Wszystkie te przesłanki zostały spełnione w rozpatrywanej sprawie , a przywołany w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 498 § 1 k.c. jest niezasadny. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powoływanej wyżej uchwały w sprawie III CZP 6/21, jeżeli bez bezskutecznego postanowienia umowa kredytu nie może wiązać, konsumentowi i kredytodawcy przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.) , a kredytodawca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna. Dzieje się tak dlatego, że płatności kredytobiorcy ukierunkowane na umorzenie umownego zobowiązania kredytowego (jak się okazało - nieważnego) nie prowadzą do umorzenia jego zobowiązania do zwrotu otrzymanej kwoty kredytu jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.), gdyż sprzeciwia się temu zarówno brak woli umorzenia zobowiązania z tytułu nienależnego świadczenia - a zapłata jest czynnością prawną - jak i brak podstaw po stronie banku, aby inaczej rozumieć działanie świadczącego.
\nZe względu na przyznaną kredytobiorcy-konsumentowi możliwość podjęcia wiążącej decyzji co do sanowania niedozwolonej klauzuli i co do zaakceptowania konsekwencji całkowitej nieważności umowy (i sprzeciwienia się zarazem udzieleniu mu ochrony przed tymi konsekwencjami przez wprowadzenie regulacji zastępczej), należy uznać, iż roszczenie kredytodawcy o zwrot świadczenia nienależnego powstaje i może stać się wymagalne dopiero po podjęciu przez kredytobiorcę-konsumenta wiążącej decyzji w tym względzie. Dopiero wtedy można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny, a strony mogły zażądać skutecznie zwrotu nienależnego świadczenia. W realiach sporu stan taki należy wiązać z pismem pozwanej z dnia 12 kwietnia 2018 roku, w którym powołała się na niedozwolone postanowienia umowy oraz na jej nieważność i wyraziła wolę potrącenia przysługującej jej wierzytelności o zwrot świadczenia nienależnego w wysokości 247.766,89 z wierzytelnością Banku o zwrot kapitału kredytu w wysokości 217.185,06 zł.
\nW rezultacie uznać należy, iż wobec nieważności (trwałej bezskuteczności) umowy kredytu hipotecznemu nr (...) stronie powodowej daty doręczenia tego pisma przysługiwała wzajemna wierzytelność o zwrot świadczenia nienależnego w postaci wypłaconego kapitału kredytu.
\nGdyby nawet uznać, że w dacie powołanego wyżej pisma wierzytelność wzajemna pozwanej przedstawiona do potrącenia nie była jeszcze wymagalna, gdyż w tym celu konieczne było odrębne wezwanie do zapłaty w rozumieniu art. 455 k.c. , to nie sposób pominąć, że pozwana ponowiła oświadczenie o potrąceniu w piśmie z dnia 17 kwietnia 2019 r. (vide k 450 akt). Przy tym założeniu rolę wezwania do zapłaty pełniłoby pismo z dnia 12 kwietnia 2018 r., skutecznie doręczone stronie powodowej, zaś oświadczenie o potrąceniu zostało skutecznie złożone w kolejnym piśmie z dnia 17 kwietnia 2019 r. Odpis tego pisma zgodnie z zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2019 r. został doręczony bezpośrednio stronie powodowej (zarządzenie k 454, doręczenie k 458, odpowiedź powoda k 461).
\nSkutkiem potrącenia jest umorzenie wierzytelności wzajemnych do wysokości wierzytelności niższej, w tym wypadku do wysokości wierzytelności Banku (art. 498 § 2 k.c.). Dla wywołania tego skutku nie ma znaczenia stanowisko Banku, który zakwestionował dokonane potrącenie. Oświadczenie o potrąceniu stanowi jednostronne oświadczenie woli, dla wywołania skutków którego nie jest wymagane oświadczenie (szczególnie co do zgody) drugiej strony, a więc adresata oświadczenia. Oznacza to, że zakres potrącenia wyznacza – co do zasady – wola osoby składającej oświadczenie (wyrok SN z 30 kwietnia 2019 r., I CSK 245/18, LEX nr 2660321).
\nW tym stanie rzecz brak było także podstaw dla uwzględnienia żądania zgłoszonego przez Bank jako ewentualne.
\nMając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powoda jako bezzasadną O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. Na koszty poniesione przez pozwaną, która w procesie występuje samodzielnie, złożyły się wydatki związane ze stawiennictwem na rozprawie apelacyjnej, na którą pozwana została wezwana do osobistego stawiennictwa. Wydatki te obejmowały zryczałtowane koszty dojazdu własnym samochodem obliczone z uwzględnieniem odległości siedziby Sądu Apelacyjnego od miejsca zamieszkania powódki (około 94 km) oraz stosowanej odpowiednio stawki z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania dla celów służbowych samochodów osobowych, motocyklu i motorowerów niebędących własnością pracodawcy.