{"html": "<div class=\"lf-doc\"><p class=\"lf-p\">Κατηγορία Β+Ε: Σύνολα συζευγμένων οχημάτων (συρμοί ή αρθρωτά οχήματα) που αποτελούνται από έλκουν όχημα της κατηγορίας Β και από ρυμουλκούμενο, όταν το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος του συνόλου υπερβαίνει τα 3.500 χλγ. ή το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος του ρυμουλκούμενου υπερβαίνει το βάρος του έλκοντος οχήματος κενού. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας Κατηγορία Γ: Αυτοκίνητα φορτηγά των οποίων το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος υπερβαίνει τα 3.500 χλγ.. Τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής μπορούν να έλκουν ρυμουλκούμενο, του οποίου το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος δεν υπερβαίνει τα 750 χλγ.. Κατηγορία Γ+Ε: Σύνολα συζευγμένων οχημάτων (συρμοί ή αρθρωτά οχήματα) που αποτελούνται από έλκουν όχημα της κατηγορίας Γ και από ρυμουλκούμενο, του οποίου το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος υπερβαίνει τα 750 χλγ..</p>\n<p class=\"lf-p\">Κατηγορία Δ: Αυτοκίνητα λεωφορεία. Τα αυτοκίνητα της κατηγορίας αυτής μπορούν να έλκουν ρυμουλκούμενο, του οποίου το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος δεν υπερβαίνει τα 750 χλγ.. Κατηγορία Δ+Ε: Σύνολα συζευγμένων οχημάτων (συρμοί ή αρθρωτό οχήματα) που αποτελούνται από έλκουν όχημα της κατηγορίας Δ και από ρυμουλκούμενο, του οποίου το μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος υπερβαίνει τα 750 χλγ.. Αν ο κάτοχος άδειας οδήγησης των κατηγοριών Γ και Γ+Ε δεν έχει προϋπηρεσία ενός (1) έτους τουλάχιστον στην οδήγηση τέτοιων οχημάτων, δεν επιτρέπεται να οδηγεί λεωφορείο (κατηγορίες Δ και Δ+Ε) σε ακτίνα πλέον των 50 χιλιομέτρων από την έδρα του οχήματος. Σχετική παρατήρηση τίθεται πάνω στην άδεια οδήγησης. Σε περίπτωση όμως που η προϋπηρεσία αυτή πραγματοποιηθεί σε οχήματα των κατηγοριών Δ και Δ+Ε, τότε διαγράφεται η πιο πάνω παρατήρηση. 2. (Καταργήθηκε από την παρ. 1 άρθρ. 42 Νόμ. 2963/22-23 Νοεμ. 2001, ΦΕΚ Α΄ 268, κατωτ. σελ. 312,825. Με την ίδια ως άνω παρ. 2 ορίστηκε ότι: «Οι χορηγηθείσες μέχρι σήμερα άδειες οδήγησης των υποκατηγοριών Α1 και Β1 εξακολουθούν να ισχύουν. Ισχύουν επίσης στη χώρα μας και άδειες οδήγησης των υποκατηγοριών αυτών που εκδίδονται από Χώρα Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από τις χώρες Νορβηγία, Ισλανδία και Λιχντενστάιν». 3. Απαγορεύεται η οδήγηση αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών: α. Από πρόσωπα τα οποία δεν κατέχουν ισχύουσα ελληνική άδεια οδήγησης της κατάλληλης κατηγορίας ή υποκατηγορίας, σύμφωνα με όσα ορίζονται στις παραγράφους του παρόντος άρθρου. Η απαγόρευση αυτή δεν ισχύει για τα πρόσωπα τα οποία εκπαιδεύονται προκειμένου να αποκτήσουν συγκεκριμένης κατηγορίας ή υποκατηγορίας άδεια οδήγησης, εφόσον είναι εφοδιασμένα με τα κατά νόμο προβλεπόμενα έγγραφα για το σκοπό αυτόν. β.</p>\n<p class=\"lf-p\">Από πρόσωπα τα οποία δεν κατέχουν ισχύουσα ελληνική ειδική άδεια ή ισχύον ελληνικό πιστοποιητικό, τα οποία απαιτούνται, σύμφωνα με τις ειδικές προς τούτο διατάξεις για την οδήγηση ειδικών κατηγοριών οδικών οχημάτων, πέραν της απαίτησης, όπως τα πρόσωπα αυτά κατέχουν την προβλεπόμενη στην προηγούμενη περίπτωση α` της παρούσας παραγράφου άδεια οδήγησης. 4. Δεν υπάγονται στις απαγορεύσεις της περίπτωσης α της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου: α. Οι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης, ανάλογης κατηγορίας ή υποκατηγορίας, η οποία έχει εκδοθεί από Κράτος - Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), εφόσον δεν είναι κάτω των 18 ετών. «β)Οι κάτοχοι ισχύοντος διεθνούς πιστοποιητικού πορείας (διεθνούς άδειας) το οποίο έχει εκδοθεί από οποιοδήποτε κράτος, εκτός της Ελλάδας, και δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην Ελλάδα. γ)Οι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης, η οποία έχει εκδοθεί από κράτη εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τα οποία η Ελλάδα έχει συνάψει ειδική συμφωνία, η οποία έχει κυρωθεί με νόμο, καθώς και οι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης κατά τα οριζόμενα σε διεθνείς συμβάσεις ή συμφωνίες που έχουν κυρωθεί με νόμο και οι οποίοι δεν έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην Ελλάδα».</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι περιπτ. β΄ και γ΄ αντικαταστάθηκαν ως άνω από την παρ. 2 άρθρ. 21 Νόμ. 3446/3-10 Μαρτ. 2006 (ΦΕΚ Α΄ 48), ανωτ. σελ. 242,89613. Σύμφωνα δε με το τελευταίο εδάφιο της άνω παρ. 2, ισχύουν ένα έτος από τη δημοσίευση του Νόμ. 3446/2006 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. δ. Όσοι οδηγούν αυτοκίνητα τρίτροχα οχήματα ή μοτοσικλέτες, τα οποία ανήκουν στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ή στα σώματα ασφαλείας, εφόσον είναι κάτοχοι ισχύουσας άδειας οδήγησης που έχει εκδοθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες τους. «5. Όποιος οδηγεί αυτοκίνητο ή τρίτροχο όχημα ή μοτοσικλέτα χωρίς να έχει εκδοθεί νόμιμα στο όνομα του η κατάλληλη άδεια οδήγησης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο παρόν άρθρο, τιμωρείται με φυλάκιση από έναν (1) έως δώδεκα (12) μήνες και με χρηματική ποινή τουλάχιστον διακοσίων (200,00) ευρώ.</p>\n<p class=\"lf-p\">Με την ίδια ποινή τιμωρείται και όποιος οδηγεί ενώ η άδεια του έχει αφαιρεθεί ή ανακληθεί για οποιονδήποτε λόγο. Για τη σχετική παράβαση που αφορά φορτηγά οχήματα έχουν εφαρμογή οι ειδικές διατάξεις του Νόμ. 3446/2006». Η παρ. 5 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 του άρθρ. 85 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. (Μετά τη σελ. 262,96516) Σελ. 262,96517 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 «6.α. Με κοινή απόφαση των ΥπουργώνΕθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Μεταφορών και Επικοινωνιών ρυθμίζονται τα θέματα της εκπαίδευσης και κατάρτισης των υποψήφιων εκπαιδευτών υποψήφιων οδηγών, και ειδικότερα οι όροι και οι προϋποθέσεις, η διαδικασία τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η σύνθεση των εξεταστικών επιτροπών και όλα τα θέματα, που αφορούν τον τρόπο εξέτασης και πιστοποίησης για τη χορήγηση διπλώματος επαγγελματικής κατάρτισης εκπαιδευτή υποψήφιων οδηγών αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών, καθώς και τις διοικητικές κυρώσεις για τους παραβάτες της απόφασης αυτής. β.</p>\n<p class=\"lf-p\">Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Μεταφορών και Επικοινωνιών ορίζονται τα παράβολα, ο προσδιορισμός του ύψους τους και κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια για την εγγραφή και φοίτηση των υποψήφιων εκπαιδευτών υποψήφιων οδηγών». Η παρ. 6 που είχε αντικατασταθεί από την παρ. 2 του άρθρ. 85 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως,αντικαταστάθηκε και πάλι ως άνω από την παρ.1 άρθρ.16 Νομ.3710/21-23 Οκτ.2008 (ΦΕΚ Α΄216), ανωτ,σελ. 16,250. «7. Με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών καθορίζονται: α) Οι προϋποθέσεις, η διαδικασία και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας σχολής οδηγών και κέντρων θεωρητικής εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών (ΚΕΘΕΥΟ) αυτοκινήτων, τρίτροχων οχημάτων και μοτοσικλετών. β) Τα της άσκησης του επαγγέλματος του εκπαιδευτή υποψήφιων οδηγών αυτοκινήτων και μοτοσικλετών και της λειτουργίας σχολών και κέντρων θεωρητικής εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών (ΚΕΘΕΥΟ) οδηγών αυτοκινήτων και μοτοσικλετών. γ) Τα της εκπαίδευσης των εξεταστών και των υποψήφιων οδηγών αυτοκινήτων, μοτοσικλετών, τρίτροχων και τετράτροχων με την καθιέρωση υποχρεωτικών μαθημάτων πριν από την εξέταση, καθώς και τα της επιμόρφωσης των εξεταστών και των εκπαιδευτών υποψήφιων οδηγών.</p>\n<p class=\"lf-p\">Στην ίδια απόφαση μπορεί να ορισθεί ότι οι υποδείξεις που δίδονται από τον εξεταστή στον υποψήφιο οδηγό για τις ανάγκες των εξετάσεων και στο πλαίσιο αυτών, για χειρισμούς που αντιβαίνουν στις διατάξεις του παρόντος Κώδικα, είναι υποχρεωτικές για τον υποψήφιο οδηγό. Σελ. 262,96518 Τεύχος -Σελ. δ) Τα των διοικητικών κυρώσεων για τους παραβάτες των διατάξεων της απόφασης αυτής». Η παρ. 7 προστέθηκε με την παρ. 3 του άρθρ. 85 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-95\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 95</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Ισχύς αδειών οδήγησης 1. Οι άδειες οδήγησης των κατηγοριών Α, Β και των υποκατηγοριών Α1 και Β1 ισχύουν χρονικά μέχρι να συμπληρώσουν οι κάτοχοί τους το εξηκοστό πέμπτο (65) έτος της ηλικίας τους. Οι άδειες οδήγησης των κατηγοριών Β+Ε, Γ, Γ+Ε, Δ, Δ+Ε και της κατηγορίας Β, όταν αυτή χρησιμοποιείται για την οδήγηση επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης, ισχύουν για πέντε (5) χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης ή της προηγούμενης ανανέωσής τους. Με τη λήξη πενταετούς ισχύος των αδειών αυτών λήγει συγχρόνως και η ισχύς των αδειών οδήγησης των κατηγοριών Α, Β και των υποκατηγοριών Α1 και Β1 που είναι ενσωματωμένες στο έντυπο της άδειας οδήγησης. Μετά τη συμπλήρωση της ηλικίας των εξήντα πέντε (65) ετών οι άδειες οδήγησης ανανεώνονται κάθε τρία (3) χρόνια από την έκδοση ή την προηγούμενη ανανέωσή τους Η ανανέωση των αδειών οδήγησης γίνεται μετά από ιατρική εξέταση. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας Σε περίπτωση που ο ασφαλιστικός φορέας του κατόχου της άδειας οδήγησης των κατηγοριών Β+Ε, Γ, Γ+Ε, Δ, Δ+Ε και της κατηγορίας Β, για οδήγηση επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης, την παρακρατήσει λόγω συνταξιοδότησης για λόγους υγείας, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να λάβει άδεια οδήγησης των κατηγοριών Α, Β ή των υποκατηγοριών Α1, Β1 (εφόσον κατείχε αυτές), αφού υποστεί ιατρική εξέταση και κριθεί ικανός για τις κατηγορίες ή υποκατηγορίες αυτές. 2. Η άδεια οδήγησης μπορεί να ισχύσει για χρονικό διάστημα μικρότερο αυτού, που, κατά περίπτωση, αναφέρεται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, αν τούτο κριθεί επιβεβλημένο, για λόγους υγείας, από τους γιατρούς της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας ιατρικής εξέτασης.</p>\n<p class=\"lf-p\">Στην προκειμένη περίπτωση αναγράφεται σχετική παρατήρηση πάνω στην άδεια οδήγησης. 3. Η ανανέωση της άδειας οδήγησης μπορεί να γίνει οποτεδήποτε όχι όμως προ του διμήνου, το οποίο προηγείται της ημερομηνίας λήξης της. Άδεια οδήγησης που ανανεώνεται πριν τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του κατόχου της, σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να έχει ημερομηνία λήξης της ισχύος της μετά τη συμπλήρωση του 68ου έτους της ηλικίας. Η ανανέωση γίνεται χωρίς θεωρητική και πρακτική εξέταση, έπειτα από ιατρική εξέταση, κατά την οποία πρέπει να κριθεί ότι ο ενδιαφερόμενος πληροί τις ελάχιστες απαιτούμενες προϋποθέσεις υγείας. 4. Για τον υπολογισμό της συμπλήρωσης του 65ου έτους της ηλικίας λαμβάνεται υπόψη η ημερομηνία (ημέρα, μήνας) και το έτος γέννησης του κατόχου της άδειας.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αν δεν προκύπτει η ημέρα ή ο μήνας γέννησης, τότε λαμβάνονται, ως ημέρα, η πρώτη του μήνα γέννησης και ως μήνας ο πρώτος μήνας του έτους γέννησης. 5. Η άδεια οδήγησης επιτρέπεται να ανανεωθεί και μετά τη λήξη της ισχύος της, αν υπάρχουν οι νόμιμες, προς τούτο, προϋποθέσεις. Η άδεια οδήγησης θεωρείται ότι δεν ισχύει: α. αν έληξε ο χρόνος ισχύος της, β. αν έχει φθαρεί ή αλλοιωθεί, σε τέτοιο βαθμό που να είναι δυσχερής ο έλεγχός της, και γ. αν έπαψαν να ισχύουν οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες χορηγήθηκε ή ανανεώθηκε. 6. «Αυτός που καταλαμβάνεται να οδηγεί, ενώ η άδεια έχει λήξει, τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων (200,00) ευρώ. Για τη σχετική παράβαση που αφορά σε φορτηγά οχήματα έχουν εφαρμογή οι ειδικές διατάξεις του ν. 3446/2006».</p>\n<p class=\"lf-p\">Παράλληλα, αφαιρείται η άδεια από το αστυνομικό ή λιμενικό όργανο και αποστέλλεται στην Υπηρεσία Συγκοινωνιών που τη χορήγησε ή σε αυτή, στην περιοχή της οποίας θα δηλώσει ο κάτοχός της ότι κατοικεί. Το μέσα σε «» πρώτο εδάφιο παρ. 6 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 86 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 7. Η άδεια οδήγησης για τη Γ κατηγορία χορηγείται σε όσους έχουν ήδη άδεια οδήγησης για τη Β κατηγορία. Η άδεια οδήγησης για τη Δ κατηγορία χορηγείται σε όσους έχουν ήδη άδεια οδήγησης, τουλάχιστον, για τη Β κατηγορία. Η άδεια για τις κατηγορίες Β+Ε ή Γ+Ε ή Δ+Ε χορηγείται σε κατόχους άδειας οδήγησης Β ή Γ ή Δ, αντίστοιχα. 8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η ισχύς των αδειών οδήγησης καθορίζεται ως ακολούθως: α. Η άδεια της κατηγορίας Α ισχύει και για την υποκατηγορία Α1. β. Η άδεια της κατηγορίας Β ισχύει και για την υποκατηγορία Β1. γ. Η άδεια της κατηγορίας Γ+Ε ισχύει και για την κατηγορία Β+Ε. δ. Η άδεια της κατηγορίας Δ+Ε ισχύει και για την κατηγορία Β+Ε. ε. Η άδεια της κατηγορίας Γ+Ε ισχύει και για την κατηγορία Δ+Ε, εάν ο κάτοχος της άδειας έχει τη Δ κατηγορία. 9. Ισχύουσα άδεια οδήγησης που εκδόθηκε από Κράτος - Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθεί να ισχύει στο ελληνικό έδαφος, ως έχει, εφόσον ο κάτοχός της δεν έχει ηλικία μικρότερη των 18 ετών. Αν ο κάτοχος τέτοιας άδειας αποκτήσει κανονική διαμονή στην Ελλάδα, εφαρμόζονται οι διατάξεις που αναφέρονται στο χρόνο και στις ιατρικές προϋποθέσεις για την ανανέωση της άδειας και καταβάλλονται τα ποσά που προβλέπονται από τις σχετικές διατάξεις. (Μετά τη σελ. 262,96518) Σελ. 262,96519 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 Άρθρο 96 Άδειες οδήγησης μοτοποδηλάτων 1. Για την οδήγηση μοτοποδηλάτων απαιτείται άδεια οδήγησης, η οποία χορηγείται κατά τις κείμενες διατάξεις, σε αυτούς που έχουν συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας τους. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης καθορίζονται οι αρμόδιες κατά τόπους Αστυνομικές Αρχές για την έκδοση άδειας οδηγού διτρόχων ή τριτρόχων με βοηθητικό κινητήρα (μοτοποδήλατα), ο τρόπος εξέτασης των υποψηφίων για την απόκτηση της άδειας αυτής, η διαδικασία έκδοσης, ως και ο τύπος των αδειών αυτών. «2. Αυτός που οδηγεί μοτοποδήλατο χωρίς να έχει την κατά περίπτωση άδεια οδήγησης ή όταν αυτή έχει ανακληθεί ή αφαιρεθεί, τιμωρείται με φυλάκιση ενός (1) μέχρι τριών (3) μηνών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον διακοσίων (200,00) ευρώ».</p>\n<p class=\"lf-p\">Η παρ. 2 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 87 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-1\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 1</span><span class=\"lf-art-t\">Πεδίο εφαρμογής του Κώδικα Κώδικας οδικής Κυκλοφορίας εφαρμόζεται σε οδούς και σε χώρους που χρησιμοποιούνται για δημόσια κυκλοφορία οχημάτων, πεζών και ζώων</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-10\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 10</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Εγκατάσταση μέσων σήμανσης και σηματοδότησης 1. Όποιος έχει τις κατά τον παρόντα Κώδικα αρμοδιότητες ή την εξουσία επί του πράγματος, επί του οποίου διεξάγεται δημόσια κυκλοφορία, υποχρεούται να λαμβάνει κάθε μέτρο, ώστε από τη δημόσια κυκλοφορία να μη δημιουργείται κίνδυνος ή ζημία τρίτων προσώπων ή άλλων έννομων αγαθών. 2. Η κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση των οδών εκτελείται μόνο κατόπιν σχετικής μελέτης. Αρμόδιοι φορείς για την εκπόνηση έγκριση μελετών εφαρμογής, που αφορούν την κατακόρυφη και οριζόντια σήμανση των οδών (πινακίδες και διαγραμμίσεις), και για την εγκατάσταση και συντήρηση της σήμανσης αυτής είναι είτε η Γενική Γραμματεία Δημόσιων Έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων είτε οι υπηρεσίες της Περιφέρειας είτε οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης που τις συντηρούν, κατά περίπτωση Οι αρμόδιες υπηρεσίες των φορέων αυτών έχουν την υποχρέωση της υλοποίησης, σε εύλογο χρονικό διάστημα, και των σχετικών αστυνομικών αποφάσεων. Η Γενική Γραμματεία Δημόσιων Έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων ασκεί σε όλη τη χώρα την εποπτεία και παρέχει τις οδηγίες για θέματα κυκλοφοριακής σήμανσης. Σε περίπτωση που τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων διαπιστώσουν την ελλιπή ή εσφαλμένη σήμανση ή πλημμελή συντήρηση μέσων σημάνσεως από τις προς τούτο αρμόδιες υπηρεσίες, δύναται να τις καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών εγκατάστασης νέας, απομάκρυνσης ή αντικατάστασης εσφαλμένης σήμανσης, καθώς και συντήρησης μέσων σήμανσης, τάσσοντάς τους σχετική προθεσμία ενέργειας.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ’ υποκατάστασή των. Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρόσφορη ενέργεια για την εγκατάσταση, απομάκρυνση, αντικατάσταση και συντήρηση των μέσων σήμανσης. Η σχετική δαπάνη βαρύνει τις ανωτέρω υπηρεσίες και εγγράφεται στον προϋπολογισμό τους ως υποχρεωτική δαπάνη, βάσει των σχετικών διατάξεων. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων μπορεί να ακυρώνει αποφάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, που αναφέρονται οε θέματα οδικής σήμανσης και οι οποίες δεν είναι σύμφωνες με τις τεχνικές προδιαγραφές και οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων. 3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Για την εγκατάσταση και λειτουργία των φωτεινών σηματοδοτών, οι οποίοι ρυθμίζουν την κυκλοφορία οχημάτων και πεζών, απαιτείται προηγούμενη εκπόνηση ή έγκριση της σχετικής μελέτης από την αρμόδια υπηρεσία της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων ή από την αρμόδια Διεύθυνση Ελέγχου και Συντήρησης Έργων της Περιφέρειας ή άλλη αρμόδια, κατά νόμο, υπηρεσία. 4. Επιτρέπεται ο διαχωρισμός των λωρίδων κυκλοφορίας με κατάλληλη διαμόρφωση και εγκατάσταση εξοπλισμού, ύστερα από έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων ή από την αρμόδια Διεύθυνση Ελέγχου και Συντήρησης, Έργων της Περιφέρειας ή άλλη αρμόδια, κατά νόμο, υπηρεσία. 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Για τη μελέτη, εγκατάσταση και συντήρηση των κάθε είδους σηματοδοτών, ηχητικών συσκευών ή κινητών φραγμάτων στις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις, αρμόδιες είναι οι υπηρεσίες του φορέα εκμετάλλευσης. 6. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές, οι όροι και ο τρόπος της κατακόρυφης και οριζόντιας σήμανσης των οδών, της σηματοδότησής τους, της σήμανσης και σηματοδότησης των εκτελούμενων έργων, της δημιουργίας ειδικών διαμορφώσεων του οδοστρώματος, της τοποθέτησης κινητών εμποδίων και κάθε άλλη συναφής λεπτομέρεια. 7. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται μετά από πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων, μπορεί να τροποποιείται ή να συμπληρώνεται το σύστημα κατακόρυφης και οριζόντιας σήμανσης και το σύστημα σηματοδότησης που προβλέπονται από τον Κώδικα αυτόν. 8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Απαγορεύεται η τοποθέτηση πινακίδων σήμανσης ή η χάραξη διαγραμμίσεων, καθώς και η εγκατάσταση σηματοδοτών από άλλους, εκτός από τις παραπάνω καθοριζόμενες αρμόδιες υπηρεσίες. Επίσης απαγορεύεται η καταστροφή, παραποίηση, μετάθεση, αλλοίωση και γενικά η με οποιονδήποτε τρόπο επενέργεια στις πινακίδες σήμανσης, στους σηματοδότες και το σύστημα στήριξής τους, στις διαγραμμίσεις πάνω στο οδόστρωμα, καθώς και στις συσκευές ρύθμισης ή μέτρησης της κυκλοφορίας. Οι διατάξεις του άρθρου 47 του Κώδικα αυτού, για τον καταλογισμό της σχετικής δαπάνης σε βάρος των παραβατών, εφαρμόζονται ανάλογα στις παραπάνω περιπτώσεις. (Μετά τη σελ. 262,96450) Σελ. 262,96451 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Απαγορεύεται η εγκατάσταση οποιασδήποτε πινακίδας, αφίσας, διαγράμμισης ή συσκευής, η οποία μπορεί να δημιουργήσει σύγχυση με πινακίδες σήμανσης ή με κυκλοφοριακή διαγράμμιση ή με άλλη συσκευή ρύθμισης της κυκλοφορίας ή να τις καταστήσει λιγότερο ορατές ή αποτελεσματικές ή να προκαλέσει θάμβωση στους χρήστες της οδού και γενικό να αποσπάσει την προσοχή τους κατά τρόπο που μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στην ασφάλεια της κυκλοφορίας, οι πινακίδες, αφίσες, διαγραμμίσεις ή συσκευές, οι οποίες τοποθετούνται, κατά παράβαση της παρούσας παραγράφου, αφαιρούνται ή εξαλείφονται κατά τη διαδικασία που προβλέπεται από τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 18 του ν. 2130/1993. Σε περίπτωση που τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων διαπιστώσουν την παράλειψη άσκησης των αρμοδιοτήτων της παρούσας παραγράφου, από τους προς τούτο υπόχρεους δήμους ή Κοινότητες, δύνανται να τους καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών αφαίρεσης ή εξάλειψης των αντικειμένων που έχουν τοποθετηθεί παράνομα, τάσσοντάς τους σχετική προθεσμία ενέργειας.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ` υποκατάσταση του δήμου ή της κοινότητας. Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρόσφορη ενέργεια για την αφαίρεση ή εξάλειψη των πινακίδων, αφισών, διαγραμμίσεων ή συσκευών που έχουν τοποθετηθεί παράνομα. Η σχετική δαπάνη βαρύνει το δήμο ή την κοινότητα και εγγράφεται στον προϋπολογισμό τους ως υποχρεωτική δαπάνη, βάσει των διατάξεων του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα. Σε κάθε περίπτωση η υπηρεσία που προβαίνει στην αφαίρεση ή εξάλειψη των πινακίδων, αφισών, διαγραμμίσεων ή συσκευών που έχουν τοποθετηθεί παράνομα, καθώς και ο δήμος ή η κοινότητα, στον προϋπολογισμό των οποίων εγγράφεται υποχρεωτική δαπάνη για σχετικές ενέργειες που έγιναν καθ` υποκατάστασή τους, δύναται να καταλογίζει τη σχετική δαπάνη σε βάρος των παραβατών, η είσπραξη της οποίας γίνεται κατά τις διατάξεις για την είσπραξη των δημοσίων εσόδων.</p>\n<p class=\"lf-p\">Σελ. 262,96452 Τεύχος -Σελ. «10. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις των παραγράφων 8 και 9 του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο δύο χιλιάδων (2.000,00) ευρώ και ποινή φυλάκισης έως δώδεκα (12) μήνες, επιφυλασσομένης και της εφαρμογής αντίστοιχων διατάξεων του Ποινικού Κώδικα και άλλων ειδικών ποινικών νόμων». Η παρ. 10 αντικαταστάθηκε ως άνω από το Άρθρο 97 Άδειες οδήγησης αγροτικών μηχανημάτων και μηχανημάτων έργων 1. Δεν επιτρέπεται σε κανένα να οδηγεί αγροτικό μηχάνημα ή μηχάνημα έργων αν δεν έχει την κατά νόμο άδεια οδήγησης. Επίσης δεν επιτρέπεται σε κανένα να οδηγεί αγροτικό μηχάνημα ή μηχάνημα έργων όταν η άδεια αυτή έχει αφαιρεθεί. 2. Τα της έκδοσης και ισχύος των αδειών οδήγησης αγροτικών μηχανημάτων ή μηχανημάτων έργων ρυθμίζονται με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Γεωργίας ή Ανάπτυξης, κατά περίπτωση, και του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών. «3. Αυτός που οδηγεί αγροτικό μηχάνημα ή μηχάνημα έργων χωρίς να έχει την κατά περίπτωση άδεια ικανότητας οδηγού ή όταν αυτή έχει ανακληθεί ή αφαιρεθεί, τιμωρείται με φυλάκιση ενός (1) μέχρι τριών (3) μηνών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον διακοσίων (200,00) ευρώ». Η παρ. 3 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 88 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σελ. 262,96520 Τεύχος -Σελ.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-98\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 98</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Ειδικές περιπτώσεις αφαίρεσης άδειας οδήγησης 1. Αν για τη διάπραξη κακουργήματος ή εκ δόλου πλημμελήματος χρησιμοποιήθηκε οδικό όχημα σαν μέτρο για την τέλεση αυτού, αφαιρούνται, με απόφαση δικαστηρίου, η άδεια και οι πινακίδες κυκλοφορίας του οχήματος, καθώς επίσης και η άδεια οδήγησης του οδηγού που οδηγούσε το πιο πάνω όχημα, για χρονικό διάστημα ενός (1) μέχρι δέκα (10) ετών, εφόσον η επιβαλλόμενη ποινή είναι διάρκειας τουλάχιστον τριών (3) μηνών φυλάκισης. 2. Αυτός που καταλαμβάνεται να κατέχει πλαστή ή παραποιημένη άδεια οδήγησης ή να κάνει χρήση αυτής τιμωρείται με τις ποινές του άρθρου 216 του Ποινικού Κώδικα. 3. Η άδεια οδήγησης οδικού οχήματος αφαιρείται με δικαστική απόφαση, αν από τις γενόμενες ανακρίσεις αποδειχθεί ότι ο κάτοχός της έγινε υπαίτιος τραυματισμού ή θανάτου με το όχημα που οδηγούσε, παραβαίνοντας διατάξεις του Κώδικα οδικής Κυκλοφορίας Ειδικότερα τα πιο πάνω αναφερόμενα στοιχεία αφαιρούνται ως εξής. α) Για χρονικό διάστημα τουλάχιστον τριών (3) μηνών και μέχρι δύο (2) ετών, αν από το τροχαίο ατύχημα προκλήθηκε σοβαρός τραυματισμός επιβαινόντων σε οποιοδήποτε όχημα ή πεζού. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας β) Για χρονικό διάστημα τουλάχιστον δύο (2) ετών και μέχρι πέντε (5) ετών, αν από τροχαίο ατύχημα προκλήθηκε θάνατος ή θάνατοι επιβαινόντων σε οποιοδήποτε όχημα ή πεζού ή πεζών, κατά την πρόκληση του ατυχήματος ή εντός τριάντα (30) ημερών από αυτό. Στην περίπτωση αυτή η επαναχορήγηση της άδειας γίνεται μόνο μετά από επιτυχή θεωρητική και πρακτική εξέταση και εφόσον ο υπαίτιος οδηγός παρακολουθήσει το ισχύον πρόγραμμα θεωρητικής και πρακτικής εκπαίδευσης υποψήφιων οδηγών.</p>\n<p class=\"lf-p\">Με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών καθορίζεται κάθε σχετική λεπτομέρεια. γ) Σε περίπτωση υποτροπής τα παραπάνω στοιχεία αφαιρούνται, με δικαστική απόφαση, τουλάχιστον για διπλάσιο χρονικό διάστημα από τα προβλεπόμενα πιο πάνω. Το δικαστήριο δύναται σε αυτή την περίπτωση να επιβάλλει και την ποινή της οριστικής αφαίρεσης της άδειας οδήγησης. 4. Αυτός που καταλαμβάνεται να οδηγεί οδικό όχημα χωρίς να κέκτηται νόμιμη άδεια οδήγησης, εκτός των λοιπών προβλεπόμενων ποινών, στερείται του δικαιώματος απόκτησης άδειας οδήγησης οποιασδήποτε κατηγορίας, με απόφαση του δικαστηρίου, τουλάχιστον για τρία (3) έτη και τουλάχιστον για δέκα (10) έτη αν έγινε υπαίτιος τροχαίου ατυχήματος με σοβαρό τραυματισμό ή θάνατο. 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αυτός που καταλαμβάνεται να οδηγεί οδικό όχημα, κατά το διάστημα που του έχει αφαιρεθεί η άδεια οδήγησης για οποιονδήποτε λόγο, εκτός των λοιπών προβλεπόμενων ποινών, στερείται, με απόφαση του δικαστηρίου, του δικαιώματος επαναχορήγησης της άδειας οδήγησης για τρία (3) επιπλέον έτη, ενώ αν γίνει υπαίτιος τροχαίου ατυχήματος με τραυματισμό ή θάνατο, το δικαστήριο δύναται να επιβάλλει και την ποινή της οριστικής στέρησης του δικαιώματος απόκτησης άδειας οδήγησης οποιουδήποτε οδικού οχήματος.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-99\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 99</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Παραχώρηση της οδήγησης οχήματος 1. Απαγορεύεται η παραχώρηση της οδήγησης οδικού οχήματος οε πρόσωπο το οποίο δεν έχει την κατά περίπτωση νόμιμη άδεια οδήγησης, ως και το τυχόν απαιτούμενο πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας ή σε πρόσωπο του οποίου τα στοιχεία αυτά έχουν αφαιρεθεί για οποιαδήποτε παράβαση. Στη δεύτερη περίπτωση η απαγόρευση ισχύει μόνο κατά τη διάρκεια της αφαίρεσης των ως άνω στοιχείων. 2. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις της παραγράφου 1 τιμωρείται με φυλάκιση ενός (1) μέχρι έξι (6) μηνών</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-100\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 100</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Έγγραφα τα οποία πρέπει να φέρει ο οδηγός 1. Ο οδηγός οδικού οχήματος υποχρεούται, όταν οδηγεί, να φέρει τη νόμιμη άδεια οδήγησης, ως και το τυχόν απαιτούμενο πιστοποιητικό επαγγελματικής ικανότητας, την άδεια κυκλοφορίας του οχήματος το οποίο οδηγεί και το αποδεικτικό ασφάλισης, αν από τις κείμενες διατάξεις επιβάλλεται η ασφάλιση. «2. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις της πιο πάνω παραγράφου τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο είκοσι (20,00) ευρώ». Η παρ. 2 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 89 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-101\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 101</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Χρήση βοηθητικών οργάνων κατά την οδήγηση 1. Οι οδηγοί οδικών οχημάτων υποχρεούνται, όταν οδηγούν, να φορούν γυαλιά ή να χρησιμοποιούν άλλα βοηθητικά όργανα ή μέσα, αν τούτο αναγράφεται στην άδειά τους, οι οδηγοί δε μοτοσικλετών υποχρεούνται, αν το κράνος το οποίο φορούν δεν έχει διαφανές προστατευτικό κάλυμμα, να φορούν και γυαλιά κατά του ανέμου. «2. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού και των υπουργικών αποφάσεων, που εκδίδονται κατ` εξουσιοδότηση αυτού, τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων (200,00) ευρώ». Η παρ. 2 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 90 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-102\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 102</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Ειδικό σήμα αναγνώρισης νέων οδηγών αυτοκινήτων οχημάτων και οδηγών ατόμων με ειδικές ανάγκες (Α.Μ.Ε.Α.) 1. Οι νέοι οδηγοί υποχρεούνται να τοποθετούν στο αυτοκίνητο που οδηγούν ειδικό σήμα αναγνώρισης για ένα (1) χρόνο από την απόκτηση της άδειας. Με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών ορίζονται τα χαρακτηριστικά του σήματος, ο τρόπος τοποθέτησής του, ως και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή της διάταξης αυτής. (Μετά τη σελ. 262,96520) Σελ. 262,96521 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Πρόνοιας, Δημόσιας Τάξης και Μεταφορών και Επικοινωνιών δύναται να επιβάλλεται η υποχρεωτική τοποθέτηση ειδικών σημάτων αναγνώρισης, σε οποιοδήποτε μηχανοκίνητο όχημα, αν αυτό οδηγείται από άτομο με ειδικές ανάγκες (Α.Μ.Ε.Α.) ή είναι ειδικό διασκευασμένο για τη μεταφορά του Με απόφαση των ίδιων Υπουργών καθορίζονται τα χαρακτηριστικά του σήματος, ο τρόπος τοποθέτησής του, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή της διάταξης αυτής. «3. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο είκοσι (20,00) ευρώ». Η παρ. 3 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 91 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΤΕΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΑ` ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΙΜΑ άρθρ. 8 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας Άρθρο 103 Επιβολή διοικητικών μέτρων «1) Στους παραβάτες των διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 3 (πινακίδες Ρ6, Ρ8 έως Ρ14, Ρ18 έως Ρ20, Ρ25, Ρ26, Ρ33),\"(Ρ-71) και (Ρ-72)\" 5 παρ. 8 (περίπτ. ε΄, στ΄, ζ΄), 12 παρ. 7, 16 παρ. 2 και 3, 21, 23, 25, 34 παρ. 3 έως 7, 37, 39 παρ. 2, 54 παρ. 1, 64, 68, 70, 78, 79 και 81 παρ. 1, 7, 8, 11, 12 και 13 του παρόντος Κώδικα επιβάλλεται και το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας ικανότητας οδηγού και της άδειας κυκλοφορίας μετά των κρατικών πινακίδων του οχήματος για δέκα (10) ημέρες.</p>\n<p class=\"lf-p\">Το υπό της παραγράφου αυτής προβλεπόμενο διοικητικό μέτρο επιβάλλεται και στην περίπτωση που το όχημα δεν έχει ασφαλισθεί για αστική ευθύνη από ατυχήματα αυτοκινήτων. Οι μέσα σε « » παραβάτες των πινακίδων (Ρ-71 και Ρ-72 ) προστέθηκαν με την παρ. 1 του άρθρ. 92 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σελ. 262,96522 Τεύχος -Σελ. 2) Στους παραβάτες των διατάξεων των άρθρων 3, 4 παρ. 3 (πινακίδες Ρ1, Ρ2, Ρ5, Ρ7, Ρ21 έως Ρ24, Ρ27 έως Ρ32, Ρ45 έως Ρ57 και Ρ59), 5 παρ. 8 (περίπτ. α`, β, γ`, δ`, η`, θ`, ι`, ία`, ιβ`, ιγ`) και 9, 6, παρ. 1 (περίπτ. β`, ε` και η`), 16 παρ. 1 και 5 έως 8, 17, 19 παρ. 5, 26, 27, 29, 33, 55, 57, 61, 62 και 88 παρ. 3 του παρόντος Κώδικα επιβάλλεται και το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας ικανότητας οδηγού και της άδειας κυκλοφορίας μετά των κρατικών πινακίδων του οχήματος για είκοσι (20) ημέρες».</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι παρ. 1 και 2 αντικαταστάθηκαν ως άνω από την παρ. 3 άρθρ. 43 Νόμ. 2963/22-23 Νοεμ. 2001 (ΦΕΚ Α΄ 268), κατωτ. σελ. 312,825. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 3. Για τις παραβάσεις των πιο πάνω παραγράφων, που αναφέρονται σε ελλείψεις του οχήματος ή ελαττωματική λειτουργία του, η οποία επηρεάζει δυσμενώς την οδική ασφάλεια, την υπό τούτου εκπομπή επικίνδυνων καυσαερίων, την πρόκληση υπερβολικών θορύβων, ως και στη μη ασφάλιση του οχήματος, η επιστροφή των αφαιρεθέντων στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος (άδεια κυκλοφορίας και πινακίδες) γίνεται μόνον εφόσον διαπιστωθεί αρμοδίως η αποκατάσταση των ελαττωμάτων του οχήματος ή των ελλείψεων αυτού. Αν και μετά την παρέλευση του χρόνου μέχρι του οποίου διαρκεί το ληφθέν, κατά τις προηγούμενες παραγράφους, διοικητικό μέτρο, δεν έχει αποκατασταθεί το ελάττωμα για το οποίο έγινε η αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος, παρατείνεται η λήψη του μέτρου αυτού μέχρι αποκατάστασης του ελαττώματος ή των ελαττωμάτων ή των ελλείψεων του οχήματος, αρμοδίως διαπιστουμένων. 4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Κατ` εξαίρεση των αναφερομένων στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου αυτού, δεν αφαιρούνται οι κρατικές πινακίδες και η άδεια κυκλοφορίας των πιο κάτω κατηγοριών οχημάτων: α) Οδικών οχημάτων που ανήκουν στις νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις εκμίσθωσης αυτών, κατά τη διάρκεια της μίσθωσης. «β) Οχημάτων δημόσιας χρήσης». Η περίπτ. β΄ αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 92 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 5. Η κατά τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου αυτού αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των κρατικών πινακίδων του οχήματος ενεργείται αμέσως και επί τόπου από τον βεβαιούντα ή τους βεβαιούντες την παράβαση αστυνομικούς ή άλλα αρμόδια όργανα με τους όρους και τις προϋποθέσεις, που ορίζει κοινή απόφαση των Υπουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η άδεια οδήγησης και οι κρατικές πινακίδες προσκομίζονται, χωρίς υπαίτια βραδύτητα, από το ενεργήσαν την αφαίρεση όργανο στην αρμόδια Αστυνομική Αρχή μαζί με σχετική έκθεση της παράβασης. Αυτός σε βάρος του οποίου λαμβάνεται διοικητικό μέτρο μπορεί, εμφανιζόμενος στην αρμόδια Αρχή, να εκθέσει τις αντιρρήσεις του και μετά επικυρώνεται ή αίρεται το διοικητικό μέτρο. Στην περίπτωση κατά την οποία η άμεση αφαίρεση των πινακίδων είναι αδύνατη, ενεργείται αυτή ευθύς ως καταστεί αυτό δυνατόν, πάντως δε πριν από την παραγραφή της παράβασης για την οποία προβλέπεται η αφαίρεση των πινακίδων. «Σε κάθε περίπτωση επιβολής του κατά τις πιο πάνω παραγράφους διοικητικού μέτρου ο οδηγός, κάτοχος ή ιδιοκτήτης υποχρεούται, ειδοποιούμενος εγγράφως από την οικεία Αστυνομική Αρχή, να παραδώσει τα στοιχεία κυκλοφορίας του οχήματος, καθώς και την άδεια ικανότητας οδηγού αυτοκινήτου εντός προθεσμίας πέντε (5) ημερών από την ειδοποίηση.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αυτός που δεν συμμορφώνεται με τη διάταξη αυτή τιμωρείται με φυλάκιση ενός (1) έως τριών (3) μηνών. Η εκτέλεση του διοικητικού μέτρου δεν επηρεάζεται από την έκβαση της ποινικής δίκης». Με κοινή απόφαση των Υπουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης ρυθμίζονται τα τεχνικά ή μη θέματα για την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου αυτής. Τα μέσα σε «» πέμπτο και έκτο εδάφια της παρ. 5 αντικαταστάθηκαν ως άνω από την παρ. 3 του άρθρ. 92 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 6. Οι δαπάνες για την αφαίρεση, μεταφορά, αποθήκευση, φύλαξη και επιστροφή των, κατά το ανωτέρω, αφαιρούμενων στοιχείων κυκλοφορίας, καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών οικονομικών, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης και βαρύνουν τον ιδιοκτήτη ή κάτοχο του οχήματος και καταβάλλονται προ της παραλαβής των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος.</p>\n<p class=\"lf-p\">Με το αυτό προεδρικό διάταγμα καθορίζεται το ύψος των πιο πάνω δαπανών, ως επίσης ο τρόπος της είσπραξής τους και η διαχείριση των εισπραττόμενων χρηματικών ποσών, ως και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου αυτού. 7. Τα από το άρθρο αυτό προβλεπόμενα διοικητικά μέτρα επιβάλλονται παράλληλα και ανεξάρτητα από τις ποινικές ή άλλες κυρώσεις, που προβλέπονται από τις οικείες διατάξεις. 8.«Για παραβάσεις της παραγράφου 3 του άρθρου 4 (πινακίδα Ρ-40), επιβάλλεται το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας κυκλοφορίας μετά των κρατικών πινακίδων του οχήματος για είκοσι (20) ημέρες». (Τα ως άνω αφαιρεθέντα στοιχεία κυκλοφορίας μπορούν να αποδοθούν και πριν τη λήξη του διοικητικού μέτρου της αφαίρεσής τους, (Μετά τη σελ. 262,96522) Σελ. 262,96523 Τεύχος -Σελ.</p>\n<p class=\"lf-p\">Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 εφόσον ο παραβάτης καταβάλει το τριπλάσιο του προστίμου που κάθε φορά ισχύει). Το μέσα σε «» πρώτο εδάφιο παρ. 8 αντικαταστάθηκε ως άνω από το εδάφ. α΄ της παρ. 4 του άρθρ. 92 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Το μέσα σε () δεύτερο εδάφιο της παρ. 8 καταργήθηκε από το εδάφ. β΄ της παρ. 4 του άρθρ. 92 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η παρ. 8 προστέθηκε με την παρ. 4 άρθρ. 43 Νόμ. 2963/22-23 Νοεμ. 2001 (ΦΕΚ Α΄ 268), κατωτ. σελ. 312,825.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-104\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 104</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Επιβολή προστίμων από αστυνομικά όργανα «1. Στον καταλαμβανόμενο επ’ αυτοφώρω να διαπράττει παραβάσεις, για τις οποίες προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα, βεβαιώνεται από το αρμόδιο κατά περίπτωση όργανο το προβλεπόμενο διοικητικό πρόστιμο για καθεμία από αυτές. Σε περιπτώσεις συγκρότησης μικτών συνεργείων για τη διαπίστωση συγκεκριμένων παραβάσεων, την ποινή του προστίμου επιβάλλει το κατά περίπτωση αρμόδιο όργανο που παρίσταται κατά τον έλεγχο. 2. Ο παραβάτης έχει δικαίωμα να εμφανισθεί εντός προθεσμίας τριών (3) ημερών, που αρχίζει από την επίδοση της βεβαίωσης στην Αρχή, στην οποία ανήκει το ανωτέρω όργανο, όπως αυτή προσδιορίζεται στη σχετική βεβαίωση παράβασης, προκειμένου να προβάλει τις αντιρρήσεις του Αν δεν προβληθούν αντιρρήσεις ή αν οι προβληθείσες απορριφθούν, επικυρώνεται το διοικητικό πρόστιμο από τον Προϊστάμενο της Αρχής και καταβάλλεται κατά το ήμισυ εντός δέκα (10) ημερών από της βεβαιώσεως της παραβάσεως, εκτός της περίπτωσης της παραγράφου 5 του άρθρου 9 του Κ.Ο.Κ., όπου το διοικητικό πρόστιμο καταβάλλεται στο ακέραιο. Η απόφαση με την οποία γίνονται δεκτές οι αντιρρήσεις απαιτείται να είναι πλήρως αιτιολογημένη με αναφορά σε συγκεκριμένα περιστατικά και στοιχεία. 3. Εφόσον παρέλθει άπρακτη η ανωτέρω προθεσμία των δέκα (10) ημερών, το διοικητικό πρόστιμο καταβάλλεται στον δικαιούχο Ο.Τ.Α., χωρίς έκπτωση, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την βεβαίωση του. Σελ. 262,96524 Τεύχος -Σελ. 4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Τα ανωτέρω εφαρμόζονται και στην περίπτωση που η παράβαση διαπιστώνεται με τεχνικά ή ηλεκτρονικά μέσα. Τα τεχνικά ή ηλεκτρονικά μέσα, με τα οποία διενεργείται η διαπίστωση παραβάσεων, στους χώρους όπου διεξάγεται η δημόσια κυκλοφορία, επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται μόνον εφόσον υπάρχει σχετική προειδοποίηση προς το κοινό με σταθερές ή κινητές πινακίδες για την ύπαρξη και λειτουργία τους. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης καθορίζονται ο τρόπος της τοποθέτησης τους, οι τεχνικές προδιαγραφές αυτών των μέσων, η λειτουργία τους για τη διαπίστωση των παραβάσεων, τα σχετικά με την αξιολόγηση των στοιχείων που συλλέγονται από αυτά και τη βεβαίωση των παραβάσεων, τα σχετικά με τους περιορισμούς που επιβάλλονται στη χρήση τους για τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων όσων υπόκεινται στη δράση τους και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η έναρξη της διαδικασίας γίνεται με την επίδοση της σχετικής βεβαίωσης της παράβασης. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 5. Τα πρόστιμα από τις διοικητικές παραβάσεις του Κ.Ο.Κ., που δεν καταβλήθηκαν εντός της αναφερόμενης προθεσμίας των δύο (2) μηνών, βεβαιώνονται υποχρεωτικά, εντός χρονικού διαστήματος τριών (3) μηνών, από τον οικείο Ο.Τ.Α., στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. φορολογίας του παραβάτη. Η βεβαίωση των προστίμων αυτών γίνεται με τη σύνταξη και αποστολή χρηματικών καταλόγων, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 58 του Π.Δ. 16/1989 όπως ισχύει, εισάγονται σε Ειδικό Κωδικό Αριθμό Εσόδου του Κρατικού Προϋπολογισμού, τα δε εισπραττόμενα ποσά, μετά την αφαίρεση των δαπανών είσπραξης, αποδίδονται κατά τετράμηνο στο Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, το οποίο τα διανέμει στους Ο.Τ.Α. με βάση συντελεστές κατανομής, που καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης που εκδίδεται ύστερα από πρόταση της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος.</p>\n<p class=\"lf-p\">Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης καθορίζονται τα αρμόδια όργανα και η διαδικασία βεβαιώσεως και επιβολής των διοικητικών προστίμων, η διαδικασία και οι δαπάνες της είσπραξης και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής. Εκδόθηκε η με αριθ. 2515/5/64/11-26 Ιουλ. 2007 (ΦΕΚ Β 1306) απόφ. Υπ. ΕσωτερικώνΔημ. Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών-Μεταφ. και Επικοινωνιών, Δημ. Τάξης, κατωτ. αριθ. 186. 6. Σε περίπτωση συρροής παραβάσεων επιβάλλεται συνολικό διοικητικό πρόστιμο, το οποίο αποτελείται από το πρόστιμο που προβλέπεται για τη βαρύτερη παράβαση και, το οποίο επαυξάνεται κατά το ήμισυ των προστίμων, τα οποία προβλέπονται για τις άλλες συντρέχουσες παραβάσεις, κατά τον υπολογισμό που προβλέπεται παραπάνω. 7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Σε περίπτωση διαρκούς παράβασης, το αρμόδιο κατά περίπτωση όργανο, που τη βεβαιώνει, ορίζει εύλογο χρόνο για την άρση της και αν ο παραβάτης δεν συμμορφωθεί επιβάλλει νέο πρόστιμο, κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου αυτού, μετά από κάθε νέα βεβαίωση της παράβασης. 8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Δικαιοσύνης, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης, που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αναπροσαρμόζονται τα διοικητικά πρόστιμα που προβλέπονται για παραβάσεις του παρόντος Κώδικα». Το άρθρ. 104 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 93 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<p class=\"lf-p\">Για την καθιέρωση Ειδικών Ηλεκτρονικών Τεχνικών Συσκευών ή άλλων τεχνικών μέσων για την καταγραφή και βεβαίωση παραβάσεων του Κ.Ο.Κ. χωρίς την παρουσία Αστυνομικού ή άλλου εξουσιοδοτημένου Υπαλλήλου, βλ. το Π.Δ. 287/24 Αυγ.-11 Σεπτ. 2001 (ΦΕΚ Α΄ 198), κατωτ. αριθ. 168.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-105\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 105</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Δικονομικές διατάξεις (Καταργήθηκε από το άρθρ. 94 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 ,ΦΕΚ Α΄ 50, κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΒ΄ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρο 106 Ανάκληση άδειας ικανότητας οδηγού 1. Αν διαταχθεί, κατ` εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Κώδικα, η ανάκληση της άδειας ικανότητας οδηγού, μπορεί ο οδηγός κατά του οποίου λαμβάνεται το μέτρο αυτό, αν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, να λάβει νέα άδεια μετά τριετία από την ανάκληση, εκτός και αν πρόκειται για ανάκληση εφ’ όρου ζωής. 2. Σε περίπτωση ανάκλησης άδειας ικανότητας οδηγού αυτοκινήτων οχημάτων, η Αστυνομική Αρχή, η οποία εκτελεί τη σχετική απόφαση, οφείλει να διαβιβάσει την άδεια στην αρμόδια υπηρεσία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης που την εξέδωσε</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-107\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 107</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Σύστημα ελέγχου συμπεριφοράς των οδηγών 1. Με απόφαση των Υπουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης καθιερώνεται Σύστημα Ελέγχου της Συμπεριφοράς των οδηγών (Σ.Ε.Σ.Ο.) όλων των μηχανοκίνητων οχημάτων ή ορισμένων κατηγοριών εξ αυτών ή και των μοτοποδηλάτων με τη συγκέντρωση και καταχώριση των στοιχείων για τις διαπραττόμενες από αυτούς παραβάσεις ορισμένων διατάξεων του παρόντος Κώδικα και της κατηγορίας αυτών. (Μετά τη σελ. 262,96524) Σελ. 262,96525 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 2. Με την αυτή απόφαση καθορίζονται ο τρόπος συγκέντρωσης και καταχώρισης των πιο πάνω στοιχείων, η βαθμολόγηση των παραβάσεων και τα επιβαλλόμενα διοικητικά μέτρα στην περίπτωση συγκέντρωσης ορισμένης βαθμολογίας και μπορεί να ορίζεται ότι άδεια οδήγησης που αφαιρέθηκε, κατ’ εφαρμογή του συστήματος ελέγχου της συμπεριφοράς των (Σ.Ε.Σ.Ο.),επαναχορηγείται μόνο μετά από εκπαίδευση του οδηγού με το ειδικόπεριεχόμενα που ορίζει η απόφαση και εξέτασή του. 3 Τα πιο πάνω διοικητικά μέτρα επιβάλλονται και εκτελούνται παράλληλα και ανεξάρτητα με τις ποινικές κυρώσεις. 4.(Καταργήθηκε από το άρθρ. 95 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 ,ΦΕΚ Α΄ 50, κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευση του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως). Βλ. την με αριθ. οικ. 21504/2601/11-25Απρ. 2007 (ΦΕΚ Β΄ 623) απόφ. Υπ. Δημ. Τάξης- Μεταφ. και Επικοινωνιών, κατωτ. αριθ. 185.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-108\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 108</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Κέντρο οδικών Πληροφοριών 1. Με κοινή απόφαση των Υπουργών οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Δημόσιας Τάξης μπορεί να ιδρυθεί Κέντρο οδικών Πληροφοριών (Κ.Ο.Π.), μη επιχορηγούμενο από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, έργο του οποίου θα είναι η παροχή πληροφοριών σχετικά με την πυκνότητα της κυκλοφορίας, τα εμπόδια και την κατάσταση των οδών, τις τοπικές καιρικές συνθήκες, ως και κάθε άλλης πληροφορίας χρήσιμης για την κυκλοφορία των οχημάτων, που θα παρέχεται στο Κέντρο αυτό από τις υπηρεσίες της Τροχαίας και άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. 2. Με την ίδια απόφαση θα καθοριστούν η νομική μορφή και οι λεπτομέρειες λειτουργίας του Κέντρου αυτού, ως και ο φορέας που θα το εποπτεύει Σελ. 262,96526 Τεύχος -Σελ.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-109\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 109</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Δημοσίευση αποφάσεων 1. Οι κατ` εξουσιοδότηση των διατάξεων του παρόντος Κώδικα εκδιδόμενες αποφάσεις δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εκτός από αυτές που εκδίδονται από τις Αστυνομικές Αρχές, οι οποίες δημοσιεύονται με τοιχοκόλληση στα κεντρικότερα σημεία των πόλεων και χωριών που αφορούν ή με δημοσίευση στις τοπικές εφημερίδες. Για τη δημοσίευση συντάσσεται έκθεση από το αρμόδιο όργανο, η οποία περιλαμβάνει τη χρονολογία και τον τόπο της δημοσίευσης και η οποία υπογράφεται από δύο (2) μάρτυρες. Αντίγραφο της έκθεσης τηρείται από τον οικείο διοικητή και δεύτερο αντίγραφο υποβάλλεται σε αυτόν που εξέδωσε την αστυνομική απόφαση, ενώ το πρωτότυπο αποστέλλεται στο δημόσιο κατήγορο. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας Άρθρο 110 Τελικές διατάξεις 1 Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κώδικα καταργείται ο Νόμ. 2094/1992, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρα 57 παρ. 15 του Νόμ. 2218/1994, τα άρθρα 3, 4 και 5 του Π.Δ 19/1995, τα άρθρα 8 παρ. 6 και 19 και 9 του Νόμ. 2366/1995 και το άρθρο 9 παρ. 9-13 του Νόμ. 2503/1997, καθώς και κάθε αντίθετη διάταξη. 2. Οι διατάξεις του άρθρου 13 του Β.Δ. της 249/20.10.1958, όπως τροποποιηθήκαν με το άρθρο 3 του Νόμ. 1080/1980 και ισχύουν, δεν θίγονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου. Η άδεια των δημοτικών ή κοινοτικών αρχών για την κατάληψη οδού ή πεζοδρόμου χορηγείται με τις προϋποθέσεις του άρθρου 48 του παρόντος Κώδικα. 3. Διατάξεις που αφορούν την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικών και περιφερειακών κρατικών υπηρεσιών δεν θίγονται από τον παρόντα Κώδικα. «4. Μέχρι την έκδοση των προβλεπόμενων από τον παρόντα Κώδικα προεδρικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων εξακολουθούν να ισχύουν τα προεδρικά διατάγματα και οι υπουργικές αποφάσεις, που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση διατάξεων των προηγούμενων Κωδίκων Οδικής Κυκλοφορίας, εφόσον δεν αντίκεινται στις διατάξεις του παρόντος». Η παρ. 4 προστέθηκε με την παρ. 5 άρθρ. 43 Νόμ. 2963/22-23 Νοεμ. 2001 (ΦΕΚ Α΄ 268), κατωτ. σελ. 312,825.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-11\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 11</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Επιγραφές – Διαφημίσεις Για την εξακολούθηση ισχύος του παρόντος Άρθρο δεύτερο Έναρξη ισχύος του Κώδικα Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει ύστερα από δύο (2) μήνες από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Για την αναθεώρηση είσπραξης των προστίμων που επιβάλλονται για παραβάσεις του Κ.Ο.Κ. σε επιχειρήσεις ή οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα και λοιπές διατάξεις, βλ. παρ. 5 άρθρ. 45 Νόμ. 2218/9-13 Ιουν. 1994 (ΦΕΚ Α΄ 90), τόμ. 3 σελ. 53,303, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρ. 28 Νόμ. 3220/28-28 Ιαν. 2004 (ΦΕΚ Α΄ 15), τόμ. 27 σελ. 194,733. άρθρου μετά την ισχύ του Νόμ. 2946/5-8 Οκτ. 2001 (ΦΕΚ Α΄ 224), τόμ. 3, σελ. 318,443, βλ. το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1 άρθρ. 2 του ιδίου Νόμ. 2946/2001. 1 Απαγορεύεται κάθε διαφήμιση που πραγματοποιείται με οποιονδήποτε τρόπο και μέσο, στα εκτός κατοικημένης περιοχής τμήματα των χαρακτηρισμένων εθνικών και επαρχιακών οδών «ή αυτοκινητοδρόμων» και σε ζώνη μέχρι εκατόν πενήντα (150) μέτρων και από τις δύο πλευρές του άξονα των οδών αυτών και είναι ορατή από τους χρήστες των οδών. Η παραπάνω ζώνη απαγόρευσης περιορίζεται στα σαράντα (40) μέτρα και από τις δύο πλευρές του άξονα των ανωτέρω τμημάτων εθνικών και επαρχιακών οδών «ή αυτοκινητοδρόμων», που διέρχονται μέσα από κατοικημένη περιοχή, αν το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας στα τμήματα αυτό είναι ανώτερο των 70Km/h. Οι μέσα σε «» λέξεις προστέθηκαν με την περίπτ. θ) της παρ. 12 άρθρ. 13 Νόμ. 3212/2431 Δεκ. 2003 (ΦΕΚ Α΄ 308), τόμ. 23, σελ. 294,48096. «Σε κλάδους ανισόπεδων κόμβων αυτοκινητοδρόμων και στις περιοχές των σταθμών διοδίων ισχύει η απόσταση των 150 μέτρων από τις δύο πλευρές του άξονα της κατεύθυνσης, ανεξαρτήτως ορίου ταχύτητας». Το μέσα σε «» τρίτο εδάφιο προστέθηκε με την παρ. 1 του άρθρ. 9 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. (Προκειμένου περί οδών που βρίσκονται εντός κατοικημένων περιοχών και το επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας είναι 70 Km/h ή κατώτερο, επιτρέπεται η διαφήμιση, με την επιφύλαξη των κατωτέρω απαγορεύσεων, στο χώρο της οδού και μέχρι τη ρυμοτομική γραμμή. Στις οδούς των ανωτέρω κατηγοριών που θα χαρακτηρισθούν με αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων σαν πρωτεύον αστικό οδικό δίκτυο και ανήκει σε αυτό η αποκλειστική αρμοδιότητα για τη συντήρησή τους, δύναται να καθορίζονται οδοί, τμήματα οδών ή χώροι στους οποίους οι διαφημίσεις απαγορεύονται, είτε στο χώρο της οδού (οδόστρωμα, διαχωριστική νησίδα, νησίδα ασφαλείας, οδός παρόδιου εξυπηρέτησης, πεζοδρόμιο) είτε εντός των ρυμοτομικών γραμμών ή δύναται να επιτρέπονται σε ειδικό πλαίσια, κατασκευασμένα και τοποθετημένα σύμφωνα με εγκεκριμένες προδιαγραφές του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων).</p>\n<p class=\"lf-p\">Τα δύο μέσα σε ( )τελευταία εδάφια της παρ.1 καταργήθηκαν από το εδάφ. θ΄ παρ.12 άρθρ. 13 Νόμ. 3212/24-31 Δεκ. 2003, (ΦΕΚ Α 308), τόμ. 23 σελ. 294,48096. 2. Απαγορεύεται γενικά η τοποθέτηση επιγραφών ή διαφημίσεων ή η εγκατάσταση οποιασδήποτε πινακίδας, αφίσας, διαγράμμισης ή συσκευής, σε θέση ή κατά τρόπο που μπορεί να έχει οποιεσδήποτε αρνητικές επιπτώσεις στους χρήστες της οδού ή να επηρεάσει με οποιονδήποτε τρόπο την κυκλοφορία. Ιδίως απαγορεύεται η τοποθέτηση ή εγκατάσταση των ανωτέρω σε τέτοιες θέσεις, ώστε να παρεμποδίζεται η θέα των πινακίδων κατακόρυφης σήμανσης ή φωτεινών σηματοδοτών ή να δημιουργείται σύγχυση με πινακίδες σήμανσης ή με κυκλοφοριακή διαγράμμιση ή με άλλη συσκευή ρύθμισης της κυκλοφορίας ή να τις καταστήσει λιγότερο ορατές ή αποτελεσματικές ή να προκαλέσει θάμβωση στους χρήστες της οδού και γενικά να αποσπάσουν την προσοχή τους κατά τρόπο που μπορεί να έχει δυσμενή επίδραση στην οδική ασφάλεια γενικά. 3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Σε οδούς, στις οποίες είναι εγκατεστημένοι φωτεινοί σηματοδότες ρύθμισης της κυκλοφορίας, απαγορεύεται η τοποθέτηση έγχρωμων φωτεινών διαφημίσεων ή πινακίδων ή αναγραφών με χρώματα που χρησιμοποιούνται στη φωτεινή σηματοδότηση, σε απόσταση εκατέρωθεν και ύψος μικρότερο των είκοσι (20) μέτρων από κάθε φανό σηματοδότησης. 4. Με παράλληλη τήρηση των διατάξεων των προηγούμενων παραγράφων, επιτρέπεται να τοποθετούνται ή να λειτουργούν επιγραφές, που αναφέρονται στην επωνυμία ή σε άλλο διακριτικό σημείο ή τίτλο επιχείρησης που λειτουργεί παρά την οδό. Οι διαφημιστικές ως άνω πινακίδες και επιγραφές, όπου επιτρέπεται, πρέπει να τοποθετούνται παράλληλα προς τον άξονα της οδού, εκτός από τις διαφημίσεις και τις επιγραφές των εγκεκριμένων πλαισίων και των πρατηρίων καυσίμων που λειτουργούν παρά την οδό, οι οποίες μπορούν να τοποθετούνται και κάθετα προς τον άξονα αυτής. 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η τοποθέτηση διαφημιστικών πλαισίων και διαφημίσεων στα στέγαστρα στάσεων αστικών και υπεραστικών συγκοινωνιών επιτρέπεται μόνο στην πλευρό που βρίσκεται στο αντίθετο προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας άκρο του στεγάστρου. (Μετά τη σελ. 262,96452) Σελ. 262,96453 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 6. Απαγορεύονται επί οχημάτων οι φωτεινές ή φωτιζόμενες διαφημίσεις, οι διαφημίσεις για τις οποίες χρησιμοποιούνται αντανακλαστικά στοιχεία, καθώς και οι διαφημίσεις με εναλλασσόμενα μηνύματα. 7. Απαγορεύεται κάθε διαφήμιση εκτός των καθορισμένων πλαισίων ή οποιαδήποτε αναγραφή λέξεων, εικόνων ή συμβόλων σε στύλους ηλεκτροφωτισμού ή φωτεινών σηματοδοτών, σε διαχωριστικές νησίδες ή νησίδες ασφαλείας σε πεζοδρόμια, σε επιφάνειες τεχνικών έργων, οδοποιίας, είτε αυτή γίνεται απευθείας στις επιφάνειες αυτές είτε σε επιφάνειες μέσων εξαρτώμενων από τα τεχνικά έργα. 8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Διαφημίσεις, επιγραφές, πινακίδες, αφίσες, διαγραμμίσεις ή συσκευές που τοποθετούνται κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου αυτού, αφαιρούνται ή εξαλείφονται ή, εφόσον είναι φωτεινές, τίθενται εκτός λειτουργίας, κατά τη διαδικασία που προβλέπεται από τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 18 του ν. 2130/1993. Σε περίπτωση που τα αρμόδια Όργανα της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων ή της Περιφέρειας διαπιστώσουν την παράλειψη τήρησης των υποχρεώσεων του προηγούμενου εδαφίου από τους προς τούτο υπόχρεους, δύνανται να τους καλούν προς εκτέλεση των αναγκαίων ενεργειών, τάσσαντάς τους σχετική προθεσμία ενέργειας. Αν η προθεσμία παρέλθει άπρακτη, τα αρμόδια όργανα της Γενικής Γραμματείας Δημόσιων Έργων ή της Περιφέρειας δύνανται να προβούν σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες καθ` υποκατάσταση των οργανισμών αυτοδιοίκησης.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η υποκατάσταση αυτή περιλαμβάνει κάθε πρόσφορη ενέργεια για την αφαίρεση, εξάλειψη ή θέση εκτός λειτουργίας των διαφημίσεων και επιγραφών από οποιονδήποτε χώρο της οδού ανεξάρτητα από το φορέα που τη συντηρεί. Η σχετική δαπάνη βαρύνει τους οργανισμούς αυτοδιοίκησης και εγγράφεται στον προϋπολογισμό τους ως υποχρεωτική δαπάνη, βάσει των σχετικών διατάξεων του Κώδικα. Σε κάθε περίπτωση η υπηρεσία που προβαίνει στην αφαίρεση, εξάλειψη ή θέση εκτός λειτουργίας παράνομων επιγραφών ή διαφημίσεων, καθώς και οι οργανισμοί αυτοδιοίκησης, στον προϋπολογισμό των οποίων εγγράφεται υποχρεωτική δαπάνη για σχετικές ενέργειες που έγιναν καθ` υποκατάστασή τους, δύναται να καταλογίζει τη σχετική δαπάνη σε βάρος των διαφημιστών ή των διαφημιζομένων, η είσπραξη της οποίας γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για την είσπραξη των δημοσίων εσόδων.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι ανωτέρω υπηρεσίες δεν φέρουν καμία ευθύνη για τυχόν ζημιές κατά την αποξήλωση, καθώς και για τη φύλαξη και την απόδοση των σχετικών υλικών στους διαφημιστές ή τους διαφημιζόμενους. Σελ. 262,96454 Τεύχος -Σελ. «9. Αυτός που επικολλά ή αναρτά έντυπα ή διενεργεί γενικά διαφημιστικές πράξεις και παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού, καθώς και ο διαφημιζόμενος ή ο διαφημιστής, τιμωρούνται με χρηματική ποινή έως χίλια πεντακόσια (1.500,00) ευρώ και αν γίνει χρήση ανεξίτηλων ουσιών έως δέκα χιλιάδες (10.000,00) ευρώ». Τα μέσα σε «» δύο πρώτα εδάφια αντικαταστάθηκαν ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 9 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι πρόεδροι διοικητικών συμβουλίων, οι εντεταλμένοι ή διευθύνοντες σύμβουλοι Α.Ε., οι διαχειριστές Ε.Π.Ε., καθώς και τα πρόσωπα που ασκούν τη διοίκηση ή τη διαχείριση άλλων νομικών προσώπων του Δημοσίου ή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) ή του ιδιωτικού τομέα που αναθέτουν διαφημιστικές πράξεις κατά παράβαση του άρθρου αυτού, τιμωρούνται σαν αυτουργοί, ανεξάρτητα από την τυχόν ποινική ευθύνη άλλου φυσικού προσώπου. 10. Οι ποινές της προηγούμενης παραγράφου επιβάλλονται εφόσον δεν προβλέπονται ποινές αυστηρότερες από άλλες διατάξεις. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ ΚΑΝΟΝΕΣ ΟΔΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ Άρθρο 12 Γενικές διατάξεις 1. Αυτοί που χρησιμοποιούν τις οδούς πρέπει να αποφεύγουν οποιαδήποτε συμπεριφορά που είναι ενδεχόμενο να εκθέσει σε κίνδυνο ή να παρεμβάλλει εμπόδια στην κυκλοφορία, να εκθέσει σε κίνδυνο πρόσωπα ή ζώα ή να προκαλέσει ζημιές σε δημόσιες ή ιδιωτικές περιουσίες.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι οδηγοί υποχρεούνται να οδηγούν με σύνεση και με διαρκώς τεταμένη την προσοχή, να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά, στους υπερήλικες, στα άτομα με ειδικές ανάγκες και γενικώς στα πρόσωπα που χρειάζονται βοήθεια και να μην προκαλούν γενικά με τη συμπεριφορά τους τρόμο, ανησυχία ή παρενόχληση στους λοιπούς χρήστες των οδών, στους παρόδιους ή στους κατοικούντες πλησίον αυτών. 2. Δεν επιτρέπεται η απόθεση ή εγκατάλειψη ή η απόρριψή οποιουδήποτε αντικειμένου ή ύλης στις οδούς, εφόσον παρακωλύει έστω και κατ` ελάχιστο την κυκλοφορία των πεζών και των οχημάτων, ως και τη στάθμευση των οχημάτων. Δεν επιτρέπεται επίσης να χύνονται στις οδούς ουσίες ή υλικά, το οποία μπορούν να καταστήσουν την οδό ολισθηρή (π.χ. νερά, λάδια, ασβέστης κ.λπ.). 3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Δεν επιτρέπεται η απόρριψη από το όχημα οποιουδήποτε αντικειμένου, έστω και αν από αυτό δεν καθίσταται επικίνδυνη ούτε παρακωλύεται η κυκλοφορία. Δεν επιτρέπεται η απόρριψη από το όχημα κάθε αντικειμένου ή ουσίας που μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά ή να ρυπάνει το περιβάλλον. 4. Αν οι χρήστες των οδών δεν μπορούν να αποφύγουν τη δημιουργία εμποδίου ή κινδύνου, υποχρεούνται να λαμβάνουν αμέσως τα αναγκαία μέτρα για την απομάκρυνση ή αποτροπή αυτού και αν δεν μπορούν οφείλουν να ειδοποιούν τους λοιπούς χρήστες της οδού για την ύπαρξη ταυ εμποδίου ή του κινδύνου. Αυτοί που επιθυμούν για εύλογη αιτία να καταλάβουν για λίγο μέρος του πεζοδρομίου ή του οδοστρώματος (μεταφορές, επιβίβαση, αποβίβαση κ.λπ.), οφείλουν να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για την απρόσκοπτη και ασφαλή κυκλοφορία πεζών και οχημάτων. «5. Η χρήση των ζωνών ασφαλείας είναι υποχρεωτική τόσο για τους οδηγούς όσο και για τους επιβάτες. Σε περίπτωση μεταφοράς ανηλίκων επιβατών, εφόσον στο όχημα υπάρχει συνοδός, την ευθύνη φέρει αυτός. Για τη μεταφορά παιδιών με αυτοκίνητο είναι υποχρεωτική η χρήση ειδικών μέσων συγκράτησης και προστασίας, όπως καθισμάτων, ζωνών ασφαλείας κλπ.. Με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών καθορίζονται οι προδιαγραφές για τα ειδικά μέσα συγκράτησης, καθώς και εξαιρέσεις από την υποχρέωση αυτή». Η παρ. 5 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 του άρθρ. 10 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. «6. Οι οδηγοί και οι επιβάτες μοτοποδηλάτων, μοτοσικλετών και τρίτροχων οχημάτων χωρίς κουβούκλιο υποχρεούνται να φορούν προστατευτικό κράνος, κανονικά δεμένο. Με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών καθορίζονται τα χαρακτηριστικά, οι προδιαγραφές, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της διάταξης αυτής. Με την ίδια απόφαση καθορίζονται και οι εξαιρέσεις από την υποχρέωση αυτή». Η παρ. 6 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 10 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 7. Οι οδηγοί οχημάτων οφείλουν να συμπεριφέρονται με ευγένεια στους πεζούς και στους άλλους οδηγούς.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι οδηγοί των επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης μετά ή άνευ μετρητού, ως και οι οδηγοί των μέσων μαζικής μεταφοράς, περιλαμβανομένων και των τουριστικών οχημάτων, οφείλουν να συμπεριφέρονται με ευγένεια στους επιβάτες. 8. Απαγορεύεται η οδήγηση οδικών οχημάτων για επίδειξη ικανότητας, εντυπωσιασμό, ανταγωνισμό ή τέλεση αυτοσχέδιων αγώνων. 9. Απαγορεύεται η, εκατέρωθεν του οδοστρώματος των αυτοκινητοδρόμων, στάθμευση οχημάτων και η εγκατάσταση υπαίθριων μικροκαταστημάτων ή κινητών και ακίνητων καντινών για την πώληση διαφόρων ειδών. Στο λοιπό οδικό δίκτυο είναι δυνατή η εγκατάσταση των ανωτέρω, μετά από άδεια των αρμόδιων για τη συντήρηση του οδικού δικτύου αρχών, που χορηγείται μόνο μετά από σύμφωνη γνώμη των κατά τόπους αρμόδιων υπηρεσιών της Τροχαίας. 10.</p>\n<p class=\"lf-p\">Με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα ώστε το μάθημα της οδικής Κυκλοφορίας να διδάσκεται στα σχολεία, σε όλες τις βαθμίδες. (Μετά τη σελ. 262,96454) Σελ. 262,96455 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 «11. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις των παραγράφων 1, 3, 4 και 7 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων ευρώ. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις της παραγράφου 2 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο τετρακοσίων ευρώ. Ο οδηγός που παραβαίνει τις διατάξεις των παραγράφων 5 και 6 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο τριακοσίων πενήντα ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδηγού, από τον βεβαιούντα την παράβαση, για δέκα (10) ημέρες και ο επιβάτης που παραβαίνει τις διατάξεις των παραγράφων 5 και 6 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο εκατό ευρώ.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις των παραγράφων 8 και 9 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο επτακοσίων ευρώ και, εφόσον πρόκειται για οδηγό, με επί τόπου αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδηγού, από τον βεβαιούντα την παράβαση, για τριάντα (30) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα. Ειδικά για τους παραβάτες των διατάξεων της παραγράφου 8 επιβάλλεται και η επί τόπου αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας για τριάντα (30) ημέρες.» Η παρ. 11, που είχε αντικατασταθεί από την παρ. 3 του άρθρ. 10 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αντικαταστάθηκε και πάλι ως άνω από την παρ.1 άρθρ.17 Νόμ. 3710/21-23 Οκτ. 2008 (ΦΕΚ Α 216), ανωτ. σελ. 16,250.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-13\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 13</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Οδηγοί 1. Κάθε κινούμενο όχημα ή συνδυασμός οχημάτων επιβάλλεται να έχει οδηγό. 2. Ο οδηγός επιβάλλεται να έχει την, κατά τις σχετικές διατάξεις, προβλεπόμενη άδεια οδήγησης και την αναγκαία σωματική και διανοητική ικανότητα και να βρίσκεται σε κατάλληλη κατάσταση για να οδηγεί, οφείλει δε κατά το χρόνο της οδήγησης να είναι σε θέση να ελέγχει το όχημα του ή τα ζώα του. Ο οδηγός κάθε οχήματος υποχρεούται να έχει πλήρη ελευθερία των κινήσεών του, για να ενεργεί ελεύθερα τους αναγκαίους χειρισμούς. «Ιδιαίτερα, απαγορεύεται να χρησιμοποιεί εν κινήσει ακουστικά που έχουν συνδεθεί με φορητά ραδιόφωνα, μαγνητόφωνα και άλλες παρεμφερείς ηχητικές συσκευές, καθώς και τηλεόραση. Η εν κινήσει χρήση κινητού τηλεφώνου επιτρέπεται μόνο όταν αυτό είναι τοποθετημένο σε ειδική θέση για ανοικτή ακρόαση ή όταν χρησιμοποιείται με ακουστικό ασύρματης επικοινωνίας»</p>\n<p class=\"lf-p\">Τα μέσα σε «» εδάφια αντικαταστάθηκαν ως άνω από την παρ. 1 του άρθρ. 11 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Σελ. 262,96456 Τεύχος -Σελ. 3. Ο οδηγός μηχανοκίνητου οχήματος και μοτοποδηλάτου έχει, κατά τις σχετικές διατάξεις, αναγκαίες γνώσεις και επιδεξιότητα για να οδηγεί. Τις αυτές αναγκαίες γνώσεις πρέπει να έχει και ο εκπαιδευόμενος οδηγός, όταν οδηγεί. 4. Ο οδηγός αυτοκινήτου οχήματος που μεταφέρει επικίνδυνες ύλες πάνω από ορισμένες ποσότητες επιβάλλεται να έχει υποστεί την, κατά τις σχετικές διατάξεις, αναγκαία επαγγελματική κατάρτιση, για να ενεργεί και να οδηγεί το όχημα, ώστε να μην κινδυνεύουν οι άνθρωποι, το περιβάλλον, τα ζώα και η προσωπική του ασφάλεια. «5. Οι οδηγοί λεωφορείων, επιβατηγών δημόσιας χρήσης και φορτηγών αυτοκινήτων απαγορεύεται να οδηγούν πέραν των χρονικών ορίων τα οποία καθορίζονται από τις κείμενες διατάξεις. Οι κάτοχοι των επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης, μετά ή άνευ μετρητού, καθώς και οι κάτοχοι των μέσων μαζικής μεταφοράς και των τουριστικών οχημάτων, οφείλουν να φροντίζουν για την ύπαρξη μέτρων παθητικής ασφάλειας των επιβατών. Οι οδηγοί οφείλουν να οδηγούν με σύνεση, ώστε να είναι απόλυτα ασφαλής η μεταφορά των επιβατών». Η παρ. 5 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 11 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας «6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις των παραγράφων 1 έως και 3 του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο εκατό (100,00) ευρώ και επιτόπου αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδηγού για τριάντα (30) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 5 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων (200,00) ευρώ, πλην των οδηγών φορτηγών οχημάτων, οι οποίοι τιμωρούνται σύμφωνα με τις ειδικές διατάξεις του Νόμ. 3446/2006 (Φ.Ε.Κ. 49 Α΄). Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του δεύτερου εδαφίου της παραγράφου 5 τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο επτακοσίων (700,00) ευρώ και αυτός που παραβαίνει τη διάταξη του τρίτου εδαφίου με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ».</p>\n<p class=\"lf-p\">Η παρ. 6 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 3 του άρθρ. 11 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 7. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, ορίζεται σύστημα επιβολής διοικητικών ποινών (τρόπος επιβολής ποινής, ύψος ποινών, όργανα επιβολής ποινών, περιγραφή ποινών) στους παραβαίνοντες τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου αυτού. 8. Ο Υπουργός Μεταφορών και Επικοινωνιών, οι νομάρχες, κατά περίπτωση, ή οι από αυτούς εξουσιοδοτούμενες αρχές μπορούν να επιβάλλουν την επανεξέταση κατόχου άδειας ικανότητας οδηγού, αν ανακύψουν αμφιβολίες για την ικανότητά του προς οδήγηση ή την ιατρική επανεξέτασή του, αν ανακύψουν αμφιβολίες για τη σωματική ή πνευματική του κατάσταση.</p>\n<p class=\"lf-p\">Στις περιπτώσεις αυτές η άδεια ικανότητας οδήγησης του παραπεμπόμενου για επανεξέταση οδηγού αφαιρείται μετά την έκδοση της απόφασης για επανεξέταση και αποδίδεται μόνο αν αυτός κριθεί ικανός. Τα του τρόπου και της διαδικασίας επανεξέτασης των οδηγών, ως και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου αυτής, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών και του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού, προκειμένου δε για τα μοτοποδήλατα του Υπουργού Δημόσιας Τάξης. «Οι αιτούντες αναπηρική σύνταξη και κάτοχοι άδειας οδήγησης υποχρεούνται, εντός τριών μηνών από την υποβολή της αίτηση τους, να προσέλθουν στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας τους, προκειμένου να εξεταστούν από την αρμόδια Δευτεροβάθμια Ιατρική Επιτροπή (ΔΙΕ) αναφορικά με την πλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων σωματικής και ψυχοδιανοητικής ικανότητας οδηγών.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι ασφαλιστικοί φορείς υποχρεούνται να ενημερώνουν σχετικά τις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων του τόπου κατοικίας των αιτούντων, με κάθε πρόσφορο τρόπο. Οι αιτούντες αναπηρική σύνταξη που δεν κατέχουν άδεια οδήγησης υποχρεούνται να καταθέσουν, μεταξύ των άλλων δικαιολογητικών, και υπεύθυνη δήλωση του Νόμ. 1599/1986 (ΦΕΚ 75/Α`), όπως ισχύει, περί μη κατοχής άδειας οδήγησης, στον ασφαλιστικό φορέα. Οι ασφαλιστικοί φορείς υποχρεούνται να ενημερώνουν σχετικά τις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων του τόπου κατοικίας των αιτούντων, με κάθε πρόσφορο τρόπο. Όλοι οι μέχρι σήμερα δικαιούχοι αναπηρικής σύνταξης, καθώς και εκείνοι των οποίων η σχετική αίτηση εκκρεμεί και είναι κάτοχοι άδειας οδήγησης, υποχρεούνται εντός δύο (2) ετών από τη θέση σε ισχύ του παρόντος, να προσέλθουν στην Υπηρεσία Μεταφορών και Επικοινωνιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης του τόπου κατοικίας τους, προκειμένου να εξεταστούν από την αρμόδια Δευτεροβάθμια Ιατρική Επιτροπή (ΔΙΕ) αναφορικά με την πλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων σωματικής και ψυχοδιανοητικής ικανότητας οδηγών.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι ασφαλιστικοί φορείς υποχρεούνται να ενημερώνουν σχετικά όλους τους ασφαλισμένους τους, καθώς και τις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων του τόπου κατοικίας των δικαιούχων, με κάθε πρόσφορο τρόπο. Όλοι οι μέχρι σήμερα δικαιούχοι αναπηρικής σύνταξης, καθώς και εκείνοι των οποίων η σχετική αίτηση εκκρεμεί και δεν κατέχουν άδεια οδήγησης, υποχρεούνται να καταθέσουν σχετική υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 παρ. 1 του Νόμ. 1599/1986, όπως ισχύει, στον ασφαλιστικό τους φορέα, εντός μηνός από την ημερομηνία της σχετικής ειδοποίησης από τον φορέα. Οι ασφαλιστικοί φορείς υποχρεούνται να ενημερώνουν σχετικά τις Υπηρεσίες Μεταφορών και Επικοινωνιών των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων του τόπου κατοικίας των δικαιούχων με κάθε πρόσφορο τρόπο. (Μετά τη σελ. 262,96456) Σελ. 262,96457 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 Οι παραπάνω διατάξεις δεν επηρεάζουν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα των ενδιαφερομένων. Οι ΔΙΕ συνέρχονται και αποφασίζουν άμεσα και κατά προτεραιότητα για τις παραπάνω περιπτώσεις, οι δε κατεχόμενες άδειες οδήγησης συνεχίζουν να ισχύουν, περιορίζονται, αφαιρούνται ή ανακαλούνται, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις περί ελαχίστων προϋποθέσεων σωματικής και ψυχοδιανοητικής ικανότητας οδηγών. Οι συνεδριάσεις των ΔΙΕ για την εξέταση των παραπάνω οδηγών δεν υπολογίζονται στον ανώτατο προβλεπόμενο αριθμό συνεδριάσεων ανά μήνα. Οι συνεδριάσεις για την ιατρική εξέταση αιτούντων ή δικαιούχων αναπηρικής σύνταξης δεν μπορούν να υπερβαίνουν τις τρεις (3) ανά μήνα.</p>\n<p class=\"lf-p\">Σε περίπτωση μη τήρησης των παραπάνω υποχρεώσεων ή ψευδούς δήλωσης από τους ενδιαφερομένους, οι άδειες οδήγησης αφαιρούνται για τρεις (3) μήνες και για την επαναχορήγησή τους μετά την παρέλευση του τριμήνου, απαιτείται η ιατρική εξέταση τους από ΔΙΕ. Σε περίπτωση που οι ενδιαφερόμενοι παρουσιάζουν προβλήματα κινητικότητας ή ακρωτηριασμού άκρου - άκρων ή μικτού τύπου (ορθοπεδικά νευρολογικά) προβλήματα, η παραπάνω ιατρική εξέταση δύναται να γίνεται, αντί της ΔΙΕ, από εξειδικευμένο Κρατικό Ίδρυμα, όπως είναι το Εθνικό Ίδρυμα Αποκατάστασης Αναπήρων του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ή από άλλο ισότιμο προς τη ΔΙΕ όργανο». Η παρ. 8 , όπως είχε συμπληρωθεί με την παρ. 1 άρθρ. 43 Νόμ. 2963/22-23 Νοεμ. 2001 (ΦΕΚ Α΄ 268), κατωτ. σελ. 312,825, αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 άρθρ. 15 Νόμ. 3534/22-23 Φεβρ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 40), τόμ. 38 σελ. 636,16.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-14\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 14</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Ζώα, αναβάτες αλόγων και συνοδοί ζώων 1. Ζώα επιτρέπεται να οδηγούνται μόνο από ανθρώπους απόλυτα ικανούς γι’ αυτό που είναι σε θέση να τα ελέγχουν πλήρως. 2. Ζώα που είναι πιθανό να θέσουν σε κίνδυνο τους χρήστες των οδών δεν επιτρέπεται να κινούνται οε οδούς, εκτός και αν βρίσκονται κάτω από την επίβλεψή και έλεγχο κάποιου κατάλληλου οδηγού. Τα σκυλιά πρέπει, γενικό, να είναι δεμένα με ειδικό λουρί. 3. Ζώα επικίνδυνα, είτε σε αγέλες ή κοπάδια, πρέπει επίσης να κινούνται κάτω από τον έλεγχο ενός ατόμου επικεφαλής. Μεγάλες αγέλες ή κοπάδια ζώων πρέπει να έχουν πολλούς οδηγούς. Σελ. 262,96458 Τεύχος -Σελ. 4. Εφόσον μεγάλα ζώα ή αγέλες ή κοπάδια κινούνται κατά τη διάρκεια της νύκτας στις οδούς, οι οδηγοί τους υποχρεούνται να επισημαίνουν τα ζώα, ως και την αρχή και το τέλος της αγέλης ή του κοπαδιού με ευδιάκριτα φώτα «5. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο είκοσι (20,00) ευρώ». Η παρ. 5 αντικαταστάθηκε ως άνω από το Άρθρο 2 Ορισμοί 1. Για την εφαρμογή του παρόντος Κώδικα νοούνται ως: Αντανακλαστικό στοιχείο: Αντικείμενο που χρησιμοποιείται για να δείχνει την παρουσία οχήματος με αντανάκλαση φωτός που δεν προέρχεται από αυτό το όχημα. Απόβαρο κενού οχήματος: Το βάρος του οχήματος χωρίς πλήρωμα, επιβάτες ή φορτίο, αλλά με τη δεξαμενή καυσίμου γεμάτη καύσιμα, μέχρι το 90% της χωρητικότητας, με ψυκτικό μέσο, λιπαντικά, τα συνήθως φερόμενα εργαλεία και τον εφεδρικό τροχό. (Μετά τη σελ. 262,96428) Σελ. 262,96429 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.157-160 Απόβαρο οχήματος σε ετοιμότητα λειτουργίας: Το απόβαρο του κενού οχήματος μαζί με το βάρος του πληρώματος.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αυτοκίνητο ή αυτοκίνητο όχημα: Το μηχανοκίνητο όχημα, το οποίο χρησιμοποιείται κυρίως για τη μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων ή για τη ρυμούλκηση στις οδούς οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων. Ο όρος αυτός δεν περιλαμβάνει τα οχήματα, όπως οι γεωργικοί ελκυστήρες, τα χρησιμοποιούμενα παρεμπιπτόντως μόνο για την οδική μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων ή για ρυμούλκηση, στις οδούς, οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων. Αυτοκίνητο Δημόσιας χρήσης: Το αυτοκίνητο όχημα με το οποίο εκτελούνται μεταφορές προσώπων ή πραγμάτων ή μικτές με ολική ή μερική μίσθωση ή με κόμιστρο ανά επιβάτη. Αυτοκίνητο επιβατηγό: Το προοριζόμενο για τη μεταφορά κυρίως προσώπων αυτοκίνητο όχημα, 9 κατ` ανώτατο όριο θέσεων μαζί με τη θέση του οδηγού.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης: Το αυτοκίνητο όχημα με το οποίο εκτελούνται μεταφορές προσώπων χωρίς κόμιστρο και πραγμάτων που ανήκουν στον ιδιοκτήτη ή κάτοχο αυτού. Αυτοκίνητο λεωφορείο: Το αυτοκίνητο όχημα που προορίζεται κυρίως για τη μεταφορά προσώπων 10 και άνω θέσεων, συμπεριλαμβανομένης και της θέσης του οδηγού. Αυτοκίνητο φορτηγό: Το αυτοκίνητο όχημα που προορίζεται κυρίως για τη μεταφορά πραγμάτων. Αυτοκινητοδρόμιο: Ειδικό γήπεδο ή χώρος κατάλληλα διαμορφωμένος που προορίζεται για αγώνες ταχύτητας, δεξιοτεχνίας, επίδειξης ή αντοχής αυτοκινήτων ή μοτοσικλετών, ασκήσεις οδήγησης και ψυχαγωγίας, καθώς επίσης και ως χώρος δοκιμών μηχανοκίνητων οχημάτων με σκοπό τον έλεγχο της καλής λειτουργίας τους.</p>\n<p class=\"lf-p\">Αυτοκινητόδρομος: οδός ειδικής μελέτης και κατασκευής για την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και μοτοσικλετών, η οποία δεν εξυπηρετεί τις συνορεύουσες με αυτήν ιδιοκτησίες και η οποία: α) διαθέτει, εκτός ειδικών σημείων ή προσωρινά, χωριστά οδοστρώματα για τις δύο κατευθύνσεις της κυκλοφορίας, που διακρίνονται μεταξύ τους είτε με διαχωριστικές νησίδες είτε, κατ` εξαίρεση, με άλλα μέσα, β) δεν διασταυρώνεται ισόπεδα με άλλη οδό, μονοπάτι, σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή και Σελ. 262,96430 Τεύχος -Σελ. γ) έχει χαρακτηριστεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και έχει ειδική σήμανση με πινακίδες ως αυτοκινητόδρομος. Δεξιά κατεύθυνση κυκλοφορίας: Η επί της οδού διπλής κατεύθυνσης κυκλοφορίας κίνηση, κατά τρόπον ώστε στην αριστερή πλευρά του οδηγού να κινούνται οι αντίθετα ερχόμενοι.</p>\n<p class=\"lf-p\">Δημόσια κυκλοφορία: Η αόριστη και απροσδιόριστη εκ των προτέρων κυκλοφορία σε δημόσιες ή ιδιωτικές οδούς ή χώρους πεζών οχημάτων ή ζώων. Διάβαση πεζών: Το τμήμα του οδοστρώματος που ορίζεται με ειδική σήμανση ή διαγράμμιση ή σηματοδότηση για τη διέλευση των πεζών. Διακοπή πορείας: Η σύντομη ακινησία του οχήματος για την αποφυγή εμπλοκής με άλλο όχημα, πεζό ή ζώο που χρησιμοποιεί την οδό ή σύγκρουσης με εμπόδιο ή για συμμόρφωση με τους κανονισμούς της κυκλοφορίας. Διαχωριστική νησίδα: Το υπερυψωμένο ή με άλλους τρόπους οριζόμενο τμήμα οδού, το οποίο χωρίζει λωρίδες κυκλοφορίας οχημάτων ή οδοστρώματα της αυτής ή αντίθετης κατεύθυνσης και επί του οποίου απαγορεύεται η κυκλοφορία, με εξαίρεση τη διέλευση πεζών, όπου αυτή επιτρέπεται. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας Ελαφρό ρυμουλκούμενο: Το ρυμουλκούμενο επιτρεπόμενου μέγιστου βάρους μέχρι και 750 χιλιογράμμων.</p>\n<p class=\"lf-p\">Έρεισμα: Η πέραν του οδοστρώματος ακραία λωρίδα της οδού. Ζώα: Τα κατοικίδια και σταυλοδίαιτα ζώα. Ηλεκτροκίνητο λεωφορείο (τρόλλεϋ): Το με ηλεκτροκινητήρα, αλλά όχι επί σιδηροτροχιών, κινούμενο αυτοκίνητο λεωφορείο που τροφοδοτείται από ηλεκτροφόρο γραμμή. Ημιρυμουλκούμενα (επικαθήμενο): Το ρυμουλκούμενο το κατασκευασμένο για σύνδεση με ρυμουλκό όχημα κατά τρόπον ώστε τμήμα αυτού ναστηρίζεται επί του ρυμουλκού, επί του οποίου επιπίπτει μεγάλο μέρος του βάρους και του φορτίου του. Ισόπεδος οδικός κόμβος: Κάθε ισόπεδη συμβολή, διακλάδωση ή διασταύρωση οδών, συμπεριλαμβανομένων και των ελεύθερων χώρων που σχηματίζονται από αυτές. Ισόπεδη σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική διάβαση: Κάθε ισόπεδη διασταύρωση μεταξύ οδού και σιδηροδρομικής ή τροχιοδρομικής γραμμής, η οποία έχει ίδια διαμόρφωση.</p>\n<p class=\"lf-p\">Κατοικημένη περιοχή: Η περιοχή που έχει σημανθεί με πινακίδες ως κατοικημένη στις εισόδους και εξόδους της. Λεωφορειόδρομος: Οδός ή τμήμα οδού αποκλειστικής κυκλοφορίας λεωφορείων. «Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (Λ.Ε.Α.): Η επί αυτοκινητοδρόμου λωρίδα που βρίσκεται μεταξύ της ακραίας δεξιάς συνεχούς διαγράμμισης και του άκρου της οδού». Ο μέσα σε «» ορισμός προστέθηκε με την παρ. 1 άρθρ. 1 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Mαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Λωρίδα κυκλοφορίας: Μία των κατά μήκος ζωνών στις οποίες χωρίζεται το οδόστρωμα με ή χωρίς διαγραμμίσεις ή άλλα κατάλληλα διαχωριστικά μέσα, πλάτους επαρκούς για την κυκλοφορία μια σειράς (στοίχου) οδικών οχημάτων.</p>\n<p class=\"lf-p\">Μέγιστα επιτρεπόμενο βάρος: Το μέγιστο βάρος φορτωμένου οχήματος, το οποίο αναγράφεται ως επιτρεπόμενο στην άδεια κυκλοφορίας του. «Μηχάνημα Αγροτικό: Το μηχανοκίνητο όχημα που προορίζεται κυρίως για την εκτέλεση γεωργικών εργασιών (π.χ. αγρού, δάσους, κτηνοτροφικών, κηπευτικών, ανθοκομικών εκμεταλλεύσεων), τη μεταφορά προϊόντων ή προσώπων της αγροτικής εκμετάλλευσης του ιδιοκτήτη του αγροτικού μηχανήματος ή τη μεταφορά εφοδίων ή εργαλείων είτε αυτοτελώς είτε με τη λειτουργία φερόμενων ή ελκόμενων μηχανημάτων, εργαλείων, ρυμουλκών. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει: α) τους γεωργικούς ελκυστήρες κάθε μορφής και β) τις αυτοπροωθούμενες μηχανές εκτέλεσης γεωργικών εργασιών. Στις άδειες κυκλοφορίας αναγράφονται υποχρεωτικά τα βάρη και οι διαστάσεις του αγροτικού μηχανήματος».</p>\n<p class=\"lf-p\">Ο μέσα σε «» ορισμός αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 άρθρ. 11 Νόμ. 3399/13-17 Οκτ. 2005 (ΦΕΚ Α΄ 255) τόμ. 16 σελ. 164,443. Μηχάνημα έργων. Το μηχανοκίνητο όχημα που προορίζεται για την κατασκευή και συντήρηση οδικών ή άλλων τεχνικών έργων. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει και τα οχήματα που προορίζονται για την αποκατάσταση της κυκλοφορίας, τον καθαρισμό και τη σήμανση των οδών. Δεν υπάγονται στην κατηγορία των μηχανημάτων έργων, θεωρούμενα ως αυτοκίνητα, τα μηχανοκίνητα οχήματα, εφόσον αυτά εκτελούν και μεταφορικό έργο επί των οδών της χώρας. Μικτό βάρος: Το εκάστοτε πραγματικό βάρος του οχήματος μετά του φορτίου, του πληρώματος και των επιβατών. Μοτοποδήλατο: Το δίτροχο ή τρίτροχο όχημα, του οποίου η μέγιστη εκ κατασκευής ταχύτητα δεν υπερβαίνει τα 45 χιλιόμετρα την ώρα και, εάν είναι εξοπλισμένο με κινητήρα εσωτερικής καύσης, ο κυλινδρισμός του δεν υπερβαίνει τα 50 κυβικά εκατοστό.</p>\n<p class=\"lf-p\">Επίσης ως μοτοποδήλατο λογίζεται και το ελαφρό τετρότροχο όχημα του οποίου το απόβαρο κενού οχήματος, μη συμπεριλαμβανομένου του βάρους του καυσίμου ή του μίγματος καυσίμου ελαίου ή των συσσωρευτών των ηλεκτρικών οχημάτων, είναι μικρότερο των 350 χιλιογράμμων, η μέγιστη εκ κατασκευής ταχύτητα δεν υπερβαίνει τα 45 χιλιόμετρα την ώρα και ο κυλινδισμός του κινητήρα του δεν υπερβαίνει τα 50 κυβικά εκατοστά, προκειμένου για κινητήρα με επιβαλλόμενη ανάφλεξη ή η μέγιστη καθαρή ισχύς τα 4 ΚW, προκειμένου για κινητήρες άλλου τύπου. Μοτοσικλέτα: Κάθε δίτροχο μηχανοκίνητο όχημα με ή χωρίς καλάθι, του οποίου είτε η μέγιστη εκ κατασκευής ταχύτητα είναι μεγαλύτερη των 45 χιλιομέτρων την ώρα είτε, εάν είναι εξοπλισμένο με κινητήρα εσωτερικής καύσης, ο κυλινδρισμός του κινητήρα είναι μεγαλύτερος των 50 κυβικών εκατοστών.</p>\n<p class=\"lf-p\">Νησίδα ασφαλείας: Το υπερυψωμένο τμήμα οδοστρώματος που προορίζεται είτε για καταφύγιο των πεζών είτε για την αποβίβαση – επιβίβαση επιβατών σε συγκοινωνιακό μέσα. (Μετά τη σελ. 262,96430) Σελ. 262,96431 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 Νύκτα: Η χρονική περίοδος η οποία αρχίζει μισή ώρα μετά τη δύση του ηλίου και λήγει μισή ώρα πριν από την ανατολή αυτού. Οι διατάξεις του Κώδικα οι οποίες επιβάλλουν ειδικές υποχρεώσεις κατά τη νύκτα εφαρμόζονται ανάλογα και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η ορατότητα είναι ανεπαρκής, λόγω ειδικών συνθηκών (ομίχλης, χιονόπτωσης, ραγδαίας βροχής κ.λπ. ή μέσα σε σήραγγες). Οδηγός: Πρόσωπο το οποίο οδηγεί κάθε είδους όχημα ή ζώα μεμονωμένα ή σε αγέλες και ποίμνια ή ζώα όταν χρησιμοποιούνται για έλξη, για τη μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων ή ίππευση.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οδός: ολόκληρη η επιφάνεια που προορίζεται για τη δημόσια κυκλοφορία. Οδός εξυπηρέτησης παροδίων: οδός η οποία χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των παροδίων ιδιοκτησιών. Οδός προτεραιότητας: οδός ειδικά χαρακτηρισμένη και σημασμένη όπου η κυκλοφορία των οδικών οχημάτων σε αυτήν, έχει προτεραιότητα έναντι των εισερχόμενων σε αυτήν από άλλες οδούς. Οδός ταχείας κυκλοφορίας: οδός ειδικής μελέτης και κατασκευής για την κυκλοφορία αυτοκινήτων οχημάτων και μοτοσικλετών, η οποία δεν εξυπηρετεί τις συνορεύουσες με αυτήν ιδιοκτησίες παρά μόνο με παράπλευρες βοηθητικές οδούς και κόμβους και η οποία: α) συνδέεται μόνο με ειδικής διάταξης ισόπεδους ή ανισόπεδους κόμβους με το υπόλοιπο κύριο οδικό δίκτυο, β) δεν διασταυρώνεται ισόπεδα με άλλη οδό, μονοπάτι, σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή και γ) έχει χαρακτηριστεί με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και έχει ειδική σήμανση με πινακίδες ως οδός ταχείας κυκλοφορίας.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οδόστρωμα: Το τμήμα της οδού που προορίζεται για την κυκλοφορία των οχημάτων. Οριογραμμή οδοστρώματος: Η γραμμή η οποία ορίζει το τέλος του οδοστρώματος. Επί οδοστρωμάτων στα οποία υπάρχουν μία ή περισσότερες ακραίες λωρίδες κυκλοφορίας ή ζώνες για τη χρήση ορισμένων κατηγοριών οχημάτων, πεζών ή ζώων, οριογραμμή οδοστρώματος είναι, για τους λοιπούς που χρησιμοποιούν την οδό, το τέλος του οδοστρώματος που απομένει. Όχημα αρθρωτό: ο συνδυασμός οχημάτων που περιλαμβάνει ένα ρυμουλκό όχημα και ένα ημιρυμουλκούμενο (επικαθήμενο) συνδεδεμένο με αυτό. Σελ. 262,96432 Τεύχος -Σελ. Όχημα ζωήλατο: Το όχημα με τροχούς που σύρεται από ζώα. Όχημα Κάρτ: Το μικρό τετράτροχο όχημα, με ή χωρίς αμάξωμα, με τέσσερις μη ευθυγραμμισμένους τροχούς που ακουμπούν συνέχεια στο έδαφος, οι δύο από τους οποίους εξασφαλίζουν την οδήγηση και οι άλλοι δύο την πρόωση (κίνηση).</p>\n<p class=\"lf-p\">Τα κύρια μέρη του είναι: το πλαίσιο ή σασί, το αμάξωμα, τα ελαστικό και ο κινητήρας. Όχημα οδικό: Το μεταφορικό ή άλλων χρήσεων μέσο που κινείται στις οδούς και στους χώρους του άρθρ. 12 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-15\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 15</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Εκπομπές ρύπων, θόρυβοι κ.λπ. 1. Απαγορεύεται η κυκλοφορία, ως και η οδήγηση κάθε οδικού οχήματος το οποίο: α) εκπέμπει ουσίες ή προϊόντα βλαπτικά για την υγεία του ανθρώπου ή που ρυπαίνουν τα περιβάλλον πέραν των επιτρεπόμενων ορίων, β) προκαλεί γενικά από την κίνηση και λειτουργία του θόρυβο πέραν των επιτρεπόμενων ορίων. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 2. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, χωροταξίας και Δημόσιων Έργων και Μεταφορών και Επικοινωνιών καθορίζονται το επιτρεπόμενα όρια περιεκτικότητας σε βλαπτικές ουσίες για την υγεία του ανθρώπου και σε προϊόντα αερίων που ρυπαίνουν το περιβάλλον, που εκπέμπονται από τα οδικά οχήματα, κα8ώς επίσης και τα επιτρεπόμενα όρια των θορύβων που προκαλούνται από αυτά Όλα τα πιο πάνω όρια μπορούν να κλιμακώνονται ανάλογα με την ηλικία του κινητήρα και με άλλα τεχνικά χαρακτηριστικά του οχήματος. «3. Αυτοί που παραβαίνουν τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων (200,00) ευρώ και με επιτόπου αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος από τον βεβαιούντα την παράβαση, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα». Τα αφαιρούμενα στοιχεία κρατούνται στην αρμόδια Αρχή μέχρι να προσκοκομιστεί από τον παραβάτη σημείωμα της αρμόδιας Υπηρεσίας Συγκοινωνιών για την καταλληλότητα του οχήματος από πλευράς εκπομπής καυσαερίων ή θορύβων. Σε όσες περιοχές έχει εφαρμοστεί ή θα εφαρμοστεί η κάρτα ελέγχου καυσαερίων, στους παραβάτες επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται από τις σχετικές διατάξεις καθιέρωσης του θεσμού αυτού.</p>\n<p class=\"lf-p\">Το μέσα σε «» πρώτο εδάφιο αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 του άρθρ. 13 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. «4. Οι οδηγοί οδικών οχημάτων υποχρεούνται να μην παρενοχλούν τους άλλους χρήστες της οδού, τους παρόδιους και τους διαμένοντες επί της οδού, προκαλώντας, μεταξύ άλλων, θόρυβο από τη χρήση ηχητικού συστήματος ή από οποιαδήποτε άλλη πηγή, σκόνη, καπνό ή ρίψη υγρών, όποτε είναι αυτό δυνατόν να αποφεύγεται. Οι παραβάτες τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ, εκτός αυτών που προκαλούν θόρυβο από τη χρήση ηχητικών συστημάτων, οι οποίοι τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων (200,00) ευρώ και με επιτόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης για τριάντα (30) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα».</p>\n<p class=\"lf-p\">Η παρ. 4 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 13 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-16\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 16</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Θέση επί της οδού 1. Στο οδικό δίκτυο της χώρας ισχύει η δεξιά κατεύθυνση κυκλοφορίας. Ο οδηγός κάθε οχήματος υποχρεούται, τηρουμένων των διατάξεων των άρθρων 12 παρ. 1 και 17 παρ. 6 του παρόντος Κώδικα, να οδηγεί το όχημά του πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος και αν ακόμη ολόκληρο το οδόστρωμα είναι ελεύθερο. 2. ο οδηγός, με εξαίρεση την περίπτωση απολύτου ανάγκης, υποχρεούται να κινείται αποκλειστικά στις καθορισμένες για την κατηγορία του οχήματός του ειδικές οδούς, οδοστρώματα και λωρίδες κυκλοφορίας όπου υφίστανται τέτοιες. Αν δεν έχει οριστεί λωρίδα κυκλοφορίας ή ειδική οδός γι’ αυτούς, οι μεν οδηγοί φορτηγών, λεωφορείων και βραδυκίνητων και βραδυπορούντων γενικά οδικών οχημάτων υποχρεούνται, τηρουμένων των διατάξεων του όρ8ρου 17 παρ. 6 του Κώδικα αυτού, να οδηγούν αυτά στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας στις οδούς οι οποίες έχουν δύο τουλάχιστον λωρίδες κατά κατεύθυνση, οι δε οδηγοί μοτοποδηλάτων, ποδηλάτων και μη μηχανοκίνητων οχημάτων, καθώς και οι οδηγοί ζώων, υποχρεούνται να κινούνται κατά μήκος οποιουδήποτε προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας βατού ερείσματος της οδού, εφόσον υπάρχει, και δεν προκαλείται δυσχέρεια στους χρησιμοποιούντες αυτό, άλλως πλησίον του άκρου δεξιού του οδοστρώματος. 3 Τηρουμένων των διατάξεων της παρ. 1, σε οδοστρώματα που είναι χωρισμένα σε δύο ή περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας, κατά κατεύθυνση με κατά μήκος διαγραμμίσεις, οι οδηγοί οχημάτων υποχρεούνται να οδηγούν αυτά μέσα στα όρια μιας λωρίδας και κατά το δυνατόν στο μέσο αυτής. 4. ο οδηγός δεν επιτρέπεται να κυκλοφορεί σε οδόστρωμα που προορίζεται για την αντίθετη προς την κατεύθυνσή του κυκλοφορία, καθώς και σε πλατείες, πεζόδρομους, πεζοδρόμια, νησίδες ασφαλείας και διαχωριστικές νησίδες ή ειδικά ερείσματα, τα οποία προορίζονται για την κυκλοφορία των πεζών, εκτός από περιπτώσεις απολύτου ανάγκης ή όταν ειδικές ρυθμίσεις το επιτρέπουν. 5. Σε οδοστρώματα διπλής κατεύθυνσης, τα οποία έχουν τέσσερις ή περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας, ο οδηγός δεν επιτρέπεται να καταλαμβάνει τις λωρίδες κυκλοφορίας που προορίζονται για την κίνηση προς την αντίθετη κατεύθυνση. (Μετά τη σελ. 262,96458) Σελ. 262,96459 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 6. Σε οδοστρώματα διπλής κατεύθυνσης, τα οποία έχουν τρεις λωρίδες κυκλοφορίας, ο οδηγός δεν επιτρέπεται να καταλαμβάνει την ακραία λωρίδα κυκλοφορίας της αντίθετης κατεύθυνσης. 7. Σε μονόδρομους (οδούς μοναδικής κατεύθυνσης), οι οποίοι έχουν ειδικό σημανθεί, ο οδηγός δεν επιτρέπεται να οδηγεί αντίθετα με την κατεύθυνση του μονόδρομου. «8. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις των μεν παραγράφων 1 έως και 3 του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ, των δε παραγράφων 4 έως και 7 με διοικητικό πρόστιμο διακοσίων (200,00) ευρώ». Η παρ. 8 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 14 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-17\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 17</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Προσπέρασμα - Κυκλοφορία σε στοίχους 1. Ο οδηγός επιτρέπεται να προσπεράσει προπορευόμενο όχημα μόνον εφόσον μπορεί να το κάνει χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση της κυκλοφορίας και εφόσον προειδοποιήσει έγκαιρα γι` αυτό, σύμφωνα με το άρ8ρο 21 παρ. 2 του παρόντος Κώδικα. 2. Το προσπέρασμα επιτρέπεται, κατά κανόνα, από τα αριστερά. Κατ’ εξαίρεση, το προσπέρασμα επιτρέπεται από τα δεξιά αν ο προπορευόμενος οδηγός έχει δώσει σήμα ότι προτίθεται να στρίψει αριστερά και έχει μετακινήσει το όχημα ή τα ζώα του προς την πλευρά αυτήν. 3. Το προσπέρασμα απαγορεύεται γενικά στις εξής περιπτώσεις: α) Όταν κάποιος από τους οδηγούς που ακολουθούν αυτόν που προτίθεται να προσπεράσει άρχισε ήδη το προσπέρασμα. β) Όταν ο οδηγός που προπορεύεται στην αυτή λωρίδα κυκλοφορίας δώσει σήμα ότι προτίθεται να προσπεράσει άλλον. γ) Όταν η λωρίδα κυκλοφορίας, την οποία θα χρησιμοποιήσει ο οδηγός κατά το προσπέρασμα, δεν είναι ελεύθερη σε αρκετή απόσταση μπροστά του, κατά τρόπο ώστε, λαμβανομένης υπόψη της διαφοράς ταχύτητας του οχήματός του, κατά το χρόνο του προσπεράσματος, και εκείνης των οχημάτων, τα οποία προτίθεται να προσπεράσει, να μην εκθέσει σε κίνδυνο ή παρεμποδίσει τους ερχόμενους αντίθετα. δ) Αμέσως προ ή επί μη κυκλικού ισόπεδου οδικού κόμβου, εκτός αν: αα) επιτρέπεται το προσπέρασμα προς τα δεξιά, κατά την περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου αυτού, Σελ. 262,96460 Τεύχος -Σελ. ββ) η οδός, στην οποία γίνεται το προσπέρασμα, έχει προτεραιότητα, γγ) η κυκλοφορία ρυθμίζεται από τροχονόμο ή με φωτεινούς σηματοδότες και δδ) το όχημα το οποίο προσπερνάται είναι ποδήλατο, μοτοποδήλατο ή μοτοσικλέτα χωρίς καλάθι. ε) Αμέσως προ ή επί ισοπέδου σιδηροδρομικής διάβασης χωρίς κινητά φράγματα, εκτός αν η οδική κυκλοφορία ρυθμίζεται από φωτεινούς σηματοδότες, όπως αυτοί που χρησιμοποιούνται στους ισόπεδους οδικούς κόμβους. στ) Αμέσως προ ή σε διάβαση πεζών, η οποία έχει σημανθεί ως διάβαση πεζών στο οδόστρωμα ή με πινακίδα σήμανσης «ζ) Μέσα στις σήραγγες με μία λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση». Η μέσα σε «» περίπτ. ζ΄ αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 του άρθρ. 15 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. η) Όταν σχολικό λεωφορείο έχει σταματήσει σε οδόστρωμα με μία ή δύο λωρίδες κυκλοφορίας προς την κατεύθυνση που κινείται και έχει αναμμένα τα φώτα έκτακτης ανάγκης για την αποβίβαση και επιβίβαση μαθητών. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 4. Ειδικότερα σε οδόστρωμα διπλής κατεύθυνσης, το προσπέρασμα απαγορεύεται και κατά την προσέγγιση σε κυρτή αλλαγή κλίσης ή σε στροφές με ανεπαρκή ορατότητα, εκτός αν υπάρχει στα σημεία αυτό διαχωριστική νησίδα ή δύο τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας προς την κατεύθυνση αυτού που προσπερνά, οι οποίες ορίζονται με κατά μήκος διαγραμμίσεις, το δε προσπέρασμα γίνεται χωρίς να εγκαταλείψει ο οδηγός τις λωρίδες κυκλοφορίας που σημειώνονται ως κλειστές γι` αυτούς που έρχονται αντίθετα. 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ο οδηγός, κατά το προσπέρασμα, υποχρεούται να αφήνει στο όχημα το οποίο προσπερνά αρκετό χώρο παραπλεύρως. 6. Ο οδηγός, υποχρεούται μετά το προσπέρασμα, να επαναφέρει το όχημα του πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος, χωρίς κίνδυνο γι` αυτούς που προσπερνά. Αν όμως κινείται σε οδόστρωμα με δύο τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας κατά κατεύθυνση και προτίθεται να προσπεράσει περισσότερα από ένα οχήματα, μπορεί να παραμείνει στη λωρίδα που χρησιμοποιεί για το προσπέρασμα, αν η ενέργειά του αυτή δεν προκαλεί δυσχέρεια στους οδηγούς ταχύτερων οχημάτων που τον πλησιάζουν από πίσω. 7. Οδηγός που αντιλαμβάνεται ότι άλλος οδηγός προτίθεται να τον προσπεράσει, υποχρεούται να κινείται πλησίον του δεξιού άκρου του οδοστρώματος και να μην επιταχύνει την κίνησή του.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ο οδηγός βραδέως κινούμενου ή ογκώδους οχήματος, του οποίου δεν είναι ευχερές και ασφαλές το προσπέρασμα, λόγω της στενότητας ή της κατάστασης του οδοστρώματος, σε συνδυασμό με την πυκνότητα της αντιθέτως ερχόμενης κυκλοφορίας, υποχρεούται να μειώνει την ταχύτητά του και να πλησιάζει κατά το δυνατόν, στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος, για να διευκολύνει το προσπέρασμα από οχήματα που ακολουθούν. 8.α) Σε μονόδρομους και οδούς διπλής κατεύθυνσης, που υπάρχουν δύο τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας, κατά κατεύθυνση, μέσα σε κατοικημένες περιοχές και τρείς εκτός αυτών, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, επιτρέπεται η κυκλοφορία σε παράλληλες σειρές (στοίχους). β) Στην περίπτωση αυτή, αλλαγή λωρίδας επιτρέπεται μόνον εφόσον δεν προκαλείται κίνδυνος ή παρακώλυση της κυκλοφορίας και δίνεται έγκαιρα προειδοποίηση, σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 2 του παρόντος Κώδικα. γ) Στην περίπτωση που προβλέπεται στο εδάφιο α` της παρούσας παραγράφου, ο προβλεπόμενος τρόπος οδήγησης δε θεωρείται ότι αποτελεί προσπέρασμα κατά την έννοια του παρόντος άρθρου.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η διάταξη της περίπτωσης στ` της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού παραμένει εφαρμόσιμη. 9. Αν η πυκνότητα της κυκλοφορίας είναι τέτοια ώστε τα οχήματα να καταλαμβάνουν ολόκληρο το πλάτος του οδοστρώματος προς την κατεύθυνση της κυκλοφορίας και κινούνται με την ταχύτητα του προπορευόμενου αυτών οχήματος, αλλαγή λωρίδας επιτρέπεται μόνο προκειμένου το όχημα να στρίψει δεξιά ή αριστερά ή να σταθμεύσει. 10. Στις περιπτώσεις κίνησης των οχημάτων σε παράλληλες σειρές (στοίχους), οι οδηγοί των βραδυπορούντων οχημάτων υποχρεούνται να κινούν αυτό στη δεξιά λωρίδα του οδοστρώματος. «11. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις των περιπτώσεων α΄, β΄, ε΄, στ΄ και ζ΄ της παραγράφου 3 και της παραγράφου 4 του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο επτακοσίων (700,00) ευρώ, τις δε λοιπές διατάξεις με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ».</p>\n<p class=\"lf-p\">Η παρ. 11 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 15 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-18\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 18</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Διέλευση οχημάτων που κινούνται αντίθετα 1. Ο οδηγός κατά τη συνάντησή του με οχήματα που έρχονται αντίθετα υποχρεούται να παραχωρεί επαρκή χώρο παραπλεύρως, κινούμενος στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος. Αν κατά τη συνάντηση αυτήν παρεμποδίζεται η διέλευση του οχήματος, λόγω εμποδίου ή από άλλη αιτία, υποχρεούται ο οδηγός να μειώνει την ταχύτητα και αν είναι αναγκαίο, να διακόπτει την πορεία του για να επιτρέπει τη διέλευση στον ερχόμενο ή τους ερχόμενους. 2. Σε οδούς μεγάλης κλίσης, που η διέλευση των οχημάτων που έρχονται αντίθετα είναι αδύνατη ή δυσχερής, ο οδηγός του κατερχόμενου οχήματος υποχρεούται να παραχωρήσει επαρκή χώρο για τη διέλευση του ανερχόμενου οχήματος. Αν το ένα από τα δύο οχήματα απαιτείται να οπισθοδρομήσει, για να μπορέσει να περάσει το άλλο, ο συνδυασμός οχημάτων (συρμός) έχει προτεραιότητα διέλευσης σε σχέση με τα άλλα οχήματα, τα βαρέα προς τα ελαφρά και τα λεωφορεία προς τα φορτηγό αυτοκίνητα Αν και τα δύο οχήματα είναι της ίδιας κατηγορίας, υποχρεούται να οπισθοδρομήσει ο οδηγός του κατερχόμενου οχήματος εκτός αν, λόγω των συνθηκών κυκλοφορίας, της διαμόρφωσης και κατάστασης της οδού και του μεταφερόμενου φορτίου, μπορεί πιο εύκολα να οπισθοδρομήσει ο οδηγός του ανερχομένου. (Μετά τη σελ. 262,96460) Σελ. 262,96461 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 3. Σε κάθε άλλη περίπτωση εκτός από τις αναφερόμενες πιο πάνω στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου αυτού, που η διέλευση οχημάτων που κινούνται αντίθετα είναι δυσχερής ή αδύνατη, έχουν ανάλογη εφαρμογή οι διατάξεις των δύο τελευταίων περιπτώσεων της προηγούμενης παραγράφου με την προσθήκη ότι σε περίπτωση οχημάτων της αυτής κατηγορίας υποχρεούται να οπισθοδρομήσει ο οδηγός του οχήματος που του επιτρέπουν οι κυκλοφοριακές συνθήκες. «4. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ». Η παρ. 4 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 16 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-19\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 19</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Ταχύτητα και απόσταση μεταξύ οχημάτων 1. Ο οδηγός οδικού οχήματος επιβάλλεται να έχει τον πλήρη έλεγχο του οχήματός του ώστε να μπορεί σε κά8ε στιγμή να εκτελεί τους απαιτούμενους χειρισμούς. 2. Ο οδηγός επιβάλλεται να ρυθμίζει την ταχύτητα του οχήματός του λαμβάνων συνεχώς υπόψη του τις επικρατούσες συνθήκες, ιδιαίτερα δε τη διαμόρφωση του εδάφους, την κατάσταση και τα χαρακτηριστικά της οδού, την κατάσταση και το φορτίο του οχήματός του, τις καιρικές συνθήκες και τις συνθήκες κυκλοφορίας, κατά τρόπον ώστε να είναι σε θέση να διακόψει την πορεία του οχήματός του μπροστά από οποιοδήποτε εμπόδιο που μπορεί να προβλεφθεί και το οποίο βρίσκεται στο ορατό από αυτόν μπροστινό τμήμα της οδού Υποχρεούται επίσης να μειώνει την ταχύτητα του οχήματός του και, σε περίπτωση ανάγκης, να διακόπτει την πορεία του, όταν οι περιστάσεις το επιβάλλουν. 3. Ιδιαίτερα, ο οδηγός επιβάλλεται να μειώνει την ταχύτητα του οχήματός του σε τμήματα της οδού με περιορισμένο πεδίο ορατότητας, στις στροφές, πλησίον των σχολείων, πλησίον των ισόπεδων οδικών κόμβων, στις απότομες κατωφέρειες, πλησίον των μέσων μαζικής μεταφοράς, που σταθμεύουν για να αποβιβάζουν ή επιβιβάζουν επιβάτες, κατά τις νυκτερινές ώρες, σε περίπτωση ομίχλης, βροχής, χιόνων, παγετού και γενικά όταν το οδόστρωμα είναι ολισθηρό. Την αυτή επίσης υποχρέωση έχει κατά τη διέλευσή του από στενές διόδους και αν η διασταύρωσή του με άλλα Σελ. 262,96462 Τεύχος -Σελ. οχήματα καθίσταται δυσχερής, όταν υπάρχουν ζώα επί της οδού που παρουσιάζουν σημεία ταραχής, κατά τη διέλευσή του από κατοικημένες περιοχές, αν πεζοί, που βρίσκονται στην τροχιά του, καθυστερούν να απομακρυνθούν, ως και σε κάθε άλλη ειδική περίπτωση, που επιβάλλεται μετριασμός ταχύτητας.</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι οδηγοί αυτοκινήτων οχημάτων που κινούνται σε οδό με χιόνια υποχρεούνται, εφόσον το όχημα δε φέρει ειδικά ελαστικό, να τοποθετούν στους δύο τουλάχιστον κινητήριους τροχούς αντιολισθητικές αλυσίδες ή άλλα ανάλογα αντιολισθητικά μέσα. Την ίδια υποχρέωση έχουν οι οδηγοί των πιο πάνω οχημάτων και όταν κινούνται σε οδό με παγετό, εφόσον ειδοποιούνται προς τούτο με ρυθμιστικές πινακίδες ή από τις αρμόδιες αρχές. «Αν δεν συμμορφωθεί ο οδηγός, τα αστυνομικά όργανα μπορούν να επιβάλουν ακινητοποίηση του οχήματος στο άκρο της οδού ή σε άλλο κατάλληλο σημείο, μέχρι την αποκατάσταση της κανονικής κυκλοφορίας». Το μέσα σε «» τελευταίο εδάφιο προστέθηκε με την παρ. 1 το άρθρ. 17 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ο οδηγός οχήματος υποχρεούται να μην παρεμποδίζει την ομαλή πορεία άλλων οχημάτων κινούμενος με ασυνήθη βραδύτητα, χωρίς αποχρώντα λόγο. 5. Απαγορεύεται στους οδηγούς οχημάτων να συναγωνίζονται μεταξύ τους στην ταχύτητα. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 6. Στην τήρηση των πιο πάνω διατάξεων υποχρεούνται και οι οδηγοί ζώων έλξης, φορτίου ή ιππασίας. 7. Ο οδηγός οχήματος, το οποίο κινείται πίσω από άλλο, υποχρεούται να τηρεί αρκετή απόσταση για την αποφυγή σύγκρουσης αν, το προ αυτού κινούμενο όχημα, μειώσει ξαφνικά την ταχύτητά του ή διακόψει την πορεία του. 8. Εκτός των κατοικημένων περιοχών, για τη διευκόλυνση του προσπεράσματος, οι οδηγοί οχημάτων, για τα οποία επιβάλλεται περιορισμός ταχύτητας, ή συνδυασμού οχημάτων συνολικού μήκους πάνω από επτά (7) μέτρα, υποχρεούνται, εκτός των περιπτώσεων κατά τις οποίες ή προσπερνούν ή ετοιμάζονται να προσπεράσουν, να τηρούν αρκετή απόσταση από τα προ αυτών κινούμενα μηχανοκίνητα οχήματα, ώστε τα άλλα οχήματα που τους προσπερνούν να μπορούν ακίνδυνα να κινηθούν στο μπροστινό χώρο του οχήματός τους. 9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η διάταξη της προηγούμενης παραγράφου δεν έχει εφαρμογή: α) όταν η κυκλοφορία είναι πυκνή, β) σε περιπτώσεις που απαγορεύεται το προσπέρασμα, γ) στις οδούς οι οποίες έχουν δύο ή περισσότερες λωρίδες κυκλοφορίας, κατά την κατεύθυνση των οχημάτων, δ) όταν πρόκειται για φάλαγγα ενόπλων δυνάμεων. «10. Αυτός που παραβαίνει τη διάταξη της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού, τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο εκατό (100,00) ευρώ και αυτός που παραβαίνει τις υπόλοιπες διατάξεις τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ». Η παρ. 10 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 17 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-20\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 20</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Όρια ταχύτητας 1. Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας των αυτοκινήτων οχημάτων, μέσα στις κατοικημένες περιοχές, ορίζεται σε 50 χιλιόμετρα την ώρα, εκτός αν άλλως ορίζεται με ειδική σήμανση . «2. Εκτός κατοικημένων περιοχών τα ανώτατα επιτρεπόμενα όρια ταχύτητας, για τις διάφορες κατηγορίες αυτοκινήτων οχημάτων και των συνδυασμών αυτών, ορίζονται στον παρακάτω πίνακα: Πίνακας ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων ταχύτητας Κατηγορία οχήματος Αυτοκινητόδρομοι Οδοί ταχείας κυκλοφορίας Άλλο Οδικό δίκτυο Επιβατηγά 130 110 90 Επιβατηγά με ελαφρό ρυμουλκούμενο 100 90 80 Επιβατηγά με ρυμουλκούμενο 90 80 80 Λεωφορεία 100 90 80 Λεωφορεία με ελαφρό ρυμουλκούμενο 80 80 80 άρθρου 1 και οδηγείται από πρόσωπο, με εξαίρεση των μέσων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά βρεφών και ατόμων με μειωμένη κινητικότητα Δεν θεωρούνται ως οδικά οχήματα αυτά που κινούνται επί σιδηροτροχιών, για τα οποία όμως εφαρμόζονται κανόνες κυκλοφορίας του Κώδικα. Όχημα μηχανοκίνητο: Το αυτοπροωθούμενο οδικό όχημα, πλην των μοτοποδηλάτων. Όχημα χειροκίνητο: Το όχημα που ωθείται ή σύρεται με τα χέρια. Παραχώρηση προτεραιότητας: Η υποχρέωση οδηγού οχήματος, να μη συνεχίσει ή επαναλάβει την κίνηση ή τους ελιγμούς του, εάν, ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, μπορεί να υποχρεώσει τους οδηγούς άλλων οχημάτων να μεταβάλλουν απότομα την κατεύθυνση ή την ταχύτητα των οχημάτων τους. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας Πεζοδρόμιο: Το υπερυψωμένο ή άλλως διαχωριζόμενο τμήμα της οδού που προορίζεται για πεζούς. Πεζόδρομος: Οδός η οποία χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τους πεζούς και για είσοδο - έξοδο οχημάτων προς και από ιδιωτικούς χώρους στάθμευσης, παροδίων ιδιοκτησιών ως και για οχήματα εφοδιασμού ή έκτακτης ανάγκης.</p>\n<p class=\"lf-p\">Περιοχή ήπιας κυκλοφορίας: Περιοχή κατοικίας, που έχει χαρακτηρισθεί και σημανθεί ως περιοχή ήπιας κυκλοφορίας. «Ποδήλατο»: Το όχημα δύο τουλάχιστον τροχών το οποίο κινείται με τη μυϊκή δύναμη εκείνων που επιβαίνουν και μπορεί να υποβοηθείται με βοηθητικό ηλεκτροκινητήρα μέγιστης συνεχούς ονομαστικής ισχύος 0,25 KW και η ισχύς του οποίου μειώνεται σταδιακά και τελικά μηδενίζεται όταν η ταχύτητα του οχήματος φθάσει τα 25 χλμ/ώρα ή νωρίτερα, εάν σταματήσει η ποδηλάτηση». Ο μέσα σε «» ορισμός αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 άρθρ. 1 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. 2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ποδηλατόδρομος: Οδός ή τμήμα οδού αποκλειστικής κυκλοφορίας ποδηλάτων. Ρυμουλκό: Το μηχανοκίνητο όχημα που χρησιμοποιείται μόνο για την έλξη άλλων οχημάτων. Ρυμουλκούμενα: Το όχημα που στερείται ιδίας κινητήριας δύναμης και είναι κατασκευασμένο κατά τρόπο ώστε να έλκεται από άλλο μηχανοκίνητο όχημα. Στην κατηγορία των οχημάτων αυτών περιλαμβάνονται και τα ημιρυμουλκούμενα. Στάθμευση: Η ακινησία του οχήματος για οποιονδήποτε λόγο, πλην της ανάγκης αποφυγής εμπλοκής του με άλλο όχημα που χρησιμοποιεί την οδό ή σύγκρουσης με εμπόδιο ή για τη συμμόρφωσή του με τους κανονισμούς κυκλοφορίας, εφόσον η χρονική περίοδος ακινητοποίησης του οχήματος δεν περιορίζεται στον απαιτούμενο χρόνο για την επιβίβαση ή αποβίβαση επιβατών ή φόρτωση ή εκφόρτωση πραγμάτων.</p>\n<p class=\"lf-p\">Στάση: Η ακινησία του οχήματος επί χρόνο απαιτούμενο για την επιβίβαση ή αποβίβαση επιβατών ή φόρτωση ή εκφόρτωση πραγμάτων. Συνδυασμός οχημάτων (συρμός): Τα οχήματα που είναι συνδεδεμένα και κινούνται ως μία μονάδα. Τρίτροχο όχημα: Το μηχανοκίνητο όχημα με τρεις συμμετρικούς τροχούς, του οποίου είτε η μέγιστη εκ κατασκευής ταχύτητα είναι μεγαλύτερη των 45 χιλιομέτρων την ώρα είτε ο κυλινδρισμός του κινητήρα του είναι μεγαλύτερος των 50 κυβικών εκατοστών, εάν είναι εξοπλισμένο με κινητήρα εσωτερικής καύσης. Επίσης ως τρίτροχο όχημα λογίζεται και το τετράτροχο όχημα, εκτός των ελαφρών τετράτροχων οχημάτων της κατηγορίας των μοτοποδηλάτων, του οποίου το απόβαρο κενού οχήματος, μη συμπεριλαμβανομένου του βάρους του καυσίμου ή του μίγματος καυσίμου - ελαίου ή των συσσωρευτών των ηλεκτρικών οχημάτων, δεν υπερβαίνει τα 400 χιλιόγραμμα, όταν το όχημα προορίζεται για επιβατικές μεταφορές ή τα 550 χιλιόγραμμα, όταν προορίζεται για μεταφορές εμπορευμάτων και του οποίου η μέγιστη καθαρή ισχύς δεν υπερβαίνει τα 15 ΚW.</p>\n<p class=\"lf-p\">Τροχιόδρομος. Όχημα που κινείται επί σιδηροτροχιών κατά μήκος των οδών με ηλεκτροκινητήρα που τροφοδοτείται από ηλεκτροφόρο γραμμή και προορίζεται για τη μεταφορά προσώπων ή και πραγμάτων. Φώτα δείκτη κατεύθυνσης (φλας): Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για να προειδοποιούν τους λοιπούς χρήστες της οδού ότι ο οδηγός πρόκειται να αλλάξει κατεύθυνση προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά. Φώτα διασταύρωσης (μεσαία): Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για το φωτισμό της οδού μπροστά από το όχημα και τα οποία δεν προκαλούν θάμβωση ή δυσχέρεια στους οδηγούς που έρχονται αντίθετα και στους λοιπούς χρήστες της οδού. Φώτα έκτακτης ανάγκης (σύστημα φωτεινού συναγερμού): Τα φώτα του οχήματος που αναβοσβήνουν και χρησιμοποιούνται όταν το όχημα έχει ακινητοποιηθεί και δημιουργείται κίνδυνος για τους τρίτους από την ακινησία του οχήματος.</p>\n<p class=\"lf-p\">Φώτα θέσης μπροστά (μικρά): Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για να διακρίνεται αυτό και το πλάτος του από μπροστά. Φώτα θέσης πίσω (μικρά): Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για να διακρίνεται αυτό και το πλάτος του από πίσω. Φώτα στάθμευσης: Τα φώτα που χρησιμοποιούνται για να δεικνύουν την παρουσία σταθμευμένου οχήματος. Αυτά μπορούν να αντικαθιστούν τα εμπρόσθια και τα οπίσθια φώτα θέσης. Φώτα ομίχλης: Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση του φωτισμού της οδού σε περιπτώσεις ομίχλης, χιονόπτωσης, ραγδαίων βροχών, νεφών, καπνού ή κονιορτού. (Μετά τη σελ. 262,96432) Σελ. 262,96433 Τεύχος -Σελ. Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 Φώτα οπισθοπορείας. Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για το φωτισμό της οδού πίσω από το όχημα και τα οποία προειδοποιούν ότι το όχημα θα κινηθεί ή κινείται προς τα πίσω.</p>\n<p class=\"lf-p\">Φώτα τροχοπέδησης (φρένων): Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για να ειδοποιούν αυτούς που κινούνται πίσω από το όχημα ότι ο οδηγός τροχοπεδεί (φρενάρει). Φώτα πορείας (μεγάλα): Τα φώτα του οχήματος που χρησιμοποιούνται για φωτισμό της οδού σε μεγάλη απόσταση μπροστά του. Φώτα όγκου: Τα φώτα που τοποθετούνται σε ορισμένα οχήματα με κινητήρα και ορισμένα ρυμουλκούμενα κοντά στο ακρότατο σημείο του πλάτους και όσο πιο κοντά στο υψηλότερο σημείο του οχήματος και που χρησιμοποιούνται για να διακρίνεται με ευκρίνεια ο όγκος αυτού. Φώτα πλευρικά: Τα φώτα που τοποθετούνται επί των πλευρών του οχήματος για να δεικνύουν την παρουσία του από το πλάι. Φώτα ειδικά: Τα φώτα που χρησιμοποιούνται για επισήμανση είτε οχήματος που έχει προτεραιότητα είτε οχήματος ή ομάδας οχημάτων, η παρουσία των οποίων επί της οδού επιβάλλει στους λοιπούς χρήστες των οδών να λαμβάνουν ιδιαίτερες προφυλάξεις και ειδικότερα για επισήμανση φαλαγγών οχημάτων, υπερμεγεθών οχημάτων, καθώς και οχημάτων εξοπλισμού κατασκευών ή συντήρησης οδών.</p>\n<p class=\"lf-p\">Φωτιστική διάταξη οπίσθιας πινακίδας κυκλοφορίας: Η διάταξη που επιτρέπει να εξασφαλίζεται ο φωτισμός του χώρου που προορίζεται για την οπίσθια πινακίδα κυκλοφορίας και που μπορεί να αποτελείται από διάφορα οπτικά στοιχεία. Φώτα ημέρας. Τα φώτα που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της ημέρας για να καθιστούν ένα όχημα περισσότερο ορατό από μπροστά, όταν το όχημα είναι εν κινήσει. Φωτιστική επιφάνεια: Προκειμένου για φώτα, η ορατή επιφάνεια από την οποία προέρχεται το φως, προκειμένου δε για αντανακλαστικό στοιχεία, η ορατή επιφάνεια εκ της οποίας αντανακλάται το φως. Σελ. 262,96434 Τεύχος -Σελ. 2. Θεωρούνται ως πεζοί τα πρόσωπα που σπρώχνουν ή σύρουν: α) βρεφικό οχήματα, β) καθίσματα ασθενών ή ατόμων με μειωμένη κινητικότητα, «γ. οποιοδήποτε μικρό όχημα χωρίς κινητήρα ή δίκυκλο ή τρίκυκλο όχημα με κινητήρα, ο οποίος δεν είναι σε λειτουργία.» δ) ποδήλατο.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η περίπτ. γ΄ αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 2 άρθρ. 1 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Επίσης τα πρόσωπα που κινούνται σε τροχήλατα καθίσματα με ταχύτητα πεζού ή με τροχοπέδιλα (πατίνια). Με το άρθρ. 96 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, του οποίου η ισχύς αρχίζει τρεις (3) μήνες μετά από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ορίστηκε ότι: «Από την 2α Ιουνίου 2007 όπου στις διατάξεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας αναφέρεται ο όρος «άτομα με ειδικές ανάγκες» ή ο όρος «άτομα με μειωμένη κινητικότητα» αντικαθίσταται από τον όρο «Άτομα με Αναπηρίες (ΑμεΑ)». 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β` ΣΗΜΑΝΣΗ - ΔΙΑΓΡΑΜΜΙΣΗ - ΣΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ Αρθρωτά λεωφορεία 70 70 70 Διώροφα λεωφορεία 80 80 70 Λεωφορεία μεταφοράς μαθητών 80 80 60 Φορτηγά αυτοκίνητα επιτρεπόμενου μέγιστου βάρους μέχρι 3.500 χλγ. 100 90 80 Φορτηγά αυτοκίνητα επιτρεπόμενου μέγιστου βάρους μέχρι 3.500 χλγ. με ελαφρό ρυμουλκούμενο 85 85 80 Φορτηγά αυτοκίνητα επιτρεπόμενου μέγιστου βάρους μέχρι 3.500 χλγ. με ρυμουλκούμενο 80 80 70 Φορτηγά αυτοκίνητα επιτρεπόμενου μέγιστου βάρους μεγαλύτερου των 3.500 χλγ. 85 80 80 (Μετά τη σελ. 262,96462) Σελ. 262,96463 Τεύχος -Σελ.</p>\n<p class=\"lf-p\">Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 Φορτηγά αυτοκίνητα επιτρεπόμενου μέγιστου βάρους μεγαλύτερου των 3.500 χλγ. με ελαφρό ρυμουλκούμενο ή ρυμουλκούμενο 80 70 70 Συνδυασμός φορτηγών 80 70 70 Μοτοσικλέτες πάνω από 125 κ.ε. 130 110 90 Μοτοσικλέτες μέχρι 125 κ.ε. 80 80 70 Μοτοσικλέτες με καλάθι 70 70 60 Η παρ. 2 αντικαταστάθηκε ως άνω από την παρ. 1 του άρθρ. 18 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 3. Για τα φορτηγά αυτοκίνητα που μεταφέρουν πρόσωπα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε 40 χιλιόμετρα την ώρα μέσα σε κατοικημένες περιοχές και σε 50 χιλιόμετρα την ώρα έξω από αυτές. 4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Για τα φορτηγό αυτοκίνητα και τους συνδυασμούς αυτών, που μεταφέρουν επικίνδυνα φορτία, με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών, καθορίζονται ανώτατα επιτρεπόμενα όρια ταχύτητας, χαμηλότερα των πιο πάνω οριζομένων, αναλόγως της επικινδυνότητας του μεταφερόμενου φορτίου και των τεχνικών προδιαγραφών του μεταφορικού μέσου. 5. Για τα μοτοποδήλατα, τα αγροτικά μηχανήματα και τα μηχανήματα έργων, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε 40 χιλιόμετρα την ώρα, αν δε τα αγροτικά μηχανήματα, τα μηχανήματα έργων ή τα υπ’ αυτών ρυμουλκούμενα στερούνται ελαστικών με αεροθάλαμο, σε 15 χιλιόμετρα την ώρα. 6. Με βάση μελέτες που έχουν εκπονηθεί ή εγκριθεί από τις αρμόδιες Τεχνικές Υπηρεσίες των οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και με απόφαση του οικείου Νομαρχιακού, Δημοτικού ή Κοινοτικού Συμβουλίου, δύνανται να καθορίζονται και μεταβάλλονται τα ανώτατο όρια ταχύτητας στις οδούς για τις οποίες έχουν την αρμοδιότητα επίβλεψης και συντήρησης, τα οποία πρέπει να είναι κατώτερα των ανωτάτων ορίων που προβλέπονται από το άρθρο αυτό.</p>\n<p class=\"lf-p\">Σελ. 262,96464 Τεύχος -Σελ. 7. Ειδικό για τους αυτοκινητοδρόμους, τους δρόμους ταχείας κυκλοφορίας και το πρωτεύον εθνικό οδικό δίκτυο, όπως αυτό ορίζεται με τις σχετικές αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος, χωροταξίας και Δημόσιων Έργων, τα όρια ταχύτητας, εκτός των ανωτάτων επιτρεπομένων ορίων, που προβλέπονται από το άρ8ρο αυτό, καθορίζονται και μεταβάλλονται ύστερα από μελέτη και μόνο με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, χωροταξίας και Δημόσιων Έργων. Οι κατά την προηγούμενη και την παράγραφο αυτή αποφάσεις τίθενται σε ισχύ από την τοποθέτηση των οικείων πινακίδων στις ανωτέρω οδούς. 8. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, χωροταξίας και Δημόσιων `Έργων, Δημόσιας Τάξης και Μεταφορών και Επικοινωνιών μπορούν να μεταβάλλονται τα υπό του άρθρου αυτού οριζόμενα όριο ταχύτητας. 9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Στα φορτηγά αυτοκίνητο και στα ρυμουλκούμενα από αυτό ως και στα λεωφορεία αυτοκίνητα πρέπει να αναγράφεται στο πίσω μέρος του αμαξώματός τους, με στοιχεία ύψους 0,15 μ. μαύρου χρώματος σε άσπρη κυκλική επιφάνεια, ο αριθμός των χιλιομέτρων την ώρα του επιτρεπόμενου ανώτατου ορίου ταχύτητάς τους. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 10. Με απόφαση του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών μπορεί να επιβάλλεται για τον έλεγχο των στοιχείων πορείας (διανυόμενα χιλιόμετρα, διακοπές πορείας και χρόνος, ταχύτητα) των φορτηγών, λεωφορείων και άλλων κατηγοριών αυτοκινήτων, ο εφοδιασμός τους με αυτόματη συσκευή καταγραφής των στοιχείων αυτών με μηχανισμό περιορισμού της ταχύτητας του οχήματος, ως και η υποχρέωση λειτουργίας αυτών.</p>\n<p class=\"lf-p\">Με την απόφαση αυτή καθορίζεται ο τύπος και οι τεχνικές προδιαγραφές των συσκευών, ως και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή των πιο πάνω διατάξεων. 11. Ο έλεγχος της ταχύτητας των οδικών οχημάτων μπορεί να γίνεται από τις αρμόδιες αστυνομικές αρχές και με ειδικές συσκευές. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος, χωροταξίας και Δημόσιων Έργων, Δημόσιας Τάξης και Μεταφορών και Επικοινωνιών καθορίζονται οι τεχνικές προδιαγραφές των ειδικών αυτών συσκευών ως και κάθε άλλη λεπτομέρεια αναγκαία για την εφαρμογή της διάταξης αυτής. «12. Σε αυτόν που υπερβαίνει το ανώτατο όριο ταχύτητας έως 20 χλμ/ώρα, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο σαράντα (40,00) ευρώ. Για υπέρβαση του ανώτατου ορίου ταχύτητας πάνω από 20 χλμ/ώρα, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο εκατό (100,00) ευρώ.</p>\n<p class=\"lf-p\">Για υπέρβαση του ανώτατου ορίου ταχύτητας πάνω από 30 χλμ/ώρα, καθώς και για κίνηση οχημάτων στους αυτοκινητόδρομους με ταχύτητα πάνω από 150 χλμ/ώρα, στις οδούς ταχείας κυκλοφορίας με ταχύτητα πάνω από 130 χλμ/ώρα και στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο με ταχύτητα πάνω από 120 χλμ/ώρα, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο τριακοσίων πενήντα (350,00) ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας οδήγησης, από αυτόν που βεβαιώνει την παράβαση, για εξήντα (60) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα. Σε αυτόν που οδηγεί με ταχύτητα κατώτερη του ελάχιστου επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας, καθώς και σε αυτόν που παραβαίνει τη διάταξη της παραγράφου 9 του άρθρου αυτού, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ». «13. Αυτός που θέτει σε κυκλοφορία και αυτός που οδηγεί αυτοκίνητο όχημα χωρίς να είναι εφοδιασμένο με τις συσκευές που προβλέπονται από την παράγραφο 10 του άρθρου αυτού, καθώς και αυτός που παραλείπει να τοποθετήσει το φύλλο ή άλλο σύστημα καταγραφής ταχογράφου, τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο επτακοσίων (700,00) ευρώ, καθώς και με αφαίρεση επιτόπου της άδειας ικανότητας οδηγού για τριάντα (30) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα. Οι ίδιες διοικητικές κυρώσεις επιβάλλονται και σε όποιον επενεργεί με οποιονδήποτε τρόπο στο μηχανισμό της ανωτέρω συσκευής, με σκοπό να τον καταστήσει ανενεργό ή να αλλοιώσει τις καταγραφόμενες ενδείξεις και σε περίπτωση που ο οδηγός αμφισβητεί την παράβαση, το όχημα μεταφέρεται, συνοδεία αστυνομικού, στην αρμόδια για τη διενέργεια ελέγχου υπηρεσία της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης».</p>\n<p class=\"lf-p\">Οι παρ. 12 και 13 αντικαταστάθηκαν ως άνω από την παρ. 2 του άρθρ. 18 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. «14. Αυτός που οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα με εξοπλισμό εντοπισμού συσκευών μέτρησης ταχύτητας χωρίς να διαθέτει για τον εξοπλισμό αυτόν την κατά νόμο άδεια, καθώς και όποιος οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα με εξοπλισμό παρεμπόδισης συσκευών μέτρησης ταχύτητας, τιμωρούνται με διοικητικό πρόστιμο δύο χιλιάδων (2.000,00) ευρώ, με αφαίρεση επιτόπου της άδειας ικανότητας οδηγού για τριάντα (30) ημέρες και επιτόπου αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για εξήντα (60) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα».</p>\n<p class=\"lf-p\">Η παρ. 14 προστέθηκε με την παρ. 3 του άρθρ. 18 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-21\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 21</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Κανόνες για τους ελιγμούς των οχημάτων 1. Ο οδηγός που προτίθεται να εκτελέσει ελιγμό, οφείλει προηγουμένως να βεβαιωθεί ότι μπορεί να το πράξει χωρίς κίνδυνο ή παρακώλυση των λοιπών χρηστών της οδού, οι οποίοι κινούνται πίσω, μπροστά ή πλάι του, ή ετοιμάζονται να τον προσπεράσουν, λαμβάνοντας υπόψη τη θέση την κατεύθυνση και την ταχύτητά τους. 2. Πριν από κάθε ελιγμό, ο οδηγός υποχρεούται να καταστήσει έγκαιρα γνωστή την πρόθεσή του αυτή, χρησιμοποιώντας για το σκοπό αυτόν τους δείκτες κατεύθυνσης, αν δε αυτοί δεν λειτουργούν, υποχρεούται να δώσει τα ακόλουθα σήματα με το χέρι: α) Έκταση του βραχίονα για στροφή προς την κατεύθυνση αυτού. (Μετά τη σελ. 262,96464) Σελ. 262,96465 Τεύχος -Σελ Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 21.Ε.ι.160 β) Κάμψη του βραχίονα προς τα πάνω για στροφή προς την αντίθετη πλευρά αυτού. γ) Κάμψη του βραχίονα προς τα κάτω, για τον ελιγμό στάθμευσης. 3. Η προειδοποίηση που δίνεται με τους δείκτες κατεύθυνσης επιβάλλεται να συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια του ελιγμού και να παύει όταν ολοκληρωθεί ο ελιγμός. «4. Ο οδηγός που παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ. Αυτός που επιχειρεί στην οδό συνεχείς ή διακεκομμένους ελιγμούς και κίνηση που εγκυμονεί κίνδυνο για τους λοιπούς χρήστες της οδού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο επτακοσίων (700,00) ευρώ και επί τόπου αφαίρεση της άδειας ικανότητας οδήγησης για τριάντα (30) ημέρες, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία του άρθρου 103 του παρόντος Κώδικα».</p>\n<p class=\"lf-p\">Η παρ. 4 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 19 Νόμ. 3542/9 Φεβρ. -2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-22\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 22</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Κίνηση προς τα πίσω 1. Απαγορεύεται η προς τα πίσω κίνηση των οχημάτων, με εξαίρεση τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η προς τα μπρος κίνηση είναι αδύνατη ή γίνεται ελιγμός στάθμευσης, καθώς και στις περιπτώσεις εκπαίδευσης και εξέτασης υποψήφιων οδηγών σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις. Ο ελιγμός στάθμευσης επιτρέπεται να εκτελείται στην ίδια οδό και σε μήκος όχι μεγαλύτερο του διπλάσιου μήκους του οχήματος. «2. Αυτός που παραβαίνει τις διατάξεις του άρθρου αυτού τιμωρείται με διοικητικό πρόστιμο ογδόντα (80,00) ευρώ». Η παρ. 2 αντικαταστάθηκε ως άνω από το άρθρ. 20 Νόμ. 3542/9 Φεβρ.-2 Μαρτ. 2007 (ΦΕΚ Α΄ 50), κατωτ. αριθ. 182, με έναρξη ισχύος τρεις (3) μήνες από τη δημοσίευσή του Νόμ. 3542/2007 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-23\"><span class=\"lf-art-num\">Άρθρο 23</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Αλλαγή κατεύθυνσης 1. Ο οδηγός, προκειμένου να αλλάξει κατεύθυνση προς τα δεξιά, υποχρεούται να κινηθεί έγκαιρα προς το δεξιό άκρο του οδοστρώματος και να πραγματοποιήσει τη στροφή κατά το δυνατόν κλειστή. Σελ. 262,96466 Τεύχος -Σελ. 2. Προκειμένου ο οδηγός να αλλάξει κατεύθυνση προς τα αριστερά, υποχρεούται να πλησιάσει προοδευτικά προς τον άξονα του οδοστρώματος, αν είναι διπλής κατεύθυνσης και προς το αριστερό άκρο αυτού, αν είναι μονής κατεύθυνσης (μονόδρομος). Για να εισέλθει στην κάθετη οδό πρέπει να πραγματοποιήσει τη στροφή στο κέντρο της διασταύρωσης, ώστε το όχημα να εισέλθει στη δεξιά πλευρά του οδοστρώματος αυτής της οδού. Κατά την κίνηση αυτή ο οδηγός υποχρεούται να επιτρέπει τη διέλευση των οχημάτων που κινούνται αντίθετα στο οδόστρωμα που πρόκειται να εγκαταλείψει. 3 Αν ο οδηγός κατά την αλλαγή της κατεύθυνσης, πρόκειται να διασχίσει ειδική λωρίδα που προορίζεται για την κίνηση των μέσων μαζικής μεταφοράς, ποδηλάτων ή μοτοποδηλάτων, υποχρεούται να παραχωρεί προτεραιότητα σε αυτά. 21.Ε.ι.160 Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας 4. Στις περιπτώσεις των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου αυτού και εφόσον ο οδηγός που προτίθεται να αλλάξει κατεύθυνση καταστήσει γνωστή την πρόθεσή του αυτή, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 21 του παρόντος Κώδικα, οι οδηγοί που τον ακολουθούν και κινούνται στις παρακείμενες λωρίδες, υποχρεούνται να τον διευκολύνουν με τη μείωση της ταχύτητας του οχήματός τους, αυτός δε να μην αλλάξει κατεύθυνση, αν δεν μπορεί να το πράξει με ασφάλεια. «5. Ο οδηγός που παραβαίνει τις διατάξεις του Άρθρο 3 Υποδείξεις και σήματα που δίνουν οι τροχονόμοι 1. Αυτοί που χρησιμοποιούν τις οδούς υποχρεούνται να συμμορφώνονται αμέσως με τις πιο κάτω υποδείξεις και σήματα που δίνουν οι τροχονόμοι όταν ρυθμίζουν την κυκλοφορία. α) Βραχίονας υψωμένος κατακόρυφα σημαίνει: Προσοχή, διακοπή πορείας, για όλους που χρησιμοποιούν την οδό, από όλες τις κατευθύνσεις πλην των οδηγών οι οποίοι δεν μπορούν να διακόψουν την πορεία του οχήματός τους αμέσως και ασφαλώς. Αν το σήμα αυτό δίνεται σε οδικό κόμβο, δεν απαιτείται τα οχήματα που βρίσκονται στον κόμβο να διακόψουν την πορεία τους. β) Βραχίονας ή βραχίονες τεντωμένοι οριζόντια σημαίνει: διακοπή πορείας για όλους που χρησιμοποιούν την οδό και πλησιάζουν από οποιαδήποτε κατεύθυνση, η οποία διέρχεται κάθετα προς την οριζόμενη με τον τεντωμένο βραχίονα ή βραχίονες κατεύθυνση. ο τροχονόμος που ρυθμίζει την κυκλοφορία μπορεί, αφού δώσει το σήμα αυτό να κατεβάσει το βραχίονα ή τους βραχίονές του.</p>\n<p class=\"lf-p\">Η στάση αυτή σημαίνει ομοίως «διακοπή πορείας» γι` αυτούς που κινούνται κατά μέτωπα και από πίσω από τον τροχονόμο. γ) Κίνηση του χεριού προς κάποια κατεύθυνση σημαίνει: κίνηση των οχημάτων προς την υποδεικνυόμενη κατεύθυνση. δ) Κινούμενο ερυθρό φως σημαίνει: «διακοπή πορείας» γι` αυτούς που χρησιμοποιούν την οδό προς τους οποίους κατευθύνεται το φως. 2. οι τροχονόμοι, όταν οι ανάγκες της κυκλοφορίας απαιτούν αυτό, μπορούν να επιβάλουν επιτάχυνση ή επιβράδυνση της κυκλοφορίας ως και διακοπή ή αλλαγή πορείας οχημάτων ή πεζών. 3. Οι υποδείξεις και τα σήματα που δίνονται από τους τροχονόμους που ρυθμίζουν την κυκλοφορία υπερισχύουν των φωτεινών σηματοδοτών ρύθμισης της κυκλοφορίας ή των πινακίδων σήμανσης στις οδούς ή των διαγραμμίσεων ή συμβόλων στις οδούς ως και των κανόνων κυκλοφορίας γενικά.</p></div>", "next": 239870}