III CZP 26/16) nie może się powieść próba wykazania, że ustalenie kosztów przejazdu zawodowego pełnomocnika następuje na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Niezależnie od tego, że rozporządzenia te wprowadzają pewien automatyzm ustalania kosztów przejazdu, niejednokrotnie oderwany od kosztów poniesionych w rzeczywistości, należy pamiętać, iż dotyczą kosztów podróży osób mających status pracownika, w związku z odbyciem podróży służbowej na podstawie wystawionej przez pracodawcę tzw. delegacji, czyli polecenia wykonania zadań służbowych poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że kosztami przejazdu do sądu pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym - jeżeli ich poniesienie było niezbędne i celowe w rozumieniu art. 98 § 1 k.p.c. - są koszty rzeczywiście poniesione. Koszty te powinny być wyszczególnione przez pełnomocnika w spisie kosztów ( art. 109 § 1 k.p.c.), który podlega kontroli sądu na podstawie art. 233 k.p.c. (postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2002 r. - III CZP 13/02).
\nOceniając wniosek o rozliczenie kosztów znaczków pocztowych na listy wskazać należy, że pełnomocnik powoda nie wskazał jakiej korespondencji dotyczy ten wniosek, nie można go więc ocenić pod kątem niezbędności i celowości. Nakazywania stronie zwrotu kosztów wszelkiej korespondencji byłoby bowiem nieuzasadnionym przerzucenie na stronę kosztów prowadzenie kancelarii pełnomocnika.
\nPonieważ wszyscy pełnomocnicy ustanowieni zostali przez strony - nie są pełnomocnikami ustanowionymi z urzędu- brak jest podstaw do doliczenie do kosztów podatku VAT. Podatek od towarów i usług (VAT) nie wchodzi bowiem w skład niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez pełnomocnika z wyboru - art. 98 § 3 k.p.c.( tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 stycznia 2007 r. - III CZP 95/06). Podatek od towarów i usług jest natomiast składnikiem zasądzonego od strony przeciwnej wynagrodzenia pełnomocnika zawodowego ustanowionego z urzędu (tak uchwała Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2015 r. - III CZP 90/15).
\nW tej sytuacji – w zakresie należności związanych z udziałem pełnomocników każdej z uczestniczących stron sąd przyjął do rozliczenie kwotę po 2.417 zł. ( osobno na rzecz powoda, pozwanej i pozwanego). Podkreślić bowiem należy, że w przypadku występowania po stronie wygrywającej proces współuczestnictwa materialnego, jak i formalnego, obowiązek strony przegrywającej zwrotu stronie pozwanej poniesionych przez nią kosztów procesu obejmuje pełny zwrot kosztów odrębnego ustanowienia przez każdy podmiot znajdujący się po stronie wygrywającej proces profesjonalnego pełnomocnika - nawet jeśli odrębnie ustanowionym przez poszczególne podmioty pełnomocnikiem jest w istocie ta sama osoba. Skoro nie może budzić wątpliwości prawo każdego ze współuczestników do otrzymania odrębnie od strony przegrywającej zwrotu kwoty wydatkowanej na wynagrodzenie oddzielnie zaangażowanego adwokata (w razie zastępstwa kilku współuczestników sporu przez różnych adwokatów), to trudno też znaleźć racjonalną argumentację jurydyczną, która miałaby przemawiać za odmiennym potraktowaniem wygrywającego współuczestnika z tego tylko powodu, że zlecił zastępstwo procesowe i opłacił pełnomocnika występującego już w sprawie po stronie innego współuczestnika (tak postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2013 r.- I ACa 565/12).
\nKoszty te wyliczono proporcjonalnie do wyniku sprawy, osobno dla każdej ze stron, przy czym dla wyliczania udziału przyjęta zastała łączna wartość przedmiotu sporu w powództwie głównym i wzajemnym tj. kwotę 36.663zł. Wyliczone w ten sposób koszty z tytułu udziału pełnomocnika wynoszą dla pozwanej 984,49zł, dla pozwanego 970,16zł, a dla powoda 1.425,52 zł w odniesieniu do należności zasądzonej solidarnie od pozwanych oraz kwota 14,30 zł w zakresie należność zasądzonej wyłącznie od pozwanego.
\nDo kosztów niezbędnych do celowego dochodzenie praw przez powoda zaliczyć należy również koszty opłaty sądowej od pozwu tj. kwotę 834zł. I te koszty należało uwzględnić przy ustaleniu kosztów procesu powoda, oczywiście stosownie do wyniku sprawy. Przy czym w zakresie tej należności dla wyliczenia udziału przyjęta zastała wyłącznie wartość przedmiotu sporu w powództwie głównym, od którego opłata ta została uiszczona. W części dotyczącej świadczenie zasądzonego od powodów solidarnie należne powodowi koszty wyniosły 81,25zł. a w zakresie należności zasądzonej wyłącznie od pozwanego – 10,86zł.
\nW oparciu o te wyliczenia wydano rozstrzygnięcie o kosztach procesu stron, przy czym w zakresie wzajemnych rozliczeń powoda i pozwanego nie objętych solidarną odpowiedzialnością pozwanej dokonano skompensowania wzajemnych świadczeń.
\nSąd uwzględnił bowiem zasady odpowiedzialności za koszty procesu w razie uczestnictwa po jednej ze stron współuczestników sporu. W szczególności zastosował art. 105 k.p.c., który dotyczy jednak wyłącznie zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi przez stronę przegrywającą. Ma on więc zastosowanie jedynie w odniesieniu do sytuacji, w której współuczestnictwo występuje po stronie przegrywającej proces (koszty dla powoda), nie zaś w sytuacji odwrotnej, tj. gdy współuczestnictwo zachodzi po stronie wygrywające (koszty dla pozwanych). W takim wypadku zastosowanie mają ogólne zasady o kosztach procesu i każda ze stron wygrywających proces ma prawo żądać zwrotu kosztów niezbędnych do celowej obrony. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 października 2012 r. ( I CZ 105/12), strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Szczególną regulację zwrotu kosztów postępowania przez współuczestników zawiera art. 105 § 1 i 2 k.p.c. W myśl § 2 , na współuczestników sporu odpowiadających solidarnie co do istoty sprawy sąd włoży solidarny obowiązek zwrotu kosztów. Regulacja ta dotyczy wyłącznie zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi przez stronę przegrywającą. Ma ona zatem zastosowanie jedynie w odniesieniu do sytuacji, w której współuczestnictwo występuje po stronie przegrywającej proces, nie zaś w sytuacji odwrotnej, tj. gdy współuczestnictwo zachodzi po stronie wygrywającej. W takim wypadku zastosowanie mają ogólne zasady o kosztach procesu i każda ze stron wygrywających proces ma prawo żądać zwrotu kosztów niezbędnych do celowej obrony (porównaj orzeczenie SN z dnia 18 grudnia 1950 r. - C. 181/50).