z konstruowaniem linii technologicznej, a następnie w działalności produkcyjnej prowadzonej z użyciem tej linii, nie wystarczała do przyjęcia, aby linia ta stanowić miała składnik czyjegokolwiek majątku odrębnego, zwłaszcza że małżonkowie T. zgodnie współpracowali z rodziną S. w ramach działalności produkcyjnej prowadzonej z wykorzystaniem tej linii, co jednoznacznie wynikało nie tylko z zeznań wnioskodawczyni, ale także z zeznań jej brata W. S..
\nPodnoszona przez wnioskodawczynię okoliczność, że linia technologiczna, stanowiąca składnik majątku dorobkowego małżonków T., została sprzedana przez W. T. (1) już po tym, jak ustała pomiędzy nimi wspólność majątkowa małżeńska, znajdowała potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Okoliczność ta nie wynikała wprawdzie z zeznań żadnego z przesłuchanych w sprawie niniejszej świadków, niemniej mogła być przyjęta w drodze domniemania w oparciu o treść dokumentów prywatnych. Okoliczność, że do zbycia linii technologicznej w ogóle doszło, znajdowała potwierdzenie w depozycji W. T. (2), który miał być nabywcą linii, złożonej w sprawie o sygn. I Ns 436/93 (k. 51 – przesłuchiwany w dniu 2 grudnia 1992 roku nie podawał wówczas precyzyjnie daty sprzedaży, a jedynie wskazywał, że stało się to „w ostatnim czasie”). Kopia pierwszego dokumentu prywatnego, obejmującego umowę sprzedaży linii technologicznej, datowana jest na dzień 30 października 1991 roku (k. 12 akt o sygn. I Ns 436/93, k. 1038 akt sprawy niniejszej). Kopia drugiego dokumentu prywatnego, stwierdzającego sprzedaż tej linii samej linii, datowana jest na dzień 5 czerwca 1990 roku (k. 1040 akt sprawy niniejszej). Okoliczność, że zbycie linii technologicznej nastąpiło wcześniej, niż 30 października 1991 roku, znajduje potwierdzenie w treści kopii listu W. T. (1) skierowanego do Z. T. (1), sporządzonego przed tym dniem, a datowanego na „początek października 1991 roku”, gdzie W. T. (1) wskazywał, że W. T. (2) spłaca już w ratach cenę sprzedaży linii technologicznej, przy czym raty te spłaca nieregularnie (k. 521 - 526 akt sprawy niniejszej - 523). Podobnie w testamencie W. T. (1) sporządzonym w dniu 5 listopada 1991 roku mowa jest o pieniądzach już spłacanych ratami przez W. T. (2) (k. 38). Nawet jednak przy przyjęciu, że sprzedaż linii technologicznej nastąpiła w dniu 5 czerwca 1990 roku, a nie w dniu 30 października 1991 roku, niewątpliwie sprzedaż ta miała miejsce już po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy małżonkami T.. Orzeczenie rozwiązujące ich małżeństwo przez rozwód z dnia 2 maja 1990 roku uprawomocniło się bowiem z dniem 24 maja 1990 roku.
\nZgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie stanowił wystarczającej podstawy do ustalenia wartości linii technologicznej służącej do produkcji taśmy z tworzyw sztucznych wraz z częściami zapasowymi, która stanowiła skład majątku dorobkowego. Do chwili zamknięcia rozprawy przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd Rejonowy strony zresztą zgodnie podawały (protokół k. 2108), że składnik majątku dorobkowego stanowić miała wierzytelność wobec W. T. (2) z tytułu ceny sprzedaży tej linii technologicznej za kwotę 40.000 dolarów Stanów Zjednoczonych Ameryki. Okoliczność czy w skład majątku dorobkowego wchodziła linia technologiczna czy wierzytelność o zapłatę ceny sprzedaży tej linii, a w istocie okoliczność, czy sprzedaży tej linii technologicznej W.
\nT. (1) dokonał przed czy po tym, jak ustała wspólność majątkowa małżeńska pomiędzy nim, a Z. T. (1) stała się sporna dopiero na rozprawie w dniu 20 maja 2016 roku (protokół k. 2214), a okoliczności sprawy wskazywały na to, że spór z tym związany, powstały na ostatnim etapie postępowania, obliczony był jedynie na przedłużenie niniejszego postępowania. Już w pismach procesowych składanych w latach 1994 - 1995 strony nie wskazywały precyzyjnie kiedy linia technologiczna została zbyta (k. 58), a jedynie, że do masy dzielonych majątków należą środki spłacone z tytułu ceny linii technologicznej (k. 78). Dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał natomiast wyłącznie na ustalenie, że składnik majątku dorobkowego stanowiła linia technologiczna, a nie wierzytelność z tytułu jej zbycia. Ze względu na upływ czasu nie sposób było jednak ustalić wartości tej linii. Żaden z dowodów przeprowadzonych w sprawie niniejszej nie pozwalał na precyzyjne ustalenie, z czego składała się linia technologiczna według stanu w chwili ustania wspólności majątkowej małżeńskiej pomiędzy małżonkami T.. Okoliczności podawane przez przesłuchanych w sprawie niniejszej świadków nie pozwalały na przyjęcie, aby ktokolwiek poza W. T. (1), mógł dysponować rzeczową wiedzą w tym zakresie. Wiedzą taką nie dysponowała również wnioskodawczyni. Brak było zatem podstaw faktycznych do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczności ustalenia wartości linii technologicznej.
\nZ kolei jeśli chodzi o samochód osobowy marki F. (...), to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał do przyjęcia, że przedmiot nie stanowił składnika majątku dorobkowego małżonków T.. Z zeznań wnioskodawczyni z dnia 3 lutego 2014 roku, znajdujących potwierdzenie w zeznaniach świadka M. z dnia 25 listopada 2013 roku, jednoznacznie wynikało, że samochód ten został jedynie użyczony małżonkom T. przez B. K. (1) w związku z jego wyjazdem w celach zarobkowych do Stanów Zjednoczonych Ameryki. Wiarygodność zeznań w tym zakresie nie budziła wątpliwości z punktu widzenia reguł doświadczenia życiowego, uwzględniając ówczesną dostępność tego rodzaju dóbr, jak samochody osobowe.
\nPo ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
\nWedług art. 1035 k.c. jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem art. 1036-1046 k.c.
\nNa podstawie art. 212 § 1 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. jeżeli dział spadku następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.
\nWedług art. 212 § 3 k.p.c. w zw. z art. 1035 k.c. jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.
\nW niniejszym postępowaniu obok żądania działu spadku, zgłoszono także żądanie podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.
\nWedług art. 46 k.r.o. w sprawach nieunormowanych w art. 31-45 k.r.o. od chwili ustania wspólności ustawowej małżeńskiej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
\nNa podstawie art. 45 § 1 k.r.o. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 stycznia 2005 roku (znajdującym zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl art. 5 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. Nr 162 poz. 1691) każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek odrębny oraz może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swego majątku odrębnego na majątek wspólny.
\nWedług art. 45 § 2 k.r.o. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 stycznia 2005 roku podobnie rzecz przedstawia się w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego.
\nNa podstawie art. 567 § 1 k.p.c. w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami sąd rozstrzyga m.in. także o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego (poprzednio dorobkowego) na rzecz majątku osobistego (poprzednio odrębnego) lub odwrotnie podlegają zwrotowi.
\nWedług poglądu przyjętego w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1980 roku, III CZP 46/80, OSNC 1981/11/206, LEX nr 2654, który Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie podziela, w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej w wypadkach szczególnie uzasadnionych rozliczeniu mogą podlegać także nakłady z majątku odrębnego jednego małżonka na majątek odrębny drugiego małżonka. Według tego poglądu wprawdzie brzmienie art. 45 § 1 k.r.o. prowadzi do wniosku, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej nie mogą być rozliczane nakłady dokonane z majątku odrębnego jednego z małżonków na majątek odrębny drugiego, niemniej w sytuacji, gdy chodzi o rozliczenie sumy nakładów dokonywanych na daną nieruchomość, dokonywanie tego rodzaju rozliczeń w postępowaniu odrębnym od postępowania o podział majątku wspólnego okazuje się niecelowe. W przepisie art. 567 k.p.c. uwidacznia się bowiem tendencja do całościowego rozliczania wszystkich nakładów w jednym postępowaniu.
\nPogląd ten, ograniczony do wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostaje aktualny zarówno w judykaturze (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2003 roku, V CKN 363/01, LEX nr 569117; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 roku, IV CKN 1108/00, OSNC 2003/9/123, LEX nr 57210), jak i doktrynie (por. M. S., Komentarz do art. 45 k.r.o., w: K. P. (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. V, LexisNexis 2011, LEX teza nr 39).
\nPrzypadek taki zachodził w sprawie niniejszej, gdzie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że W. T. (1) oraz Z. S. poczynili wspólnie nakład z ich majątków odrębnych, zanim powstała pomiędzy nimi wspólność majątkowa małżeńska, polegający na spłacie pożyczki udzielonej przez świadka P., która posłużyła do pokrycia kosztów budowy budynku rekreacyjnego na nieruchomości położonej w S., stanowiącej obecnie działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W.-W., która finalnie weszła jedynie w skład majątku odrębnego W. T. (1). Następnie zaś w okresie obowiązywania między nimi wspólności majątkowej małżeńskiej ze środków objętych dorobkiem, pochodzących przede wszystkim z działalności zarobkowej prowadzonej przez W. T. (1), pokrywali – bezpośrednio lub przez spłatę zaciąganych na ten cel pożyczek – koszty budowy kolejnych budynków zlokalizowanych na tej nieruchomości, tj. budynku mieszkalnego, wiaty garażowej, budynku gospodarczego oraz szklarni, w ten sposób czyniąc wspólnie nakłady z ich majątku dorobkowego na tę nieruchomość.
\nWedług reguły wynikającej z art. 45 § 1 k.r.o. w brzmieniu obowiązującym w brzmieniu obowiązującym przed dniem 20 stycznia 2005 roku przy ustalaniu spłaty należnej Z. T. (1) od następców prawnych W. T. (1) z tytułu podziału majątku dorobkowego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej należało zatem uwzględnić nie tylko wartość nakładów w postaci budynku mieszkalnego, wiaty garażowej, budynku gospodarczego oraz szklarni posadowionych na nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W.-W., ale także wartość nakładu w postaci budynku rekreacyjnego wzniesionego na tej nieruchomości.
\nPonadto przy ustalaniu wspomnianej spłaty należało również uwzględnić wartość nakładu w postaci ogrodzenia wzniesionego na nieruchomości stanowiącej działki ewidencyjne nr (...) przy ul. (...) w W..
\nUstalając wartości powyższych nakładów należało przyjąć ich stan w chwili ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, uwzględniając wskazania co do dalszego postępowania przyjęte za podstawę postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 stycznia 2008 roku wydanym w sprawie o sygn. akt V Ca 2291/07, oraz ceny aktualne w chwili dokonywania podziału składników majątku dorobkowego.
\nZ tego względu wartość poszczególnych nakładów ustalona została według ich stanu na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej wskutek uprawomocnienia się orzeczenia rozwiązującego małżeństwo przez rozwód, tj. 24 maja 1990 roku oraz według cen aktualnych na dzień 23 marca 2005 roku, kiedy do uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29 grudnia 2004 roku wydane w sprawie o sygn. akt I Ns 50/03 w części obejmującej pkt I. 1.-3., dotyczącej m.in. podziału składników majątku dorobkowego.
\nWobec tego brak było podstaw do uwzględnienia utraty wartości nakładów wynikłej z pożaru budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. (...) w W.-W., mającego miejsce w dniu 23 stycznia 1998 roku, a następnie z pożaru wiaty garażowej na tej nieruchomości.
\nUstalając spłatę należną Z. T. (1) od następców prawnych W. T. (1) z tytułu podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej należało uwzględnić:
\nŁączna wartość składników majątku dorobkowego podlegających podziałowi w niniejszym postępowaniu oraz podlegających rozliczeniu nakładów wynosiła zatem 507.970,50 złotych, a skoro udziały w dorobku obojga małżonków były równe, to Z. T. (1) należało przyznać tytułem spłaty od następców prawnych W. T. (1) łącznie kwotę 253.985,25 złotych.
\nUwzględniając następstwo prawne po B. T. (2), należało przyznać Z. T. (1) tytułem spłaty odpowiednio od B. T. (1) kwotę 111.118,15 złotych, od F. T. kwotę 111.118,15 złotych oraz od T. M. kwotę 31.748,17 złotych.
\nBrak było podstaw do wyrzeczenia, że w skład majątku dorobkowego Z. T. (1) i W. T. (1) wchodziła linia technologiczna do produkcji tasiemek o wartości 40.000 dolarów Stanów Zjednoczonych Ameryki. Wprawdzie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało jednoznacznie, że linia technologiczna została zbyta przez W. T. (1) już po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej łączącej go z Z. T. (1), co oznacza, że według stanu rzeczy z chwili ustania tej wspólności linia technologiczna była nią objęta, niemniej linia technologiczna nie zachowała się, a na podstawie zgromadzonego w sprawie niniejszej materiału dowodowego nie sposób było ustalić, co wchodziło wówczas w skład tej linii, jaki był jej stan techniczny, ani jaką wartość linia ta wówczas przedstawiała jako całość. Określona w umowie cena zbycia tej linii nie mogła zostać uznana za rozstrzygającą, bowiem nie można było ustalić, czy centa ta odpowiadała wartości rynkowej, zwłaszcza, że cena ta została określona w walucie obcej, zbycie nastąpiło na rzecz osoby, z którą W. T. (1) pozostawał w relacji towarzyskiej, a płatność została rozłożona na raty. Wspomniano, że brak było jakiegokolwiek materiału faktycznego, który mógłby posłużyć do ustalenia jakie składniki wchodziły w skład linii technologicznej oraz jaki był stopień ich zużycia. Strony w tym zakresie nie zaproponowały jakichkolwiek dowodów, a ze względu na upływ czasu brak było perspektyw na uzyskanie takich dowodów w wyniku czynności, które mogłyby zostać podjęte przez Sąd Rejonowy z urzędu.
\nBrak jakiegokolwiek materiału dowodowego w tym zakresie nie pozwalał z kolei na przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia wartości linii technologicznej, która to okoliczność niewątpliwie wymagała wykorzystania wiadomości specjalnych. Opinia biegłego stanowi dowód mogący posłużyć do poczynienia istotnych w sprawie ustaleń jedynie wtedy, gdy opiera się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, którego ocena wymaga wykorzystania wiadomości specjalnych pozostających w dyspozycji biegłego. Opinia biegłego sama w sobie nie może natomiast stanowić podstawy ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłego. Rolą biegłego nie jest bowiem dokonywanie samodzielnych ustaleń faktycznych istotnych dla zastosowania określonej normy prawnej, a jedynie naświetlenie wyjaśnianych okoliczności z punktu widzenia wiadomości specjalnych, przy uwzględnieniu zebranego w toku procesu i udostępnionego mu materiału faktycznego sprawy (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2015 r., I ACa 1026/15, LEX nr 1950473, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 5 listopada 2015 r., I ACa 579/15, LEX nr 1927530, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2015 r., VI ACa 1099/14, LEX nr 1808785, wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 10 września 2014 r., I ACa 383/14, LEX nr 1526983, wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2013 r., I ACa 704/13, LEX nr 1416112, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 1999 r., II CKN 428/98, LEX nr 1213008, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 1969 r., I CR 140/69, OSNC 1970/5/85, LEX nr 1001).
\nUstalając spłatę należną Z. T. (1) z tytułu podziału majątku dorobkowego należało zatem uwzględnić kwotę 9.800 dolarów Stanów Zjednoczonych Ameryki, która ostatecznie została uzyskana w wykonaniu umowy zbycia linii technologicznej, skoro kwota ta niewątpliwie stanowiła jedyny ekwiwalent uzyskany w związku ze zbyciem tego przedmiotu.
\nJeśli składnik majątku wspólnego nie może być objęty podziałem ze względu na jego zbycie przez jednego z małżonków dokonane po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, to w postępowaniu o podział majątku wspólnego składnik ten podlega rozliczeniu (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2013 roku, II CSK 583/12, LEX nr 1375148, uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2009 roku, V CSK 485/08, LEX nr 537040).
\nJeśli jeden z małżonków wyzbędzie się składnika majątku wspólnego ze szkodą dla rodziny, to przy rozliczeniu uwzględnić należy zaś wartość wynikłego stąd uszczuplenia (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1989 roku, III CZP 52/89, ONSC 1990/4-5/60, Lex nr 3541). Wymaga to jednak, po pierwsze, wykazania wartości uszczuplenia, co z kolei wymaga uprzedniego ustalenia wartości zbytego składnika, do czego materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu nie dawał wystarczającej podstawy faktycznej, co wyjaśniono powyżej. Po drugie, wymagane jest ponadto ustalenie winy umyślnej po stronie małżonka dokonującego zbycia, do czego również brak było podstaw w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, gdy chodzi o okoliczności zawarcia umowy zbycia linii technologicznej przez W. T. (1). Nie ujawniła się bowiem jakakolwiek okoliczność wskazująca na to, aby zawierając tę umowę W. T. (1) miał na celu uszczuplenie majątku wspólnego. Ewentualne wyrządzenie szkody w majątku wspólnym przez lekkomyślność lub brak należytej staranności po stronie jednego z małżonków pozostaje natomiast bez wpływu na rozliczenie w postępowaniu o podział majątku wspólnego, a jedynie może wpływać na sposób podziału dorobku w naturze (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1989 roku, III CZP 52/89, ONSC 1990/4-5/60, Lex nr 3541).
\nSkoro kwotę 9.800 dolarów Stanów Zjednoczonych Ameryki, uzyskaną w wyniku zbycia linii technologicznej, pobrali jedynie następcy prawni W. T. (1), a składnik ten wchodził w skład dorobku W. T. (1) i Z. T. (1), gdzie udziały w dorobku obojga małżonków były równe, to Z. T. (1) należało przyznać tytułem spłaty także kwotę 4.900 dolarów Stanów Zjednoczonych Ameryki, w częściach równych od każdego z następców prawnych W. T. (1), tj. po 1.633,33 dolarów Stanów Zjednoczonych Ameryki. Uwzględniając następstwo prawne po B. T. (2), należało przyznać Z. T. (1) odpowiednio od B. T. (1) kwotę 2.143,75 dolarów, od F. T. kwotę 2.143,75 dolarów oraz od T. M. kwotę 612,50 dolarów.
\nPrzy ustalaniu spłaty należnej Z. T. (1) brak było podstaw do uwzględnienia długu osobistego W. T. (1), który miałby zostać spłacony w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej z Z. T. (1) w kwocie 62.470 starych złotych na rzecz uczestniczki T. M. jako byłej (pierwszej) żony W. T. (1) w wykonaniu pkt VI. postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 2 grudnia 1976 roku w sprawie o sygn. akt VIII Ns 2452/16. Rozliczeniu w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej podlegają bowiem nakłady uczynione z majątku wspólnego (poprzednio dorobkowego) na majątek osobisty (poprzednio odrębny) jednego z małżonków albo odwrotnie, a jako nakład kwalifikuje się jedynie wydatek z majątku wspólnego, który został uczyniony w związku z tym, że w skład majątku osobistego wszedł określony składnik majątkowy albo odwrotnie. Zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy nie pozwalał natomiast na ustalenie, aby w związku ze spłatą objętą pkt VI. postanowienia z dnia 2 grudnia 1976 roku w sprawie o sygn. akt VIII Ns 2452/16 w skład majątku odrębnego W. T. (1) wszedł określony składnik majątkowy, uzyskany w wyniku podział majątku dorobkowego W. T. (1) i T. M.. Ponadto zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy nie pozwalał na kategoryczne ustalenie, z jakich środków spłata na rzecz T. M. została sfinansowana. Ogólnikowe w tym zakresie zeznania wnioskodawczyni, nie potwierdzone jakimkolwiek innym dowodem, nie stanowiły ku temu wystarczającej podstawy.
\nZ kolei ustalając dopłaty należne spadkobiercom W. T. (1) z tytuł działu spadku należało uwzględnić wchodzące w skład spadku:
\nWartość przedmiotów wchodzących w skład spadku należało ustalić według ich stanu na dzień otwarcia spadku, tj. 9 listopada 1991 roku oraz według cen aktualnych na dzień 23 marca 2005 roku, kiedy do uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 29 grudnia 2004 roku o sygn. akt I Ns 50/03 w części obejmującej pkt I. 1.-3., dotyczącej także działu spadku.
\nWartość nieruchomość przy ul. (...) w W.-W. należało ustalić z wyłączeniem budynku mieszkalnego oraz wiaty garażowej. Utrata wartości tej nieruchomości wynikła z pożaru budynku mieszkalnego, mającego miejsce w dniu 23 stycznia 1998 roku, a następnie z pożaru wiaty garażowej w dniu 11 października 2000 roku, stanowiła bowiem ryzyko każdego ze spadkobierców W. T. (1). Każdy z nich uzyskał zresztą w równej części odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia nieruchomości w związku z pożarem budynku mieszkalnego.
\nŁączna wartość przedmiotów wchodzących w skład spadku po W. T. (1), podlegających podziałowi w niniejszym postępowaniu, wynosiła 1.190.380 złotych, a skoro udziały w spadku F. T., B. T. (1) i B. T. (2) były równe, to każdy z nich powinien uzyskać część spadku o wartości 396.793,33 złotych.
\nW wyniku działu spadku B. T. (1) uzyskał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr (...) w budynku przy ul. (...) w W. o wartości 108.319 złotych oraz nieruchomość przy ul. (...) w W.-W., o wartości 568.173 złotych, a zatem przedmioty spadkowe o łącznej wartości 676.492 złotych. Różnica pomiędzy wartością uzyskaną a wartością udziału w spadku przypadającego B. T. (1) odpowiadała więc kwocie 279.698,67 złotych, którą powinien on zwrócić w częściach równych F. T. oraz B. T. (2).
\nUwzględniając następstwo prawne po B. T. (2), należało przyznać tytułem dopłat od B. T. (1) odpowiednio na rzecz F. T. kwotę 183.552,26 złotych oraz na rzecz T. M. kwotę 52.443,50 złotych.
\nJeśli chodzi o rozliczenie alimentów uiszczonych przez W. T. (1) na rzecz B. T. (2) i F. T., to w istocie alimenty te należało kwalifikować jako poniesione przez W. T. (1) jako spadkodawcę na rzecz jego zstępnych B. T. (2) i F. T. koszty wychowania oraz wykształcenia, o których mowa w art. 1043 k.c. Do ich rozliczenia w niniejszym postępowaniu brak było podstaw ze względu na to, że art. 1043 k.c. w zw. z art. 1039 § 1 k.c. nie znajdował zastosowania, skoro w sprawie niniejszej dziedziczenie po W. T. (1) nastąpiło na podstawie testamentu, a nie na podstawie ustawy. Wykładnia art. 1043 k.c. w zw. z art. 1039 § 1 k.c., według której koszty wychowania oraz wykształcenia poniesione przez spadkodawcę na rzecz zstępnego podlegają zaliczeniu na schedę spadkową w razie działu spadku między zstępnymi jedynie w przypadku dziedziczenia ustawowego, została przyjęta przez Sąd Okręgowy za podstawę postanowienia z dnia 30 stycznia 2008 roku o sygn. akt V Ca 2291/07 i na obecnym etapie postępowania pozostaje wiążąca dla Sądu Rejonowego w myśl art. 386 § 6 k.p.c. w ramach oceny prawnej, o której mowa w tym przepisie.
\nZ kolei ewentualne roszczenia względem wykonawcy testamentu związane z tym, że nie została uzyskana całość kwoty 40.000 dolarów Stanów Zjednoczonych Ameryki, odpowiadającej całości ceny zbycia linii technologicznej określonej w umowie z W. T. (2), pozostawały poza zakresem niniejszego postępowania. Podobnie w niniejszym postępowaniu nie podlegały rozliczeniu pożytki pobrane przez wykonawcę testamentu, które miałyby pozostawać w jego dyspozycji. Przedmiotem postępowania o dział spadku mogą być jedynie wzajemne roszczenia pomiędzy współspadkobiercami bądź ich następcami prawnymi, a nie pomiędzy spadkobiercami a osobami trzecimi, w tym także wykonawcą testamentu. Wynika to jednoznacznie z treści art. 686 k.p.c.
\nPodstawę orzeczenia o kosztach postępowania stanowił art. 520 § 1 k.p.c., skoro każdy z uczestników pozostawał w równym stopniu zainteresowany rozstrzygnięciem i nie zachodziła znacząca rozbieżność, gdy chodzi o żądania zgłaszane przez każdego z uczestników, wyrażających sprzeczne interesy oraz żądania ostatecznie uwzględnione.
\nPozostawienie referendarzowi sądowemu szczegółowego wyliczenia kosztów sądowych znajdowało podstawę w art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
\nZ tych względów Sąd Rejonowy postanowił, jak w sentencji postanowienia.
\nSSR Robert Bełczącki (...). S. J. (...) M. W..
\nSSR Robert Bełczącki