Słusznie Sąd I instancji wziął także pod uwagę postępowanie T. M. w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Limanowej pod sygn. akt I Ns 395/10. Z analizy tamtych akt wynika, iż postępowanie było sporne, do momentu, gdy nie został podzielony prawomocnie przez sądy orzekające w sprawie zarzut zasiedzenia zgłoszony przez powoda. W ostateczności zaś zniesienie współwłasności i dział spadku po P. M. nastąpiło w sposób zaproponowany przez powoda T. M., co pozwane jako uczestniczki postępowania zaakceptowały.
\nPowód potwierdził powyższe na rozprawie w niniejszej sprawie zeznając w dniu 7 grudnia 2015 r. i wskazując jednoznacznie, że ugoda w sprawie o zniesienie współwłasności była zaproponowana przez niego (k. 456, od 02:25:49).
\nNiewątpliwie na dzień dokonywania działu ( 16 kwietnia 2013 r. ) pozwana A. K. (1) posiadała udział wynoszący 2/6, a powód T. M., C. M. oraz pozwane Z. S. i K. S. (1) posiadali udziały wynoszące po 1/6 każdy w prawie własności działek ewidencyjnych nr (...) położonych w J.. Sąd postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2013 roku o sygn. I Ns 395/10 zniósł współwłasność i dokonał działu spadku po P. M. w ten sposób, że powodowi przyznał na własność działkę ewidencyjną nr (...), natomiast pozwanej A. K. (1) działkę ewidencyjną nr (...) oraz dopłatę od powoda w łącznej wysokości 100 000 zł.
\nUwzględniając tę okoliczność słusznie Sąd Rejonowy zauważył – w odniesieniu do wartości składników majątkowych ustalonej w niniejszej sprawie -, iż przy cenach z dnia 25 marca 2017 roku, powód otrzymał ponad swój udział kwotę 288 519 zł.
\nZ kolei uwzględniając stan nieruchomości na dzień otwarcia spadku po P. M. (9 lutego 1982 roku) oraz ceny z dnia dokonywania zniesienia współwłasności i podziału spadku w sprawie o sygn. I Ns 395/10 (listopad 2012 r), powód T. M. otrzymał na własność działkę, której rynkowa wartość przewyższa należny mu udział i dokonaną spłatę na rzecz A. K. (1) o niemalże 140 000 zł.
\nDlatego z tego punktu widzenia oceniając żądanie powoda godzi w zasady współżycia społecznego także z uwagi na okoliczności ujawnione w sprawie prowadzonej pod sygn. I Ns 395/10.
\nNa skutek dokonanego podziału, niezależnie od tego z jakiej daty uwzględniać ceny, powód otrzymał na własność działkę, której wartość znacznie przekracza jego udział, nawet przy uwzględnieniu dokonanej spłaty na rzecz A. K. (1). Korzyści, które powód uzyskał ponad należny mu udział znacznie przekraczają także należny mu zachowek.
\nSąd Okręgowy podziela także pogląd Sądu I instancji, że T. M. występując z niniejszym powództwem musiał mieć świadomość, iż na skutek podziału otrzymał znacznie więcej niż istocie mu się należy.
\nStąd jego zachowanie jest sprzeczne z zasadą współżycia społecznego jaką jest swoista lojalność przy zawieraniu wszelkiego rodzaju porozumień i ugód, zwłaszcza zawieranych pomiędzy członkami najbliższej rodziny.
\nNależy zaś założyć, że siostry powoda słusznie w takich okolicznościach były przekonane, że dokonany podział wyczerpuje wszystkie roszczenie T. M. przeciwko nim, w tym o zachowek. Trudno się dziwić takiemu przekonaniu skoro przedmiotowy sposób podziału zaproponował sam powód, co było wielokrotnie powtarzane w toku niniejszego postępowania.
\nZ tych wszystkich względów Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda jako niezasadną orzekając jak w pkt. 1 sentencji na podstawie art. 385 k.p.c.
\nO kosztach procesu Sąd orzekł jak w pkt. 3 na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c..
\nWspółuczestnictwo w sprawie o zachowek ma charakter formalny i nie jest to współuczestnictwo konieczne. Nie zachodzi pomiędzy zainteresowanymi osobami więź o charakterze materialnoprawnym, łączy je natomiast jednorodzajowość samodzielnych roszczeń oraz jednakowa podstawa faktyczna i prawna (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 18 stycznia 2012 r., II CZ 143/11, z dnia 23 maja 2012 r., II CSK 705/11; z dnia 28 sierpnia 2013 r., V CSK 524/12).
\nDlatego wbrew wskazaniom apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia w stosunku do Z. S. i K. S. (1) wynosi po 18 785 zł a w stosunku do A. K. (1) 37 570 zł.
\nOkoliczność ta legła zresztą u podstaw przekazania sprawy przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu ( k. 414 ).
\nWartością przedmiotu zaskarżenia nie jest zatem kwota 75 140 zł ( k. 693 ).
\nZgodnie bowiem z dyspozycją art. 368 § 2 k.p.c. wartość przedmiotu zaskarżenia nie może być wyższa od wartości przedmiotu sporu.
\nNa koszty postępowania złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika wszystkich pozwanych ustalone na podstawie § 2 pkt. 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 poz. 1800 ).
\nW stosunku do pozwanych Z. S. i A. K. (1) byłyby to kwoty po 1800 zł ( 50 % z 3600 zł ), zaś w stosunku do pozwanej K. S. (1), która udzieliła pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym ( k. 757 ) byłaby to kwota 2700 zł ( 75 % z 3600 zł ).
\nSkładając apelację w niniejszej sprawie powód powinien teoretycznie liczyć się z ryzykiem procesowym i na podstawie miernika przeciętnie rozumującego człowieka logicznie przewidywać, iż na wypadek niepowadzenia jego argumentacji żądanie zawarte w apelacji nie będzie uwzględnione.
\nPowinien zatem powód liczyć się z obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego pozwanym, które takie wnioski zresztą złożyły.
\nSąd Okręgowy podziela jednak pogląd, iż skorzystanie z dobrodziejstwa art. 102 k.p.c. możliwe jest, gdy stan faktyczny wpływa na subiektywne przekonanie powoda o swej racji mimo, że obiektywnie racje te nie mogą zostać uwzględnione.
\nDlatego Sąd Okręgowy ocenił, że w okolicznościach niniejszej sprawy istnieje podstawa do miarkowania kosztów postępowania apelacyjnego należnych pozwanym na zasadzie art. 102 k.p.c.
\nNa rzecz każdej z pozwanych Sąd Okręgowy zasądził zatem kwoty po 900 zł orzekając jak w pkt. 2 sentencji. (...) (...)