Om 15:59 uur wordt de Google Pixel telefoon voor het eerst sinds 22 juni 2021 geactiveerd en op dat moment maakt de telefoon gebruik van de zendmast het Afrikaanderplein in Rotterdam. Op datzelfde moment wordt de auto van [betrokkene 15] geregistreerd op de Strevelsweg in Rotterdam, komende vanuit de richting van de Pleinweg en gaande in de richting van de Stadionweg. Het Afrikaanderplein ligt op ongeveer 2 kilometer afstand van de Strevelsweg.
\nOm 16:04 uur belt [verdachte K.M.] opnieuw naar [medeverdachte K.E.] . [verdachte K.M.] maakt op dat moment gebruik van een zendmast op de Stadionweg in Rotterdam. Eén minuut later wordt de auto van [betrokkene 15] geregistreerd op de Stadionweg in Rotterdam. [medeverdachte K.E.] maakt op dat moment gebruik van een zendmast op de Culemborgseweg 6a in Buren.
\nOm 16:05 uur stuurt [verdachte K.M.] naar [medeverdachte K.E.] een SMS-bericht met als inhoud: “Miamidreef”.
\nOm 16:51 uur belt [verdachte K.M.] naar [medeverdachte K.E.] en op dat moment maken beide nummers gebruik van zendmasten die dekking geven aan de Miamidreef in Utrecht. Om 16:56 uur wordt [betrokkene 15] gebeld en op dat moment staat zijn nummer eveneens onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan de Miamidreef in Utrecht.
\nOm 18:41 uur respectievelijk 18:42 uur staan de nummers van [verdachte K.M.] en [betrokkene 15] onder bereik van dezelfde zendmast in Ochten. [medeverdachte K.E.] heeft op de zitting van 7 juni 2022 verklaard dat hij de auto waarin hij op 6 juli 2021 is aangehouden (de Renault Kadjar) een dag eerder heeft gekregen van een kennis wiens naam hij niet wil noemen. [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] gaan met de Renault Kadjar naar Alphen aan den Rijn om wapens op te halen Om 17:01 uur wordt de Renault Kadjar gestart en op dat moment staat de auto onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan de Miamidreef.
\nOm 17:06 uur begint het chatgesprek tussen Matrix id-nummers * 1212 , op dat moment in gebruik bij [medeverdachte K.W.] , en * 4299 , in gebruik bij [verdachte K.M.] . Het gesprek tussen [verdachte K.M.] en [medeverdachte K.W.] , zowel op 5 juli als op 6 juli 2021, wordt gevoerd in de Poolse taal. De volgende chatberichten – die zijn vertaald naar het Nederlands – worden verstuurd:
\n17:06 uur [medeverdachte K.W.] :
\nOké 17:10 uur [medeverdachte K.W.] :
\nIk weet alles 17:17 uur [medeverdachte K.W.] :
\nStuur me de foto’s Allemaal 17:21 uur [medeverdachte K.W.] :
\nVan die lul 17:34 uur [medeverdachte K.W.] :
\nWe zijn al aan het rijden In de Google Pixel telefoon die op dat moment werd gebruikt door [medeverdachte K.W.] zijn drie fotobestanden aangetroffen waarop Peter R. de Vries te zien is. De fotobestanden hebben tijdstempels van 5 juli 2021 om 17:24 uur. Op grond hiervan stelt de rechtbank vast dat [medeverdachte K.W.] foto’s van Peter R. de Vries heeft ontvangen van [verdachte K.M.] toen hij vroeg om foto’s van ‘die lul’.
\nOm 17:31 uur wordt de Renault Kadjar geregistreerd op de A12, komende vanuit de richting Utrecht en gaande in de richting van Bodegraven. Op de foto die behoort bij deze ANPR-registratie is te zien dat twee personen in de auto zitten. Om 17:38 uur maakt de Renault Kadjar een snelheidsovertreding op de N11 in Alphen aan den Rijn.
\nOp de telefoon van [medeverdachte K.E.] is om 18:07 uur de camera-applicatie geopend. Op de telefoon van [medeverdachte K.E.] zijn drie foto’s aangetroffen waarop de Renault Kadjar te zien is en op basis van de omgevingskenmerken wordt door de politie geconstateerd dat de auto op dat moment gefotografeerd is op het Stadhoudersplein in Alphen aan den Rijn.
\nOp 30 meter afstand van het Stadhoudersplein bevinden zich twee Poolse supermarkten die beide blikjes bier van het (Poolse) merk ‘Perła’ en chocoladecroissants van het merk ‘7 Day’s Super Max’ verkopen. In de Renault Kadjar zijn op 6 juli 2021 een verpakking van dergelijke chocoladecroissants en een blikje bier van het merk ‘Perła’ aangetroffen. De croissantverpakking en de drinkrand van het blikje bier zijn bemonsterd en onderzocht door het NFI. Uit die bemonsteringen zijn enkelvoudige DNA-profielen verkregen die overeenkomen met het DNA van [medeverdachte K.W.] . Het is meer dan 1 miljard keer waarschijnlijker dat - kort gezegd - het DNA afkomstig is van [medeverdachte K.W.] dan wanneer dat niet zo is. Op grond daarvan concludeert de rechtbank dat het DNA van [medeverdachte K.W.] op deze voorwerpen zit.
\nOm 18:18 uur staan twee telefoonnummers (*9167 en * 3994 ) van [medeverdachte K.E.] onder bereik van een zendmast op de Energieweg 2 in Alphen aan den Rijn en blijkens de locatiegegevens van de telefoon van [medeverdachte K.E.] was de telefoon met telefoonnummer * 3994 om 18:32 uur op de Eikenlaan ter hoogte van nummer 34 in Alphen aan den Rijn.
\nIn het chatgesprek tussen [medeverdachte K.W.] en [verdachte K.M.] worden onder meer de volgende berichten verstuurd:
\n18:25 uur [medeverdachte K.W.] We zijn er 18:34 uur 18:38 uur 18:43 uur [medeverdachte K.W.] [verdachte K.M.] [Ik] ga er naartoe Maatje [ga] naar Golf 4 een zwarte zal [er] in zitten Leenbakker 18:44 uur [verdachte K.M.] Zilverkleurige Golf 4 18:49 uur [medeverdachte K.W.] Ik zie 18:52 uur [verdachte K.M.] Maak in de auto een foto van wat je gekregen hebt 18:55 uur [verdachte K.M.] Maatje die ene is er niet jullie moeten morgen daar naar toe 18:55 uur [verdachte K.M.] Het wapen naar huis brengen en de auto achterlaten 18:58 uur [verdachte K.M.] Verdomme maar je moet niet met het wapen spelen 18:58 uur [medeverdachte K.W.] :
\nIk weet het 19:05 uur [medeverdachte K.W.] Luister er is geen demper 19:06 uur [medeverdachte K.W.] Kun je niet voor morgen regelen?
\nPeter R. de Vries was op 5 juli 2021 niet in de uitzending van RTL Boulevard.
\nOp de Eikenlaan in Alphen aan den Rijn, die is gelegen tussen de Energieweg en de Meidoornstraat, is een vestiging van ‘Leenbakker’ gevestigd.
\nOp het adres [adres ] is op 24 maart 2022 in een schuur een groot aantal wapens aangetroffen in onderzoek 26Romford, waaronder zeven omgebouwde Zoraki’s. Deze wapens zijn door het NFI onderzocht en vergeleken met de Zoraki waarmee Peter R. de Vries is neergeschoten. Het NFI concludeert dat de bevindingen van het onderzoek minimaal zeer veel waarschijnlijker zijn wanneer de wapens door dezelfde persoon of groep zijn omgebouwd, dan wanneer de wapens door verschillende personen of groepen zijn omgebouwd.
\nDe Zoraki waarmee Peter R. de Vries is neergeschoten is op meerdere plekken bemonsterd en door het NFI onderzocht. Uit de bemonsteringen van de trekker, de trekkerbeugel en bij het handvat zijn DNA-mengprofielen van meerdere donoren verkregen. Het DNA-profiel van [medeverdachte K.W.] komt overeen met deze DNA-mengprofielen. Het is steeds meer dan 1 miljard keer waarschijnlijker dat - kort gezegd - [medeverdachte K.W.] één van de donoren is dan wanneer dit niet zo is. Op basis daarvan concludeert de rechtbank dat het DNA van [medeverdachte K.W.] op dit wapen zit.
\nDe MP5 die op 6 juli 2021 in de Renault Kadjar is aangetroffen is eveneens bemonsterd en door het NFI onderzocht. Uit de bemonsteringen van de ruwe en scherpe delen, alsmede de gladde delen en voorzijde van de loop zijn DNA-mengprofielen van meerdere donoren verkregen. De DNA-profielen van [medeverdachte K.W.] en [medeverdachte K.E.] komen overeen met deze DNA-mengprofielen. Het DNA-profiel is wat betreft de ruwe en scherpe delen en de gladde delen meer dan 1 miljard keer waarschijnlijker dat - kort gezegd – [medeverdachte K.W.] en [medeverdachte K.E.] (mede) de donoren zijn dan wanneer de bemonstering DNA bevat van slechts één of geen van hen. Het DNA-profiel is wat betreft de voorzijde van de loop circa 1 miljoen keer waarschijnlijker dat - kort gezegd - [medeverdachte K.W.] één van de donoren is dan wanneer dit niet zo is. Op grond daarvan concludeert de rechtbank dat ook op de MP5 het DNA van [medeverdachte K.W.] zit.
\nOm 19:03 uur wordt de Renault Kadjar geregistreerd op de N11 ter hoogte van Hazerswoude en gaande in de richting van Rotterdam. Om 19:52 uur wordt de Renault Kadjar geregistreerd op de A16 ter hoogte van de Van Brienenoordbrug in Rotterdam. Hierna verplaatst de auto zich via Vianen naar de omgeving Tiel/Maurik.
\nOp grond van het voorgaande stelt de rechtbank vast dat [verdachte K.M.] met [betrokkene 15] is meegereden naar Rotterdam om [medeverdachte K.W.] op te halen en dat zij vervolgens met z’n drieën naar de Miamidreef in Utrecht zijn gereden, alwaar [verdachte K.M.] de Renault Kadjar aan [medeverdachte K.E.] heeft overhandigd in aanwezigheid van [medeverdachte K.W.] . Daarna is [verdachte K.M.] door [betrokkene 15] teruggebracht naar Ochten. [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] zijn vanaf de Miamidreef in Utrecht met de Renault Kadjar naar Alphen aan den Rijn gereden. In Alphen aan den Rijn hebben zij de wapens opgehaald, waaronder het wapen waarmee Peter R. de Vries is neergeschoten. [medeverdachte L.S.] , [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] rijden naar Amsterdam Uit de historische verkeersgegevens van de telefoonnummers van [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] volgt dat zij in de middag van 5 juli 2021 in Rotterdam zijn. Om 17:00 uur is er een ANPR-registratie van de Peugeot 206 (in gebruik bij [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] ), op de Laan op Zuid in Rotterdam. Het nummer van [medeverdachte E.O.] bevindt zich vervolgens om 18:38 uur in [plaats] , de woonplaats van [medeverdachte L.S.] .
\nUit de ANPR-registraties volgt dat de Peugeot 206 om 19:19 uur over de A2 rijdt bij Vianen in de richting van Amsterdam. Vervolgens is de auto rond 20:00 uur in het centrum van Amsterdam en om 20:39 uur wordt de auto op de A1 bij Hoevelaken geregistreerd. Het telefoonnummer van [medeverdachte L.S.] straalt tussen 19:49 uur en 20:16 uur een zendmast aan in Amsterdam en vervolgens tussen 21:02 uur en 22:43 uur een zendmast in Apeldoorn. De telefoonnummers van [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] stralen tussen 21:20 uur en 22:01 uur eveneens een mast aan in Apeldoorn. De Peugeot 206 rijdt om 22:48 uur over de A50, ter hoogte van Grijsoord, richting Heteren. Om 23:33 uur straalt het nummer van [medeverdachte L.S.] een mast aan in Tilburg. De Peugeot 206 wordt om 00:04 uur geregistreerd op de A16 richting Rotterdam en om 00:20 uur op de Laan op Zuid in Rotterdam. [medeverdachte L.S.] heeft in zijn telefoon de volgende zoektermen ingevoerd:
\n5 juli 2021 om 15:40 uur Rotterdam tilburg 5 juli 2021 om 15:40 uur Apeldoorn 5 juli 2021 om 15:52 uur Amsterdam naar Apeldoorn 5 juli 2021 om 16:31 uur hoe laat begint rtl boulevard 5 juli 2021 om 19:44 uur mac leidseplein amsterdam 5 juli 2021 om 20:14 uur rtl boulevard gemist 5 juli 2021 om 21:33 uur broer [betrokkene 14] geliquideerd Op grond van het voorgaande stelt de rechtbank vast dat [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] met de Peugeot 206 vanuit Rotterdam naar Tilburg zijn gereden om [medeverdachte L.S.] op te halen. Zij zijn samen naar Amsterdam gereden en vervolgens naar Apeldoorn. Daarna zijn zij naar Tilburg gereden om [medeverdachte L.S.] af te zetten en vervolgens zijn [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] teruggereden naar Rotterdam.
\n6 juli 2021 - de dag waarop Peter R. de Vries is neergeschoten [medeverdachte K.W.] trekt zich terug als schutter Om 10:21 uur start het chatgesprek tussen Matrix id-nummers * 1212 , op dat moment in gebruik bij [medeverdachte K.W.] , en * 4299 , in gebruik bij [verdachte K.M.] . De Google Pixel telefoon waarmee [medeverdachte K.W.] communiceert start die dag om 00:00 uur en om 08:00 uur een datasessie waarbij de telefoon een zendmast aanstraalt die dekking geeft aan [medeverdachte K.W.] ’s woonadres, te weten de Goereesestraat 29B in Rotterdam . De volgende berichten worden verstuurd:
\n10:21 uur [medeverdachte K.W.] Laat die vent [in het Pools: ‘ziomek’ – betekent letterlijk landgenoot] eerder komen 10:22 uur [medeverdachte K.W.] Zonder de uitlaatdemper is het een zeer linke boel het gaat zo tekeer dat de hele stad aan het trillen is 10:36 uur [verdachte K.M.] Hahaha maatje hij zal komen Je kunt je nu niet terugtrekken 10:39 uur [medeverdachte K.W.] Je hebt helemaal niet gezegd dat dit het centrum is ik ben niet wanhopig als iets doen dan goed laat hem komen ik zal dit allemaal aan hem geven en kom even langs om te praten als je wilt ik zal je alles vertellen hoe het eruit ziet 10:50 uur [verdachte K.M.] Maatje ben je nu aan het dollen 10:50 uur [verdachte K.M.] Verdomme volgens mij wil je dat ze mij gaan gaan afschieten 10:53 uur [medeverdachte K.W.] Wat zeg je nou laat die vent [in het Pools: ‘ziomek’, betekent letterlijk: ‘landgenoot’] even langskomen hij wilde hij heeft slechts een chauffeur nodig dit moet anders gedaan worden zoals ik [het zie] nou zoals nu is het met alle zekerheid de gevangenis dit zeg ik eerlijk tegen je bek 10:54 uur [medeverdachte K.W.] Ik ben daar nergens aan geweest alles is zoals het was het mobieltje zal ik ook aan hem geven 10:58 uur [verdachte K.M.] Verdomme ik wist dat het zo zou gaan wat een tering zooi [verdachte K.M.] regelt iemand anders die ‘het’ gaat doen Om 11:38 uur belt [verdachte K.M.] naar [medeverdachte D.G.] en er vindt een gesprek van 106 seconden plaats. Het nummer van [verdachte K.M.] staat op dat moment onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan zijn woonadres in [plaats] . Het nummer van [medeverdachte D.G.] staat op dat moment onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan zijn verblijfadres in [plaats] .
\nHet chatgesprek tussen [medeverdachte K.W.] en [verdachte K.M.] vervolgt:
\n11:42 uur [verdachte K.M.] Ben je er 11:43 uur 11:44 uur [verdachte K.M.] Ik heb iemand die het gaat doen Verdomme ik heb iemand gevonden die het gaat doen 11:45 uur [medeverdachte K.W.] Bek maar ik zeg het eerlijk tegen je het zou goed zijn als je een uitlaatdemper zou regelen 11:46 uur [verdachte K.M.] Jajaja de pot op Ik heb iemand anders Die dat gaat doen 11:46 uur [medeverdachte K.W.] Ik ben thuis 11:46 uur [verdachte K.M.] Maar je moet niet slapen Hij zal het komen halen 11:46 uur 11:47 uur [medeverdachte K.W.] Geef een seintje Ik zal wachten 13:21 uur [verdachte K.M.] Ben je er 13:43 uur [medeverdachte K.W.] Ik ben er Ik ben aan het wachten Ik was aan het douchen 14:55 uur [verdachte K.M.] Ik zal daar zijn vóór 4 [uur] In de telefoon van [betrokkene 15] is een verwijderd chatgesprek tussen hem en [verdachte K.M.] aangetroffen en door de politie via een uitleesprogramma teruggezet, waarbij de volgorde van de tekst door het uitleesprogramma verkeerd lijkt te zijn teruggezet. Het gaat om de volgende chatberichten:
\n12:47 uur [verdachte K.M.] Klaar laat hoe jij Met me jij gaan 12:49 uur [betrokkene 15] Isgoed uur jou na kom 2 ik Om 14:17 uur belt [verdachte K.M.] naar [betrokkene 15] en er vindt een gesprek van 28 seconden plaats. Om 15:45 uur wordt de auto van [betrokkene 15] geregistreerd op de Beukelsdijk in Rotterdam, rijdend in de richting van de [adres ] , de straat waar [medeverdachte D.G.] verblijft. Om 16:14 uur straalt het nummer van [betrokkene 15] een mast aan die dekking geeft aan de ’s Gravendijkwal in Rotterdam, alwaar zijn auto ook om 16:21 uur wordt geregistreerd. Vervolgens wordt de auto om 16:25 uur geregistreerd op de Doklaan in Rotterdam. [betrokkene 15] heeft bij de rechter-commissaris als getuige verklaard dat hij op de dag van de moord [verdachte K.M.] heeft opgehaald en dat ze naar het huis van ‘ [naam 3] ’ zijn gegaan in Rotterdam, waar zij hem hebben opgehaald. Mensen noemen [naam 3] op straat ‘Demper’. Vervolgens hebben zij met z’n drieën een kort ritje in Rotterdam gereden en daar zijn [verdachte K.M.] en ‘Demper’ uitgestapt. [verdachte K.M.] is later weer bij hem ingestapt en toen zijn zij naar Tiel gegaan. [medeverdachte K.E.] rijdt met de Renault Kadjar naar Rotterdam Tussen 11:54 uur en 14:53 uur vinden er telefoongesprekken plaats tussen [verdachte K.M.] en [medeverdachte K.E.] , waarbij [medeverdachte K.E.] een zendmast aanstraalt die dekking geeft aan zijn woonadres in [plaats] . Om 14:54 uur stuurt [verdachte K.M.] naar [medeverdachte K.E.] een SMS-bericht met daarin de tekst ‘ Goereesestraat 39C, 3083 DB Rotterdam ’. [verdachte K.M.] heeft eerder die dag, om 13:26 uur, een bericht met daarin dit adres ontvangen van het nummer dat volgens de politie van [betrokkene 5] is, wiens voornaam wordt uitgesproken ‘ [betrokkene 5] ’. [betrokkene 5] is een kennis van [medeverdachte K.W.] .
\nOm 15:02 uur wordt de Renault Kadjar gestart, die op dat moment een zendmast in Tiel aanstraalt die gedeeltelijk hetzelfde dekkingsgebied heeft als de zendmast waar het nummer van [medeverdachte K.E.] om 14:53 uur aanstraalt. Om 15:26 uur wordt de Renault Kadjar geregistreerd op de A15 ter hoogte van de afslag Geldermalsen gaande in de richting van Rotterdam. Tussen 16:01 uur en 16:04 uur wordt de Renault Kadjar geregistreerd in Rotterdam, waarbij hij zich verplaatst vanaf de A15 richting het centrum van Rotterdam. Om 16:09 uur belt [verdachte K.M.] naar [medeverdachte K.E.] en op dat moment staat het nummer van [medeverdachte K.E.] onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan de Goereestraat 29B en het Zuidplein 100C in Rotterdam . Het adres Zuidplein 100C in Rotterdam is als één van de laatste bestemmingen ingevoerd in het Automotive systeem van de Renault Kadjar.
\nOm 16:29 uur staat de Renault Kadjar onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan de Goereesestraat 29B en het Zuidplein in Rotterdam. [verdachte K.M.] , [medeverdachte K.W.] , [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] in de omgeving van de Goereesestraat in Rotterdam De Google Pixel telefoon waarmee [medeverdachte K.W.] communiceert start om 16:00 uur een datasessie en staat op dat moment onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan zijn woonadres, de Goereesestraat 29B in Rotterdam . De volgende berichten tussen [medeverdachte K.W.] en [verdachte K.M.] worden verstuurd:
\n16:02 uur [medeverdachte K.W.] Moet ik al naar buiten komen 16:03 uur [verdachte K.M.] nee Blijf wachten Ik ben er bijna 16:03 uur [medeverdachte K.W.] Kom naar dezelfde [plaats] als gisteren 16:05 uur [medeverdachte K.W.] Mocht er iets zijn dan zal ik naar buiten komen, nou ja [betrokkene 5] heeft je het adres gestuurd, de flat ernaast 16:05 uur [verdachte K.M.] Oké 16:05 uur [medeverdachte K.W.] Moet ik hem die telefoon geven 16:06 uur [medeverdachte K.W.] ook?
\n16:06 uur [verdachte K.M.] Ja 16:06 uur [medeverdachte K.W.] Oké stuur mij dan een berichtje als ik naar buiten moet komen 16:15 uur [verdachte K.M.] Waar is de benzine 16:15 uur [medeverdachte K.W.] In de auto 16:16 uur [medeverdachte K.W.] Moet dit allemaal meegenomen worden 16:17 uur 16:18 uur [verdachte K.M.] Ja maar blijf wachten Ik zal je een berichtje sturen over hoeveel [tijd] je naar buiten moet komen 16:24 uur [verdachte K.M.] Die vent [letterlijk: 'landgenoot’] staat daar waar hij met hem had afgesproken Gisteren Op de hoek 16:25 uur [medeverdachte K.W.] Oké Ik ga lopen Moet ik alles aan hem geven Met de telefoon?
\n16:25 uur [verdachte K.M.] Tal [geen bestaand Pools woord, had vermoedelijk moeten zijn: ‘ Tak’ - betekent: ‘Ja’] En zeg ook wat het wachtwoord is 16:28 uur [verdachte K.M.] Ben je al met hem Ik heb 3 minuten 16:32 uur [verdachte K.M.] Waar zijn jullie verdomme Er is geen tijd Om 16:33 uur belt [verdachte K.M.] naar [medeverdachte K.E.] . Beide nummers staan op dat moment onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan de Goereesestraat 29B en het Zuidplein 100C in Rotterdam . Het nummer van [medeverdachte D.G.] staat om 16:41 uur eveneens onder bereik van een zendmast die dekking geeft aan de Goereesestraat 29B en het Zuidplein 100C in Rotterdam .
\nOm 16:40 uur wordt in het chatgesprek tussen Matrix id-nummers * 1212 en * 4229 een foto verstuurd door de gebruiker van * 1212 . Zoals reeds is beschreven in paragraaf 4.3.1 stelt de rechtbank vast dat vanaf dat moment [medeverdachte K.E.] , en later ook [medeverdachte D.G.] , de gebruikers zijn geweest van de Google Pixel telefoon met Matrix id-nummer * 1212 . Op de foto, die lijkt te zijn gemaakt door de bestuurder van de auto, is te zien dat twee personen in een geparkeerde Renault Kadjar zitten die kleding en een tas dragen die overeenkomen met de kleding en tas van [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] . Uit onderzoek naar de locatie waar de foto is genomen is gebleken dat de locatie overeenkomt met een parkeerplek in de Flakkeesestraat ter hoogte van nummer 27 in Rotterdam. Deze straat kruist met de Goereesestraat.
\nEnkele minuten later, om 16:49:40 uur, wordt de Renault Kadjar geregistreerd op de Doklaan in Rotterdam en vervolgens om 16:51:05 uur in de Maastunnel.
\nDe rechtbank stelt op grond van het voorgaande vast dat [verdachte K.M.] met [betrokkene 15] is meegereden naar Rotterdam waar zij [medeverdachte D.G.] op zijn verblijfadres hebben opgehaald om hem vervolgens naar de omgeving van de Goereesestraat 29B en het Zuidplein te brengen. [medeverdachte D.G.] is daar afgezet door [verdachte K.M.] en [betrokkene 15] . [medeverdachte K.E.] is vanuit zijn woning in [plaats] naar Tiel gegaan om daar de Renault Kadjar op te halen en hij is vervolgens naar de omgeving van de Goereesestraat 29B en het Zuidplein in Rotterdam gereden. [medeverdachte K.W.] en [medeverdachte K.E.] hebben elkaar ontmoet in de omgeving van de Goereesestraat in Rotterdam. [medeverdachte K.W.] heeft de Google Pixel-telefoon en de wapens overgedragen aan [medeverdachte K.E.] . [medeverdachte D.G.] is bij [medeverdachte K.E.] in de Renault Kadjar gestapt. [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] gaan met de Peugeot 206 vanuit Rotterdam naar Amsterdam Twee seconden voordat de Renault Kadjar is geregistreerd op de Doklaan, om 16:49:38 uur, wordt de Peugeot 206 op datzelfde punt geregistreerd. Vervolgens rijdt de Peugeot 206, om 16:50:55 uur – tien seconden eerder dan de Renault Kadjar – door de Maastunnel. Om 16:54 uur wordt de auto op de Erasmusbrug geregistreerd. De Peugeot 206 rijdt vervolgens over de A13 en de A4 naar Amsterdam.
\nOm 16:34 uur voert [medeverdachte C.W.] met zijn telio-nummer vanuit de gevangenis een telefoongesprek met [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] . In het gesprek wordt onder meer het volgende gezegd: [medeverdachte C.W.] : jaah wat doen jullie [medeverdachte E.O.] : we zijn op een rustig hier nog steeds op werk [medeverdachte C.W.] : nog steeds op werk [medeverdachte E.O.] : ach jaah [medeverdachte C.W.] : zitten jullie in de regen? [medeverdachte E.O.] : nee we zitten in de auto Op camerabeelden, mede blijkens eigen waarneming van de rechtbank, is te zien dat de Peugeot 206 om 18:27 uur parkeert op de Prinsengracht in Amsterdam. Er stappen twee mannen uit. De rechtbank stelt vast dat dit [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] zijn. Zij lopen over de Prinsengracht in de richting van de Leidsestraat. Zij komen om 18:33 uur aan bij de McDonalds die gevestigd is op de Leidsestraat. [medeverdachte G.M.] gaat naar binnen, gevolgd door [medeverdachte E.O.] . [medeverdachte G.M.] lijkt naar iets te wijzen in de McDonalds. [medeverdachte G.M.] loopt naar buiten en loopt ongeveer tien meter de Lange Leidsedwarsstraat in en kijkt bij de McDonalds door het raam naar binnen. Vervolgens kijkt hij in de richting van de achteruitgang van de RTL Boulevard-studio en loopt terug naar de ingang van de McDonalds en gaat naar binnen. [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] bestellen eten in de McDonalds. Om 18:40 uur gaan zij met hun eten aan een tafeltje zitten rechts achterin de McDonalds aan het raam. Vanaf die plek hebben zij zicht op de achteruitgang van de studio van RTL Boulevard. Zij blijven hier vervolgens ruim drie kwartier zitten, tot 19:28 uur. [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] gaan met de Renault Kadjar naar Amsterdam en testen de wapens Zoals hierboven reeds is beschreven zitten [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] vanaf 16:40 uur in de Renault Kadjar en rijden zij nagenoeg gelijktijdig met de Peugeot 206 op de Doklaan en vervolgens door de Maastunnel in Rotterdam.
\nHet chatgesprek tussen Matrix id-nummers * 1212 , op dat moment in gebruik bij [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] , en * 4299 , in gebruik bij [verdachte K.M.] , vervolgt. Het chatgesprek wordt zowel in de Poolse taal als de Nederlandse taal gevoerd, waarbij de Poolse berichten met nummer * 1212 worden verstuurd door [medeverdachte K.E.] en de Nederlandse berichten door [medeverdachte D.G.] . In het gesprek worden de volgende berichten verstuurd, waarbij de Poolse berichten zijn vertaald naar het Nederlands.
\nBerichten in de Poolse taal 16:43 uur [verdachte K.M.] Geef hem de telefoon Laat hem foto’s maken Van het wapen/de wapens En dat jullie de snelweg op gereden zijn 16:43 uur [medeverdachte K.E.] In de kofferbak Ik ga zo direct ergens stoppen 16:44 uur [verdachte K.M.] Geef hem de telefoon 16:44 uur [verdachte K.M.] Ik zal het aan hem uitleggen Berichten in de Nederlandse taal 16:44 uur [verdachte K.M.] Bro Pak tel ff 16:44 uur [medeverdachte D.G.] Yo 16:44 uur [verdachte K.M.] Hij laat je zo zien waar die gaat wachten Op je en van waar die man komt 16:45 uur [verdachte K.M.] Daar moet je hem doen Maar echt doen bro 16:45 uur [medeverdachte D.G.] Ahaha komt goed komt goes 16:45 uur [verdachte K.M.] Leeg die ding op hem 16:47 uur [medeverdachte D.G.] Komt goed 16:47 uur [verdachte K.M.] Je gaat met die glock doen toch 16:47 uur [medeverdachte D.G.] Jaman 16:58 uur [verdachte K.M.] Afbeelding: foto van Peter R. de Vries 16:59 uur [verdachte K.M.] Afbeelding: foto van Peter R. de Vries Deze hond Moet je hebben 16:59 uur [medeverdachte D.G.] Siii 16:59 uur [verdachte K.M.] Aub doe het goed Geld is er Je krijg miss extra als je goed doet 16:59 uur [medeverdachte D.G.] Geen stress bro 17:00 uur [verdachte K.M.] Knal op zijn hoofd 17:00 uur [medeverdachte D.G.] Jaman KKK hard 17:00 uur [verdachte K.M.] Paar keer 17:00 uur [medeverdachte D.G.] Ahahahah 17:07 uur [medeverdachte D.G.] die waggie Gaat later brande toch 17:07 uur [verdachte K.M.] Ja Daar is benziwn 17:12 uur [verdachte K.M.] Zeg die pool jullie met 2 beter 17:14 uur [verdachte K.M.] Zeg tegen hem jullie mets 2 doen beter Dan zeker lukken 17:14 uur [medeverdachte D.G.] Op hem knalle 17:15 uur [medeverdachte D.G.] ik doe hem solo bro Ik finish dit 17:32 uur [verdachte K.M.] Aub verpest niet 17:33 uur [verdachte K.M.] Helemaal leeg 17:34 uur [medeverdachte D.G.] Broo ik schiet die kk ding helemaal door ze kk lichaam heen die vieze kk Hoer hoofd alles laat hem daar Al's been sletje achter 17:35 uur [medeverdachte D.G.] I love this 17:36 uur [verdachte K.M.] Zeg tegen die pool hij moet je alles laten zien 17:36 uur [medeverdachte D.G.] Afbeelding van een verkeersbord op de A4 17:37 uur [verdachte K.M.] Is niet beter als jullie samen doen 17:38 uur [verdachte K.M.] Weet je zeker dat je lukt alleen 17:39 uur [medeverdachte D.G.] Kan maar die andere is opvallen moete slim zijn 17:40 uur [medeverdachte D.G.] Ik Ben snel bro voordat ze door hebbr Ben ik alang weg 17:42 uur [medeverdachte D.G.] Ik twijfel niet 17:42 uur [verdachte K.M.] Is goed 17:44 uur [medeverdachte D.G.] Maakt he niet druk ik klik die ding leeeeg Uit de kentekenregistraties van de Renault Kadjar volgt dat [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] vanaf 17:08 uur via de A13, de A4 en vervolgens de A10 van Rotterdam naar Amsterdam rijden. Om 17:43 uur is de eerste registratie in Amsterdam, waarna de Renault Kadjar meerdere registraties heeft in Amsterdam West.
\n17:47 uur [verdachte K.M.] Kan je die ding snel testen 17:48 uur [medeverdachte D.G.] we zijn nu Adam 17:49 uur [medeverdachte D.G.] Hij is schoon toch 17:49 uur [verdachte K.M.] Ja jr moet filmpje makken Als je test 17:50 uur [verdachte K.M.] Laat die pool filmpje maken hoe jullie hem testen 17:50 uur [medeverdachte D.G.] Oke we moete ff goeie plek zoeke 17:58 uur [verdachte K.M.] Maak filmpje aub Van Dat je test die glock 17:58 uur [medeverdachte D.G.] Jaman komt goes bro 18:10 uur [medeverdachte D.G.] Ik heb op industries gestest 18:11 uur [medeverdachte D.G.] Deze diet trrr Deze is goed 18:12 uur [medeverdachte D.G.] Kan me die andere niet vanuitcwaggie broe Deze moet tege schouder 18:13 uur [verdachte K.M.] Kan wel Hard vast houden Hij moet filmen 18:14 uur [verdachte K.M.] Doe maar uit wagi 18:14 uur [medeverdachte D.G.] Al’s we plek hrbbr Stuur ik je 18:24 uur [verdachte K.M.] Doe gwn uit ram 18:24 uur [medeverdachte D.G.] Jaman hebbe plek Moment 18:26 uur [medeverdachte D.G.] Deze is niet goed Gaan nog been x probere Bro deze hapert Bullet blijfen vastzitte Op de Google Pixel telefoon waarmee [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] communiceerden is een video aangetroffen met een tijdstempel op 6 juli 2021 om 18:26 uur. Op de video is te zien hoe een persoon een MP5 van het merk Heckler & Koch vasthoudt, de loop uit het autoraam steekt en drie keer de trekker overhaalt. Te zien is dat het wapen niet vuurt. De persoon probeert hierna meermalen om het wapen af te vuren, maar het wapen vuurt niet. Uit onderzoek is gebleken dat de video is opgenomen bij een loods op de Coenhavenweg 9 in Amsterdam, gelegen in het Westelijk Havengebied. [medeverdachte K.E.] heeft op de zitting van 7 juni 2022 verklaard dat hij de persoon is die te zien is op de beelden en het wapen test.
\nHet chatgesprek vervolgt:
\n18:28 uur [verdachte K.M.] Ga naar doe plek Rijden Gelijk 18:28 uur [medeverdachte D.G.] Ja zijn omw 18:28 uur [verdachte K.M.] Heb die je laten zien 18:29 uur [verdachte K.M.] Waar hij gaat staan 18:30 uur [medeverdachte D.G.] We gaan daar nu heen Gaat die allies uitleggen 18:37 uur [verdachte K.M.] Afbeelding: foto van Peter R. de Vries in de live-uitzending van RTL Boulevard Zeg tegen die pool Hij is er Zo zit die uit 18:38 uur [verdachte K.M.] Afbeelding: foto van Peter R. de Vries in de live-uitzending van RTL Boulevard 18:38 uur [medeverdachte D.G.] Hij zegt kan he pools naar hem schrijven Berichten in de Poolse taal 18:40 uur [verdachte K.M.] Ga en laat het aan hem zien, dat is het beste En kom terug naar de auro auto 18:41 uur [verdachte K.M.] Bek misschien kunnen jullie hem met z’n tweeën doen 18:44 uur [medeverdachte K.E.] Het is onmogelijk Want het zal ons niet lukken om te vluchten Er is geen plek om de auto te parkeren 18:44 uur [verdachte K.M.] Oké Laat hem zien waar de mac is 18:45 uur [medeverdachte K.E.] Ja ik zal samen met hem [daarheen] lopen 18:45 uur [verdachte K.M.] Doe het zo dat het lukt Laat hem alles zien Zeg tegen hem dat hij niet bang moet zijn Berichten in de Nederlandse taal 18:46 uur [medeverdachte D.G.] Neeman gap Zijn niet bang Zijn blij 18:46 uur [verdachte K.M.] Bro als hem zit gelijk doen Gelijk 18:47 uur [medeverdachte D.G.] Ja nneef Ik ga snel maccie Op camerabeelden, mede blijkens eigen waarneming van de rechtbank, is te zien dat de Renault Kadjar om 18:47 uur de Prinsengracht op rijdt en de auto parkeert op een invalideparkeerplaats. Op de zitting van 18 oktober 2021 heeft [medeverdachte K.E.] verklaard dat hij bij McDonalds zou parkeren, dat daar geen parkeerplaats vrij was en dat hij toen op een invalidenparkeerplaats is gaan staan. [medeverdachte D.G.] stapt uit aan de bijrijderskant en vervolgens stapt [medeverdachte K.E.] uit aan de bestuurderskant. Op de zitting van 7 juni 2022 heeft [medeverdachte K.E.] verklaard dat hij en [medeverdachte D.G.] zijn uitgestapt. [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] lopen over de Prinsengracht richting de Leidsestraat. Tijdens het weglopen van de auto is te zien dat de alarmlichten van de Renault Kadjar knipperen. Ze slaan linksaf de Leidsestraat in en lopen vervolgens langs de McDonalds en slaan de Lange Leidsedwarsstraat in. Zij lopen voorbij de achteruitgang van de studio van RTL Boulevard en kijken allebei tijdens het voorbijlopen in de richting van die uitgang. Zij lopen verder over de Lange Leidsedwarsstraat, langs de parkeergarage en vervolgens via de Spiegelgracht terug naar de Renault Kadjar. Opnieuw is te zien dat de alarmlichten van de auto knipperen. Om 18:56 uur stappen [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] in de Renault Kadjar.
\nDrie minuten later stapt [medeverdachte D.G.] uit de auto. Hij doet een schoudertas om en zet tijdens het weglopen een pet op. Zowel de schoudertas als de pet zijn later in de Renault Kadjar aangetroffen. De Renault Kadjar rijdt weg richting de Spiegelgracht. [medeverdachte D.G.] loopt via de Leidsekruisstraat naar de Lange Leidsedwarsstraat. Vervolgens is te zien dat hij van het midden van de Lange Leidsedwarsstraat naar de rechterzijde van de straat loopt en uit beeld verdwijnt.
\nBerichten in de Poolse taal 19:01 uur [medeverdachte K.E.] Ik ben er geweest om hem te voet daarheen te brengen Ik heb hem alles laten zien 19:02 uur [medeverdachte K.E.] Hij is daar Ik wacht op hem 19:02 uur [verdachte K.M.] Heb je tegen hem gezegd om hem naast de garage te doen 19:14 uur [medeverdachte K.E.] Het duurt een beetje lang voordat hij komt 19:15 uur [medeverdachte K.E.] Wanneer is het einde Weet je [dat] Ik ben rondjes aan het rijden om hem onderweg mee te nemen 19:15 uur 19:16 uur [verdachte K.M.] Blijf daar staan Blijf daar staan 19:16 uur [medeverdachte K.E.] Ik ben er 19:16 uur [verdachte K.M.] Blijf wachten Op camerabeelden is te zien dat de Renault Kadjar tussen 19:01 uur en 19:13 uur rondjes aan het rijden is en zes keer langs café Heuvel op de hoek van de kruising tussen de Prinsengracht en de Spiegelgracht rijdt. Vervolgens is te zien dat de auto om 19:16 uur parkeert aan de linkerzijde van de Prinsengracht.
\nHet neerschieten van Peter R. de Vries Op camerabeelden, mede blijkens eigen waarneming van de rechtbank, is te zien dat Peter R. de Vries om 19:26 uur via de achteruitgang de studio van RTL Boulevard verlaat en de Lange Leidsedwarsstraat inloopt in de richting van de Spiegelgracht.
\nEnkele seconden later is te zien dat [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] opstaan van hun tafeltje. [medeverdachte G.M.] verlaat de McDonalds via de nooduitgang recht tegenover de achteruitgang van de studio van RTL Boulevard. [medeverdachte E.O.] gooit eerst het afval weg en verlaat dan via dezelfde uitgang de McDonalds. Zij lopen vervolgens in dezelfde richting als Peter R. de Vries, waarbij zij zich afwisselend van de ene kant van de straat verplaatsen naar de andere zijde.
\nOm 19:27 uur is op camerabeelden te zien dat de Renault Kadjar wegrijdt vanaf de Prinsengracht in de richting van de Vijzelgracht.
\nOm 19:28 uur loopt Peter R. de Vries nog over de Lange Leidsedwarsstraat. Te zien is dat vanaf de rechterzijde van de straat – op de plek waar Peter R. de Vries net is gepasseerd en ter hoogte van de plek waar [medeverdachte D.G.] eerder uit het beeld was verdwenen – een persoon in het donker gekleed in beeld komt. De donker geklede persoon maakt met zijn rechterarm een beweging waarmee de elleboog omhoog komt. De donker geklede persoon loopt achter Peter R. de Vries, in dezelfde richting als Peter R. de Vries.
\nOm 19:28:35 uur zijn vijf schoten te horen.
\nPeter R. de Vries valt, de donker geklede persoon loopt links van Peter R. de Vries en te zien is dat de arm van de persoon gestrekt is. Peter R. de Vries komt op de grond terecht. De donker geklede persoon rent weg in de richting van de Spiegelgracht.
\nDe rechtbank stelt vast dat voornoemde donker geklede persoon [medeverdachte D.G.] is.
\nVrijwel direct na het vallen van de schoten beginnen [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] te rennen richting Peter R. de Vries. Zij hebben beiden op dat moment een telefoon in hun hand. Kort daarna staat [medeverdachte G.M.] vlakbij de plek waar Peter R. de Vries op de grond ligt. [medeverdachte G.M.] heeft een telefoon in zijn rechterhand op borsthoogte. Een aantal meter daarachter staat [medeverdachte E.O.] met een telefoon in zijn rechterhand, eveneens op borsthoogte. [medeverdachte G.M.] kijkt op het scherm van zijn telefoon die hij in zijn rechterhand vast heeft. [medeverdachte G.M.] komt dichter bij de plek waar Peter R. de Vries ligt. Ongeveer tien seconden later draait hij zich om en loopt richting de Spiegelgracht. Kort hierna loopt hij terug richting de plek waar Peter R. de Vries op de grond ligt. [medeverdachte G.M.] heeft een telefoon in zijn rechterhand op borsthoogte en hij maakt bewegingen met zijn linkerarm. [medeverdachte E.O.] stopt met lopen en loopt terug richting de plek waar Peter R. de Vries ligt. [medeverdachte E.O.] heeft een telefoon in zijn rechterhand op borsthoogte en kijkt op het scherm. Om 19:30 uur lopen [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] op de Spiegelgracht in de richting van de Prinsengracht. Om 19:41 uur lopen zij over de Prinsengracht in de richting van de Peugeot 206, waarna zij in de auto stappen en wegrijden.
\nVlak na het neerschieten van Peter R. de Vries circuleerden er op het internet en sociale media meerdere filmpjes waarop te zien was dat Peter R. de Vries neergeschoten op de grond lag. De filmpjes zijn onderzocht en op basis van het rapport van het NFI stelt de rechtbank vast dat één daarvan is gemaakt door [medeverdachte G.M.] .
\nDe vlucht van [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] en hun aanhouding Om 19:28 uur rijdt de Renault Kadjar, vanuit de richting van de Vijzelgracht, over de Prinsengracht in de richting van de Spiegelgracht. Om 19:29 uur rijdt de auto over de Antiquairsbrug en slaat linksaf de Prinsengracht op.
\nOm 19:29 uur rent [medeverdachte D.G.] uit de richting van de Spiegelgracht de Prinsengracht op.
\nHet chatgesprek tussen [verdachte K.M.] en [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] gaat als volgt verder:
\nBerichten in de Poolse taal 19:30 uur [verdachte K.M.] En wat is er Is [hij] er nog steeds niet Berichten in de Nederlandse taal 19:30 uur [medeverdachte D.G.] Bro ahahahah 19:31 uur [medeverdachte D.G.] Dwarfs door die kk hoofs rn lichaam 19:31 uur [verdachte K.M.] Echt 19:31 uur [medeverdachte D.G.] gelukt Jaman 19:31 uur [verdachte K.M.] Zeker 19:31 uur [medeverdachte D.G.] Hij is doood Kk dood 19:32 uur [verdachte K.M.] Weet je zeker Hij is slaapnw 19:33 uur [medeverdachte D.G.] Bro die kogel gicbt dwars door ze hoofs 2 keer Allies spoot Kk mooi die bloed iedereen gille 19:34 uur [verdachte K.M.] Weet je zeker Is gelukt 19:34 uur [medeverdachte D.G.] Jaa bro Hij bewoog niet niks meer 19:34 uur [verdachte K.M.] Hoeveel keer 19:35 uur [medeverdachte D.G.] 4/5/x hij slaapt maak he niet druk 19:35 uur [verdachte K.M.] Weet je zeker 19:36 uur [medeverdachte D.G.] Jaa bro Zn ogen lagen open 19:36 uur [verdachte K.M.] Heb je hem voor gedaan Zijn jullie weg 19:37 uur [medeverdachte D.G.] Gewoon voor Zn auto Ja richting snelweg 19:37 uur 19:37 uur 19:37 uur [verdachte K.M.] [medeverdachte D.G.] [verdachte K.M.] Diw platen weg doen auto in fik Diw grote me neme Waar moet die kleine In water 19:39 uur [verdachte K.M.] Kleren ook in fik 19:46 uur [medeverdachte D.G.] Stuur die adrrss door naar mij aub 19:46 uur [verdachte K.M.] Welke 19:46 uur [medeverdachte D.G.] die nummer Die ik jou vandaag gaf 19:47 uur [verdachte K.M.] 0622473867 Kan ze jullie Tiel brengen 19:48 uur [verdachte K.M.] Laat haar je Tiel brengen 19:49 uur [verdachte K.M.] Same met Die pool 19:50 uur [verdachte K.M.] En die platen trekken als je brand wago Wacht ga naar die adrdsx van die polen 19:51 uur [verdachte K.M.] In rotje zeg tegen pool 19:51 uur [medeverdachte D.G.] oke We gaan daar heen 19:52 uur [verdachte K.M.] Hij is niet thuis 19:53 uur [verdachte K.M.] Waar rijden jullie 19:54 uur [medeverdachte D.G.] Bij hoofdorp bihna Bijna 19:59 uur 20:01 uur 20:04 uur [medeverdachte D.G.] [verdachte K.M.] politir motor achtrt ons We gaan gevouwt worde Maak die twl van die pool kapot En simkart opeten 20:13 uur [medeverdachte D.G.] Stopteke 20:14 uur [medeverdachte D.G.] Zorg voor me FAM Beef gun alles 20:14 uur [verdachte K.M.] Doe twl uit Het telefoonnummer 0622473867 dat [verdachte K.M.] op verzoek van [medeverdachte D.G.] stuurt, is het telefoonnummer dat in het telefoontoestel zit dat op 7 juli 2021 bij [medeverdachte D.G.] vriendin in beslag is genomen.
\nZoals reeds is beschreven in paragraaf 4.3.1 heeft [verdachte K.M.] eerst naar de vrouw van [medeverdachte K.E.] gebeld voordat hij via de Google Pixel aan [medeverdachte D.G.] schrijft of zij naar Tiel kunnen worden gebracht. Later belt [verdachte K.M.] naar [medeverdachte K.W.] nadat hij heeft geschreven dat [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] naar ‘het adres van die polen in rotje’ moeten gaan. Ook belt hij dan naar het nummer dat volgens de politie van [betrokkene 5] is. [verdachte K.M.] krijgt geen contact met [medeverdachte K.W.] en de telefoon van [betrokkene 5] bevindt zich op dat moment niet in Rotterdam.
\nOmstreeks 20:00 uur wordt de Renault Kadjar op de A4 gezien door een motoragent. De motoragent volgt de Renault Kadjar. Meerdere politievoertuigen sluiten hierbij aan. Omstreeks 20:15 uur wordt de Renault Kadjar staande gehouden. [medeverdachte K.E.] was de bestuurder en [medeverdachte D.G.] de bijrijder. Zij zijn beiden omstreeks 20:17 uur aangehouden.
\nVan zowel [medeverdachte K.E.] als [medeverdachte D.G.] zijn schiethanden afgenomen en die zijn onderzocht door het NFI. De rechtbank stelt op basis van het rapport van het NFI vast dat er schotresten zaten op de handen van [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] .
\nGoederen in de Renault Kadjar De Renault Kadjar is door de politie doorzocht. In de auto lag achter de bestuurdersstoel een Louis Vuitton schoudertas. In de tas zat een vuurwapen met daarop de tekst ‘Glock 25’. In de kamer van het wapen zat één patroon en in het patroonmagazijn zaten 6 patronen. Ook zaten in de tas een bankpas op naam van [betrokkene 16] , de vriendin van [medeverdachte D.G.] , en een Nederlandse identiteitskaart op naam van [medeverdachte D.G.] .
\nHet vuurwapen dat in de Louis Vuitton tas is aangetroffen bleek een getransformeerd gas- en alarmpistool te zijn van het merk Zoraki, model 917, dat was voorzien van een valse inscriptie ‘Glock 25’.
\nAchter de bijrijdersstoel lag op de vloer een ‘Hoogvliet’ big shopper tas met daarin een patroonmagazijn gevuld met zeven patronen, geschikt voor de Zoraki, een machinepistool van het merk Heckler & Koch, type MP5, en twee patroonmagazijnen met respectievelijk 25 en 21 patronen voor de MP5.
\nOok is in de auto een 1,5 liter fles aangetroffen met een gele vloeistof. Uit onderzoek is gebleken dat de fles gevuld was met benzine.
\nOp de patroonhouder van de Zoraki is een dactyloscopisch spoor aangetroffen dat overeenkomt met de linkerduim van [medeverdachte D.G.] . Ook is het wapen op meerdere plekken bemonsterd en door het NFI onderzocht. Uit bemonsteringen van de trekker, bij het handvat en van de zijkant en de onderzijde van de patroonhouder zijn DNA-mengprofielen van meerdere donoren verkregen. Onder het kopje ‘ [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] gaan met de Renault Kadjar naar Alphen aan den Rijn om wapens op te halen’ is reeds vastgesteld dat [medeverdachte K.W.] één van de donoren is. Daarnaast komt het DNA-profiel van [medeverdachte D.G.] overeen met deze DNA-mengprofielen. Het is respectievelijk circa 360 duizend, circa 170 duizend, meer dan 1 miljard en circa 5,8 miljoen keer waarschijnlijker dat - kort gezegd - [medeverdachte D.G.] één van de donoren is dan wanneer dit niet zo is. De rechtbank concludeert op basis daarvan dat het DNA van [medeverdachte D.G.] op dit wapen zit.
\nOok het extra patroonmagazijn geschikt voor de Zoraki, dat in de big shopper tas zat, is bemonsterd en onderzocht door het NFI. Uit de bemonstering daarvan is een DNA-mengprofiel verkregen. Het DNA-profiel van [medeverdachte D.G.] komt overeen met dit DNA-mengprofiel. Het is circa 260 miljoen keer waarschijnlijker dat - kort gezegd - [medeverdachte D.G.] één van de donoren is dan wanneer dit niet zo is. De rechtbank concludeert op basis daarvan dat ook op dit patroonmagazijn het DNA van [medeverdachte D.G.] zit.
\nOok de MP5 en de bijbehorende patroonmagazijnen zijn bemonsterd en door het NFI onderzocht. Uit de bemonsteringen van de ruwe en scherpe delen en de gladde delen van de MP5 zijn DNA-mengprofielen van meerdere donoren verkregen. Onder het kopje ‘ [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] gaan met de Renault Kadjar naar Alphen aan den Rijn om wapens op te halen’ is reeds vastgesteld dat [medeverdachte K.W.] één van de donoren is. Daarnaast komt het DNA-profiel van [medeverdachte K.E.] overeen met deze DNA-mengprofielen. Het is respectievelijk circa 700 miljoen en circa 48 miljoen keer waarschijnlijker dat - kort gezegd - [medeverdachte K.E.] één van de donoren is dan wanneer dit niet zo is. De rechtbank concludeert op basis daarvan dat het DNA van [medeverdachte K.E.] op dit wapen zit.
\nUit de bemonstering van één van de patroonmagazijnen behorend bij de MP5 is een DNA-mengprofiel van meerdere donoren verkregen. Het DNA-profiel van zowel [medeverdachte K.E.] als [medeverdachte D.G.] komt overeen met dit mengprofiel. Het is meer dan 1 miljard keer waarschijnlijker dat - kort gezegd - [medeverdachte K.E.] één van de donoren is dan wanneer dit niet zo is. Hetzelfde geldt voor [medeverdachte D.G.] . Op basis daarvan concludeert de rechtbank dat zowel het DNA van [medeverdachte K.E.] als dat van [medeverdachte D.G.] op dit patroonmagazijn zit.
\nOp de plek waar Peter R. de Vries is neergeschoten zijn vier hulzen aangetroffen. Deze hulzen zijn door het NFI vergeleken met de Zoraki. Op grond van dit onderzoek stelt de rechtbank vast dat in elk geval drie (AAJP0397NL, AAJP0398NL en AAJP0399NL) van de vier hulzen zijn verschoten met de Zoraki.
\nAchter het linkeroor van Peter R. de Vries was een inschotwond en in de rechterwang was een metalen projectiel met een bijbehorend schotkanaal aangetroffen. Tijdens de sectie op Peter R. de Vries werd de kogel die zich in zijn hoofd bevond verwijderd en veilig gesteld. Deze kogel is door het NFI vergeleken met proefkogels die met de Zoraki zijn verschoten. De rechtbank stelt vast dat deze kogel met de Zoraki is verschoten.
\nNa 6 juli 2021 – Af- en uitgeluisterde gesprekken [medeverdachte G.M.] , [medeverdachte E.O.] , [medeverdachte C.W.] Op de Samsung Galaxy A12 die in de woning van [betrokkene 17] , de vriendin van [medeverdachte C.W.] , is aangetroffen en waarvan de rechtbank in paragraaf 4.3.1 reeds heeft vastgesteld dat die door [medeverdachte G.M.] werd gebruikt in de periode van 8 juli 2021 tot en met 23 juli 2021, is een spraakbericht aangetroffen van 14 juli 2021. [medeverdachte G.M.] zegt hierin onder meer het volgende: “We gaan gewoon staan en we kijken naar de straat en zo… jaah het is gebeurd het is gebeurd.
\nMaar die mannen aan die kant die hebben grote domme dingen gedaan, 5 keer geluid en een in zijn hoofd. (…) Ik denk dat ze ook zijn begonnen met praten want op het nieuws staat er van alles zo van dat ze willen weten hoeveel die man betaald heeft om het te laten doen… dit en dat en ze hebben zelfs de naam van de grote man genoemd en zo.”
\nOp 26 oktober 2021 om 18:36 uur voert [medeverdachte C.W.] met zijn telio-nummer vanuit de gevangenis een gesprek met [medeverdachte E.O.] . In het gesprek wordt onder meer het volgende gezegd: [medeverdachte C.W.] : vergeet niet vandaag naar opsporing verzocht te kijken [medeverdachte E.O.] : omdat de mannen zijn blijven zeuren daarom ben ik gegaan… anders was ik niet gegaan [medeverdachte C.W.] : jullie beiden… je kan zien dat ze beiden achter de man lopen gewoon. Je ziet dat die man aan komt, terug loopt, Men komt terug lopen… filmt die man in zijn gezicht [medeverdachte E.O.] : ze hebben mij verhoord en ze hebben mij van alles gevraagd.
\nZe bleven vragen stellen en ze zeiden dat die man belangrijk was en ik zei: “ik ken hem niet”. [medeverdachte C.W.] : daarom zeg ik je, kijken naar opsporing verzocht, ik ga ook kijken … wat ze van jullie gezet hebben was gewoon op het nieuws laten zien maar ze zijn er niet meer op terug gekomen weet je Maar… jullie werkten samen met die mannen [medeverdachte C.W.] : Maar Men heeft dom gedaan die lul en hij is ook terug komen lopen [medeverdachte E.O.] : jaa, toen heeft hij gebeld… toen heeft hij gebeld [medeverdachte C.W.] : toen heeft hij gebeld [medeverdachte E.O.] : … gebeld en is hij dicht bij die man gegaan en heeft hij gezegd: “kijk maar”.
\nOp 14 januari 2022 is [medeverdachte E.O.] op het politiebureau verhoord. Na afloop van het verhoor wordt [medeverdachte E.O.] opgehaald door [betrokkene 18] (hierna: [betrokkene 18] ) en daarna vindt er een ontmoeting plaats tussen [medeverdachte E.O.] , [betrokkene 18] en [betrokkene 19] . Het gesprek is middels OVC-techniek opgenomen en onder meer het volgende wordt gezegd: [medeverdachte E.O.] : eigenlijk,.. kijk,.. ze weten het niet! Dat is het,... hahaah dat is de ding. Want [betrokkene 20] heeft 3 mensen de opdracht gegeven. En één van de mensen waarvan hij de opdracht heeft gegeven. Een van de mensen waarvan hij de opdracht aan heeft gegeven die heeft ons de opdracht gegeven om de klus te doen. Hij heeft ze gezegd om de straat in de gaten te houden, camera dit en dat etc.
\nDe straat in de gaten houden. Maar wij waren niet van plan om die dag te gaan. Maar ze zeiden: nee je moet nog één dag gaan. Want vergeet niet dat ik al twee keer ben gegaan, als ik al twee keer ben gegaan dan heb ik daar toch niks meer te zoeken.
\nMaar degene die ons de opdracht heeft gegeven die hebben ze daar ook in de buurt vastzitten. [betrokkene 19] : dan hebben ze iedereen gepakt dan? [medeverdachte E.O.] : plus een maat die daar eigenlijk had moeten zijn maar die was er niet. Kijk de mensen hebben me gestuurd. Ze weten dat ik die man ben gaan bezoeken in de [detentieadres] en alles. [betrokkene 18] : want de schutters willen niet takkie... Zo zegt het nieuws. De schutters willen niet meer praten broer [medeverdachte E.O.] : ze hebben me in de McDonalds aan het eten en zo. Nee, want de broer was met me aan het kijken dat de man naar buiten komt. [betrokkene 19] : om wat te doen? [medeverdachte E.O.] : hahah. Om hem te zien toch. Omdat de mensen geen foto wilden geven. Want ze weten wie de persoon is, maar ze willen geen foto geven zodat ik niet ga zeggen: ow jee, nee deze persoon niet snap je? Want ze wilden dat we dat ding zouden doen. [betrokkene 19] : zonder te weten wie het is, daarom zijn jullie je in een situatie terecht gekomen. Dat jullie niet weten wie jullie moeten gaan vermoorden. [medeverdachte E.O.] : jaah dat was de ding [betrokkene 19] : ze laten jullie daar iemand gaan vermoorden zonder dat jullie weten hoe en wat en wie het is. [betrokkene 18] : en een journalist ook bro [medeverdachte E.O.] : want toen ze de prijs noemde zei ik oké een mooi bedrag [betrokkene 18] is op 18 oktober 2023 bij de rechter-commissaris als getuige gehoord. Hij heeft verklaard dat [medeverdachte E.O.] hem heeft verteld dat het OVC-gesprek van 14 januari 2022 gaat over Peter R. de Vries en dat [medeverdachte E.O.] heeft verteld dat hij ervan wordt verdacht dat hij op de uitkijk heeft gestaan.
\n4.3.2.2 De betrouwbaarheid van de verklaringen van getuige 5089 De verdediging heeft aangevoerd dat getuige 5089 op onderdelen vermoedelijk min of meer naar waarheid heeft verklaard, maar dat dat uitsluitend is ingegeven door eigenbelang en dat zijn beweringen dus met de grootst mogelijke zorgvuldigheid moeten worden gewogen. Dat geldt met name voor de belastende onderdelen van de verklaringen van getuige 5089.
\nIn het onderzoek Rebec heeft de rechtbank Midden-Nederland de voor [verdachte K.M.] belastende verklaringen van getuige 5089 wegens onbetrouwbaarheid terzijde gelaten.
\nDe rechtbank overweegt ten aanzien van de betrouwbaarheid van getuige 5089 en de bruikbaarheid van zijn verklaringen het volgende.
\nDe rechtbank heeft kennis genomen van wat de rechtbank Midden-Nederland in haar vonnis heeft geoordeeld over de betrouwbaarheid van de door getuige 5089 in de strafzaak Rebec afgelegde verklaringen. De rechtbank Midden-Nederland heeft overwogen dat de verschillende verklaringen die de getuige 5089 in die strafzaak heeft afgelegd te veel vragen oproepen om met de vereiste mate van zekerheid uit te kunnen gaan van de betrouwbaarheid daarvan. De rechtbank begrijpt uit deze overweging dat de rechtbank Midden-Nederland specifiek een oordeel heeft gegeven over de verklaringen van getuige 5089 voor zover die zijn afgelegd in de strafzaak Rebec, zodat dit oordeel zich niet uitstrekt over andere onderzoeken waarin getuige 5089 heeft verklaard. Nog los van het feit dat deze rechtbank niet gebonden is aan het oordeel van de rechtbank Midden-Nederland gegeven in een andere strafzaak, zal de rechtbank zelfstandig, in het onderzoek Iraklia/Hendon, de betrouwbaarheid van getuige 5089 onderzoeken en beoordelen.
\nDe rechtbank heeft de verklaringen van getuige 5089, voor zover deze van belang zijn in het onderzoek Iraklia/Hendon, vergeleken met andere zich in het dossier bevindende onderzoeksgegevens. De rechtbank is van oordeel dat de verklaringen van getuige 5089 steun vinden in andere bewijsmiddelen, te weten, kort weergegeven: de verklaring van [betrokkene 10] dat hij in opdracht van [verdachte K.M.] een Renault Megane naar Amsterdam moest brengen; de onderzoeksbevindingen met betrekking tot het vertrek van [verdachte K.M.] na de moord(aanslag) op Peter R. de Vries naar Polen en het verblijf van [verdachte K.M.] in [adres ] ; de verklaring van [betrokkene 15] dat hij [verdachte K.M.] op 6 juli 2021 op diens verzoek naar het huis van [medeverdachte D.G.] in [plaats] heeft gebracht en dat hij de volgende dag de foto van [medeverdachte D.G.] in de media zag in verband met de moordaanslag op Peter R. de Vries; de chatberichten op 5 en 6 juli 2021 waarin de rol van [verdachte K.M.] bij de moord op Peter R. de Vries naar voren komt; een tapgesprek van 2 maart 2022 tussen [medeverdachte K.E.] en zijn vrouw waarin over bedreigingen jegens [medeverdachte K.E.] en zijn moeder wordt gesproken; het chatbericht dat [medeverdachte D.G.] op 6 juli 2021, net voordat hij wordt aangehouden, met de Google Pixel telefoon aan [verdachte K.M.] stuurt met het verzoek voor zijn familie te zorgen.
\nWat de laatste twee gedachtestreepjes betreft overweegt de rechtbank nog het volgende.
\nDe getuige 5089 heeft op 2 november 2021 verklaard over bedreigingen van [verdachte K.M.] jegens [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.E.] moeder. De rechtbank stelt vast dat getuige 5089 over de bedreigingen verklaart voordat [medeverdachte K.E.] in een telefoongesprek over deze bedreigingen spreekt. De rechtbank stelt voorts vast dat [medeverdachte K.E.] deze uitlatingen niet gedaan kan hebben naar aanleiding van de verklaringen van getuige 5089 omdat de verklaringen van 5089 toen nog niet waren verspreid en dus ook niet bekend konden zijn bij [medeverdachte K.E.] .
\nGetuige 5089 heeft op 2 november 2021 tegenover de politie verklaard dat [medeverdachte D.G.] aan [verdachte K.M.] via de speciale telefoons had geschreven dat [verdachte K.M.] voor de familie van [medeverdachte D.G.] moet zorgen. Ook voor dit onderdeel van de verklaring van getuige 5089 geldt dat deze informatie nog niet bekend was binnen het onderzoek ten tijde van het horen van getuige 5089. Getuige 5089 heeft dit namelijk verklaard voordat de Google Pixel telefoon door het NFI was ontsleuteld en de berichten in die telefoon inzichtelijk waren gemaakt en verstrekt waren aan het onderzoeksteam.
\nVoorts stelt de rechtbank vast dat getuige 5089 consistent heeft verklaard in de verklaringen die hij heeft afgelegd tegenover de politie en bij de rechter-commissaris, waarbij ook de verdediging de getuige rechtstreeks heeft kunnen bevragen. Hij heeft verklaard over wat hij zelf heeft gehoord en zelf heeft waargenomen, waarbij de informatie vaak rechtstreeks van [verdachte K.M.] afkomstig is. Getuige 5089 geeft bij de beantwoording van vragen regelmatig aan het antwoord niet te weten of niet meer te weten. Naar het oordeel van de rechtbank komt getuige 5089 in zijn verklaringen in algemene zin over als een betrouwbare getuige. De rechtbank acht de verklaringen van getuige 5089 bruikbaar voor het bewijs nu deze verklaringen op belangrijke onderdelen steun vinden in andere bewijsmiddelen.
\n4.3.3 Beoordeling van de tenlastegelegde feiten Standpunt Openbaar Ministerie De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat bewezen kan worden en dat [verdachte K.M.] zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van de moord op Peter R. de Vries, terwijl dat feit is begaan met een terroristisch oogmerk (Zaak A, feit 1). Volgens de officier van justitie heeft [verdachte K.M.] bij de moordaanslag op Peter R. de Vries een belangrijke organisatorische, faciliterende en rechtstreeks aansturende rol. De aansturende rol van [verdachte K.M.] blijkt uit de chatberichten op de Google Pixel telefoon in combinatie met: de reisbewegingen van de Volkswagen Polo, de Renault Kadjar en de gegevens van en uit de diverse telefoons op 5 en 6 juli 2021; het vergelijkend wapenonderzoek; de verklaring van [betrokkene 15] en de tapgesprekken van [medeverdachte K.E.] .
\nDaarnaast wordt de betrokkenheid van [verdachte K.M.] bij de moordaanslag bevestigd door de verklaringen van getuige 5089.
\nDe bijdrage van [verdachte K.M.] aan de moordaanslag is van zodanig gewicht dat er sprake is van medeplegen met [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] .
\nStandpunt verdediging De verdediging van [verdachte K.M.] heeft, los van de formele verweren, bepleit dat het wettig en overtuigend bewijs voor het medeplegen ontbreekt, zodat [verdachte K.M.] moet worden vrijgesproken. Van een gezamenlijke uitvoering van het delict in de fysieke betekenis was duidelijk geen sprake en van een intellectuele bijdrage van [verdachte K.M.] aan het delict was in feite geen sprake. De bijdrage van [verdachte K.M.] is eerder aan te merken als het bevorderen of vergemakkelijken van een door een ander begaan misdrijf.
\nHet oordeel van de rechtbank Zaak A, feit 1 – de moord op Peter R. de Vries Op grond van de feiten en omstandigheden zoals weergegeven in paragraaf 4.3.2.1 stelt de rechtbank vast dat Peter R. de Vries door [medeverdachte D.G.] is neergeschoten, ten gevolge waarvan hij is overleden. Op basis van de hierna volgende overwegingen acht de rechtbank bewezen dat [verdachte K.M.] , samen met [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] opzettelijk en met voorbedachte raad Peter R. de Vries van het leven heeft beroofd, zodat sprake is van medeplegen van moord.
\nVoorbedachte raad Voor een bewezenverklaring van het bestanddeel ‘voorbedachten rade’ moet komen vast te staan dat [verdachte K.M.] zich gedurende enige tijd heeft kunnen beraden op het te nemen of het genomen besluit om Peter R. de Vries om het leven te brengen en hij niet heeft gehandeld in een ogenblikkelijke gemoedsopwelling, zodat hij de gelegenheid heeft gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap te geven. Of voorbedachte raad bewezen kan worden, hangt niet alleen sterk af van de hier bedoelde gelegenheid maar evenzeer van de overige feitelijke omstandigheden van het geval, zoals de aard van het feit, de omstandigheden waaronder het is begaan alsmede de gedragingen van de verdachte voor en tijdens het begaan van het feit.
\nVoor de bewezenverklaring van dit bestanddeel acht de rechtbank in het bijzonder de volgende feiten en omstandigheden redengevend.
\nIn opdracht van [verdachte K.M.] heeft [medeverdachte K.E.] op 23 en 28 juni 2021 voorverkenningen uitgevoerd in het centrum van Amsterdam. Tijdens deze voorverkenningen heeft hij de omgeving van de latere plaats delict verkend en de routine en looproute van Peter R. de Vries, wanneer hij te gast was bij RTL Boulevard, in kaart gebracht.
\nOp 5 juli 2021 hebben [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] , daartoe aangestuurd door [verdachte K.M.] , de Heckler en Koch MP5 en de Zoraki opgehaald in Alphen aan den Rijn, waarna [medeverdachte K.W.] van [verdachte K.M.] de opdracht krijgt om deze wapens mee naar huis te nemen. Op 6 juli 2021 moet [medeverdachte K.W.] van [verdachte K.M.] de wapens en de Google Pixel telefoon overdragen aan [medeverdachte K.E.] . Op diezelfde datum rond 16:49 uur rijden [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] , nadat zij in bezit zijn gekomen van de Google Pixel telefoon en de wapens, in de gestolen en van valse kentekenplaten voorziene Renault Kadjar naar Amsterdam. Onderweg krijgen [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] instructies van [verdachte K.M.] dat zij de wapens moeten testen en stuurt [verdachte K.M.] foto’s van Peter R. de Vries naar [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] en instrueert hij hen wat zij moeten doen. Zo moet [medeverdachte K.E.] van [verdachte K.M.] alles laten zien aan [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] moet aan [medeverdachte D.G.] de plek wijzen waar Peter R. de Vries moet worden neergeschoten. Om 19:28:35 uur schiet [medeverdachte D.G.] Peter R. de Vries neer, rent weg en wordt door [medeverdachte K.E.] met de vluchtauto (de gestolen Renault Kadjar) opgepikt waarna zij Amsterdam uitrijden.
\nDeze feiten en omstandigheden, in samenhang met de verdere inhoud van de bewijsmiddelen beschouwd, leiden zonder meer tot de conclusie dat [verdachte K.M.] en zijn medeverdachten hebben gehandeld conform een tevoren door hen genomen besluit om Peter R. de Vries op 6 juli 2021 om het leven te brengen. Uit de aard van het misdrijf en de wijze waarop het is uitgevoerd, in combinatie met de berichtenwisseling op de Google Pixel telefoon, blijkt dat sprake is geweest van een vooropgezet plan. [verdachte K.M.] heeft daarbij ruimschoots de gelegenheid gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn voorgenomen daad en zich daarvan rekenschap kunnen geven. Er is dan ook sprake van voorbedachte raad. Van contra-indicaties die tot een ander oordeel zouden kunnen leiden is niet gebleken.
\nMedeplegen Betrokkenheid bij een strafbaar feit kan als medeplegen worden bewezenverklaard indien bij het begaan daarvan sprake is geweest van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op de vraag wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. Ook als een verdachte zelf geen feitelijke uitvoeringshandelingen heeft verricht, kan hij als medepleger worden aangemerkt indien hij nauw en bewust met de uitvoerder(s) heeft samengewerkt. Bij de beoordeling hiervan kan rekening worden gehouden met onder meer de intensiteit van de samenwerking, de onderlinge taakverdeling, de rol in de voorbereiding, de uitvoering of de afhandeling van het delict en het belang van de rol van de verdachte, diens aanwezigheid op belangrijke momenten en het zich niet terugtrekken op een daartoe geëigend tijdstip. De kwalificatie medeplegen is slechts dan gerechtvaardigd indien de materiële en/of intellectuele bijdrage van de verdachte aan het strafbare feit van voldoende gewicht is.
\nDat [medeverdachte D.G.] bij de moord op Peter R. de Vries als schutter een zeer wezenlijke rol heeft gespeeld, behoeft geen nadere toelichting. Hij heeft hierbij intensief samengewerkt met [medeverdachte K.E.] en [verdachte K.M.] . Voor de significante en onmisbare rol die [verdachte K.M.] heeft gespeeld acht de rechtbank de volgende feiten en omstandigheden redengevend. De rechtbank heeft hiervoor reeds opgemerkt dat sprake is geweest van een vooropgezet plan. Gelet op de inhoud van de berichten in de Google Pixel telefoon is de rechtbank van oordeel dat [verdachte K.M.] dit plan tot in detail heeft georkestreerd. [verdachte K.M.] heeft [medeverdachte K.E.] opdracht gegeven voorverkenningen uit te voeren en wapens op te halen en hij heeft [medeverdachte D.G.] als schutter ingeschakeld. Terwijl [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] naar Amsterdam rijden, voorziet [verdachte K.M.] hen van foto’s van Peter R. de Vries en geeft hij [medeverdachte K.E.] instructies om [medeverdachte D.G.] rond te leiden en hem te laten zien waar de aanslag moest worden gepleegd. Ook tijdens de vlucht van [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] geeft [verdachte K.M.] hen instructies waar zij naartoe moeten gaan en wat zij moeten doen zodra de politie hen achtervolgt.
\nTen aanzien van [verdachte K.M.] geldt dat de intensiteit van de samenwerking en zijn bijdrage vóór, tijdens en na het plegen van het bewezenverklaarde feit van voldoende gewicht is en dat daarom sprake is geweest van de voor medeplegen vereiste nauwe en bewuste samenwerking tussen alle drie de verdachten.
\nDe verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat van een (eigen) intellectuele bijdrage van [verdachte K.M.] geen sprake is, omdat sprake zou zijn geweest van een strakke aansturing door derden van hogerhand. [verdachte K.M.] zou slechts hebben gefungeerd als ‘doorgeefluik’ en daarom kunnen zijn handelingen hooguit worden gekwalificeerd als medeplichtigheidshandelingen, hetgeen niet ten laste is gelegd met als gevolg dat [verdachte K.M.] dient te worden vrijgesproken.
\nDe rechtbank overweegt dat het dossier aanwijzingen bevat dat [verdachte K.M.] is aangestuurd door derden. Dit acht de rechtbank echter inherent aan de rol van [verdachte K.M.] als opdrachtnemer van de moord. Nog daargelaten dat [verdachte K.M.] slechts een summiere verklaring heeft afgelegd dat hij ‘onder druk berichten heeft doorgestuurd’ en verder geen enkele verklaring heeft willen afleggen welke berichten dat betreft, wie hem de opdracht tot de moord op Peter R. de Vries heeft gegeven, wie hem daarbij heeft aangestuurd en waaruit die aansturing heeft bestaan, is de rechtbank van oordeel dat zo al sprake zou zijn van aansturing door derden, dat van [verdachte K.M.] geen willoze tussenschakel maakt. Juist het aannemen van de moordopdracht en het inschakelen en (op afstand) aansturen van de uitvoerders maakt dat hij een onmisbare en dus wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan de moord. Behalve de materiële bijdrage die [verdachte K.M.] voorafgaand aan de moord heeft geleverd, blijkt uit het inschakelen van [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] en uit de door hem met [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] gewisselde berichten (en door hem verstuurde foto’s van Peter R. de Vries) van een zwaarwegende intellectuele bijdrage van [verdachte K.M.] . Het verweer van de verdediging wordt daarom verworpen.
\nConclusie Op grond van het voorgaande acht de rechtbank bewezen dat [verdachte K.M.] zich op 6 juli 2021 schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van de moord op Peter R. de Vries.
\nZaak B, feit 1 – het voorhanden hebben van wapens en munitie Op grond van de feiten en omstandigheden zoals beschreven in paragraaf 4.3.2.1 stelt de rechtbank vast dat [medeverdachte K.E.] samen met [medeverdachte K.W.] op 5 juli 2021 de wapens heeft opgehaald in Alphen aan den Rijn. [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] zijn hierbij aangestuurd door [verdachte K.M.] , die aangaf waar zij naartoe moesten gaan en die blijkens het chatgesprek tussen hem en [medeverdachte K.W.] contact had met de persoon van wie de wapens afkomstig waren.
\nNadat [medeverdachte K.W.] en [medeverdachte K.E.] de wapens hadden opgehaald, bleek dat Peter R. de Vries niet in de uitzending van RTL Boulevard aanwezig was. [verdachte K.M.] gaf [medeverdachte K.W.] vervolgens de instructie om de wapens mee naar huis te nemen.
\nUit het chatgesprek tussen [medeverdachte K.W.] en [verdachte K.M.] op 5 juli 2021 volgt ook dat [medeverdachte K.W.] de wapens daadwerkelijk onder zich heeft gehouden. Hij heeft immers geschreven dat een geluidsdemper ontbrak en op het moment dat hij zich op 6 juli 2021 terug trok als schutter en nadat [verdachte K.M.] tegen hem zei dat hij iemand anders had gevonden, gaf [medeverdachte K.W.] aan dat hij nergens aan is geweest en dat hij ‘alles’ aan ‘hem’ zal geven, ook het mobieltje. Daar komt bij dat het DNA van [medeverdachte K.W.] op de Zoraki en de MP5 is aangetroffen.
\nNadat [medeverdachte K.W.] op 6 juli 2021 de wapens heeft overgedragen aan [medeverdachte K.E.] , geeft [verdachte K.M.] in een chatgesprek met [medeverdachte D.G.] opdracht aan [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] om de wapens te testen en daarvan een filmpje te maken. Van het testen van de MP5 zijn ook beelden gemaakt. [verdachte K.M.] vraagt in het gesprek ook aan [medeverdachte D.G.] of hij die ‘Glock’ zal gaan gebruiken.
\nMet de Zoraki heeft [medeverdachte D.G.] Peter R. de Vries neergeschoten. De Zoraki, de MP5 en de daarbij behorende patroonmagazijnen zijn na de aanhouding van [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] in de Renault Kadjar aangetroffen. Op de Zoraki, een patroonmagazijn behorend bij de Zoraki en op een patroonmagazijn behorend bij de MP5 is het DNA van [medeverdachte D.G.] aangetroffen. Op de MP5 en een patroonmagazijn behorend bij de MP5 is het DNA van [medeverdachte K.E.] aangetroffen.
\nOp grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat [verdachte K.M.] de wapens en munitie weliswaar niet fysiek aanwezig heeft gehad, maar dat hij wel wetenschap had van de wapens en munitie, waar die op 5 juli 2021 zijn opgehaald en waar die zich vanaf dat moment hebben bevonden. [verdachte K.M.] heeft daardoor de feitelijke macht over de wapens en munitie kunnen uitoefenen in de zin dat hij daarover heeft kunnen beschikken. Hij heeft immers op 5 en 6 juli 2021 bepaald waar de wapens naartoe moesten, wie de wapens moest bewaren en wat er mee diende te gebeuren.
\nHet verweer van de verdediging dat [verdachte K.M.] geen beschikking heeft gehad over de wapens, omdat hij op geen enkel moment in de nabijheid van de wapens is geweest en slechts opdrachten met betrekking tot de wapens zou hebben doorgegeven van zijn opdrachtgevers, wordt daarom verworpen.
\nMedeplegen Op grond voor voornoemde feiten en omstandigheden acht de rechtbank bewezen dat [verdachte K.M.] , [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] op 5 juli 2021 nauw en bewust hebben samengewerkt met betrekking tot het voorhanden hebben van de wapens en munitie. [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] zijn immers de wapens en munitie samen gaan halen in Alphen aan den Rijn. Zij werden daarbij aangestuurd door [verdachte K.M.] die hen instructies gaf over waar zij naartoe moesten gaan en wat zij met de wapens moesten doen nadat bleek dat Peter R. de Vries niet aanwezig was in de uitzending van RTL Boulevard.
\nNa de overdracht van de wapens op 6 juli 2021 is sprake van een nauwe en bewuste samenwerking tussen [verdachte K.M.] , [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] met betrekking tot het voorhanden hebben van de wapens en munitie. [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] hebben de wapens in de Renault Kadjar meegenomen naar Amsterdam, waar zij de wapens in opdracht van [verdachte K.M.] hebben getest en waarvan zij ook een filmpje hebben gemaakt. [verdachte K.M.] en [medeverdachte D.G.] hebben gesproken over welk wapen [medeverdachte D.G.] zal gaan gebruiken en uiteindelijk heeft [medeverdachte D.G.] de Zoraki gebruikt om Peter R. de Vries neer te schieten. [verdachte K.M.] , [medeverdachte K.W.] , [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] hebben daarmee ieder een wezenlijke materiële dan wel intellectuele bijdrage geleverd aan het voorhanden hebben van de wapens en munitie.
\nConclusie De rechtbank acht bewezen dat [verdachte K.M.] , [medeverdachte K.W.] en [medeverdachte K.E.] op 5 juli 2021 de wapens en munitie samen voorhanden hebben gehad. Voorts acht de rechtbank bewezen dat [medeverdachte K.W.] de wapens en munitie op 6 juli 2021 heeft overgedragen en dat [verdachte K.M.] vervolgens samen met [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] op 6 juli 2021 de wapens en munitie voorhanden heeft gehad.
\nZaak B, feit 2 – deelname aan een criminele organisatie Juridisch kader Artikel 140 lid 1 Sr luidt: “Deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven, wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.”
\nVoor bewezenverklaring van 'een organisatie' als bedoeld in artikel 140 Sr is vereist dat sprake is van een samenwerkingsverband, met een zekere duurzaamheid en structuur, tussen twee of meer personen. In de wetsgeschiedenis wordt gesproken van ‘een duurzame samenwerking volgens een zeker stramien’. Hoewel het geen vereiste is dat tegenover derden als eenheid kan worden opgetreden, vormt dat wel een aanwijzing voor het bestaan van een organisatie.Voor duurzaamheid of bestendigheid is een zeker tijdsverloop van het samenwerkingsverband een aanwijzing. Het samenwerkingsverband moet in ieder geval een meer dan incidenteel karakter hebben.
\nVan ‘deelneming’ aan een organisatie als bedoeld in artikel 140 Sr kan slechts dan sprake zijn als de betrokkene behoort tot het samenwerkingsverband én een aandeel heeft in gedragingen dan wel gedragingen ondersteunt die strekken tot of rechtstreeks verband houden met de verwezenlijking van het in dat artikel bedoelde oogmerk. Het is niet vereist dat vast komt te staan dat de betrokkene heeft samengewerkt met, of bekend is met alle andere personen die deel uitmaken van de organisatie of dat de samenstelling van het samenwerkingsverband steeds dezelfde is. De deelneming moet voor de betrokkene op zichzelf worden beoordeeld. Het is dus bijvoorbeeld niet van belang of andere personen meer hebben gedaan of een belangrijker rol vervulden dan de betrokkene.Voor ‘deelneming’ in de zin van artikel 140 Sr is voldoende dat de betrokkene in zijn algemeenheid weet (in de zin van onvoorwaardelijk opzet) dat de organisatie het plegen van misdrijven tot oogmerk heeft. De betrokkene hoeft geen wetenschap te hebben van één of meer concrete misdrijven die door de organisatie worden beoogd.
\nHet gaat bij het misdrijf van artikel 140 Sr niet om het daadwerkelijk gepleegd zijn van misdrijven, maar om het ‘oogmerk’ tot het plegen van meerdere misdrijven. Het is niet vereist dat het plegen van misdrijven de voornaamste bestaansgrond van de organisatie is.Voor de vaststelling van het oogmerk komt onder meer betekenis toe aan misdrijven die in het kader van de organisatie al zijn gepleegd, aan het meer duurzaam of gestructureerde karakter van de samenwerking – zoals dat kan blijken uit de onderlinge verdeling van werkzaamheden of onderlinge afstemming van activiteiten van deelnemers binnen de organisatie met het oog op het bereiken van het gemeenschappelijke doel van de organisatie – en, meer algemeen, aan de planmatigheid of stelselmatigheid van de met het oog op dit doel verrichte activiteiten van deelnemers binnen de organisatie.
\nTenlastelegging in deze zaak Het Openbaar Ministerie heeft in de tenlastelegging van dit feit limitatief omschreven welke personen zouden hebben deelgenomen aan de criminele organisatie, te weten [verdachte K.M.] , [medeverdachte K.E.] , [medeverdachte D.K.] , [medeverdachte G.M.] , [medeverdachte E.O.] , [medeverdachte L.S.] , [medeverdachte C.W.] en/of [medeverdachte K.W.] . De gebruikelijke toevoeging “en/of één of meer andere(n)” ontbreekt. Het Openbaar Ministerie heeft er (daarmee) bewust voor gekozen vermoedelijke opdrachtgevers c.q. personen uit het hogere echelon buiten de tenlastelegging te houden. Voorts heeft het Openbaar Ministerie uitdrukkelijk niet beoogd deelname aan twee verschillende criminele organisaties ten laste te leggen.
\nDe misdrijven waartoe de criminele organisatie het oogmerk zou hebben zijn volgens de tenlastelegging: moord (te) begaan met een terroristisch oogmerk en/of moord (artikelen 289 en 83 Wetboek van Strafrecht), zware mishandeling en/of mishandeling, met voorbedachten rade (artikelen 300, 301, 302 en 303 Wetboek van Strafrecht), heling (artikel 416 Wetboek van Strafrecht) en/of het voorhanden hebben van vuurwapens en/of munitie van categorie II en/of III (te) begaan met een terroristisch oogmerk en/of het voorhanden hebben van vuurwapens en/of munitie.
\nDe in de tenlastelegging bedoelde moord betreft volgens het Openbaar Ministerie de liquidatie van Peter R. de Vries en de vermoedelijk beoogde liquidatie betreft ene ‘piga’. De (zware) mishandeling betreft de personen [slachtoffer ] (de ex-zwager van [betrokkene 20] ) en mogelijk ook voornoemde ‘piga’.
\nBeoordeling ten aanzien van duurzaam en gestructureerd samenwerkingsverband De rechtbank stelt voorop dat de rol van [medeverdachte K.W.] (zoals die uit het dossier blijkt) beperkt is tot 5 en 6 juli 2021. Van een voldoende duurzame en gestructureerde samenwerking door en met hem kan alleen al daarom niet worden gesproken.
\nDe vraag die als eerste voorligt is of de resterende personen (al dan niet in wisselende samenstelling) een voldoende duurzaam en gestructureerd samenwerkingsverband vormen. Op basis van het dossier en het verhandelde ter terechtzitting overweegt de rechtbank het volgende.
\nDe rechtbank stelt vast dat [verdachte K.M.] en [medeverdachte K.E.] als medepleger en [medeverdachte G.M.] en [medeverdachte E.O.] als medeplichtige betrokken waren bij de moord op Peter R. de Vries. Ook kan vastgesteld worden dat er bij de uitvoering van de moord gebruik is gemaakt van wapens en een gestolen auto.
\nDe rechtbank kan echter niet vaststellen dat er bij de moord op Peter R. de Vries of bij (de voorbereiding van) andere misdrijven samenwerking of communicatie is geweest tussen [verdachte K.M.] en [medeverdachte K.E.] enerzijds en [medeverdachte G.M.] , [medeverdachte E.O.] , [medeverdachte C.W.] , [medeverdachte L.S.] en [medeverdachte D.K.] anderzijds.
\nDe rechtbank kan niet vaststellen dat één of meer in de tenlastelegging genoemde personen betrokken is/zijn geweest bij een (mogelijke) mishandeling van [slachtoffer ] in de nacht van 1 op 2 mei 2021 of in de avond van 4 mei 2021. De latere poging zware mishandeling van [slachtoffer ] in september 2021 valt buiten de tenlastegelegde periode. De rechtbank ziet weliswaar in de nacht van 2 op 3 mei 2021 communicatie van [medeverdachte D.K.] met [medeverdachte E.O.] die duidt op een geplande mishandeling van [slachtoffer ] maar de opdracht daartoe lijkt afkomstig van ene ‘Denzel Washington’, die niet kan worden geïdentificeerd als één van de personen die (volgens de tenlastelegging) de criminele organisatie vormen.
\nVoor zover al kan worden vastgesteld dat [medeverdachte C.W.] en [medeverdachte G.M.] die avond/nacht in Nieuwegein aanwezig zijn geweest, kan niet worden vastgesteld wat zij daar deden. Voorts is er onvoldoende bewijs om vast te kunnen stellen dat [medeverdachte C.W.] in de avond van 4 mei 2021 betrokken was bij een mishandeling van [slachtoffer ] in IJsselstein. Voor zover al kan worden vastgesteld dat [verdachte K.M.] en [medeverdachte K.E.] die avond (4 mei 2021) betrokken zijn geweest bij een mishandeling van [slachtoffer ] (die daar nooit aangifte van heeft gedaan en er ook geen verklaring over heeft willen afleggen), brengt dit nog niet mee dat die mishandeling kan worden geplaatst in het kader van een criminele organisatie.
\nUit het dossier volgt niet meer dan dat op verschillende data begin mei 2021 ad hoc is samengewerkt tussen (steeds) verschillende personen.
\nOok de bevindingen in het dossier betreffende ene ‘piga’ kunnen niet bijdragen aan het bewijs van de tenlastegelegde organisatie. Een groot deel van de communicatie die in dit verband wordt gevoerd vindt plaats tussen [medeverdachte D.K.] en personen waarvan niet vastgesteld kan worden dat zij deel uitmaken van de tenlastegelegde organisatie (‘Rambo Kimbo’ en ‘InGodWeTrust’). Voor zover [medeverdachte D.K.] gesprekken voert met [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] zijn deze onvoldoende concreet om te kunnen vaststellen dat sprake is van het oogmerk op het plegen van moord dan wel mishandeling.
\nTussen de in de tenlastelegging genoemde personen is er dan ook geen sprake van een (zichtbare) onderlinge verdeling van werkzaamheden of onderlinge afstemming van activiteiten met het oog op het bereiken van een gemeenschappelijke doel. Er is sprake van losse personen of groepjes personen die - zonder verbindend element - geen (voldoende) duurzaam en gestructureerd samenwerkingsverband vormen anders dan met een incidenteel doel. Het is niet uit te sluiten dat er, via hoger in de hiërarchie geplaatste opdrachtgevers, coördinatie van activiteiten heeft plaatsgevonden, maar het handelen van eventuele opdrachtgevers valt buiten het bereik van de tenlastelegging en kan daarom niet bijdragen aan het bewijs van het bestaan van de tenlastegelegde criminele organisatie.
\nDe rechtbank zal [verdachte K.M.] dan ook vrijspreken van deelneming aan een criminele organisatie.
\n4.3.4 Terroristisch oogmerk Juridisch kader Artikel 83a van het Wetboek van Strafrecht (Sr) bepaalt dat onder terroristisch oogmerk wordt verstaan het oogmerk om:
\nVoor het aannemen van een terroristisch oogmerk is voldoende dat één van deze drie oogmerkvormen wordt bewezen.
\nIn deze zaak gaat het om de vraag of sprake is van het oogmerk om (een deel van) de bevolking ernstige vrees aan te jagen. Dat [verdachte K.M.] de moord op Peter R. de Vries heeft gepleegd met de hierboven onder (2) en/of onder (3) omschreven oogmerkvormen is door het Openbaar Ministerie niet betoogd en volgt, naar het oordeel van de rechtbank, ook niet uit de bewijsmiddelen.
\nHet terroristisch oogmerk, waarvan de formulering is gebaseerd op die in artikel 1, eerste lid, van het Kaderbesluit van de Raad van de Europese Unie van 13 juni 2002 inzake terrorismebestrijding (hierna: kaderbesluit), kan blijkens de wetgeschiedenis worden opgevat als een strafverzwarende omstandigheid bestaand in een bijkomend oogmerk. Dit betekent dat bij de beantwoording van de vraag of een misdrijf is begaan met een terroristisch oogmerk niet beslissend is welk gevolg door de gedraging wel of niet kan worden verwezenlijkt, maar welk gevolg de dader met zijn gedraging daadwerkelijk beoogde. Het misdrijf behoeft niet ideologisch gemotiveerd te zijn, het gaat er (met name) om welk effect de verdachte daarmee wilde bereiken.
\nDe omstandigheid dat het terroristisch oogmerk een subjectief bestanddeel is staat er niet aan in de weg dat het bewijs uit objectieve feiten en omstandigheden kan worden afgeleid, waaronder de aard van het misdrijf en de context waarin het is begaan.
\nUit de wetsgeschiedenis blijkt dat de formulering \"de bevolking of een deel der bevolking van een land\" een concretisering is van de term \"een bevolking\" uit artikel 1 van het kaderbesluit. Dat kaderbesluit heeft niet het oog op een gering deel van de bevolking van een land.
\nOnder het oogmerk om (een deel van) de bevolking ernstige vrees aan te jagen moet daarom worden verstaan dat een dader met het gepleegde misdrijf tot doel heeft te veroorzaken dat de bevolking of een voldoende substantieel deel daarvan angstige gevoelens voor iets dreigends krijgt, bijvoorbeeld in de trant van dat een ieder kan vrezen het volgende slachtoffer te zijn. Niet voldoende is dat die ernstige vrees een onbedoeld bijeffect vormt.
\nDaarbij wordt opgemerkt dat niet is vereist dat het aanjagen van vrees tot het daadwerkelijk geïntimideerd zijn van (een deel van) de bevolking behoeft te hebben geleid.
\nVoor een bewezenverklaring van medeplegen van moord met terroristisch oogmerk, moet de medepleger zelf een terroristisch oogmerk hebben. In het geval er geen sprake is van medeplegen maar wel van medeplichtigheid geldt het volgende. Indien een medeplichtige zelf geen opzet heeft op deze strafverzwarende omstandigheid, maar wél op de moord, wordt bij de bewezenverklaring en kwalificatie (in beginsel) de medeplichtigheid van de verdachte gegrond op het gronddelict inclusief strafverzwarende omstandigheid. Bij de straftoemeting wordt rekening gehouden met het beperktere opzet van de medeplichtige (art. 49 lid 4 Sr).
\nBeoordeling De rechtbank stelt voorop dat [verdachte K.M.] geen verklaring heeft afgelegd over zijn (subjectieve) bedoeling bij het plegen van de moord. Ook uit de berichten die hij heeft verzonden naar de verschillende gebruikers van de Google Pixel telefoon kan niet worden afgeleid dat hij met de moord beoogde (een deel van) de bevolking angst aan te jagen. Anders dan regelmatig bij terroristische aanslagen voorkomt is voorafgaand, tijdens of na de moord niet door schriftelijke of mondelinge uitlatingen ruchtbaarheid gegeven aan de bedoelingen van de dader(s).
\nHet Openbaar Ministerie heeft betoogd dat de opdrachtgevers van deze moord uitdrukkelijk de bedoeling hadden gevoelens van angst en onveiligheid op te roepen bij de bevolking of een deel daarvan. Het Openbaar Ministerie wijst in dit verband naar de organisatie van [betrokkene 20] , de eerdere moorden op de broer en de advocaat van de kroongetuige in het Marengo-proces en het feit dat Peter R. de Vries vertrouwenspersoon was van deze kroongetuige.
\nDe rechtbank overweegt dat [betrokkene 20] in dit proces niet in staat van beschuldiging is gesteld en zich ook niet kan verdedigen. Of hij betrokken was bij de moord op Peter R. de Vries en welk eventueel oogmerk hij dan zou hebben gehad, ligt in dit strafproces uitdrukkelijk niet ter beoordeling voor en de rechtbank neemt daarover dan ook geen standpunt in.
\nHet gaat derhalve in deze zaak alleen om de vraag of deze verdachte een terroristisch oogmerk had bij het plegen van de moord.
\nDe rechtbank moet daarom beoordelen of uit de objectieve feiten en omstandigheden kan worden afgeleid dat [verdachte K.M.] daadwerkelijk de bedoeling had (een voldoende substantieel deel van) de bevolking ernstige vrees aan te jagen. Daarvoor is niet voldoende dat de moord is gepleegd zonder geluidsdemper op de openbare weg in het centrum van Amsterdam en op klaarlichte dag (een zomeravond rond 19:30 uur) zodat veel mensen daarvan getuige waren. De verdediging heeft er terecht op gewezen dat de locatie en het tijdstip mogelijk zijn gekozen vanwege de routines van het slachtoffer en dus - hoe cru ook - ter verhoging van de slagingskans. In ieder geval duiden die omstandigheden op zichzelf niet op een oogmerk om de bevolking ernstige vrees aan te jagen bijvoorbeeld in de zin dat een ieder bang kan zijn een volgend slachtoffer te zijn.
\nOok uit het feit dat (schokkende) filmbeelden van het zwaargewonde slachtoffer zijn verschenen op sociale media kan niet worden afgeleid dat de moord met een terroristisch oogmerk zou zijn gepleegd. Anders dan het Openbaar Ministerie heeft betoogd, kan op basis van het dossier niet worden vastgesteld dat vooraf is bedacht om na de moord dergelijke filmbeelden te verspreiden om het schokeffect in de samenleving te versterken. Ook is er geen bewijs dat [verdachte K.M.] betrokkenheid heeft gehad bij het maken of delen van die filmbeelden.
\nDat de rechtsorde door de moord ernstig is geschokt, hetgeen voor [verdachte K.M.] voorzienbaar was, betekent nog niet dat bij hem sprake was van een terroristisch oogmerk bij het medeplegen van de moord (feit 1).
\nNaar het oordeel van de rechtbank kan ook niet bewezen worden dat het voorhanden hebben van de vuurwapens en munitie op 5 en 6 juli 2021 (feit 2) door [verdachte K.M.] is begaan met een terroristisch oogmerk. Het enkele voorhanden hebben van de vuurwapens en munitie in de beslotenheid van een woning of voertuig heeft niet in zichzelf een vrees aanjagend oogmerk. Evenmin is gebleken dat de wapens met dat doel zijn getoond (bijvoorbeeld bij het testen daarvan) of gebruikt.
\nDe conclusie is dat de rechtbank niet bewezen acht dat [verdachte K.M.] met een terroristisch oogmerk heeft gehandeld, zodat hij van dat bestanddeel in de aan hem tenlastegelegde feiten zal worden vrijgesproken.
\n5Bewezenverklaring De rechtbank acht op grond van de bewijsmiddelen in bijlagen 3 en 4 bewezen dat [verdachte K.M.] :
\nZaak A op 6 juli 2021 te Amsterdam, tezamen en in vereniging met anderen, opzettelijk en met voorbedachten rade P.R. de Vries van het leven heeft beroofd door met een vuurwapen in het hoofd en het lichaam van P.R. de Vries te schieten, ten gevolge waarvan P.R. de Vries op 15 juli 2021 is overleden;
\nZaak B 1. op 5 juli 2021 en 6 juli 2021 in Nederland, tezamen en in vereniging met anderen, voorhanden heeft gehad
\n6De strafbaarheid van de feiten De bewezen geachte feiten zijn volgens de wet strafbaar. Het bestaan van een rechtvaardigingsgrond is niet aannemelijk geworden.
\n7De strafbaarheid van verdachte Beroep op psychische overmacht Door de verdediging is bepleit dat [verdachte K.M.] moet worden ontslagen van rechtsvervolging omdat hij zich met succes kan beroepen op psychische overmacht. Daartoe is aangevoerd dat [verdachte K.M.] onder grote druk heeft gehandeld. Het weigeren van verdere medewerking aan het strafbare feit was geen reële optie aangezien niet denkbeeldig was dat dit hemzelf of zijn familie het leven zou hebben gekost. De verdediging heeft daarbij gewezen op berichten in de Google Pixel “wacht bek want ik moet dit doen … anders zal ik onder de groene zoden liggen” en berichten van september 2021 afkomstig van ‘Warmode = Back’.
\nOordeel van de rechtbank Van psychische overmacht is sprake bij een van buiten komende drang waaraan een verdachte redelijkerwijze geen weerstand kan en ook niet behoeft te bieden. Hoewel de last tot het aannemelijk maken van de feitelijke grondslag van een verweer als het onderhavige niet bij de verdachte ligt, is het wel aan hem om zo veel mogelijk feiten en omstandigheden te noemen aan de hand waarvan de aannemelijkheid van zijn verhaal kan worden nagegaan. Behalve de ter terechtzitting afgelegde summiere verklaring, dat hij onder druk berichten doorstuurde, heeft [verdachte K.M.] daarover niets verklaard. Ook op vragen over mogelijke druk, tijdens de behandeling ter terechtzitting heeft hij zich consequent op zijn zwijgrecht beroepen.
\nDesalniettemin is de rechtbank van oordeel dat er in het dossier aanwijzingen zijn dat er sprake was van enige druk op [verdachte K.M.] . Getuige 5089 heeft daarover onder meer het volgende verklaard: “Hij was tegelijkertijd gespannen en in paniek. Hij was gespannen door de druk die ze op hem uitoefenden”, “godverdomme, ze gaan mij (de rechtbank begrijpt: [verdachte K.M.] ) afmaken als hij het niet doet” en “toen ik met [verdachte K.M.] was kon ik merken dat hij echt een druk voelde dat het gedaan moest worden.” [betrokkene 10] heeft onder meer het volgende verklaard: “Hij was ergens heel erg bang voor. [verdachte K.M.] vreesde voor iets.” en “Maar hij schreeuwde tegen mij. Ik moest echt die auto terugbrengen anders zou hij naar de klote gaan en ik ook.”
\nDe chatberichten afkomstig van ‘Warmode = Back’ hebben onmiskenbaar een dreigend karakter, maar deze berichten dateren van september 2021 en lijken geen verband te houden met de moord op Peter R. de Vries. Zonder nadere uitleg van [verdachte K.M.] kan de rechtbank niet vaststellen of ‘Warmode = Back’ voorafgaand aan en tijdens de moord op Peter R. de Vries, druk uitoefende op [verdachte K.M.] en zo ja, waar die druk dan uit bestond. De enkele stelling van de verdediging dat uit de berichten van ‘Warmode = Back’ genoegzaam blijkt dat het in juli 2021 vermoedelijk niet veel beter was, is onvoldoende om aan te nemen dat in juli 2021 sprake was van psychische overmacht. Het bericht in de chat op de Google Pixel telefoon op 6 juli 2021 afkomstig van [verdachte K.M.] “anders zal ik onder de groene zoden liggen” is onvoldoende om deze stelling aannemelijk te achten.
\nHoewel de rechtbank van oordeel is dat er sprake lijkt te zijn van enige druk jegens [verdachte K.M.] , is niet aannemelijk geworden dat deze druk van dien aard is dat deze bij [verdachte K.M.] ten tijde van het begaan van de feiten een zodanige gemoedstoestand heeft veroorzaakt, dat hij redelijkerwijs onmogelijk anders kon en behoefde te handelen dan hij heeft gedaan.
\nHet beroep op psychische overmacht wordt verworpen.
\nOok overigens zijn geen omstandigheden aannemelijk geworden die de strafbaarheid van de verdachte uitsluiten, zodat hij strafbaar is.
\n8Motivering van de straf 8.1 De eis van de officier van justitie De officier van justitie heeft gevorderd dat [verdachte K.M.] voor de door hem bewezen geachte feiten zal worden veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf.
\n8.2 Het standpunt van de verdediging De verdediging heeft zich – kort samengevat- op het standpunt gesteld dat oplegging van een levenslange gevangenisstraf in strijd is met artikel 3 EVRM en dat oplegging van een dergelijke straf niet past bij een enkelvoudige moord.
\nAan [verdachte K.M.] dient een tijdelijke gevangenisstraf te worden opgelegd en bij het bepalen van de hoogte van de tijdelijke gevangenisstraf moet in strafmatigende zin rekening worden gehouden met de druk en dreiging die op [verdachte K.M.] zijn uitgeoefend. Mede gelet op straffen die in vergelijkbare zaken in binnen- en buitenland worden opgelegd voor een enkelvoudige moord, moet er aanzienlijk lager worden gestraft dan het tijdelijke strafmaximum.
\n8.3 Het oordeel van de rechtbank De rechtbank heeft de op te leggen gevangenisstraf bepaald op grond van de ernst van de feiten en de omstandigheden waaronder deze zijn begaan en gelet op de persoon van de verdachte.
\nOp 6 juli 2021 heeft [medeverdachte D.G.] rond half 8 ’s avonds Peter R. de Vries neergeschoten. Negen dagen later, op 15 juli 2021 is Peter R. de Vries, op 64-jarige leeftijd, aan de gevolgen van de opgelopen schotverwondingen overleden. Peter R. de Vries had als misdaadverslaggever nationale en internationale bekendheid verworven en mede dankzij zijn inspanningen werden strafzaken opgelost. Vanaf half 2020 was Peter R. de Vries de adviseur en vertrouwenspersoon van de kroongetuige in het Marengo-proces.
\nDe moord op Peter R. de Vries is grondig voorbereid. Er is daarbij gebruik gemaakt van een gestolen auto die voorzien was van valse kentekenplaten. In de weken voorafgaand aan 6 juli 2021 is de omgeving van de studio van RTL Boulevard verkend door [medeverdachte K.E.] . In die periode heeft [medeverdachte K.E.] Peter R. de Vries in elk geval twee keer gevolgd toen hij de studio van RTL Boulevard verliet en door de Lange Leidsedwarsstraat naar de parkeergarage liep, waar hij altijd zijn voertuig parkeerde als hij te gast was bij RTL Boulevard. [medeverdachte K.E.] heeft [medeverdachte D.G.] op 6 juli 2021 vanuit Rotterdam naar Amsterdam gereden en in het uur voorafgaand aan het neerschieten van Peter R. de Vries heeft [medeverdachte K.E.] , conform de instructies van [verdachte K.M.] , [medeverdachte D.G.] rondgeleid. [medeverdachte K.E.] heeft [medeverdachte D.G.] onder andere de achteruitgang van de studio van RTL Boulevard en de ingang van de parkeergarage laten zien. Daarbij hebben zij ook de route gelopen die Peter R. de Vries altijd liep vanaf de uitgang van de studio naar de parkeergarage. Voorts heeft [medeverdachte K.E.] aan [medeverdachte D.G.] laten zien waar hij op [medeverdachte D.G.] zou wachten.
\nVervolgens is [medeverdachte D.G.] naar de plek gegaan waar hij volgens de instructie van [verdachte K.M.] Peter R. de Vries moest neerschieten. Nadat Peter R. de Vries [medeverdachte D.G.] was gepasseerd heeft [medeverdachte D.G.] Peter R. de Vries, temidden van het aldaar aanwezige publiek, van achteren op korte afstand neergeschoten. Een schot in zijn hoofd is Peter R. de Vries daarbij fataal geworden. [medeverdachte D.G.] is daarna gevlucht en ingestapt bij [medeverdachte K.E.] die verderop, in de gestolen Renault Kadjar, stond te wachten.
\nDoor bijzonder voortvarend en uitvoerig onderzoek zijn [medeverdachte D.G.] en [medeverdachte K.E.] binnen één uur na het neerschieten van Peter R. de Vries aangehouden.
\nIn de auto waarin [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] zijn aangehouden is een Google Pixel telefoon aangetroffen. Door het NFI is deze telefoon gekraakt en uit het berichtenverkeer op die telefoon komt de rol van [verdachte K.M.] duidelijk naar voren. Hoewel [verdachte K.M.] niet de schutter was, heeft hij een zodanige rol bij de planning en de uitvoering van de moord gehad, dat de rechtbank [verdachte K.M.] als medepleger van de moord beschouwt.
\nDe sturende rol van [verdachte K.M.] die uit de berichten naar voren komt wordt ondersteund door de verklaringen van getuige 5089. Op 5 juli 2021 stuurt [verdachte K.M.] [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte K.W.] aan bij het ophalen van de wapens, waaronder het moordwapen, in Alphen aan den Rijn. Op 6 juli 2021 coördineert [verdachte K.M.] de overdracht van die wapens en de Google Pixel telefoon van [medeverdachte K.W.] aan [medeverdachte K.E.] . Vervolgens geeft [verdachte K.M.] , via de Google Pixel telefoon, opdrachten aan [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] over hoe en waar de moordaanslag op Peter R. de Vries moet worden uitgevoerd. Na de aanslag wil [verdachte K.M.] weten of het gelukt is en bemoeit hij zich met het vluchten van [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] . Als de politie [medeverdachte K.E.] en [medeverdachte D.G.] dreigt aan te houden, geeft hij zelfs nog instructies om de telefoon kapot te maken en de simkaart op te eten.
\nAnders dan het Openbaar Ministerie heeft betoogd, kan de rechtbank op basis van het dossier niet vaststellen dat Peter R. de Vries is vermoord vanwege zijn rol als adviseur en vertrouwenspersoon van de kroongetuige in het Marengo-proces. Voor de rechtbank staat echter wel vast dat de moord op Peter R. de Vries een liquidatie is. Een moord is een buitengewoon ernstig misdrijf en een moord in de vorm van een liquidatie benadrukt nog eens te meer de absolute minachting voor het leven van een medemens. Dit totale gebrek aan respect voor het leven van Peter R. de Vries blijkt ook uit het berichtenverkeer tussen [verdachte K.M.] en [medeverdachte D.G.] . Opmerkingen als “deze hond moet je hebben” ( [verdachte K.M.] aan [medeverdachte D.G.] , 16:59 uur) en “ik schiet die kk ding helemaal door ze kk lichaam heen, die vieze kk hoer, (...) laat hem daar als een sletje achter” ( [medeverdachte D.G.] aan [verdachte K.M.] , 17:34 uur) zijn niet alleen illustratief maar ook ontluisterend.
\nDaar komt bij dat deze moord op klaarlichte dag op straat is gepleegd in het bijzijn van meerdere onschuldige omstanders. Dit moet zeer beangstigend voor hen zijn geweest. [medeverdachte D.G.] heeft het vuur geopend op straat en dat hierbij niemand anders is geraakt, is een gelukkige omstandigheid die niet aan de verdachten is te danken. [verdachte K.M.] en zijn mededaders hebben aldus blijk gegeven van een ongekende meedogenloosheid en gewetenloosheid. Zij hebben door hun handelen en de daarbij getoonde roekeloosheid laten zien niets te geven om een mensenleven.
\nVoorts betrekt de rechtbank in de strafoplegging dat [verdachte K.M.] ter terechtzitting geen openheid van zaken heeft gegeven over de beweegredenen van zijn handelen. [verdachte K.M.] heeft ter terechtzitting verklaard dat hij onder druk berichten heeft doorgestuurd, maar een nadere toelichting daarop heeft [verdachte K.M.] niet willen geven. Daarmee heeft [verdachte K.M.] geen verantwoordelijkheid genomen voor zijn handelen tegenover de nabestaanden.
\nDoor hun handelen hebben [verdachte K.M.] en zijn mededaders het slachtoffer het meest fundamentele recht ontnomen waarover een mens beschikt, te weten het recht op leven. Ook hebben zij onherstelbaar en onbeschrijflijk leed en verdriet toegebracht aan zijn nabestaanden, familie en vrienden. Uit de slachtofferverklaringen van [nabestaande 1] en [nabestaande 2] en van [benadeelde partij ] blijkt indringend welk verdriet het plotselinge en gewelddadige verlies heeft veroorzaakt bij de nabestaanden. Daarnaast heeft de moord een golf van ontzetting in de samenleving teweeg gebracht.
\nEr zijn tot slot geen persoonlijke omstandigheden bekend geworden waarmee in het voordeel van de verdachte rekening kan worden gehouden bij de strafoplegging.
\nDe rechtbank is van oordeel dat de strafoplegging, naast vergelding voor deze afschuwelijke daad, als doel moet hebben dat er een afschrikkende werking van uitgaat om anderen ervan te weerhouden over te gaan tot het plegen van dit soort feiten. Deze strafdoelen rechtvaardigen naar het oordeel van de rechtbank echter niet de oplegging van een levenslange gevangenisstraf aan de verdachte, zoals door de officier van justitie is geëist. Voor moord kan een levenslange gevangenisstraf worden opgelegd. Een levenslange gevangenisstraf is, behoudens gratie, ook echt levenslang. Naar het oordeel van de rechtbank dient uiterst behoedzaam te worden omgegaan met het opleggen van deze straf. Nu in dit geval sprake is van een enkelvoudige moord en [verdachte K.M.] niet eerder is veroordeeld voor moord of soortgelijke delicten, ziet de rechtbank geen ruimte voor oplegging van een levenslange gevangenisstraf. De rechtbank neemt hierbij in aanmerking dat de vergelding en de afschrikwekkende werking eveneens kan worden bereikt met een zeer langdurige tijdelijke gevangenisstraf.
\nWat betreft de op te leggen tijdelijke gevangenisstraf heeft de rechtbank ook acht geslagen op het recente strafblad van [verdachte K.M.] . Op 15 maart 2024 is [verdachte K.M.] door de rechtbank Amsterdam voor, kort gezegd, het medeplegen van zware mishandeling met voorbedachte rade en vuurwapenbezit, veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 47 maanden. Gelet op artikel 63 Sr moet de rechtbank bij de vaststelling van de hoogte van de straf rekening houden met die eerder opgelegde straf van 47 maanden, in die zin dat de straffen bij elkaar opgeteld niet boven het maximum van 30 jaren uit mogen komen.
\nZonder deze eerder opgelegde straf had de rechtbank, gelet op wat hiervoor is overwogen en met name gelet op de rol die [verdachte K.M.] heeft gespeeld bij de voorbereiding en het aansturen van de moord op Peter R. de Vries, aan [verdachte K.M.] de maximale tijdelijke gevangenisstraf voor de duur van 30 jaren opgelegd.
\nDe rechtbank zal de eerder opgelegde 47 maanden op deze 30 jaren in mindering (moeten) brengen, zodat de rechtbank [verdachte K.M.] thans zal veroordelen tot een gevangenisstraf voor de duur van 26 jaar en 1 maand, met aftrek van voorarrest.
\nTenuitvoerlegging van de opgelegde gevangenisstraf zal volledig plaatsvinden binnen de penitentiaire inrichting, tot het moment dat de veroordeelde in aanmerking komt voor deelname aan een penitentiair programma, als bedoeld in artikel 4 Penitentiaire beginselenwet, dan wel de regeling van voorwaardelijke invrijheidsstelling, als bedoeld in artikel 6:2:10 Wetboek van Strafvordering, aan de orde is.
\n9De vordering van de benadeelde partij mevrouw [benadeelde partij ] Mevrouw [benadeelde partij ] vordert [verdachte K.M.] hoofdelijk te veroordelen tot betaling van € 64.394,52, te vermeerderen met de wettelijke rente daarover vanaf 6 juli 2021 tot aan de voldoening en met oplegging van de schadevergoedingsmaatregel op grond van artikel 36f Wetboek van Strafrecht.
\nDe vordering bestaat uit de volgende onderdelen:
\nAffectieschade ad € 17.500,00 Schokschade ad € 40.000,00 Materiële schade ad € 6.894,52, te weten: Kosten ten behoeve van veiligheidsmaatregelen € 358,00 Reiskosten € 814,11 Eigen risico in verband met GGZ € 722,41 Toekomstige medische kosten cq eigen risico € 5.000,00 9.1 Oordeel van de rechtbank Omdat de rechtbank tot het oordeel is gekomen dat [verdachte K.M.] schuldig is aan het medeplegen van de moord op Peter R. de Vries, staat de onrechtmatigheid van zijn handelen jegens Peter R. de Vries vast. Op de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij is het materiële civiele recht van toepassing, zodat de rechtbank van het volgende beoordelingskader uitgaat.
\nDe rechtbank stelt voorop dat mevrouw [benadeelde partij ] geen erfgenaam is van Peter R. de Vries, zodat zij zich niet op die grond kan voegen in het strafproces ter zake van een onder algemene titel verkregen vordering tot schadevergoeding die Peter R. de Vries had op het moment van zijn overlijden (art. 51f lid 2 Sv).
\nZij kan zich voegen in het strafproces voor zover zij zelf rechtstreeks schade heeft geleden door het bewezen verklaarde strafbare feit (artikel 51f lid 1 Sv). Ook kan zij, voor zover zij behoort tot de kring van personen bedoeld in artikel 6:108, lid 1 tot en met 4 Burgerlijk Wetboek (BW), zich voegen terzake de in dat artikel limitatief omschreven vorderingen (art. 51f lid 2 Sv).
\nDe vermogensschade, ontstaan na het overlijden van het slachtoffer door het bewezen verklaarde strafbaar feit, kan worden toegewezen op grond van artikel 6:108 lid 1 en 2 BW en ziet op het derven van levensonderhoud door in de wet genoemde personen en de kosten van lijkbezorging. Mevrouw [benadeelde partij ] heeft geen vergoeding gevorderd van dergelijke schade. Voor de vergoeding van andere vermogensschade biedt de wet geen grondslag.
\nMet betrekking tot immateriële schade geldt dat in artikel 6:108 lid 3 van het Burgerlijk Wetboek (BW) is bepaald dat daargenoemde ‘naasten’ van een overledene aanspraak hebben op vergoeding van immateriële schade, die affectieschade wordt genoemd en waarvoor forfaitaire bedragen zijn opgenomen in het Besluit vergoeding affectieschade. Voorts is het vaste rechtspraak dat in geval van overlijden van het slachtoffer door het strafbare feit, ook sprake kan zijn van onrechtmatig handelen jegens degene bij wie de confrontatie met het strafbare feit of de gevolgen daarvan een hevige emotionele schok teweeg brengt. In dat geval kan er recht bestaan op vergoeding van zogenoemde immateriële en materiële schokschade, voor zover die schade volgt uit geestelijk letsel.
\n9.1.1 Affectieschade Artikel 6:108 lid 3 BW bepaalt dat de aansprakelijke verplicht is tot vergoeding voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, geleden door de in lid 4 genoemde naasten als gevolg van het overlijden. In artikel 6:108 lid 4 BW is bepaald welke categorieën personen als “naaste” worden aangemerkt. Mevrouw [benadeelde partij ] behoort niet tot de onder de sub a tot en met f genoemde personen. Zij stelt te behoren tot de in sub g genoemde categorie: “een ander persoon die ten tijde van de gebeurtenis in een zodanige nauwe persoonlijke relatie tot de overledene staat, dat uit de eisen van redelijkheid en billijkheid voortvloeit dat hij voor de toepassing van lid 3 als naaste wordt aangemerkt”.
\nDe rechtbank is het met het standpunt van mevrouw [benadeelde partij ] eens en vindt dat er sprake was een zodanige nauwe persoonlijke relatie tussen haar en Peter R. de Vries dat zij als ‘naaste’ in de zin van de wet moet worden aangemerkt. Uit de door haar overgelegde producties volgt dat mevrouw [benadeelde partij ] al vanaf 2015 een liefdesrelatie met Peter R. de Vries had en dat zij door hem ten huwelijk was gevraagd. Zij stonden op het punt om samen te gaan wonen in een nieuw aan te schaffen woning.
\nHet verweer van [verdachte K.M.] dat er geen sprake was van een affectieve relatie wordt derhalve verworpen.
\nDoor het overlijden van Peter R. de Vries heeft mevrouw [benadeelde partij ] nadeel geleden en heeft zij op grond van het Besluit vergoeding affectieschade aanspraak op een vergoeding van € 17.500,00. Dit bedrag zal dan ook als affectieschade worden toegewezen.
\n9.1.2 Schokschade De rechtbank gaat bij de beoordeling van de vordering tot vergoeding van schokschade uit van het door de Hoge Raad in zijn arrest van 28 juni 2022 neergelegde beoordelingskader: “(…) 3.4 Iemand die een ander door zijn onrechtmatige daad doodt of verwondt, kan – afhankelijk van de omstandigheden waaronder die onrechtmatige daad en de confrontatie met die daad of de gevolgen daarvan, plaatsvinden – ook onrechtmatig handelen jegens degene bij wie die confrontatie een hevige emotionele schok teweeg brengt. Het recht op vergoeding van schade is beperkt tot de schade die volgt uit door die laatste onrechtmatige daad veroorzaakt geestelijk letsel zoals hierna onder 3.7 nader omschreven.
\n3.5 Gezichtspunten die een rol spelen bij de beoordeling van de onrechtmatigheid jegens degene bij wie een hevige emotionele schok is teweeggebracht als hiervoor bedoeld (hierna: het secundaire slachtoffer) zijn onder meer:
\n3.6 De feitenrechter moet aan de hand van onder meer deze gezichtspunten in hun onderlinge samenhang beschouwd van geval tot geval beoordelen of sprake is van onrechtmatigheid, waarbij niet op voorhand aan een van deze gezichtspunten doorslaggevende betekenis toekomt. Als een van deze gezichtspunten geen duidelijke indicatie voor het aannemen van onrechtmatigheid geeft, kan onrechtmatigheid desondanks worden aangenomen als de omstandigheden daarvoor, bezien vanuit de overige gezichtspunten, voldoende zwaarwegend zijn.
\n3.7 Het recht op vergoeding van schade die is veroorzaakt door het onrechtmatig teweegbrengen van een hevige emotionele schok is – zoals hiervoor in 3.4 reeds overwogen – beperkt tot de schade die volgt uit geestelijk letsel. Voor de toewijzing van schadevergoeding ter zake van dat geestelijk letsel is vereist dat het bestaan van dat geestelijk letsel naar objectieve maatstaven is vastgesteld. In de rechtspraak over schokschade is in dat verband steeds overwogen dat dit in het algemeen slechts het geval zal zijn indien sprake is van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld. Daarmee is beoogd tot uitdrukking te brengen dat die emotionele schok moet hebben geleid tot geestelijk letsel dat gelet op aard, duur en/of gevolgen ernstig is, en in voldoende mate objectiveerbaar. Dit brengt mee dat als de rechter op grond van een rapportage van een ter zake bevoegde en bekwame deskundige – waarbij gedacht kan worden aan een ter zake bevoegde en bekwame psychiater, huisarts of psycholoog – tot het oordeel komt dat sprake is van geestelijk letsel in de hiervoor bedoelde zin, hij tot toewijzing van schadevergoeding kan overgaan, ook als in die rapportage geen diagnose van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld wordt gesteld.
\nAls sprake is van geestelijk letsel als hier bedoeld, komt zowel de materiële als de immateriële schade die daarvan het gevolg is voor vergoeding in aanmerking.
\n3.8 Ook in zaken over een vordering tot vergoeding van schokschade geldt dat de strafrechter gedeeltelijk een inhoudelijke beslissing kan nemen in de vorm van een toewijzing, en dat hij de vordering voor het resterende deel niet-ontvankelijk kan verklaren. Een dergelijke splitsing van de vordering maakt het voor de strafrechter mogelijk te beslissen over dat deel van de vordering waarvan de behandeling niet een onevenredige belasting van het strafgeding oplevert, terwijl de benadeelde partij het resterende deel van haar vordering aan de burgerlijke rechter kan voorleggen. Het voorgaande betekent echter niet dat de strafrechter op grond van zijn voorlopig oordeel een gevorderd (schade)bedrag geheel of gedeeltelijk kan toewijzen als voorschot, in afwachting van een definitief oordeel van de civiele rechter. (Vgl. HR 28 mei 2019, ECLI:NL:HR:2019:793, rechtsoverweging 2.8.4.) 3.9 Naast een aanspraak op vergoeding van de immateriële schade die het gevolg is van het hiervoor bedoelde, door een hevige emotionele schok veroorzaakte geestelijk letsel, kan een secundair slachtoffer ook, als naaste van het primaire slachtoffer, een aanspraak hebben op een vaste vergoeding op grond van de artikelen 6:107 lid 1, aanhef en onder b, Burgerlijk Wetboek (hierna: BW) en 6:108 lid 1 in verbinding met artikel 6:108 lid 3 BW (‘affectieschade’). In zo’n geval van samenloop van deze aanspraken zal de rechter aan de hand van de omstandigheden van het geval naar billijkheid en schattenderwijs moeten afwegen in hoeverre bij het bepalen van de hoogte van de vergoeding van de immateriële schade die het gevolg is van het hiervoor bedoelde, door de hevige emotionele schok veroorzaakte geestelijk letsel, rekening wordt gehouden met die aanspraak op affectieschade. (…)”
\nMevrouw [benadeelde partij ] heeft aangevoerd dat zij in de auto op weg was naar een woning die zij samen met Peter R. de Vries zou gaan bezichtigen, toen zij werd gebeld door [nabestaande 1] dat haar levenspartner was neergeschoten. Zij is direct naar het ziekenhuis gegaan en zag haar zwaargewonde partner, nog op een brancard op de Eerste Hulp. Zij zag waar de kogels hem hadden geraakt en in welke toestand hij verkeerde. Zij is steeds zoveel mogelijk bij hem gebleven en zag de medische handelingen die werden verricht en hoe hij vocht voor zijn leven. Zij was bij haar partner toen hij stierf. Zij is geconfronteerd met vreselijke beelden van haar neergeschoten partner die op internet zijn verspreid en met de gruwelijke details die in de media en in de strafprocedure aan de orde zijn gekomen. Sinds de gebeurtenissen is zij onder behandeling van een psycholoog, onder andere vanwege psychotraumatische klachten en angstklachten.
\nIn een brief van 30 mei 2022 van drs. [betrokkene 21] , Praktijk Ondersteuner Huisarts – GGZ, staat beschreven dat de begeleiding zich eerst richtte op rouwverwerking en omgaan met een traumatische gebeurtenis en dat er na korte tijd angstklachten zijn ontstaan. Uit een schriftelijke verklaring van 18 december 2023 blijkt dat mevrouw [benadeelde partij ] sinds oktober 2022 onder behandeling is van drs. [betrokkene 22] , klinisch psycholoog/psychotherapeut wegens rouw in combinatie met een posttraumatische stress-stoornis naar aanleiding van de dood van Peter R. de Vries.
\nDe rechtbank is van oordeel dat uit het voorgaande volgt dat bij mevrouw [benadeelde partij ] een hevige emotionele schok teweeg is gebracht door de directe confrontatie met haar geliefde die heel ernstig gewond was overgebracht naar het ziekenhuis en door de strijd om zijn leven die hij in haar nabijheid heeft gevoerd, waardoor geestelijk letsel is ontstaan dat door de psycholoog is beschreven.
\nDe verdachten [medeverdachte K.E.] , [medeverdachte D.G.] , [verdachte K.M.] , [medeverdachte K.W.] , [medeverdachte E.O.] en [medeverdachte G.M.] hebben, elk in hun eigen rol, door de moord op Peter R. de Vries niet alleen jegens hem onrechtmatig gehandeld, maar ook jegens mevrouw [benadeelde partij ] . Zij zijn gehouden de schade die voortvloeit uit haar geestelijk letsel te vergoeden.
\nDeze verdachten hebben met de moord op Peter R. de Vries een van de meeste ernstige misdrijven gepleegd die de wet kent. Bij mevrouw [benadeelde partij ] is sprake van psychotraumatische- en angstklachten en zij staat nog steeds onder behandeling van een psycholoog. Ook is bij haar PTSS vastgesteld. De rechtbank acht, mede gelet op vergoedingen die in andere vergelijkbare zaken worden toegekend, een bedrag aan immateriële schokschade van € 20.000,00 billijk. Daarbij is uitdrukkelijk meegewogen dat haar daarnaast wegens het verdriet en leed dat haar door het verlies van Peter R. de Vries is aangedaan een bedrag van € 17.500,00 aan affectieschade toekomt.
\nVan de vordering van € 40.000,00 aan schokschade wordt in deze procedure € 20.000,00 toegewezen. Voor het resterende deel wordt de vordering niet-ontvankelijk verklaard. Dat deel van de vordering kan eventueel nog aan de burgerlijke rechter worden voorgelegd.
\nHet verweer dat de schokschade enkel zou zijn onderbouwd door te verwijzen naar het vermeende terroristische oogmerk en de uitvoerige media-aandacht die deels door mevrouw [benadeelde partij ] zelf is veroorzaakt, wordt verworpen. De rechtbank heeft hiervoor overwogen op welke door de benadeelde partij aangevoerde gronden het bestaan van schokschade wordt aangenomen en daartoe behoren niet het terroristisch oogmerk en uitvoerige (deels zelf gecreëerde) media-aandacht.
\n9.1.3 Materiële schade Zoals hiervoor is overwogen is er bij mevrouw [benadeelde partij ] sprake van geestelijk letsel ten gevolge van de onrechtmatig teweeg gebrachte schok door de confrontatie met de (gevolgen van de) moord op Peter R. de Vries. De gevorderde “kosten eigen risico in verband met GGZ “ ad € 722,41 houden daarmee verband en zullen als materiële schokschade worden toegewezen. De “toekomstige medische kosten c.q. eigen risico” staan nog niet vast en de vordering zal in zoverre niet-ontvankelijk worden verklaard.
\nWat betreft de gevorderde kosten ten behoeve van veiligheidsmaatregelen heeft de advocaat van mevrouw [benadeelde partij ] verwezen naar rechtspraak die ziet op veiligheidsmaatregelen getroffen door het (primaire) slachtoffer van een strafbaar feit dat een onrechtmatige daad oplevert. Die rechtspraak biedt niet zonder meer een grondslag voor vergoeding van kosten van veiligheidsmaatregelen van nabestaanden van dat slachtoffer.
\nDe exclusieve strekking van artikel 6:108 BW laat niet toe dat door een ‘naaste’ van het overleden slachtoffer aanspraak gemaakt kan worden op vergoeding van andere dan daar genoemde schadeposten. Dit betekent dat de vordering wat betreft de gevorderde reiskosten en de kosten ten behoeve van veiligheidsmaatregelen niet-ontvankelijk zal worden verklaard.
\n9.2 Conclusie