Verkennend onderzoek NEN 5740 AA030202123 Plesmanlaan, Nunspeet Buitengebied Afwijkende waarde voor lood VO stationsgebied in Nunspeet D5 Royal Haskoning 15-05-2020 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA030202201 Elspeet Buitengebied Afwijkende waarde nikkel Zeeweg 66 P&J Milieuservices B.V.
\n08-01-2017 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA023301711 Zeeweg 66, 3853LM, Ermelo Buitengebied Afwijkende waarde minerale olie Eekterweg 49 Oosterwolde Rouwmaat 12-09-2016 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA026902015 Eekterweg 49, 8097PC, Oosterwolde Gld Buitengebied Waarschijnlijke invoerfout PCB gegevens; niet met zekerheid te stellen dus locatie uitgesloten Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Plesmanlaan 12 te Nunspeet Grondslag b.v.
\n03-06-2018 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA030202123 Plesmanlaan, Nunspeet Buitengebied Afwijkende waarde zink Broekermolenweg 10 te Putten Grontmij Nederland B.V.
\n20-01-2016 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA027302301 Broekermolenweg 10, 3882MG, Putten Buitengebied Waarschijnlijke invoerfout PCB gegevens; niet met zekerheid te stellen dus locatie uitgesloten VO Groot Emaus Groene Allee (ten noorden van nr. 10), Ermelo PJ Milieu BV 16-02-2017 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA023302343 Groene Allee, Ermelo Buitengebied Afwijkende waarde arseen VO Garderenseweg Putten Sweco 13-03-2017 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA027302379 Garderenseweg, Putten Wonen Afwijkend waarde cadmium en PCB Wijkcentrum De Roef Zuiderzeepad 1 PJ Milieu BV 22-04-2020 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA024303104 Zuiderzeepad 1, 3844JV, Harderwijk Wonen Waarschijnlijke invoerfout kwik en cadmium gegevens; niet met zekerheid te stellen dus locatie uitgesloten. Afwijkende waarde PCB Kelnarijstraat 16-18a PJ Milieu 22-07-2019 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA027300342 Kelnarijstraat 18, 3881CB, Putten Wonen Afwijkende waarde lood Baanweg 18 Antea Group 19-10-2016 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA024302563 Baanweg 18, 3844KS, Harderwijk Wonen Afwijkende waarde zink Bedrijventerrein Tonsel te Harderwijk Mateboer Milieutechniek BV 19-05-2020 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA024303079 Harderwijk Wonen Afwijkende waarde minerale olie VO + NO Kerkstraat te Oldebroek Matebroek 29-05-2020 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA026900155 Kerkstraat 9, 8096BS, Oldebroek Wonen Afwijkende waarde PAK en lood Kerkweg 29 Wezep Rouwmaat 02-01-2017 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA026902011 Kerkweg 29, 8091ET, Wezep Wonen Waarschijnlijke invoerfout PCB gegevens; niet met zekerheid te stellen dus locatie uitgesloten Verlengde Meidoornweg 11 Wezep Envita 25-11-2016 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA026902018 Verlengde Meidoornstraat 11, 8091DG, Wezep Wonen Waarschijnlijke invoerfout PCB gegevens; niet met zekerheid te stellen dus locatie uitgesloten VO Garderenseweg Putten Sweco 13-03-2017 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA027302379 Garderenseweg, Putten Wonen Waarschijnlijke invoerfout kwik en cadmium gegevens; niet met zekerheid te stellen dus locatie uitgesloten. Afwijkende waarden PCB De Wetstraat 8 te Ermelo Mateboer 07-03-2017 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA23301014 De Wetstraat 8 te Ermelo Wonen (Sterk) verhoogde waarden voor PAK in meerdere deelmonsters en daarmee afwijkend tov gebiedskwaliteit Verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN‑5740 Oogstweg 4 te Nunspeet Sigma Bouw en Milieu 10-08-2018 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA030200226 Oogstweg 6, Elspeet Wonen Afwijkende waarde PAK Verkennend bodemonderzoek Stationslaan 24-26 Nunspeet ROUWMAAT GROEP 03-01-2019 Verkennend onderzoek NEN 5740
\nAA030202087 Stationslaan 24, 8071CM, Nunspeet Wonen Afwijkende waarde PAK VO stationsgebied in Nunspeet D1 Royal Haskoning 15-05-2020 Verkennend onderzoek NEN 5740 AA030202201 Stationsgebied in Nunspeet Wonen Afwijkende waarde PAK Vijzelpad 74, Hattem Onbekend 15-6-2016 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Vijzelpad 74, Hattem Wonen Geen onverdachte locatie, PAK verhoogd Gemeentewerf Onbekend 26-6-2014 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Kerkhofdijk 6, Hattem Bedrijven- en industrieterreinen Geen onverdachte locatie Geldersedijk 95, Hattem Onbekend 27-12-2012 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Geldersedijk 95, Hattem Buitengebied Heranalyses, dubbele analyses verwijderd Nieuweweg Onbekend 6-3-2017 17-3-2017 Verkennend onderzoek NEN 5740 avr (aanvullend rapport) Onbekend Nieuweweg, Hattem Wonen Minerale olie waarschijnlijk opnieuw bemonsterd en niet bevestigd. Originele en één van de aanvullende analyses verwijderd AO Eperweg 33 Onbekend 13-11-2018 avr (aanvullend rapport) Onbekend Eperweg 33, Heerde Wonen PAK, gehalten onrealistisch laag en daarom verwijderd AO Hogeweg ong.
\nOnbekend 8-12-2020 avr (aanvullend rapport) Onbekend Hogeweg, Veessen Buitengebied Geen onverdachte locatie, enkel nikkel geanalyseerd De Stege 2 te Veessen Onbekend 5-11-2018 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend De Stege 2 te Veessen Wonen Onrealistisch lage gehalten barium en PAK verwijderd Dorpsstraat 29 Heerde Onbekend 25-8-2021 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Dorpsstraat 29 Heerde Wonen Geen onverdachte locatie. Eindoordeel GeoWeb Gelderland betreft uitvoeren NO.
\nKloosterweg nr. 6A te Wapenveld Onbekend 14-2-2022 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Kloosterweg nr. 6A te Wapenveld Buitengebied Metingen boven- en ondergrond identiek, waarschijnlijk invoerfouten Koerbergseweg 4 te Heerde Onbekend 8-2-2018 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Koerbergseweg 4 te Heerde Buitengebied Onrealistisch lage waarden voor meerdere gehalten. Betreffen vermoedelijk invoerfouten N794 Heerde realisatie Onbekend 3-12-2020 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend N794 Heerde Buitengebied PAK-gehalte betreft een statistische uitbijter en is verwijderd Soerelseweg 11 Heerde Onbekend 2-11-2018 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Soerelseweg 11 Heerde Wonen Minerale olie verwijderd. Betreft geen olie, maar verhoogd door PAK (humuszuren) Veesser Enkweg Veessen Onbekend 21-10-2020 Verkennend onderzoek NEN 5740 Onbekend Veesser Enkweg Veessen Buitengebied Verontreinigingen >I aangetoond, later aanvullend onderzoek uitgevoerd. Daaruit blijkt geen sterke verontreiniging volgens geoweb van provincie, maar onderzoek is niet representatief voor het gebied Concept-bodemkwaliteitskaart Heerde TAUW April 2023 Indicatief onderzoek n.v.t.
\nHullenweg t.o. 6, Wapenveld Wonen Minerale olie bij één analyse verwijderd. Betreft geen olie, maar verhoogd door PAK (humuszuren) Bijlage 6 Percentielbladen Bijlage 7 Achtergrondinformatie historie gebied Ontwikkeling beheergebied Elburg Binnen de gemeentegrenzen van Elburg liggen Elburg, de dorpen ’t Harde en Doornspijk en de buurtschappen Hoge Enk en voormalig buurtschap Oostendorp. In de jaren ’60 bestond de gemeente uit enkele lintdorpen en dorpskernen met lintbebouwing (figuur B7.1). Vanaf de jaren ’70 breidden de kernen zich uit. Voormalig buurtschap Oostendorp groeide op deze manier vast aan Elburg (figuur B7.2).
\nFiguur B7.1 Topografische kaart van degemeente Elburg in 1960 (bron: topotijdreis) Figuur B7.2 Topografische kaart van degemeente Elburg in 2019 (bron: topotijdreis) Ermelo Binnen de gemeentegrenzen van Ermelo liggen Ermelo en een negental buurtschappen. De buurtschappen, bestaande uit losse bebouwing, zijn vanaf de jaren ’60 weinig veranderd. Ermelo is daarentegen onderhevig geweest aan stedelijke uitbreiding (figuur B7.3 en B7.4). In de gemeenten zijn vele eendenhouderijen geweest.
\nFiguur B7.3 Topografische kaart van degemeente Ermelo in 1960 (bron: topotijdreis) Figuur B7.4 Topografische kaart van degemeente Ermelo in 2019 (bron: topotijdreis) Harderwijk Tot de afsluiting van de Zuiderzee in 1932 speelde de haven in Harderwijk een belangrijke rol in de stad en vond hier veel bedrijvigheid plaats. In de jaren ’60 bestond de gemeente uit een enkele stadskern (figuur B1.5). In deze periode werd de A28 uitgebreid tot de huidige A28 (figuur B7.8). Vanaf de jaren ’60 is de stad onderhevig geweest aan stedelijke uitbreiding (figuur B7.6, B7.7 en B7.8). Onderdeel hiervan is ook dat een deel van het Veluwemeer ingepolderd is. De laatste jaren heeft veel grondverzet plaatsgevonden in de nieuwe wijk Waterfront25Nota Bodembeheer regio Noord-Veluwe. TAUW, kenmerk R001-1206995LNH-baw-V02-NL, d.d. 21 januari 2014. Bij het ontwikkelen van de wijk Drielanden in het zuidwesten van de gemeente werden hoge arseengehalten aangetroffen (zie diffuse verontreiniging)26Onderzoek naar natuurlijk arseen en barium in Harderwijk. Technisch document 1: oorsprong en voorkomen. Witteveen+Bos, kenmerk HD126-2/posm/017, d.d. 28 april 2006. In Harderwijk zijn meerdere eendenhouderijen aanwezig geweest (zie ‘diffuse verontreinigingen’).
\nFiguur B7.5 Topografische kaart van degemeente Harderwijk in 1960 (bron: topotijdreis) Figuur B7.6 Topografische kaart van degemeente Harderwijk in 1975 (bron: topotijdreis) Figuur B7.7 Topografische kaart van degemeente Harderwijk in 2005 (bron: topotijdreis) Figuur B7.8 Topografische kaart van degemeente Harderwijk in 2019 (bron: topotijdreis) Nunspeet Binnen de gemeentegrenzen van Nunspeet liggen het dorp Nunspeet, de voormalige buurtschappen Oosteinde, Westeinde, Zwarte Goor en Zoom, de dorpen Elspeet, Vierhouten en Hulshorst en de buurtschappen Grote Kolonie en Kleine Kolonie. In de jaren ’60 bestond de gemeente uit enkele dorpskernen met wat lintbebouwing (Nunspeet en Elspeet), een aantal lintdorpen (Vierhouten en Hulshorst) en een aantal buurtschappen die enkel uit losse bebouwing bestonden (figuur B7.9). In de decennia hierop volgend ontstaan dorpskernen vanuit de lintdorpen en zijn de dorpen onderhevig aan stedelijke uitbreiding. Enkele buurtschappen groeiden hierdoor vast aan de dorpen (figuur B7.10).
\nFiguur B7.9 Topografische kaart van degemeente Nunspeet in 1960 (bron: topotijdreis) Figuur B7.10 Topografische kaart van degemeente Nunspeet in 2020 (bron: topotijdreis) Oldebroek Binnen de gemeentegrenzen van Oldebroek liggen de dorpen Oldebroek, Wezep, Hattemerbroek, Kerkdorp, ’t Loo, Noordeinde en Oosterwolde en de buurtschappen Bovenveen, Eekt, Mullegen, Posthoorn, Lapstreek, Voskuil en Trutjeshoek. In de jaren ’60 bestond de gemeenten uit enkele lintdorpen en dorpskernen met lintbebouwing (figuur B7.11). De buurtschappen bestonden uit lintbebouwing en losse bebouwing. In de jaren die hierop volgen groeien de dorpen waardoor ook in de voormalige lintdorpen centrale kernen ontstaan. De buurtschappen veranderen weinig qua formaat (figuur B7.12).
\nFiguur B7.11 Topografische kaart van degemeente Oldebroek in 1960 (bron: topotijdreis) Figuur B1.12 Topografische kaart van degemeente Oldebroek in 2020 (bron: topotijdreis) Putten Binnen de gemeentegrenzen van de gemeente Putten ligt het dorp Putten en verscheidene buurtschappen. Putten bestond in de jaren ’60 uit een centrale dorpskern met wat lintbebouwing. De buurtschappen bestonden voornamelijk uit losse bebouwing of lintbebouwing (figuur B7.13). Putten is in de jaren die hierop volgde gegroeid, terwijl de buurtschappen weinig zijn veranderd (figuur B7.14).
\nFiguur B7.13 Topografische kaart van de gemeente Putten in 1960 (bron: topotijdreis) Figuur B7.14 Topografische kaart van de gemeente Putten in 2020 (bron: topotijdreis) Vanwege de (voormalige) aanwezigheid van bedrijvigheid en nijverheid in de dorps- en stadskernen wordt verwacht dat er diverse diffuse verontreinigingen voorkomen in de gemeenten.
\nEr kunnen afwisselend vaag-, podzol- en eerdgronden worden aangetroffen.
\nHattem Hattem kent een oud (vooroorlogs) stadscentrum met daarom heen nieuwere uitbreidingen. In de jaren ‘60 en ‘70 kent het stadscentrum van Hattem een uitbreiding met de wijk Kraaijenberg en het bedrijventerrein Het Veen (figuur B7.15). De laatste nieuwe wijk Assenrade wordt in 2015 bijgebouwd, evenals het natuurgebied de Wiessen berger Kolk. Het Veen wordt momenteel herontwikkeld tot woonwijk (figuur B7.16). Waarschijnlijk zijn er door de eeuwenlang gebruik diffuse bodemkwaliteitsverschillen ontstaan tussen het oude stadscentrum en buitengebieden. De verwachting is dat het oude centrum meer beïnvloed is en daarmee een slechtere bodemkwaliteit heeft.
\nFiguur B7.15 Ontwikkeling van het centrum van Hattem is te zien rond de jaren ’60 en ’70. De kaart links is uit 1950 en rechts uit 1980 (bron: Topotijdreis) Figuur B7.16 Topografische kaart van Hattem in 2015, wanneer de laatste nieuwbouwwijk Assenrade is aangelegd net als de Wiessen berger Kolk (bron: Topotijdreis) Heerde In de gemeente Heerde zijn meerdere dorpskernen, namelijk Heerde, Hoorn, Wapenveld, Vorchten en Veessen. Het gaat om oudere dorpskernen met daarom heen nieuwere uitbreidingen. In de jaren ’60 en ‘70 vinden er wijkuitbreidingen plaats met de wijken Schotkamp/Zuppeld (westelijk van de oude dorpskern) en de wijk aan de noordoostzijden van de Kamperweg (figuur 3.4). In de jaren ’70 en’80 worden daarnaast de wijken Doelbeek en Vosbergen gebouwd. Deze wijken liggen beiden aan de oostzijde van het dorp. Vanaf de jaren ‘80 tot recentelijk wordt gebouwd aan de wijk de Molenweg in het noorden van Heerde. Hier zijn ook veel bedrijven gevestigd.
\nWaarschijnlijk zijn er door de ontwikkelingen bodemkwaliteitsverschillen ontstaan tussen het dorpscentrum en buitengebieden. Er is bij de statistische analyse daarom extra aandacht besteed aan eventuele kwaliteitsverschillen tussen het oude centrum en de overige woongebieden.
\nFiguur B7.17 Topografische kaarten van de ontwikkeling van Heerde. Links Heerde in 1960 en rechts in 1980 (bron: Topotijdreis) Concept-bodemkwaliteitskaart Heerde Inleiding Dit rapport bevat de technische onderbouwing van het opstellen van de bodemkwaliteitskaart voor de gemeente Heerde. TAUW heeft in opdracht van de gemeente Heerde een bodemkwaliteitskaart opgesteld voor de stoffen uit het standaardpakket en PFAS (poly- en perfluoralkylverbindingen). De gemeente Heerde wil aansluiten bij de bodemkwaliteitskaart van de regio Noord-Veluwe27Noord-Veluwe bodemkwaliteitskaart 2021, TAUW, kenmerk R003-1273092EVF-V04-baw-NL, d.d. 25-11-2021 die al eerder opgesteld is. Deze rapportage bevat de technische uitwerking van de vergelijking tussen de bodemkwaliteit binnen de gemeente Heerde en de regio Noord-Veluwe. Op basis daarvan wordt bepaald of het mogelijk is om de kaarten samen te voegen.
\n1.1 Aanleiding De aanleiding voor het opstellen van de bodemkwaliteitskaart is om het grondverzet binnen en tussen gemeentegrenzen te vereenvoudigen. De gemeenten in de regio Noord-Veluwe hebben in het verleden een Nota Bodembeheer opgesteld met bijhorende bodemfunctieklassen- en bodemkwaliteitskaarten. In deze regionale bodemkwaliteitskaart was de gemeente Heerde tot op heden niet meegenomen.
\n1.2 Doelstelling en aanpak De gemeente Heerde wil een bodemkwaliteitskaart opstellen om het grondverzet te faciliteren. Een bodemkwaliteitskaart geeft de gemeten achtergrondwaarden weer en dient als wettig bewijsmiddel conform artikel 4.3.5 van de Regeling bodemkwaliteit. Zo wordt voorkomen dat er voor elke partij grond en ontvangende locatie een partijkeuring c.q. bodemonderzoek moet worden uitgevoerd.
\nDe aanpak op hoofdlijnen voor het opstellen van een bodemkwaliteitskaart is als volgt te omschrijven:
\nIndeling van het beheersgebied in homogene deelgebieden, die met betrekking tot bodemgebruik, bodemopbouw en bodembelasting overeenkomstige kenmerken vertonen en waarin een vergelijkbare bodemkwaliteit verondersteld mag worden Het per deelgebied vaststellen van de kwaliteit door ten minste het gemiddelde en de 80- en 90-percentielwaarden vast te stellen en deze te toetsen aan de maximale waarden van de generieke kwaliteitsklassen Landbouw/Natuur (AW2000), Wonen en Industrie, zoals genoemd in het Besluit bodemkwaliteit Het vaststellen van de homogene bodemkwaliteitszones Het vaststellen van de milieutechnische uitgangspunten voor het grondverzet Het beschrijven van de gevolgde werkwijze en de gehanteerde uitgangspunten In deze rapportage is daarnaast de vergelijking van de resultaten van de concept-bodemkwaliteitskaart voor Heerde, met de bodemkwaliteitskaart Noord-Veluwe opgenomen.
\nOp basis daarvan kan worden bepaald of de twee kaarten samengevoegd kunnen worden.
\n2 Werkwijze 2.1 Beleidskader De bodemkwaliteitskaart is opgesteld conform de regels van het Besluit Bodemkwaliteit en de bijbehorende Regeling Bodemkwaliteit. Voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten is een Richtlijn bodemkwaliteitskaarten28Noord-Veluwe bodemkwaliteitskaart 2021, TAUW, kenmerk R003-1273092EVF-V04-baw-NL, d.d. 25-11-2021 opgesteld. In de Richtlijn staan aanvullende regels en aanwijzingen voor het opstellen van de bodemkwaliteitskaart.
\nDe Richtlijn bodemkwaliteitskaarten is bedoeld voor het gebruik van bodemkwaliteitskaarten:
\nVoor het toepassen van grond en bagger op bodem Als bewijsmiddel van kwaliteit van vrijkomende grond en bagger In dit kader zal de bodemkwaliteitskaart alleen worden opgesteld voor vrijkomende grond (en dus niet voor bagger), aangezien waterbodem geen onderdeel uitmaakt van deze kaart Binnen het Besluit bodemkwaliteit wordt er onderscheid gemaakt in 2 toetsingskaders:
\nGeneriek beleid (algemeen beleid) Bij het generieke beleid gelden de algemene regels uit het Besluit bodemkwaliteit voor de toepassing van grond Gebiedsspecifiek beleid (maatwerk) Door het opstellen van gebiedsspecifiek beleid kan het bevoegd gezag afwijken van de algemene regels uit het Besluit bodemkwaliteit Het beleidskader zal in de looptijd van deze kaart veranderen door de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Hierdoor zal bovenstaand beleidskader in de toekomst niet meer van toepassing zijn. Het beleidskader zal dan worden gevormd door enerzijds het vernieuwde Besluit Bodemkwaliteit en de bijbehorende Regeling Bodemkwaliteit. De regels over (onder andere) het toepassen van grond zullen te vinden zijn in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Bij het opstellen van dit technisch document is rekening gehouden met zowel het huidige als het toekomstige beleidskader.
\n2.2 Aanpak opstellen bodemkwaliteitskaarten De bodemkwaliteitskaart is opgesteld conform Richtlijn voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten en de eisen uit bijlage M van de Regeling bodemkwaliteit. In deze richtlijn worden 8 stappen onderscheiden:
\nOpstellen programma van eisen Vaststellen onderscheidende kenmerken Gegevensverzameling en gegevensbewerking Indelen beheergebied in deelgebieden Controle indeling van het beheergebied Verzamelen aanvullende informatie Vaststellen bodemkwaliteitszones Opstellen ontgravings- en toepassingskaart (generiek of gebiedsspecifiek) Onderdeel van het opstellen van een bodemkwaliteitskaart is het uitvoeren van een vooronderzoek conform NEN 5725 aanleiding E29NEN 5725:2017 NL - Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieu hygiënisch vooronderzoek. Dit vooronderzoek is gericht op het verzamelen van informatie en beoordelen of deze informatie voldoende en actueel is. Het vooronderzoek is dan ook onderdeel van meerdere stappen uit de Richtlijn.
\nIn stap 1 zijn de beleidsmatige en technisch inhoudelijke keuzes gemaakt. Deze vormen het kader waarbinnen de bodemkwaliteitskaart tot stand is gekomen. Zie paragraaf 2.3 en 2.4 voor de uitwerking.
\nIn stap 2 is vastgesteld welke kenmerken binnen het beheergebied een belangrijke rol spelen bij het definiëren van deelgebieden. Zie voor de uitwerking hoofdstuk 3.
\nIn stap 3 is de informatie die van het beheergebied beschikbaar was, verzameld en geschikt gemaakt voor de verwerking tot een bodemkwaliteitskaart. Hiertoe is bodeminformatie uit de bodeminformatiesystemen digitaal aangeleverd in XML-format. Zie hoofdstuk 3 voor de uitwerking.
\nIn stap 4 is het beheergebied ingedeeld in deelgebieden. Op basis van de verlenging was geadviseerd te kijken naar mogelijke samenvoegingen van homogene deelgebieden. Zie hoofdstuk 3 voor de uitwerking.
\nIn stap 5 is op basis van de informatie bepaalt of de indeling in deelgebieden van stap 4 juist is. Zie hoofdstuk 4 en 5 voor de uitwerking.
\nIn stap 6 zijn aanvullende gegevens toegevoegd die opgehaald zijn middels aanvullend veldwerk. Zie hoofdstuk 3.
\nIn stap 7 zijn de bodemkwaliteitszones definitief vastgesteld. Zie hoofdstuk 5.
\nIn stap 8 zijn de toepassingseisen geformuleerd en is bepaald in welk kader (generiek of gebiedsspecifiek) de kaart functioneert. Deze stap is opgenomen in de Nota Bodembeheer.
\n2.3 Technisch-inhoudelijke onderbouwing De technisch-inhoudelijke onderbouwing gaat in op de eisen waaraan een bodemkwaliteitskaart moet voldoen. In de Richtlijn zijn de onderwerpen benoemd die essentieel worden geacht om de kwaliteit van het grondverzet te kunnen waarborgen. Deze onderwerpen moeten dan ook minimaal in de onderbouwing worden meegenomen en zijn in onderstaande hoofdstukken en paragrafen toegelicht.
\nDit zijn:
\nHet (deel van het) beheergebied waarvoor de bodemkwaliteitskaart wordt opgesteld (paragraaf 3.1) De diepte en het aantal te onderscheiden dieptetrajecten waarover de bodemkwaliteitskaart een uitspraak doet (paragraaf 3.1) De stoffen die in de bodemkwaliteitskaart worden opgenomen (paragraaf 3.2.1) De onderscheidende kenmerken op basis waarvan de bodemkwaliteitszones worden gedefinieerd (paragraaf 3.2.2) Het deel van het beheergebied (onder andere de verdachte locaties) waarvoor de bodemkwaliteitskaart niet geldig is (paragraaf 3.3) De lintvormig diffuus belaste deelgebieden die worden onderscheiden (paragraaf 3.2.2) De kwaliteitseisen waaraan een bodemkwaliteitszone moet voldoen om te kunnen worden vastgesteld (hoofdstuk 4) De statistische kentallen op basis waarvan de bodemkwaliteitszones worden gekarakteriseerd (zie hoofdstuk 5 en bijlage 4) In welk kader de kaart functioneert: generiek of gebiedsspecifiek (zie Nota Bodembeheer) 2.4 Beleidsmatige onderbouwing De beleidsmatige onderbouwing is van toepassing indien gekozen wordt om van het generieke stelsel af te wijken middels gebiedsspecifiek beleid van de algemene regels uit het Besluit bodemkwaliteit. De Nota Bodembeheer onderbouwt de afwijking van generieke regels met gebiedsspecifiek beleid.
\n3 Uitvoering 3.1 Beheergebied en dieptetraject De extra toevoeging aan de bodemkwaliteitskaart van Noord-Veluwe betreft het grondgebied van de gemeente Heerde, zoals aangegeven in figuur 3.1.
\nFiguur 3.1 Gemeentegrens Heerde In de gemeente Heerde liggen geen grondwaterbeschermingsgebieden30Bron: Geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland (februari 2022) https://gldanders.planoview.nl/planoview/. Wel liggen twee grondwaterbeschermingsgebieden net buiten de gemeentegrens (zie figuur 3.2). Om deze gebieden liggen intrekgebieden op basis van de omgevingsverordening. Aan de oostkant wordt de gemeente begrensd door de rivier de IJssel. In 2019 zijn de werkzaamheden rondom de hoogwatergeul van de IJssel afgerond. Dit gebied is beheergebied van Rijkswaterstaat.
\nDe rijksweg A50 is geen onderdeel van het beheergebied van gemeente Heerde31Bron: Beheergrenzen Rijkswaterstaat https://maps.rijkswaterstaat.nl/geoweb55/index.html?viewer=Beheergrenzen.Webviewer.
\nFiguur 3.2 Kaart van gemeente Heerde (zwarte lijn markeert de gemeentegrens) met drinkwaterbeschermingsgebieden. De gele zones zijn intrekgebieden op basis van de omgevingsverordening (bron: Geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland (februari 2022)) De bodemkwaliteitskaart is opgesteld voor de boven- en ondergrond van de landbodem, waarbij de volgende dieptetrajecten worden aangehouden:
\nBovengrond: 0-0,5 m -mv Ondergrond: 0,5 -2,0 m-mv De verwachting is dat vooral de kwaliteit van de bovengrond beïnvloed is door menselijke activiteiten en dat de kwaliteit van de ondergrond gelijk of beter zal zijn.
\n3.2 Bodemkwaliteitszones en opgenomen stoffen 3.2.1 Opgenomen stoffen De bodemkwaliteitskaart is opgesteld voor zowel de stoffen uit het standaardpakket conform NEN 5740 als voor PFAS:
\nParameters standaardpakket: barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel, zink, PAK(som 10), PCB (som 7) en minerale olie De 28 PFAS stoffen conform het Handelingskader PFAS (versie december 2021) Arseen is in de bodemkwaliteitskaart niet opgenomen. Op basis van de bodemkaart32Bron: BRO Loket: https://www.broloket.nl/ondergrondmodellen/kaart blijkt dat er slechts in een klein gedeelte in het zuiden van Heerde arseengebieden zijn (beekeerdgronden).
\nEr is daarom besloten om dit gedeelte niet apart te zoneren, maar uit te sluiten. Zie voor de locatie van dit gebied de kaart met zone-indeling in bijlage 1.
\nIn de overige zones is arseen geen verdachte parameter. Arseen is daarom enkel indicatief meegenomen in de percentielbladen. Zo sluit de bodemkwaliteitskaart ook aan bij de regionale kaart, waar arseen alléén is meegenomen voor de zone arseengebieden. Er zijn in de dataset van Heerde slechts 3 arseenanalyses aanwezig. Bij geen van deze analyses wordt de achtergrondwaarde overschreden. Opgemerkt wordt dat al deze arseenanalyses uit één onderzoek afkomstig zijn en dus niet erg representatief zijn voor de hele gemeente.
\n3.2.2 Onderbouwing bodemkwaliteitszones Er zijn factoren die invloed hebben op de (verwachte) verontreinigingen in het gebied en daarmee de indeling in zones. Voor het standaardpakket is gekeken of er deelgebieden aan te wijzen zijn op basis van:
\nOnderscheidende kenmerken in bodemopbouw en geomorfologie Ontwikkeling van het beheergebied Functies in het gebied Bekende diffuse verontreinigingen Lintvormig diffuus belaste deelgebieden Hieronder worden opvallende zaken voor bovenstaande onderwerpen beschreven.
\nOnderscheidende kenmerken in bodemopbouw en geomorfologie De bodemopbouw in de gemeente Heerde bestaat veelal uit zand of uit klei/zavel33Bron: BRO Loket https://www.broloket.nl/ondergrondgegevens. Uit de beschikbare gegevens zijn verschillen zichtbaar tussen het rivierengebied (tussen de hoogwatergeul en de IJssel en de rest van de gemeente Heerde.
\nAan de westkant van de gemeente Heerde ligt de stuwwal34Bron: Algemeen Hoogtebestand Nederland 4 https://www.ahn.nl/ahn-viewer (te zien in figuur 3.3). In de hoger gelegen gebieden ligt het grondwater diep. Waarschijnlijk leidt dit niet tot grote verschillen in de bodemkwaliteit. Het is mogelijk wel van invloed op de grondwaterkwaliteit in verband met stromingsrichting en mogelijke aanvoer van (natuurlijk) voorkomende verontreinigingen.
\nFiguur 3.3 Hoogteprofiel in de regio van gemeente Heerde. Blauwe en groene gebieden liggen lager (<10 m NAP) dan gele en rode gebieden (>10 m NAP) (bron:AHN4 DSM 50 cm) Ontwikkeling van het beheergebied In de gemeente Heerde zijn meerdere dorpskernen, namelijk Heerde, Hoorn, Wapenveld, Vorchten en Veessen. Het gaat om oudere dorpskernen met daarom heen nieuwere uitbreidingen. In de jaren ’60 en ‘70 vinden er wijkuitbreidingen plaats met de wijken Schotkamp/Zuppeld (westelijk van de oude dorpskern) en de wijk aan de noordoostzijden van de Kamperweg (figuur 3.4). In de jaren ’70 en’80 worden daarnaast de wijken Doelbeek en Vosbergen gebouwd.
\nDeze wijken liggen beiden aan de oostzijde van het dorp. Vanaf de jaren ‘80 tot recentelijk wordt gebouwd aan de wijk de Molenweg in het noorden van Heerde. Hier zijn ook veel bedrijven gevestigd.
\nWaarschijnlijk zijn er door de ontwikkelingen bodemkwaliteitsverschillen ontstaan tussen het dorpscentrum en buitengebieden. Er is bij de statistische analyse daarom extra aandacht besteed aan eventuele kwaliteitsverschillen tussen het oude centrum en de overige woongebieden.
\nFiguur 3.4 Topografische kaarten van de ontwikkeling van Heerde. Links Heerde in 1960 en rechts in 1980 (bron: Topotijdreis) Functies in het gebied Als uitgangspunt is de begrenzing overgenomen van de bodemfunctiekaart uit 2009. Sinds 2009 is het beheergebied van Rijkswaterstaat nabij de IJssel echter gewijzigd door werkzaamheden aan de hoogwatergeul. Hierbij is als uitgangspunt genomen dat alle gedeelten van de gemeente die tot de waterstaatswerken behoren als waterbodem zijn geclassificeerd, met uitzondering van droge oevergebieden. De droge oevergebieden hebben de functie landbouw/natuur gekregen.
\nDe waterbodem is op de functiekaart apart weergegeven en valt voor het besluit bodemkwaliteit niet onder het bevoegd gezag van de gemeente Heerde. In de gemeente Heerde zijn verder geen grote functiewijzigingen ten opzichte van de vorige bodemfunctiekaart. Wel zijn er op enkele plaatsen kleine wijzigingen aangebracht op basis van de grens van de bebouwde kom.
\nDaardoor hebben de functiegebieden meer detail gekregen dan in het verleden.
\nBekende diffuse verontreinigingen Arseen In de regio Noord-Veluwe kunnen plaatselijk sterk verhoogde arseengehalten voorkomen. In het verleden ontstane arseen houdend kwelwater is neergeslagen bij het in contact komen met zuurstofrijker water. Arseen komt van nature voor in gebieden waar veel ijzeroer in de grond aanwezig is, aangezien het hier goed aan bindt. De locaties waar arseen van nature voorkomt zijn opgenomen als apart homogeen deelgebied. Op basis van de bodemkaart35Bron: BRO Loket: https://www.broloket.nl/ondergrondmodellen/kaart blijkt dat er slechts in een klein gedeelte in het zuiden van Heerde arseengebieden zijn (beekeerdgronden). Er is daarom besloten om dit gedeelte niet apart te zoneren, maar uit te sluiten. Zie voor de locatie van dit gebied de kaart met zone-indeling in bijlage 1.
\nAsbest In de regio Noord-Veluwe komt asbest op meerdere locaties (diffuus) voor. Dit is grotendeels te relateren aan het gebruik van asbest bij voormalige eendenhouderijen en in wegen. In de gemeente Heerde is voor zover bekend geen sprake van een diffuse verontreiniging met asbest. De verdenking op asbest is in de gemeente Heerde over het algemeen gerelateerd aan het gebruik van asbest in gebouwen en is daarmee locatie gebonden.
\nPFAS Voor een deel van de regio Noord-Veluwe is een bodemkwaliteitskaart opgesteld voor PFAS. Gemeente Heerde is geen onderdeel van deze kaart. PFAS wordt daarom meegenomen in de vergelijking van de bodemkwaliteit met de regio. Deze locaties bevinden zich vooral in de dorps- en -stadskernen van de gemeenten. Op deze locaties heeft vaak bedrijvigheid en nijverheid plaatsgevonden, waardoor ze ook verdacht kunnen zijn op verontreinigingen met andere stoffen. Zie de volgende paragraaf voor de uitgesloten locaties op basis van verdachte activiteiten.
\nLintvormig diffuus belaste gebieden In de gemeente zijn meerdere lintvormige diffuus belaste gebieden aanwezig, namelijk de Rijkswegen en de gemeentelijke wegen. De wegbermen zijn verdacht op meerdere parameters en voornamelijk de zware metalen en PAK. De Rijkswegen zijn uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart.
\nVanwege verschil in verkeersintensiteit wordt een kwaliteitsverschil verwacht tussen de gemeentelijke wegen en de gemeentelijke hoofdwegen. Net als in de regio Noord-Veluwe zijn de gemeentelijke hoofdwegen als aparte zone gedefinieerd. De N794 is daarnaast de enige provinciale weg binnen de gemeente Heerde. Deze ligt slechts voor zo’n 500 meter binnen de gemeente Heerde36Bron: Atlas provincie Gelderland, via https://geoportaal.gelderland.nl/portaal/apps/View/index.html?appid=1d9d914c81674cd0849e8b35c02ae125. Er is wel een bodemonderzoek bekend voor dit weggedeelte. Daaruit blijkt dat met name PAK verhoogd voorkomt. Daarnaast zijn een aantal metalen en minerale olie verhoogd aangetoond. Dit is in lijn met de verwachte kwaliteit voor wegbermen.
\nVoor de definitie van de berm wordt gebruik gemaakt van de definitie gegeven in het Besluit Bodemkwaliteit (artikel 63, lid 3). Hierin staat dat een berm maximaal 10 meter uit de weg ligt, tenzij de berm eerder wordt begrensd door een fysieke afscheiding. Deze definitie is ook te zien in onderstaande figuur37Bron: Factsheet omgaan met bermgrond bij (auto)snelwegen, via https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/wet-regelgeving/bbk/publicaties/factsheet-omgaan/.
\nFiguur 3.5 Definitie van de bermen Deze definitie is gebruikt om de bermenzone te construeren. Aanvullend zijn de volgende keuzes gemaakt:
\nTrottoirs en fietspaden worden gezien als fysieke afscheiding Inritten zijn opgenomen als onderdeel van de berm Zowel de verharde berm als de onverharde berm is meegenomen De gemeentelijke bermen zijn begrensd op 0,5 m -mv. In de ondergrond wordt geen verdere beïnvloeding verwacht van de berm en deze is opgenomen in de aangrenzende zone Opgemerkt wordt wel dat wegen in de tijd kunnen veranderen. Hierdoor kan de opgestelde zone niet meer actueel zijn in de looptijd van deze kaart. De definitie zoals hier gegeven is leidend om te bepalen wat tot de wegberm behoort.
\nOpgemerkt wordt dat de bermen mogelijk ook verdacht zijn ten aanzien van asbest en dat asbest wel dieper dan 0,5 m -mv aangetroffen kan worden. Asbest is echter geen onderdeel van deze bodemkwaliteitskaart. Bermen ter plekke van verdachte deellocaties (toegangsdammen, lokale ophogingen, et cetera) zijn daarom uitgesloten van deze kaart.
\nResultaat bodemkwaliteitszones Op basis van de bevindingen in het vooronderzoek en gesprekken met de opdrachtgever zijn de zones geclassificeerd zodat deze aansluiten bij de bodemkwaliteitszones van de regionale kaart van Noord-Veluwe.
\nIn een aantal gebieden wordt weinig grondverzet verwacht, en was al bekend dat er geen of te weinig data bekend was voor het bepalen van een representatieve kwaliteit. De inspanning voor het verzamelen van aanvullende data was in deze gebieden daarom onevenredig groot. Deze gebieden zijn daarom in overleg met de opdrachtgever uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart.
\nDit betreft de volgende (deel)gebieden:
\nArseengebieden Alle industrieterreinen met uitzondering van het grote industrieterrein aan de noordzijde van het dorp Heerde (rondom de Molenweg) Sportvelden bij de Veldweg te Heerde De woonkern Vorchten in het oostelijk gedeelte van de gemeente De woonkern Hoorn was in eerste instantie niet uitgesloten, maar is uiteindelijk ook uitgesloten vanwege een gebrek aan data In tabel 3.1 zijn de deelgebieden samengevat.
\nTabel 3.1 Resultaat onderscheiden bodemkwaliteitszones gemeente Heerde Zone Heerde Deelgebieden classificatie conform zones Noord-Veluwe Opmerking Wonen Wonen Vorchten en Hoorn uitgesloten, alsmede de sportvelden bij de Veldweg in Heerde Industrie Bedrijven- en industrieterreinen Gedeeltelijk uitgesloten vanwege gebrek aan data Landbouw-Natuur Buitengebied - Wegen met de bodemfunctie industrie Gemeentelijke wegen Provinciale wegen Geen kwaliteit bepaald, gebiedsspecifiek beleid - Arseengebieden Uitgesloten - Witte vlek (militair terrein) Uitgesloten Voor PFAS wordt de hele gemeente Heerde gezien als één homogeen deelgebied.
\n3.3 Uitgesloten locaties van de bodemkwaliteitskaart Het vooronderzoek is uitgevoerd conform NEN 5725 aanleiding E. Onderdeel van het vooronderzoek is om te bepalen:
\nWelke puntbronnen aanwezig zijn Welke (vermoedelijk) sterk verontreinigde locaties aanwezig zijn De bodemkwaliteitskaart toont de algemene achtergrondconcentratie van een gebied. Er zijn locaties waarvan verwacht wordt of bekend is dat de kwaliteit afwijkt. Locaties met een (naar verwachting) slechtere kwaliteit zijn uitgesloten. Dit zijn locaties waar verdachte activiteiten hebben plaatsgevonden, een slechtere kwaliteit is vastgesteld óf die (gedeeltelijk) gesaneerd zijn. Locaties waar een nader onderzoek uitgevoerd gaat worden op basis van de voorlopige resultaten van het verkennend bodemonderzoek zijn ook uitgesloten.
\nDefensieterreinen In Heerde bevindt zich een militair oefenterrein waar diverse verontreinigingen kunnen voorkomen van onder andere PFAS, PAK en zware metalen. Het militair schietterrein in het noordwesten van de gemeente is uitgesloten. Verder wordt de bodemkwaliteitskaart daar van oudsher niet gebruikt.
\nBoerenerven In de regio komen veel agrarische gebieden voor. Deze gebieden zijn in principe opgenomen in de bodemkwaliteitskaart. De boerenerven zijn echter uitgesloten.
\nStortplaatsen Stortplaatsen zijn verdacht op het voorkomen van diverse diffuse verontreinigingen. Vooral oudere stortplaatsen beschikken soms niet over adequate bodem beschermende maatregelen, waardoor de onderliggende bodem verontreinigd kan zijn. Informatie over de aanwezige stortlocaties in de regio is aangeleverd door de gemeente.
\nOverzicht uitgesloten locaties Zie tabel 3.2 voor een overzicht van verdachte locaties in de gemeente Heerde. Er zijn daarnaast een aantal gebieden uitgesloten vanwege te weinig data. Meer hierover is te vinden in paragraaf 3.2.
\nTabel 3.2 Lijst van uitgesloten locaties in gemeente Heerde Type verdachte locatie Adres in gemeente Heerde Voormalige papierfabriek Groteweg, Wapenveld-Noord Stortplaats Molenweg Wapenveld Nader onderzoek Dorpsstraat 29, Heerde Hogeweg, Veessen Militair oefenterrein Noordwestelijke gedeelte van het buitengebied Tank Molenweg 1-3 Heerde Eerder aangetoonde verontreinigingen Europaweg 5, Heerde Koerbergseweg 41, Heerde Veesser Enkweg, Veessen RWZI Postweg 39, Heerde Opgemerkt wordt dat het uitgevoerde vooronderzoek conform NEN 572538NEN 5725: Bodem – Strategie bij het uitvoeren van milieu hygiënisch vooronderzoek, oktober 2017 aanleiding E niet zoveel detail bevat als een vooronderzoek voor één enkele locatie. Tevens geldt dat voordat de bodemkwaliteitskaart gebruikt wordt ook een vooronderzoek conform aanleiding F uitgevoerd dient te worden. Indien hieruit blijkt dat een locatie verdacht is geldt ook op die locatie de bodemkwaliteitskaart niet.
\n3.4 Dataverzameling en uitgevoerde werkzaamheden 3.4.1 Aangeleverde XML-gegevens Door de gemeente Heerde zijn XML-gegevens aangeleverd. De waarnemingen zijn weergeven in bijlage 1. Voor de bewerking van de gegevens gelden de volgende zaken:
\nDe gegevens van de afgelopen 5 jaar zijn geselecteerd (vanaf 1 januari 2018) Data zonder XY-coördinaten op boring- of projectniveau zijn niet meegenomen, omdat deze niet aan een zone gekoppeld kunnen worden Grondwatermonsters en waterbodemmonsters zijn uit de dataset verwijderd De volgende typen onderzoek zijn meegenomen in de selectie:
\nIndicatief onderzoek Verkennend bodemonderzoek conform NEN 5740 (mogelijk in combinatie met asbestonderzoek conform NEN 5707) Oriënterend onderzoek Briefrapport Aanvullend rapport Eind- of nul situatie onderzoek Mengmonsters komen meerdere malen in de dataset terug, omdat de bodeminformatie op boringniveau opgeslagen wordt. Voor de bodemkwaliteitskaart gaat het om het aantal waarnemingen, oftewel het aantal analyses. De resultaten van de mengmonsters zijn dan ook eenmalig meegenomen in de dataset In mengmonsters zijn soms deelmonsters aanwezig met verschillende dieptetrajecten. Voor de bepaling van het dieptetraject van het mengmonster is gebruik gemaakt van het maximale dieptetraject van de verschillende deelmonsters In een enkel geval zijn waarnemingen in de dataset aangetroffen die onrealistisch laag waren, bijvoorbeeld, wanneer ze ver onder de gebruikelijke rapportagegrens liggen. Dit betrof met name PAK-gehalten. Mogelijk was hier sprake van een resultaat van een individuele PAK. Omdat de juiste waarde van deze waarnemingen niet achterhaald kon worden op basis van de aangeleverde gegevens, zijn deze gegevens uit de dataset verwijderd. In een ander geval bleken de gemeten gehalten van de boven- en ondergrond identiek te zijn. Omdat dit onrealistisch is, zijn ook deze gegevens uit de dataset verwijderd Voor het berekenen van de statistische kentallen in percentielbladen zijn de rekenregels volgens BoToVa toegepast. Op basis van de (gewijzigde) bijlage G39Deze gewijzigde bijlage van de Regeling bodemkwaliteit is voor het eerst gepubliceerd in Staatscourant 22335, d.d. 2 november 2012 onderdeel III van de Regeling bodemkwaliteit wordt vanaf 1 november 2013 bij de beoordeling van de kwaliteit van de bodem het analyseresultaat omgerekend naar het gehalte voor standaardbodem en vervolgens getoetst aan de toetsingswaarde voor standaardbodem. Voor de omrekening naar standaardbodem wordt gebruik gemaakt van de gemeten waarden voor organische stof en lutum van het desbetreffende monster Van een aantal waarnemingen was het organische stof en lutumgehalte niet bekend voor standaardpakket. Deze waarnemingen zijn aangevuld door uit te gaan van het gemiddelde organische stof en lutumgehalte van de desbetreffende zone en laag 3.4.2 Uitgevoerd veldwerk Voor het opstellen van deze bodemkwaliteitskaart bleek bij de aanlevering van de XML-gegevens dat er onvoldoende gegevens beschikbaar van de gemeente, met name voor PFAS en het standaardpakket in het deelgebied bedrijven- en industriegebieden. Daarnaast bleek met name in het buitengebied de spreiding onvoldoende en waren er in een aantal woongebieden onvoldoende waarnemingen. Om voldoende waarnemingen te hebben zijn daarom grondmonsters genomen en analyses uitgevoerd. Bij de plaatsbepaling zijn de uitgangspunten uit voorgaande paragrafen gehanteerd. Een overzicht is opgenomen in tabel 3.3.
\nTabel 3.3 Uitgevoerde werkzaamheden en analyses Zone Aantal boringen tot maximaal 2,0 m -mv Aantal analyses bovengrond (0 – 0,5 m -mv) Aantal analyses ondergrond (0,5-2,0 m -mv) Aantal analyses PFAS-bovengrond (0-0,5 m -mv) Aantal analyses PFAS-ondergrond (0,5-2,0 m -mv) Buitengebied 6 6 6 3 3 Wonen 5 5 5 2 2 Bedrijven- en industriegebieden 3 3 3 - - Totaal 14 14 14 5 5 Er zijn in totaal 14 boringen uitgevoerd verspreid over de verschillende bodemfuncties van gemeente Heerde. De boringen zijn geplaatst op locaties waar op basis van de aanleverde gegevens uit de XML onvoldoende gegevens bekend waren. De boringen zijn zowel op openbaar als op privaat terrein geplaatst. Per abuis is een boring geplaatst op een privaat terrein zonder toestemming. Deze is in overleg met de eigenaar uit de dataset verwijderd. De locatie van deze boring wordt in de kaart met boringen niet getoond. Tevens zijn de analysegegevens (betreft standaardpakket boven- en ondergrond) onzichtbaar gemaakt op het analysecertificaat.
\nDe resultaten van deze boring worden niet meegenomen in de bodemkwaliteitskaart.
\nBoring 113 is uitgevoerd in de buurtschap Hoorn, ten noordoosten van het dorp Heerde.
\nHier waren uiteindelijk na de statistische analyse toch niet genoeg waarnemingen, waardoor ook de resultaten van deze boring niet meegenomen zijn in de statistische analyse. Om het opstellen van de bodemkwaliteitskaart niet te vertragen zijn geen aanvullende analyses meer uitgevoerd in dit buurtschap. Er wordt hier ook weinig grondverzet verwacht.
\nHet veldwerk is uitgevoerd door de erkende veldwerker Jan (J.M.A.) Bouwmeester van TAUW op 14 en 16 februari 2023 onder certificaatnummer K54913. Voor een overzicht van de veiligheids- en kwaliteitsaspecten met betrekking tot het veldwerk en de analyses wordt verwezen naar bijlage 6. De situering van de boorpunten is weergegeven op de kaart in bijlage 7. De boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 8.
\n3.4.3 Laboratoriumanalyses Van elke boring is de bovengrond en een monster uit de ondergrond geanalyseerd op het standaardpakket grond40Lutum en organische stof, metalen (barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink), PCB (7), PAK (10), minerale olie (GC) en droge stof, analyse conform AS3000. Daarnaast zijn van vijf boringen de bovengrond en een monster uit de ondergrond geanalyseerd op PFAS (tabel 3.3). Bij het inzetten van de ondergrondmonsters is voor PFAS waar mogelijk de bodemlaag rond de grondwaterstand geanalyseerd. Deze laag is in de ondergrond het meest verdacht op het voorkomen van PFAS. De chemische analyses zijn uitgevoerd door Eurofins Analytico. De analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage 9.
\n4 Betrouwbaarheid bodemkwaliteitskaart De dataset vormt input voor de statistische analyse. De resultaten van de statistische analyse vormen de basis voor de bodemkwaliteitskaarten. De resultaten zijn weergeven in zogenaamde percentielbladen. Dit zijn tabellen met de statistische weergave van de analysegegevens.
\nOpgenomen hierin zijn onder andere:
\nDe aantallen analyse per parameter De percentielwaarden: dit zijn de waarden waar een bepaald percentage van de waarnemingen onder ligt. Zo is de P80 de waarde waar 80 % van de waarnemingen onder ligt Het gemiddelde en de maximale waarde die aangetroffen is De heterogeniteitsindex die aangeeft hoe heterogeen de zone is In dit rapport zijn alleen de percentielbladen van de definitieve gebiedsindeling opgenomen.
\nDe eerste resultaten zijn hieronder wel besproken. Voordat deze resultaten namelijk definitief gebruikt kunnen worden, moet eerst worden vastgesteld of de gekozen uitgangspunten volstaan. De volgende uitgangspunten worden geëvalueerd:
\nDe indeling in bodemkwaliteitszones Aanwezigheid uitbijters Aangetroffen heterogeniteit 4.1 Eisen evaluatie 4.1.1 Gebiedsindeling In de Richtlijn worden de volgende minimale eisen gesteld voor het beoordelen van de gebiedsindeling:
\nPer deelgebied dienen ten minste 20 waarnemingen beschikbaar te zijn. Per niet-aaneengesloten delen (ook wel subdeelgebied) dienen er ten minste 3 waarnemingen beschikbaar te zijn De waarnemingen dienen ruimtelijk voldoende verspreid over het deelgebied te liggen Voor elk deelgebied waarvoor voldoende informatie beschikbaar is, wordt vastgesteld of de indeling in deelgebieden optimaal is, waarmee bedoeld wordt dat er geen ruimtelijke structuur aanwezig is in de gehalten of de variabiliteit 4.1.2 Uitbijters Om een betrouwbaar beeld te krijgen van de kwaliteit is gekeken naar de gemeten concentraties. Wanneer een extreme waarde aanwezig is, dient conform de Richtlijn bepaald te worden:
\nOf deze extreme waarde deel uitmaakt van de achtergrondgehalten Of deze extreme waarde afkomstig is van een lokale puntbron Of deze extreme waarde een uitbijter betreft die het gevolg is van een fout in het onderzoek of een fout bij de invoer van de gegevens 4.1.3 Heterogeniteit Heterogeniteit is de mate van spreiding in de gemeten gehalten ten opzichte van de normwaarden. Als er binnen de zone sprake is van sterke heterogeniteit dan kan de algemene kwaliteit (in dit geval de P80) een vertekend beeld geven van de bodemkwaliteit en de kwaliteit van de vrijkomende partijen grond. In dat geval kan de bodemkwaliteitskaart niet als bewijsmiddel dienen. Hierbij wordt de heterogeniteit bepaald door het berekenen van de heterogeniteitsindex (HI) met de volgende formule:
\nOm te beoordelen welke mate van heterogeniteit aanwezig is, wordt gekeken naar de waarde van de HI: < 0,2 Weinig heterogeniteit 0,2-0,5 Beperkte heterogeniteit 0,5-0,7 Heterogeniteit > 0,7 Sterke heterogeniteit 4.2 Standaardpakket 4.2.1 Evaluatie gebiedsindeling In de tabellen 4.1 en 4.2 is weergeven hoeveel waarnemingen er per kwaliteitszone aanwezig en wat de classificering is voor de bovengrond en voor de ondergrond. Voor arseen zijn er minder waarnemingen. Uit het vooronderzoek kwam naar voren dat het gebied niet verdacht is op het voorkomen van arseen. Arseen is daarom enkel indicatief meegenomen, en niet nader beschouwd in de indeling van de bodemkwaliteitszones.
\nTabel 4.1 Resultaten van de bovengrond van de bodemkwaliteitszones voor het standaardpakket Zone Aantal waarnemingen Classificering (P80) Buitengebied 42-46 AW Wonen 24-30 Wonen Bedrijven- en industrieterreinen 5 AW Tabel 4.2 Resultaten van de ondergrond van de bodemkwaliteitszones voor het standaardpakket Zone Aantal waarnemingen Classificering (P80) Buitengebied 27-41 AW Wonen 19-22 AW Bedrijven- en industrieterreinen 4 AW Voor de zone bedrijven- en industrieterreinen wordt niet voldaan aan het minimumaantal waarnemingen van 20.Tevens is voor de parameter PAK in de ondergrond van de zone wonen één waarneming te weinig. Voor de overige zones zijn wel voldoende waarnemingen. Omdat de intentie is om de kaart van Heerde toe te voegen aan de regionale kaart van Noord-Veluwe is niet gekozen voor een intensievere aanvullende onderzoeksinspanning of het toevoegen van waarnemingen van 5-10 jaar oud.
\nEnkel het industriegebied aan de noordzijde van het dorp Heerde voldeed aan de eis van 3 waarnemingen per subdeelgebied. De overige industriegebieden zijn daarom uitgesloten.
\n4.2.2 Heterogeniteit In de bovengrond van de zone Wonen komt PAK heterogeen voor. Er zijn in de zone twee waarnemingen die significant hoger zijn dan de andere waarnemingen in het gebied. Aangezien deze waarnemingen afkomstig zijn van niet-verdachte locaties, zijn de waarnemingen niet verwijderd. De analyses zijn ook niet klasse bepalend. De aangetroffen heterogeniteit vormt dan ook geen belemmering voor de betrouwbaarheid van de classificering.
\n4.2.3 Uitbijters In de bovengrond van de zone wonen, waren twee monsters aanwezig met een hoog oliegehalte, wat met name de heterogeniteit sterk beïnvloedde. Eén van deze waarnemingen was afkomstig uit boring 106 van het aanvullend bodemonderzoek. Uit de beoordeling van de chromatogrammen bleek dat er hier geen sprake is van een verhoging van minerale olie, maar een schijnbare verhoging door de aanwezigheid van PAK. Dit wordt bevestigd door het hoge PAK-gehalte in hetzelfde monster. De minerale olie analyse is daarom verwijderd. De andere hoge minerale oliewaarneming is afkomstig uit de aangeleverde XML. Hiervan zijn geen chromatogrammen ingezien, maar omdat ook hier het PAK-gehalte hoog is, is het zeer aannemelijk dat ook hier geen daadwerkelijke verontreiniging met olie aanwezig is. De PAK-analyses zijn niet verwijderd.
\nIn de bovengrond van het buitengebied is één PAK-analyse verwijderd omdat deze statistisch sterk afweek en klasse bepalend was. Er is geen duidelijke aanleiding voor deze verhoogde waarde (31,4 mg/kg d.s. GSSD).
\nEr zijn geen andere uitbijters in de dataset aanwezig die de P80, het gemiddelde of de heterogeniteit sterk beïnvloeden. Er zijn verder daarom geen uitbijters verwijderd.
\n4.3 PFAS Voor PFAS is sprake van één homogene gebiedsindeling gebaseerd op het vooronderzoek. Slechts de verdachte locaties zijn uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart. De monsters die op PFAS geanalyseerd zijn, zijn zoveel mogelijk ruimtelijk verdeeld door de gemeente. Er is geen ruimtelijke variatie te zien in de PFAS-resultaten. Er is weliswaar sprake van heterogeniteit in de bovengrond voor som PFOS, maar dit wordt veroorzaakt door het kleine verschil tussen de achtergrondwaarde en de maximale waarde wonen. Deze aangetroffen heterogeniteit vormt dan ook geen belemmering voor de betrouwbaarheid van de classificering. Er zijn voor PFAS geen uitbijters verwijderd.
\n5 Bodemkwaliteitskaarten gemeente Heerde 5.1 Ontgravingskaarten In bijlage 1 zijn de homogene deelgebiedenkaarten te vinden. De percentielbladen zijn te vinden in bijlage 5. De ontgravingskaarten zijn te vinden in bijlage 3. De ontgravingsklassen bovengrond en ondergrond zijn opgenomen in tabel 5.1 en 5.2.
\n5.1.1 Overeenkomst met de bodemkwaliteitskaart van de regio Het vergelijken van twee bodemkwaliteitskaart is tot op zekere hoogte subjectief. Immers, statistische kentallen komen nooit geheel overeen. Daarnaast is de hoeveelheid waarnemingen in een zone sterk van invloed op de uitkomst van een statistische analyse. Immers, wanneer er slechts weinig waarnemingen zijn, heeft een enkele afwijkende waarneming een grotere invloed dan wanneer er veel waarnemingen zijn. Voor het vergelijken van de resultaten van deze concept bodemkwaliteitskaart voor Heerde is daarom met name naar de uiteindelijke ontgravingskwaliteit gekeken. Indien deze overeen komt en dezelfde parameters de achtergrondwaarde overschrijden, is de dataset sowieso geschikt om samen te voegen. Wanneer er verschillen zijn in de parameters die de achtergrondwaarde overschrijden, is beschouwd of dit invloed heeft op de classificatie van de reeds bestaande zones in de Regio Noord-Veluwe.
\nOp basis van de hier boven beschreven werkwijze, is bepaald dat er voor geen van de zones belemmeringen zijn om de data van Heerde toe te voegen aan de bodemkwaliteitskaart van de Regio Noord-Veluwe.
\n5.2 Bodemfunctiekaart De bodemfunctiekaart is te vinden in bijlage 2. De bodemfunctiekaart is grotendeels gelijk gebleven ten opzichte van de oude bodemfunctiekaart, de wijzigingen hebben met name betrekking op de begrenzing van de waterbodem nabij de IJssel.
\n5.3 Toepassingskaart In de tabellen 5.1 en 5.2 staan de toepassingseisen. De kaarten zijn opgenomen in bijlage 4. Hierbij gelden de volgende opmerkingen:
\nDe kwaliteitsklassen sluiten aan bij de regionale bodemkwaliteitskaart van regio Noord-Veluwe De toepassingseis van de gemeentelijke hoofdwegen en de provinciale wegen is bepaald aan de hand van de functie. De functie is Industrie. De dubbele toets is niet uitgevoerd, daar de kwaliteit van de bermen niet bepaald is. Dit is gebiedsspecifiek beleid van de regio Noord-Veluwe, waar de gemeente Heerde bij wil aansluiten (zie ook paragraaf 3.6 van de Nota bodembeheer van de Regio Noord Veluwe) De gemeentelijke bermen zijn begrensd op 0,5 m -mv. In de ondergrond wordt geen verdere beïnvloeding verwacht van de berm en deze is opgenomen in de aangrenzende zone. Opgemerkt wordt dat de bermen mogelijk ook verdacht zijn ten aanzien van asbest en dat asbest wel dieper dan 0,5 m -mv aangetroffen kan worden. Asbest is echter geen onderdeel van deze bodemkwaliteitskaart. Bermen ter plekke van verdachte deellocaties (toegangsdammen, lokale ophogingen, et cetera) zijn daarom uitgesloten van deze kaart Tabel 5.1 Kwaliteitsklassen bovengrond per zone Zone Ontgravingsklasse Bovengrond Toepassingseis Bovengrond Buitengebied STP: AW PFAS: AW STP: AW PFAS: AW Wonen STP: Wonen PFAS: AW STP: Wonen PFAS: AW Bedrijven- en industrieterreinen STP: AW PFAS: AW STP: AW PFAS: AW Gemeentelijke wegen STP: Uitgesloten PFAS: Uitgesloten STP: Industrie PFAS: AW Overig (uitgesloten) Uitgesloten STP: AW PFAS: AW STP = standaardpakket Tabel 5.2 Kwaliteitsklassen ondergrond per zone Zone Ontgravingsklasse Ondergrond Toepassingseis Ondergrond Buitengebied STP: AW PFAS: AW STP: AW PFAS: AW Wonen STP: AW PFAS: AW STP: AW PFAS: AW Bedrijven- en industrieterreinen STP: AW PFAS: AW STP: AW PFAS: AW Overig (uitgesloten) Uitgesloten STP: AW PFAS: AW STP = standaardpakket Bijlage 1 Waarnemingen Bijlage 2 Bodemfunctiekaart Bijlage 3 Ontgravingskaarten Bijlage 4 Toepassingskaarten Bijlage 5 Percentielbladen Bijlage 6 Veiligheid en kwaliteit SIKB-veldwerkprotocollen voor bodemonderzoek Het keurmerk ‘kwaliteitswaarborg Bodembeheer’ geeft aan dat de activiteiten in het kader bodembeheer, waaronder veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek goed en betrouwbaar volgens door de overheid opgestelde protocollen en programma’s zijn uitgevoerd. TAUW bv is erkend voor het uitvoeren van veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek conform de protocollen 2001, 2002, 2003 en 2018. TAUW bv verklaart dat het veldwerk onafhankelijk van de opdrachtgever is uitgevoerd conform de eisen van BRL SIKB 2000. Bij interne opdrachtverlening is gebruik gemaakt van interne functiescheiding onder de voorwaarden die het Besluit bodemkwaliteit hieraan stelt.
\nAlle veldwerkzaamheden behorende bij het landbodem- en waterbodemonderzoek zijn uitgevoerd binnen de reikwijdte van het certificatieschema, volgens de eisen uit het certificatieschema BRL SIKB 2000: Beoordelingsrichtlijn voor het SIKB procescertificaat Veldwerk bij milieu hygiënisch landbodem- en waterbodemonderzoek:
\nProtocol 2001: Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen Alle overige werkzaamheden die tevens uitgevoerd zijn vallen buiten de reikwijdte van dit certificatieschema.
\nOnderzoeksnormen voor bodemonderzoek en overig onderzoek Er is niet afgeweken van de in dit onderzoek gebruikte onderzoeksnormen.
\nDe monstername voor PFAS is uitgevoerd conform de Handreiking van VKB, VVMA en Expertisecentrum PFAS .
\nAnalysenormen Er is niet afgeweken van de in dit onderzoek gebruikte analysenormen.
\nDe analyses zijn uitgevoerd bij een geaccrediteerd milieulaboratorium.
\nOverige veiligheids-, kwaliteits- en duurzaamheidaspecten De aanwezigheid en ligging van kabels en leidingen is bepaald door het doen van een Klic-melding.
\nVeiligheid en Gezondheid in ontwerpfase (Arbobesluit) Bij de ontwerpwerkzaamheden wordt rekening gehouden met de algemene uitgangspunten van Veiligheid en Gezondheid (V&G) volgens artikel 2.26 van het Arbeidsomstandighedenbesluit. TAUW heeft als ontwerpende partij de wettelijke verplichting voor het maken van een Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) van het ontwerp. TAUW streeft ernaar om V&G-risico's bij de bron aan te pakken.
\nTAUW verklaart hierbij dat het een onafhankelijke positie heeft (en kan behouden) ten opzichte van de opdrachtgever. Dat wil zeggen dat er geen organisatorische relatie bestaat met de opdrachtgever (zuster- of moederbedrijf) of diens eigenaar.
\nBijlage 7 Situering van boorpunten Bijlage 8 Boorprofielen Bijlage 9 Analysecertificaten Noord Veluwe bodemkwaliteitskaart PFAS, versie 2023 1 Inleiding Dit rapport bevat de technische onderbouwing van de bodemkwaliteitskaart PFAS en de beleidsregels PFAS voor de gemeenten: Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek, Putten, Heerde en Hattem gelegen in de regio Noord-Veluwe. In de eerdere versie van dit document waren de gemeenten Heerde en Hattem niet opgenomen aan deze kaart. In deze versie zijn deze gemeenten toegevoegd.
\nTAUW heeft in opdracht van de Omgevingsdienst Noord-Veluwe deze bodemkwaliteitskaart en beleidsregels opgesteld voor PFAS (poly- en perfluoralkyl verbindingen). Dit is een aanvulling op de bodemkwaliteitskaart en Nota bodembeheer:
\nNoord-Veluwe bodemkwaliteitskaart, Versie 2023, TAUW, Kenmerk R003-1273092EVF-V06-agv-NL, d.d. 25 april 2023 Nota Bodembeheer regio Noord-Veluwe, Versie 2023, TAUW, Kenmerk R002-1273092EVF-V06-agv-NL, d.d. 25 april 2023 Aanleiding PFAS is een verzamelnaam voor gefluoreerde koolwaterstoffen die niet van nature in het milieu voorkomen. PFAS zijn sinds de jaren ’60 in Nederland gebruikt in allerlei industriële toepassingen, zoals coatings, blusschuim, verf en kleding. Een aantal PFAS-stoffen staan op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). PFAS-stoffen zijn biologisch slecht afbreekbaar en mobiel. Vanwege het veelvuldige gebruik van PFAS worden deze stoffen in Nederland als diffuse verontreiniging in bodem en grondwater aangetroffen.
\nHet normenkader voor PFAS is momenteel in ontwikkeling. In de regeling bodemkwaliteit is deze stofgroep nog niet opgenomen. Tot die tijd gelden de regels en voorschriften uit het Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2021). Hierin zijn de achtergrondwaarden en de voorlopige maximale toepassingsnormen gedefinieerd.
\nDoel De deelnemende gemeenten uit de regio Noord Veluwe willen voor PFAS een bodemkwaliteitskaart om het grondverzet te faciliteren. De bodemkwaliteitskaart dient als wettig bewijsmiddel conform artikel 4.3.5 van de Regeling Bodemkwaliteit. Zo wordt voorkomen dat voor elke partij grond en ontvangende locatie een partijkeuring of bodemonderzoek moet worden uitgevoerd.
\nIn dit rapport lichten we de werkwijze en de resultaten toe (hoofdstuk 2 tot en met 5). Ook zijn de beleidsregels opgenomen (hoofdstuk 6).
\n2 Werkwijze 2.1 Algemeen De bodemkwaliteitskaart is opgesteld conform de Richtlijn voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten41Richtlijn voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten. VROM, d.d. 3 september 2007 met wijzigingsblad van 1 januari 2019 en de eisen uit bijlage M van de Regeling Bodemkwaliteit.
\nIn deze richtlijn worden acht stappen onderscheiden:
\nOpstellen programma van eisen Vaststellen onderscheidende kenmerken Gegevensverzameling en gegevensbewerking Indelen beheergebied in deelgebieden Controle indeling van het beheergebied Verzamelen aanvullende informatie Vaststellen bodemkwaliteitszones Opstellen ontgravings- en toepassingskaart (generiek of gebied specifiek) op basis van de beleidsregels Aangezien PFAS een andere verspreidingswijze kent dan de parameters uit het reguliere analysepakket, zijn enkele stappen anders uitgevoerd. Dit is waar nodig per stap toegelicht.
\nIn stap 1 zijn de beleidsmatige en technisch inhoudelijke keuzes gemaakt. Deze vormen het kader waarbinnen de bodemkwaliteitskaart tot stand komt. In het kader van PFAS wordt het THK van 2 juli 2020 beschouwd als het programma van eisen naast de eisen uit de wet- en regelgeving. Zie paragraaf 2.2 en 2.3 voor verdere uitwerking.
\nIn stap 2 dient te worden vastgesteld welke kenmerken binnen het beheergebied naar verwachting een belangrijke rol spelen bij het definiëren van deelgebieden. Verder is bepaald welke soort locaties uitgesloten dienen te worden van de bodemkwaliteitskaart (puntbronnen). Hiervoor is een vooronderzoek conform NEN5725 aanleiding E uitgevoerd voor PFAS.
\nZie hoofdstuk 3 voor de uitwerking.
\nIn stap 3 dient de informatie, die van het beheergebied beschikbaar is, verzameld te worden en geschikt gemaakt voor verwerking tot een bodemkwaliteitskaart. Aangezien PFAS in de bodem pas vrij recent onder de aandacht gekomen is, is er geen uitgebreide dataset zoals bij reguliere stoffen. Alle beschikbare PFAS-gegevens zijn door de Omgevingsdienst aangeleverd.
\nOm voldoende waarnemingen en voldoende spreiding van waarnemingen te krijgen, is ook bodemonderzoek uitgevoerd om te komen tot de benodigde informatie om deelgebieden vast te kunnen stellen (zie hoofdstuk 3).
\nIn stap 4 dient het beheergebied ingedeeld te worden in deelgebieden. Zie hoofdstuk 3 voor de uitwerking.
\nIn stap 5 is op basis van de gehaalde waarnemingen vastgesteld of de indeling in deelgebieden in deelgebieden van stap 4 juist is. Zie hoofdstuk 3 en 4 voor de uitwerking.
\nIn stap 6 dient aanvullende informatie te worden verzameld indien er onvoldoende waarnemingen zijn en/of onvoldoende ruimtelijke spreiding aanwezig is. Dit bleek niet nodig te zijn voor deze bodemkwaliteitskaart. Zie hoofdstuk 3 en verder.
\nIn stap 7 is de bodemkwaliteitszone definitief vastgesteld. Zie hoofdstuk 4 en 5 voor de uitwerking.
\nIn stap 8 worden de toepassingseisen geformuleerd. De beleidsregels voor PFAS zijn opgenomen in hoofdstuk 6.
\n2.2 Technisch-inhoudelijke onderbouwing De technisch-inhoudelijke onderbouwing (stap 1) gaat in op de eisen waar een bodemkwaliteitskaart aan moet voldoen. In de Richtlijn zijn de onderwerpen benoemd die essentieel worden geacht om de kwaliteit van het grondverzet te kunnen waarborgen. Deze onderwerpen moeten dan ook minimaal in de onderbouwing worden meegenomen en zijn in hoofdstuk 3 toegelicht. Dit betreft:
\nHet (deel van het) beheergebied waarvoor de bodemkwaliteitskaart wordt opgesteld (paragraaf 3.1) De diepte en het aantal te onderscheiden dieptetrajecten waarover de bodemkwaliteitskaart een uitspraak doet (paragraaf 3.4) De stoffen die in de bodemkwaliteitskaart worden opgenomen (paragraaf 3.2) De onderscheidende kenmerken op basis waarvan de bodemkwaliteitszones worden gedefinieerd (paragraaf 3.2) Het deel van het beheergebied (o.a. de verdachte locaties) waarvoor de bodemkwaliteitskaart niet geldig is (paragraaf 3.3) De lintvormige diffuus belaste gebieden die worden onderscheiden (niet van toepassing voor PFAS) De kwaliteitseisen waaraan een bodemkwaliteitszone moet voldoen om te kunnen worden vastgesteld (hoofdstuk 5) De statische kengetallen op basis waarvan de bodemkwaliteitszones worden gekarakteriseerd (hoofdstuk 4 en bijlage 5) In welk kader de kaart functioneert: generiek of gebiedsspecifiek. De beleidsregels voor PFAS zijn opgenomen in hoofdstuk 6 2.3 Handelingskader PFAS In het handelingskader PFAS van december 2021 zijn achtergrondwaarden en voorlopige toepassingsnormen opgenomen die bij het bepalen van hergebruiksmogelijkheden binnen het generieke kader gehanteerd moeten worden. Voor de toepassingsnormen voor grond is onderscheid gemaakt in verschillende situaties, waar verschillende normen voor gelden (zie figuur 2.1).
\nFiguur 2.1 Toepassingsnormen voor PFAS op landbodem (bron: Handelingskader van december 2021) 3 Uitvoering 3.1 Beheergebied De bodemkwaliteitskaart PFAS is opgesteld voor een deel van het grondgebied van de regio Noord-Veluwe. Het betreft de volgende gemeenten: Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten.
\nFiguur 3.1 Overzicht beheergebied regio Noord-Veluwe met de gemeentegrenzen In het gebied zijn vier waterwinlocaties met een grondwaterbeschermingsgebied aangewezen42https://gelderland.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=81ca33c00adb4827b80a0db05d7cf2ac . De locaties en gebieden zijn weergegeven op de bodemkwaliteitskaart in bijlage 6. Voor de grondwaterbeschermingsgebieden gelden afwijkende toepassingsnormen (zie hoofdstuk 6).
\n3.2 Bodemkwaliteitszones en onderzochte parameters De verwachting is dat de regio gelijkmatig beïnvloed is door atmosferische depositie zoals de overige regio’s in dit deel van het land. Desondanks is voor een opzet gekozen waarbij eventueel kwaliteitsverschil tussen zones met verschillend gebruik inzichtelijk wordt indien daar sprake van is. Bij de beschouwing van de data hebben we daarom onderscheid gemaakt tussen de zones met de functies: Natuur, Landbouw, Wonen en Industrie (bedrijvigheid) waarbij de nieuwe boringen zijn verdeeld over de acht gemeenten.
\nPFAS is een verzamelnaam voor ongeveer zesduizend verschillende parameters. De kaart is opgesteld voor de 28 PFAS-parameters opgenomen in de advieslijst van 12 juli 2019 (Bodem+) en de 10 PFAS-parameters die daarnaast nog zijn opgenomen in de lijst van het Expertisecentrum PFAS.
\nGenX wordt sinds 2012 gebruikt ter vervanging van PFOA en is vooralsnog aangetroffen in de omgeving van Dordrecht en Helmond waarbij een duidelijke relatie te leggen is met het industriebedrijf Chemours. Aangezien de regio niet verdacht is op het voorkomen van GenX is hier geen onderzoek naar uitgevoerd.
\n3.3 Uitgesloten locaties van de bodemkwaliteitskaart De kennis over mogelijke puntbronnen voor PFAS en de verspreiding daarvan is nog in ontwikkeling. Dat maakt het onmogelijk om alle eventuele bronnen in beeld te krijgen. Op basis van de nu bekende informatie achten we de volgende locaties als verdacht ten aanzien van PFAS:
\nBrandweer(oefen)locaties waar blusschuim gebruikt is Locaties van grote (chemische) branden waar blusschuim gebruikt is Bedrijven die vaak werken met blusschuimsystemen (vaak BRZO-bedrijven) Galvanische bedrijven, vooral de chroomverwerkende industrie Militaire (oefen)locaties (Voormalige) stortlocaties AWZI’s (slibvelden) Textielproducerende bedrijven, waaronder tapijtfabrieken; niet distributie/tussenhandel of opslag. Het gaat om bedrijven die textiel of leer waterafstotend maken Halfgeleider industrie: gebruik van PFAS in printplaatproductie Cosmetica en reinigingsmiddelen producerende bedrijven; niet distributie/tussenhandel of opslag Lak- en verfindustrie Papier en verpakkingsindustrie Producenten en verwerkers van gefluoreerde polymeren zoals Teflon verdacht op het voorkomen van bodemverontreiniging. Praktisch gezien komt dit erop neer of er afnemers van Chemours in de regio aanwezig zijn Vanwege de huidige onbekendheid over de PFAS-bronnen is het ook mogelijk dat er op basis van deze lijst locaties uitgesloten zijn waar mogelijk nooit PFAS-verontreiniging ontstaan kan zijn. Gezien de huidige onzekerheid omtrent PFAS bronnen is er uitgegaan van een worst-case benadering. Desondanks kunnen er ook locaties zijn die nu niet als verdacht worden aangemerkt maar dat uiteindelijke wel blijken te zijn. Bij het vooronderzoek dat bij het gebruik van de kaart als bewijsmiddel is voorgeschreven kunnen deze locaties (op basis van nieuwe informatie) alsnog in beeld komen.
\nOok alle locaties waarvan bekend is dat hier een verontreiniging met PFAS aanwezig is, zijn uitgesloten van de bodemkwaliteitskaart PFAS. Deze locaties zijn niet op kaart weergegeven. Onderhavige PFAS-kaart is een aanvulling is op de bodemkwaliteitskaart voor de genormeerde stoffen. Voor een volledig beeld van alle uitgesloten locaties van de bodemkwaliteitskaarten dient ook de bodemkwaliteitskaart voor de genormeerde stoffen te worden geraadpleegd.
\nAlle verdachte deellocaties binnen de gemeenten Putten, Harderwijk, Ermelo, Elburg, Nunspeet, Oldebroek, Heerde en Hattem zijn weergegeven op de kaart in bijlage 2 en zijn als tabel bijgevoegd in bijlage 843Twee verdachte locaties zijn niet meegenomen omdat de precieze ligging niet achterhaald kon worden. Dit betreft Gronddepot gemeente Nunspeet Sectie A5739 en THK Polyester aan de Hulstweg 1 te Hierden. Twee andere locaties zijn niet weergeven op kaart, maar wel bijgevoegd in de tabel. Dit betreft twee bergbezinkbassins van het waterschap Vallei en Veluwe aan de Beethovenlaan en de Oranjelaan. De exacte locatie van deze twee bassins kon niet bepaald worden op basis van de aangeleverde gegevens.. Op de kaart zijn de locaties als punten weergeven. Wegens de huidige onzekerheid over de verspreiding van PFAS is niet inzichtelijk wat de omvang van de uitgesloten locatie dient te zijn. Vooralsnog is de inrichtingsgrens gehanteerd met een invloedssfeer van 25 meter. Dit is namelijk de invloedssfeer die bij vooronderzoek conform de NEN5725 wordt voorgeschreven.
\nAangezien PFAS pas sinds de jaren ’60 zijn geïntroduceerd, zijn alleen verdachte activiteiten sinds deze periode van belang. De Omgevingsdienst kon geen selectie maken op de periode waarin de activiteiten hebben plaatsgevonden. Hierdoor zijn er ook locaties van voor de jaren ’60 meegenomen in de selectie wat tot een overschatting van het aantal verdachte activiteiten kan leiden.
\nDe aanwezige verdachte activiteiten zijn hierna verder toegelicht.
\nBranden en gebruik van blusschuim Er is geen informatie bekend over de locaties waar PFAS-houdend blusschuim toegepast is. Hierdoor is niet vast te stellen welke locaties verdacht zijn wegens het toepassen van blusschuim.
\nEr was wel informatie bekend over de aanwezigheid van brandweerkazernes. Uit de informatie van de Omgevingsdienst blijkt dat er elf brandweerkazernes in de regio zijn, namelijk in Harderwijk, Elspeet, Wezep, Ermelo, Hierden, Elburg, Nunspeet en Putten, Heerde, Wapenveld en Hattem.
\nBRZO-bedrijven Uit informatie van de Omgevingsdienst blijken er twee BRZO-bedrijven aanwezig te zijn.
\nBRZO-bedrijven zijn verdacht op het voorkomen van PFAS vanwege de aanwezige blusschuimsystemen. Beide BRZO-bedrijven bevinden zich in Putten.
\nMilitaire (oefen)locaties In de regio zijn meerdere militaire (oefen)locaties aanwezig. Op de kaart zijn deze locaties aangegeven, waarbij de begrenzing uit de huidige bodemkwaliteitskaart is aangehouden. Bekend is dat het militair terrein in de gemeente Nunspeet niet langer in gebruik is.
\nDit is op dit moment een natuurgebied. De locatie is alsnog uitgesloten, omdat het niet bekend is welke PFAS-verontreiniging mogelijk aanwezig is. (Voormalige) stortlocaties en afvalverwerkingsbedrijven In de regio zijn twee vuilstortplaatsen aanwezig. Informatie hierover is aangeleverd door de Omgevingsdienst. De vuilstortplaatsen zijn als punt weergeven op kaart.
\nVerder blijkt uit de informatie van de Omgevingsdienst en de gemeenten Elburg, Heerde en Hattem dat er 34 voormalige stortplaatsen in de regio bekend zijn. Deze stortplaatsen zijn als aparte categorie op de kaart aangegeven. De exacte begrenzing van de stortplaatsen is onbekend. PFAS is vanaf de jaren ’50 toegepast. Stortlocaties van voor deze periode zijn dan ook niet verdacht op het voorkomen van PFAS. Het is niet bekend in welke periode deze stortplaatsen in gebruik zijn.
\nVan twee voormalige stortplaatsen was onvoldoende informatie bekend om te kunnen beoordelen of er een stortplaats aanwezig is (geweest). Hiervoor is aanvullende informatie opgevraagd bij de gemeente Elburg en de Omgevingsdienst. Hieruit bleek dat de voormalige stort aan de Eperweg 36 in ’t Harde met locatiecode GE023000098 geen stortplaats is, maar een autoverhuurbedrijf waarbij ook onderhoud aan de wagens is gepleegd. Deze locatie is dus niet als stort opgenomen in dit vooronderzoek.
\nDe andere locatie betreft een voormalige stortplaats aan de Kruisweg in Hierden. Van deze stortplaats waren er drie onderzoeken bekend bij de Omgevingsdienst. Hieruit bleek dat er een stort aanwezig is geweest sinds eind jaren ’50 die tot maximaal vijf meter boven maaiveld aanwezig was44Nulsituatie onderzoek ‘Van Panhuis B.V.’, Kruisweg te Hierden. TAUW Milieu bv, d.d. 11-01-1995, kenmerk R345180 & Verkennend Onderzoek Stortplaatsen Gelderland, Kruisweg ongenummerd te Hierden. De Straat Milieu-adviseurs B.V., d.d. 22-11-1999, kenmerk B5213. In het meest recente onderzoek uit 200345Verkennend bodemonderzoek aan de Kruisweg (ongenummerd) te Hierden. Grondvitaal Putten, d.d. 10-04-2003, kenmerk 310042 is visueel geen stortmateriaal aangetroffen. Er zijn wel lichte verontreinigingen aangetroffen op locatie. Uit recente luchtfoto’s en hoogteprofielen blijkt dat er op dit moment geen stort aanwezig is. De omgeving is mogelijk wel beïnvloed door de stort. Aangezien er geen onderzoek naar PFAS bekend is op deze locatie en beïnvloeding van de voormalige stort niet uit te sluiten is, is deze locatie uitgesloten.
\nVerder heeft de Omgevingsdienst informatie over afvalverwerkingsbedrijven. Deze locaties zijn ook verdacht op PFAS, omdat de bedrijven mogelijk PFAS-houdende stoffen verwerken. Er zijn twee categorieën, namelijk mestverwerking/korrelfabrieken en oplosmiddelterugwinning.
\nTextielproducerende bedrijven en wasserijen Op basis van de informatie van de Omgevingsdienst zijn er twee textiel producerende bedrijven in de regio, namelijk in Ermelo en in Harderwijk.
\nVerder zijn er meerdere wasserijen bekend in de regio. Deze wasserijen zijn ook verdacht op het voorkomen van PFAS, omdat kleding geïmpregneerd wordt om deze waterafstotend te maken. Deze bevinden zich in Putten, Harderwijk, Nunspeet en Ermelo.
\nPapier en verpakkingsindustrie Uit de informatie van de Omgevingsdienst blijkt dat er meerdere papier- en kartonwarenfabrieken in de regio aanwezig zijn. Golfkartonfabrieken zijn ook opgenomen in deze categorie.
\nAfvalwaterzuiveringsinstallaties en rioolwaterzuiveringsinstallaties Het is bekend dat er in de regio meerdere rioolwaterzuiveringsinstallaties en rioolgemalen zijn op basis van informatie van de Omgevingsdienst. Deze locaties zijn op kaart weergeven. De locaties zijn voornamelijk verdacht vanwege de aanwezigheid van slibvelden. Vanwege de eigenschappen van PFAS kan dit zich goed hechten aan slib waardoor hier hogere concentraties van PFAS voor kunnen komen.
\nAfvalverbrandingsinstallaties In de regio Noord-Veluwe zijn geen afvalverbrandingsinstallaties bekend. Ten zuidoosten van de regio is een afvalverbrander gesitueerd die mogelijk (een deel van) de PFAS-kwaliteit beïnvloed middels atmosferische depositie. Als deze activiteit de bodemkwaliteit beïnvloedt, dan zal dit onderdeel zijn van de diffuse verontreiniging in het gebied.
\nHalfgeleider industrie Er is geen informatie bekend over de halfgeleider industrie, maar er is wel informatie bekend over verwante industrie. De Omgevingsdienst heeft informatie over de elektrotechnische industrie en kantoormachines- en computerfabrieken aangeleverd. Deze locaties zijn uitgesloten.
\nCosmetica en reinigingsmiddelen producerende bedrijven In de regio is één bedrijf bekend die in deze categorie valt. Dit bedrijf was aanwezig in Ermelo en is uitgesloten.
\nLak- en verfindustrie Er zijn meerdere categorieën bedrijven die onder deze categorie vallen. De Omgevingsdienst heeft informatie aangeleverd van bedrijven in de volgende sectoren: kleur- en verfstoffenfabrieken, verf, lak en vernisfabrieken, verfspuitinstallaties en moffel- en emailleerovens, carrosserie fabrieken en autospuitinrichtingen. Deze locaties zijn uitgesloten.
\n3.4 Dataverzameling/uitgevoerde werkzaamheden 3.4.1 Veldwerkzaamheden Zoals eerder benoemd waren er voorafgaande aan het opstellen van deze kaart onvoldoende PFAS-gegevens beschikbaar van de regio. Om voldoende waarnemingen te hebben zijn daarom grondmonsters genomen en analyses uitgevoerd. Bij de plaatsbepaling zijn de uitgangspunten uit voorgaande paragrafen gehanteerd. Een overzicht is opgenomen in tabel 3.1. Ook in Heerde en Hattem waren onvoldoende PFAS-gegevens bekend. Details van het uitgevoerde veldwerk staan uitgewerkt in de aparte rapportages voor Hattem46Concept-bodemkwaliteitskaart Hattem, TAUW, kenmerk R001-1282439ESM-V03-efm-NL, d.d. 25-04-2023 en Heerde47Concept-bodemkwaliteitskaart Heerde, TAUW, kenmerk R002-1282439ESM-V01-lir-NL, d.d. 25-04-2023.
\nTabel 3.1 Uitgevoerde werkzaamheden en analyses Zone Aantal boringen tot maximaal 2,5 m -mv Aantal analyses bovengrond (0 – 0,5 m -mv) Aantal analyses ondergrond (0,5-2,5 m -mv) Natuur 7 7 7 Landbouw 9 9 9 Wonen 11 11 11 Industrie 3 3 3 Totaal 30 30 30 Er zijn in totaal 30 boringen uitgevoerd verspreid over de deelnemende gemeenten en verdeeld over de verschillende functies. Deze laatste verdeling is afhankelijk van het aandeel in de totale oppervlakte. Zo is maar een relatief klein deel van het beheergebied in gebruik voor de functie Industrie waardoor daar naar verhouding ook minder boringen zijn gezet. De boringen zijn zowel op openbaar als op privaat terrein geplaatst.
\nOmdat het beeld van de kwaliteit betrouwbaarder wordt naarmate er meer waarnemingen zijn is ook gebruik gemaakt van de bestaande onderzoeksgegevens die aanwezig waren bij de Omgevingsdienst.
\nHet veldwerk is uitgevoerd door de erkende veldwerkers Pascal (P.) Rijmers van TAUW op 6 tot en met 9 juli 2020 onder certificaatnummer K54913. Voor een overzicht van de veiligheids- en kwaliteitsaspecten met betrekking tot het veldwerk wordt verwezen naar bijlage 1. De situering van de boorpunten is weergegeven op de kaart in bijlage 3. De boorprofielen zijn opgenomen in bijlage 4.
\nAlle monsters van TAUW zijn door de veldwerkers genomen met hetzelfde materieel en zijn in hetzelfde laboratorium onderzocht. Zo wordt beïnvloeding door monstername en analysemethode op de ruimtelijke verdeling uitgesloten.
\n3.4.2 Laboratoriumanalyses Van elke boring is de bovengrond en een monster uit de ondergrond geanalyseerd op PFAS (tabel 3.1). Bij het inzetten van de ondergrondmonsters is waar mogelijk de bodemlaag rond de grondwaterstand geanalyseerd. Deze laag is in de ondergrond het meest verdacht op het voorkomen van PFAS. Waar het grondwater dieper dan 2,5 m -mv aanwezig was, is gekozen voor een variatie in het dieptetraject tussen 0,5 en 2,5 m -mv om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de algemene bodemkwaliteit ten aanzien van PFAS.
\nDieptetraject De dieptetrajecten zijn gekozen op basis van hetgeen het THK aangeeft met onderbouwing van RWS Leefomgeving (Bodem+) ten aanzien van de verdachte bodemlagen. Gezien de verspreidingsroute van PFAS via atmosferische depositie is de bovengrond (0-0,5 m -mv) voornamelijk verdacht op het voorkomen van PFAS. Verder is PFAS mobiel en goed oplosbaar in water. Om deze reden wordt ook de ondergrond rond de grondwaterstand aangemerkt als mogelijk verdacht.
\n3.4.3 Aanvullende gegevens Door de Omgevingsdienst zijn aanvullende gegevens in Excelformat aangeleverd. De locatie van de waarnemingen is niet weergegeven op kaart. Op basis van de adresinformatie is wel bekend dat de aanvullende gegevens afkomstig zijn uit ’t Harde, Doornspijk, Harderwijk, Ermelo, Wezep, Oldebroek, Hattemerbroek, Oosterwolde, Elspeet en Putten.
\nEr zijn in totaal 37 onderzoeken in Excel format aangeleverd. Bij de meeste onderzoeken was geanalyseerd op de 28 PFAS-stoffen in plaats van de 38 PFAS-stoffen.
\nIn totaal zijn de resultaten van 15 rapporten niet meegenomen in de analyses. Hieronder is een toelichting gegeven.
\nWegens foutieve en/of missende lutum, humus en PFAS-waarden zijn de PDF-rapporten tevens meegestuurd. Van vijf rapporten was de PDF-versie echter niet meegestuurd, waardoor de verificatie van de gegevens niet kon plaatsvinden. Deze gegevens zijn verwijderd. Verder misten bij zeven rapporten het merendeel van de PFAS-analyses in de Excel. Aangezien er al voldoende waarnemingen beschikbaar waren, zijn deze gegevens niet gecorrigeerd en zijn de resultaten verwijderd uit de Excel. Verder leek het erop dat er een aantal dubbelingen waren in de dataset48Verwijderd zijn: AA023302646, AA024303972 en AA024304043. Dan was hetzelfde analysecertificaat bij verschillende rapporten aanwezig. Deze dubbelingen (driemaal) zijn verwijderd.
\n4 Resultaten In bijlage 5 zijn de ‘percentielbladen’ weergeven. Dit zijn tabellen met de statistische weergave van de analysegegevens. Opgenomen hierin zijn onder andere:
\nDe aantallen analyses per parameter De percentielwaarden: dit zijn de waarden waar een bepaald percentage waarnemingen onder ligt. Zo is de P80 de waarde waar 80 % van de waarnemingen onder ligt Het gemiddelde en de maximale waarde Heterogeniteitsindex die aangeeft hoe heterogeen de zone is Deze statistische kentallen geven een beeld van de kwaliteit van een zone en de variatie daarin (zie paragraaf 4.1 en 4.2). Conform de Richtlijn voor het opstellen van de bodemkwaliteitskaarten dient het gemiddelde te worden gehanteerd voor het kwalificeren van de zone. In de praktijk wordt echter veelal de P80 (80-percentiel) gehanteerd. Dit is de waarde waar 80% van de geanalyseerde gehalten onder ligt. Door het hanteren van de P80 wordt de kans op onterechte gunstigere classificering verkleind. De resultaten van de afzonderlijke waarnemingen zijn weergeven in de analysecertificaten en in bijlage 7. De resultaten van de aanvullende gegevens zijn te vinden in de separate rapportages. In bijlage 9 is een lijst opgenomen met referenties van de rapportages.
\nDe statische kentallen zijn berekend en vergeleken voor:
\nAlleen de nieuwe waarnemingen (30 bovengrond en 30 ondergrond) De nieuwe waarnemingen aangevuld met de bestaande gegevens (aantal varieert per individuele PFAS-parameter en per bodemlaag) Uit deze vergelijking blijkt dat voor beide situaties de classificatie en de heterogeniteit overeenkomt. Daarom wordt voor de bodemkwaliteitskaart gebruik gemaakt van de meest uitgebreide dataset (nieuwe waarnemingen aangevuld met bestaande gegevens). In 2023 is daarna de data van Heerde en Hattem toegevoegd.
\nDe percentielbladen daarvan zijn opgenomen in bijlage 5.
\n4.1 Som PFOS en PFOA Uit de dataset blijkt dat alleen de som PFOS en PFOA de achtergrondwaarden plaatselijk overschrijden (met uitzondering van de eenmaal verhoogd aangetroffen HPFHpA). Ruimtelijk gezien kan er geen relatie worden gelegd met het gebruik van de locaties of ligging van de verhoogde gehalten.
\nUit de statistische kentallen blijkt ook weinig tot een beperkte heterogeniteit voor de som PFOS en PFOA. Dit met uitzondering van de som PFOS in de bovengrond waar conform de berekeningen sprake is van sterke heterogeniteit. Bij nadere beschouwing zien we dat dit sterk beïnvloed wordt door het relatief kleine verschil tussen de achtergrondwaarde en de maximale toepassingsnorm die van grote invloed is in de berekeningsformule (zie ook paragraaf 5.2.3).
\nEr is geen onverwachte puntbron aangetroffen bij dit onderzoek. Alle aangetroffen gehalten liggen beneden de maximale toepassingsnorm (7,0 µg/kg d.s. voor PFOA en 3,0 µg/kg d.s. voor de overige PFAS).
\nIn tabel 4.1 zijn de gemiddelde waarden en de P80 opgenomen voor som PFOS, PFOA en de overige PFAS.
\nTabel 4.1 Rekenkundig gemiddelde voor som PFOS, som PFOA en overige PFAS Zone PFOA (µg/kg) Gemiddelde P80 PFOS (µg/kg) Gemiddelde P80 Overige PFAS* (µg/kg) Gemiddelde P80 Bovengrond 0,61 0,90 0,71 1,1 0,70 0,70 Ondergrond 0,22 0,33 0,16 0,20 0,27 0,28 Vrij toepasbaar met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden en onder oppervlaktewat * de hoogst gevonden waarden zijn opgenomen De rekenkundig gemiddelden en de P80 voor som PFOA, som PFOS en de overige parameters in de verschillende zones overschrijden de voorlopige achtergrondwaarden niet.
\n5 Bodemkwaliteitskaart PFAS 5.1 Bodemkwaliteitskaart In bijlage 6 is de classificatie voor de boven- en ondergrond weergeven gebaseerd op de P80 en de resultaten zoals opgenomen in hoofdstuk 4. Op basis van de resultaten wordt het beheergebied van de deelnemende gemeenten gezien als één homogene zone.
\n5.2 Betrouwbaarheid bodemkwaliteitskaart Om de betrouwbaarheid van een bodemkwaliteitskaart te kunnen aantonen, dient de gebiedsindeling op basis van de beschikbare informatie geëvalueerd te worden. Verder is om de betrouwbaarheid van de bodemkwaliteitskaart te beoordelen gekeken naar mogelijke uitbijters als gevolg van puntbronnen en de aangetroffen heterogeniteit.
\n5.2.1 Evaluatie gebiedsindeling In de Richtlijn worden de volgende minimale eisen gesteld voor het beoordelen van de gebiedsindeling:
\nPer deelgebied dienen ten minste 20 waarnemingen beschikbaar te zijn. Indien er sprake is van één homogene zone dienen dit er minimaal 30 te zijn voor PFAS De waarnemingen dienen ruimtelijk voldoende verspreid over het deelgebied te liggen Voor elk deelgebied waarvoor voldoende informatie beschikbaar is, wordt vastgesteld of de indeling in deelgebieden optimaal is, waarmee bedoeld wordt dat er geen ruimtelijke structuur aanwezig is in de gehalten of variabiliteit Op basis van de resultaten (zie hoofdstuk 4) kan worden gesteld dat aan bovenstaande eisen over het aantal waarnemingen en de ruimtelijke spreiding wordt voldaan voor de 38 PFAS-stoffen waarvoor de bodemkwaliteitskaart is opgesteld omdat:
\nEr meer dan 30 waarnemingen beschikbaar zijn in de bovengrond en in de ondergrond Er is geen ruimtelijke structuur waarneembaar in de aangetroffen gehalten De heterogeniteitsberekeningen conform de Richtlijn bodemkwaliteitskaarten (opgenomen in de percentielbladen van bijlage 5) aantonen dat er sprake is van weinig heterogeniteit, met uitzondering van PFOS. Dit wordt veroorzaakt door het feit dat het verschil tussen de voorlopige achtergrondwaarde en de maximale toepassingsnorm relatief klein is vergeleken met andere parameters (zie ook paragraaf 5.2.3) 5.2.2 Uitbijters Om een betrouwbaar beeld te krijgen van de kwaliteit is gekeken naar de gemeten concentraties. Wanneer een extreme waarden aanwezig is, dient conform de Richtlijn bepaald te worden:
\nOf deze extreme waarde deel uitmaakt van de achtergrondgehalten Of deze extreme waarde afkomstig is van een lokale puntbron Of deze extreme waarde een uitbijter betreft die het gevolg is van een fout in het onderzoek of een fout bij de invoer van de gegevens Uit de data blijkt dat er geen extreme gehalten zijn aangetroffen. Er is namelijk geen overschrijding van de maximale toepassingsnormen voor PFAS aanwezig.
\n5.2.3 Heterogeniteit Heterogeniteit is de mate van spreiding in de gemeten gehalten ten opzichte van de normwaarden. Als er binnen de zone sprake is van sterke heterogeniteit dan kan de algemene kwaliteit (in dit geval het rekenkundig gemiddelde) een vertekend beeld gegeven van de bodemkwaliteit en de kwaliteit van de vrijkomende partijen grond. In dat geval kan de bodemkwaliteitskaart niet als bewijsmiddel dienen. Om de heterogeniteit te bepalen is gebruik gemaakt van de berekening die normaal ook wordt toegepast bij het opstellen van bodemkwaliteitskaarten9Grondverzet met bodemkwaliteitskaarten. Deltares, via https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/wet-regelgeving/bbk/grond-bagger/.
\nHierbij wordt de heterogeniteit bepaald door het berekenen van de heterogeniteitsindex (HI) met de volgende formule:
\nOm te beoordelen welke mate van heterogeniteit aanwezig is, wordt gekeken naar de waarde van de HI: < 0,2 Weinig heterogeniteit 0,2-0,5 Beperkte heterogeniteit 0,5-0,7 Heterogeniteit >0,7 Sterke heterogeniteit Voor PFAS ontbreken nog waarden voor Maximale Waarde Industrie en AW2000. Voor deze berekening is voor de Maximale Waarde Industrie gebruik gemaakt van de maximale toepassingsnorm (3/7/3) uit het THK voor toepassen op landbodem, boven grondwaterniveau en buiten grondwaterbeschermingsgebieden. Voor AW2000 zijn de voorlopige achtergrondwaarden (0,8/0,9) gebruikt. De resultaten zijn te zien in bijlage 5.
\nOp basis van de resultaten is het duidelijk dat er sprake is van weinig heterogeniteit. Uitzondering hierop zijn de PFOS-gehalten in de bovengrond. Hier is sprake van sterke heterogeniteit.
\nDit wordt veroorzaakt door het relatief kleine verschil tussen de achtergrondwaarden en de maximale toepassingsnormen. De betrouwbaarheid van de bodemkwaliteitskaart wordt hiermee niet in twijfel getrokken.
\n5.3 Conclusie Op basis van de resultaten blijkt PFAS zowel in de boven- als ondergrond voor te komen. De P80 overschrijdt voor geen van de onderzochte PFAS de achtergrondwaarden uit het handelingskader PFAS. De toepassingsmogelijkheden zijn afhankelijk van de gehalten PFAS en de beleidsregels (hoofdstuk 6). Het beheergebied voldoet (met uitzondering van de uitgesloten locaties) aan de achtergrondgehalten voor PFAS voor het toepassen op landbodem buiten grondwaterbeschermingsgebieden.
\n6 Beleidsregels PFAS (Nota) 6.1 Inleiding Het beleidskader voor grondverzet is opgenomen in het Besluit en de Regeling bodemkwaliteit. Omdat PFAS nog tot de niet-genormeerde parameters hoort, is het beleidskader hiervoor opgenomen in het Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december 2021).
\nHet normenkader in het Handelingskader PFAS wijkt af van het normenkader in de Regeling bodemkwaliteit en bevat achtergrondwaarden en voorlopige maximale toepassingswaarden waarbij onderscheid wordt gemaakt naar verschillende toepassingssituaties (zie figuur 6.1).
\nIn dit hoofdstuk is toegelicht welk grondverzet kan plaatsvinden op basis van de bodemkwaliteitskaart PFAS en welk grondverzet niet. Allereerst volgt een toelichting op de toepassingssituaties uit het Handelingskader PFAS die relevant zijn en welke aanvullende beleidsregels gelden. Vervolgens is aangegeven hoe om te gaan met grond van buiten het beheergebied.
\nVoor het beheergebied is geen gebied specifiek beleid nodig gebleken vanwege de relatief lage gehalten PFAS. Wel wordt aangehaakt bij het voorstel van de Omgevingsdienst regio Arnhem voor toepassing van grond in grondwaterbeschermingsgebieden. Het voorgestelde beleid daarvoor valt echter binnen het kader van het Handelingskader PFAS en wordt niet als gebiedspecifiek gezien. De deelnemende gemeenten in de regio Noord-Veluwe hanteren daarmee dus voor PFAS het generieke kader uit het Handelingskaser PFAS.
\nHet beleid wordt toegelicht in paragrafen 6.2 tot en met 6.4. Een schematische weergave is opgenomen in paragraaf 6.5.
\n6.2 Grondverzet op basis van de kaart Aangezien zowel de boven- als ondergrond voor PFAS voldoet aan de achtergrondwaarden vormt PFAS geen belemmering voor het toepassen van grond op landbodem binnen het beheergebied (met uitzondering van grondwaterbeschermingsgebieden, verderop in deze paragraaf toegelicht). Naast de uitgesloten gebieden (zie bijlagen 2 en 8) geldt de kaart ook niet voor waterbodem. Baggerspecie dient te worden onderzocht alvorens hier de toepassingsmogelijkheden van kunnen worden bepaald. Daar waar we in dit hoofdstuk praten over grond wordt dus niet baggerspecie bedoeld.
\nConform het verzoek van de Omgevingsdienst regio Arnhem (ODRA, ) wordt voor het toepassen van grond in grondwaterbeschermingsgebieden de norm van 0,5 µg/kg voor PFOS/PFOA (andere PFAS 0,1 µg/kg) gehanteerd. Dat gehalte is lager dan de P80 van de boven- en ondergrond in het beheergebied en voldoet daarmee aan het gestelde in het THK die de ‘gebiedskwaliteit’ voorschrijft (zie categorie 4.4 van figuur 6.1). De kwaliteit dient vastgesteld te worden middels partijkeuring.
\nUit het handelingskader PFAS volgen echter wel een aantal beperkingen in specifieke toepassingssituaties van grond in oppervlaktewater. Op basis van de P80 voor PFOS en PFOA voldoet de bovengrond in het beheergebied niet aan de normen voor de toepassingscategorieën 4.8.2, 4.9.1 en 4.9.2 (figuur 6.1).
\nVoorgaande is schematisch weergegeven in paragraaf 6.5.
\n6.3 Toepassingsmogelijkheden voor grond van buiten beheergebied Als grond van buiten het beheergebied van de deelnemende gemeenten wordt toegepast, dan is er altijd een partijkeuring voor PFAS nodig. Deze grond moet op basis van de partijkeuring voldoen aan de achtergrondwaarden voor PFAS en, indien de grond wordt toegepast in een grondwaterbeschermingsgebied, aan de normen die daarvoor gelden (0,5 µg/kg voor PFOS/PFOA en 0,1 µg/kg voor de overige PFAS).
\n6.4 Uitgesloten locaties Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteitskaart PFAS niet gebruikt mag worden als bewijsmiddel voor een locatie die mogelijk verontreinigd is met PFAS (een verdachte locatie). Een overzicht van locaties die uitgesloten zijn van de bodemkwaliteitskaart is opgenomen in bijlagen 2 en 8.
\nVoor het gebruik van een bodemkwaliteitskaart als bewijsmiddel dient een vooronderzoek te worden uitgevoerd conform de NEN5725, aanleiding F: ‘Toetsing gebruik bodemkwaliteitskaarten bij te ontgraven grond en toepassen van grond’ op zowel de herkomstlocatie als de toepassingslocatie. Aan de hand van dit vooronderzoek wordt bepaald of de bodemkwaliteitskaart gebruikt mag worden. De verplichting voor het uitvoeren van een vooronderzoek is opgenomen in artikel 4.3.5 uit de Regeling bodemkwaliteit.
\nDe volgende locaties zijn vooralsnog uitgesloten en dienen (aanvullend) te worden onderzocht op PFAS:
\nUitgesloten locaties zoals opgenomen in bijlage 2 en 8, waaronder stortplaatsen en defensieterreinen Locaties op minder dan 25 meter van een onvoldoende onderzochte PFAS-risicolocatie Locaties op minder dan 25 meter van een bekende PFAS-verontreinigingen (> maximale toepassingsnorm) Locaties waar uit de milieucontroles overtredingen blijken van de bodembeschermende voorzieningen Locaties die gesaneerd zijn op PFAS en waar een restverontreiniging is achtergebleven Er vindt momenteel volop onderzoek plaats naar de wijze waarop PFAS in het milieu komt en hoe het zich vervolgens gedraagt. Afhankelijk van nieuwe inzichten kan het nodig zijn om voornoemde uitsluitingen te beperken of juist uit te breiden.
\nFiguur 6.1 Tabel uit Handelingskader PFAS, december 2021. Zie het handelingskader voor de voetnoten bij deze tabel 6.5 Grondstromenmatrix Op basis van het gestelde in de voorgaande paragrafen van dit hoofdstuk is in figuur 6.2 een overzicht gegeven van de mogelijke grondstromen en de voorwaarden.
\nGrondverzet van (↓) naar (→) Naar: Bovengrond Naar:
\nOndergrond Naar: Grondwater-beschermings-gebieden of waterwingebieden Toepassing in: oppervlaktewater Van: Bovengrond Ja Ja Keuren (norm 0,5 of 0,1 µg/kg) Nee Van: Ondergrond Ja Ja Keuren (norm 0,5 of 0,1 µg/kg) Ja (categorie 4.8.2, 4.9.1 en 4.9.2 uit figuur 6.1) Van: Grondwater-beschermingsgebieden Ja Ja Ja Bovengrond niet, ondergrond zie hierboven Van: buiten beheergebied Keuren (achter-grondwaarden) Keuren (achter-grondwaarden Keuren (norm 0,5 of 0,1 µg/kg) Waterbodemonderzoek (NEN5720) Figuur 6.2 Grondstromenmatrix deelnemende gemeenten regio Noord-Veluwe Bijlage 1 Veiligheid en kwaliteit Het keurmerk ‘kwaliteitswaarborg Bodembeheer’ geeft aan dat de activiteiten in het kader bodembeheer, waaronder veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek goed en betrouwbaar volgens door de overheid opgestelde protocollen en programma’s zijn uitgevoerd. TAUW bv is erkend voor het uitvoeren van veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek conform de protocollen 2001, 2002, 2003 en 2018. TAUW bv verklaart dat het veldwerk onafhankelijk van de opdrachtgever is uitgevoerd conform de eisen van BRL SIKB 2000. Bij interne opdrachtverlening is gebruik gemaakt van interne functiescheiding onder de voorwaarden die het Besluit bodemkwaliteit hieraan stelt.
\nDe werkzaamheden zijn uitgevoerd conform BRL SIKB 2000: Beoordelingsrichtlijn voor het SIKB procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodem- en waterbodemonderzoek:
\nProtocol 2001: Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen TAUW verklaart hierbij dat het een onafhankelijke positie heeft (en kan behouden) ten opzichte van de opdrachtgever. Dat wil zeggen dat er geen organisatorische relatie bestaat met de opdrachtgever (zuster- of moederbedrijf) of diens eigenaar.
\nDe analyses zijn uitgevoerd bij een geaccrediteerd milieulaboratorium.
\nDe aanwezigheid en ligging van kabels en leidingen is bepaald door het doen van een KLIC-melding.
\nBijlage 2 Uitgesloten locaties (kaart) Bijlage 3 Monstersitueringskaart Bijlage 4 Boorprofielen Bijlage 5 Percentielbladen Bijlage 6 Achtergrondwaardenkaarten Bijlage 7 Analysecertificaten Bijlage 8 Lijst met uitgesloten locaties (tabel) B8.1 Uitgesloten locaties, exclusief voormalige stortplaatsen Omschrijving Adres Benegas Vulcentrum B.V.
\nZuiderzeestraatweg 1, Putten Trouw Nutrition Nederland BV Nijverheidsweg 2, Putten Van Nieuwenhuizen Feather and Down BV Zeeweg 152, Ermelo Telstar Marine International B.V.
\nIndustrieweg 26 in Harderwijk Hexacomb Netherlands B.V. (Smurfit Kappa) Herderlaan 4, Ermelo Total Packaging B.V.
\nIndustrieweg 6 Harderwijk Havo BV Lokhorstweg 6, Ermelo Bio Clean Health and Foodline BV HISTORISCH Telgterweg 226 Ermelo Gobius Beton en Bouwmaterialen B.V.
\nRondweg 12, Wezep Heinen Delftware Nijverheidsweg 4V, Putten Neston Betonconservering De Buiging 2, Nunspeet Mebin B.V.
\nSnelliusstraat 20, Harderwijk Het Schippertje B.V.
\nCelsiusstraat 11, Harderwijk Tilcentrum BV Elspeterweg 124 Vierhouten Grooth Audio HISTORISCH J.P. Broekhovenstraat 29 Elburg DJM B.V.
\nNobelstraat 38, Harderwijk Patch Audio HISTORISCH J.P. Broekhovenstraat11D, Elburg Dependance Carrosseriefabriek Harderwijk BV (plan) Voltastraat 1D, Harderwijk Carrosseriefabriek Harderwijk B.V.
\nLorentzstraat 5, Harderwijk Carrosseriefabriek Harderwijk b.v.
\nLorentzstraat 2 5, Harderwijk Qimarox B.V.
\nNobelstraat 43, Harderwijk Meyra Retail & Services BV HISTORISCH Marconiweg 14 Nunspeet Technisch Buro Nijhof BV HISTORISCH Tolweg 27 Ermelo Klimavision BV Jagerserf 25, Ermelo Nijboer Blijstra Techniek BV Midden Engweg 6, Putten Immeker, Technisch Magazijn HISTORISCH Hertog Eduardweg 8-12 't Harde Installatiebedrijf G. Nummerdor Dwarsweg 25, Ermelo Belpa b.v.
\nNobelstraat 48, Harderwijk Schildersbedrijf Hoekert en Zn. HISTORISCH Uiterwaardenstraat 8A Elburg Van Moort Intallatietechniek Waterweg 32 Nunspeet Heine B.V. Elektrotechniek Voltweg 4 Nunspeet Ten Cate Techniek Uiterwaardenstraat 35, Elburg Farmer Automatic B.V. HISTORISCH Marconiweg 22 a, Nunspeet Paulus Elektro Mariënhoef 9, Ermelo Baderie Ermelo Dokter Holtropstraat 136, Ermelo Installatiebedrijf Goedvree BV HISTORISCH Hamburgerweg 2 Ermelo Hulst, Technisch Bureau J. HISTORISCH Beekstraat 40 Elburg Stichting Mestverwerking Gelderland (KGBI Elspeet) Schaarweg 11, Elspeet Waterschap Vallei en Veluwe (RWZI) Harderwijk Lorentzstraat 5, Harderwijk Waterschap Veluwe Industrieweg , Putten Bergbezinkbassin Kennedylaan (ongenummerd), D 8623 Kennedylaan 0ONG Harderwijk Waterschap Vallei Veluwe Beethovenlaan bergbezinkbassin Gemeente Elburg Stadsweg , 't Harde Rioolgemaal Horloseweg Ermelo Waterschap Vallei en Veluwe Verlengde Looweg 92b Oldebroek Bergingsweide Elspeet Merelweg 0ONG, Elspeet Waterschap Vallei & Veluwe Oranjelaan bergbezinkbassin Waterschap Vallei en Eem Arlersteeg 30, Putten Rioolgemaal in de kern Wezep van Pallandtlaan 0 Wezep Rioolgemaal en bbb Drielanden Drielandendreef 0ONG, Harderwijk Putter Stoomgemaal Arlersteeg 32, Putten Waterschap Vallei en Veluwe Middeldijk 0ong. HATTEMERBROEK Rioolgemaal Vierhouten Ossenkolkweg 0 Vierhouten Gemeentelijk rioolgemaal 0ONG Harderwijk Rioolgemaal ten behoeve afvoer vuilwaterstelsel Hi Kleine Mheenweg 0ONG Hierden Bergbezinkbassin Oude Telgterweg 0 Ermelo Rioolgemaal Daltonstraat nabij nr 42 Daltonstraat 42, Harderwijk Rioolgemaal Lorentz Haven West nabij nr 71 Marie Curiestraat 71, Harderwijk KGBI (Stichting Mestverwerking Gelderland) Knardersteeg 5, Putten Voormalige stortplaats De Kril\"\"
\nHeetkamp 25 Elspeet Stortplaats Ullerberg BV Jhr. Dr. C.J. Sandbergweg 115, Ermelo Van de Mheen Grondwerken B.V.
\nStenenkamerseweg 20, Putten Recycling van Werven B.V.
\nSnelliusstraat 20, Harderwijk Beelen Sloopwerken Kelvinstraat 4, Harderwijk E. van der Weerd Autoschade Pascalweg 16 in Nunspeet Autoschade De Weerd B.V.
\nNijverheidsweg 101, Nunspeet JW USA Rondweg 21a, Wezep Exned LEEGSTAND Robbertsmatenstraat 18 Elburg Exned HISTORISCH Uiterwaardenstraat 1 Elburg Tomassen Decoratie en Reclame Harderwijk Réaumurstraat 7, Harderwijk Autoschade Jansen Wezep B.V.
\nAmperestraat 14, Wezep Autoschadebedrijf Adam & Zn Kampvelderweg 46, Ermelo Bedrijfswagenspuiterij Boterenbrood HISTORISCH Celsiusstraat 6, Harderwijk Spuit- en Schadeservice De Kameleon Oude Hogeweg 12B, Doornspijk Bouwman Spuitwerken Oude Telgterweg 173, Ermelo RAC Reclame Uiterwaardenstraat 9A, Elburg Autoschade Jansen HISTORISCH Ampèrestraat 14 WEZEP Autoschadebedrijf Van Keulen HISTORISCH Lokhorstweg 9a Ermelo WB Autoschade Stephensonstraat 1D, Harderwijk Van Winkoop Truckschade B.V.
\nMiddelerf 4, Ermelo Autoschadebedrijf van Keulen Mariënhoef 10A, Ermelo Autobedrijf Gerrit Blaauw v.o.f.
\nElzenweg 10 OLDEBROEK Autospuiterij Van Winkoop B.V.
\nHoenderweg 7, Ermelo MCW Lage Engweg 4, Putten Autoschade De Weerd B.V. HISTORISCH Voltweg 8 Nunspeet Schotsman, R.M.
\nHalvinkhuizerweg 19, Putten Van Rijn's Auto Caravan & Camper schadeherstelbed\"
\nKleine Kolonieweg 103 Elspeet Pasman, G. HISTORISCH Ruitenbeek 10 Putten Autoschade Smit Robbertsmatenstraat 5, Elburg Pasman Autoschade Ruitenbeek 10-14, Putten Autospuiterij, Vis, R. van de HISTORISCH Hoge Eng-West 11, Putten Tromp, H. HISTORISCH Ampèrestraat 15a, Wezep Autoschade Dickhof BV Broeklandstraat 2, Elburg Classic-Exclusive Automotive Painting Broekerenk 4 8095 RP t Loo Oldebroek M & L autoschadeservice VOF Marconiweg 36 Nunspeet Broekhuis Autoschade Harderwijk BV Fahrenheitstraat 30, Harderwijk Autospuiterij van Winkoop BV HISTORISCH Hoenderweg 7, Ermelo Generaal Spoorkazerne, Gebouw 168 HISTORISCH Leuvenumseweg 88 Ermelo Generaal Spoorkazerne, gebouw 170 HISTORISCH Leuvenumseweg 88-90 Ermelo Generaal Spoorkazerne/Jan van Schaffelaarkazerne Leuvenumseweg 88 90, Ermelo Ministerie van Defensie HISTORISCH Eperweg 141 't Harde Jan van Schaffelaarkazerne HISTORISCH Leuvenumseweg 90 Ermelo Marechaussee District Gelderland-Overijssel-Flevol Leuvenumseweg 70 Ermelo Generaal Spoorkazerne geb.70 HISTORISCH Leuvenumseweg 88 Ermelo Generaal Spoorkazerne HISTORISCH Leuvenumseweg 88 Ermelo gen. winkelman kazerne HISTORISCH Elspeterweg 180 Vierhouten Brandweer Harderwijk Maltezerlaan 1, Harderwijk Brandweerkazerne Elspeet Vierhouterweg 22a, Elspeet Brandweerkazerne Wezep Rondweg 15, Wezep Brandweerkazerne Oude Telgterweg 181, Ermelo Brandweerkazerne Hierden Ooster Mheenweg 6, Hierden Elburg, Brandweer Oostendorperstraatweg 8, Elburg Brandweergarage Elburgerweg 13, Nunspeet Brandweerkazerne Kelnarijstraat 10A, Putten V.O.F. Stomerij Multinette Hoge Eng-Oost 42, Putten Toprotect BV Gelreweg 37, Harderwijk Multinette Dorpsstraat 16 Nunspeet Krattenwasserij P. Vos Tolweg 41b, Ermelo Stomerij Snelnette (bedrijf bestaat niet meer) nu Stationsstraat 30 Ermelo Fikser Eco Cleaning Torenlaan 37, Ermelo Defensieterrein Eperweg 149 ’t Harde Wasserij Oude Bleeksweg 4 Elburg Gemeentewerf Oude Bleeksweg 6 Elburg Botterwerf Havenkade 39 Elburg RWZI Elburg Industriestraat 31 Elburg Voormalige brandweerkazerne Het Straatje 8 Elburg Rioolgemaal Westervalstraat 35 Elburg Voormalige papierfabriek Groteweg, Wapenveld-Noord RWZI Heerde Postweg 39, Heerde RWZI Hattem Hilsdijk 106, Hattem B8.2 Voormalige stortplaatsen Locatie code Adres Plaats Gemeente GE023000002 Verlengde Vaarbekerweg 't Harde Elburg GE023000014 Eperweg 't Harde Elburg GE023000080 Kamperdijk Elburg Elburg GE023000094 Oostlo 't Harde Elburg GE023000120 Eperweg ongenummerd 't Harde Elburg GE023300050 Strokel nabij nr. 12 Ermelo Ermelo GE023300060 Oude Telgterweg Ermelo Ermelo GE023300111 Horsterweg ongenummerd Ermelo Ermelo GE023300116 Lokhorstweg tussen 27 en 34
\nErmelo Ermelo GE024300011 Beekhuizerweg ongenummerd Harderwijk Harderwijk GE024300042 Kruisweg ongenummerd Hierden Harderwijk GE024300061 Leuvenumseweg ongenummerd Harderwijk Harderwijk GE024300079 Lelykade op en rondom nr. 3 Harderwijk Harderwijk GE024300082 Sonnevancklaan, bosperceel nabij vm Harderwijk Harderwijk GE024300136 Beltweg Harderwijk Harderwijk GE024300138 Beltweg nabij kruising met Koeweg Harderwijk Harderwijk GE027300001 Voorthuizerstraat 81-83 Putten Putten GE027300002 Batosweg ongenummerd Putten Putten GE027300030 Prins Hendrikweg ongenummerd Putten Putten GE027300034 Oude Garderenseweg 3 Putten Putten GE030200014 Industrieweg 47 en omgeving Nunspeet Nunspeet GE030200023 Wiltsangh ongenummerd Nunspeet Nunspeet GE030200024 Nabij Vierhouterweg Vierhouten Nunspeet GE030200026 Schotkampweg ongenummerd Elspeet Nunspeet GE030200051 Heetkamp 25 Elspeet Nunspeet GE030200060 Uddelerweg ongenummerd Elspeet Nunspeet GE030200100 Nabij Eperweg Nunspeet Nunspeet GE030200102 Nabij Eperweg Nunspeet Nunspeet GE030200103 Oude Leuvenumseweg ongenummerd Nunspeet Nunspeet AA023000149 Kamperweg ‘t Harde Elburg AA023000536 Verlengde Vaarbekerweg ‘t Harde Elburg GE024400014 Oranje Nassaulaan Hattem Hattem Molenweg Wapenveld Heerde Bijlage 9 Referenties rapporten aanvullende gegevens Naam rapport Adviesbureau Datum Verlengde Haerderweg Greenhouse Advies 7-10-2019 Rode landsweg 24 te Doornspijk (NEN5740 / NEN5707) Boluwa Eco Systems BV 13-12-2019 Prins Hendriklaan Ermelo De Klinker Milieu 10-12-2019 Fokko Kortlanglaan 166 Greenhouse Advies 5-11-2019 Fokko Kortlanglaan 174 Greenhouse Advies 16-1-2020 Garderenseweg 93 Grondvitaal BV 4-12-2019 Kerkdennen Greenhouse Advies 24-10-2019 VO Hooge Riet Dokter van Dalelaan 66-68 Ermelo Heijmans 8-5-2020 VO Harderwijkerweg 136 Ermelo Econsultancy 11-3-2020 Handelsweg 4 en 6-12 Hunneman 10-1-2020 De hoge Varen (kavel 3) 4-3-2020 Horloseweg (naast 60) Vink Milieutechnisch Adviesbureau b,v, 6-4-2020 Harderwijk Bedrijventerrein Tonsel noorderlijk perceel Mateboer Milieutechniek BV 19-5-2020 VO Wethouder Jansenlaan 90 Harderwijk (30-08-2019) Geonius 30-8-2019 Wijkcentrum De Roef Zuiderzeepad 1 PJ Milieu BV 22-4-2020 PK Oostendorperstraatweg 55 (begraafplaats De Korenberg) te Oosterwolde Boluwa 7-1-2020 PK Bovenheigraaf 115 (begraafplaats De Bovenheigraaf) te Wezep Boluwa 7-1-2020 Infrastructureel onderzoek Fontanusplein en Kerkplein 7-2-2020 Krommeweg 20 Mateboer 3-10-2019 Harderwijkerweg (achter nr, 423) PJ Milieu 15-11-2019 Partijkeuring Boekweitweg Elspeet Boluwa 7-1-2020 Vierhouterweg 16 PJ Milieu 7-2-2020 Concept-bodemkwaliteitskaart Hattem TAUW 31-03-2023 Concept-bodemkwaliteitskaart Heerde
\nTAUW 5-04-2023 N794 Heerde realisatie 3-12-2020