-uznaniu przez Sąd, że umowy o świadczenie usług konsultingowych i marketingowych zawarte ze spółką (...) sp. z o.o., miały charakter umów pozornych i stanowiły środek do wyprowadzania pieniędzy ze spółek tzw. (...), które wpłacali pokrzywdzeni, podczas gdy przeprowadzone postępowania podatkowe zakończyły się wydaniem ostatecznych decyzji nakładających na spółkę (...) sp. z o.o. obowiązek uiszczenia należności podatkowych od rzeczonych umów, a tym samym stwierdzały ich rzeczywisty charakter, co pozostaje w sprzeczności także z zeznaniami świadków, jak również opinii biegłych w części dotyczącej realizacji umów konsultingowych przez (...) sp. z o.o., a niedopuszczenie przez Sąd dowodu z dokumentów księgowych spółki (...) sp. z o.o. z dokumentacji rachunkowej (...) sp. z o.o. na okoliczność, czy zaliczki pokrzywdzonych wpłacane do (...) sp. z o.o. były źródłem środków przeznaczonych na wypłaty wynagrodzenia na rzecz (...) sp. z o.o. za usługi konsultingowe, spowodowało niedostateczne wyjaśnienie wskazanych okoliczności, a także wywiedzenie przez Sąd nieprawidłowych wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego;
\n
-zastąpieniu sądowej oceny szeregu dowodów, w tym wyjaśnień oskarżonych oraz opinii biegłych, oceną dowodów poczynioną przez oskarżyciela posiłkowego B. B., co w konsekwencji doprowadziło do zastąpienia ustaleń faktycznych Sądu, ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez wskazanego oskarżyciela posiłkowego;
\n
-uznaniu przez Sąd, że sporządzone w sprawie opinie biegłych pozwalają na dokonanie stanowczych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, podczas gdy sami biegli wskazywali wielokrotnie na niepełność przełożonych opinii, wynikającą z licznych braków w materiale badawczym, zwłaszcza w zakresie dokumentacji finansowo-księgowej spółek tzw. (...) oraz podkreślali probabilistyczny charakter eksplikowanych twierdzeń, a nadto w sytuacji, gdy opinie przez nich sporządzone zwierały szereg uchybień oraz były wewnętrznie i wzajemnie sprzeczne;
\n
b)art. 410 k.p.k. poprzez:
\n
-pominięcie przez Sąd okoliczności korzystnych dla oskarżonego, wynikających z wyjaśnień oskarżonego, dotyczących jego wielokrotnych wpłat gotówkowych do kasy spółki (...) w kwotach łącznie sięgających kilkuset tysięcy złotych, które to środki pieniężne finansowały działalność budowlaną, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji księgowej (...) sp. z o.o., która nie została dołączona do akt sprawy, mimo wniosku oskarżonego w tym zakresie a także okoliczności wynikających z dowodów dotyczących uzyskania przez spółkę (...) S.A. poręczenia od Polskiego Funduszu Gwarancyjnego oraz zaangażowania finansowego i organizacyjnego (...) sp. z o.o. w działalność tzw. (...), które jednoznacznie świadczyły, iż (...) w ocenie podmiotów profesjonalnie zajmujących się działalnością finansową, które przekazały do dyspozycji (...) S.A. własne składniki majątkowe stanowiące 30% wartości wszystkich zaliczek wpłaconych przez klientów (...), posiadał perspektywy rozwoju wystarczające do uznania, iż ryzyko gospodarcze podejmowane przez oskarżonych w ówczesnych realiach gospodarczych nie było nadmierne,, co w konsekwencji doprowadziło do jednostronnego i nieobiektywnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie;
\n
-zaniknięcie przewodu sądowego i wydanie wyroku przez Sąd przed zakończeniem prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania w przedmiocie odtworzenia zaginionych akt, co w konsekwencji doprowadziło do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie niepełnego materiału dowodowego;
\n
-dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o zeznania świadka T. B. (2), złożone w postępowaniu przygotowawczym, w sytuacji, gdy Sąd nie ujawnił tychże zeznań poprzez ich odczytanie na rozprawie w trakcie przesłuchania świadka, podczas gdy podstawą rozstrzygnięcia może być wyłącznie całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej, co w konsekwencji mogło skutkować poczynieniem przez Sąd wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie okoliczności dotyczących spółki (...) sp. z o.o.
\n
c)193 § 1 k.p.k. poprzez wielokrotne czynienie przez Sąd ustaleń faktycznych w zakresie wymagającym wiadomości specjalnych w oparciu o zeznania świadka B. B. (1), w tym zwłaszcza odnośnie sytuacji finansowej spółek tzw. (...), rachunku ekonomicznego dokonywanych przez te spółki transakcji oraz rzeczywistej wartości wkładów wnoszonych za udziały w tych spółkach, co w konsekwencji doprowadziło do niedopuszczalnego substytuowania dowodu z opinii biegłych dowodem z zeznań świadka oraz przełożyło się na wadliwość ustaleń faktycznych czynionych w sprawie;
\n
d)art. 201 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie przez Sąd powołania dodatkowych biegłych w zakresie ekonomiki przedsiębiorstw deweloperskich, w zakresie budownictwa i projektowania, wyceny nieruchomości i biegłego rewidenta w zakresie rachunkowości w sytuacji gdy Sąd przyznał, że opinie biegłych sporządzone w sprawie są niepełne, niejednoznaczne oraz wzajemnie sprzeczne, a powołani przez Sąd biegli nie udzielili odpowiedzi lub ich odpowiedzi niewystarczająco lub niejednoznacznie wyjaśniały kwestie postawione przez Sąd w postanowieniu o ich powołaniu, a nadto, gdy Sąd potwierdził, że przypadki niewłaściwego interpretowania przez biegłych ocenianych zdarzeń wynikały z braku odpowiedniego, prawniczego wykształcenia biegłych, podczas gdy specjalistyczna opinia finansowa zlecona przez Sąd w postanowieniu o powołaniu biegłych opierała się na kompetencjach biegłych wynikających z ich ekonomicznego wykształcenia, a błędy w opiniach pisemnych i ustnych biegłych wynikały z niedostatku wiadomości specjalnych i doświadczenia w zakresie specyfiki działalności deweloperskiej, które to uchybienia nie mogły zostać zastąpione domniemaniami, faktycznymi bazującymi w szczególności na zeznaniach oskarżyciela posiłkowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy;
\n
e)art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 5 § 1 k.p.k., poprzez dokonanie przez Sąd domniemań faktycznych na niekorzyść oskarżonego, w szczególności w przedmiocie celu wprowadzenia audytowania wydatków spółek tzw. (...) przez pokrzywdzonych, znaczenia i wpływu jakie miało umieszczanie klientów i reprezentantów C. Polska sp. o.o. w organach zarządczych i kontrolnych spółek (...), okoliczności zaginięcia dokumentacji księgowej spółki (...), zamiaru współoskarżonych wywiązania się z zaciągniętych zobowiązań, przeznaczenia zaliczek wypłacanych oskarżonemu przez spółki (...) a także przez (...) sp. z o.o. z pominięciem znaczenia dowodów o ich przekazywaniu przez oskarżonego do kasy spółki (...), wpływu jakie miało zbycie wbrew woli i wiedzy oskarżonego nieruchomości przy ul. (...) i pozbawienia możliwości realizacji przychodów ze sprzedaży wolnych w tej lokalizacji udziałów w ustalonej przez biegłych w kwocie ok. 3 500 000 zł, zbycia wbrew woli i wiedzy oskarżonego 2/3 nieruchomości przy ul. (...) i pozbawienia w ten sposób możliwości realizacji przychodów przez spółkę (...) w kwocie co najmniej 6 000 000 zł, wpływu zaniechania przez syndyka masy upadłości (...) S.A. realizacji roszczeń przysługujących spółce (...) S.A. z tytułu nieodpłatnej korzyści, która powstała w 1996r. z racji pokrycia przez (...) S.A. kosztów dotyczących dostaw materiałów i nakładów budowlanych czynionych, po stronie współwłaścicieli nieruchomości przy ul (...), na których prowadzona była inwestycja W. finansowana przez (...) S.A. w łącznej kwocie stanowiącej równowartość co najmniej 900 000 USD, którą to kwotę (...) S.A. otrzymała w formie pożyczki od (...) sp. z o.o., zaniechania przez syndyka masy upadłości (...) sp. z o.o. najpierw zabezpieczenia a następnie dochodzenia roszczeń przysługujących spółce (...) sp. z o.o. w stosunku do (...) sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. z tytułu zobowiązań zaciągniętych przez te spółki w związku z zawarciem umów o przejęciu przez te spółki nakładów budowlanych i dokumentacji projektowej w zamian za przystąpienie do długów ciążących na (...) Sp. z o.o., na sytuację finansową spółek tzw. (...) oraz zawarcia umowy o wykupienie wierzytelności oskarżonego względem spółki (...) przez spółkę (...), podczas gdy dokonywanie ustaleń w oparciu o domniemania faktyczne jest na gruncie polskiego prawa karnego procesowego niedopuszczalne, wykracza poza ramy zasady prawdy materialnej oraz narusza domniemanie niewinności, i jako takie nie może stanowić podstawy do pociągnięcia do odpowiedzialności karnej;
\n
f)art. 171 § 1 k.p.k. w zw. z art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez odczytywanie przez Sąd w trakcie rozprawy głównej zeznań świadków złożonych na etapie postępowania przygotowawczego przed dopuszczeniem pytań stron, a także kontynuowanie tej praktyki pomimo wielokrotnego sprzeciwu obrońcy oskarżonego, podczas gdy bezpośrednio po swobodnej wypowiedzi świadka powinno nastąpić zadawanie pytań świadkowi, zaś ich odczytanie w trybie art. 391 § 1 kpk ma wyłącznie charakter subsydiarny, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia naczelnych zasad procesowych, tj. zasad bezpośredniości, kontradyktoryjności oraz prawa do obrony, a uwzględniając wagę i znaczenie depozycji składanych przez świadków oraz fakt wielokrotnej modyfikacji zeznań składnych w toku przewodu sądowego w stosunku do zeznań składanych na etapie postępowania przygotowawczego, mogło zniekształcić obraz stanu faktycznego w sprawie;
\n
g)art. 386 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez brak pouczenia oskarżonego po zakończeniu jego przesłuchania na rozprawie w 28.07.2005 r. o treści art. 386 § 2 k.p.k., tj. o prawie zadawania pytań osobom przesłuchiwanym oraz składania wyjaśnień co do każdego dowodu, co biorąc pod uwagę zawiłość i złożoność sprawy skutkowało istotnym ograniczeniem prawa oskarżonego do obrony;
\n
h)art. 171 § 6 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez uchylenie szeregu pytań oskarżonego zadanych świadkowi B. B. na rozprawach w dniu 03.11.2005 r., 10.11.2005 r., 15.11.2005 r. jako nieistotnych, podczas gdy pytania oskarżonego bezpośrednio wiązały się z okolicznościami relewantnymi dla rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu a zatem ich uchylenie zniekształciło obraz stanu faktycznego w sprawie oraz naruszyło prawo oskarżonego do obrony;
\n
i)art. 6 k.p.k. poprzez:
\n
-wielokrotne dopuszczenie do reprezentowania oskarżonego przez obrońców innych współoskarżonych, pomimo wyznaczenia oskarżonemu obrońców z urzędu, w tym także bez akceptacji ww. faktu ze strony oskarżonego, czego przykładem jest rozprawa w dniu 16.09.2005 r., co ze względu na konflikt interesów zachodzący pomiędzy współoskarżonymi skutkowało naruszeniem prawa oskarżonego do obrony;
\n
-nieuwzględnienie wniosku adw. M. Z. złożonego na rozprawie w dniu 14.03.2006 r. o zwolnienie z funkcji obrońcy oskarżonego ze względu na utratę zaufania i tym samy zobowiązanie jej do kontynuowania obrony oskarżonego, co w konsekwencji naruszyło standard prawidłowej reprezentacji oskarżonego;
\n
-kontynuowanie rozprawy w dniu 21.09.2006 r. i przeprowadzanie istotnych czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadków, pomimo złożenia na wskazanym terminie rozprawy przez obrońcę oskarżonego adw. A. M. (6) oświadczenia, że nie jest on przygotowany do rozprawy oraz poprzez brak powtórzenia czynności procesowych dokonanych na wskazanym terminie przed złożeniem rzeczonego oświadczenia przez obrońcę oskarżonego, co w konsekwencji naruszyło standard prawidłowej reprezentacji oskarżonego;
\n
-brak odroczenia rozprawy w dniu 20.10.2006 r. z powodu niestawiennictwa obrońców oskarżonego z urzędu i w tym zakresie nieuwzględnienie zgodnych wniosków prokuratora, obrońcy oskarżonego z wyboru oraz oskarżonego, co w konsekwencji naruszyło standard prawidłowej reprezentacji oskarżonego;
\n
-brak odroczenia rozprawy w dniu 31.10.2006 r. z powodu niestawiennictwa obrońcy z wyboru, pomimo wyraźnego oświadczenia oskarżonego, że chce być reprezentowany wyłącznie przez obrońcę z wyboru oraz oświadczenia obrońcy z urzędu, że oskarżony nie chce być przez niego reprezentowany a nadto zachodzi sprzeczność w linii obrony i w tym zakresie nieuwzględnienie zgodnych wniosków oskarżonego oraz obrońcy z urzędu, co w konsekwencji naruszyło standard prawidłowej reprezentacji oskarżonego;
\n
-brak odroczenia rozprawy w dniu 07.11.2006 r. pomimo oświadczenia obrońcy oskarżonego z wyboru, że nadal nie jest w stanie podjąć merytorycznej obrony oskarżonego, co w konsekwencji naruszyło standard prawidłowej reprezentacji oskarżonego;
\n
-uniemożliwienie obrońcy oskarżonego zadania oskarżonemu dodatkowych pytań przed zamknięciem przewodu sądowego na rozprawie w dniu 08.01.2015 r., w szczególności w związku z treścią dodatkowych wyjaśnień złożonych wówczas przez oskarżonego i oddalenie złożonego wniosku dowodowego w tym zakresie, na skutek bezpodstawnego przyjęcia, że dotychczasowe wypowiedzi oskarżonego są wystarczające jako, że odnoszą się do wszystkich istotnych kwestii, podczas gdy oskarżony jest uprawniony do składania wyjaśnień na każdym etapie postępowania, a obrońca ma prawo w takim wypadku do zadawania mu pytań, a sąd dopiero po zadaniu danego pytania jest uprawniony do oceny zasadności tegoż pytania i konieczności udzielenia na nie odpowiedzi, co w konsekwencji rażąco naruszyło prawo oskarżonego do obrony, a obrońcę oskarżonego pozbawiło możliwości realizacji przyjętej linii obrony;
\n
j)art. 174 k.p.k. i art. 186 § 1 k.p.k. w zw. z 182 § 1 k.p.k. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie na podstawie depozycji M. S., złożonych podczas czynności wykonywanych przez inspektora kontroli skarbowej i znajdujących się w dokumentach sporządzonych w trakcie tychże czynności, a dotyczących spółki (...) w zakresie sposobu sporządzania deklaracji CIT-2 na podatek dochodowy, w tym również braków w prowadzeniu ksiąg rachunkowych, podczas gdy M. S. skorzystała w przedmiotowej sprawie z prawa do odmowy składania zeznań jako osoba najbliższa dla oskarżonego, a w konsekwencji żadne ewentualne depozycje złożone przez tą osobę nie mogłyby być brane pod uwagę przy czynieniu przez Sąd ustaleń faktycznych, a tym bardziej oświadczenia jakie złożyła ta osoba podczas czynności wykonywanych przez inspektora kontroli skarbowej z uwagi na fakt, iż w ten sposób doszło do zastąpienia treści zeznań tegoż świadka treścią dokumentów sporządzonych przez inspektora kontroli skarbowej;
\n
k)art. 170 § 1 pkt 2, 4 i 5 k.p.k. poprzez oddalenie szeregu wniosków dowodowych oskarżonego oraz jego obrońcy, a także popartych przez nich wniosków dowodowych złożonych przez współoskarżonego R. T. (1) lub jego obrońcy, czy też współoskarżonego A. K. (1), a mianowicie:
\n
-wielokrotne ponawianych wniosków obrońcy oskarżonego o pozyskanie przez Sąd dowodów w postaci pełnej dokumentacji administracyjnej dotyczącej postępowań administracyjnych poprzedzającej uzyskiwanie pozwoleń budowlanych oraz rozstrzygnięć wiążących się ze wszystkimi procesami inwestycyjnymi, w których brali udział współoskarżeni, a które były przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, jak również dzienników budów oraz przebiegu postępowań inicjowanych przez spółki tzw. (...) w zakresie pozyskiwania kredytów;
\n
-wniosku o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania w charakterze świadków osób wymienionych w piśmie oskarżonego R. T. (1) z dnia 11.06.2009 r. na okoliczności wskazane w treści tegoż pisma;
\n
-wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków osób wskazanych przez oskarżonego A. K. (1) dotyczące realizacji inwestycji przy ul. (...);
\n
-wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych na okoliczność przesunięć finansowych na rachunku bankowym (...) w latach 1991/1996 i w tym celu zwrócenia się do (...) przy ul. (...) z zapytaniem czy spółka ta we wskazanym okresie prowadziła rachunek bankowy oraz jakie było oznaczenie numeryczne tego konta;
\n
-wniosku przeprowadzenie dowodu z pełnej dokumentacji księgowej spółek (...) oraz (...) sp .z o.o., co pozwoliłoby na umożliwienie biegłym oceny dowodów, zdarzeń, procesów decyzyjnych zachodzących w (...), na które wskazywał oskarżony a biegli w swoich opiniach ustnych wielokrotnie wskazywali na brak materiałów koniecznych do ich analizy, podczas gdy wymienione wnioski dowodowe zmierzały do uzyskania dokumentów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o przedmiocie sprawy, w tym dla właściwej oceny innych dowodów przeprowadzonych w toku niniejszego postępowania, a w konsekwencji ich pozyskanie było konieczne i niezbędne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie;
\n
1)art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. poprzez zaniechanie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, a mianowicie:
\n
-z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego oraz budownictwa i projektowania na okoliczność ustalenia wartości nakładów poniesionych przez spółki tzw. (...) w związku z realizacją poszczególnych inwestycji, wykazania, jaka kwota pieniędzy została przeznaczona przez współoskarżonych na ich realizację co wprost przeczyło twierdzeniu, że działalność deweloperska (...) była pozorowana;
\n
-z zakresu projektowania budowlanego w tym projektów konstrukcyjnych i architektury na okoliczność ustalenia błędów w dokumentacji budowlanej oraz ich przyczyn, a także osób za nie odpowiedzialnych, przyczyn z których wynikała konieczność dokonywania poprawek w tychże projektach, ewentualnych braków zachodzących w poszczególnych projektach sporządzanych na zlecenie współoskarżonych w celu uzyskania pozwoleń na budowę oraz wpływu tychże błędów na przedłużający się czasokres uzyskania tych pozwoleń, a ponadto na okoliczność ustalenia czy i jaki wpływ na realizację poszczególnych inwestycji miał fakt, że projekty wykonawcze, zgodnie z twierdzeniem Sądu, nie były wykonane w całości; podczas gdy przeprowadzenie tychże dowodów było niezbędne dla dokonania ustaleń faktycznych w sprawie, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu, w szczególności zaś dla prawidłowej oceny zamiaru towarzyszącego działaniom podejmowanym przez współoskarżonych, a także zweryfikowania zeznań świadków będących autorami projektów architektonicznych, w zakresie wskazanych przez te osoby źródeł uchybień występujących w sporządzonych projektach architektonicznych;
\n
m)art. 5 § 2 k.p.k., poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego występujących w sprawie, a przyznanych przez Sąd, niedających się usunąć wątpliwości dotyczących: stopnia wpływu czynników zewnętrznych, niezależnych od oskarżonego i innych współdziałających na wzrost kosztów realizacji poszczególnych inwestycji, przyczyn utrudnienia i wydłużenia terminów realizacji podjętych przedsięwzięć gospodarczych, rzeczywistej sytuacji finansowej spółek tzw. (...) w okresie objętym aktem oskarżenia oraz możliwości finalnego zrealizowania podjętych przedsięwzięć gospodarczych, ustalenia przez Sąd, że oskarżony przyczynił się do licznych i istotnych braków oraz wadliwości występujących w zabezpieczonej dokumentacji finansowo-księgowej, braków w zakresie dokumentów potwierdzających zawarcie i wykonywanie umów między spółkami (...) i ich kontrahentami, braków w zakresie dokumentacji bankowej C.
\n
I.. Sp. z o.o. których nie zabezpieczono na etapie postępowania przygotowawczego, braków w dokumentacji towarzyszącej wnioskowi o ujawnienie nowej listy wspólników złożonemu w sądzie rejestrowym przez zarząd (...) sp. z o.o., korespondujących z niejednoznacznością opinii biegłych sporządzonych w sprawie, zamiaru towarzyszącemu współoskarżonym przy dokonywaniu czynności prawnych z udziałem majątku zarządzanych przez nich spółek tzw. (...), a także okoliczności związanych z zawarciem umowy o zbyciu wierzytelności oskarżonego względem spółki (...) na rzecz spółki (...) oraz przyjęcie przez Sąd najmniej korzystnej z możliwych dla oskarżonego wersji w tym zakresie, co pozwoliło na przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności za zarzucany mu czyn zabroniony, podczas gdy reguła in dubio pro reo, w świetle wątpliwości występujących w sprawie, nakazywała przyjąć wersję odmienną i w konsekwencji uniewinnić oskarżonego od zarzucanego mu czynu zabronionego;
\n
n)art. 415 § 4 k.p.k. poprzez orzeczenie przez Sąd odszkodowania z urzędu na rzecz pokrzywdzonych w łącznej kwocie 4.373.655,04 zł w formie zobowiązania solidarnego, podczas gdy roszczenia pokrzywdzonych zostały zgłoszone i były rozpoznane w prawomocnie zakończonym postępowaniu upadłościowym, a zatem zaktualizowała się negatywna przesłanka z art. 65 § 1 pkt 4 k.p.k., którą statuował art. 415 § 4 k.p.k., wykluczająca możliwość orzeczenia odszkodowania z urzędu, a nadto w podstawie prawnej orzeczonego odszkodowania przytoczono art. 12 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego (Dz. U. 1994 Nr 126 poz. 615), który, podobnie jak cała ustawa, przestał obowiązywać w dniu 31.08.1998 r.;
\n
o)art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. poprzez brak podjęcia jakichkolwiek prób ustalenia aktualnego adresu spółki (...) Sp. z o.o. w sytuacji, gdy adres, na który została wysłane przez Sąd zobowiązanie (k. 21558 akt niniejszej sprawy) do tejże spółki - o nadesłanie wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących współpracy tego podmiotu ze spółkami (...) od chwili jej podjęcia, tj. od 1995 r. aż do jej zakończenia, a w szczególności dokumentów dotyczących pożyczek finansowych, analiz ekonomicznych i kondycji spółek (...) S.A. i dokumentacji kontrolującej poprawność działalności w tym okresie spółek (...) S.A., szczególnie dotyczących przepływów środków finansowych - był jej właściwym adresem 20 lat temu, które to bezzasadne zaniechanie - w tym na skutek bezzasadnego oparcia się przez Sąd na stanowisku B.
\n
B., co wynika choćby z treści uzasadnienia Sądu, iż w aktach rejestrowych nie ma żadnych informacji na temat tego, gdzie mogłyby być jakiekolwiek dokumenty tych podmiotów - ze strony Sądu doprowadziło w konsekwencji do braku uzyskania dokumentacji mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy - albowiem, jak ustalił sąd I instancji uznając w tym zakresie wyjaśnienia R. T. za wiarygodne spółka ta posiadała pełną informację o stanie majątkowym i płynności (...) spółek (...) - w tym dla oceny rzeczywistej kondycji (...) S.A., faktycznych intencji i zamiarów oskarżonego R. K. w zakresie realizacji inwestycji, w tym umów zawartych z klientami, przyczyn udzielenia spółkom (...) S.A. przez ww. spółkę wsparcia finansowego i ich przyczyn, w tym podjętych starań w tym zakresie przez oskarżonego R.
\n
K., co z kolei skutkowało: 1). wadliwym, nieuprawnionym i całkowicie dowolnym przyjęciem przez Sąd, iż oceny dokonane przez spółkę (...) S.A. odnośnie pozytywnej oceny funkcjonowania spółki (...) S.A. okazały się być na wyrost, zbagatelizowania okoliczności dotyczących udzielenia przez tą spółkę wsparcia (...) spółkom (...), biorąc pod uwagę, w szczególności przedmiot działalności tegoż podmiotu i doświadczenie, a w szczególności w zakresie analiz finansowych i inwestycji na rynkach wschodnich, 2). brakiem przesłuchania jakiegokolwiek pracownika spółki (...) Sp. z o.o., a w szczególności K. M. (2), który przeprowadził - zgodnie z wyjaśnieniami oskarżonego R. T. - pełną analizę przepływu wydatków dokonywanych przez spółki (...), przez co jego zeznania mogłyby wnieść dużo istotnych informacji dla oceny rzeczywistej sytuacji finansowej spółek (...), co biorąc niekompletną dokumentację mogłoby przyczynić się do poczynienia przez biegłych bardziej precyzyjnych, a co ważniejsze odmiennych ustaleń aniżeli poczynione dotychczas;
\n
p)art. art. 170 § 3 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 1-5 k.p.k. poprzez brak rozpoznania przez sąd wszystkich wniosków dowodowych, w tym oskarżonego R. K. i jego obrońcy w postaci - w szczególności: a). złożonego przez oskarżonego R. K. wniosku o załączenie do akt sprawy księgi akcji, która znajdowała się w siedzibie (...) S.A. i została zabezpieczona przez prokuraturę (k. 22631), b). złożonego przez oskarżonego R. K. wniosku o załączenie do akt sprawy opracowania know how, które stało się przedmiotem aportu do spółki (...) w celu ustalenia praktycznej doniosłości tego opracowania dla realizacji inwestycji przy ul. (...) (k.23162), c). złożonego przez adw. M. G. (2) o ustalenie przez sąd czy jest dalszy materiał procesowy eksperymentu procesowego z dnia 01.04.1998 r. oraz następnie o odczytanie protokołu z tegoż eksperymentu (k. 24878), d). złożonego wniosku adw. M. B. o przeprowadzenie przez sąd dowodu z opinii innego biegłego rewidenta (k. 24898 v.), pomimo iż sąd ma obowiązek rozpoznać każdy wniosek dowodowy złożony przez stronę w toku postępowania, a ewentualne jego nieuwzględnienie musi nastąpić w formie postanowienia o jego oddaleniu z przyczyn enumeratywnie wymienionych w treści art. 170 par. 1 k.p.k., co - w szczególności - uniemożliwia skontrolowanie ewentualnej zasadności decyzji sądu I instancji w zakresie oddalenia ww. wniosku dowodowego, co z kolei mogło skutkować wadliwym ustaleniem, iż oskarżony R. K. swoim zachowaniem dopuścił się szeregu nieprawidłowości wypełniając znamiona przestępstwa oszustwa; które to uchybienia doprowadziły do poczynienia przez Sąd I instancji:
\n
2)błędów w ustaleniach stanu faktycznego, przyjętych za podstawę orzeczenia, które miały wpływ na jego treść, a polegających na:
\n
a)przyjęciu przez Sąd, że oskarżony działał z góry powziętym zamiarem doprowadzenia pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i w tym zakresie nie zamierzał zrealizować podjętych przedsięwzięć gospodarczych oraz nie kierował się chęcią pomyślnego ich zwieńczenia, a także posiadał pierwotną świadomość niemożności zrealizowania umów zawieranych z pokrzywdzonymi, a tym samym od samego początku działał w zamiarze kierunkowym bezpośrednim popełnienia przestępstwa oszustwa na szkodę pokrzywdzonych, podczas gdy twierdzenie to, jako niepoparte jednoznacznymi dowodowymi miało charakter dowolny, a w świetle okoliczności stanu faktycznego sprawy, w szczególności pozytywnego zwieńczenia kilku inwestycji budowlanych, podejmowanych przez oskarżonego działań naprawczych sytuacji finansowej spółek tzw. (...), współdziałania z klientami w zakresie współdecydowania i kontroli procesów inwestycyjnych, dążenia do zabezpieczenia i wykorzystania na potrzeby realizacji inwestycji aktywów profesjonalnych podmiotów finansowych z jednoczesnym obciążeniem osobistego majątku współoskarżonych, zawierania umów między podmiotami (...) w zakresie przekazywania inwestycji z jednoczesnym wstąpieniem w dług wobec klientów i potwierdzanie zobowiązań przez spółkę przejmującą w formie aktu notarialnego, osobistych wpłat gotówkowych oskarżonego liczonych w setkach tysięcy złotych na rzecz spółek (...) w szczególności na rzecz (...) sp. z o.o., wystąpienia niezależnych od oskarżonego problemów z uzyskaniem decyzji administracyjnych, kłopotów finansowych partnerów biznesowych, zmian stanu prawnego i kursu walut oraz prawidłowego rozliczenia początkowo realizowanych inwestycji, jawiło się jako całkowicie nieuzasadnione, gdyż wskazane okoliczności stanu faktycznego nakazywały przyjąć, iż fiasko przedsięwzięć gospodarczych wynikało z przyczyn niezależnych od oskarżonego i nastąpiło wbrew jego woli;
\n
b)przyjęciu przez Sąd, że sytuacja finansowa wskazanych spółek tzw. (...) uzasadniała złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości począwszy od 1995r. w sytuacji gdy w zakresie powyższego nie dokonano ustaleń faktycznych w oparciu o dokumentację księgowo - finansową, co wnikało przede wszystkim z niedołączenia do akt sprawy dokumentacji księgowej spółek, a także wydania przez biegłych opinii w oparciu o domniemania, posługiwania się przez nich danymi finansowymi, które nie mają potwierdzenia w materiale dowodowym, dokonywania błędnych obliczeń rachunkowych, prezentowania wniosków bez uzasadnienia, niezrozumienie i nieprawidłowe stosowanie pojęć i reguł rachunkowych (w szczególności pozycji bilansowych) a także mylnych wniosków nieposiadających odzwierciedlenia w dokumentacji, przyjmowania przez biegłych (...) Towarzystwa (...) we własnych opiniach cudzych wniosków i analiz należących do poprzedniego zespołu biegłych powołanych w postępowaniu przygotowawczym lub biegłego powołanego przez sąd upadłościowy lub syndyka masy upadłości, a przez to formułowanie niezrozumiałych, niepełnych, niejednoznacznych opinii pisemnych i ustnych biegłych (...), a zatem kategoryczne stwierdzenie ww. okoliczności nosiło znamiona dowolności;
\n
c)przyjęciu przez Sąd, że oskarżony przywłaszczył mienie ruchome w postaci pieniędzy w kwocie 63.022,20 zł, a następnie usiłował przywłaszczone pieniądze rozliczyć za pomocą przedstawionej przez siebie, sfałszowanej umowy o wykupienie swojej wierzytelności w spółce (...) przez spółkę (...), a także przyjęciu, że oskarżony korzystając ze środków pokrzywdzonych wpłaconych do (...) sp. z o.o. dokonał w 1997r. zapłaty kwoty 1 400 000 zł na rzecz (...) sp. z o.o. z tytułu wynagrodzenia za usługi marketingowe, podczas gdy we wskazanym zakresie nie poczyniono stanowczych ustaleń faktycznych, pominięto dowody wskazywane przez oskarżonego, zaniechano zlecenia analizy tych zdarzeń przez biegłych, a zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności za ten czyn;
\n
d)przyjęciu przez Sąd, że oskarżony działał w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, pomimo braku ustaleń faktycznych czynionych w kierunku charakteru współpracy zawiązanej pomiędzy współoskarżonymi i poprzestanie w tym zakresie na stwierdzeniu okoliczności piastowania przez współoskarżonych różnych funkcji we władzach spółek należących do tzw. (...) , przy czym sąd nie rozważył ujawnionych w materiale dowodowym okoliczności świadczących o istniejących między współoskarżonymi konfliktach, różnicach i braku jednomyślności w procesach decyzyjnych, okoliczności wskazujących na ewolucję w pełnieniu przez poszczególnych oskarżonych ról spółkach (...), na zmianę ich znaczenia, pozycji, zmieniających się i niekrzyżujących się kompetencjach i uprawnieniach w szczególności do podejmowania decyzji finansowych, decyzji kluczowych dla sposobu realizacji inwestycji w tym przejmowania inwestycji przez spółki (...), na ograniczeniu uprawnień do zawierania aktów notarialnych w najważniejszych - z punktu widzenia wartości majątku - spółkach (...) które nie były przenoszone na pełnomocników, wprowadzeniu do organów spółek (...) SA osób spoza oskarżonych, w tym klientów nawet z przeważającym głosem w organach, okoliczności świadczących o przekazywaniu klientom decyzji w zakresie kierowania strumieniami wpłacanych przez nich pieniędzy, a tym samym niewykazanie przez Sąd w jakikolwiek sposób, że współpraca współoskarżonych wykroczyła poza ramy zwykłego współdziałania; które to błędy były bezpośrednią przyczyną uznania oskarżonego R. K. (1) za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu zabronionego, a zatem miały oczywisty wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
\n
Na wypadek nieuwzględnienia podniesionych powyżej zarzutów, na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt 4 k.p.k. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
\n
1)orzeczenie wobec oskarżonego rażąco niewspółmiernie surowej kary w wymiarze 8 lat pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny, która przekracza społeczną szkodliwość przypisanego oskarżonemu czynu, w tym zwłaszcza na wymiar szkody poniesionej przez poszczególnych pokrzywdzonych, wynikający z uzyskania przez nich częściowej rekompensaty, bądź to bezpośrednio od spółek tzw. (...), bądź to w ramach przeprowadzonego postępowania upadłościowego, a przy tym rozmiar tej szkody ma związek z działaniami i zaniechaniami osób działających niezależnie od oskarżonego, podjętymi już w okresie po ogłoszeniu upadłości (...) sp. z o.o., które to działania doprowadziły do znacznego pomniejszenia aktywów masy upadłościowej, przekracza stopień winy oskarżonego, na którego miarkowanie powinna wpływać motywacja działania oskarżonego w postaci działania w warunkach ryzyka gospodarczego, przyjmowanie jako wiążących orzeczeń sądów I instancji wydawanych przeciwko spółkom (...) na skutek pozwów wnoszonych przez klientów, co pozwalało klientom dysponującym tytułami wykonawczymi na wszczynanie egzekucji z całego majątku (...) sp. z o.o. (w tym także z udziałów w spółkach (...) w okresie, w którym spółki te posiadały jeszcze nieruchomości) co w porównaniu z kosztami i 17 letnim okresem prowadzenia postępowania egzekucyjnego dawało klientom szybszą drogę do zaspokojenia roszczeń i mogło prowadzić do zaspokojenia w wyższym stopniu niż miało to miejsce w trybie egzekucji uniwersalnej, ponadto nieuwzględnienie przez Sąd okoliczności łagodzących takich jak: dotychczasowa niekaralność oskarżonego, a także faktu, iż R. K. (1) jako jedyny ze współoskarżonych - w okresie objętym aktem oskarżenia - dokonał wpłat gotówkowych na rachunek spółki (...), w kwocie przewyższającej korzyści majątkowe osiągnięte rzekomo z jego działalności, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia rażąco surowej kary, która nie spełnia dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 kk oraz w najmniejszym stopniu nie koresponduje z karą orzeczoną wobec współoskarżonego R.
\n
T., który pomimo przyjęcia przez Sąd, że był pomysłodawcą, głównym organizatorem i kierującym przestępnym procederem, otrzymał karę niższą od oskarżonego;
\n
Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art. 437 § 1 i § 2 k.p.k. wniósł o:
\n
1)zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów zabronionych; ewentualnie:
\n
2)uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
\n
Ponadto, na podstawie art. 427 § 3 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii (...) (nr wpisu (...)), zawierającej uwagi do opinii zespołu biegłych sądowych Oddziału (...) Towarzystwa (...) w składzie (...), Z. B. (2), M. C. (5), J. M. (2), z dnia 15 marca 2011 r., sporządzonej dla Sądu Okręgowego w Warszawie VIII Wydział Karny, dotyczącej sprawy o sygn. akt VIII K 436/03, na okoliczność wadliwości występujących we wskazanej opinii zespołu biegłych, a w szczególności braku określenia materiału dowodowego, na podstawie którego zespół biegłych sformułował przedstawione w opinii wnioski, braku informacji o poprawności (rzetelności) sprawozdań finansowych na podstawie, których zespół biegłych sformułował przedstawione w opinii wnioski, ograniczonego zakresu prezentowanych w opinii danych finansowych, oraz braku możliwości weryfikacji danych finansowych zaprezentowanych w opinii.
\n
Z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku dowodowego przy jednoczesnym uchyleniu zaskarżonego orzeczenia, na podstawie art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 9 § 2 k.p.k., wniósł o wydanie Sądowi I instancji zalecenia przeprowadzenia tego dowodu w trakcie postępowania ponownego.
\n
Obrońca oskarżonego A. K. (1) adw. M. B. (5) wyrokowi zarzucił:
\n
I. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na:
\n
1.przypisaniu oskarżonemu A. K. (1), w sposób ogólny i dalece nieprecyzyjny, zachowań oraz działań, opisanych w ppkt I wyroku, bez wskazania, jakie to zachowania oraz działania tego konkretnego oskarżonego, podejmowane w ramach hipotetycznej zorganizowanej grupy przestępczej, w wykonaniu przez niego z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, przy jednoczesnym braku wyliczenia chociażby przybliżonej wartości tej korzyści, jaką rzekomo miałby ten oskarżony osiągnąć, doprowadziły wszystkich klientów spółek tzw. (...) do niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem znacznej wartości oraz uszczupliło zaspokojenie bliżej nie wskazanych wielu wierzycieli tegoż podmiotu, 2. uznaniu, że oskarżony ten wprowadzał klientów spółek tzw. (...) w błąd co do rzeczywistej kondycji finansowej tych spółek oraz co do możliwości i zamiaru realizacji zawartych z tymi osobami umów, bez chociażby przykładowego sprecyzowania, jakich klientów, których spółek oraz w zakresie jakich inwestycji oskarżony podejmował przedmiotowe działania, 3. uznaniu, że oskarżony przeniósł na siebie jakiekolwiek składniki majątkowe, pochodzące z wpłat klientów tzw. (...), 4. uznaniu, że A. K. (1) dokonywał podwyższenia kapitału bliżej nie wskazanych spółek, w oparciu o nieprawdziwe podstawy, a także, że wadliwie opłacał on podwyższony kapitał oraz dokonywał niezasadnego, z punktu widzenia klientów, obrotu udziałami nie wymienionych spółek, 5. uznaniu, że oskarżony zawierał jakiekolwiek umowy konsultingowe, w efekcie których, w płaszczyźnie prawnokarnej, doszło do pokrzywdzenia któregokolwiek z klientów spółek tzw. (...), 6. uznaniu, że nabycie przez (...) Sp. z o. o. w czerwcu 1997 r. udziałów w (...) Sp. z o. o. (w imieniu obu Spółek działał oskarżony A. K. (1)) w zamian za aport w postaci nieruchomości przy ul. (...) w W. i przeniesienie własności tej nieruchomości na (...) Sp. z o. o., wpisywało się w przyjętą przez Sąd Okręgowy koncepcję oszustwa, skoro w efekcie (...) Sp. z o. o. zwolniła się z długu wobec inwestorów nieruchomości przy ul. (...) w W. i wierzycieli hipotecznych w zamian za przeniesienie - oprócz nieruchomości gruntowej także naniesień na niej, co dla (...) Sp. z o. o. stanowiło korzyść w wysokości ponad 2.000.000 PLN, 7. uznaniu, że podobny mechanizm, z zastrzeżeniem różnicy w formie prawnej, a dotyczący spółek (...) oraz W. i nieruchomości przy ul. (...) w W., także mieści się w koncepcji doprowadzenia klientów tzw. (...) do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem, skoro także i w tym przypadku (...) Sp. z o. o. uzyskała znaczącą korzyść, polegającą na pozbyciu się wielomilionowych zobowiązań wobec inwestorów nieruchomości przy ul. (...) w W. w zamian za przeniesienie prawa użytkowania wieczystego wraz z naniesieniami,
\n
8.przypisaniu A. K. (1), en bloc, nieprawidłowego rozliczania zaliczek, skoro w aktach sprawy znajduje się prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., rozstrzygający tę kwestię od strony cywili stycznej, 9. przypisaniu oskarżonemu nieprawidłowego rozliczania wykonanych lub zleconych robót budowlanych oraz nieprawidłowego prowadzenia dokumentacji finansowej i księgowej, gdzie A. K. (1) w ogóle tymi aspektami w spółkach tzw. (...) się nie zajmował, 10. uznaniu, że A. K. (1) manipulował umowami, bez wskazania, w jaki sposób to czynił, przy zastrzeżeniu, że w większości umowy, które podpisywał ten oskarżony z klientami tzw. (...), zawierane były w formie aktów notarialnych, 11. uznaniu, że oskarżony dokonywał zaniechań oraz podejmował działania, dezinformujące organy państwa i klientów poprzez zawieranie umów przez pełnomocników oraz o treści utrudniającej ustalenie, która spółka była ich stroną i jakie są uprawnienia oraz obowiązki stron, bez wskazania, chociażby przykładowego, o jakie to zaniechania bądź działania A. K. (1) chodzi, względnie, w którym miejscu umowy, zawierane z klientami - przy założeniu ich standaryzacji, także w ówcześnie obowiązujących realiach sektora budowlanego - podlegające przecież niejednokrotnie zmianom na wniosek klientów, wprowadzały te podmioty w błąd, II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, polegające na:
\n
1.uchybieniu art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 4 i art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r., poprzez:
\n
a)dowolne przyjęcie, że oskarżony A. K. (1) w jakikolwiek sposób, świadomie, przyczynił się do stworzenia „metody\", jaka zdaniem Sądu Okręgowego posłużyła do realizacji występku oszustwa, przy jednoczesnym wskazaniu, że Sąd ten nie kwestionuje podejmowanych przez spółki tzw. (...) (np. (...) Sp. z o. o.) faktycznych realizacji inwestycji mieszkaniowych,
\n
b)oparcie orzeczenia, w zakresie dotyczącym A. K. (1), na przyjętej przez Sąd Okręgowy metodzie oceny materiału dowodowego, ze szczególnym tu wskazaniem na dowody osobowe, polegającej na dowolnym pominięciu pozytywnych dla oskarżonego treści dowodów z dokumentów i depozycji świadków oraz zastąpieniu rozważań w tej drugiej materii jedynie wnioskami o wyższej wartości dowodowej zeznań świadków, składanych na etapie postępowania przygotowawczego nad zeznaniami, składanymi przed Sądem meriti,
\n
c)uznanie, że - w zakresie przyjętej przez Sąd Okręgowy koncepcji czynu zarzucanego A. K. (1) - w sytuacji, gdy klienci którejś ze spółek tzw. (...) otrzymywali mieszkania, za których wybudowanie zapłacili, to i tak pozostawali pokrzywdzeni, skoro nie otrzymywali mieszkania w standardzie, na który się umówili, bez wskazania jakiegokolwiek bliższego karnoprawnego aspektu tego rzekomego pokrzywdzenia,
\n
d)całkowicie dowolne pominięcie kwestii charakteru funkcjonowania oskarżonego jako członka organów oraz pełnomocnika niektórych spółek tzw. (...), przede wszystkim w płaszczyźnie braku umiejscowienia A. K. (1) w procesie decyzyjnym, dotyczącym aspektów kapitałowych oraz majątkowych,
\n
e)całkowicie dowolne uznanie, że oskarżony był adresatem transferu jakichkolwiek środków, pozyskanych z tytułu sprzedaży udziałów (...) Sp. z o. o. do (...) S.A. w 1994 r.,
\n
f)nie poparte jakimikolwiek dowodami uznanie, że A. K. (1) nie ustalił rzeczywistej wartości nabywanych przez (...) Sp. z o. o. udziałów w (...) Sp. z o. o., skoro osoba ta wówczas nie pełniła żadnej funkcji w organach (...) Sp. z o. o.,
\n
g)dowolne ujęcie en bloc klientów wszystkich spółek tzw. (...) jako pokrzywdzonych faktem zbywania ich, po uprzedniej obietnicy wybudowania mieszkań i po pobraniu od nich pieniędzy w tym celu i przypisanie odpowiedzialności w tej ogólnej materii także A. K. (1),
\n
h)przedstawianie wrażeń - a nie jednoznacznych ocen - jakie Sąd posiadł w związku z depozycjami niektórych świadków, w zakresie przekazywanych przez nich informacji, nie popartych żadnymi innymi dowodami,
\n
i)całkowicie dowolne uznanie, że praktycznie każda ze spółek tzw. (...) - poza podmiotami „budowlanymi\", np. (...) Sp. z o. o. - była spółką powołaną wyłącznie do zrealizowania zadania, na poczet którego pobierała wpłaty od inwestorów, a więc była spółką celową i w efekcie skonstatowanie, że spółki te nie mogły środków, wpłacanych przez inwestorów, przeznaczać na cele, które w założeniu miały przynosić tym spółkom zysk, czyli realizować podstawę ich założenia,
\n
j)dowolne pominięcie odpowiedzi zespołu biegłych z (...)/W. na pytanie nr 3 z pisma procesowego obrońcy z dnia 10 kwietnia 2014 r., gdzie biegli jednoznacznie wskazują na brak możliwości wykazania, które „z działań bądź zaniechań odnoszą się bezpośrednio do osk. A. K. (1) i w jaki stopniu obciążają go one odpowiedzialnością\", 2. uchybieniu art. 93 § 1 k.p.k. w zw. z art. 169 k.p.k., w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r., polegającym na braku rozpoznania wniosku dowodowego obrońcy, złożonego na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. (strona 5 protokołu rozprawy), 3. uchybieniu treści Działu V k.p.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r., poprzez wielokrotne nadanie mocy dowodowej wypowiedziom oskarżycielki posiłkowej B. B. (1), wygłaszanych na rozprawie w trybie art. 367 § 2 k.p.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r., co praktycznie, jak wynika z treści uzasadnienia wyroku, doprowadziło Sąd Okręgowy do ustaleń, jakie legły u podstaw orzeczenia, 4. uchybieniu art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r., polegającym na braku wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku, w szczególności w zakresie przedstawienia przynajmniej zwięzłej analizy przestanek materialnoprawnych, jakimi kierował się Sąd meriti przy ocenie prawnej stanu faktycznego, 5. uchybieniu art. 424 § 2 k.p.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015 r., polegającym na braku dostatecznego wyjaśnienia, w zakresie dotyczącym A. K. (1), podstaw faktycznych wymiaru surowej kary, w szczególności w zakresie niewątpliwych okoliczności łagodzących, takich jak chociażby fakt przystąpienia przez tego oskarżonego do aktu notarialnego, który miał miejsce w warunkach tymczasowego aresztowania w dniu 30 kwietnia 1998 r., co w efekcie, jak wynika w szczególności z zeznań świadków F. D. i B. J., przyczyniło się do pozytywnego zakończenia inwestycji przy ul. (...) w W., III. naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na:
\n
1.błędnym zastosowaniu art. 205 § V dKk w sytuacji braku jakichkolwiek dowodów, przemawiających za faktem objęcia przez A. K. (1) wolą uzyskania korzyści majątkowej poprzez doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wszystkich klientów tzw. (...), przy jednoczesnym braku jakichkolwiek dowodów, wskazujących na celowe, zaplanowane działanie tego oskarżonego, ukierunkowane na bezpośredni zamiar osiągnięcia bezprawnego przysporzenia majątkowego, także w sytuacji, gdy brak jest dowodów na wykazanie chociażby przybliżonej wartości korzyści majątkowej oraz chociażby przykładowego źródła jej pochodzenia, 2. błędnym zastosowaniu art. 6§ 3 Ustawy z dnia 12 października 1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego i zmianie niektórych przepisów prawa karnego w sytuacji, w której, po pierwsze Sąd Okręgowy nie wskazał, jaki dowód wskazuje na popełnienie przez A. K. (1) czynu, stypizowanego w powołanym przepisie, po wtóre, jacy wierzyciele i z jakiego tytułu prawnego doznali udaremnienia lub uszczuplenia swojego zaspokojenia, po trzecie wreszcie, w sytuacji braku prowadzenia zarówno przez wierzycieli, jak i przez oskarżonego, działalności gospodarczej, co jest warunkiem sine qua non popełnienia przedmiotowego występku, 3. błędnym zastosowaniu art. 12 powołanej powyżej Ustawy w sytuacji złożenia przez wszystkich pokrzywdzonych wniosków w trybie art. 46 Kk, przy jednoczesnym ustaleniu części kwot odszkodowań jedynie szacunkowo, co narusza także stosowne przepisy prawa cywilnego w zakresie obowiązku dokładnego wyliczenia wartości szkody oraz wskazania metodologii i podstaw takiego wyliczenia.
\n
Mając na uwadze powyżej wskazane zarzuty, wniósł o uniewinnienie oskarżonego A. K. (1) od czynów z ppkt I, II i III aktu oskarżenia z dnia 15 lipca 1999 r. (3 Ds 40/99/II) oraz od czynu z aktu oskarżenia z dnia 15 marca 2004 r. (6 Ds 2007/03/II) i zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów obrony oskarżonego, według norm prawem przepisanych, za obie instancje sądowe, ewentualnie, z ostrożności procesowej, o uchylenie orzeczenia Sądu I-ej Instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
\n
Obrońca oskarżonej A. G. (1). W. W. (3) zarzucił wyrokowi:
\n
1)naruszenie przepisów postępowania, art. 14 § 1 w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., poprzez ich niezastosowanie i skazanie osk. A. G. (1) za czyn z art. 6 § 3 ustawy o ochronie obrotu gospodarczego pomimo niepostawienia takiego zarzutu przez uprawnionego oskarżyciela;
\n
2)naruszenie przepisów postępowania, art. 7 k.p.k., polegające na dowolnej ocenie podstawowych dowodów w sprawie, przez co ocena ta wpłynęła bezpośrednio na treść wyroku, w postaci:
\n
a)dowodu z dokumentów umów o wybudowanie mieszkań sprowadzające się do przyjęcia, że oskarżeniu byli „czy to osobiście, czy poprzez pełnomocnictwa\" ich stronami zwłaszcza w odniesieniu do osk. A. G., która nie podpisała żadnej umowy z klientem którejkolwiek ze spółek wskazanych w wyroku;
\n
b)dowodu z wyjaśnień osk. A. G. w zakresie wykonywania przez nią czynności pomocniczych w procesie budowlanym, jako nie znajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym w sytuacji, gdy ich świadczenie zostało potwierdzone w przyjętej przez sąd za podstawę ustaleń opinii „kompleksowej\" biegłych W. B. i K. M. jak również w szeregu dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy;
\n
c)dowodu z zeznań św. A. C., W. S. oraz H. D. poprzez przyjęcie, że osk. A. G. proponowała tym osobom ponowny zakup nieruchomości przy ul. (...), podczas gdy zeznania opisują spotkanie, w którym osk. A. G. próbowała jedynie w porozumieniu z klientami (...) sp. z o.o. doprowadzić do kontynuacji inwestycji W.;
\n
d)dowodu z opinii biegłej z zakresu rachunkowości K. K. - Pogody poprzez uznanie, że stwierdzenie przez biegłą niemożliwości wydania opinii wobec tego, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wystarcza do dokonywania ustaleń czyni opinię nieprzydatną dla wypowiedzenia się Sądu o przedmiocie postępowania;
\n
e)dowodu z opinii biegłych W. B. i K. M. poprzez przyznanie mu waloru źródła ustaleń faktycznych pomimo uznania opinii za niepełną i niejasną.
\n
3)Naruszenie przepisów postępowania - art. 92 w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 174 k.p.k., poprzez niezastosowanie i orzekanie na podstawie dowodów pośrednich w postaci opinii biegłych W. B. i K. M. oraz opinii biegłych z (...) Towarzystwa (...) jak również oświadczeń i ocen materiału dowodowego prezentowanych przez osk. posiłkową B. B., zaś w odniesieniu do przyjęcia zeznań tej ostatniej jako podstawy ustaleń i ocen także naruszenie art. 193 § 1 oraz 196 § 1 k.p.k.;
\n
4)Naruszenie przepisów postępowania art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez niezastosowanie i określenie czynu przypisanego oskarżonej w sposób uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie, jakie zachowania stanowiące czyn zabroniony Sąd przypisał oskarżonej;
\n
5)Naruszenie przepisów postępowania - art. 424 § 1 i 2 poprzez zastąpienie w przeważającej mierze uzasadnienia sporządzanego przez Sąd treścią opinii biegłych oraz oświadczeń procesowych oskarżycielki posiłkowej B. B., przy równoczesnym zamieszczeniu w uzasadnieniu szeregu stwierdzeń niejasnych albo oczywiście błędnych, jak również poprzez niewskazanie, jakie okoliczności, poza rozliczeniem się z (...) sp. z o.o. w upadłości, Sąd wziął pod uwagę przy wymiarze kary dla osk. A. G. (1);
\n
6)Naruszenie prawa materialnego, art. 12 ustawy o ochronie obrotu gospodarczego w zw. z art. 361 § 1 i art. 415 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu odpowiedzialności cywilnej osk. A. G. (1) za szkodę, która powstała bez jakiegokolwiek związku przyczynowego z zachowaniami oskarżonej;
\n
7)Naruszenie prawa materialnego, art. 58a d.k.k. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że osoba, której przypisuje się popełnienie czynu zabronionego udziału w zorganizowanej grupie przestępczej już tylko z tej przyczyny ponosi odpowiedzialność karną za wszystkie czyny popełnione przez członków grupy.
\n
Wniósł w pierwszej kolejności wobec treści zarzutu 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. W przypadku nieuwzględnienia zarzutu 1) powyżej, o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i uniewinnienie osk. A. G. (1) ewentualnie, jeśli byłoby to uzasadnione zakresem naruszeń przepisów postępowania innych niż wskazane w zarzucie 1) - o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tej części sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
\n
Obrońca oskarżonej A. G. (1) adw. W. C. wyrokowi zarzucił:
\n
-błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia a polegający na błędnym i dowolnym przyjęciu, że A. G. (1) dopuściła się czynu opisanego w pkt. I wyroku doprowadzając do niekorzystnego rozporządzenia mieniem szereg osób, podczas gdy z okoliczności sprawy nie wynika by oskarżona popełniła zarzucane jej przestępstwo rażącą surowość kary w wymiarze 3 lat pozbawienia wolności, jako nieadekwatną do celów kary.
\n
Mając powyższe na uwadze wniósł o :
\n
-zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie A. G. (1) od zarzucanego jej czynu względnie
\n
-uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
\n
Obrońca oskarżonego M. S. (2) adw. J. D. (2) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
\n
I. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia polegającą na rażącym naruszeniu:
\n
1.art. 77 § 1 pkt 1 i 9 Ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej u.s.p.) poprzez nienależyte obsadzenie sądu albowiem w rozpoznaniu sprawy w dniach: 14 lipca 2004r., 31 sierpnia 2004 r., 21 października 2004 r., 28 października 2004 r., 04 listopada 2004 r., 10 listopada 2004 r., 02 grudnia 2004 r., 09 grudnia 2004 r., 16 grudnia 2004 r., 06 stycznia 2005 r., 10 lutego 2005 r., 17 lutego 2005 r., 24 lutego 2005 r., 10 marca 2005 r., 24 marca 2005 r., 21 kwietnia 2005 r., 05 maja 2005 r., 16 czerwca 2005 r., 07 lipca 2005 r., 14 lipca 2005 r., 21 lipca 2005 r., 28 lipca 2005 r., 02 września 2005 r., 16 września 2005 r., 03 października 2005 r., 19 października 2005 r., 03 listopada 2005 r., 10 listopada 2005 r., 15 listopada 2005 r., 28 listopada 2005 r., 15 grudnia 2005 r., 22 grudnia 2005 r., 17 stycznia 2006 r., 30 stycznia 2006 r., 09 lutego 2006 r., 16 lutego 2006 r., 27 lutego 2006 r., 06 marca 2006 r., 14 marca 2006 r., 20 marca 2006 r., 27 marca 2006 r., 03 kwietnia 2006 r., 10 kwietnia 2006 r., 24 kwietnia 2006 r., 5 czerwca 2006 r., 22 czerwca 2006 r. brał udział nieuprawniony Sędzia Sławomir Machnio nielegitymujący się w tym czasie delegacją do orzekania w Sądzie Okręgowym w Warszawie, który to sąd jest inny niż jego sąd macierzysty, w wyniku czego skład, w którym zasiadał sędzia nieuprawniony do sądzenia w tym sądzie, był nienależyty, co stanowi rażącą obrazę minimalnego standardu prawidłowego procedowania i tym samym stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci „nienależytej obsady sądu” w rozumieniu przepisu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.;
\n
2.art. 398 § 1 k.p.k. w zw. z art. 399 § 1 k.p.k. a contr ario w zw. z art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k., poprzez skazanie M. S. (2) za czyn nieobjęty aktem oskarżenia, przy przekroczeniu ram postępowania wyznaczonych opisem czynu zarzucanego M. S. (2) w punkcie I aktu oskarżenia i naruszenie przez to zasady skargowości, tj. wyrażającą się w skazaniu oskarżonego M. S. (2) za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 6 § 3 Ustawy z dnia 12 października 1994 roku o ochronie obrotu gospodarczego w sytuacji, gdy w tym zakresie brak było skargi uprawnionego oskarżyciela zaś nie zachodziła identyczność przedmiotowa i podmiotowa z zarzucanym mu aktem oskarżenia czynem, nadto Sąd I instancji odmiennie określił znamię czynności wykonawczej przestępstwa oraz brak uprzedzenia przez Sąd o możliwości dokonania istotnej zmiany opisu czynu zarzucanego oskarżonemu, co również nie znalazło pełnego i wyczerpującego omówienia w uzasadnieniu wyroku, a wręcz pozostaje w sprzeczności z tezami Sądu przedstawionymi w uzasadnieniu orzeczenia, a co w konsekwencji pozbawiło oskarżonego prawa do obrony, albowiem ani on ani jego obrońca nie mieli możliwości ustosunkowania się do czynu odmiennego w swym opisie od czynu zarzucanego w akcie oskarżenia, powyższe stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela w rozumieniu przepisu art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.;
\n
3.art. 6 k.p.k. w zw. z art. 401 § 1 k.p.k. i art. 404 § 1 k.p.k. polegające na tym, że w trakcie postępowania przed Sądem I instancji naruszone zostało prawo do obrony oskarżonego R. K. (1) przejawiające się w odmowie zarządzenia przerwy lub odroczenia rozprawy i uniemożliwieniu w ten sposób nowo powołanemu, przed rozprawą z dnia 20 października 2006 roku, obrońcy zapoznania się z aktami sprawy celem przygotowania merytorycznej i materialnej obrony, ponadto Sąd nie powtórzył czynności dokonanych bez udziału obrońcy z urzędu i tym samym ich nie konwalidował, co czyni je nieważnymi, ponadto miało to wpływ na realizację obrony M. S. (2) przed wspólnymi zarzutami;
\n
4.art. 410 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie, a jednocześnie nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów zaginionych w Sądzie Okręgowym w Warszawie w toku postępowania sądowego, wyrażające się w zaniechaniu oczekiwania na odtworzenie akt spółki (...), co do których postępowanie jest w toku zarejestrowane pod sygn. akt VIII Ko 33/15, podczas gdy ich treść stanowi istotny materiał dowodowy w sprawie, a jednocześnie zaniechanie przez Sąd I Instancji wyjaśnienia w uzasadnieniu orzeczenia dlaczego przy dokonywaniu ustaleń faktycznych nie uznał tych dowodów, powyższe zaniechanie uniemożliwia prawidłową kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia;
\n
5.art. 167 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 193 § 1 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k. polegającym na oddaleniu wniosku dowodowego o zgromadzenie dokumentów mających na celu zbadanie przebiegu wszystkich postępowań o wydanie warunków zabudowy dla wszystkich budów, inwestycji prowadzonych przez tzw. (...), przebiegu postępowań o wydanie pozwoleń budowlanych dotyczących budów prowadzonych przez tzw. (...), przebiegu wszystkich postępowań kształtujących projekty budowlane wszystkich inwestycji prowadzonych przez tzw. (...), przebiegu budów i prac budowlanych uwidocznionych w dziennikach budów prowadzonych tzw. (...), przebiegu postępowań inicjowanych przez tzw. (...) w zakresie pozyskiwania kredytów, aby m.in. ustalić prawdziwość podawanych przez oskarżonych wyjaśnień jakoby prace przedłużały się z uwagi na czas oczekiwania na wydanie decyzji w zakresie pozwolenia na budowę (w latach dziewięćdziesiątych nie wiązał urzędników termin na wydanie decyzji) okoliczności co do utrudnień ze strony urzędników, protestujących sąsiadów nieruchomości, na jakim etapie były budowy, a co w efekcie realizowałyby podstawowe zadanie procesu karnego - dotarcie do prawdy materialnej, a przez to zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa;
\n
6.art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., art. 7 k.p.k. poprzez nieprzyjęcie za podstawę wyroku całokształtu okoliczności ujawnionych w trakcie rozprawy, a także nie zawarcie w uzasadnieniu wyroku wszystkich elementów, które winny w nim się znaleźć, jak również nie odniesienie się do całości materiału dowodowego, co w konsekwencji uniemożliwia merytoryczną kontrolę wyroku przez Sąd Apelacyjny, a także uniemożliwia sformułowanie zarzutów co do wyroku, którego podstawy faktyczne nie są znane, co w konsekwencji narusza prawo oskarżonego do obrony, w szczególności poprzez:
\n
a)ograniczenie się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do ustalenia, że fakt istnienia zorganizowanej grupy przestępczej jest oczywisty i nie budzący wątpliwości, bez wskazania z czego Sąd wywodzi to przekonanie ograniczając się jedynie do przytoczenia znamion ustawowych w postaci: „czytelni podział ról sprawczych, trwały wieloletni charakter tej struktury, istnienie spajających jej istnienie powiązań personalnych i kapitałowych”, zaniechanie wskazania w uzasadnieniu wyroku tych elementów stanu faktycznego, z których można wnioskować zaistnienie przesłanek, na podstawie których można ustalić, że współoskarżeni tworzyli zorganizowaną grupę,
\n
b)nie dokonanie w sprawie ustaleń w oparciu o logiczną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, lecz przyjęcie ustaleń dokonanych przez prokuraturę jako własnych oraz instrumentalne ich powoływanie dla dowiedzenia tez wcześniej skonstruowanych przez urząd prokuratorski, a nie znajdujących odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym,
\n
c)nie wskazanie w sposób zgodny z wymogami art. 424 § 1 k.p.k., czy i w jakiej części Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonych w niniejszej sprawie, ograniczenie się jedynie do sformułowania, że Sąd odrzucił wyjaśnienia oskarżonego M. S. (2), gdyż pozostawało to w sprzeczności z wypowiedziami innych osób, w tym współoskarżonych oraz świadków współpracujących z oskarżonym, jak również nie odniesienie się do całości zeznań świadków w niniejszej sprawie i nie wskazanie, którym z nich i w jakiej części Sąd dał wiarę, również nie odniesienie się do wielu opinii biegłych sądowych, którym dał wiarę i na podstawie których dokonywał ustaleń w sprawie, a w szczególności nie odniesienie się do opinii sądowych, które pozostają ze sobą w sprzeczności, a w konsekwencji nie wskazanie, w oparciu o jakie dowody Sąd ustalił stan faktyczny, dlaczego dał wiarę tym dowodom i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych,
\n
d)nie wyjaśnienie przez Sąd w uzasadnieniu wyroku, które kontakty pomiędzy oskarżonymi i działania przez nich podejmowane wynikały z obowiązków związanych z zajmowaniem przez nich hierarchicznych stanowisk, a które były działaniem w strukturze grupy przestępczej, której istnienie stwierdził Sąd,
\n
e)niewskazanie w uzasadnieniu wyroku okoliczności dotyczących indywidualnie oskarżonego M. S. (2), o których mowa w art. 53 § 2 k.k., które Sąd wziąłby pod uwagę przy wymierzeniu temu oskarżonemu kary, takich jak jego właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu, w szczególności fakt jego niekaralności, wywiad środowiskowy oraz długi upływ czasu od popełnienia zarzucanego mu czynu przestępnego,
\n
f)nie omówienie przez Sąd I instancji, w uzasadnieniu wyroku istotnych dowodów, a w szczególności opinii biegłych i poprzestanie jedynie na ogólnym stwierdzeniu, że Sąd daje tym opinią wiarę, w sytuacji, gdy biegli opiniujący w sprawie nie są ze sobą zgodni, a także część nie posiada kompetencji do opiniowania w charakterze biegłego, nie został wpisany na listę biegłych sądowych, co czyni, że uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 424 k.p.k., co w konsekwencji narusza art. 6 k.p.k. poprzez uniemożliwienie oskarżonemu polemiki z ustaleniami Sądu zaś Sądowi odwoławczemu kontrolę instancyjną wyroku;
\n
7.art. 171 § 1 k.p.k. i art. 370 § 1 k.p.k., art. 391 § 1 k.p.k. oraz art. 2 k.p.k. przez uniemożliwienie obrońcy zadawania pytań świadkom przesłuchiwanym w toku postępowania sądowego, mimo zgłoszonych w tym zakresie wniosków, co naruszało zasadę bezpośredniości i wpłynęło na ustalanie prawdy materialnej;
\n
8.art. 413 § 1 pkt 6 k.p.k. przez niedokładne wskazanie w kwalifikacji prawnej przestępstwa przypisanego z art. 6 Ustawy z dnia 12 października 1994 roku o ochronie obrotu gospodarczego zastosowanych przepisów ustawy karnej, a więc zaniechanie dokładnego określenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
\n
9.art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k. polegającą na uwzględnieniu w wyroku okoliczności przemawiających jedynie na niekorzyść oskarżonego, rozstrzygnięcie w wyroku istniejących w sprawie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego oraz wydanie wyroku na podstawie jedynie części dowodów i nieuwzględnienie zasad prawidłowego rozumowania przy ich ocenie oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co przejawiało się, w szczególności:
\n
a)przez przyjęcie za podstawę orzeczenia niekorzystne części opinii wydanych w toku postępowania zaś pomijając te części opinii, które wskazywały na trudną sytuację gospodarczą w okresie objętym zarzutem, w szczególności przekształcenia w gospodarkę wolnorynkową, inflacja, zmiany siły nabywczej pieniądza, zmiany realnej wartości pieniądza - USD i PLN, denominacja oraz na cel i działalność firmy (...), Sąd pomija, że opinie biegłych są wzajemnie sprzeczne, co do kluczowych kwestii i zawierają odrębne zdania w szczególności z opiniami nie zgadza się biegły M. C. (5). Sąd pomija w swoich rozważaniach sprzeczność opinii, jak również fakt, iż częściowo opinie korespondują z wyjaśnieniami oskarżonych jednak Sąd w uzasadnieniu orzeczenia pomija milczeniem i nie odnosi się do tych wątków w żadnym zakresie,
\n
b)przez dokonanie przez Sąd I instancji ustalenia w sposób sprzeczny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, że oskarżony był członkiem zorganizowanej grupy przestępczej, w sytuacji gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego, z punku widzenia wiedzy i doświadczenia życiowego powinna prowadzić do wniosku przeciwnego,
\n
c)przez dokonanie przez Sąd I instancji ustalenia, że wina M. S. (2) jest bezsporna i wynika z szeregu dowodów zgromadzonych w sprawie, w sytuacji gdy zarówno analiza materiału dowodowego jak i treść uzasadnienia Sądu wskazuje, że jedynym takim dowodem, na którym Sąd opiera swoje rozumowanie odnośnie ustalenia sprawstwa jest to, iż M. S. (2) zajmował stanowiska w tzw. holdingu, gdzie ostatecznie nie udało się ukończyć wszystkich inwestycji, która to okoliczność samodzielnie nie przesądza o sprawstwie,
\n
d)przez pominięcie zapisów umów co do zlecenia zakupu działki, udziału w działce, wystąpieniu o pozwolenie na budowę, uzależnienia zakończenia budowy od uzyskania pozwolenia na budowę, co do płatności zaliczek podzielonych na etapy w zależności od kolejnych etapów budowlanych, wpłaty mogły być wyższe tylko w uzgodnieniu z klientem,
\n
e)przez pominięcie, iż klienci byli regularnie informowani o wynikłych problemach mających wpływ na termin oddania inwestycji, zawierane były aneksy do umowy dotyczące harmonogramów realizacji inwestycji, rozwiązywane były umowy za porozumieniem stron, w sytuacji, gdy realizacja inwestycji opóźniała się zaś po rozwiązaniu umowy klientom były zwracane wpłacone środki pieniężne,
\n
f)błędne przyjęcie, że kapitał spółki (...) S.A. został zgromadzony ze środków wpłaconych przez klientów w sytuacji, gdy operacje w spółkach zostały wykonane w celu zrestrukturyzowania tzw. holdingu w związku z planowanym wejściem spółki (...) S.A. na giełdę, 10. art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. polegającą na orzekaniu w sprawie sędziego, co do którego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności z uwagi na uzewnętrznienie przez sędziego swego poglądu na sprawę przed wydaniem orzeczenia w wypowiedzi na sali sądowej, w trakcie przesłuchania autora aktu oskarżenia na okoliczności zamiaru popełnienia przez oskarżonego M. S. (2) przestępstw zarzucanych mu aktem oskarżenia albowiem sędzia wyrobiwszy sobie pogląd na sprawę nie był w stanie zachować obiektywizmu rozpoznając sprawę w jej zasadniczym przedmiocie, II. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść polegający na:
\n
1.uznaniu, że oskarżony był członkiem grupy przestępczej, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że grupa przestępcza nie istniała, a działaniom oskarżonych, przy uznaniu, że czyny popełnione przy nich wyczerpały znamiona art. 205 § 21 d.k.k. w zb. z art. 6 § 3 Ustawy z dnia 12 października 1994 roku o ochronie obrotu gospodarczego można przypisywać jedynie współsprawstwo, a nie jak przyjął Sąd I instancji, działanie w zorganizowanej grupie przestępczej, co w konsekwencji doprowadziło do nadania czynowi opisanemu w pkt I wyroku błędnej kwalifikacji w związku z art. 58a d.k.k.
\n
2.uznaniu, że oskarżony swoją wiedzą i zamiarem obejmował całą działalność wszystkich spółek tzw. (...), (dalej: (...)) tj. brał udział w działaniach w okresie od dnia 01 czerwca 1993 roku do dnia 25 lutego 1998 roku, co do którego przypisano mu przestępstwo w punkcie I wyroku, w sytuacji gdy ani ze zgromadzonego materiału dowodowego, ani z uzasadnienia wyroku Sądu I Instancji w części dotyczącej poszczególnych zdarzeń, nawet przy przyjęciu tych ustaleń za prawidłowe, nie wynika, by oskarżony w jakikolwiek sposób uczestniczył w realizacji znamion części zarzutów, miał jakąkolwiek wiedzę na ich temat, bądź obejmował je swoim zamiarem, a co do których Sąd, w uzasadnieniu wyroku przy ustalaniu stanu faktycznego związanego z tym zarzutem, nie wskazał na jakikolwiek w nich udział M. S. (2), jak również nie wskazał, kiedy i w jakich okolicznościach oskarżony miałby objąć te zdarzenia swoją świadomością, a ponadto uznał winę oskarżonego co do całości działalności (...) w sytuacji, gdy nie znajduje to potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz, gdy oskarżony M. S. (2) formalnie pełnił dwie funkcje w (...), tj. Prezesa (...) S.A. w okresie od 4 września 1995 roku do końca czerwca 1996 roku oraz członka zarządu (...) od dnia 14 lipca 1994 roku do dnia 28 marca 1995 roku, pozostałe funkcje jakie pełnił nie były powiązane z. (...), 3. uznaniu przez Sąd, że pomiędzy oskarżonymi istniały zależności i powiązania wynikające ze struktury zorganizowanej grupy przestępczej, w szczególności podział ról sprawczych, trwały, wieloletni charakter tej struktury, istnienie spajających jej istnienie powiązań personalnych i kapitałowych, w sytuacji gdy jedyne łączące ich więzy wynikały ze wspólnego zatrudniania w spółkach, gdzie zajmowali różne hierarchiczne stanowiska;
\n
4.przyjęciu, iż oskarżony wprowadzał w błąd i działał w zamiarze doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem klientów pomimo, iż nie zezwala na to zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zaś wyjaśnienia oskarżonych, opinie biegłych, co do inflacji w okresie objętym przypisanym czynem, wartości PLN i USD, pożyczki z firmy (...), długotrwałego okresu wydawania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, zeznania świadków oraz pozostałe dokumenty zgromadzone w sprawie;
\n
III. Rażącą niewspółmierność kary, wyrażającą się w wymierzeniu M. S. (2) niewspółmiernie surowej kary w wymiarze bezwzględnej kary 3 lat pozbawienia wolności, w sytuacji, gdy w przypadku uznania jego winy za udowodnioną, okoliczności sprawy, a w szczególności dane osobopoznawcze oskarżonego, w tym jego dotychczasową niekaralność, motywy jego działania chęć prowadzenia działalności zarobkowej w rozwijającej się gospodarce wolnorynkowej, okres jaki upłynął od popełnienia przestępstwa - postępowanie trwało kilkanaście lat, co stanowi swego rodzaju dolegliwość, przemawiają za tym, że cele kary w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej zostaną spełnione w przypadku wymierzenia oskarżonemu kary wolnościowej oraz, że taka kara da gwarancję, że oskarżony nie wejdzie ponownie w konflikt z prawem.
\n
W oparciu o powyższe na podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k., wniósł o:
\n
a)zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu w punkcie I aktu oskarżenia (przypisany mu w punkcie I wyroku) czynu, ewentualnie
\n
b)uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
\n
Obrońca oskarżonego M. S. (2) adw. R. F. (2) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
\n
1.obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.k. w zw. z art. 58a d.k.k., albowiem zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy jako podstawę skazania oskarżonego M. S. (2) przyjął, iż oskarżony ten działał w ramach zorganizowanej grupy przestępczej (art. 58a d.k.k.), pomimo tego, iż postępowanie co do zarzutu drugiego aktu oskarżenia, tj. przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. zostało umorzone na zasadzie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i wobec tego, niedopuszczalne było przyjęcie w podstawie skazania art. 58a d.k.k. i uznanie winy oskarżonego za popełnienie czynu, co do którego istniała negatywna przesłanka procesowa (uznana nawet przez Sąd orzekający) i przesądzenie tym samym, że oskarżony dopuścił się popełnienia tego czynu;
\n
2.obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 14 k.p.k. poprzez wyjście poza granice aktu oskarżenia, albowiem Sąd Okręgowy uznał oskarżonego M. S. (2) za winnego popełnienia przestępstwa z art. 6 § 3 ustawy z dnia 12.10.1994 roku o ochronie obrotu gospodarczego, podczas gdy aktem oskarżenia M. S. (2) zarzucono popełnienie przestępstw z art. 286§ 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 65 k.k., a zatem czyn kwalifikowany z art. 6 § 3 ustawy jw., pozostawał poza zarzutem aktu oskarżenia;
\n
3.błąd w ustaleniach fatycznych mający wpływ na treść wyroku a polegający na błędnym i bezpodstawnym ustaleniu, iż oskarżony M. S. (2) miał działać ze z góry powziętym zamiarem doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez inwestorów poszczególnych inwestycji prowadzonych przez „paraholding\" grupy (...) pomimo tego, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie przeczy takim ustaleniom;
\n
4.błąd w ustaleniach fatycznych mający wpływ na treść wyroku a polegający na bezpodstawnym ustaleniu, iż oskarżony M. S. (2) miał uczestniczyć w działaniach inwestycyjnych dotyczących realizacji budynku mieszkalnego w W. przy ul. (...), podczas gdy w czasie realizacji tego przedsięwzięcia M. S. (2) nie pełnił żadnych funkcji w spółkach, które realizację powyższą prowadziły, jak również nie uczestniczył w żadnych czynnościach dotyczących tej inwestycji;
\n
5.błąd w ustaleniach fatycznych mający wpływ na treść wyroku a polegający na bezpodstawnym i dowolnym ustaleniu, iż M. S. (2) nabywając własność lokalu w W. przy ul. (...) dokonał jedynie częściowej zapłaty za ten lokal, uzyskując jak należy rozumieć z treści uzasadnienia wyroku, korzyść majątkową w postaci nieopłaconej części, podczas gdy M. S. (2) nie tylko dokonał zapłaty całości należnej kwoty, ale stwierdzić należy, że dokonał zapłaty kwoty wyższej niż uzgodniona pierwotnie, bowiem kwota ta została podwyższona aneksem do umowy i w całości uiszczona przez M. S. (2). Stwierdzić także należy, iż owo błędne ustalenie Sądu Okręgowego, dotyczy także zamiaru oszustwa przypisywanego oskarżonemu, który to zamiar Sąd Okręgowy wywodzi z powyższej błędnie ustalonej okoliczności;
\n
6.obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 410 k.p.k. i art. 7 k.p.k. poprzez dowolne przyjęcie, że oskarżony M. S. (2), przez fakt zajmowania stanowisk w zarządach spółek (...) S.A. oraz (...) Sp. z o. o. (po zmianie nazwy (...) Sp. z o. o. ), oraz przez fakt udziału w przekształceniach spółek paraholdingu (podwyższanie kapitału zakładowego, wnoszenie aportu, zakup i sprzedaż akcji i udziałów etc.), uczestniczył w doprowadzaniu do niekorzystnego rozporządzania mieniem klientów paraholdingu, podczas gdy ww. czynności były dokonywane w ramach i na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa oraz przepisów korporacyjnych, zaś Sąd w żadnym miejscu nie wskazał związku czy wpływu tychże, na rzekome niekorzystne rozporządzenie mieniem przez klientów paraholdingu (...);
\n
7.obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 170 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k., przez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych obrony co do konieczności powołania biegłych z dziedziny budownictwa na okoliczność określenia prawidłowości procesów inwestycyjnych, przygotowawczych, budowlanych, zgromadzenia dzienników budów, dokumentacji znajdujących się w poszczególnych wydziałach architektury, pomimo tego, iż są to okoliczności istotne dla określenia przebiegu procesu inwestycyjnego oraz czynności podejmowanych przez oskarżonych, przebiegu procesów administracyjnych zmierzających do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, uwarunkowań dotyczących zarówno procesów administracyjnych, jak i budowlanych;
\n
8.obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art. 6 i 78 k.p.k. przez brak należytej obrony oskarżonego R. K. na rozprawie w dniu 26 października 2006 roku, w sytuacji, w której zarzut w stosunku do M. S. (2) dotyczy działania wspólnie i w porozumieniu m.in. z oskarżonym R. K., zaś obrońca ustanowiony przez tego ostatniego, zgłaszał wniosek o odroczenie rozprawy w celu umożliwienia pełnego zapoznania się z aktami sprawy;
\n
9.obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 201 k.p.k. poprzez sporządzenie przez biegłych Z. B. (2), S. G. (2), J. M. (3), R. C. opinii, która przyjęła założenia zdyskredytowanej zarówno przez Strony jak i przez Sąd, opinii biegłych W. B. (2), K. M. (1), i wobec tego powielenia błędów opinii biegłych W. B. (2) i K. M. (1) w dopuszczonej przez Sąd opinii biegłych;
\n
10.obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 41 § 1 k.p.k. poprzez zadawanie świadkowi F. D. - byłemu prokuratorowi i autorowi aktu oskarżenia pytań, bezpośrednio dotyczących zamiaru popełnienia przez oskarżonych przestępstw i czynienie z treści tych zeznań ustaleń faktycznych, tj. braku zachowania bezstronności;
\n
11.obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 171 k.p.k. poprzez brak wyrażenia przez Sąd zgody na zadawanie pytań świadkom przed odczytaniem ich zeznań z postępowania przygotowawczego w fazie swobodnej wypowiedzi świadka na rozprawie z dnia 7 listopada 2006 roku tj., braku zachowania należytej bezstronności;
\n
12.rażącą niewspółmierność orzeczonej w stosunku do oskarżonego M. S. (2) bezwzględnej kary pozbawienia wolności, przy braku uwzględnienia przez Sąd orzekający okoliczności łagodzących, tj. niekaralności oskarżonego, pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania, oczywiście pozytywnej opinii kryminologicznej, albowiem od czasu zarzucanych temu oskarżonego czynów, do daty orzekania upłynął ponad 10-letni okres, w którym oskarżony M. S. (2) nie naruszył w żaden sposób porządku prawnego Na zasadzie art. 427 § 1 i 2 i art. 437 § 2 k.p.k. wniósł o:
\n
1.odnosząc się do pkt 1 zarzutów wskazanych w niniejszej apelacji, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
\n
2.odnosząc się do zarzutów z pkt 2-11, zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie M. S. (2), ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w części dot. M. S. (2) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;
\n
3.odnosząc się do zarzutu w pkt 12, zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec oskarżonego M. S. (2) kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary, oraz uchylenie obowiązku z pkt 11 zaskarżonego wyroku, tj. zasądzenia solidarnie m.in. od M. S. (2), łącznej kwoty 4.373.655,04 PLN wraz z odsetkami od 25 lutego 1998 roku, na rzecz wskazanych w tym pkt osób.
\n
Obrońca oskarżonego T. G. (1) adw. K. P. (2) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
\n
1.w zakresie występku zakwalifikowanego z art. 205 § 2 1 d.k.k.
\n
I. na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 1 k.p.k. obrazę przepisów prawa materialnego:
\n
-art. 205 § 2 1 d.k.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie wobec T. G. (1) wyroku skazującego za występek obejmujący okres od dnia 03 sierpnia 1994 r., podczas gdy przedmiotowy przepis, zgodnie z treścią § 16 ustawy z dnia 12 października 1994 r. O ochronie obrotu gospodarczego i zmianie niektórych przepisów prawa karnego (Dz.U. 1994, Nr 126, poz. 615), wszedł w życie dnia 31 grudnia 1994 r., a zatem nie mógł on znaleźć zastosowania do czynu zawierającego się w okresie od dnia 03 sierpnia 1994 r. do dnia 30 grudnia 1994 r.;
\n
II. na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.k. obrazę przepisów postępowania, mogąca mieć wpływ na treść orzeczenia:
\n
-art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez brak precyzyjnego określenia przez Sąd Okręgowy przypisywanego oskarżonemu czynu z art. 205 § 2 1 d.k.k., co wynika z zaniechania wskazania w wyroku imion i nazwisk osób rzekomo pokrzywdzonych zachowaniem T. G. (1), a także wiąże się tylko i wyłącznie z szacunkowym, a zatem nieprecyzyjnym, przedstawieniem wartości niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez klientów (...) oraz z niedookreśleniem wartości uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli spółek (...), które to uchybienia łącznie uniemożliwiły tak ustalenie toku rozumowania Sądu I instancji, jak i przeprowadzenie kontroli instancyjnej wydanego w sprawie wyroku;
\n
-art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. poprzez zaniechanie wskazania przez Sąd Okręgowy w pkt XI wyroku tytułem, którego ze środków karnych została zasądzona solidarnie od T. G. (1) kwota 4.373.655,04 zł, wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 25 lutego 1998 r.;
\n
-art. 424 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie zawarcia przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu do wydanego w sprawie wyroku oceny złożonych przez T. G. (1) wyjaśnień w zakresie czynu z art. 205 § 21 d.k.k., w tym w szczególności oświadczenia o nieprzyznaniu się przez oskarżonego do zarzucanego mu czynu, a także odstąpienie przez Sąd I instancji od wskazania w uzasadnieniu, które dowody przemawiały za tym, iż w ocenie Sądu oskarżony działał z zamiarem osiągnięcia korzyści majątkowej, co łącznie uniemożliwiło tak ustalenie toku rozumowania Sądu, jak i przeprowadzenie kontroli instancyjnej wydanego w sprawie wyroku;
\n
-art. 424 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie zawarcia przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu do wydanego w sprawie wyroku stanowiska, które objaśniałoby zakwalifikowanie zarzucanego T. G. (1) czynu z art. 6 § 3 ustawy z 12 października 1994 r. O ochronie obrotu gospodarczego, odstąpienie od precyzyjnego przedstawienia przez Sąd I instancji faktów i dowodów stanowiących podstawę wydania wyroku skazującego za czyn zakwalifikowany z art. 6 § 3 ustawy z 12 października 1994 r. O ochronie obrotu gospodarczego, a także nieprzeprowadzenie w zakresie tego występku oceny złożonych przez oskarżonego wyjaśnień, w tym w szczególności oświadczenia o nieprzyznaniu się do zarzucanych mu czynów, co łącznie uniemożliwiło tak ustalenie toku rozumowania Sądu, jak i przeprowadzenie kontroli instancyjnej wydanego w sprawie wyroku.
\n
III. W przypadku nie podzielenia przez Sąd Apelacyjny stanowiska oskarżonego dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 413 § 1 i 2 pkt 1 k.p.k. oraz art. 424 § 1 k.p.k., podnoszę następujące zarzuty:
\n
a)na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 3 k.p.k., mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia:
\n
-poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż T. G. (1) działał z zamiarem doprowadzenia klientów (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w następstwie wprowadzenia tych osób, w chwili zawierania umów o wybudowanie mieszkań oraz aktów notarialnych sprzedaży ułamkowych części nieruchomości, w błąd w zakresie dotyczącym rzeczywistej kondycji (...) spółek (...), możliwości i zamiaru realizacji zawartych z tymi osobami umów, a także przeznaczenia wypłacanych przez tych klientów pieniędzy, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż oskarżony nie działał z tego typu zamiarem, czego potwierdzenie stanowią wyjaśnienia T. G. (1), a także zeznania świadków T. S. (2) oraz K. J.;
\n
-poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że T. G. (1) zawierał z klientami spółek Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Usługowe sp. z o.o., (...) sp. z o.o., (...) sp. z o.o., (...) sp. z o.o., Fundusz (...) S.A., (...), (...) sp. z o.o., (...) sp. z o.o. oraz Biuro Usługowo - (...) sp. z o.o. tak umowy o wybudowanie mieszkań, jak i akty notarialne sprzedaży ułamkowych części nieruchomości, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż oskarżony nie zawierał jakichkolwiek umów z klientami w tych spółek, a zatem nie mógł on wprowadzić w błąd klientów w zakresie dotyczącym rzeczywistej kondycji (...) spółek (...), możliwości i zamiaru realizacji zawartych z tymi osobami umów, a także przeznaczenia wypłacanych przez tych klientów pieniędzy, a tym samym doprowadzić ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;
\n
-polegający na uznaniu przez Sąd I instancji, że T. G. (1) zawierał z klientami spółki (...)/ (...) sp. z o.o. tak umowy o wybudowanie mieszkań, jak i akty notarialne sprzedaży ułamkowych części nieruchomości, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż oskarżony nie pełnił żadnych funkcji w zarządzie tej spółki do dnia 24 czerwca 1996 r., w okresie od dnia 13 sierpnia 1997 r. do dnia 15 października 1997 r., a także od dnia 28 października 1997 r., co także wobec faktu nie dysponowania przez T. G. (1) pełnomocnictwami uprawniającymi do zawierania w imieniu spółki tego typu umów wskazuje, iż nie mógł on wprowadzić klientów (...)/ (...) sp. z o.o., we wskazanym okresie czasu, w błąd dotyczący rzeczywistej kondycji (...) spółek (...), możliwości i zamiaru realizacji zawartych z tymi osobami umów czy też przeznaczenia wypłacanych przez tych klientów pieniędzy, a zatem nie mógł on doprowadzić tych osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;
\n
-polegający na uznaniu przez Sąd I instancji, że T. G. (1) zawierał z klientami spółki (...)/ (...) sp. z o.o. tak umowy o wybudowanie mieszkań, jak i akty notarialne sprzedaży ułamkowych części nieruchomości, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w okresie od dnia 25 czerwca 1996 r. do dnia 12 sierpnia 1997 r., a także od dnia 16 października 1997 r. do dnia 28 października 1997 r. wszystkie umowy w imieniu tej spółki zawierali R. K. (1), A. K. (1), M. W. (3), M. P. (3), J. G. (2) i M. R. (3) w następstwie czego, wobec braku kontaktu oskarżonego z klientami spółki, nie mógł on ich wprowadzić w błąd w zakresie dotyczącym rzeczywistej kondycji (...) spółek (...), możliwości i zamiaru realizacji zawartych z tymi osobami umów, a także przeznaczenia wypłacanych przez tych klientów pieniędzy, a zatem nie mógł on doprowadzić tych osób do niekorzystnego rozporządzenia mieniem;
\n
-poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż posiadanie przez T. G. (1) udziałów spółki (...)/ (...) sp. z o.o., (...) sp. z o.o., Produkcji (...) sp. z o.o. oraz akcji spółek Fundusz (...) S.A. i Fundusz (...) S.A. mogło doprowadzić klientów (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w następstwie wprowadzenia tych osób, w chwili zawierania umów o wybudowanie mieszkań oraz aktów notarialnych sprzedaży ułamkowych części nieruchomości, w błąd w zakresie dotyczącym rzeczywistej kondycji finansowej tych spółek, możliwości i zamiaru realizacji zawartych z tymi osobami umów, a także przeznaczenia wypłacanych przez klientów pieniędzy, podczas gdy dysponowanie udziałami oraz akcjami stanowi okoliczność nie mającą jakiegokolwiek znaczenia dla ustalenia czy klienci (...) mogli zostać wprowadzeni w błąd w chwili zawierania umów, w następstwie czego stan ten nie może stanowić podstawy do uznania T. G. (1) winnego zarzucanego mu czynu z art. 205 § 2 1 d.k.k.;
\n
-poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż pełnienie przez T. G. (1) funkcji w radach nadzorczych (...) oraz funduszu (...) S.A.- mogło doprowadzić klientów (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w następstwie wprowadzenia tych osób, w chwili zawierania umów o wybudowanie mieszkań oraz aktów notarialnych sprzedaży ułamkowych części nieruchomości, w błąd w zakresie dotyczącym rzeczywistej kondycji finansowej tych spółek, możliwości i zamiaru realizacji zawartych z tymi osobami umów, a także przeznaczenia wypłacanych przez klientów pieniędzy, podczas gdy sprawowanie tego typu funkcji stanowi okoliczność nie mającą jakiegokolwiek znaczenia dla ustalenia czy klienci (...) mogli zostać wprowadzeni w błąd w chwili zawierania umów, w następstwie czego stan ten nie może stanowić podstawy do uznania T. G. (1) winnego zarzucanego mu czynu z art. 205 § 2 1 d.k.k.;
\n
IV. na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść wyroku:
\n
-art. 415 § 4 k.p.k. w zw. z art. 12 ustawy O ochronie obrotu gospodarczego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego uznania M. P. (2) za pokrzywdzoną, co skutkowało niesłusznym zasądzeniem od oskarżonego na jej rzecz kwoty 24.944,63 zł;
\n
-art. 415 § 4 k.p.k. w zw. z art. 12 ustawy O ochronie obrotu gospodarczego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego uznania N. S. za pokrzywdzoną, co skutkowało niesłusznym zasądzeniem od oskarżonego na jej rzecz kwoty 51.446,73 zł;
\n
-art. 415 § 4 k.p.k. w zw. z art. 12 ustawy O ochronie obrotu gospodarczego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnego uznania A. M. (7) za pokrzywdzonego, co skutkowało niesłusznym zasądzeniem od oskarżonego na jego rzecz kwoty 50.000 zł;
\n
-art. 415 § 4 k.p.k. w zw. z art. 12 ustawy O ochronie obrotu gospodarczego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie wynikające z zasądzenia tytułem środka karnego na rzecz D. S. kwoty 22.783,15 zł, a także na rzecz M. O. kwoty 27.432,77 zł, podczas gdy pokrzywdzone te złożyły wniosek w trybie art. 46 § 1 k.k., a zatem niedopuszczalne było w takim przypadku zastosowanie przez Sąd Okręgowy instytucji zawartej w art. 415 § 4 k.p.k.;
\n
-art. 624 § 1 k.p.k. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zwolnienie przez Sąd Okręgowy T. G. (1) od obowiązku ponoszenia wydatków w części, podczas gdy względy słuszności, a także sytuacja rodzinna, majątkowa i wysokość dochodów oskarżonego przemawiały za zwolnieniem go w całości od obowiązku ponoszenia tych wydatków.
\n
V. z ostrożności procesowej, na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 4 k.p.k., podniósł zarzut rażącej niewspółmierności wymierzonej T. G. (1) kary, której dolegliwość w znacznym stopniu przekracza ewentualny stopień winy oskarżonego.
\n
2.w zakresie występku zakwalifikowanego z art. 301 k.h.
\n
VI. na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść wyroku:
\n
-art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., poprzez wydanie wobec T. G. (1) wyroku skazującego za czyn z art. 301 k.h., w sytuacji gdy nastąpiło przedawnienie karalności występku określonego w pkt III wyroku Sądu Okręgowego, która to okoliczność powinna spowodować wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o umorzeniu prowadzonego w tym zakresie postępowania karnego.
\n
3.Na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 i 2 k.p.k. wniósł o:
\n
-w zakresie występku zakwalifikowanego z art. 205 § 21 d.k.k. o uchylenie przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wyroku wydanego przez Sąd Okręgowy w Warszawie, a następnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
\n
Z ostrożności procesowej, na wypadek nie podzielenia przez Sąd odwoławczy zarzutów skutkujących uchyleniem zaskarżonego wyroku o: o zmianę przez Sąd Apelacyjny w Warszawie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów.
\n
W sytuacji uznania oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu o: o zmianę przez Sąd Apelacyjny w Warszawie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie i wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności w wymiarze umożliwiającym jednoczesne zastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania na wskazany przez Sąd II instancji okres próby; o zmianę wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie i odstąpienie przez Sąd Apelacyjny w Warszawie od nakładania na oskarżonego, orzeczonego przez Sąd I instancji w pkt XI wyroku, środka karnego kwoty 4.373.655,04 zł, wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 25.02.1998 r.;
\n
-w zakresie występku zakwalifikowanego z art. 301 k.h. o uchylenie przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie w zakresie dotyczącym pkt III tj. występku z art. 301 k.h., a następnie umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.; o na podstawie § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002, Nr 163 poz. 1348) o zasądzenie na rzecz ustanowionego w sprawie obrońcy z urzędu adw. T. W. (3) kosztów udzielonej oskarżonemu T. G. (1) pomocy prawnej w postępowaniu prowadzonym przed Sądem II instancji, które to koszty nie zostały uiszczone ani w całości ani w części, w sześciokrotnej wysokości stawki minimalnej.
\n
Obrońca oskarżonego T. G. (1) adw. adw. S. L. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
\n
1.obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wydanie zaskarżonego wyroku i w konsekwencji doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez naruszenia art. 5 § 1 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd Okręgowy, iż działalność spółek tzw. (...) miała na celu od początku doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez klientów tych spółek a spółki nie miały zamiaru spełnić swoich zobowiązań, w sytuacji gdy:
\n
a)Sąd Okręgowy przyznał, iż duża część inwestycji została zrealizowana,
\n
b)Spółki nabywały nowe nieruchomości w celu realizacji kolejnych inwestycji,
\n
c)Spółki prowadziły realne prace przygotowawcze do realizacji inwestycji,
\n
d)Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę naturalnego ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności na tak trudnym rynku, jakim był rynek developerski w latach 90-tych w Polsce,
\n
e)Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, iż znaczna część opóźnień w realizacji inwestycji wynikała z opieszałości organów administracji,
\n
f)Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, iż Spółki poszukiwały zewnętrznego finansowania w formie pożyczek co wskazuje na chęć realizacji inwestycji,
\n
g)Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, iż znaczny wzrost cen oraz zmiana kursu dolara amerykańskiego, w którym zakupy często były rozliczane nie służył prawidłowemu i skutecznemu planowaniu i rozliczaniu inwestycji,
\n
h)Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego oraz faktu, iż w tym postępowaniu uzyskano znaczne środki na spłatę wierzycieli, co w połączeniu z ogromnymi kosztami postępowania upadłościowego, stratami związanymi z przerwaniem inwestycji oraz stratami związanymi z przerwaniem nabycia nieruchomości a także faktem, iż wiedzą powszechną jest, iż sprzedaż aktywów w postępowaniu upadłościowym czy też egzekucyjnym pozwala na osiągnięcie znacznie niższych cen niż realna wartość aktywów, to zasadne jest twierdzenie, iż w aktywach spółek tzw. (...) znajdowało się pokrycie wpłat klientów.
\n
2.błędne ustalenie, iż wykorzystanie środków klientów na inne cele niż realizacja konkretnej inwestycji wskazuje na przestępną działalność oskarżonego, w sytuacji gdy żaden przepis prawa nie zabraniała wykorzystywać środków klientów na realizację innych inwestycji developera, 3. błędne ustalenie, iż zorganizowanie eleganckiego biura, dobrze wyposażonego, zatrudnienie kompetentnej obsługi i prowadzenie działań marketingowych wskazuje na zamiar wprowadzenia w błąd potencjalnych klientów i stanowi o przestępnym działaniu, 4. błędne ustalenie, iż oskarżony G. przystąpił do realizacji przestępstwa od dnia 03.08.1994 r., czyli od dnia objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym (...) Spółka z o.o. za przeszacowane aktywa (...) Spółka z o.o. w sytuacji, gdy analiza prawno-ekonomiczna wskazuje na właściwie ekonomicznie określenie wartości udziałów (...) Spółka z o.o. wniesionych aportem do (...) Spółka z o.o.
\n
5.obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wydanie zaskarżonego wyroku i w konsekwencji doprowadziła do błędnego ustalenia stanu faktycznego, poprzez naruszenia art. 5 § 1 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i zaniechanie rozstrzygnięcia wątpliwości na korzyść oskarżonego co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd Okręgowy, iż oskarżony T. G. (1) wspólnie i w porozumieniu a następnie w ramach zorganizowanej grupy mającej na celu popełnianie przestępstw przeciwko mieniu zawierając umowy o wybudowanie mieszkań i akty notarialne sprzedaży ułamkowych części nieruchomości, wprowadzając klientów w błąd doprowadził klientów do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w sytuacji gdy:
\n
a)z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż oskarżony T. G. (1) nie zawarł ani jednej umowy z klientami,
\n
b)oskarżony T. G. (1) nie negocjował umów z klientami ani ich nie obsługiwał,
\n
c)oskarżony T. G. (1) nie wypowiedział żadnej umowy z klientem,
\n
d)oskarżony T. G. (1) nie wystawiał upoważnienia dla pracowników do zawarcia umów/aneksów, gdyż chociaż na stronie 783-784 uzasadnienia Sąd wymienia 27 aneksów do umowy podpisanych przez K. J. z upoważnienia T. G. (1), to jednak na stronie 824 uzasadnienia Sąd wskazuje na zeznania K. J., która zeznała, iż „na polecenie R. K. podpisywała się pod aneksami do umów z klientami „z upoważnienia\" prezesa (...) T. G. (1), choć takiego nie posiadała\" a zeznania te Sąd uznał za wiarygodne,
\n
e)działalność zawodowa oskarżonego T. G. (1) koncentrowała się na działalności budowlanej-wykonawczej, w dużej mierze w (...) Spółka z o.o. a nie ulega wątpliwości, iż (...) Spółka z o.o. działalność budowlaną przez cały okres prowadziła,
\n
f)Sąd Okręgowy wskazuje na nieprawidłowości w prowadzeniu dokumentacji księgowej nie biorąc jednocześnie pod uwagę, iż na stronie 641 uzasadnienia Sąd oceniając zeznania świadka S. wskazuje, iż „w zasadzie tylko starania T. G., w tym o dokumentację księgową świadek ta oceniła pozytywnie\" (strona 641 uzasadnienia),
\n
g)z 16 wskazanych przez Sąd Okręgowy w opisie czynu okoliczności poprzez które działali oskarżeni w zasadzie jedynie 1 dotyczy bezpośrednio oskarżonego G., tj. nie złożenie w terminie wniosku o upadłość (...) Spółka z o.o. bez wzięcia przy tym pod uwagę, iż faktycznie oskarżony takiego wniosku nie złożył, ale w zarządzie był bardzo krótko, gdyż złożył rezygnację, a w sądzie znajdował się już wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki złożony przez wierzyciela w dniu 2 lipca 1997 r. a więc wniosek T. G. (1) niczego by nie zmienił, gdyż niezależnie od ilości wniosków może być prowadzone jedno postępowanie upadłościowe,
\n
h)Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, iż rolę oskarżonego G. całkowicie odmiennie (pozytywnie) oceniał Sąd upadłościowy, gdyż został on powołany na kuratora (...) Spółka z o.o. w upadłości i funkcję tę oskarżony G. pełnił przez cały okres postępowania upadłościowego,
\n
i)z opinii biegłych (strona 881 uzasadnienia) wynika, iż jedynie oskarżony T. i S. byli decydentami w przedsięwzięciu, 6. obrazę przepisów postępowania w postaci art. 7 k.p.k. polegającą na oparciu wyroku na tendencyjnych ustaleniach biegłych B. i M., w sytuacji gdy nawet Sąd Okręgowy zauważył znaczne braki w wykształceniu, doświadczeniu i możliwości właściwej oceny materiału przez biegłych, 7. obrazę przepisów postępowania w postaci art. 7 k.p.k. polegającą na oparciu wyroku na wybiórczym potraktowaniu opinii biegłych Z. B., M. C., J. M. i S. G. i przyjęciu jedynie tez z opinii biegłych niekorzystnych dla oskarżonego, z pominięciem tez korzystnych dla oskarżonego, Mając powyższe zarzuty na uwadze, na podstawie art. 427 § 1 i art. 437 § 1 i 2 k.p.k., wniósł o:
\n
1.zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego T. G. (1) ewentualnie 2. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie.
\n
Na podstawie art. 626 w zw. z art. 634 k.p.k. wniósł o zasądzenie na rzecz obrońcy z urzędu kosztów nieopłaconej w żadnej części obrony w postępowaniu apelacyjnym w wysokości stawki maksymalnej z uwagi na znaczny nakład pracy.
\n
Sąd Apelacyjny zważył co następuje.
\n
Apelacje wniesione w sprawie przez obrońców oskarżonych okazały się częściowo zasadne w takim zakresie, w jakim spowodowały zmianę zaskarżonego wyroku. Niemniej mimo, że nie wszystkie zarzuty przedstawione w skargach odwoławczych uznać należy za trafne to uwzględniając zakres modyfikacji wyroku w instancji odwoławczej stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy nie ustrzegł się uchybień i to o charakterze zasadniczym.
\n
Kontrola instancyjna nie oznacza totalnej kontroli wyroku, ale zawsze odbywa się w ramach podniesionych zarzutów we wniesionych środkach odwoławczych. W niniejszej sprawie niewątpliwie szeroki zakres stawianych zarzutów opartych na pełnym katalogu podstaw odwoławczych – tak bezwzględnych z art. 439 k.p.k., jak i przewidzianych w art. 438 k.p.k. niewątpliwie wskazuje, że stopień trudności rozpoznawanej sprawy jest wyższy od przeciętnego. Na taką ocenę składa się także konglomerat okoliczności wynikających z charakteru i ilości zarzutów ujętych w akcie oskarżenia, wielości osób oskarżonych, a także kształtu materiału dowodowego, jaki stanowił podstawę wyrokowania. Nie można tracić z pola widzenia również okoliczności, że zarzucane oskarżonych aktem oskarżenia czyny są odległe czasowo – a do chwili wyrokowania w przedmiotowej sprawie regulacje prawne podlegały wielokrotnym zmianom. Dotyczy powyższe tak przepisów prawa materialnego, jak i procedury karnej. Stąd wniesione w sprawie apelacje mimo, że zróżnicowane pod względem kwalifikacji zarzuconych uchybień, niekiedy tożsamych, w części dotyczą tych samych kwestii choć przedstawianych z inną argumentacją, czasami wręcz drobiazgowo odnosząc się do tożsamych problemów i prezentując je w różnych aspektach – co z kolei uprawnia Sąd Apelacyjny do ich wspólnej oceny po to, by uniknąć zbędnych powtórzeń i uczynić wywód czytelnym.
\n
I.
\n
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że podnoszony przez skarżących obrońców zarzut obrazy art. 439 §1 pkt k.p.k. jest całkowicie chybiony. O obrazie tego przepisu – związanego z niewłaściwą obsadą Sądu – można mówić wówczas, gdy w wydaniu orzeczenia uczestniczyła osoba nieuprawiona do orzekania. Zarzut taki pojawił się w niniejszej sprawie w apelacjach obrońców oskarżonych R. T. (1) i M. S. (2). Skarżący obrońcy zarzucili w pierwszym rzędzie, że w aktach sprawy brak jest udokumentowanych uprawnień dla Sędziego, który wydał zaskarżony wyrok, a w szczególności brak jest stosownej delegacji oraz uchwały Kolegium Sądu Okręgowego w Warszawie w okresie od 14 lipca 2004 r. do dnia powołania go na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego.
\n
Tymczasem dołączone do akt sprawy delegacje wskazują, że Sędzia Sławomir Machnio nieprzerwanie, od dnia 3 lutego 2004 r. do dnia uzyskania nominacji na Sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie, był delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w tymże Sądzie, z prawem przewodniczenia w sprawach rozpoznawanych przez ten Sąd w pierwszej instancji w składzie jednego sędziego i dwóch ławników albo w składzie jednego sędziego (k. 28099-2810, t.147). Delegacje Sędziego do orzekania do innego Sądu są prawidłowe, bowiem wystawił je zgodnie z uprawnieniami z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości (vide uchwała pełnego składu SN z dnia 14 listopada 2007 r., BSA I-4110-5/07, OSNKW 2008, nr 3, poz. 23). Na marginesie wskazać należy, że odnośnie powyższej kwestii w toku rozprawy przed sądem I instancji zapadło postanowienie wydane przez Sąd Okręgowy nie uwzględniające wniosku o wyłączenie Sędziego Przewodniczącego (vide wniosek- t.94, k. 17194-5; postanowienie -t. 95 17201-2) Już w tym miejscu odnieść również należy się do zarzutu naruszenia art. 41§1 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. tj. braku bezstronności Sędziego Przewodniczącego składu rozpoznającego sprawę. Zarzut o tej treści sformułowany został w punkcie II.10 apelacji obrońcy oskarżonego M. S. (2) – adw. J. D. (2).
\n
Jest rzeczą nie podlegającą dyskusji, iż zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym jedną z zasad o znaczeniu kardynalnym jest wymóg bezstronnego Sądu. Powyższa zasada wprost wynika z art. 45 Konstytucji oraz art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i stanowi, że rzetelny proces wówczas nie dozna uszczerbku, gdy Sąd jest bezstronny. Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Trybunału, bezstronność definiuje się zazwyczaj poprzez brak uprzedzeń lub stronniczości i może ona, zwłaszcza w świetle art. 6 ust. 1 Konwencji, być oceniana na różne sposoby. Wymóg bezstronności przejawia się w dwóch aspektach. Przede wszystkim sąd nie może przejawiać subiektywnie żadnej stronniczości lub osobistych uprzedzeń. Zachodzi domniemanie takiej bezstronności osobistej do momentu przedstawienia dowodu przeciwnego. Dalej, sąd musi również być obiektywnie bezstronny, to jest dawać wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej mierze.
\n
Równocześnie sens wyłączenia Sędziego w trybie art. 41§1 k.p.k. wyraża się w tym, że w sprawie ujawnić się muszą poważne i uzasadnione wątpliwości o takim charakterze, że brak jest możliwości przekonania tego kto takie wątpliwości powziął, że w konkretnej sprawie są one niesłuszne, a ujawnione okoliczności z całą pewnością nie wpłyną na obiektywizm rozpoznania sprawy (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1969, VI KZP 54/68, OSNKW 1969/7-8/78, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2001 r., IV KKN 169/97). Wielokrotnie przy tym orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreślało i podkreśla, że zarzut braku bezstronności musi istnieć obiektywnie i być należycie potwierdzony okolicznościami podlegającymi weryfikacji przewidzianej w przepisie art. 42 k.p.k. Nie może on być natomiast nakierowany jedynie na wyłączenie sędziego oraz spowodowanie konieczności prowadzenia procesu od początku.
\n
W realiach niniejszej sprawy uwzględniając kryteria obiektywne – a zatem ocenę dokonywaną z perspektywy obserwatora procesu – okoliczności przywołane przez skarżącego obrońcę jako uzasadniające zarzut apelacji w analizowanym obszarze, w ocenie Sądu odwoławczego wykluczają, by poddawały one w wątpliwość bezstronność referenta sprawy.
\n
Dokonując analizy przebiegu przesłuchania 27 stycznia 2010 r. świadka F. D., a okoliczność ta i treść zadawanych świadkowi podczas przesłuchania pytań przez Sędziego Przewodniczącego stanowi zasadniczy argument skarżącego – nie sposób przyjąć, by odzwierciedlone w protokole zachowanie Sędziego i którakolwiek z wydanych wówczas decyzji procesowych miały taki charakter, by poddać w wątpliwość bezstronność Sędziego (vide protokół rozprawy z dnia 27 stycznia 2010 r. k. 20134 i nast., t. 109). W sprawie podkreślić również należy, że z uwagi na zgłoszony wniosek dotyczący tej materii w przedmiocie wyłączenia sędziego zapadło orzeczenie Sądu Okręgowego i ocena w omawianym zakresie była jednoznaczna - Sąd nie uznał, aby bezstronność członków składu orzekającego budziła jakiekolwiek wątpliwości (vide k. 20161, t. 109). Nie ma powodów, aby zagadnienie to ocenić inaczej skoro argumenty przedstawione przez skarżącego obrońcę nie podważyły tego stanowiska, a wręcz przeciwnie – prowadzą do wniosku, że instytucja związana z wyłączeniem sędziego jest traktowana przez niego instrumentalnie, po to by podważyć prawidłowość zapadłego w sprawie orzeczenia końcowego.
\n
II.
\n
Odnośnie podniesionej przez apelujących obrazy przepisów postępowania na wstępie wskazać należy, że w tej części rozważań Sąd Apelacyjny odniesie się wyłącznie do tej części zarzutów, których omówienie jest niezbędne z uwagi na ich kardynalne znaczenie w sprawie. Odniesienie się do pozostałych zawartych w apelacjach obrońców nastąpi w dalszej części uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego – z uwagi na ich znaczenie dla wyroku Sądu II instancji, który wszak poddał znaczącym modyfikacjom wyrok Sądu Okręgowego. Tym samym część zarzutów apelacji skarżących obrońców zyskując aprobatę Sądu Apelacyjnego stało się podstawą dokonanych zmian, a inne straciły na swoim znaczeniu.
\n
Tytułem wstępu do dalszych rozważań stanowczo podkreślić nalży, że opierając zarzuty o art. 438 pkt 2 k.p.k. obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie uchybienia – ale przede wszystkim precyzyjne nazwanie na czym ono polegało i wykazanie wpływu na treść wyroku. Oznacza to, że zarzut taki nie może sprowadzać się do zaprezentowania wyłącznie własnych ocen zebranych dowodów, ocen pozostających w opozycji do zawartych w uzasadnieniu orzeczenia i nie może opierać się na wybranych fragmentach materiału dowodowego, mających wesprzeć prezentowane stanowisko skarżącego, z pominięciem innych - mających przeciwną wymowę. Nie ma przy tym potrzeby prowadzenia szczegółowego wywodu w zakresie prawidłowości konstruowania petitum apelacji – czego oczekiwać należałoby od podmiotów fachowych – niemniej warto przypomnieć, że właściwy rodzajowo zarzut winien w sposób precyzyjny wskazywać dostrzeżone uchybienie, a sytuacja taka prowadzi do wniosku, iż winien on być oparty o konkretny przepis proceduralny, który został naruszony.
\n
Błędem jest taki sposób redakcji zarzutów obrazy prawa procesowego, który wymienia równocześnie kilka przepisów postępowania, które Sąd rzekomo naruszył. Wszak obok wskazania istoty uchybienia opierającego się o konkretną regulację niezbędne jest wykazanie jego wpływu na treść wyroku – co wprost wynika z treści art. 438 pkt 2 k.p.k. Taka redakcja z reguły prowadzi nadmiernego rozbudowania zarzutu, skoro należy wykazać wpływ naruszenia każdego powołanego przepisu proceduralnego na treść wyroku – co w efekcie co najmniej utrudnia (o ile nie uniemożliwia) odczytanie intencji skarżącego. Powyższych mankamentów konstrukcyjnych nie ustrzegli się obrońcy oskarżonych. Równocześnie kwalifikowanie naruszenia z powołaniem art. 2§1 pkt 1 k.p.k., art. 4 k.p.k. i art. 6 k.p.k., jako zarzutu obrazy prawa procesowego - nie może być uznane za skuteczne, bowiem w istocie rzeczy tak sformułowany zarzut oznacza odwołanie się do norm w znaczeniu idei prawa, a więc swoistej normy wyższego stopnia, współtworzącej strukturę modelową procesu karnego i spełniającej nade wszystko funkcję źródła dyrektyw (wskazań) interpretacyjnych (tak: SN w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2007 r., III KK 489/06, OSNwSK 2007/1/1488; por. również: postanowienie SN z dnia 13 września 2012 r., III KZ 55/12, LEX nr 1220896; postanowienie SN z dnia 3 października 2011 r., V KK 112/11, LEX nr 1044069).
\n
Wielokrotnie orzecznictwo Sądu Najwyższego podkreśla, że zarzut naruszenia norm procesowych nie może opierać się o normy ogólne, a o naruszenia tego rodzaju, które wskazują na wadliwie przeprowadzone postępowanie poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie bądź nieprzeprowadzenie określonych dowodów.
\n
Już w ramach tej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny stwierdza, że kontrola instancyjna nie potwierdziła zarzucanej przez obrońców obrazy art. 6 k.p.k. Zasada prawa do obrony jest zarówno zasadą kodeksową, jak i konstytucyjną (art. 42 ust. 2 Konstytucji RP) oraz konwencyjną (art. 6 ust. 3 EKPC). Artykuł 42 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu. Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach podkreśla w szczególności konieczność takiej realizacji prawa do obrony, aby w ramach konkretnego postępowania możliwość obrony była realna i efektywna, a nie iluzoryczna i abstrakcyjna. (tak przykładowo: Cezary Kulesza, Komentarz do art.6 Kodeksu postępowania karnego).
\n
Obrońca oskarżonego R. T. (1) upatruje obrazy prawa do obrony w szczególności w fakcie oddalenia wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z dziedziny budownictwa oraz z dzienników budów i dokumentacji znajdującej się w wydziałach architektury dotyczących poszczególnych, a także w braku należytego uzasadnienia stanowiska w tym zakresie (pkt 1b apelacji).
\n
Obrońca oskarżonego R. K. (1) – adw. P. K. (2) obrazy art. 6 k.p.k. w aspekcie obrony materialnej upatruje z kolei w tym, że przed dopuszczeniem pytań stron były odczytywane zeznania świadków złożone na etapie postępowania przygotowawczego co naruszyło zasadę bezpośredniości, kontradyktoryjności oraz właśnie prawa do obrony (punkt 1f apelacji).
\n
Niewątpliwie w ramach tzw. obrony materialnej oskarżonemu przysługują gwarancje procesowe i w ramach prawa bronienia swoich interesów osobiście ma np. prawo do składania wniosków dowodowych. Konstrukcja wyżej przedstawionych zarzutów wskazuje nie tyle na obrazę art. 6 k.p.k., ale ich istotą jest obraza powoływanego łącznie z tym przepisem przepisów z części szczególnej Kodeksu postępowania karnego tj. art. 170§1 pkt 2 k.p.k. czy wreszcie art. 171§1 k.p.k. w zw. z ar. 391§1 k.p.k.
\n
Dopuszczenie określonych dowodów stanowi kompetencję sądu, która wykonywana jest w ramach granic wyznaczonych w art. 7 k.p.k. Dlatego też decyzja sądu w tym zakresie mogłaby być oceniania w kategoriach naruszenia gwarancji procesowych z art. 6 k.p.k. jedynie w razie precyzyjnego wykazania przez skarżącego w jaki sposób oddalenie określonego wniosku dowodowego naruszyło prawo do obrony oskarżonego (tak przykładowo: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 15 września 2015 r., II AKa 165/15) - a tego warunku w apelacji nie spełniono.
\n
Ustosunkowując się zaś do zarzutu obrazy art. 6 k.p.k. poprzez wskazaną obrazę art. 370§1 k.p.k. – Sąd Apelacyjny podziela pogląd wyrażony w tak w piśmiennictwie, jak i wynikający z orzecznictwa sądowego, że w świetle unormowań procedury karnej członkowie składu orzekającego są upoważnieni do zadawania pytań świadkowi w innej kolejności niż stanowi o tym generalna zasada wynikająca z §1 tego przepisu. Mogą zadawać pytania dodatkowe poza kolejnością, również przed pytaniami stron, po tych pytaniach a także na końcu każdego przesłuchania (§3). „Możliwe jest tym samym odczytanie przez sąd przed pytaniami stron świadkowi fragmentów jego poprzednich zeznań dla wyjaśnienia wątpliwości” (T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Zakamycze 2005, s. 912; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r., sygn.. akt III KK 286/06).
\n
Podobnie ocenić należy zarzut obrazy prawa do obrony w aspekcie formalnym, który pojawia się w apelacjach obrońców oskarżonych R. K. (1) ( punkt 1.i apelacji) oraz M. S. (2) (punkt 1.3 apelacji adw. J. D. (2)).
\n
Odnosząc się do podnoszonej kwestii wskazać należy, że nie stanowi naruszenia prawa do obrony sytuacja, w której w tym samym procesie jeden obrońca broni kilku oskarżonych – czy to w ramach pełnomocnictwa mu udzielonego w sprawie, czy to podczas wykonywania czynności obrończych w ramach udzielonej mu substytucji. Jedynie wówczas powyższe jest wykluczone, gdy w sprawie dochodzi do konfliktu interesów reprezentowanych współoskarżonych.
\n
Wielokrotnie w swoich judykatach Sąd Najwyższy podkreślał, że procesowa kolizja interesów oskarżonych musi być realna, rzeczywista, a nie jedynie pozorna, potencjalna. „Kolizja interesów kilku oskarżonych, bronionych przez tego samego adwokata albo radcę prawnego, zachodzi wtedy, gdy dla obrony jednego z nich celowe byłoby dezawuowanie treści wyjaśnień innego, bronionego przez tego samego adwokata albo radcę prawnego, bo takie działanie podważałoby zaufanie tych oskarżonych co do rzetelności obrony”. (tak przykładowo: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II KK 390/17, LEX nr 2487632). W niniejszej sprawie biorąc pod uwagę treść wyjaśnień oskarżonych R. K. (1) i M. S.
\n
(2), którzy nie przyznając się do winy w zakresie stawianych im zarzutów oraz prezentując konsekwentnie pogląd, że działalność w (...) spółek (...) nie była ukierunkowana na popełnianie przestępstw, a jedynie warunki zewnętrzne, niezależne od działań i postaw oskarżonych spowodowały niewywiązanie się ze zobowiązań wobec klientów i doprowadziły do upadłości spółek – w żadnym zakresie nie pomawiali się wzajemnie. Brak jest zatem podstaw do uznania, by owa kolizja interesów istotnie wystąpiła w sprawie. Obrońca oskarżonego R. K. (1) zaś zarówno w zarzucie, jak i w treści uzasadnienia apelacji na jego poparcie nie podjął się nawet próby wykazania, aby do niniejszego konfliktu rzeczywiście doszło i w którym momencie toczącego się postępowania miało powyższe miejsce i w argumentacji poprzestając na przytoczeniu orzecznictwa sądowego.
\n
Co najmniej niezrozumiały jest natomiast wywód obrońcy oskarżonego M. S. (2) w powołanym zarzucie z punktu 1.3 apelacji, bowiem jego redakcja wskazuje, że skarżący podnosi w nim argumenty dotyczące naruszenia interesów oskarżonego R. K. (1). Nie może zatem zyskać aprobaty stanowisko zaprezentowane przez obrońcę broniącego wszak innego oskarżonego, że ma gravamen do czynienia zarzutu w tym kształcie, bowiem „uchybienie w postaci pozbawienia oskarżonego R. K. prawa o obrony niewątpliwie na wpływ na sytuację procesową oskarżonego M. S. (2). Chodzi bowiem o ochronę prawa do obrony każdego ze współoskarżonych z osobna oraz wspólnego działania wszystkich oskarżonych w celu obrony przed zarzutami” (vide stron 32 apelacji).
\n
W realiach niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny nie podziela także stanowiska, że oskarżony R. K. (1) został pozbawiony prawa do obrony – tak z uwagi poprzez substytuowanie wyznaczonych w sprawie obrońców z urzędu przez obrońców broniących współoskarżonych; aplikantów; występowania sytuacji, gdy obecny był tylko jeden z obrońców; jak też po ustanowieniu przez niego obrońcy z wyboru – prowadzenie czynności dowodowych w sprawie mimo składanych wniosków o odroczenie rozprawy z uwagi na brak możliwości przygotowania się do rozprawy przez nowo ustanowionego obrońcę.
\n
Kontrola odwoławcza dokonana przez Sąd Apelacyjny wykazała, że istotnie na wielu rozprawach – enumeratywnie wskazanych w apelacji obrońcy oskarżonego R. K. (1) (nota bene również na tych, które wskazał obrońca oskarżonego M. S. (2)) zaistniały sytuacje wskazane w skardze odwoławczej. Nie jest to jednak równoznaczne z oceną, że w sprawie niniejszej obrona oskarżonego była iluzoryczna, a nie faktyczna. Dość wskazać, że skoro regulacje Kodeksu postępowania karnego dopuszczają substytuowanie obrońcy przez inny podmiot profesjonalny nie można skutecznie wywodzić, że fakt ten skutkuje obroną wyłącznie w aspekcie formalnym.
\n
Niewątpliwie również oskarżony ma prawo liczyć, że ustanowiony obrońca udzieli mu należytej pomocy prawnej, w tym podejmować czynności obrończe znając materię sprawy. Powyższą sytuację wprost reguluje art. 353 k.p.k. W piśmiennictwie wskazuje się, iż w przypadku postępowania karnego, w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wniosek o odroczenie można zgłosić tylko do rozpoczęcia przewodu sądowego, czyli do rozpoczęcia odczytywania aktu oskarżenia. Termin ten jest terminem prekluzyjnym w tym znaczeniu, że późniejsze zgłoszenie takiego wniosku nie obliguje sądu do odroczenia rozprawy, ale uzależnione jest od decyzji sądu, który powinien mieć na uwadze przyczyny opóźnienia i możliwości oskarżonego oraz jego obrońcy przygotowania się do rozprawy (Kodeks postępowania karnego, komentarz pod red.
\n
Z. Gostyńskiego, tom II, Dom Wydawniczy ABC, 2004, str. 625). Ustanowiony przez obrońcę oskarżonego R. K. (1) obrońca z wyboru podjął czynności obrończe już po otwarciu przewodu sądowego – a tym samym jego wniosków o odroczenie rozprawy nie można ocenić inaczej niż jako zmierzające wyłącznie do przedłużenia postępowania w sprawie. Nie można w tej ocenie tracić z pola widzenia również faktu, że procedowanie w niniejszej sprawie przed sądem I instancji toczyło się na wielu terminach i to na przestrzeni wielu lat (od 14 lipca 2004 r. do 23 czerwca 2015 r.) – a tym samym brak jest podstaw do zasadnego twierdzenia, że zaistniała sytuacja doprowadziła do naruszenia prawa do obrony oskarżonego i wywołała tym samym skutki dla niego negatywne.
\n
Tym samym sąd odwoławczy nie stwierdził uchybień, godzących w sferę uprawnień procesowych oskarżonych, o których mowa w art. 6 k.p.k. - zarówno w kontekście obrony w znaczeniu materialnym jak i formalnym - nie stwierdził.
\n
Także w tej części odnieść należy się do zarzutu obrazy art.386§2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. sformułowanego w apelacji obrońcy oskarżonego R. K. (1) jakoby Sąd Okręgowy nie pouczył oskarżonego o przysługujących mu uprawnieniach. Kontrola odwoławcza dokonana przez Sąd Apelacyjna wykazała, że jest to zarzut całkowicie chybiony. Zapisy protokołów rozpraw wskazują, że wszyscy oskarżeni –w tym oskarżony R. K. (1) – byli począwszy od pierwszej rozprawy wielokrotnie pouczani o przysługujących im uprawnieniach, w tym o prawie do zadawania pytań przesłuchiwanym w sprawie świadkom oraz możliwości składania dodatkowych wyjaśnień (vide t. 82, k.13787). Równocześnie aktywność procesowa oskarżonych wskazuje, że z uprawnień tych w szerokim zakresie korzystali.
\n
Również już w tej części rozważań wskazać należy, że podnoszony przez większość skarżących obrońców oskarżonych zarzut obrazy art. 424§1 k.p.k. należy uznać za chybiony. Wbrew twierdzeniom obrońców oskarżonych R. T. (punkt 1.e apelacji), A.K. (punkt 4 apelacji), A. G. (punkt 5 apelacji obrońcy oskarżonej adw. W. W. (3)), M. S. (punkt 5 i 6 apelacji obrońcy oskarżonego adw. J. D. (2)), A. G. (punkt II. apelacji obrońcy oskarżonego adw. B. - P.) uzasadnienie wyroku Sądu I instancji mimo, iż trudno uznać, by było sporządzone perfekcyjnie, pozwala na dokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej. Jest rzeczą nie wymagającą szerszego dowodzenia – bowiem w tym zakresie ugruntowany i jednolity jest pogląd zarówno doktryny, jak i orzecznictwa sądowego – że o trafności rozstrzygnięcia nie decyduje jego uzasadnienie, lecz materiał stanowiący podstawę orzeczenia.