(2)εβδομάδες σαν αποτέλεσμα εχθροπραξιών ή κατοχής ή απέθαναν κατά τη διάρκεια της κράτησης˙ β)θα διευκολύνει, στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, και αν παρίσταται ανάγκη, θα διεξάγει έρευνα για, και καταγραφή πληροφοριών αναφορικά με εκείνα, τα πρόσωπα, ήτοι αν απέθαναν υπό άλλας συνθήκας σαν αποτέλεσμα εχθροπραξιών κατοχής. 3.Πληροφορίες που αφορούν πρόσωπα τα οποία έχουν ανακοινωθεί ως αγνοούμενα σύμφωνα με την παράγραφο 1 καθώς και αιτήματα για παροχή τέτοιων πληροφοριών θα διαβιβάζονται είτε απ' ευθείας είτε μέσω της προστάτιδος δυνάμεως ή της Κεντρικής Υπηρεσίας Αναζητήσεων της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού ή των Εθνικών Εταιρειών Ερυθρού Σταυρού (Ερυθράς Ημισελήνου, Ερυθρού Λέοντος και Ήλιου). Σε περίπτωση που οι πληροφορίες δε μεταδίδονται μέσω της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού και της Κεντρικής της Υπηρεσίας Αναζητήσεων, κάθε εμπόλεμο Μέρος θα διασφαλίζει την παροχή των πληροφοριών αυτών και στην Κεντρική Υπηρεσία Αναζητήσεων. 4.Τα εμπόλεμα Μέρη θα επιδιώκουν συμφωνία για διακανονισμούς ομάδων έρευνας, διαπίστωσης ταυτότητας και περισυλλογής των νεκρών από το πεδίο της μάχης, περιλαμβανομένων διακανονισμών, εφ' όσον επιβάλλεται, για ομάδες που θα συνοδεύονται από προσωπικό του αντίπαλου Μέρους κατά την εκτέλεση αυτών των αποστολών σε περιοχές ελεγχόμενες από το αντίπαλο Μέρος. Το προσωπικό αυτών των ομάδων θα απολαμβάνει σεβασμού και προστασίας κατά την αποκλειστική επιτέλεση των καθηκόντων του. Άρθρο 34 Σορός των νεκρών 1.Η σορός των προσώπων που απέθαναν για λόγους σχετικούς με την κατοχή ή κατά τη διάρκεια της κράτησης της απορρέουσας από την κατοχή ή από εχθροπραξίες, καθώς και εκείνων των προσώπων που δεν είναι υπήκοοοι της χώρας στην οποία απέθαναν ως αποτέλεσμα των εχθροπραξιών, θα απολαμβάνει σεβασμού˙·οι τάφοι όλων αυτών των προσώπων θα τυγχάνουν του σεβασμού συντήρησης και σήμανσης που προβλέπεται στο άρθρο 130 της Τέταρτης Σύμβασης, σε περίπτωση που τα λείψανα ή οι τάφοι τους δεν ετύγχανον ευνοϊκής μεταχείρισης υπό τους όρους των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου. 2.Ευθύς, ως το επιτρέψουν οι περιστάσεις και οι σχέσεις ανάμεσα στα αντίπαλα Μέρη, τα υψηλά συμβαλλόμενα Μέρη στα εδάφη των οποίων ευρίσκονται οι τάφοι και, κατά περίπτωση, άλλες τοποθεσίες της σορού των προσώπων που απέθαναν ως αποτέλεσμα εχθροπραξιών ή κατά τη διάρκεια κατοχής ή κατά την κράτηση, θα συνάπτουν συμφωνίες προς το σκοπό: α)της διευκόλυνσης πρόσβασης στους τάφους από συγγενείς των νεκρών και από εκπροσώπους των επισήμων Υπηρεσιών Τηρήσεως Μητρώου Τάφων και διακανονισμού των πρακτικών τρόπων μιας τέτοιας πρόσβασης˙ β)της προστασίας και συντηρήσεως αυτών των τάφων επί μονίμου βάσεως, γ)της διευκόλυνσης της επιστροφής της σορού των νεκρών και των ατομικών τους αντικειμένων στη χώρα τους κατόπιν αιτήσεως αυτής ή εφ' όσον η χώρα αυτή αντιτίθεται κατόπιν αιτήσεως του πλησιεστέρου συγγενούς των. 3.Ελλείψει των συμφωνιών που προβλέπονται στην παράγραφο 2 (β ή γ) και σε περίπτωση που η χώρα καταγωγής αυτών των νεκρών δεν επιθυμεί να διευθετήσει με δαπάνη της τα της συντηρήσεως αυτών των τάφων, το υψηλό συμβαλλόμενο Μέρος, στο έδαφος του οποίου βρίσκονται οι τάφοι, μπορεί να προσφερθεί να διευκολύνει την επιστροφή της σο(Μετά τη σελ. 974,08) Σελ. 974,09 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 111 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού 36.Ε.γ.6 ρού των νεκρών στη χώρα καταγωγής τους. Σε περίπτωση μη αποδοχής μιας τέτοιας προσφοράς το υψηλό συμβαλλόμενο Μέρος δύναται, μετά την εκπνοή πενταετίας από την ημερομηνία της προσφοράς και μετά την προσήκουσα γνωστοποίηση στη χώρα καταγωγής τους, να υιοθετήσει τους διακανονισμούς που διατυπώνονται στη νομοθεσία του και που αφορούν τα νεκροταφεία και τους τάφους. 4.Σε υψηλό συμβαλλόμενο Μέρος, εις του οποίου το έδαφος ευρίσκονται οι τάφοι που αναφέρονται στο παρόν άρθρο επιτρέπεται η εκταφή των σορών μόνο: α)σύμφωνα με τις παραγράφους 2 (γ) και 3, ή β)στις περιπτώσεις όπου η εκταφή είναι θέμα επιβεβλημένης δημόσιας ανάγκης, συμπεριλαμβανομένων και των περιπτώσεων ιατρικής και ερευνητικής ανάγκης, στην οποία περίπτωση το υψηλό συμβαλλόμενο Μέρος σέβεται τις σορούς κατά πάντα χρόνο και γνωστοποιεί στη χώρα καταγωγής την πρόθεσή της να προβεί σε εκταφή των σορών μαζί με λεπτομέρειες του προτιθέμενου χώρου επανεκταφιασμού των. ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΜΑΧΙΜΩΝ ΚΑΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΜΗΜΑ Ι ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΜΕΣΑ ΠΟΛΕΜΟΥ Άρθρο 35 Βασικοί κανόνες 1.Σε κάθε ένοπλη ρήξη, το δικαίωμα των εμπολέμων μερών να επιλέγουν μεθόδους και μέσα πολέμου δεν είναι απεριόριστο. 2.Απαγορεύεται η χρήση όπλων, βλημάτων και υλικού και μεθόδων πολέμου τέτοιας φύσεως ώστε να προκαλούν περιττά τραύματα και μη απαραίτητο πόνο. 3.Απαγορεύεται η χρήση μεθόδων ή μέσων πολέμου που έχουν σκοπό, ή από τα οποία μπορεί κανείς να αναμένει, να προκαλέσουν ευρεία, μακροπρόθεσμη και δριμεία βλάβη στο φυσικό περιβάλλον. Άρθρο 36 Νέα όπλα Κατά τη μελέτη, ανάπτυξη, κτήση ή υιοθέτηση νέων όπλων, μέσων ή μεθόδων πολέμου, ένα υψηλό συμβαλλόμενο Μέρος έχει υποχρέωση να προσδιορίζει κατά πόσον η χρήση του θα απαγορευόταν, κάτω από μερικές ή όλες τις περιστάσεις από το παρόν Πρωτόκολλο, ή από οποιονδήποτε άλλον κανόνα διεθνούς δικαίου που ισχύει για το υψηλό συμβαλλόμενο Μέρος. Άρθρο 3 Έναρξη και λήξη εφαρμογής Με την επιφύλαξη των διατάξεων που εφαρμόζονται κατά πάντα χρόνο: (α)οι Συμβάσεις και το παρόν Πρωτόκολλο θα εφαρμόζονται από την έναρξη της κάθε περίπτωσης που αναφέρεται στο Άρθρο 1 του παρόντος Πρωτοκόλλου. (β)η εφαρμογή των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου παύει, στο έδαφος των εμπολέμων, κατά το γενικό τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων και στην περίπτωση των κατεχομένων εδαφών, κατά τον τερματισμό της κατοχής, με εξαίρεση, σε κάθε περίπτωση, εκείνα τα (Μετά τη σελ. 974) Σελ. 974,01 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 103 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού 36.Ε.γ.6 πρόσωπα των οποίων η τελική απελευθέρωση, η παλλινόστηση ή η επανεγκατάστασή τους θα πραγματοποιηθεί αργότερα. Τα πρόσωπα αυτά θα συνεχίζουν να απολαμβάνουν των σχετικών διατάξεων των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου μέχρι την τελική απελευθέρωση, παλιννόστηση ή επανεγκατάστασή τους. Άρθρο 37 Απαγόρευση δόλου Απαγορεύεται ο φόνος, τραυματισμός ή σύλληψη αντιπάλου δια προσφυγής σε δόλο. Ενέργειες οι οποίες προκαλούν την εμπιστοσύνη ενός αντιπάλου για να τον κάνουν να πιστέψει ότι δικαιούται προστασίας, ή ότι υποχρεούται να παράσχει προστασία, σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου που ισχύουν για τις ένοπλες ρήξεις, με πρόθεση να προδώσει αυτή την εμπιστοσύνη, αποτελούν δόλο. Οι ακόλουθες ενέργειες είναι παραδείγματα δόλου: Σελ. 974,10 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 112 α)προσποίηση προθέσεως για διαπραγμάτευση υπό σημαία ανακωχής ή παραδόσεως˙ β)προσποίηση ανικανότητος λόγω τραυμάτων ή ασθένειας˙ γ)προσποίηση πολιτικού μη μάχιμου καθεστώτος και δ)προσποίηση προστατευομένου καθεστώτος δια της χρήσεως σημείων, εμβλημάτων ή στολών των Ηνωμένων Εθνών ή ουδετέρων ή άλλων Κρατών μη εμπολέμων. 2.Τεχνάσματα πολέμου δεν απαγορεύονται. Τέτοια τεχνάσματα είναι ενέργειες οι οποίες αποσκοπούν στην παραπλάνηση του αντιπάλου ή στην παρότρυνσή του σε απερίσκεπτες ενέργειες, οι οποίες όμως δεν παραβιάζουν κανένα κανόνα του διεθνούς δικαίου που εφαρμόζεται στις ένοπλες ρήξεις και οι οποίες δεν είναι δόλιες διότι δεν προκαλούν την εμπιστοσύνη του ενός αντιπάλου αναφορικά με την προστασία σύμφωνα με αυτό το δίκαιο. Τα ακόλουθα είναι παραδείγματα τέτοιων τεχνασμάτων: η χρήση παραλλαγής, δολωμάτων, ψεύτικων επιχειρήσεων και αποπληροφόρησης. Άρθρο 38 Αναγνωρισμένα εμβλήματα 1.Απαγορεύεται η μη σωστή χρήση του διακριτικού εμβλήματος τους Ερυθρού Σταυρού, της Ερυθράς Ημισελήνου ή του Ερυθρού Λέοντος και Ήλιου ή άλλων εμβλημάτων σημείων και σημάτων που προβλέπονται από τις Συμβάσεις και από το παρόν Πρωτόκολλο. Επίσης απαγορεύεται η εσκεμμένη κακή χρήση σε μία ένοπλη σύγκρουση άλλων διεθνώς αναγνωρισμένων προστατευτικών εμβλημάτων, σημείων ή σημάτων, συμπεριλαμβανομένης και της σημαίας ανακωχής, και του προστατευτικού εμβλήματος της πολιτιστικής περιουσίας. 2.Απαγορεύεται η χρήση του διακριτικού εμβλήματος των Ηνωμένων Εθνών εκτός των περιπτώσεων που επιτρέπονται από αυτόν τον Οργανισμό. Άρθρο 39 Εμβλήματα εθνικότητας 1.Απαγορεύεται η χρήση σε ένοπλη σύρραξη των σημαιών ή στρατιωτικών εμβλημάτων, διακριτικών ή στολών ουδετέρων ή άλλων Κρατών μη εμπολέμων. 2.Απαγορεύεται η χρήση των σημαιών ή στρατιωτικών εμβλημάτων, διακριτικών βαθμού ή στολών αντιπάλων Μερών κατά την ανάληψη επιθέσεων ή με σκοπό να προστατευθούν, ευνοηθούν ή εμποδισθούν στρατιωτικές επιχειρήσεις. 3.Τίποτα στο παρόν άρθρο ή στο άρθρο 37, παράγραφος 1 (δ), δεν επηρεάζει τους υπάρχοντες γενικά αναγνωρισμένους κανόνες διεθνούς δικαίου που ισχύουν για την κατασκοπεία ή για τη χρήση σημαιών κατά τη διεξαγωγή ένοπλης ρήξης κατά θάλασσα. 36.Ε.γ.6 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού Άρθρο 40 Έλεος Απαγορεύεται να δοθεί διαταγή να μην υπάρξουν επιζώντες, απαγορεύεται να απειληθεί ένας αντίπαλος με αυτό τον τρόπο ή να διεξάγονται εχθροπραξίες πάνω σ' αυτή τη βάση. Άρθρο 41 Προφύλαξη εχθρού εκτός μάχης 1.Πρόσωπο που αναγνωρίζεται ή το οποίο θα πρέπει να αναγνωρίζεται κάτω από τις περιστάσεις ότι είναι εκτός μάχης δε γίνεται αντικείμενο επιθέσεως. 2.Ένα πρόσωπο είναι εκτός μάχης εάν: α)ευρίσκεται υπό την εξουσία αντιπάλου Μέρους˙ β)σαφώς εκφράσει πρόθεση να παραδοθεί˙ ή γ)έχει χάσει τις αισθήσεις του ή άλλως καταστεί ανίκανο λόγω τραυμάτων ή ασθένειας και ως εκ τούτου είναι ανίκανο να υπερασπισθεί τον εαυτό του˙ εφ' όσον σε οποιαδήποτε από αυτές τις περιπτώσεις απέχει από κάθε εχθρική ενέργεια ή δεν αποπειράται να αποδράσει. 3.Όταν άτομα δικαιούμενα προστασίας ως αιχμάλωτοι πολέμου έχουν περιέλθει στη εξουσία αντιπάλου Μέρους κάτω από ασυνήθεις συνθήκες μάχης οι οποίες εμποδίζουν την απομάκρυνσή τους, όπως προβλέπεται στο Μέρος ΙΙΙ, Τμήμα Ι, της Τρίτης Σύμβασης, αυτά απολύονται και λαμβάνονται όλες οι δυνατές προφυλάξεις, που εγγυώνται την ασφάλειά τους. Άρθρο 42 Επιβαίνοντες αεροσκαφών 1.Κανένα άτομο που κατέρχεται με αλεξίπτωτο από αεροσκάφος εν κινδύνω δε γίνεται αντικείμενο επιθέσεως κατά τη διάρκεια της καθόδου του. 2.Μόλις προσγειωθεί σε έδαφος που ελέγχεται από αντίπαλο Μέρος, άτομο που έχει κατέλθει με αλεξίπτωτο από αεροσκάφος σε κίνδυνο έχει την ευκαιρία να παραδοθεί προτού να γίνει αντικείμενο επιθέσεως, εκτός εάν είναι φανερό ότι αναλαμβάνει εχθρική ενέργεια. 3.Αερομεταφερόμενα στρατεύματα δεν προστατεύονται από το παρόν άρθρο. ΤΜΗΜΑ ΙΙ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΜΑΧΙΜΩΝ ΚΑΙ ΑΙΧΜΑΛΩΤΩΝ ΠΟΛΕΜΟΥ Άρθρο 43 ΄Ενοπλες δυνάμεις 1.Οι ένοπλες δυνάμεις ενός εμπολέμου Μέρους αποτελούνται από όλες τις οργανωμένες ένοπλες δυνάμεις, ομάδες ή μονάδες οι οποίες βρίσκονται κάτω από διοίκηση υπεύθυνη απέναντι σ' αυτό το Μέρος για τη διαγωγή των υφισταμένων της, έστω και αν αυτό το Μέρος αντιπροσωπεύεται από μια Κυβέρνηση ή Αρχή μη αναγνωρισμένη από το αντίπαλο Μέρος. Ένοπλες δυνάμεις αυτού του είδους υπόκεινται σε ένα εσωτερικό πειθαρχικό σύστημα το οποίο, μεταξύ άλλων, επιβάλλει συμμόρφωση προς τους κανόνες του διεθνούς δικαίου που ισχύουν για τις ένοπλες ρήξεις. 2.Μέλη των ενόπλων δυνάμεων ενός εμπολέμου Μέρους (εκτός του ιατρικού προσωπικού και των στρατιωτικών ιερέων που καλύπτονται από το άρθρο 33 της Τρίτης Σύμβασης) είναι μάχιμοι, δηλαδή έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν απ' ευθείας σε εχθροπραξίες. 3.Οποτεδήποτε ένα εμπόλεμο Μέρος ενσωματώνει μια παραστρατιωτική ή μία ένοπλη οργάνωση επιβολής νόμου εντός των ενόπλων δυνάμεών της πρέπει να γνωστοποιεί αυτό στα άλλα εμπόλεμα Μέρη. Άρθρο 44 Μάχιμοι και αιχμάλωτοι πολέμου 1.Οποιοσδήποτε μάχιμος, όπως ορίζεται στο άρθρο 43, ο οποίος περιέρχεται στην εξουσία αντιπάλου Μέρους είναι αιχμάλωτος πολέμου. 2.Ενώ όλοι οι μάχιμοι υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου που ισχύουν για τις ένοπλες συρράξεις, παραβιάσεις αυτών των κανόνων δε στερούν ένα μάχιμο του δικαιώματός του να είναι μάχιμος ή, εάν περιέλθει στην εξουσία του άλλου Μέρους, του δικαιώματός του να είναι αιχμάλωτος πολέμου, εκτός των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 3 και
- 3.Προς το σκοπό της προώθησης της προστασίας του άμαχου πληθυσμού από τις συνέπειες των εχθροπραξιών, οι μάχιμοι υποχρεούνται να διακρίνονται από τον άμαχο πληθυσμό κατά την εμπλοκή τους σε μία επίθεση ή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις προπαρασκευαστικές μιας επίθεσης. Αναγνωρίζοντας όμως ότι υπάρχουν περιστάσεις κατά τις ένοπλες επιθέσεις όπου, λόγω της φύσεως των εχθροπραξιών, ένας ένοπλος μάχιμος δε δύναται να διακριθεί ενός αμάχου, θα διατηρεί την ιδιότητά του ως μαχίμου, υπό τον όρο ότι σε τέτοιες περιστάσεις θα φέρει απροκάλυπτα τα όπλα: α)κατά τη διάρκεια κάθε μιας στρατιωτικής εμπλοκής και β)καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου που είναι ορατός στον αντίπαλο ενώ έχει εμπλακεί σε στρατιωτική ανάπτυξη προπαρασκευαστική της εξαπόλυσης επίθεσης στην οποία πρόκειται να συμμετάσχει. Ενέργειες οι οποίες συνάδουν με τους όρους της παραπάνω παραγράφου δε θα θεωρούνται ως δόλιες κατά την έννοια του άρθρου 37, παράγραφος 1(γ). 4.Μάχιμος, ο οποίος περιέρχεται στη διακριτική εξουσία αντιπάλου Μέρους και ο οποίος ευρίσκεται σε αδυναμία τηρήσεως των προϋποθέσεων που διατυπώνονται στη δεύτερη πρόταση της παραγράφου 3, θα εκπίπτει του δικαιώματός του να θεωρείται ως αιχμάλωτος πολέμου, αλλά παρά ταύτα θα του παρέχεται προστασία ανάλογη με εκείνη που παρέχεται από κάθε άποψη στους αιχμαλώτους πολέμου από την Τρίτη Σύμβαση και από το παρόν Πρωτόκολλο. Η παραπάνω προστασία περιλαμβάνει και προστασία ανάλογη με εκείνη που παρέχεται στους αιχμαλώτους πολέμου από την Τρίτη Σύμβαση σε περίπτωση δίκης και καταδίκης του προσώπου αυτού για αδικήματα που διέπραξε. 5.Μάχιμος, ο οποίος περιέρχεται στην εξουσία αντιπάλου Μέρους και ο οποίος δεν έχει εμπλακεί σε επίθεση ή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις προπαρασκευαστικές επίθεσης, δε θα εκπίπτει του δικαιώματός του να θεωρείται ως μάχιμος και ως αιχμάλωτος πολέμου λόγω των προηγούμενων δραστηριοτήτων του. 6.Το παρόν άρθρο δε θίγει το δικαίωμα οποιουδήποτε προσώπου να θεωρείται ως αιχμάλωτος πολέμου σύμφωνα με το άρθρο 4 της Τρίτης Σύμβασης. 7.Σκοπός του παρόντος άρθρου δεν είναι να αλλάξει τη γενικά αποδεκτή πρακτική των κρατών αναφορικά με την περιβολή των μαχίμων του που είναι ενσωματωμένοι στους τακτικούς ένστολους στρατιωτικούς σχηματισμούς εμπολέμου Μέρους. 8.Πλην των κατηγοριών των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 13 της Πρώτης και Δεύτερης Σύμβασης, όλα τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων εμπολέμου Μέρους, όπως καθορίζεται στο άρθρο 43 του παρόντος Πρωτοκόλλου, θα δικαιούνται προστασίας υπό τους όρους των Συμβάσεων αυτών, εάν είναι πληγωμένοι ή άρρωστοι ή, στην περίπτωση της δεύτερης Σύμβασης, ναυαγοί στην θάλασσα ή σε άλλα ύδατα. Άρθρο 45 Προστασία των προσώπων που έχουν λάβει μέρος σε εχθροπραξίες 1.Πρόσωπο που συμμετέχει σε εχθροπραξίες και περιέρχεται στην εξουσία αντιπάλου Μέρους θα θεωρείται ως αιχμάλωτος πολέμου και ως εκ τούτου θα προστατεύεται από την Τρίτη Σύμβαση, εάν διεκδικεί την ιδιότητα του αιχμαλώτου πολέμου ή εάν εμφανίζεται ότι έχει το δικαίωμα να του αναγνωρισθεί η νομική θέση αιχμαλώτου πολέμου ή εάν το Μέρος, στο οποίο ανήκει το πρόσωπο, διεκδικεί για λογαριασμό του την παραπάνω νομική θέση κατόπιν γνωστοποιήσεως στη διακάτοχο δύναμη ή στην προστάτιδα δύναμη. (Μετά τη σελ. 974,10) Σελ. 974,11 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 113 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού 36.Ε.γ.6 Σε περίπτωση που αναφύεται αμφιβολία κατά πόσο το πρόσωπο αυτό δικαιούται να υπαχθεί στο νομικό καθεστώς αιχμαλώτου πολέμου θα συνεχίσει να απολαμβάνει αυτό το καθεστώς και συνεπώς της προστασίας του από την Τρίτη Σύμβαση και το παρόν Πρωτόκολλο μέχρι να υπάρξει διακανονισμός του καθεστώτος του ως αιχμαλώτου πολέμου από το αρμόδιο δικαστήριο. 2.Εάν το πρόσωπο που έχει περιέλθει στην εξουσία αντιπάλου Μέρους θα κρατείται ως αιχμάλωτος πολέμου και πρόκειται να δικασθεί κατά το Μέρος αυτό για αδίκημα που προκύπτει από τις εχθροπραξίες, θα δικαιούται να διεκδικήσει το δικαίωμα χαρακτηρισμού του ως αιχμαλώτου πολέμου ενώπιον δικαστηρίου και να προκαλέσει δικαστική απόφαση αναγνωρίσεως της ιδιότητάς του ως αιχμαλώτου πολέμου. Όπου είναι δυνατό σύμφωνα με την εφαρμοστέα διαδικασία η αναγνώριση αυτή της ιδιότητός του ως αιχμαλώτου πολέμου θα πρέπει να επισυμβεί πριν από την εκδίκαση του αδικήματος. Εκπρόσωποι της προστάτιδος δυνάμεως δικαιούνται να παραστούν στη διαδικασία δικαστικής αναγνώρισης της ιδιότητας προσώπου ως αιχμαλώτου πολέμου εκτός σε εξαιρετικές περιπτώσεις εάν η διαδικασία διεξάγεται κεκλεισμένων των θυρών για λόγους κρατικής ασφάλειας. Στην περίπτωση αυτή η διακάτοχος δύναμη θα ειδοποιεί ανάλογα την προστάτιδα δύναμη. 3.Πρόσωπο, το οποίο συμμετέχει στις εχθροπραξίες και το οποίο δε δικαιούται του νομικού καθεστώτος αιχμαλώτου πολέμου και το οποίο δεν απολαμβάνει τα οφελήματα της πλέον ευνοϊκής μεταχείρισης σύμφωνα με την Τέταρτη Σύμβαση, θα δικαιούται της προστασίας κατά πάντα χρόνο του άρθρου 75 του παρόντος Πρωτοκόλλου. Το παραπάνω πρόσωπο θα δικαιούται επίσης επικοινωνίας υπό τους όρους της Σύμβασης αυτής κατά παρέκκλιση του άρθρου 5 της Τέταρτης Σύμβασης στην κατεχόμενη περιοχή, εκτός εάν κρατείται ως κατάσκοπος πολέμου. Άρθρο 4 Νομικό καθεστώς των εμπολέμων Η εφαρμογή των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου, καθώς και η σύναψη των συμφωνιών που προβλέπονται σ' αυτά, δε θα επηρεάζουν το νομικό καθεστώς των εμπολέμων. Ούτε η κατοχή εδάφους ούτε η εφαρμογή των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου θα επηρεάζουν το νομικό καθεστώς του υπό κρίση εδάφους. Άρθρο 46 Κατάσκοποι 1.Με την επιφύλαξη οποιασδήποτε άλλης διάταξης των Συμβάσεων ή του παρόντος Πρωτοκόλλου, μέλος των ενόπλων δυνάμεων εμπολέμου Μέρους που περιέρχεται στην εξουσία αντιπάλου Μέρους ενώ ενεργεί κατασκοπεία εναντίον του δεν θα έχει το δικαίωμα αναγνωρίσεώς του ως αιχμαλώτου πολέμου και θα δύναται να τύχει της μεταχείρισης κατασκόπου. 2.Μέλος των ενόπλων δυνάμεων εμπολέμου Μέρους, το οποίο για λογαριασμό του Μέρους αυτού και στο έδαφος που ελέγχεται από το αντίπαλο Μέρος συλλέγει ή αποπειράται να Σελ. 974,12 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 114 συλλέξει πληροφορίες, δε θα θεωρείται ότι ενέχεται σε πράξεις κατασκοπείας εάν κατά την τέλεση των πράξεων αυτών έφερε τη στολή των ενόπλων δυνάμεών του. 3.Μέλος των ενόπλων δυνάμεων εμπολέμου Μέρους, το οποίο είναι κάτοικος περιοχής κατεχόμενης από το αντίπαλο Μέρος και το οποίο, για λογαριασμό του Μέρους στο οποίο ανήκει, συλλέγει ή αποπειράται να συλλέξει πληροφορίες στρατιωτικής αξίας εντός της περιοχής αυτής, δε θα θεωρείται ότι ενεργεί κατασκοπεία εκτός να πράττει τούτο κρυφίως, εσκεμμένως και υπό ψευδείς προφάσεις. Επί πλέον ο κάτοικος αυτός δε θα απολέσει το δικαίωμα της αναγνωρίσεώς του ως αιχμαλώτου πολέμου και δε θα δύναται να τύχει μεταχείρισης κατασκόπου πλην της περιπτώσεως της συλλήψεώς του ενώ διενεργεί κατασκοπεία. 4.Μέλος των ενόπλων δυνάμεων Εμπολέμου Μέρους, το οποίο δεν είναι κάτοικος περιοχής κατεχόμενης από το αντίπαλο Μέρος και το οποίο διενεργεί κατασκοπεία στην περιοχή αυτή, θα διατηρεί το δικαίωμα αναγνωρίσεώς του ως αιχμαλώτου πολέμου και δε θα δύναται να τύχει της μεταχειρίσεως κατασκόπου, εκτός εάν συλληφθεί πριν να επανέλθει στις ένοπλες δυνάμεις στις οποίες ανήκει. Άρθρο 47 Μισθοφόροι 1.Ο μισθοφόρος δε θα απολαμβάνει του δικαιώματος του μαχίμου ή του αιχμαλώτου πολέμου. 2.Ως μισθοφόρος νοείται οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο: α)ειδικά στρατολογείται στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό με σκοπό να πολεμήσει σε μία ένοπλη σύρραξη˙ β)λαμβάνει πράγματι ενεργό μέρος στις εχθροπραξίες˙ γ)παρακινείται να συμμετάσχει στις εχθροπραξίες ουσιαστικά από την επιθυμία αποκομίσεως προσωπικού κέρδους και στο οποίο παρέχεται η υπόσχεση από ή δια λογαριασμό εμπολέμου Μέρους υλικής ανταμοιβής, η οποία ουσιαστικά υπερβαίνει εκείνη, την οποία έχει υποσχεθεί ή καταβάλλει το παραπάνω Μέρος σε μαχίμους παρόμοιου βαθμού και καθηκόντων στις ένοπλες δυνάμεις του Μέρους αυτού˙ δ)δεν είναι υπήκοος ούτε του εμπολέμου Μέρους ούτε κάτοικος περιοχής ελεγχόμενης από το εμπόλεμο Μέρος . ε)δεν είναι μέλος των ενόπλων δυνάμεων εμπολέμου Μέρους και δεν έχει αποσταλεί από Κράτος το οποίο δεν είναι εμπόλεμο Μέρος σε διατεταγμένη αποστολή ως μέλος των ενόπλων δυνάμεών του. 36.Ε.γ.6 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού ΜΕΡΟΣ IV ΑΜΑΧΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΜΗΜΑ Ι ΓΕΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΝΕΠΕΙΩΝ ΤΩΝ ΕΧΘΡΟΠΡΑΞΙΩΝ Κεφάλαιο Ι ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Άρθρο 48 Βασικοί κανόνες Προς το σκοπό της διασφάλισης σεβασμού και προστασίας του άμαχου πληθυσμού και των αστικών στόχων τα εμπόλεμα Μέρη θα κάνουν πάντοτε διάκριση μεταξύ αμάχου πληθυσμού και μαχίμων και μεταξύ αστικών στόχων και στρατιωτικών τοιούτων και ανάλογα θα κατευθύνουν τις πολεμικές τους επιχειρήσεις μόνο κατά στρατιωτικών στόχων. Άρθρο
- Ορισμός των επιθέσεων και πεδίο εφαρμογής 1.Ο όρος "επιθέσεις" υποδηλοί πράξεις βίας κατά του εχθρού είτε επιθετικές είτε αμυντικές. 2.Οι διατάξεις του παρόντος Πρωτοκόλλου αναφορικά με τις επιθέσεις θα εφαρμόζονται επί όλων των επιθέσεων σε όποια περιοχή και αν διεξάγονται, περιλαμβανομένης της εθνικής περιοχής που ανήκει σε εμπόλεμο Μέρος αλλά που βρίσκεται κάτω από την επικυριαρχία και έλεγχο αντιπάλου Μέρους. 3.Οι διατάξεις του παρόντος τμήματος εφαρμόζονται σε κάθε πόλεμο και ξηρά, θάλασσα ή αέρα που θα μπορούσε να έχει άμεση επίπτωση στον άμαχο πληθυσμό, ιδιώτες ή χερσαίους αστικούς στόχους. Θα εφαρμόζονται επίσης αναφορικά με όλες τις επιθέσεις που γίνονται από τη θάλασσα ή τον αέρα εναντίον αντικειμενικών στόχων στο έδαφος, αλλά οι οποίες δε θίγουν άλλως τους κανόνες του διεθνούς δικαίου τους, εφαρμοζόμενους σε ένοπλες συγκρούσεις στη θάλασσα ή στον αέρα. 4.Οι διατάξεις του παρόντος τμήματος είναι συμπληρωματικές των κανόνων που αναφέρονται στην ανθρωπιστική προστασία τη διατυπούμενη στην Τέταρτη Σύμβαση, ειδικά στο Μέρος ΙΙ, και σε άλλες διεθνείς Συμφωνίες δεσμευτικές για τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη, καθώς και σε άλλους κανόνες διεθνούς Δικαίου που αναφέρονται στην προστασία του αμάχου πληθυσμού και αστικών αντικειμένων στη ξηρά, θάλασσα, ή τον αέρα από τις συνέπειες των εχθροπραξιών. Κεφάλαιο ΙΙ ΙΔΙΩΤΕΣ ΚΑΙ ΑΜΑΧΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ Άρθρο 50 Ορισμός των ιδιωτών και του αμάχου πληθυσμού. 1.Ως ιδιώτης νοείται κάθε πρόσωπο, που δεν ανήκει σε μία από τις κατηγορίες των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 4Α
(6)της Τρίτης Σύμβασης και στο άρθρο 43 του παρόντος Πρωτοκόλλου. Σε περίπτωση που ανακύψει αμφιβολία για το αν ένα άτομο είναι ιδιώτης, το πρόσωπο αυτό θα θεωρείται ότι είναι ιδιώτης. 2.Ο άμαχος πληθυσμός περιλαμβάνει όλα τα πρόσωπα που είναι ιδιώτες. 3.Η παρουσία μέσα στον άμαχο πληθυσμό ατόμων τα οποία δεν υπάγονται στον ορισμό των ιδιωτών δεν αφαιρούν από τον πληθυσμό τον άμαχο χαρακτήρα του. Άρθρο 51 Προστασία του άμαχου πληθυσμού 1.Ο άμαχος πληθυσμός και οι μεμονωμένοι ιδιώτες απολαύουν γενικής προστασίας από κινδύνους που προέρχονται εκ στρατιωτικών επιχειρήσεων. Για την πραγματοποίηση αυτής της προστασίας, οι ακόλουθοι κανόνες οι οποίοι είναι συμπληρωματικοί άλλων ισχυόντων κανόνων του διεθνούς δικαίου τηρούνται σε όλες τις περιστάσεις. 2.Ο άμαχος πληθυσμός αυτός καθευατός, όπως επίσης και μεμονωμένοι ιδιώτες, δε δύνανται να γίνουν αντικείμενο επιθέσεως. Πράξεις ή απειλές βίας, ο πρωταρχικός σκοπός των οποίων είναι η εξάπλωση του τρόμου ανάμεσα στον άμαχο πληθυσμό, απαγορεύονται. 3.Οι ιδιώτες απολαύουν της προστασίας που τους παρέχεται από το παρόν Τμήμα, εκτός εάν και για όσο διάστημα συμμετέχουν αμέσως οι εχθροπραξίες. 4.Επιθέσεις, άνευ διακρίσεως, απαγορεύονται. Επιθέσεις, άνευ διακρίσεως, είναι: α)αυτές, που δεν κατευθύνονται σε ειδικό στρατιωτικό στόχο˙ β)αυτές, οι οποίες χρησιμοποιούν μία μέθοδο ή μέσον μάχης που δεν δύναται να κατευθύνεται σε συγκεκριμένο στρατιωτικό στόχο˙ ή γ)αυτές οι οποίες χρησιμοποιούν μέθοδο ή μέσο μάχης, τα αποτελέσματα της οποίας δεν μπορεί να είναι περιορισμένα, όπως απαιτείται από το παρόν Πρωτόκολλο˙ και κατά συνέπεια, σε καθεμία από αυτές τις περιπτώσεις, είναι τέτοιας φύσεως ώστε να πλήττουν στρατιωτικούς στόχους και ιδιώτες ή αστικούς στόχους χωρίς διάκριση. 5.Μεταξύ άλλων, οι ακόλουθοι τύποι επιθέσεων πρέπει να θεωρούνται ως άνευ διακρίσεως: α)επίθεση δια βομβαρδισμού με οποιεσδήποτε μεθόδους ή μέσα, η οποία εκλαμβάνει ως ενιαίο στρατιωτικό στόχο έναν αριθμό σαφώς κεχωρισμένων και διαφορετικών στρατιωτικών στόχων ευρισκομένων σε πόλη, κωμόπολη, χωριό ή άλλη περιοχή που να περιλαμβάνει παρόμοια συγκέντρωση ιδιωτών ή αστικών στόχων˙ και β)επίθεση, η οποία δύναται να αναμένεται να προκαλέσει απώλειες και τραυματισμούς ανάμεσα στους ιδιώτες, ως παρεπόμενον αυτής ζημίες σε αστικούς στόχους ή ένα συνδυασμό αυτών, τα οποία θα ήσαν υπερβολικά σε σχέση με το συγκεκριμένο και άμεσο στρατιωτικό πλεονέκτημα που ανεμένετο. 6.Επιθέσεις εναντίον του αμάχου πληθυσμού ή ιδιωτών υπό τύπον αντιποίνων απαγορεύονται. 7.Η παρουσία ή κινήσεις του αμάχου πληθυσμού ή μεμονωμένων ιδιωτών δεν δύνανται να χρησιμοποιείται για την απαλλαγή, ορισμένων σημείων ή περιοχών από στρατιωτικές επιχειρήσεις, ειδικά σε προσπάθειες για προστασία στρατιωτικών στόχων από επιθέσεις ή για προστασία, εύνοια ή παρακώλυση στρατιωτικών επιχειρήσεων. Τα εμπόλεμα Μέρη δεν κατευθύνουν την κίνηση του αμάχου πληθυσμού ή μεμονωμένων ιδιωτών προσπαθώντας να προστατεύσουν στρατιωτικούς στόχους από επιθέσεις ή να προστατεύσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις. 8.Οποιαδήποτε παραβίαση αυτών των απαγορεύσεων δεν απαλλάσσει τα εμπόλεμα Μέρη από τις νομικές υποχρεώσεις τους αναφορικά με τον άμαχο πληθυσμό και ιδιώτες, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεώσεως προς λήψη προφυλακτικών μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο
- (Μετά τη σελ. 974,12) Σελ. 974,13 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 115 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού 36.Ε.γ.6 Κεφάλαιο ΙΙΙ ΑΣΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Άρθρο 52 Γενική προστασία αστικών στόχων 1.Οι αστικοί στόχοι δεν γίνονται αντικείμενο επίθεσης ή αντιποίνων. Οι αστικοί στόχοι είναι όλοι οι στόχοι που δεν είναι στρατιωτικοί αντικειμενικοί στόχοι, όπως ορίζεται στην παράγραφο
- 2.Οι επιθέσεις πρέπει να περιορίζονται αυστηρά σε στρατιωτικούς στόχους. Όσον αφορά στους αστικούς στόχους, οι στρατιωτικοί αντικειμενικοί σκοποί περιορίζονται σ' αυτούς τους στόχους, οι οποίοι από τη φύση τους, τοποθεσία, σκοπό, ή χρήση συμβάλλουν αποτελεσματικά στην στρατιωτική δράση και των οποίων η υλική ή μερική καταστροφή, κατάληψη ή εξουδετέρωση, στις περιστάσεις που επικρατούν κατά τον χρόνο, προσφέρει ένα συγκεκριμένο στρατιωτικό πλεονέκτημα. 3.Σε περίπτωση αμφιβολίας κατά πόσον ένας στόχος ο οποίος είναι κανονικά αφιερωμένος σε μη στρατιωτικούς σκοπούς, όπως χώρος λατρείας, οικία ή άλλη κατοικία ή σχολείο, χρησιμοποιείται για να συμβάλλει αποτελεσματικά στην στρατιωτική δράση, θεωρείται ότι δεν χρησιμοποιείται μ' αυτόν τον τρόπο. Άρθρο 53 Προστασία πολιτιστικών στόχων και χώρων λατρείας. Με επιφύλαξη των διατάξεων της Σύμβασης της Χάγης για τη Προστασία της Πολιτιστικής Περιουσίας σε περίπτωση ενόπλου ρήξης της 14ης Μαΐου 1954 και άλλων σχετικών διεθνών οργάνων, απαγορεύεται: α)η εκτέλεση οποιωνδήποτε εχθρικών πράξεων που θα κατευθύνονται εναντίον ιστορικών μνημείων, έργων τέχνης ή χώρων λατρείας τα οποία αποτελούν την πολιτιστική ή πνευματική κληρονομία των λαών˙ β)η χρησιμοποίηση αυτών των στόχων για την υποστήριξη της στρατιωτικής προσπάθειας˙ γ)η χρησιμοποίηση αυτών των στόχων σαν αντικείμενο αντιποίνων. Άρθρο 54 Προστασία στόχων απαραίτητων στην επιβίωση του άμαχου πληθυσμού 1.Απαγορεύεται η λιμοκτονία των ιδιωτών σαν μέθοδος πολέμου. 2.Απαγορεύεται η επίθεση, καταστροφή, απομάκρυνση ή αχρήστευση αστικών αντικειμένων απαραιτήτων στην επιβίωση του αμάχου πληθυσμού, όπως τρόφιμα, αγροτικές περιοχές για Σελ. 974, 14 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 116 την παραγωγή τροφίμων, εσοδείες, ζώα, εγκαταστάσεις και παροχές πόσιμου νερού και αρδευτικά έργα, με τον ειδικό σκοπό της στερήσεως αυτών για την θρεπτική τους αξία από τον άμαχο πληθυσμό ή το αντίπαλο Μέρος, οποιοδήποτε και αν είναι το κίνητρο είτε είναι αυτό η εκδίωξη των ιδιωτών δια της λιμοκτονίας, ή απομάκρυνσή τους, ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο. 3.Οι απαγορεύσεις στην παράγραφο 2 δεν εφαρμόζονται σε αυτούς τους στόχους οι οποίοι καλύπτονται από αυτήν και οι οποίοι χρησιμοποιούνται από το αντίπαλο Μέρος: α)ως τροφή αποκλειστικά για τα μέλη των ενόπλων του δυνάμεων, ή β)αν όχι σαν τροφή, τότε για άμεση υποστήριξη στρατιωτικής δράσεως, εφ' όσον όμως σε καμία περίπτωση δε θα αναλαμβάνονται ενέργειες εναντίον αυτών των στόχων οι οποίες δυνατόν να αναμένεται ότι θα αφήσουν τον άμαχο πληθυσμό με ανεπαρκή τρόφιμα ή νερό σε σημείο που να προκαλέσουν την λιμοκτονία του ή να εξαναγκάσουν αυτόν σε μετακίνηση. 4.Οι στόχοι αυτοί δεν θα γίνονται αντικείμενο, αντιποίνων. 5.Σε αναγνώριση των ζωτικών αναγκών οποιουδήποτε εμπολέμου Μέρους για την άμυνα του εθνικού εδάφους του εναντίον εισβολής, δύνανται να γίνονται παρεκκλίσεις από τις απαγορεύσεις που περιέχονται στην παράγραφο 2 από ένα εμπόλεμο Μέρος εντός αυτού του εδάφους υπό τον έλεγχό του όπου είναι αναγκαίο από επιτακτική στρατιωτική ανάγκη. Άρθρο 55 Προστασία του φυσικού περιβάλλοντος 1.Κατά τη διεξαγωγή πολέμου θα λαμβάνεται φροντίδα, ώστε να προστατεύεται το φυσικό περιβάλλον από εκτεταμένες, μακροπρόθεσμες και σοβαρές ζημιές. Η προστασία αυτή περιλαμβάνει απαγόρευση της χρήσεως μεθόδων ή μέσων διεξαγωγής πολέμου τα οποία προορίζονται ή δυνατό να αναμένονται να προκαλέσουν τέτοιες ζημιές στο φυσικό περιβάλλον και μ' αυτόν τον τρόπον να βλάψουν την υγεία ή την επιβίωση του πληθυσμού. 2.Απαγορεύονται επιθέσεις εναντίον του φυσικού περιβάλλοντος υπό μορφήν αντιποίνων. 36.Ε.γ.6 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού Άρθρο 5 Διορισμός των Προστάτιδων Δυνάμεων και των υποκατάστατών τους 1.Αποτελεί καθήκον των συμμετεχόντων στις εχθροπραξίες να διασφαλίζουν από την έναρξη της σύγκρουσης την εποπτεία και την εφαρμογή των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου με την εφαρμογή του συστήματος των Προστάτιδων Δυνάμεων, περιλαμβανομένων μεταξύ άλλων του καθορισμού και της αποδοχής αυτών των Δυνάμεων σύμφωνα με τις ακόλουθες παραγράφους. Καθήκον των Προστάτιδων Δυνάμεων θα είναι να διαφυλλάττουν τα συμφέροντα των εμπολέμων Μερών. 2.Κάθε εμπόλεμο Μέρος θα προσδιορίζει, χωρίς καθυστέρηση, από την έναρξη της περιπτώσεως που αναφέρεται στο άρθρο 1, την Προστάτιδα Δύναμη προς το σκοπό της εφαρμογής των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου. Ομοίως, για τον ίδιο σκοπό και χωρίς καθυστέρηση, θα επιτρέπει τις δραστηριότητες της Προστάτιδος Δυνάμεως η οποία έχει γίνει αποδεκτή από αυτό ως τοιαύτη, μετά τον καθορισμό της από το αντίπαλο Μέρος. 3.Εάν η Προστάτιδα Δύναμη δεν έχει καθορισθεί ή δεν έχει γίνει αποδεκτή με την έναρξη της περιπτώσεως που αναφέρεται στο άρθρο 1, η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού, με την επιφύλαξη του δικαιώματος οποιασδήποτε άλλης αμερόληπτης ανθρωπιστικής Οργάνωσης να πράξει το ίδιο, θα προσφέρει τις καλές της υπηρεσίες στα εμπόλεμα Μέρη προς το σκοπό του καθορισμού, χωρίς καθυστέρηση, της Προστάτιδος Δυνάμεως που να απολαμβάνει της συναίνεσης των εμπολέμων Μερών. Προς τον σκοπό αυτό, δύναται, μεταξύ άλλων, να ζητήσει από κάθε Μέρος να της εγχειρίσει κατάλογο πέντε τουλάχιστον Κρατών τα οποία το Μέρος θεωρεί ως αποδεκτά να ενεργήσουν ως Προστάτιδα Δύναμη για λογαριασμό του αναφορικά με το αντίπαλο Μέρος. Δύναται: επίσης να ζητήσει από κάθε αντίπαλο Μέρος να της παραδώσει κατάλογο τουλάχιστον πέντε Κρατών αποδεκτών απ΄ αυτό ως Προστάτιδα Δύναμη του άλλου Μέρους. Οι κατάλογοι αυτοί θα γνωστοποιούνται στην Επιτροπή εντός δύο εβδομάδων μετά τη λήψη του αιτήματος. Η Επιτροπή θα συγκρίνει τους καταλόγους και θα επιζητεί τη συναίνεση του προτεινόμενου σ' αυτούς Κράτους. Σελ. 974,02 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 104 4.Εάν, παρά τα ανωτέρω, δεν υπάρχει Προστάτιδα Δύναμη, τα εμπόλεμα Μέρη θα αποδέχονται, χωρίς καθυστέρηση, προσφορά που θα τους γίνεται από τη Διεθνή Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού ή από οποιαδήποτε άλλη Οργάνωση η οποία παρέχει τα εχέγγυα αμεροληψίας και ικανότητας να ενεργήσουν ως αναπληρώτριες (των Προστάτιδων Δυνάμεων) μετά τις διεθνείς διαβουλεύσεις με τα παραπάνω Μέρη και λαμβάνοντας υπόψη το αποτέλεσμα αυτών των διαβουλεύσεων. Τα καθήκοντα των αναπληρωτριών υπόκεινται στην έγκριση των εμπολέμων Μερών. Θα καταβάλλεται κάθε προσπάθεια των εμπολέμων Μερών για διευκόλυνση των δραστηριοτήτων της αναπληρώτριας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της από τους όρους των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου. 5.Σύμφωνα με το άρθρο 4, ο καθορισμός και η αποδοχή των Προστάτιδων Δυνάμεων προς το σκοπό της εφαρμογής των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου δε θα θίγει το νομικό καθεστώς των Εμπολέμων ή οποιουδήποτε εδάφους, περιλαμβανομένου του κατεχομένου εδάφους. 6.Η διατήρηση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των εμπολέμων Μερών ή η ανάθεση της προστασίας των συμφερόντων του Μέρους ή εκείνων των υπηκόων του σε ένα τρίτο Κράτος σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου που αναφέρονται στις διπλωματικές σχέσεις δεν αποτελεί εμπόδιο για τον καθορισμό των Προστάτιδων Δυνάμεων προς τον σκοπό της εφαρμογής των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου. 7.Οποιαδήποτε συνακόλουθη μνεία στο παρόν Πρωτόκολλο αναφορικά με Προστάτιδα Δύναμη περιλαμβάνει επίσης και την αναπληρώτριαν αυτής. Άρθρο 56 Προστασία έργων και εγκαταστάσεων που περιέχουν επικίνδυνες δυνάμεις 1.Εργα ή εγκαταστάσεις που περιέχουν επικίνδυνες δυνάμεις, όπως φράγματα, αναχώματα και πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενεργείας, δε θα γίνονται αντικείμενο επίθεσης, ακόμα και στην περίπτωση που αυτά τα αντικείμενα είναι στρατιωτικοί στόχοι, εάν μιαν τέτοιαν υπόθεση μπορεί να προκαλέσει την έκλυση επικίνδυνων δυνάμεων και συνακόλουθων σοβαρών απωλειών ανάμεσα στον άμαχο πληθυσμό. Άλλοι στρατιωτικοί στόχοι που ευρίσκονται πέριξ αυτών των έργων ή εγκαταστάσεων δε θα γίνονται αντικείμενο επίθεσης, αν μια τέτοια επίθεση, μπορεί να προκαλέσει την έκλυση, επικίνδυνων δυνάμεων, από τα έργα ή τις εγκαταστάσεις και συνακόλουθες, σοβαρές απώλειες, ανάμεσα στον άμαχο πληθυσμό. 2.Παύει η ειδική προστασία κατά επιθέσεως που προβλέπεται από την παράγραφο 1: α)για φράγμα ή ανάχωμα, μόνο εάν χρησιμοποιείται για άλλες λειτουργίες εκτός της κανονικής και για τακτική σημαντική και άμεση υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων και εάν μια τέτοια επίθεση είναι ο μόνος δυνατός τρόπος για να τεθεί τέρμα σε αυτή την υποστήριξη. β)για πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μόνο εάν παρέχει ηλεκτρικό ρεύμα για τακτική, σημαντική και άμεση υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων και αν μια τέτοια επίθεση είναι ο μόνος δυνατός τρόπος για να τεθεί τέρμα σε αυτή την υποστήριξη. γ)για άλλους στρατιωτικούς στόχους που ευρίσκονται πλησίον ή περίξ αυτών των έργων ή εγκαταστάσεων μόνο εάν χρησιμοποιείται για τακτική, σημαντική, και άμεση υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων και αν μια τέτοια επίθεση, είναι ο μόνος δυνατός τρόπος, για να τεθεί τέρμα σε αυτή την υποστήριξη. 3.Σε όλες τις περιπτώσεις ο άμαχος πληθυσμός και μεμονωμένοι ιδιώτες διατηρούν το δικαίωμα κάθε προστασίας που τους παρέχεται από το διεθνές δίκαιο συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των προληπτικών μέτρων, όπως προβλέπονται στο άρθρο
- Εάν η προστασία παύσει και οποιοδήποτε από τα έργα, εγκαταστάσεις ή στρατιωτικούς στόχους που αναφέρονται στην παράγραφο 1 υποστεί επίθεση, λαμβάνονται όλες οι πρακτικές προφυλάξεις για την αποφυγή εκλύσεως των επικίνδυνων δυνάμεων. 4.Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση οποιουδήποτε από τα έργα, εγκαταστάσεις ή στρατιωτικούς στόχους που αναφέρονται στην παράγραφο 1 ως αντικειμένου αντιποίνων. 5.Τα εμπόλεμα Μέρη καταβάλλουν προσπάθειες αποφυγής εγκαταστάσεως οποιωνδήποτε στρατιωτικών στόχων περίξ των έργων ή εγκαταστάσεων που αναφέρονται στην παράγραφο
- Παρ' όλα αυτά εγκαταστάσεις που έχουν ανεγερθεί με μόνο σκοπό, την υπεράσπιση των προστατευόμενων έργων ή εγκαταστάσεων κατά επιθέσεως επιτρέπονται και δε θα γίνονται αντικείμενο επιθέσεως οι ίδιες, εφ' όσον δεν χρησιμοποιούνται σε εχθροπραξίες παρά για αμυντικές ενέργειες, αναγκαίες ως ανταπόκριση σε επιθέσεις εναντίον των προστατευομένων έργων ή εγκαταστάσεων και εφ' όσον ο εξοπλισμός τους περιορίζεται σε όπλα ικανά μόνο να αποκρούσουν εχθρική ενέργεια εναντίον των προστατευομένων έργων ή εγκαταστάσεων. 6.Τα υψηλά συμβαλλόμενα Μέρη και τα εμπόλεμα Μέρη παρωθούνται σε σύναψη παραπέρα συμφωνιών μεταξύ τους, με σκοπόν να παράσχουν επιπρόσθετη προστασία σε αντικείμενα που εγκλείουν επικίνδυνες δυνάμεις. 7.Προς το σκοπό της διευκόλυνσης της αναγνώρισης των αντικειμένων που προστατεύονται από το παρόν άρθρο, τα εμπόλεμα Μέρη δύνανται να προβούν σε σήμανσή τους με ειδικό σήμα που αποτελείται από σύμπλέγμα τριών λαμπερών πορτοκαλόχροων κύκλων τοποθετημένων στον ίδιο άξονα, όπως διαλαμβάνεται στο άρθρο 16 του Παραρτήματος Ι του παρόντος Πρωτοκόλλου. Η απουσία μιας τέτοιας σήμανσης κατά κανένα τρόπο δε θα απαλλάσσει το εμπόλεμο μέρος των υποχρεώσεών του που απορρέουν από το παρόν άρθρο. Κεφάλαιο IV ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ Άρθρο 57 Προφυλακτικά μέτρα κατά την επίθεση 1.Κατά την διεξαγωγή των στρατιωτικών επιχειρήσεων θα λαμβάνεται συνεχής μέριμνα αποφυγής επιθέσεως κατά του αστικού πληθυσμού, ιδιωτών και αστικών αντικειμένων. 2.Αναφορά με επιθέσεις, θα πρέπει να ληφθούν τα ακόλουθα προφυλακτικά μέτρα. α)Εκείνοι οι οποίοι σχεδιάζουν ή αποφασίζουν μία επίθεση: ι)θα λαμβάνουν κάθε εφικτό μέτρο προκειμένου να πιστοποιήσουν, ότι οι υπό επίθεση αντικειμενικοί στόχοι δεν είναι ούτε ιδιώτες, ούτε αστικοί στόχοι και δεν υπόκεινται σε ειδική προστασία, αλλά είναι στρατιωτικοί αντικειμενικοί στόχοι, κατά την έννοια της παραγράφου 2 του άρθρου 52 και ότι επίθεση εναντίον τους δεν απαγορεύεται από τις διατάξεις του παρόντος Πρωτοκόλλου. ιι)θα λάβουν όλα τα εφικτά προφυλακτικά μέτρα κατά την επιλογή των μέσων και μεθόδων επίθεσης προς το σκοπό της αποφυγής, και σε κάθε περίπτωση της ελαχιστοποίησης της ενδεχόμενης απώλειας σε ανθρώπινες ζωές, τραυματισμούς ιδιωτών και ζημιών σε αστικά αντικείμενα˙ ιιι)θα αποφύγουν τη λήψη απόφασης για εξαπόλυση οποιασδήποτε επίθεσης η οποία αναμένεται να προκαλέσει ενδεχόμενη απώλεια σε ανθρώπινες ζωές, τραυματισμούς ιδιωτών, ζημιές σε αστικά αντικείμενα ή συνδυασμό τους που θα μπορούσε να θεωρηθεί υπερβολικός σε συνάρτηση με το σταθερό και άμεσο στρατιωτικό πλεονέκτημα˙ β)Επίθεση θα ματαιωθεί ή θα αναβληθεί, εάν καταστεί εμφανές, ότι ο αντικειμενικός στόχος δεν είναι στρατιωτικός ή ότι υπόκειται σε ειδική προστασία ή ότι η επίθεση πρέπει να αναμένεται ότι θα προκαλέσει ενδεχόμενη απώλεια σε ανθρώπινες ζωές, τραυματισμούς ιδιωτών, ζημιές σε αστικά αντικείμενα ή συνδυασμό όλων αυτών που θα μπορούσε να θεωρηθεί υπερβολικός, σε σχέση με το αναμενόμενο σταθερό και άμεσο στρατιωτικό πλεονέκτημα. γ)Αποτελεσματική προηγούμενη προειδοποίηση θα παρέχεται αναφορικά με επιθέσεις, οι οποίες δύνανται να έχουν επίπτωση στον αστικό πληθυσμό, εκτός εάν δε το επιτρέπουν οι περιστάσεις. 3.Εάν για την απόκτηση παρεμφερούς στρατιωτικού πλεονεκτήματος είναι δυνατή η επιλογή ανάμεσα σε διάφορους στρατιωτικούς στόχους, ο αντικειμενικός στόχος που θα επιλεγεί θα πρέπει να είναι εκείνος, αναμενόμενη επίθεση κατά του οποίου είναι δυνατόν να προκαλέσει το μικρότερο κίνδυνο σε απώλειες ανθρώπινων ζωών και ζημιών με αστικά αντικείμενα. 4.Κατά τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων, στη θάλασσα ή στον αέρα, κάθε εμπόλεμο Μέρος συμμορφούμενο προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, που πηγάζουν από τους κανόνες του διεθνούς δικαίου όπως αυτοί εφαρμόζονται σε ένοπλη σύγκρουση, θα λαμβάνει όλα τα δυνατά προφυλακτικά μέτρα αποφυγής απωλειών σε ανθρώπινες ζωές και ζημιών σε αστικά αντικείμενα. (Μετά τη σελ. 974,14) Σελ. 974,15 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 117 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού 36.Ε.γ.6 5.Καμιά διάταξη του παρόντος άρθρου δεν δύναται να ερμηνευθεί ότι εξουσιοδοτεί οποιεσδήποτε επιθέσεις εναντίον του αστικού πληθυσμού, ιδιωτών ή αστικών αντικειμένων. Άρθρο 58 Προφυλακτικά μέτρα κατά των συνεπειών των επιθέσεων Τα εμπόλεμα Μέρη στον μέγιστο δυνατό βαθμό: α)με την επιφύλαξη του άρθρου 49 της τέταρτης Σύμβασης, θα καταβάλουν προσπάθειες απομάκρυνσης του αστικού πληθυσμού, αμάχων κατοίκων και αστικών αντικειμένων υπό τον έλεγχό τους από την περιοχή των πολεμικών επιχειρήσεων, β)θα αποφεύγουν τον εντοπισμό στρατιωτικών αντικειμενικών στόχων εντός ή κοντά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, γ)θα λαμβάνουν άλλα αναγκαία προφυλακτικά μέτρα προστασίας του αστικού πληθυσμού, αμάχων κατοίκων και αστικών αντικειμένων υπό τον έλεγχό τους κατά των κινδύνων που πηγάζουν από στρατιωτικές επιχειρήσεις. Κεφάλαιο V ΤΟΠΟΘΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΖΩΝΕΣ ΥΠΟ ΕΙΔΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Άρθρο 59 Ανυπεράσπιστες τοποθεσίες 1.Απαγορεύεται στα εμπόλεμα Μέρη να επιτεθούν με οποιοδήποτε μέσο κατά ανυπεράσπιστων τοποθεσιών. 2.Οι αρμόδιες αρχές εμπόλεμου Μέρους δύνανται να ανακηρύξουν, ως ανυπεράσπιστη τοποθεσία, οποιοδήποτε κατοικημένο τόπο κοντά ή εντός της ζώνης επαφής των ενόπλων δυνάμεων η οποία είναι δεκτική κατοχής από το αντίπαλο Μέρος. Μία τέτοια τοποθεσία θα πρέπει να πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α)θα πρέπει να γίνει εκκένωση όλων των μαχίμων καθώς και του κινητού οπλισμού και του κινητού στρατιωτικού εξοπλισμού, β)δεν θα γίνεται εχθρική χρήση σταθερών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, γ)δεν θα διαπράττονται εχθρικές ενέργειες από τις αρχές ή από τον πληθυσμό και δ)δεν θα αναλαμβάνονται δραστηριότητες υποστηρικτικές των στρατιωτικών επιχειρήσεων. 3.Η παρουσία στην τοποθεσία αυτή προσώπων ειδικά προστατευομένων, σύμφωνα με τις Συμβάσεις και το παρόν Πρωτόκολλο, καθώς και αστυνομικών δυνάμεων που διατηρούνται με αποκλειστικό σκοπό την τήρηση του νόμου και της τάξεως δεν αντίκειται στους όρους που διατυπώνονται στην παράγραφο
- 4.Η ανακήρυξη της παραγράφου 2 θα απευθύνεται στο αντίπαλο Μέρος και θα προσδιορίζει και θα περιγράφει, όσο το δυνατόν ακριβέστερα, τα όρια της ανυπεράσπιστης τοποθεσίας. Το εμπόλεμο Μέρος, στο οποίο απευθύνεται η ανακήρυξη, θα γνωρίζει λήψη αυτής και θα θεωρεί την τοποθεσία ως ανυπεράσπιστη τοποθεσία πλην της περιπτώσεως της μη πλήρωσης των όρων που διαλαμβάνονται στην παράγραφο
- Στην περίπτωση αυτή θα ενημερώνει αμέσως το Μέρος που προέβη στην διακήρυξη. Ακόμη και στην περίπτωση της μη πλήρωσης των προϋποθέσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 2, Σελ. 974,16 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 118 η τοποθεσία θα συνεχίζει να απολαμβάνει της προστασίας που προβλέπουν οι άλλες διατάξεις του παρόντος Πρωτοκόλλου καθώς και οι άλλοι κανόνες του διεθνούς δικαίου που εφαρμόζονται στην ένοπλη σύγκρουση. 5.Τα εμπόλεμα Μέρη δύνανται να συμφωνούν αναφορικά με την καθιέρωση ανυπεράσπιστων τοποθεσιών ακόμη και στην περίπτωση που οι τοποθεσίες αυτές δεν πληρούν τους όρους που προβλέπονται στην παράγραφο
- Η συμφωνία θα πρέπει να προσδιορίζει και περιγράφει, όσο το δυνατόν ακριβέστερα τα όρια της ανυπεράσπιστης τοποθεσίας αν είναι αναγκαίο θα δύναται να καταστρώνει τις μεθόδους εποπτείας. 6.Το Μέρος που έχει τον έλεγχο τοποθεσίας η οποία διέπεται από μια τέτοια Συμφωνία θα προβαίνει σε σήμανση αυτής όσο είναι δυνατό, με σήματα τα οποία δύνανται να συμφωνηθούν με το άλλο Μέρος τα οποία θα επιδεικνύονται σε μέρος άμεσα ορατό, ειδικά στην περίπετρο και τα όριά της καθώς και σε αυτοκινητοδρόμους. 7.Τοποθεσία θα στερείται της νομικής υπόστασης ανυπερασπίστου τοποθεσίας σε περίπτωση που θα παύει να πληροί τις προϋποθέσεις που διαλαμβάνονται στην παράγραφο 2 ή στην Συμφωνία που αναφέρεται στην παράγραφο
- Στην περίπτωση αυτή, η τοποθεσία θα συνεχίζει να απολαμβάνει της προστασίας που παρέχουν οι άλλες διατάξεις του παρόντος Πρωτοκόλλου, καθώς και οι άλλοι κανόνες του διεθνούς δικαίου που εφαρμόζονται στην ένοπλη σύγκρουση. Άρθρο 60 Αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες 1.Απαγορεύεται στα εμπόλεμα Μέρη να επεκτείνουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις σε ζώνες στις οποίες έχει αναγνωρισθεί με Συμφωνία η νομική κατάσταση αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης, εάν αυτή η επέκταση, προσκρούει στους όρους της παρούσας Συμφωνίας. 2.Η Συμφωνία, θα είναι μια ρητή Συμφωνία, η οποία δύναται να συναφθεί προφορικώς ή εγγράφως, είτε απ' ευθείας είτε μέσω προστάτιδας δύναμης ή οποιασδήποτε αμερόληπτης ανθρωπιστικής οργάνωσης και δύναται να αποτελείται από αμοιβαίες και σύμφωνες ανακηρύξεις. Η Συμφωνία δύναται να συναφθεί σε καιρό ειρήνης καθώς και μετά την έναρξη των εχθροπραξιών, και θα πρέπει να προσδιορίζει και περιγράφει, όσο το δυνατόν ακριβέστερα, τα όρια της αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης και, εφ' όσον παρίσταται αναγκαίο, να καταστρώνει τις μεθόδους επιτήρησης. 3.Ως αντικείμενο μιας τέτοιας Συμφωνίας θα θεωρείται φυσιολογικά οποιαδήποτε ζώνη η οποία πληροί τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α)θα πρέπει να έχει γίνει εκκένωση όλων των μαχίμων καθώς και του κινητού οπλισμού και του κινητού στρατιωτικού εξοπλισμού, β)δεν θα γίνεται εχθρική χρήση σταθερών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, γ)δεν θα διενεργούνται εχθρικές πράξεις από τις αρχές ή από τον πληθυσμό και δ)θα πρέπει να έχει παύσει κάθε δραστηριότητα συνυφασμένη με στρατιωτική επιχείρηση. Τα εμπόλεμα Μέρη θα συμφωνούν σχετικά με την ερμηνεία, που δίδεται στον όρο που διαλαμβάνεται στην υποπαράγραφο δ' και σχετικά με τα πρόσωπα των οποίων θα επιτρέπεται η είσοδος στην αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, εκτός από εκείνα τα οποία αναφέρονται στην παράγραφο
- 36.Ε.γ.6 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού 4.Η παρουσία στη ζώνη αυτή προσώπων ειδικά προστατευομένων σύμφωνα με τις Συμβάσεις και το παρόν Πρωτόκολλο, καθώς και αστυνομικών δυνάμεων διατηρουμένων αποκλειστικά προς το σκοπό της τήρησης του νόμου και της τάξεως, δεν αντίκειται στους όρους που διαλαμβάνονται στην παράγραφο
- 5.Το Μέρος που έχει τον έλεγχο μιας τέτοιας ζώνης θα προβαίνει σε σήμανση αυτής, όσο είναι δυνατόν, δια σημάτων τα οποία δύνανται να συμφωνηθούν από κοινού με το άλλο Μέρος και τα οποία θα επιδεικνύονται σε μέρος εμφανώς ορατό, ειδικά στην περίμετρο και τα όριά της καθώς και σε αυτοκινητόδρομους. 6.Εάν οι πολεμικές επιχειρήσεις πλησιάσουν την αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη και αν τα εμπόλεμα Μέρη έχουν έλθει σε Συμφωνία, κανένα απ' αυτά δε θα μπορεί να χρησιμοποιεί τη ζώνη για σκοπούς συναφείς προς την διεξαγωγή των πολεμικών επιχειρήσεων ή μονομερώς να ανακαλεί τη νομική της κατάσταση. 7.Εάν ένα από τα εμπόλεμα Μέρη διαπράξει ουσιαστική παραβίαση των διατάξεων των παραγράφων 3 ή 6 το άλλο Μέρος θα αποδεσμεύεται των υποχρεώσεών του σύμφωνα με τη Συμφωνία που απονέμει στη ζώνη το νομικό καθεστώς αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης. Σε μια τέτοια περίπτωση, η ζώνη στερείται του νομικού της καθεστώτος και θα συνεχίσει να απολαμβάνει της προστασίας που προβλέπουν οι άλλες διατάξεις του παρόντος Πρωτοκόλλου, καθώς και οι άλλοι κανόνες του διεθνούς δικαίου που εφαρμόζονται στην ένοπλη σύγκρουση. Κεφάλαιο VI ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΜΥΝΑ Άρθρο 61 Ορισμοί και πεδίο εφαρμογής Για τους σκοπούς του παρόντος Πρωτοκόλλου. α)"πολιτική άμυνα" σημαίνει την εκτέλεση ορισμένων ή όλων των κατωτέρω αναφερομένων ανθρωπιστικών έργων τα οποία σκοπό έχουν την προστασία του άμαχου πληθυσμού εναντίον των κινδύνων, και την βοήθεια αυτού για ανάληψη και τις άμεσες επιπτώσεις, εχθροπραξιών ή καταστροφών και επίσης την παροχή των αναγκαίων συνθηκών για την επιβίωσή του. Αυτά τα έργα είναι: ι)προειδοποίηση, ιι)εκκένωση, ιιι)διαχείριση καταφυγίων, ιν)χειρισμός μέτρων συσκότισης, ν)διάσωση, νι)ιατρικές υπηρεσίες συμπεριλαμβανομένων και των πρώτων βοηθειών, και θρησκευτική συνδρομή, νιι)πυρόσβεση, νιιι)ανίχνευση και σήμανση περιοχών κινδύνου, ιχ)απολύμανση και παρόμοια προστατευτικά μέτρα, χ)παροχή εκτάκτου καταλύματος και προμηθειών, χι)έκτακτη παροχή βοήθειας για την αποκατάσταση και τήρηση της τάξεως σε πληγείσες περιοχές. χιι)κατεπείγουσα επισκευή των απαραίτητων εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας, χιιι)επείγουσα αποκομιδή των νεκρών, χιν)βοήθεια για τη διατήρηση στοιχειωδών για την επιβίωση εγκαταστάσεων, χν)συμπληρωματικές δραστηριότητες απαραίτητες για την εκτέλεση οποιουδήποτε των έργων που αναφέρονται ανωτέρω, συμπεριλαμβανομένης της σχεδιάσεως και οργανώσεως, αλλά χωρίς να περιορίζονται σ' αυτές˙ β)"οργανώσεις πολιτικής άμυνας" σημαίνει αυτές τις εγκαταστάσεις ή άλλες μονάδες οι οποίες είναι οργανωμένες ή εξουσιοδοτημένες από τις αρμόδιες αρχές ενός εμπολέμου Μέρους για την εκτέλεση οποιουδήποτε των έργων που αναφέρονται στην υποπαράγραφο (α), και οι οποίες είναι αποσπασμένες και αφιερωμένες αποκλειστικά σ' αυτά τα έργα˙ (γ)«προσωπικό» των οργανώσεων πολιτικής άμυνας σημαίνει τα πρόσωπα εκείνα τα οποία έχουν ορισθεί από ένα εμπόλεμο Μέρος αποκλειστικά για την εκτέλεση των έργων που αναφέρονται στην υποπαράγραφο (α), συμπεριλαμβανομένου και του προσωπικού που ορίζεται από την αρμόδια αρχή του Μέρους αυτού αποκλειστικά για τη διοίκηση των οργανώσεων αυτών˙ (δ)"υλικό" των οργανώσεων πολιτικής άμυνας σημαίνει εξοπλισμό, προμήθειες και μεταφορικά μέσα χρησιμοποιούμενα από αυτές τις οργανώσεις για την εκτέλεση των έργων που αναφέρονται στην υποπαράγραφο (α). Άρθρο 62 Γενική προστασία 1.Οι άμαχες οργανώσεις πολιτικής άμυνας και το προσωπικό τους τυγχάνουν σεβασμού και προστασίας, με την επιφύλαξη των διατάξεων του παρόντος Πρωτοκόλλου, ειδικά των διατάξεων του παρόντος τμήματος. Δικαιούνται να εκτελούν τα καθήκοντά τους πολιτικής άμυνας, εκτός των περιπτώσεων επιτακτικής στρατιωτικής ανάγκης. 2.Οι διατάξεις της παραγράφου 1 εφαρμόζονται επίσης σε αμάχους οι οποίοι, αν δεν είναι μέλη αμάχων οργανώσεων πολιτικής άμυνας, ανταποκρίνονται σε έκκληση των αρμόδιων αρχών και εκτελούν έργα πολιτικής άμυνας, υπό τον έλεγχό τους. 3.Κτίρια και υλικό που χρησιμοποιούνται για σκοπούς πολιτικής άμυνας και καταφύγια που παρέχονται για τον άμαχο πληθυσμό καλύπτονται από το άρθρο
- Αντικείμενα που χρησιμοποιούνται για σκοπούς πολιτικής άμυνας δεν δύνανται να καταστραφούν ή να εκτραπούν από τη σωστή χρήση τους εκτός από το Μέρος στο οποίο ανήκουν. Άρθρο 63 Πολιτική άμυνα σε κατεχόμενα εδάφη. 1.Σε κατεχόμενα εδάφη, άμαχες οργανώσεις πολιτικής άμυνας λαμβάνουν από τις αρχές τις απαραίτητες διευκολύνσεις για την εκτέλεση των έργων τους. Σε καμιά περίπτωση δεν εξαναγκάζεται το προσωπικό να εκτελεί δραστηριότητες, που θα μπορούσαν να έχουν ανασταλτικές επιπτώσεις στη σωστή εκτέλεση αυτών των έργων. Η Δύναμη Κατοχής δεν δύναται να αλλάζει τη δομή ή το προσωπικό αυτών των οργανώσεων κατά τρόπο που να θέτει σε κίνδυνο, την αποτελεσματική εκτέλεση της αποστολής τους. Από τους οργανισμούς αυτούς, δεν απαιτείται να δίνουν προτεραιότητα στους υπηκόους ή στα συμφέροντα αυτής της Δύναμης. 2.Η Δύναμη Κατοχής δε δύναται να αναγκάζει, να εξαναγκάζει ή παροτρύνει άμαχες οργανώσεις πολιτικής άμυνας να εκτελούν τα έργα τους καθ' οιονδήποτε τρόπο, ο οποίος μπορεί να ζημιώσει τα συμφέροντα του άμαχου πληθυσμού. 3.Η Δύναμη Κατοχής μπορεί να αφοπλίσει το προσωπικό πολιτικής άμυνας για λόγους ασφαλείας. 4.Η Δύναμη Κατοχής δεν εκτρέπει από τη σωστή χρήση τους και δεν επιτάσσει κτίρια ή υλικό που ανήκουν ή χρησιμοποιούνται από οργανώσεις πολιτικής άμυνας, εάν αυτή η εκτροπή ή η επίταξη θα ήταν επιβλαβής στον άμαχο πληθυσμό. 5.Εφ' όσον ο γενικός κανόνας στην παράγραφο 4 συνεχίζει να τηρείται, η Δύναμη Κατοχής μπορεί να επιτάξει ή να εκτρέψει αυτά τα κτίρια και το υλικό, με την επιφύλαξη των ακόλουθων ειδικών όρων: α)ότι τα κτίρια ή το υλικό είναι απαραίτητα για άλλες ανάγκες του άμαχου πληθυσμού, και β)ότι η επίταξη ή η εκτροπή συνεχίζεται μόνο εφ' όσον υπάρχει μια τέτοια ανάγκη. 6.Η Δύναμη Κατοχής δεν δύναται να εκτρέψει, ούτε να επιτάξει καταφύγια που παρέχονται για τη χρήση του άμαχου πληθυσμού και που χρειάζονται σ' αυτόν τον πληθυσμό. (Μετά τη σελ. 964,16) Σελ. 974,17 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 119 Προστασία τραυματιών,αιχμαλώτων και άμαχου πληθυσμού 36.Ε.γ.6 Άρθρο 64 Άμαχες οργανώσεις πολιτικής άμυνας ουδετέρων και άλλων Κρατών μη εμπολέμων και διεθνείς συντονιστικοί οργανισμοί 1.Τα άρθρα 62, 63, 65 και 66 εφαρμόζονται επίσης στο προσωπικό και το υλικό των αμάχων οργανώσεων πολιτικής άμυνας ουδετέρων και άλλων Κρατών μη εμπολέμων τα οποία εκτελούν έργα πολιτικής άμυνας όπως αναφέρονται στο άρθρο 61 εις το έδαφος εμπολέμου, με την συγκατάθεση και από τον έλεγχο του Μέρους αυτού. Γνωστοποίηση μιας τέτοιας βοήθειας θα γίνεται όσο το δυνατό νωρίτερα σε κάθε ενδιαφερόμενο αντίπαλο Μέρος. Σε καμιά περίπτωση η δραστηριότητα αυτή δε θα θεωρείται ως παρέμβαση στη σύγκρουση. Πάντως, η δραστηριότητα αυτή θα πρέπει να εκτελείται με τον απαραίτητο σεβασμό για τα συμφέροντα ασφαλείας των ενδιαφερομένων εμπολέμων Μερών. 2.Τα Εμπόλεμα Μέρη που λαμβάνουν την βοήθεια που αναφέρεται στην παράγραφο 1 και τα υψηλά συμβαλλόμενα Μέρη που την παρέχουν θα πρέπει να διευκολύνουν τον διεθνή συντονισμό ενεργειών πολιτικής άμυνας αυτού του είδους όταν χρειάζεται. Στις περιπτώσεις αυτές οι σχετικοί διεθνείς οργανισμοί καλύπτονται από τις διατάξεις του παρόντος Κεφαλαίου. 3.Σε κατεχόμενα εδάφη η Δύναμη Κατοχής μπορεί μόνο να αποκλείει ή να περιορίσει τις δραστηριότητες των αμάχων οργανώσεων πολιτικής άμυνας ουδετέρων ή άλλων Κρατών που δεν είναι εμπόλεμα Μέρη και διεθνών συντονιστικών οργανισμών εάν μπορεί να εξασφαλίσει την ικανοποιητική εκτέλεση έργων πολιτικής άμυνας με δικούς της πόρους ή αυτούς του κατεχόμενου εδάφους. Άρθρο 65 Παύση της προστασίας 1.Η προστασία την οποία δικαιούνται άμαχες οργανώσεις πολιτικής άμυνας, το προσωπικό τους, κτίρια, καταφύγια και υλικό δεν παύει εκτός εάν διαπράξουν ενέργειες επιβλαβείς στον εχθρό ή χρησιμοποιηθούν προς διάπραξη τέτοιων ενεργειών, έξω από τα κανονικά καθήκοντά τους. Πάντως, η προστασία δύναται να παύσει μόνο αφού υπάρξει προειδοποίηση η οποία θα θέτει, οποτεδήποτε είναι αναγκαίο, λογική προθεσμία, και αφού μια τέτοια προειδοποίηση δεν ληφθεί υπόψη. 2.Οι κατωτέρω δε θεωρούνται ως πράξεις επιβλαβείς στον εχθρό: α)το ότι έργα πολιτικής άμυνας εκτελούνται υπό την καθοδήγηση ή τον έλεγχο στρατιωτικών αρχών˙ β)το ότι άμαχο προσωπικό πολιτικής άμυνας συνεργάζεται με στρατιωτικό προσωπικό στην εκτέλεση έργων πολιτικής άμυνας, ή ότι ορισμένο στρατιωτικό προσωπικό είναι αποσπασμένο σε άμαχες οργανώσεις πολιτικής άμυνας˙ γ)ότι η εκτέλεση έργων πολιτικής άμυνας μπορεί παρεμπιπτόντως να ωφελήσει στρατιωτικά θύματα, ειδικά αυτά τα οποία είναι εκτός μάχης. 3.Επίσης δεν εκλαμβάνεται σαν πράξη επιβλαβής στον εχθρό το ότι το άμαχο προσωπικό πολιτικής άμυνας φέρει ελαφρά ατομικά όπλα για το σκοπό της τήρησης της τάξεως ή για αυτοάμυνα. Πάντως, σε περιοχές όπου λαμβάνουν χώρα συγκρούσεις κατά ξηράν ή είναι δυνατό Σελ. 974,18 Τεύχος Ι-12-1 Σελ. 120 να λάβουν χώρα, τα εμπόλεμα Μέρη θα λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για τον περιορισμό αυτών των όπλων σε όπλα χειρός, όπως πιστόλια ή περίστροφα, για να βοηθήσουν στη διάκριση μεταξύ προσωπικού πολιτικής άμυνας και μαχίμων. Αν κια το προσωπικό πολιτικής άμυνας φέρει άλλα ελαφρά ατομικά όπλα σε αυτές τις περιοχές, παρ' όλ' αυτά θα τυγχάνουν σεβασμού και προστασίας μόλις αναγνωρισθούν. 4.Ο σχηματισμός άμαχων οργανώσεων πολιτικής άμυνας σύμφωνα με τα στρατιωτικά πρότυπα, και υποχρεωτική υπηρεσία σ' αυτές, δεν τους στερεί επίσης την προστασία που τους παρέχεται απ' αυτό το Κεφάλαιο. Άρθρο 6 Ειδικευμένα πρόσωπα 1.Τα υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη θα προσπαθούν επίσης εν καιρώ ειρήνης με τη συνδρομή των Εθνικών Εταιρειών Ερυθρού Σταυρού (Ερυθρά Ημισέληνος, Ερυθρός Λέων και Ήλιος), να εκπαιδεύουν ειδικευμένο προσωπικό με σκοπό την διευκόλυνση της εφαρμογής των Συμβάσεων και του παρόντος Πρωτοκόλλου και συγκεκριμένα των δραστηριοτήτων των Προστάτιδων Δυνάμεων. 2.Η πρόσληψη και εκπαίδευση του προσωπικού αυτού ανάγεται στην εσωτερική δικαιοδοσία. 3.Η διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού θα θέτει στη διάθεση των Υψηλών Συμβαλλομένων Μερών καταλόγους των εκπαιδευμένων προσώπων τους οποίους τα Υψηλά Συμβαλλόμενα Μέρη δυνατόν να έχουν συντάξει και διαβιβάσει σ' αυτούς προς το σκοπό αυτόν. 4.Οι όροι που διέπουν στην πρόσληψη του προσωπικού αυτού εκτός του εθνικού εδάφους θα υπόκεινται, σε κάθε περίπτωση, σε ειδικές συμφωνίες μεταξύ των ενδιαφερομένων Μερών. Άρθρο 66 Αναγνώριση 1.Κάθε εμπόλεμο Μέρος θα προσπαθεί να εξασφαλίσει τη δυνατότητα αναγνωρίσεως των οργανώσεών του πολιτικής άμυνας, του προσωπικού, κτιρίων και υλικού τους, εφ' όσον είναι αποκλειστικώς αφιερωμένα στην εκτέλεση έργων πολιτικής άμυνας. Καταφύγια, παρεχόμενα για τον άμαχο πληθυσμό θα πρέπει να είναι παρομοίως αναγνωρίσιμα. 2.Κάθε εμπόλεμο Μέρος θα προσπαθήσει επίσης να υιοθετήσει και εφαρμόσει μεθόδους και διαδικασίες που θα καταστήσουν ικανή την αναγνώριση καταφυγίων αμάχων, όπως επίσης προσωπικού, κτιρίων και υλικού πολιτικής άμυνας επί των οποίων επιδεικνύεται το διεθνές διακριτικό σήμα πολιτικής άμυνας. 3.Σε κατεχόμενα εδάφη και σε περιοχές που λαμβάνουν χώρα εχθροπραξίες ή πρόκειται να λάβουν χώρα, το άμαχο προσωπικό πολιτικής άμυνας θα είναι αναγνωρίσιμο από το διεθνές διακριτικό σήμα πολιτικής άμυνας και από ταυτότητα που θα πιστοποιεί την ιδιότητά του. 4.Το διεθνές διακριτικό σήμα πολιτικής άμυνας παρίσταται ως έ