błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu przez Sąd, że oskarżeni: S. W. (1) nie popełnił przestępstwa z art. 258 § 3 k.k. oraz M. K. (1), R. W., S. L. (1), M. W. (1), L. K., A. S., P. G. (1), T. B. (1), W. K. i W. A. nie popełnili przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci m.in. wyjaśnień M. K. (2), B. P., K. S., A. S., M. B., M. W. (1), J. Z., R. K. (1), L. G. (1), D. G. i innych, zeznań świadków m.in.: M. W. (3), E. S., K. L., wyników analizy uzyskanych wykazów połączeń telefonicznych, dokumentacji celnej z odpraw towarów, dokumentacji z postępowań kontrolnych i dyscyplinarnych prowadzonych przez Izbę Celną w W., wypisów z KRS, w tym dot. firmy (...), aktów notarialnych, przeprowadzonych analiz kryminalistycznych i innych prowadzi do wniosku, że wymienieni oskarżeni dopuścili się tych zarzucanych przestępstw, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu przez Sąd, że oskarżony S. W. (1) nie popełnił opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku czynu, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zeznań M. K. (2), B. P. i K. L. prowadzi do wniosku, że oskarżony dopuścił się tego przestępstwa, 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający przyjęciu przez Sąd, iż S. W. (1) nie popełnił opisanych w punktach III i IV części wstępnej wyroku przestępstw, podczas gdy zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy w postaci zeznań M. K. (2), B. P., S. G. (2) prowadzi do odmiennych wniosków, 4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu przez Sąd, że oskarżony S. W. (1) nie popełnił czynu opisanego w punkcie V części wstępnej wyroku oraz że oskarżona A. S. nie dopuściła się czynu opisanego w punkcie XXXIII części wstępnej wyroku, podczas gdy zgromadzony w postępowaniu materiał dowodowy w postaci przesłuchania B. P. i M. K. (2) prowadzi od odmiennych wniosków, 5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść polegający na przyjęciu, że S. W. (1) nie dopuścił się czynu opisanego w punkcie VI części wstępnej wyroku, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci przesłuchania K. S. i A. S. prowadzi do odmiennych wniosków, 6. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a mający wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że S. W. (1) nie dopuścił się czynu opisanego w punkcie VII części wstępnej wyroku oraz przyjęciu, ze oskarżona A. S. nie dopuściła się czynu z punktu XXXIV części wstępnej wyroku i że oskarżona M. Z. (1) nie dopuściła się czynu opisanego w punkcie XXXVII części wstępnej wyroku, podczas gdy materiał dowodowy w postaci przesłuchania M. K. (2), B. P., A. S. i K. S. pozwala wyciągnąć odmienne wnioski,
\nPodnosząc powyższe zarzuty na podstawie art. 437 § 1 k.p.k., wniósł o: uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej zarzutów podniesionych w niniejszym środku odwoławczym i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
\nSąd Apelacyjny zważył, co następuje:
\nApelacja obrońców oskarżonych M. K. (1), S. L. (1), D. G., M. Z. (1), R. K. (1), częściowo A. S. i częściowo prokuratury okazały się zasadne o tyle, że spowodowały uchylenie zaskarżonego wyroku w odniesieniu do tych osób i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Natomiast niezasadne okazały się apelacje obrońców oskarżonych T. B. (1), W. K., W. A., jak również P. S. (1).
\nZażywszy na zakres środka odwoławczego złożonego przez prokuratora Sąd Apelacyjny uznał za stosowne przedstawić w pierwszej kolejności swoje stanowisko w zakresie postawionych w apelacji zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia co do kwestii uniewinnienia M. K. (1), R. W., S. L. (1), M. W. (1), L. K., A. S., P. G. (3), T. B. (1), W. K. i W. A. od popełnienia przestępstwa działania w zorganizowanej grupie przestępczej (art. 258 § 1 k.k.) bądź założenia i kierowania taką grupą (art. 258 § 3 k.k.) przez S. W. (1).
\nProkurator nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, uznał je za wadliwe, w kontekście oceny materiału dowodowego, jaką dokonał Sąd I instancji.
\nW ocenie skarżącego w okresie od 2001 r. do 2005 r. w W. funkcjonowała założona i kierowana przez S. W. (1) oraz P. W. zorganizowana grupa przestępcza, zajmująca się sprowadzaniem na polski obszar celny szeregu przedmiotów począwszy od tekstyliów a skończywszy na sprzęcie AGD, mająca na celu dokonanie uszczupleń należności celnych, wykorzystywanie na szeroką skalę dobrze prosperującego procederu korupcyjnego związanego z odprawami towarów, zwłaszcza towarów wrażliwych zarówno w Urzędzie Celnym w W. jak i powiązanych z nim agencjach celnych – w szczególności w tzw. M. Uznanych (...) i (...).
\nWedług prokuratora dokonywano w tych urzędach fikcyjnych odpraw celnych, często podrabiano dokumenty przewozowe, zaniżano w tych dokumentach rodzaj, ilość i wartość sprowadzonego towaru. Nierzadko odstępowano od przeprowadzenia rewizji celnych mimo istnienia takowego obowiązku. Zdaniem prokuratora, grupa założona i kierowana przez S. W. (1) i P. W. (jego sprawę karną wyłączono do odrębnego rozpoznania) składała się nie tylko z celników czy też pracowników innych komórek organizacyjnych Urzędu Celnego w W. ale i też importerów towarów, zainteresowanych uzyskaniem znacznych zysków czy też osób prowadzących firmy spedycyjne, współpracujących z pracownikami agencji celnych.
\nW obszernej argumentacji apelujący prokurator przedstawił zarys i tło funkcjonowania tej grupy założonej przez w/w osoby, które z racji wykonywanej pracy i posiadanego doświadczenia, posiadali szerokie kontakty z pracownikami Urzędu Celnego, agencjami celnymi. Posiadali niezbędną wiedzę na temat przepisów i reguł obowiązujących w prawie celnym albowiem S. W. (2) był w tamtym okresie właścicielem agencji (...) a P. W. – funkcjonariuszem celnym.
\nGłównym źródłem dowodowym są – według prokuratora – zeznania byłego funkcjonariusza, pracującego w Urzędzie Celnym w W. M. K. (2), który w swoich obszernych i szczegółowych wyjaśnieniach, ujawnił przestępczy proceder związany z dokonywaniem fikcyjnych odpraw celnych towarów sprowadzanych z krajów D. W. a także okoliczności dotyczących powszechnego wówczas wśród funkcjonariuszy celnych łapówkarstwa.
\nWedług prokuratora, który swoje zarzuty oparł na wyjaśnieniach M. K. (2), istniała zorganizowana grupa przestępcza, której działania wskazują na istnienie między jej uczestnikami trwałych więzi „ekonomicznych wynikających ze wspólnego popełniania przestępstw”, a oskarżeni byli od siebie zależni, świadomi zakresu przedmiotowego i podmiotowego działania struktury, w której uczestniczyli.
\nNa koniec swoich rozważań prokurator przytoczył, na potwierdzenie słuszności tak postawionego zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego (błędu w ustaleniach faktycznych) swoje stanowisko, co do kwestii przynależności do zorganizowanej grupy przestępczej, przytaczając orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2003 ., a także krytykę analizy dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego, także przytaczając odpowiednie judykaty sądów.
\nSąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska prokuratora, co do nieprawidłowo wyciągniętych przez Sąd meriti wniosków związanych z analizą materiału dowodowego, co do istnienia tak przedstawionej przez niego zorganizowanej grupy przestępczej, założonej i kierowanej przez S. W. (1) i P. W..
\nSłusznie Sąd I instancji stwierdza, na tle akceptowanych przez niego orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2013 r. sygn. akt II AKa 316/12 i Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 czerwca 2002 r., sygn. akt II AKa 123/02, w których zawarta jest charakterystyka grupy przestępczej, by nie powiedzieć jej „definicja”, że w zarzucie prokuratora w niniejszej sprawie „nie sposób dostrzec nawet zarysu występowania wewnętrznej struktury organizacyjnej”. Nie wynika, „by występowała w niej hierarchia”.
\nSąd Apelacyjny akceptuje stanowisko Sądu Okręgowego, iż żaden dowód w tej sprawie nie wskazuje na to, by wspomniana grupa w takim kształcie osobowym miała odrębny budżet, na który „zapracowaliby jej członkowie”, a pieniądze te przeznaczano na pomoc prawną, łapówki dla funkcjonariuszy bądź zakup niezbędnych środków do funkcjonowania tak określonej grupy.
\nPostępowanie karne nie pozwoliło na ustalenie podziału zadań i funkcji wewnątrz grupy, planowania przestępstw, redystrybucję korzyści majątkowych czy też powiązań o charakterze psychologicznym.
\nSąd Apelacyjny dostrzegł, iż żadna z osób oskarżona o przynależność do takiej grupy przestępczej, w ramach postawionego jej zarzutu nie przyznała się do uczestnictwa w tej grupie.
\nNie ulega wątpliwości, w ocenie Sądu odwoławczego, iż prokurator stawiając tym osobom zarzut z art. 258 § 1 k.k. a S. W. (1) z art. 258 § 3 k.k. w przeważającej mierze oparł się na wyjaśnieniach świadka tzw. „skruszonego”, korzystającego z dobrodziejstwa art. 60 § 3 k.k.
\nSąd Apelacyjny nie neguje wartości dowodowej tym zeznaniom pragnie zwrócić uwagę, iż ich treść dotyczy bardziej konkretnych zarzutów stawianym bez mała wszystkim oskarżonym objętym aktem oskarżenia, aniżeli kwestii przynależności do zorganizowanej grupy przestępczej.
\nNadto należy wskazać, co wynika z wyjaśnień samych oskarżonych objętych zarzutem z art. 258 § 1 k.k., iż nie znali się wzajemnie np. przesłuchany W. K. wyjaśnił na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r., iż nie zna współoskarżonego S. W. (1) i P. W..
\nPodobnie wyjaśnił W. A. i T. B. (1) (rozprawa z dnia 13 kwietnia 2011 r.). Są to osoby prowadzące firmy transportowe. Także oskarżonyS. L. - Naczelnik (...) wyjaśnił, że nie zna S. W. (1).
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego nie jest warunkiem sine qua non znajomość wszystkich osób w grupie przestępczej, gdyż uzależnione to jest od liczebności takiej grupy i specyfiki działalności przedmiotowej oraz podziału zadań bądź pełnionej funkcji.
\nJednakże w niniejszej sprawie, poza wyjaśnieniami M. K. (2) brak jest jakichkolwiek innych dowodów, które wskazywałyby na powiązania strukturalne wymienionych osób, którym prokurator przedstawił zarzut z art. 258 § 1 k.k.
\nNależy podkreślić, iż fakt znajomości M. K. (2) ze S. W. (1) i P. W. a także innymi osobami w żaden sposób nie uprawdopodabnia istnienia zorganizowanej grupy przestępczej o takich cechach, które dokładnie przedstawiał Sąd meriti.
\nNawet relacja świadka B. P., który wykonywał odpłatnie pracę dla S. W. (1) i na jego polecenie spotykał się z A. S., nie upoważnia do takiego stwierdzenia, że w grupie występowała określona więź organizacyjna, ze stałym gronem uczestników koordynujących wzajemną działalność według ustalonych reguł i pewnej hierarchii.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu w kwestii przedstawionego w akcie oskarżenia zarzutu z art. 258 § 1 i 3 k.k. wobec wcześniej określonym osobom przedstawił prawidłowy tok rozumowania i w sposób właściwy przedstawił argumentację będącą pod ochroną art. 7 k.p.k.
\nW tym też stanie rzeczy wniesiony przez skarżącego zarzut co do niesłusznego uniewinnienia przez Sąd oskarżonych, z art. 258 § 1 k.k. (a wobec S. W. (1) z art. 258 § 3 k.k.) okazał się niezasadny.
\nPodniesiony w nim zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku sprowadza się w swojej istocie do odmiennej niż to uczynił Sąd orzekający oceny zebranego w sprawie, dotyczącego zarzutu działania zorganizowanej grupy przestępczej, materiału dowodowego, w pierwszym rzędzie wyjaśnień samych oskarżonych, zeznań świadka M. K. (2).
\nProkurator poza przytoczeniem tez orzeczniczych, dlaczego należy w tym zakresie dać wiarę depozycjom M. K. (2), nie przedstawia jednak rzeczowych argumentów, które mogłyby podważyć trafność rozumowania Sądu I instancji w zakresie zarzutu z art. 258 k.k.
\nDokonane przez Sąd Okręgowy ustalenia dotyczące braku zorganizowanej grupy przestępczej rzekomo kierowanej przez S. W. (1) i P. W., poczynione zostały bowiem w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który oceniono zgodnie z regułami zawartymi w art. 4 k.p.k. i 7 k.p.k.
\nSąd Apelacyjny sygnalizuje, iż miał pełną świadomość, iż czyn z art. 258 § 1 k.k. zarzucony M. K. (1), R. W., S. L. (3), M. W. (1), L. K., A. S., P. G. (1), T. B. (1), W. K. i W. A. uległ przedawnieniu albowiem, zgodnie z przepisami Kodeksu karnego z 6 czerwca 1997 r. za ten czyn groziła odpowiedzialność karna do 3 lat pozbawienia wolności, co powoduje, iż przedawnienie karalności tego przestępstwa nastąpiło z upływem 10 lat (art. 101 § 1 k.k. i art. 102 k.k.).
\nW tej sytuacji, zważywszy na wyrok Sądu Okręgowego (uniewinnienie) Sąd Apelacyjny uznał, iż zastosowanie ma a contario art. 414 § 1 k.p.k., jako bardziej korzystny dla oskarżonych.
\nWspomniana sytuacja nie dotyczy oskarżonego S. W. (1), którego zarzucany czyn z art. 258 § 3 k.k. nie uległ przedawnieniu; z uwagi na wysokość zagrożenia (do 10 lat z uwagi na okres zarzutu trwający do 2005 r. - a więc pod rządami Kodeksu karnego ze zmianami obowiązującymi od 1 maja 2004 r.).
\nAnalizując w dalszej części apelację prokuratora wniesioną co do poszczególnych zarzutów dotyczących wszystkich oskarżonych (poza oskarżonym P. S. (1)), nie związanych z art. 258 § 1 k.k. bądź art. 258 § 3 k.k. (co do oskarżonego S. W. (1)) Sąd Apelacyjny uznał, iż wspomniana apelacja nie jest zasadna, co do oskarżonych: P. M. (1), L. K., M. M. (1), L. G. (1), Z. K. (1), Z. K. (2) i P. G. (1), których Sąd Okręgowy uniewinnił od popełnienia zarzucanych im przestępstw.
\nOdnośnie P. M. (1) prokurator zarzucając Sądowi meriti błędy w ustaleniach faktycznych uznał, iż ocena materiału dowodowego, zwłaszcza zeznań świadka M. K. (2) została dokonana w sposób dowolny.
\nSąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska prokuratora.
\nJak wynika z akt sprawy P. M. (1) miał postawione trzy zarzuty z art. 228 § 3 k.k. Wszystkie zarzuty zostały oparte na zeznaniach świadka M. K. (2), który zeznał, że wręczał P. M. (1) korzyść majątkową za niedopełnienie przez niego obowiązków służbowych polegających na zaniechaniu przeprowadzenia kontroli zgłoszeń celnych wobec firm (...) i (...) w okresie od 8 września do 15 września 2001 r. Wówczas miał rzekomo przyjąć kwotę co najmniej 2.000 zł. Kolejny zarzut niedopełnienia obowiązków dotyczył firmy (...) za okres od 25 lutego do 6 marca 2002 r., za co miał przyjąć od M. K. (2) korzyść majątkową w kwocie co najmniej 600 dolarów amerykańskich.
\nNatomiast ostatni zarzut dotyczył roku 2002, gdzie także od M. K. (2) przyjął korzyść majątkową w kwocie 250 USD za zaniechanie przeprowadzania kontroli zgłoszeń celnych dotyczących odpraw żelazek dla firmy (...) z W..
\nSąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż w sprawie brak jest dowodów, które w sposób jednoznaczny wskazywałyby na sprawstwo P. M. (1) w zarzucanych mu przestępstwach.
\nŻaden że świadków przesłuchany przez Sąd meriti nie potwierdził zeznań M. K. (2), a niektórzy z nich, jak E. W. i B. K. zaprzeczyły aby miały wiedzę na temat wręczania celnikom, dokonującym odpraw bądź kontrolującym konkretne odprawy, korzyści majątkowych za niewszczynanie określonych procedur celnych. Prokurator nie przedstawił żadnej argumentacji na poparcie swoich zarzutów.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego zarzuty prokuratora są polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu meriti, co do wartości dowodowej zeznań M. K. (2), do których Sąd Apelacyjny odniesie się w dalszej części uzasadnienia.
\nTakże niezasadne są zarzuty prokuratora wobec orzeczenia Sądu I instancji dotyczącego L. K..
\nProkurator zarzucił Sądowi meriti, że negując wartość dowodową wyjaśnień i zeznań M. K. (2), postąpił wbrew zasadom swobodnej oceny materiału dowodowego, negując tym samym zasady logiczności, doświadczenia życiowego.
\nSąd Apelacyjny nie zgodził się z tak postawionym zarzutem.
\nUważna lektura uzasadnienia Sądu I instancji w zakresie trzech zarzutów postawionych L. K. wskazuje, iż podstawę wyroku uniewinniającego stanowiły zeznania świadków: M. M. (2), S. J., M. Z. (3), a także wyjaśnienia samego oskarżonego, który nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu przestępstw.
\nSąd meriti słusznie odmówił waloru wiarygodności zeznaniom M. K. (2), które nie były konsekwentne w toku rozprawy sądowej.
\nŚwiadek nie był w stanie podać szczegółów rozliczeń odpraw celnych, przy których celnicy m.in. L. K. mieli otrzymywać pieniądze w określonych kwotach od 100 do 200 zł. Jego zeznania nie miały waloru pewności i kategorycznych twierdzeń. Brak było innych dowodów, które choćby w sposób pośredni potwierdzały depozycje świadka M. K. (2).
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego również i w tym przypadku stanowisko prokuratora zarzucające Sądowi meriti obrazę art. 7 k.p.k. jest gołosłowne, nie poparte jakąkolwiek inną argumentacją, poza wskazaniem na zeznania M. K. (2).
\nSąd Okręgowy w motywach wyroku wskazał, o jakie dowody poczynił ustalenia w sprawie dotyczące L. K., jakie fakty uznał za udowodnione lub nie udowodnione, dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych – czyniąc zadość wymogom art. 424 k.p.k. a ocenę tych dowodów dokonał, wbrew stanowisku skarżącego, zgodnie z art. 7 k.p.k.
\nPodobną ocenę wykazał Sąd meriti analizując dowody w sprawie zarzutu XXXVIII dotyczącego M. M. (1).
\nRównież zarzut prokuratora, że Sąd Okręgowy dokonał „samowolnej” a nie swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego – nie może się ostać.
\nSad meriti prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie znalazł podstaw, aby uznać, że wskazane dowody pozwalają na przypisanie winy M. M. (1) polegającej na niedopełnieniu przez niego obowiązku przeprowadzenia kontroli zgłoszeń celnych przez M. K. (2) w M. Uznanym (...) w W., w ramach prowadzonej kontroli programowej nr (...)-KW-61/01, za co miał przyjąć korzyść majątkową w kwocie co najmniej 2.000 zł.
\nOceniając materiał dowodowy Sąd meriti zwrócił uwagę na dwa aspekty.
\nPierwszy dotyczył złożonych wyjaśnień M. M. (1), który stwierdził, że zeznania M. K. (2) są pomówieniem wynikłym z tego, iż nie darzą się sympatią, wręcz nie lubią się.
\nDrugi aspekt dotyczył postępowania dyscyplinarnego, toczącego się wobec oskarżonego odnośnie kontroli objętej postawionym mu zarzutem, które zostało umorzone wobec niewykrycia żadnych nieprawidłowości.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego ustalenia Sądu meriti są jak najbardziej prawidłowe, a ocena materiału dowodowego dotyczącego M. M. (1) została poczyniona zgodnie z art. 7 k.p.k.
\nW tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zarzutu prokuratora odnośnie osoby M. M. (1), uznając tym samym jego argumentację za chybioną.
\nRównież w zakresie zarzutu XLI dotyczącego L. G. (1) oraz zarzutu XLII i XLIII dotyczącego Z. K. (1) apelacja prokuratora zarzuca Sądowi I instancji uchybienie w postaci nielogicznego, sprzecznego z zasadami doświadczenia życiowego negatywnego ocenienia zeznań M. K. (2).
\nProkurator poza streszczeniem istoty zarzutów postawionym obu podsądnym, nie przedstawił żadnej innej argumentacji na poparcie swojego stanowiska, poza konstatacją, iż powodem dla których Sąd meriti zdyskredytował zeznania świadka M. K. (2) było to, że skorzystał on z instytucji przewidzianej w art. 60 § 3 k.k.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego stanowisko Sądu Okręgowego jest jak najbardziej prawidłowe. Kontrolując tok rozumowania Sądu meriti oceniającego materiał dowodowy, Sąd Apelacyjny nie dostrzegł nieprawidłowości, które skutkowałyby przyjęciem poglądu autora apelacji.
\nDo treści zeznań M. K. (2) będzie odniesienie w dalszej części uzasadnienia, tym niemniej należy przypomnieć skarżącemu, że o błędzie w ustaleniach faktycznych można mówić wówczas, gdy ustalenia te w ogóle podstawy tej są pozbawione, np. gdy Sąd nie jest w stanie wskazać konkretnego dowodu, upoważaniającego do danego ustalenia faktycznego lub też zostały poczynione w oparciu o wadliwie oceniony materiał dowodowy, tj. sprzecznie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.k.
\nNie ulega wątpliwości dla Sądu Apelacyjnego, że przekonanie Sądu meriti o braku winy oskarżonego L. G. (1) i Z. K. (1) zostało ukształtowane w oparciu o wszystkie przeprowadzone dowody dotyczące tych zarzutów, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego, przy orzekaniu o braku winy obu podsądnych Sąd meriti miał na uwadze wszystkie konfrontacje, jakie mieli przeprowadzone ze świadkiem M. K. (2) obaj oskarżeni a także ich wyjaśnienia.
\nSłusznie podnosi Sąd I instancji, że żaden inny dowód, poza depozycjami M. K. (2), bezpośrednio ani pośrednio nie potwierdził udziału ich w opisanych zarzutach.
\nW tym stanie rzeczy zarzuty skarżącego są tylko i wyłącznie polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu Okręgowego.
\nPodobne stanowisko, nieuwzględniające zarzutów prokuratora, Sąd Apelacyjny przyjął wobec orzeczenia dotyczącego Z. K. (2). Także i w tej części apelacja prokuratora nie przedstawia żadnej, poważnej argumentacji, poza stwierdzeniem, że materiał dowodowy, co do zarzutu XLIV dotyczącego Z. K. (2) oparty jest na treści zeznań M. K. (2).
\nWarto zauważyć, iż podczas rozprawy sądowej M. K. (2) zeznał (k. 17211), iż nie pamięta, czy od oskarżonego przyjmował pieniądze w kwocie co najmniej 2.000 zł za poświadczeniem nieprawdy w dokumentach celnych przedłożonych do odprawy towaru w okresie 31 lipca 2001 r. do 27 września 2001 r. w M. Uznanym (...) w W..
\nTym samym ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd meriti była słuszna, oparta o przepis art. 7 k.p.k.
\nProkurator nie wskazał w swojej apelacji konkretnych błędów w samym sposobie dochodzenia przez Sąd meriti do określonych ocen, przemawiających w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu.
\nSąd Apelacyjny nie podzielił także argumentacji prokuratora, co do błędu w ustaleniach faktycznych, jakich dopuścił się Sąd I instancji: w zakresie trzech zarzutów (XLV, XLVI i XLVII), jakie dotyczyły oskarżonego P. G. (1).
\nW sprawie dotyczącej zarzutu działalności oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez S. W. (1) i P. W. Sąd Apelacyjny dokonał już oceny w pierwszej części uzasadnienia.
\nPozostałe dwa zarzuty dotyczące usunięcia spod dozoru celnego towaru w postaci obuwia importowanego z (...) dla firmy (...) z L. związane są z doprowadzeniem Skarbu Państwa do uszczupleń należności publiczno-prawnych w nieoszacowanej kwocie w okresie 4 września 2001 r. do 7 września 2001 r. w S..
\nMateriał dowodowy został oparty w przeważającej mierze na zeznaniach kierowców: E. D. i A. R., które to zeznania zostały poddane gruntownej ocenie przez Sąd Okręgowy.
\nW toku postępowania przygotowawczego obaj świadkowie wyraźnie wskazali, że wykonywali polecenia P. G. (1), który był pełnomocnikiem firmy (...).
\nŚwiadek A. R. na rozprawie (k. 17096) zaprzeczył, aby nie dojechał z towarem do miejsca odprawy celnej a nadto dodał, że nie było takiej sytuacji, aby przy odprawach nie było celnika.
\nTakże świadek E. D. zmienił swoje wcześniejsze zeznania (k. 176163), w których nie był w stanie się odnieść do twierdzeń, że były dwa przypadki, że towar zawoził bezpośrednio do magazynu bez przedstawienia go w urzędzie celnym. Zaznaczył, że nigdy nie płacił celnikom łapówek.
\nPrezentując powyższe depozycje świadków, Sąd Apelacyjny podzielił pogląd Sądu meriti, że zeznania tych osób nie doprowadziły do wypracowania „jednoznacznej wersji zdarzenia”, z której bez żadnej wątpliwości wynikałoby, że oskarżony P. G. (1) jest sprawcą obu zarzucanych mu czynów.
\nTym samym zarzut prokuratora, że analiza toku myślowego dokonana przez Sąd meriti jest niezrozumiała oraz, że zostały naruszone „wszelkie zasady swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego” jest nieuprawniony, w świetle rozważań Sądu meriti, i stanowi prezentację własnej oceny tegoż materiału.
\nProkurator nie wykazał, że ocena dowodów wyrażona przez Sąd orzekający jest sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
\nNależy przypomnieć, iż ustalenia faktyczne Sądu wyrokującego w pierwszej instancji pozostają pod ochroną „zasady oceny dowodów” tylko wtedy, gdy Sąd ten rozważył, we wzajemnym ze sobą powiązaniu, wynikające z każdego z zebranych w sprawie dowodów, okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego.
\nW konkretnym przypadku stwierdzenie Sądu meriti o braku winy P. G. (1) było wynikiem wszechstronnej analizy dowodów osobowych.
\nSąd Apelacyjny nie podzielił apelacji obrońcy oskarżonych T. B. (1) i W. K., który zarzucił Sądowi meriti obrazę przepisów procesowych tj. art. 7 k.p.k., poprzez dowolną, uchybiającą zasadzie logicznego rozumowania ocenę zeznań świadków T. B. (2) i S. K. (wobec T. B. (1)) oraz P. G. (2), S. G. (1) i M. G. (wobec W. K.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych.
\nW odniesieniu do T. B. (1) skarżący uznał, że błąd w ustaleniach faktycznych polegał na braku szczególnego ustalenia i wskazania transportów realizowanych przez pracowników oskarżonego, zaś w odniesieniu do W. K. błąd polegać miał na tym, że jego kierowcy prowadzili własną działalność gospodarczą i wykonywali pracę dla oskarżonego na umowę zlecenia, przez co – Sąd niesłusznie nie uznał, że działali na własny rachunek.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego powyższe zarzuty i argumentacja skarżącego nie mogły się ostać.
\nSąd meriti swoje przekonanie o winie T. B. (1) oparł w przeważającej mierze na zeznaniach T. B. (2), który opisał nieprawidłowości, jakie miały miejsce przy odprawach towarów, zwłaszcza dokonywanie „odpraw w krzakach” tj. bez przedstawienia go agencji celnej do odprawy ostatecznej.
\nŚwiadek zeznał, ze niektóre towary były rozładowywane w zabudowaniach gospodarczych córki oskarżonego (k. 10674 i następne). Także świadek S. K. zeznał (k. 8399 i następne), że towar nie zawsze był zawożony do urzędów celnych tylko do magazynów. Również P. K. (2) zeznał o takim procederze.
\nW ocenie Sądu meriti zeznania tych osób oraz oskarżonego w tej sprawie P. S. (1) pozwoliły ustalić winę T. B. (1) zarówno co do zarzutu XLI jak i L (kierowanie wręczaniem łapówek celnikom na granicy).
\nSąd meriti dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego dotyczącego zarzutów postawionych oskarżonemu T. B. (1), który został wszechstronnie uzasadniony, z uwzględnieniem zasady logicznego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
\nPodobną sytuację Sąd Apelacyjny stwierdził w sprawie W. K.. Tu również zeznania świadków P. G. (2), S. G. (1) i M. G., omówione przez Sąd I instancji zgodnie z art. 424 k.p.k., w sposób jednoznaczny potwierdzają, iż oskarżony W. K. dopuścił się popełnienia czynu opisanego w zarzutach LII, polegającego na tym, iż jako właściciel firmy (...) nakłaniał wspomnianych świadków – kierowców, aby przetransportowali bezpośrednio do magazynów towary sprowadzone z zagranicy, nie przedstawiając go w M. Uznamy (...) do odprawy celnej dopuszczającej do obrotu.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego ocena dowodów, jaką przeprowadził Sąd meriti jest prawidłowa, zgodna z art. 7 k.p.k. Twierdzenia obrońcy, że pracownicy, którzy pracowali na rzecz W. K. działali na swój rachunek gospodarczy nie zmniejsza w żadnym razie odpowiedzialności oskarżonego za przestępstwo z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Osoby te wyraźnie zeznały, czego raczył nie zauważyć skarżący, iż były zatrudnione w firmie (...) W. K. i wykonywali jego polecenia, w których wskazywał miejsce, gdzie kierowcy mają jechać pod rozładunek kontenera z określanym towarem.
\nTak więc zarzuty obrońcy W. K. są polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu meriti i z tych względów nie zasługują na uwzględnienie.
\nRównież apelacja obrońcy oskarżonego W. A. nie zasługuje na uwzględnienie.
\nObrońca zarzucił Sądowi meriti obrazę przepisów prawa procesowego (art. 17 § 1 pkt. 7 k.p.k.) albowiem zarzut LIV tj. przestępstwo z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. – choć przy innej ocenie dotyczącej jego kwalifikacji prawnej – co do tego samego czynu, tej samej osoby i w tym samym okresie czasu – był przedmiotem postępowania karnego, prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Łodzi, która umorzyła postępowanie o czyn z art. 291 § 1 k.k.
\nW ocenie skarżącego, w obydwu postępowaniach W. A. przedstawiono zarzuty z inną kwalifikacją prawną, jednakże wszystko wskazuje na to, że postępowania te dotyczą tej samej działalności oskarżonego, w tym samym miejscu i okresie, i także polegają na pomocnictwie innym osobom w sprowadzeniu na polski obszar celny towarów bez oclenia.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego stanowisko skarżącego nie jest trafne.
\nPostanowienie Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście o umorzeniu postępowania przeciwko W. A. z dnia 30 czerwca 2007 r. dotyczy przestępstwa paserstwa z art. 291 § 1 k.k. (przyjął i pomógł ukryć towar w miejscowości K. w postaci konteneru zawierającego obuwie, wiedząc że towar ten został uzyskany za pomocą czynu zabronionego polegającego na dokonaniu odprawy celnej w związku z udzieleniem funkcjonariuszowi celnemu korzyści majątkowej w zmian za naruszenie prawa dotyczącego weryfikacji zgłoszenia celnego przy odprawie celnej), zaś zarzut postawiony w niniejszym procesie dotyczy nakłaniania kierowców P. S. (1) i T. B. (2) do przetransportowania bezpośrednio do magazynów towarów w postaci obuwia, nie przedstawiając go w M. Uznanym (...) do odprawy celnej tj. przestępstwa z art. 18 § 1 k.k.w. zw. z. z art. 286 § 1 k.k.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego oba przestępstwa tj. to, które zostało umorzone przez Prokuraturę Rejonową Łódź-Śródmieście jak i wynikające z zarzutu dotyczącego niniejszej sprawy nie są przestępstwami podobnymi, nie tylko pod względem czasookresu popełnienia (różne daty) ale przede wszystkim nie są tożsame przedmiotowo. Jedno dotyczy przestępstwa paserstwa, zaś drugie dotyczy pomocnictwa do wprowadzenia w błąd organów celnych.
\nTym samym, w ocenie Sądu Apelacyjnego doszło do naruszenia zasady ne bis in idem, czyli powagi rzeczy osądzonej, a co oznacza, że Sąd I instancji nie dopuścił się uchybienia procesowego stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą wynikającą z art. 439 § 1 pkt. 8 k.p.k.
\nSąd Apelacyjny nie zgodził się także z kolejnymi zarzutami skarżącego, co do zachowania przypisanego oskarżonemu w wyroku Sądu meriti.
\nOtóż uważne zapoznanie się z treścią przypisanego oskarżonemu czynu wyraźnie statuuje jego odpowiedzialność w płaszczyźnie pomocnictwa (art. 18 § 3 k.k.) do przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) poprzez wprowadzenie w błąd organów celnych, co do rzeczywistej ilości, rodzaju i asortymentu towaru, który nie został przedstawiony do odprawy celnej. W ten sposób, wprowadzając ów towar do obrotu doprowadził Skarb Państwa do uszczuplenia należności publiczno-prawnych w nieoszacowanej kwocie. Co prawda brakuje w tym opisie konkretnej kwoty ale jak wynika z treści opisu czynu nie można było jej ustalić z przyczyn obiektywnych: towar w postaci obuwia importowanego z krajów D. W. nie został przedstawiony do odprawy celnej, co powoduje, iż nie było możliwości oszacowania nawet w przybliżeniu owej należności publiczno-prawnej. Brak tego oszacowania jest niewątpliwie mankamentem ale nie ma istotnego wpływu na treść orzeczenia wobec W. A..
\nKolejny zarzut obrońcy, iż Sąd Okręgowy, dokonując ustaleń faktycznych w oparciu o zeznania P. S. (1) i T. B. (2) tych dowodów nie przeprowadził, bo obaj występowali w charakterze współoskarżonych jest niezasadny. Osoby te były słuchane w postępowaniu przygotowawczym, a ich treść zeznań została zaliczona w poczet materiału dowodowego, który Sąd meriti ocenił zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k.
\nNależy przypomnieć skarżącemu, iż o winie oskarżonego decydowały też dowody w postaci zeznań S. K. i P. K. (2). W tym stanie rzeczy apelacja skarżącego jest chybiona a podniesione w niej zarzuty stanowią wyłączną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego, przy wydawaniu orzeczenia skazującego wobec T. B. (1), W. A. i W. K., Sąd meriti ukształtował swoje przekonanie o ich winie w oparciu o wszystkie przeprowadzone dowody, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie tracąc z pola widzenia żadnego, istotnego dowodu, który dotyczy określonych w prawie okoliczności.
\nW tym miejscu stwierdzić należy, że samo zanegowanie przez skarżących oceny dowodów przeprowadzonej przez Sąd meriti nie oznacza, że zaprezentowana w środku odwoławczym krytyka tej oceny musi wywrzeć skutek w postaci podzielenia poglądu bądź racji apelujących w tej mierze.
\nSąd Apelacyjny uważa, co już stwierdził powyżej, że gruntowna analiza apelacji wniesionych przez skarżących tj. prokuratora co do oskarżonych: P. M. (1), L. K., M. M. (1), L. G. (1), Z. K. (1), Z. K. (2) i P. G. (1), jak również obrońców oskarżonych T. B. (1), W. A. i W. K. upoważnia do stwierdzenia, że praktycznie sprowadzają się do polemiki z ustaleniami i oceną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Okręgowy. Ich autorzy w zasadzie ograniczają się do zakwestionowania tych ustaleń, a zwłaszcza dokonanych przez Sąd meriti ocen.
\nPrzedstawiając w to miejsce – własne, oczywiście korzystne dla oskarżonych wersje wydarzeń, prezentując te dowody bądź ich fragmenty, które zdają się zinterpretować w sposób sprzyjający przyjętej tezie oskarżenia bądź linii obrony.
\nW ocenię Sądu Apelacyjnego w żaden sposób wspomniana metoda kwestionowania trafności prawidłowych ustaleń Sądu meriti nie może być uznana za skuteczną.
\nI na koniec tych rozważań dotyczących tego segmentu zarzutów prokuratora i obrońców wyżej wskazanych oskarżonych co do błędu w ustaleniach faktycznych, Sąd Apelacyjny przypomina, zgodnie z orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14 maja 2008 r. sygn. akt II AKa 5/08, które w pełni aprobuje, że błąd ustaleń faktycznych istotnych w orzekaniu zachodzi, gdy treść dokonanych ocen i wniosków wprowadzonych przez Sąd nie odpowiada zasadom rozumowania, a błąd ten mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.
\nZarzut takiego błędu nie jest uzasadniony, gdy sprowadza się do samego zakwestionowania stanowiska Sądu czy do polemiki z ustaleniami Sądu. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom Sądu odmiennego poglądu nie wystarcza do wniosku o popełnieniu przez Sąd istotnego błędu ustaleń.
\nPrzechodząc do kwalifikacji prawnych, jakie były przyjęte przez Sąd meriti wobec oskarżonych T. B. (1), W. A. i W. K. należy uznać, iż zostały ustalone w sposób prawidłowy, obrazujący istotę nagannego zachowania sprawców wspomnianego czynu, uwzględnia dostatecznie zawarty materiał dowodowy uzyskany w niniejszej sprawie.
\nTakże orzeczone wobec nich kary są wynikiem prawidłowej oceny stopnia społecznej szkodliwości, jak i celów kary, które ma ona osiągnąć wobec wspomnianych sprawców. Są one współmierne do stopnia winy, okoliczności zdarzeń.
\nNależy je ocenić jako słuszne, uwzględniające dyrektywy sędziowskiego wymiaru kary określonego w art. 53 k.k. Nie są rażąco niewspółmierne w rozumieniu art. 438 pkt. 4 k.p.k.
\nPrzechodząc do kolejnej kwestii, niezwykle istotnej dla niniejszego postępowania, Sąd Apelacyjny, zważywszy na materiał dowodowy obciążający bez mała wszystkich oskarżonych, oparty na wyjaśnieniach świadka M. K. (2), pragnie odnieść się do rozważań Sądu meriti, który dokonał oceny tych zeznań, jak i zarzutów tych obrońców, którzy kwestionowali ustalenia Sądu (co prawda nielicznie) w oparciu o te zeznania.
\nNa stronie 28-30 uzasadnienia Sąd I instancji dokonał swoistej wykładni depozycji świadka M. K. (2) na tle orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 października 1998 r., sygn. akt II AKa 187/98 dotyczącego oceny wiarygodności dowodu z wyjaśnień współoskarżonego, który „pomawia” inne osoby o popełnienie przestępstw. Przedstawiając 7 tez tegoż orzeczenia Sąd meriti stwierdza, że „zeznania świadka korzystającego z możliwości zapewnionej w art. 60 § 3 k.k. należy ocenić z dużą ostrożnością i szczegółowo przez pryzmat innych dowodów zgromadzonych w sprawie”.
\nPrzytacza także judykat Sądu Najwyższego z 7 października 1999 r. sygn. akt II KKN 506/97, z którego wynika , „że dowód z „pomówienia” współoskarżonego jest dowodem niejako szczególnym, którego przeprowadzenie wymaga ponadprzeciętnej skrupulatności w jego przeprowadzeniu i ocenie, tak aby ocena tego pomówienia jako podstawy faktycznej co do winy pomówionego nie nasuwała żadnych zastrzeżeń” .
\nNależy przypomnieć, iż M. K. (2) był oskarżonym w niniejszej sprawie, ale z uwagi na jego współpracę z organami ścigania jego sprawa została wyłączona do odrębnego rozpoznania.
\nM. K. (2) skorzystał z regulacji przewidzianej w art. 60 § 3 k.k. i w sprawie VIII K 288/09 został skazany na karę łączną (21 zarzutów) 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą to Sąd warunkowo zawiesił na okres próby w wymiarze 5 lat (na podstawie art. 343 § 1 i 2 pkt. 2 k.p.k.).
\nWydając wyroki uniewinniające wobec oskarżonych S. W. (1), R. W., S. L. (1) i M. W. (1) Sąd meriti swoje rozważania o braku ich winy oparł o ich wyjaśnienia bądź zeznania M. K. (2), któremu nie dał wiary, gdyż dowód ten nie stanowił „wystarczającego, konkretnego i kategorycznego dowodu winy i sprawstwa” wskazanych osób.
\nNadto dowód ten był oceniany z dużą ostrożnością i szczegółowo przez pryzmat innych dowodów w sprawie.
\nSąd Apelacyjny nie podzielił w zdecydowanej mierze poglądu Sądu meriti, co do jego oceny dowodu z zeznań świadka M. K. (2).
\nKodeks postępowania karnego w żadnym przepisie nie przewiduje wartościowania dowodów ani prymatu dowodów niekorzystnych dla oskarżonego nad dowodami przemawiającymi na jego korzyść, czy też preferowania bądź też dyskwalifikowania jednych dowodów na rzecz drugich tylko dlatego, że uzyskano je w określony sposób (np. świadek koronny czy tez świadek tzw. „skruszony” korzystający z dobrodziejstwa art. 60 § 3 k.k.).
\nNie ulega wątpliwości, że zeznania „skruszonych” świadków są ważnym orężem w walce z przestępczością zorganizowanych grup przestępczych bądź też innych przestępstw.
\nBacząc na to, jak dalece interes procesowy takich osób może determinować wiarygodność ich świadectwa, a także na wysoki stopień demoralizacji takich sprawców, należy brać pod uwagę to, że do ich zeznań należy podchodzić – jak słusznie zaznaczył Sąd meriti – z zachowaniem szczególnej staranności.
\nSąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że zeznania M. K. nie stanowią wystarczającego materiału dowodowego mającego przesądzić o sprawstwie i winie oskarżonych, co do których zapadły wyroki uniewinniające z kilku powodów.
\nPo pierwsze, Sąd Okręgowy nie dokonał żadnej analizy postawy M. K. (2), co do motywów jego zeznań. Stwierdzenie Sądu meriti, że zeznania świadka korzystającego z możliwości zapewnionej w art. 60 § 3 k.k. należy ocenić z dużą dozą ostrożności i szczegółów (co jest słuszne) przez pryzmat innych dowodów zgromadzonych w sprawie, poza powyższą konstatacją nie spowodowało takich ocen na tle występujących dowodów.
\nPo drugie, zdaniem Sądu Apelacyjnego, z treści uzasadnienia nie wynika, dlaczego Sąd meriti dokonał takiej oceny zeznań tego świadka, w oparciu o jakie dowody wysnuł taką konkluzję.
\nNie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji zbyt nadmiernie uwypuklił fakt skorzystania przez M. K. (2) z dobrodziejstwa instytucji przewidzianej w art. 60 p 3 k.k.
\nSłusznie podnosi prokurator w treści apelacji, że fakt skorzystania przez M. K. (2) z przepisu art. 60 § 3 k.k. nie dyskredytuje jego depozycji, które winny zostać ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
\nNadto Sąd Apelacyjny nie dostrzegł w uzasadnieniu Sądu meriti rozważań, czy osoba „skruszonego” świadka miała jakikolwiek powód czy interes w celowym obciążeniu konkretnego oskarżonego.
\nSąd I instancji nie wykazał też, czy pomiędzy M. K. (2) a oskarżonymi istniał realny konflikt, zatarg czy choćby jakiekolwiek niesnaski, wrogość czy nieporozumienie.
\nNie ustalił też Sąd meriti i tego, czy pojawiające się w relacjach świadka elementy zmienne, a nawet czasami sprzeczne, wynikają z naturalnych procesów obserwacyjnych i pamięciowych, czy też z określonej, interesownej postawy.
\nTrzeba też pamiętać, że świadek uzyskał wyrok skazujący w trybie art. 60 § 3 k.k., kiedy składał zeznania przed Sądem Okręgowym.
\nI na koniec tych rozważań Sąd Apelacyjny przypomina, zgodnie z poglądem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II AKa 484/14, iż ocena zeznań takiego świadka sprowadza się przede wszystkim do potwierdzenia depozycji świadka przez inne, dostępne dowody, choćby potwierdzenie to miało charakter pośredni. Dowód z „ pomówienia” jest dowodem, którego przeprowadzenie i ocena wymaga wyjątkowej wnikliwości.
\nW tym orzeczeniu Sąd Apelacyjny zaznacza, że „ocenić należy je w kontekście istnienia dowodu potwierdzającego bezpośrednio lub pośrednio twierdzenia pomawiającego, a także logiczności wywodów, ich konsekwencji i stanowczości, a także zgodności z zasadami doświadczenia życiowego”.
\nPowyższe uwagi dotyczą oceny, jaką powinien Sąd I instancji przeprowadzić wobec oskarżonych M. K. (1), R. K. (1), D. G. (aczkolwiek wobec nich zapadły wyroki skazujące), S. W. (1), R. W., S. L. (1), M. W. (1), częściowo A. S. i M. Z. (1).
\nJak wynika z treści uzasadnienia Sąd meriti takiej oceny, pod tym kontem nie przeprowadził, a jeżeli przeprowadził, to w ograniczonym zakresie, dopuszczając się błędów w ustaleniach faktycznych.
\nSąd Apelacyjny uznał, że przy tak ukształtowanej analizie materiału dowodowego dokonanego przez Sąd I instancji wobec wskazanych powyżej osób został pozbawiony możliwości skontrolowania prawidłowego toku rozumowania Sądu meriti.
\nReasumując – sposób, w jaki sporządzone zostały w tym zakresie pisemne motywy wyroku i brak odniesienia się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, musi skutkować w kontekście zarzutów apelującego prokuratora uchyleniem wyroku w części tych oskarżonych i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
\nPrzechodząc zaś do poszczególnych osób, rację ma skarżący prokurator, co do oskarżonego S. W. (1) i stawianych mu zarzutów, iż Sąd meriti nie ocenił w sposób prawidłowy zeznań nie tylko M. K. (2) ale i też B. P., K. L. (odnośnie zarzutu II wyroku Sądu).
\nSkupiając się na tezach wyrażonych w judykaturze odnoszących się do dowodu z pomówień współoskarżonych a zwłaszcza przytaczanych 7 tez Sądu Apelacyjnego z Krakowa zawartego w wyroku z dnia 7 października 198 r. sygn. akt II AKa 187/98 – Sąd I instancji absolutnie do nich nie zastosował depozycji M. K. (2) a te depozycje ocenił w kontekście zeznań B. P. i K. L..
\nSąd Okręgowy raczył nie dostrzec, iż zeznania M. K. (2) odnośnie tego zarzutu były jednoznaczne, konsekwentne, potwierdzone na rozprawie przed Sądem.
\nSąd meriti ocenił tylko zeznania B. P. z rozprawy sądowej (T. LXXXVII k. 17067), natomiast nie ustosunkowała się do zeznań ze śledztwa (k. 12975-14690), które to świadek potwierdził na rozprawie, a z których wynika, że miał wiedzę, że pieniądze były w dolarach, bo tak mówił mu oskarżony W.. Tej okoliczności Sąd meriti nie ocenił.
\nRównież nie dokonał właściwej oceny zeznań świadka K. L., która potwierdziła zdarzenie z reklamówką, w której były pieniądze – a o tym przecież zeznał świadek M. K. (2), który powiedział jej, że w przyniesionej reklamówce znajdują się pieniądze w kwocie 40.000 zł, którymi musi się podzielić.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego taki sposób oceny materiału dowodowego narusza zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.k. i co najważniejsze w podobny sposób Sąd meriti analizuje pozostałe zarzuty postawione S. W. (1) w pkt. III, V i VI wyroku.
\nSąd meriti nie czynił starań aby ocena dowodów była oparta o wszechstronną ich analizę, w powiązaniu z zeznaniami M. K. (2), który przedstawił mechanizm odpraw towarów w M. Uznanym (...) dla firm (...) i (...).
\nSąd nie ustosunkował się do zeznań innych świadków, którzy częściowo potwierdzali relacje M. K. (2), jak choćby B. P., który pracując dla S. W. (1) woził dokumenty dla urzędu M. Uznanego (...) przy ul. (...), gdzie przekazywał je pani M..
\nSąd meriti nie poczynił żadnych kroków celem ustalenia, czy takie dokumenty przyjmowała świadek M. B..
\nOcena zeznań tego świadka tj. M. B. jest niezwykle pobieżna, co powoduje, iż Sąd Apelacyjny – tak jak przy zarzucie II dotyczącym S. W. (1), nie jest w stanie skontrolować poprawności argumentacji Sądu Okręgowego, co do zarzutu III, postawionego temu oskarżonemu.
\nStanowisko Sądu I instancji, iż w sprawie brak jest jakiegokolwiek innego dowodu potwierdzającego wersje świadka (B. P.) jest przedwczesne, skoro nie została dokonana pełna analiza dowodów w postaci zeznań zarówno tego świadka, jak i M. B., i co najważniejsze, nie zostały te dowody skonfrontowane z zeznaniami M. K. (2).
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego również powierzchowna jest analiza dotycząca zarzutu V dotyczącego S. W. (1) i XXXIII dotyczącego A. S..
\nSąd meriti dysponował zeznaniami M. K. (2) i B. P., które – jak wynika z treści uzasadnienia Sądu I instancji, zostały uznane za niekonsekwentne i niekategoryczne.
\nStwierdzając powyższe Sąd meriti nie wskazał, dlaczego i w jakich fragmentach zeznań obu świadków dostrzegł powyższe okoliczności, świadczące o tym, że ich zeznaniom nie można dać wiary.
\nNadto odniesienie Sądu I instancji do rozważań poczynionych na str. 19-20 niniejszego uzasadnienia dających argument do uznania zeznań M. K. (2) za niewiarygodne do stwierdzenia winy obu oskarżonych, jest wynikiem niestaranności przy sporządzeniu uzasadnienia przez Sąd meriti, gdyż powyższe fragmenty uzasadnienia dotyczą analizy zeznań w kwestii zarzutu dla oskarżonego S. W. (1) dotyczącego kierowania zorganizowaną grupą przestępczą, a nie są oceną zeznań M. K. (2).
\nTakże racje ma prokurator, co do błędów w ustaleniach faktycznych, jakie Sąd Okręgowy poczynił w odniesieniu do zarzutu VI odnoszącego się do S. W. (1).
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego zeznania A. S. i K. S. zostały przez Sąd Okręgowy odrzucone, jako nie mogące stanowić „wystarczającego, konkretnego i kategorycznego” dowodu winy i sprawstwa S. W. (1).
\nDokonując oceny zeznań tych świadków, Sąd meriti zdaje się upatrywać swój pogląd w tym, że świadek K. W.-S. skorzystała z regulacji z art. 60 § 3 k.k., co powoduje, że dąży ona do tego, żeby swoją osobę przedstawić w najlepszym świetle (nota bene Sąd ponownie odsyła do uwag, które wobec niej zastosował na stronie 19-20 uzasadnienia, jak przy świadku M. K. (2), co świadczy o niepanowaniu nad analizą materiału dowodowego).
\nSąd I instancji nie zwrócił uwagi, że świadek ten konsekwentnie twierdziła, że za kwotę 420.000 zł, którą otrzymała od S. W. (1) i P. W. zakupiła działkę. Jej zeznania Sąd meriti uznał za niewiarygodne, bo brak było dowodu wskazującego na to, za czyje środki została zakupiona działka wnoszona aportem do spółki, co powoduje, iż w świetle tych zeznań, stanowisko Sądu meriti nie może się ostać.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd meriti ocenił materiał dowodowy w zakresie tego zarzutu VI wyroku w sposób niezgodny z art. 7 k.p.k. Nie wyjaśnił, dlaczego uznał za niewiarygodne depozycje K.
\nW.-S. i jej męża A. S. a dlaczego uznał za logiczne wyjaśnienia złożone przez oskarżonego.
\nKonstatacja Sądu I instancji, że wiedza, jaką posiadał A. S. od swojej żony, w zakresie nabycia działki, która skorzystała z regulacji art. 60 § 3 k.k. nie może oznaczać, że jest dowodem pozbawionym wiarygodności. Ten dowód musi być oceniony zgodnie z przepisami dotyczącymi swobodnej oceny zeznań, niezależnie, z jakiego źródła dowodowego pochodzi.
\nZ tych też względów, z uwagi na skalę uchybień Sądu I instancji w zakresie prawidłowej oceny dowodów i nieomówienie ich zgodnie z treścią art. 424 k.p.k., Sąd Apelacyjny uchylił powyższe zarzuty dotyczące oskarżonego S. W. (1) w pkt. II, III, V i VI wyroku do ponownego rozpoznania, zalecając Sądowi Okręgowemu ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego, w zakresie tych zarzutów właściwą ich analizę, zgodnie z dyspozycja art. 7 k.p.k., mając również na uwadze spostrzeżenia i uwagi Sądu Apelacyjnego, co do oceny zeznań świadków, którzy skorzystali z dobrodziejstwa z art. 60 § 3 k.k.
\nSąd Apelacyjny na tle zarzutów, jakie zostały postawione przez prokuratora wobec rozstrzygnięcia Sądu meriti dotyczącego S. W. (1), podzielił jego stanowisko co do błędów w ustaleniach faktycznych, które były wynikiem nieprawidłowej oceny dowodów, sprzecznej z przepisami procesowymi, co w znacznym stopniu uniemożliwiło kontrolę wyroku.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego podobne błędy zostały popełnione przez Sąd meriti podczas analizy materiału dowodowego dotyczącego oskarżonego R. W. (zarzut XIV wyroku), S. L. (1) (zarzuty XVI i XVII wyroku), M. W. (1) (zarzut XX wyroku), co do których zapadły rozstrzygnięcia uniewinniające ich od popełnienia zarzucanych im czynów.
\nSąd Apelacyjny uważa, że powyższe stanowisko Sądu meriti nie zostało poparte kompleksową analizą poszczególnych dowodów, zwłaszcza zabrakło odniesienia do oceny zeznań świadka M. K. (2).
\nSąd meriti nie dokonał właściwej oceny zeznań M. B., która wielokrotnie zeznała, że odprawy celne dokonywała z naruszeniem procedur celnych wraz z R. W., nie skonfrontował jej treści z depozycją M. K. (2), ani też z samym oskarżonym.
\nOcena Sądu I instancji, że M. B. dążyła – poprzez takie zeznania – do przedstawienia siebie w jak najkorzystniejszym świetle, nie jest oceną dowodową, która podlega ochronie przez art. 7 k.p.k., tym bardziej, że Sąd meriti pomija również bądź ocenia powierzchownie inne zeznania np. A. S. i K. S., nie wspominając już o niezwykle powierzchownej, wręcz stereotypowej analizie dowodu z zeznań M. K. (2), która nie powinna mieć takiego automatyzmu ocennego, jaką uczynił Sąd m eriti wobec jego osoby, bez mała w odniesieniu do każdego oskarżonego a mianowicie, że korzysta z art. 60 § 3 k.k., że tego rodzaju zeznania należy ocenić ostrożnie i to, co najważniejsze – żaden inny dowód przeprowadzony w postępowaniu przygotowawczym ani sądowym nie potwierdza udziału oskarżonego (oskarżonych) R. W. w opisanym zdarzeniu.
\nTaka ocena dowodów jest nieuprawniona, niejasna, niezgodna z treścią art. 424 k.p.k.
\nPodobnie sytuacja przedstawia się przy zarzutach dotyczących S. L. (1) (zarzuty XVI i XVII wyroku). Sąd meriti nie zwraca uwagi na konsekwentne zeznania świadka M. K. (2), który na rozprawie potwierdza swoje wcześniejsze depozycje, co do osoby oskarżonego, lecz skupia się na zeznaniach świadka K. L., posiadającej wiedzę o przestępstwie oskarżonego właśnie od M. K. (2).
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego i w tym przypadku oskarżonego S. L. (1) analiza dowodów była pobieżna, niezgodna z wymogami procesowymi, zwłaszcza art. 424 k.p.k.
\nTakże Sąd I instancji nie dokonał prawidłowej oceny zeznań M. B., co do zarzutu XX wyroku uniewinniającego M. W. (1). Świadek na tablicy poglądowej rozpoznała M. W. (1) jako (...), pośrednika, mało tego, stwierdziła, że to on przywoził dokumenty do odprawy dla firm (...) i(...).
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego, stanowisko Sadu meriti, że zeznania M. B. i M. K. (2) (ocenione przez pryzmat art. 60 § 3 k.k.) nie stanowią wystarczającego dowodu mającego przesądzić o sprawstwie oskarżonego M. W. (1), nie jest oparte o prawidłową analizę materiału dowodowego.
\nSąd meriti, stwierdzając brak winy po stronie oskarżonego, winien swoją decyzję uzasadnić w sposób przewidziany w art. 424 k.p.k., czego nie uczynił, co powoduje – jak i przy poprzednich osobach oskarżonych przedstawionych powyżej – brak możliwości skutecznej kontroli toku rozumowania Sądu rozstrzygającego kwestie zarzutu postawionego M. W. (1).
\nZ tego też względu Sąd Apelacyjny również wobec tego oskarżonego uznał, iż kwestia zarzutu XX, która została mu postawiona powinna być ponownie zbadana przez Sąd Okręgowy.
\nPrzechodząc zaś do poszczególnych apelacji złożonych przez obrońców oskarżonych M. K. (1), D. G. i R. K. (1), Sad Apelacyjny jest zdania, iż są na tyle zasadne, iż w przeważającej mierze spowodowały uwzględnienie ich stanowiska i uchylenie wskazanych orzeczeń wobec nich do ponownego rozpoznania.
\nPrzechodząc do apelacji obrońcy oskarżonego M. K. (1), Sąd Apelacyjny uznał za słuszne jego stanowisko, co do zarzutu naruszenia przez Sąd meriti prawa materialnego (art. 2 § 2 kks) poprzez zastosowanie wobec oskarżonego nowej ustawy prawa karnego skarbowego w brzmieniu po nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego z dnia 28 lipca 2005 (Dz. U. Nr 178, poz. 1479), w sytuacji gdy ustawa ta jest znacznie surowsza dla sprawcy niż ustawa obowiązująca uprzednio, w dacie czynu, co powoduje, że Sąd I instancji prowadził postępowanie o czyn, który uległ przedawnieniu , co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego skarżący ma niewątpliwie racje, gdyż ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. doszło do zaostrzenia sankcji karnej za czyn z art. 86 k.k.s. z 2 lat pozbawienia wolności do 5 lat.
\nTym samym znaczące zaostrzenie odpowiedzialności karnej czynu powinno spowodować orzeczenie kary w oparciu o ustawę względniejszą dla sprawcy w brzmieniu Kodeksu karnego skarbowego obowiązującego w chwili popełnienia przez oskarżonego zarzuconego mu czynu (zarzut z pkt X dotyczy okresu od 1 sierpnia 2001 r. do 25 września 2001 r.).
\nZważywszy na treść art. 44 § 1 pkt. 1 k.k.s., przedawnienie karalności czynu ustaje po 5 latach, zaś zgodnie z art. 44 § 5 kks przedawnienie ścigania także następuje po 5 latach.
\nOznacza to, w myśl ustawy z 28 lipca 2005 r. k.k.s., iż czyn z pkt. X aktu oskarżenia uległ przedawnieniu z dniem 25 września 2011 r, co oznacza, że zachodzi ujemna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. Implikuje to konieczność umorzenia postępowania.
\nUznając, iż stanowisko skarżącego za zasadne, Sąd Apelacyjny zgodnie z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k. i art. 113 § 1 pkt. 9 k.k.s. w zakresie omawianego czynu uchylił wyrok odnoszący się do M. K. (1), w pkt. X a także (wobec podobnej sytuacji) wobec D. G. w zakresie czynu opisanego w pkt. XXVI aktu skarżenia oraz P. S. (1) w zakresie czynu opisanego w pkt. LV aktu oskarżenia i w tej części, na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. postępowanie umorzył, wydatkami obciążając Skarb Państwa.
\nPrzechodząc zaś do kolejnych zarzutów, jakie obrońca M. K. (1) zarzucił Sądowi I instancji co do rozstrzygnięcia w zakresie skazania za czyn IX i XI aktu oskarżenia, Sąd Apelacyjny podzielił jego stanowisko w całej rozciągłości.
\nSłusznie podnosi obrońca, że skoro do zeznań M. K. (2) i M. B. Sąd I instancji podchodzi z dużą ostrożnością, to dlaczego w przypadku R. W. ich zeznania zostały uznane za niewystarczający materiał dowodowy mogący przesądzić o sprawstwie a w przypadku M. K. (1) – odwrotnie, świadczą o jego winie.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego ta niekonsekwencja Sądu I instancji dotycząca prowadzonego przezM. K. M. Uznanego (...) związanego z odprawami celnymi, skoro R. W. jest tam zatrudniony, jawi się jako okoliczność niezrozumiała, nie do końca wyjaśniona przez Sąd meriti.
\nSąd Apelacyjny podziela również argumentację skarżącego, iż Sąd m eriti nie dokonał szczegółowej analizy tego, jakie towary wchodziły w skład wymienionych w zarzucie IX aktu oskarżenia odpraw celnych dla firm (...), „(...), (...), (...) oraz jaka była wartość oclonych towarów, tudzież wartość ewentualnego uszczuplenia majątku Skarbu Państwa.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego osobą odpowiedzialną za funkcjonowanie Agencji (...) był jej właściciel M. K. (1).
\nNie ulega wątpliwości, co słusznie stwierdza Sąd meriti, na podstawie zeznań świadków m.in. M. B., M. K. (2) a zwłaszcza E. S., że w tej agencji dochodziło do nieprawidłowości przy odprawach z udziałem oskarżonego.
\nJednakże z drugiej strony, Sąd meriti nie wskazał, w jakich okolicznościach oskarżony wręczał korzyści majątkowe M. K. (2) i M. B., jakich odpraw konkretnych firm dotyczyły te korzyści majątkowe i czy oskarżony miał wiedzę, że wspomniani świadkowie poświadczali nieprawdę w dokumentach celnych. Nadto nie ustalono, co jest istotne, jakie działania podejmowali inni pracownicy wspomnianej Agencji (...) tj. D. G. i R. W.. Nie ustalono też, zważywszy na zarzut, jaką rolę odegrali w ewentualnych przestępstwach celnych S. W. (1) i P. W., w odniesieniu do fałszowania dokumentacji celnej firm (...) bądź (...).
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego tylko rzeczowa, zgodna z przepisami art. 7 k.p.k. ocena całokształtu materiału dowodowego pozwoli na ustalenie sprawstwa i winy oskarżonego M. K. (1).
\nDlatego też Sąd Apelacyjny, przyznając rację argumentacji skarżącego orzeczenie obrońcy oskarżonego, uchylił wyrok Sądu Okręgowego co do zarzutu IX i XI do ponownego rozpoznania.
\nSąd Apelacyjny uznał za trafną apelację obrońcy oskarżonego R. K. (1) w zakresie zarzutów w pkt. XXXIX i XL aktu oskarżenia.
\nSąd meriti nie wyjaśnił w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku za co R. K. (1) a także pośrednio S. L. (1) mieli wziąć pieniądze.
\nZeznania zarówno K. S. i A. S., na które powołuje się Sąd meriti, uznając je za wiarygodne, złożone na rozprawie nie są konsekwentne wobec wcześniejszych ich zeznań z postępowania przygotowawczego.
\nSąd merii nie ocenił bardzo istotnej zmiany zeznań przez świadków na etapie postępowania przed Sądem, nie przeprowadził żadnej analizy i oceny tych zmian i sprzeczności, co wskazuje, że Sąd Apelacyjny nie może prześledzić rozumowania Sądu meriti w tym zakresie.
\nNadto, co słusznie zauważa skarżący obrońca, Sąd meriti nie dokonał analizy ani ocen wyjaśnień R. K. (1) w kontekście całego materiału dowodowego, zwłaszcza zeznań M. K. (2), K. S. i A. S..
\nBrak jest również analizy i odniesienia się do akt postępowania domiarowego nr (...), które stanowiły istotę zarzutu postawionego R. K. (1).
\nSąd I instancji nie odniósł się do zeznań świadka J. L., a zwłaszcza tego fragmentu, z którego wynika, że od sierpnia 2003 r. R. K. (1) nie miał żadnego kontaktu ze sprawą firmy (...), co może mieć znaczenie dla oceny okresu zarzutu, jaki jest postawiony w akcie oskarżenia.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego racje ma skarżący, iż Sąd meriti nie ustalił „innych osób”, z którymi oskarżony R. K. (1) miał działać „wspólnie i w porozumieniu”.
\nTakże Sąd I instancji zaniechał w uzasadnieniu, za jakie zachowania stanowiące naruszenia prawa oskarżony przyjął korzyść majątkową.
\nW tym stanie rzeczy wyrok Sądu Okręgowego wobec R. K. (1) w zakresie zarzutów w pkt. XXXIX i XL nie mógł się ostać.
\nPrzy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy powinien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, dokonać właściwej oceny tych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów a uzasadnienie sporządzić zgodnie z dyspozycją art. 424 k.p.k.
\nZważywszy na uchylenie wyroku w sprawie S. L. (1) w zakresie zarzutu XVI i XVII, bezprzedmiotowa staje się ocena zarzutu apelacji, co do sformułowania w uzasadnieniu wyroku, że w realiach sprawy niniejszej brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że S. L. dopuścił się zarzucanych mu czynów.
\nTakże zasadne są zarzuty obrońcy oskarżonego D. G., co do rozstrzygnięcia Sądu meriti w zakresie stawianych mu zarzutów.
\nW zakresie zarzutu XXVI Sąd Apelacyjny podjął w stosunku do D. G. tożsame rozstrzygnięcie, jak wobec M. K. (1) i P. S. (1) z uwagi na przedawnienie karalności tego przestępstwa z art. 86 k.k.s. a argumentacja Sądu Apelacyjnego została zaprezentowana przy omawianiu apelacji obrońcy M. K. (1).
\nW zakresie zarzutów w pkt. XXV dywagacje obrońcy, co do kwestii zasadniczej, czy doszło do „rozporządzenia mieniem” jako znamienia czynu z art. 286 k.k. są przedwczesne albowiem wyrok w tej części, z uwagi na uchybienia dotyczące prawidłowej analizy materiału dowodowego, w kontekście opisu tego zarzutu przez Sąd meriti został uchylony do ponownego rozpoznania.
\nZ uzasadnienia wyroku nie wynika, zważywszy na wyjaśnienia oskarżonego i zeznania świadka M. K. (2), z kim D. G. działał „wspólnie i w porozumieniu”, kto przekazywał mu dokumentacje przy odprawie towarów dla firm (...) i (...).
\nSąd I instancji, co słusznie podnosi skarżący w zakresie zarzutu XXV, pominął istotny dowód z zeznań M. B., która jako agent celny brała odpowiedzialność za prawidłowe wypełnianie (...) i (...), co stanowi istotne uchybienie w ramach art. 410 k.p.k. i art. 424 k.p.k.
\nJak wynika z akt sprawy świadek M. B. pracowała z oskarżonym D. G. a więc jej zeznania mogą stanowić dowód dotyczący tak postawionego mu zarzutu.
\nNadto Sąd Apelacyjny przyznał racje skarżącemu, co do kwalifikacji prawnej czynu, jaki został przypisany w zarzucie XXV tj. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 271 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Dyspozycje przepisów art. 271 § 3 k.k. i art. 270 § 1 k.k. dotyczą odmiennych, wykluczających się sytuacji.
\nSłusznie podnosi obrońca, że nie można przecież poświadczyć nieprawdy w falsyfikacie, który nie posiada waloru dokumentu.
\nZdaniem Sądu Apelacyjnego w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżanemu D. G. przywołano przestępstwo, którego znamiona nie zostały objęte opisem czynu, a zatem, zastosowanie art. 270 § 1 k.k. mogło stanowić naruszenie prawa materialnego.
\nSąd I instancji decydując się na wspólną kwalifikację z art. 270 § 1 k.k. i art. 271 § 3 k.k. nie wyjaśnił, dlaczego to uczynił, nadto przyjmując taki zbieg oraz art. 286 § 1 k.k. nie wyjaśnił, o jaką korzyść majątkową chodzi, na czym miałoby polegać jej osiągnięcie, kto miałby osiągnąć tę korzyść i jaka miałaby być, choćby szacunkowa, jej wartość.
\nW ten sposób, jak to uczynił Sąd m erti przytaczając tylko kwalifikacje prawną i stwierdzając, że oskarżony jest winny w zakresie czynów wyczerpujących znamiona przestępstwa, Sąd Apelacyjny został pozbawiony możliwości skontrolowania prawidłowego toku rozumowania Sądu Okręgowego w zakresie tak przypisanej kwalifikacji prawnej czynu.
\nStanowiło to uchybienie normie art. 424 § 1 pkt. 2 k.p.k. albowiem wyjaśnienie podstawy prawnej powinno wskazywać argumentację przemawiającą za zastosowaniem tych, a nie innych przepisów.
\nW przypadku gdy wykładnia zastosowanych przepisów uchodzi za kontrowersyjną, Sąd powinien wskazać argumenty przemawiające za przyjętą interpretacją zastosowanych przepisów.
\nW tym przypadku nie było żadnego stanowiska Sądu, co powoduje, iż zarzut obrońcy, polegający na zaniechaniu wyjaśnienia przez Sąd meriti podstawy prawnej wyroku w zakresie przepisów prawa materialnego, na podstawie których skazany został D. G., jest zasadny.
\nTakże kolejny zarzut dotyczący błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, co do zarzutu XXVII również jest słuszny.
\nCo prawda D. G. przyznał się, że wręczył celnikowi M. K. (2) korzyść majątkową, to jednak Sąd meriti nie ustalił z naruszeniem jakich przepisów prawa przez celnika M. K. (2) miałoby się wiązać wręczenie korzyści majątkowej. Nadto nie zostało ustalone, czy wręczenie owej korzyści miało jakikolwiek związek z pełnioną przez celnika funkcją.
\nPrzyjęta przez Sąd meriti i powielona z aktu oskarżenia teza, że owa korzyść majątkowa dotyczyła zaniechania wszczęcia postępowania karnego, w sytuacji, w której w ramach procedury składu celnego nie istniała taka możliwość wszczęcia takiego postępowania, jawi się jako okoliczność wymagająca prawidłowego ustalenia.
\nNależy tu zważyć na art. 102 § 1 Kodeksu celnego, który pozwalał na składowanie w składzie celnym towarów niekrajowych, które w czasie tego składowania nie podlegały cłu ani zakazom czy ograniczeniom w przepisach odrębnych.
\nZważywszy na wyjaśnienia D. G., że gdyby nie dał pieniędzy M. K. (2), to nic by się nie stało (nie byłoby wszczęte postępowanie karno-skarbowe) i zeznania M. K. (2), że gdyby nie otrzymał pieniędzy od G., to i tak nic by się nie stało, bo sprawa była rozdmuchana, to nasuwa się daleko idące pytanie, czego nie wyjaśnił Sąd meriti – za co konkretnie, za jaką czynność prawną przyjął pieniądze M. K. (2).
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego nie można uznać, jak to uczynił Sąd meriti, że postępowanie wykazało ponad wszelką wątpliwość, za co D. G. wręczył pieniądze, bo powyższa argumentacja obrońcy, słuszna i zasadna, przeczy temu stanowisku Sądu I instancji.
\nW ocenie Sądu Apelacyjnego tak przypisane D. G. popełnienie przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. jest konsekwencją niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, co skutkować musi uchyleniem orzeczenia w pkt. XXVII do ponownego rozpoznania.
\nPrzy ponownym rozpoznaniu sprawy D. G. w zakresie zarzutu w pkt. XXV i XXVII Sąd Okręgowy winien przeprowadzić ponowne postępowanie dowodowe o te dowody, które determinują kwestie ewentualnej odpowiedzialności oskarżonego, o zeznania M. B., prawidłowo ustali stan faktyczny i prawny, zgodnie z wymogami art. 424 k.p.k. a swoje rozważania oprze o zasadę swobodnej, kontrolowanej oceny dowodów wskazanej w art. 7 k.p.k.
\nSąd Apelacyjny uchylił do ponownego rozpoznania zarzuty dotyczące A. S. w pkt XXXIII albowiem zakres jej odpowiedzialności jest tożsamy z zarzutem V postawionym oskarżonemu S. W. (1), co powoduje, iż nie zachodzi potrzeba ponownego przytaczania tych argumentów, które odnosiły się do S. W. (1), stanowiących o powodach uchylenia wyroku w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
\nNatomiast Sąd Apelacyjny, niezależnie od zarzutów obrońcy oskarżonej A. S. do pkt. XXXV wyroku Sądu i obrońcy M. Z. (1) do pkt. XXXVI tegoż wyroku – uchyla oba wyroki w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
\nPowodem takiego rozstrzygnięcia jest to, iż Sąd Apelacyjny nie miał możności skontrolowania obu zarzutów albowiem przyjęte przez Sąd meriti rozważania (k. 134 i 140 uzasadnienia) zaczynające się od słów: „Do akt sprawy dołączono dokumentacje … aż do słów „Posługiwanie się fałszywymi…” (k. 136 i 142 uzasadnienia) są identyczne. Ta identyczność w postępowaniu dowodowym, opisana przez Sąd meriti doprowadziła do sytuacji, że analizie stanu faktycznego dotyczącej ilości firm, w których posługiwano się fałszywymi dokumentami, oskarżonej M. Z. (1), wbrew zarzutowi opisanemu w pkt. XXXVI dopisano jeszcze dwie firmy.
\nPowyższa niestaranność Sądu meriti uniemożliwia jakąkolwiek ocenę tegoż materiału dowodowego. Nie pozwoliła również na skontrolowanie sprawstwa i winy obu oskarżonych, bo ustalenia winy oparto na identycznym materiale dowodowym dotyczącym A. S..
\nZ tego też względu Sąd Apelacyjny nie odniósł się do zarzutów obrońców albowiem musi być prawidłowo sporządzone uzasadnienie zarówno w zakresie wskazania dowodów, którymi się Sąd Okręgowy posłuży, jak i też prawidłowej, w odniesieniu do każdej z oskarżonych oddzielnie ukształtowanej odpowiedzialności karnej.
\nZ tych też względów uchylił powyższy wyrok w zakresie zarzutów w pkt. XXXV i XXXVI do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy.
\nPo przeprowadzeniu postępowania dowodowego Sąd Okręgowy winien sporządzić uzasadnienie zgodnie z art. 424 k.p.k., co pozwoli na przeprowadzenie jego kontroli przez instancję apelacyjną.
\nOdnosząc się do apelacji obrońcy oskarżonego P. S. (2) stała się ona bezprzedmiotowa, z uwagi na rozstrzygnięcie w pkt. I wyroku Sądu Apelacyjnego tj. uchylenie wyroku w pkt. LV i w tej części, na podstawie art. 17 § 2 pkt. 6 k.p.k. postępowanie karne zostało umorzone, z uwagi na przedawnienie karalności czynu z art. 86 § 1 k.k.s. a szczegółowe rozważania Sądu Apelacyjnego są przedstawione przy apelacji oskarżonego M. K. (1). One również dotyczą oskarżonego P. S. (1).
\nSąd Apelacyjny utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w zakresie zarzutu VII dotyczącego S. W. (1), zarzutu XXXVII dotyczącego M. Z. (1) i zarzutu XXXIV dotyczącego A. S..
\nW tym zakresie stanowisko prokuratora zarzucające Sądowi meriti dokonanie błędnych ustaleń faktycznych co do odpowiedzialności wyżej wymienionych osób jawi się jako polemika z prawidłowymi ustaleniami Sądu meriti.
\nNależy przypomnieć skarzącemu, iż żadna z tych osób nie przyznała się do stawianych jej zarzutów.
\nZ materiału dowodowego wynika, że o fikcyjnych odprawach, jakie miały dokonywać A. S. i M. Z. (1) świadek M. K. (2), który pomawia te osoby i S. W. (1) miał się dowiedzieć od tego ostatniego Świadek nie wie, ile takich „lewych” odpraw obie celniczki zrobiły. Zeznania K. S. i A. S., którzy są związani z firmą (...) dotyczą tego, że mieli wiedzę na temat nieprawidłowości przy odprawach, jednakże nie byli przekonani, jaką rolę w tych odprawach towarów odgrywał S. W. (1). Nie mieli wiedzy, zwłaszcza A. S., czy S. W. (1) i P. W. wręczali celnikom pieniądze i czy mieli oni powiązania z A. S. i M. Z. (1).
\nRównież Sąd Apelacyjny uznał za polemikę z ustaleniami Sądu meriti zarzuty prokuratora co do rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie czynu przedstawionego w pkt. XXXVI A. S. i pkt. XXXVII odnośnie M. Z. (1).
\nSłusznie Sąd meriti ustalił, iż poza zeznaniami M. K. (2), który nota bene nie ma bezpośredniej wiedzy o odprawach dokonywanych przez A. S. i M. Z. (1), zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że obie oskarżone miały świadomość, że towar którego odprawy dokonywały, nie został im do tej odprawy przedstawiony.
\nTakże słuszne są ustalenia prawne Sądu meriti, co do przypisanej oskarżonym kwalifikacji prawnej z art. 271 § 3 k.k. i to stanowisko Sąd Apelacyjny podziela. W pozostałej części Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
\nReasumując – wskazane powyżej uchybienia Sądu I instancji, w tym oparcie orzeczenia wobec niektórych oskarżonych na częściowym materiale dowodowym, z pominięciem analizy istotnych jego elementów, spowodowało, że Sąd meriti dokonał oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasady określonej w dyspozycji art. 7 k.p.k., co musiało prowadzić do uchylenia orzeczenia, co do niektórych zarzutów, jakie postawione były oskarżonemu M. K. (1) (zarzuty IX i XI), S. W. (1) (zarzuty II, III, V i VI), R. W. (zarzut XIV), S. L. (1) (zarzut XVI i XVII), M. W. (1) (zarzut (XX), D. G. (zarzut XXV i XXVII), A. S. (zarzut XXXIII i XXXV), M. Z. (1) (zarzut XXXVI) oraz R. K. (1) (zarzut XXXIX i XL).
\nRozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji winien w sposób pełny i skrupulatny przeprowadzić, w tej części uchylonych zarzutów, postępowanie dowodowe, wykorzystując wszystkie jego elementy mające dla rozstrzygnięcia znaczenie, konfrontując w razie potrzeby zeznających świadków (zwłaszcza – o ile będzie taka potrzeba – z M. K. (2)), a następnie przeprowadzić wyczerpującą analizę dowodów, w zgodzie z zasadą swobodnej (a nie dowolnej) ich oceny.
\nOcena materiału dowodowego musi mieć charakter kompleksowy, całościowy, tak aby uwzględnione zostały przy orzekaniu wnioski faktyczne wynikające z przeprowadzonych dowodów, jak i wzajemne między nimi powiązania i zależności.
\nRaz jeszcze Sąd Apelacyjny podkreśla, iż sporządzenie uzasadnienia powinno odpowiadać wymogom art. 424 k.p.k.
\nNie mogą pojawiać się takie błędy, jakich Sąd dopuścił się przy analizie zarzutów dotyczących A. S. i M. Z. (1).
\nWynagrodzenie należne występującym w sprawie obrońcom z urzędu zasądzono stosownie do § 14 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
\nSąd Apelacyjny zasądził od oskarżonych: T. B. (1), W. K. oraz W. A. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w częściach nań przypadających, w tym obciążając ich stosowną opłatą.
\nW pozostałej części kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciążył Skarb Państwa, zwalniając oskarżonych od wydatków na nich przypadających.