de minimis z 5 grudnia 2016 r. oraz potwierdzenie, że doszło do spełnienia tego żądania przez (...) jako gwaranta.
\nMając jednocześnie na względzie, że strona powodowa oraz (...) przedkładając szereg dokumentów, w tym umowę portfelowej linii gwarancyjnej de minimis nr (...) z 5 kwietnia 2013 r. ze wszystkimi aneksami, nie złożyli tak fundamentalnych dla ustalenia zasadności dochodzenia od pozwanego (jako dającego zlecenie udzielenia gwarancji) zwrotu kosztów realizacji udzielonej gwarancji przez gwaranta (jako przyjmującego zlecenie) dowodów, jak wymagane treścią stosunku gwarancji wezwanie do zapłaty kierowane przez beneficjenta wraz ze wszystkimi potrzebnymi dokumentami, które zgodnie z treścią gwarancji powinny być do takiego wezwania załączone, tym bardziej należało uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy fakt złożenia przez Bank (...) S.A. jako beneficjenta prawidłowego i kompletnego w świetle stosunku gwarancji do (...) jako gwaranta wniosku o realizację gwarancji nie zostało udowodnione. W konsekwencji zaś odmienne ustalenia i oceny dokonane przez Sąd Rejonowy w tym zakresie należało uznać za błędne, zaś za zasadny podniesiony przez stronę pozwaną jeszcze w pozwie zarzut niewykazania złożenia przez powódkę prawidłowego wniosku o wypłatę gwarancji, zaś w apelacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że wezwanie do wypłaty gwarancji złożone przez powódkę do (...) było zgodne ze wzorem załącznika nr 9 do umowy portfelowej linii gwarancyjnej de minimis nr (...) z 5 kwietnia 2013 r., jak i zarzut naruszenia art. 81 ust. 1 prawa bankowego przez przyjęcie, że (...) dokonał wypłaty powódce środków z gwarancji mimo braku spełnienia określonych w gwarancji warunków formalnych tej wypłaty.
\nKonsekwencją powyższej oceny, do której doszedł dokonując rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy jako Sąd II instancji, były dalsze ustalenia, które prowadziły do uznania, że przedstawiony przez powódkę jako podstawa dochodzonego w niniejszej sprawie roszczenia i wypełniony przez nią weksel in blanco z wystawienia pozwanego był niezgodny z załączoną do niego deklaracją wekslową.
\nTrzeba podkreślić, że weksel niezupełny in blanco, nazywany niekiedy gwarancyjnym, ma na celu zapewnienie remitenta przez wystawcę, że w razie zajścia określonych okoliczności, ten pierwszy będzie miał prawo uzupełnić weksel zgodnie z ustaleniami i dochodzić roszczeń z tego tytułu. Podpisanie i wydanie innej osobie weksla niezupełnego oparte jest na zaufaniu, że remitent użyje go tylko wtedy, gdy gwarant nie wykona odpowiednio zawartej uprzednio umowy, a zarazem tylko w sposób ustalony deklaracją wekslową (por. Witold Bień, Weksel w Praktyce, Warszawa, 2007, s. 54-55).
\nJak już wskazano w deklaracji wekslowej (k. 11 akt sprawy XI GNc 1486/17) z 26 września 2014 r. celem wystawienia przez pozwanego S. W. (2) weksla in blanco było zabezpieczenie roszczenia Banku (...) jako przyjmującego zlecenie udzielenia gwarancji bankowej w stosunku do pozwanego jako dającego zlecenie wystawienia gwarancji bankowej na rzecz powódki Banku (...) S.A. jako beneficjenta gwarancji z tytułu zwrotu kosztów (wydatków) poczynionych przez przyjmującego zlecenie, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia (art. 742 k.c.). W ramach stosunku zlecenia między pozwanym a (...) roszczenie to zostało wprost wskazane w punkcie 3 oświadczeń pozwanego w dokumencie zlecenia (tj. wniosku o udzielenie przez (...) gwarancji spłaty kredytu w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis – k. 167-168) oraz w § 6 ust. 4 wzorca umownego „Warunki uzyskania w Banku (...) gwarancji spłaty kredytu w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis” stanowiącego załącznik nr 13 do umowy portfelowej linii gwarancyjnej de minimis nr (...) (k. 196-198v), co do zapoznania się z którym oraz co do którego akceptacji pozwany oświadczenie złożył we wspomnianym punkcie 3 zlecenia (wniosku) pozwanego. W deklaracji wekslowej zostało z kolei opisane jako prawo do wypełnienia weksla na sumę odpowiadającą zobowiązaniu wystawcy weksla (pozwanego) z tytułu „zrealizowanej gwarancji spłaty” kredytu udzielonego przez Bank (...) S.A. Biorąc pod uwagę, w toku całych rozważań Sądu Okręgowego podkreślaną, odrębność stosunku zlecenia udzielenia gwarancji oraz stosunku gwarancji (...), dla którego wystawiony był pierwotnie weksel oraz deklaracja wekslowa, jedynym zobowiązaniem pozwanego jako wystawcy weksla i deklaracji wekslowej, jakiego mógłby od pozwanego (...) dochodzić było właśnie zobowiązanie wyżej opisane wynikające z art. 742 k.c. oraz z punktu 3 oświadczeń pozwanego w zleceniu wystawienia gwarancji (wniosku) oraz w § 6 ust. 4 warunków uzyskania w (...) gwarancji spłaty kredytu w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis. (...) czy też jego następca prawny w drodze przelewu wierzytelności, a w szczególności powódka jako taki cesjonariusz na mocy umowy z 3 lutego 2017 r. według wzoru stanowiącego załącznik nr 16 do umowy portfelowej linii gwarancyjnej de minimis nr (...) – mógł tym samym wypełnić wystawiony przez pozwanego weksel in blanco tylko na sumę odpowiadającą zobowiązaniu pozwanego z tytułu zwrotu (...) wydatków (kosztów) poniesionych w celu należytego wykonania umowy zlecenia udzielenia gwarancji bankowej, a tym samym tylko w celu uzyskania przez (...) zwrotu od pozwanego jako dającego zlecenie wystawienia gwarancji kwoty, jaką (...) wypłaciłby jako gwarant beneficjentowi na podstawie prawidłowo pod względem formalnym wypełnionego wniosku beneficjenta o wypłatę środków pieniężnych, w ramach realizacji gwarancji mającej charakter abstrakcyjny, a więc takiej, w przypadku której nie miało znaczenia dla zasadności wypłaty gwarancji to, czy pozwany rzeczywiście nie spłacił zabezpieczonego nią kredytu (w razie nadużycia, pozwany miałby roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w stosunku do beneficjenta dopiero po zaspokojeniu roszczenia gwaranta występującego jako przyjmujący zlecenie udzielenia gwarancji), lecz to, czy beneficjent złożył poprawny formalnie wniosek (żądanie) realizacji gwarancji.
\nSkoro – jak wyżej wskazano – w ocenie Sądu Okręgowego nie zostało w niniejszej sprawie udowodnione, że powódka (jako beneficjent gwarancji) złożyła do (...) (jako gwaranta) prawidłowy pod względem formalnym wniosek o realizację gwarancji i wypłatę świadczenia pieniężnego, to tym samym za całkowicie nieudowodnione należało także uznać istnienie po stronie (...) (jako przyjmującego zlecenie udzielenia gwarancji) od pozwanego (jako dającego zlecenie udzielenia gwarancji) roszczenia o zwrot wydatków poniesionych w celu należytego wykonania umowy zlecenia, tj. wydatków w celu zaspokojenia roszczenia beneficjenta gwarancji w ramach stosunku gwarancji bankowej. Konsekwencją nieudowodnienia istnienia wskazanego roszczenia (...) była niemożność przyjęcia, że doszło do skutecznego przelewu tej nieudowodnionej wierzytelności stosownie do art. 509 k.c. z (...) na powódkę na mocy umowy przelewu wierzytelności z 3 lutego 2017 r., zgodnej z wzorem określonym w załączniku nr 16 do umowy portfelowej linii gwarancyjnej de minimis nr (...), a wreszcie – brak podstaw do wypełnienia złożonego jako podstawy pozwu w sprawie XI GNc 1486/17 weksla in blanco wypełnionego przez powódkę - Bank (...) S.A. - jako nabywcę wierzytelności od (...). Skoro bowiem nie zostało udowodnione, że wierzytelność ta przysługiwała Bankowi (...), to w konsekwencji, ze względu na zasadę nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet, nie zostało także udowodnione, że wierzytelność zabezpieczona wekslem przeszła w drodze przelewu na powódkę.
\nJeżeli zaś zgodnie z powyższymi rozważaniami przyjąć, że na powódkę nie została przelana wierzytelność obejmująca zobowiązanie pozwanego „z tytułu zrealizowanej gwarancji spłaty” kredytu, a nadto, że istnienie tego zobowiązania w jakiejkolwiek kwocie nie zostało udowodnione, to powódka nie mogła także wypełnić weksla in blanco zgodnie z deklaracją wekslową, gdyż weksel ten (zgodnie z deklaracją) mógł być wypełniony tylko na sumę odpowiadającą zobowiązaniu pozwanego z tytułu „zrealizowanej gwarancji spłaty” kredytu, a zatem tylko na sumę zobowiązania pozwanego „ze zlecenia udzielenia gwarancji bankowej”. Wreszcie skoro (...) (a następnie powódce) nie przysługiwało opisywane roszczenie zabezpieczone wekslem względem pozwanego, to powódka wypełniając weksel in blanco uczyniła to niezgodnie z deklaracją wekslową, a co za tym idzie, w świetle art. 10 prawa wekslowego pozwany mógł broniąc się przed spełnieniem świadczenia określonego w wekslu odwołując się do stosunku podstawowego, co też czynił w toku postępowania, a jak wynikało z powyższych rozważań Sądu Okręgowego, uczynił to skutecznie.
\nW konsekwencji – odmiennie, niż uczynił to Sąd Rejonowy – roszczenie powódki o zapłatę kwoty 45.021,32 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od 6 kwietnia 2017 r., dochodzone pierwotnie w połączonej sprawie oznaczonej sygnaturą XI GNc 1486/17, należało uznać za bezzasadne, a co za tym idzie Sąd Okręgowy w punkcie 1 wyroku zmienił – na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. – zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w jego punkcie III w ten sposób, że oddalił uwzględnione w nim powództwo Banku (...) S.A. (obecnie (...) Bank (...) S.A.).
\nO kosztach w postępowaniu w pierwszej instancji, w sprawie pierwotnie oznaczonej sygnaturą XI GNc 1486/17, Sąd Rejonowy orzekł w pkt IV, zasądzając te koszty od pozwanego na rzecz powódki (opłatę od pozwu, wynagrodzenie pełnomocnika powódki i opłatę od pełnomocnictwa). Po zmianie wyroku pozwany jest stroną wygrywającą sprawę, pozwany nie poniósł opłat sądowych ani kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, co prowadzi do uchylenia pkt IV wyroku Sądu Rejonowego, o czym orzeczono w punkcie 1 wyroku Sądu Okręgowego.
\nW V Sąd Rejonowy rozliczył nieuiszczone koszty sądowe (w wysokości 7.938 zł), przy czym sprawy pierwotnie oznaczonej sygnaturą XI GNc 1486/17 dotyczy kwota 6.117 zł, co do tej kwoty pozwany złożył apelację. Skoro pozwany jest stroną wygrywającą sprawę, w punkcie 2 Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w zakresie jego punktu V w ten sposób, że nakazał ściągnąć tą kwotę od powódki na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie jako nieuiszczone koszty sądowe w sprawie. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w tym przedmiocie był art. 113 ust 1 ustawy o kosztach sądowych, przy czym na powyższą kwotę złożyła się brakująca część opłaty od pozwu w sprawie pierwotnie rozpoznawanej pod sygn. akt XI GNc 1486/17 oraz wynagrodzenie kuratora reprezentującego pozwanego przed Sądem I instancji, w kwocie 1.689 zł i 4.428 zł. W związku z przegraniem przez powódkę sprawy co do zaskarżonej części, w tym zakresie zastosowanie znajdowała ogólna reguła odpowiedzialności za wynik postepowania (art. 98 § 1 k.p.c.) .
\nW punkcie 3 Sąd przyznał kuratorowi dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie kwotę 1.800 zł tytułem wynagrodzenia, mając na względzie wartość przedmiotu zaskarżenia (45.022,32 zł) na podstawie § 10 ust. 1 pkt 1, w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) oraz § 1 i pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określania wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 536), przy czym Sąd uznał, że stawka w wysokości 50% stawki minimalnej określonej dla radcy prawnego będzie stosowna z uwagi na stopień zawiłości sprawy i nakład pracy kuratora w sprawie wymagającej przeprowadzenia rozprawy.
\nDodatkowo, w punkcie 4 Sąd Okręgowy obciążył powódkę kosztami postępowania apelacyjnego, których nie miał obowiązku uiścić kurator, na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie. O kosztach tych, w wysokości opłaty od apelacji w kwocie 2.252 zł oraz w wysokości wynagrodzenia kuratora pozwanego za drugą instancję, orzeczono zgodnie z treścią art. 96 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 w zw. z art. 113 ust 1 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych, przy zastosowaniu reguły odpowiedzialności za wynik postepowania (art. 98 § 1 k.p.c.).
\nSSO Patrycja Baranowska SSO Agnieszka Kądziołka SSR del. Monika Rzepiejewska