W tym miejscu, nawiązując do zaliczonego w poczet materiału dowodowego postanowienia Sądu Rejonowego Dla Warszawy -Woli w Warszawie z dnia 7 stycznia 2026r. w sprawie IIIK 446/25, wskazać należy, iż istnieje potrzeba zachowania całkowitej odrębności oceny znaczenia i wymowy materiału autorstwa oskarżonego (...) wobec zachowania Ś. E. i wobec zachowania Ł. I.. Wszak ocena ta jest zależna od indywidulanych zachowań każdego z nich.
\nOdnosząc się natomiast do zarzutu rażącej niewspółmierności kary, wskazać należy, iż zarzut ten został podniesiony zarówno przez obrońcę oskarżonego, jak i pełnomocnika oskarżyciela prywatnego. O ile jednak obrońca oskarżonego wywodził, że kara jest nadmienienie surowa, o tyle pełnomocnik oskarżyciela prywatnego twierdził, iż jest ona zbyt łagodna. Niemniej pamiętać trzeba, że z racji na ocenny charakter zasad wymiaru kary, niewspółmierność kary, środka karnego czy nawiązki musi być natury zasadniczej, tzn. w stopniu niedającym się zaakceptować. W orzecznictwie zgodnie wskazuje się, że rażąca niewspółmierność kary, uzasadniająca uwzględnienie zarzutu z art. 438 pkt 4 k.p.k., występuje wtedy, gdy kara orzeczona nie uwzględnia w należyty sposób stopnia społecznej szkodliwości przypisywanego czynu oraz nie realizuje wystarczająco celu kary, ze szczególnym uwzględnieniem celów zapobiegawczych i wychowawczych. Pojęcie niewspółmierności rażącej oznacza znaczną, wyraźną i oczywistą, a więc niedającą się zaakceptować dysproporcję między karą wymierzoną a karą sprawiedliwą (zasłużoną). Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo ( vide: wyroki SN: z 22 października 2007 r., (...) 75/07, LEX nr 569073; z 26 czerwca 2006 r., (...) 28/06, LEX nr 568924; z 30 czerwca 2009 r., WA 19/09, OSNwSK 2009, poz. 1255; z 11 kwietnia 1985 r., V KRN 178/85, OSNKW 1985/7-8, poz. 60). Tak orzeczona kara może wynikiem bądź to nie dostrzeżenia występującej in concreto okoliczności istotnej z punktu widzenia dyrektywy wymiaru kary z art. 53 k.k. i nast. lub też nie nadania im adekwatnej wagi. Oceniając współmierność kary w relacji do dyrektyw i okoliczności wyznaczających jej wymiar, nie wolno zapominać, że art. 53 § 1 k.k. pozostawia wymiar kary sędziowskiemu uznaniu, nakazując, aby mieściła się ona w granicach przewidzianych przez ustawę. Przy ocenie kary przez pryzmat jej rażącej niewspółmierności nie można zatem nie uwzględniać granic, w jakich kara za dane przestępstwo może być orzeczona i w jakich niejako \" proporcjach\" pozostaje kara orzeczona względem granic pozostawionych sędziowskiemu uznaniu. Oczywiście nie oznacza to, że na przykład kara mieszcząca się \"
\npośrodku\" tegoż zagrożenia zawsze będzie karą współmierną, a na zarzut rażącej niewspółmierności będą narażone wyłącznie kary niejako \" graniczne\". Niemniej jednak stopień wykorzystania sankcji karnej przewidzianej za dane przestępstwo uznać należy za czynnik mający niebagatelne znaczenie przy całościowej ocenie, czy konkretna kara jest niewspółmierna, i to rażąco. Dyrektywa prewencji indywidualnej oznacza, że sankcja (jej rodzaj i wysokość) powinna być tak dobrana, aby zapobiec popełnianiu w przyszłości przestępstw przez oskarżonego, co może zostać osiągnięte poprzez odstraszanie sprawcy od popełniania przestępstw albo jego wychowanie (resocjalizację). Efekt \" odstraszający\" kary ma zmaterializować się w umyśle sprawcy, ma wytworzyć przeświadczenie o nieopłacalności popełniania przestępstw w przyszłości, przekonanie o tym, że każde przestępstwo jest karane odpowiednio surowo, a ponowne popełnianie podobnych czynów nieuchronnie prowadzi do istotnego podwyższenia wymiaru kary ponad próg dolnego zagrożenia. Wtedy rodzi się uzasadnione prawdopodobieństwo, że sprawca skazany na karę odpowiednio surową powstrzyma się przed ponownym rozmyślnym popełnieniem czynu zabronionego ( vide: wyrok SA we Wrocławiu z dnia 14 marca 2007 r., II AKa 58/07, KZS 2007, z. 9, poz. 52). Idea wychowania (resocjalizacji) przez karę zakłada z kolei takie dostosowanie wysokości i rodzaju kary kryminalnej do indywidualnych potrzeb sprawcy, aby przez sankcję został on \" wychowany\", tj. zrozumiał naganność swojego zachowania i w przyszłości przestrzegał porządku prawnego. W obu przypadkach orzeczona kara ma być adekwatna w tym znaczeniu, że racjonalne w realiach danej sprawy (oskarżonego) oznaczenie progu uprawniającego do wniosku o możności osiągnięcia tych celów wyznacza próg powyżej, którego orzekanie kary jest zbędne, a przez to może ona nabrać cech rażącej niewspółmierności przez swą surowość. Z kolei w zakresie prewencji ogólnej, rozumianej pozytywnie, chodzi tu o kształtowanie właściwych ocen i postaw w społeczeństwie, a w szczególności utwierdzenie ogółu w przekonaniu, że sprawcy przestępstw ponoszą odpowiedzialność za swoje czyny, a wymierzona im kara jest zawsze adekwatna do stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości ich czynu. Tylko taka sprawiedliwa kara może bowiem wywierać pozytywny i kształtujący wpływ na zachowania społeczne, budząc jednocześnie ogólną aprobatę dla obowiązującego systemu prawnego ( vide: wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., II AKa 1/14, LEX nr 1441560). Istotą prewencji ogólnej nie jest więc wyłącznie wymierzanie surowych kar pozbawienia wolności, lecz kształtowanie w społeczeństwie przekonania o nieuchronności kary, jej dostosowanie do stopnia winy sprawcy i okoliczności podmiotowo-przedmiotowych czynu, a zatem karanie sprawiedliwe i tworzące atmosferę zaufania do obowiązującego systemu prawnego (
\nvide: wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., II AKa 1/14, LEX nr 1441560). Zarzut rażącej niewspółmierności kary, niezależnie od kierunku, o którym mowa w art. 438 pkt 4 k.p.k. w kontekście powyższych wskazań może zatem in concreto okazać się skutecznym w razie wykazania przez podnoszącego zarzut jednej z niżej wskazanych sytuacji: wykazania wpływu na wysokość orzeczonej kary wzięcia przez orzekający sąd okoliczności z tej perspektywy irrelewantnej bądź to z perspektywy art. 53 § 1 k.k. jako takiego, bądź też okoliczności na płaszczyźnie dyrektyw sądowego wymiaru kary mających znaczenie, natomiast nie występujących in concreto, wadliwie ustalenie istnienia okoliczności obciążającej lub wadliwe nie nieustalenie okoliczności łagodzącej, wreszcie przydanie nadmiernego znaczenia poszczególnym, relewantnym okolicznościom ( vide: Wyrok SA we Wrocławiu z 26.11.2024 r., II AKa 229/24, LEX nr 3907068).
\nW ocenie Sądu Okręgowego zarzuty zarówno pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, jak i obrońcy oskarżonego dotyczące rażącej niewspółmierności orzeczonej kary nie znajdują podstaw w zgromadzonym materiale sprawy. Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, iż czyn przypisany oskarżonemu wyczerpuje znamiona występku z art. 212 § 1 i 2 k.k., zagrożonego karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Już sam ustawowy katalog sankcji wskazuje, że ustawodawca przewidział w tym wypadku szerokie spektrum reakcji karnej. Możliwość orzeczenia samoistnej grzywny stanowi wyraz przekonania ustawodawcy, iż w typowych wypadkach naruszenia czci za pomocą środków masowego komunikowania adekwatną i wystarczającą reakcją może być kara o charakterze majątkowym, której dolegliwość powinna zostać zindywidualizowana w oparciu o mechanizm stawek dziennych. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że istotą konstrukcji grzywny orzekanej w stawkach dziennych jest jej dwuetapowość, na którą słusznie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy. Tak więc, w pierwszej kolejności sąd określa liczbę stawek dziennych, co stanowi wyraz oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu ( wymiar kary sensu stricto), a następnie ustala wysokość jednej stawki, uwzględniając dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Tym samym już sama konstrukcja tej kary zapewnia możliwość takiego jej ukształtowania, aby była ona realnie odczuwalna dla sprawcy, niezależnie od poziomu jego dochodów.
\nPrzechodząc do analizy poszczególnych okoliczności uwzględnionych przez Sąd Rejonowy przy wymiarze kary, wskazać należy, że zostały one prawidłowo ocenione zgodnie z dyrektywami określonymi w art. 53 k.k. Sąd Rejonowy w sposób jednoznaczny wskazał, iż materiał video opublikowany przez oskarżonego na kanale (...) miał szeroki zasięg i dotyczył kwestii społecznie wrażliwych, co w naturalny sposób potęgowało jego oddziaływanie. Jednocześnie podkreślił, że skutki czynu dotknęły pokrzywdzonego zarówno w sferze zawodowej poprzez utratę możliwości kontynuowania dotychczasowej działalności i osiągania z niej dochodów, jak i w sferze osobistej, powodując ostracyzm społeczny, utratę zaufania oraz długotrwałe negatywne konsekwencje wizerunkowe. Okoliczności te nie zostały zlekceważone, lecz znalazły odzwierciedlenie w liczbie orzeczonych stawek dziennych, która, jak trafnie wskazano w uzasadnieniu, została ustalona przede wszystkim w oparciu o stopień społecznej szkodliwości czynu, w tym rozmiar wyrządzonej krzywdy. Sąd Rejonowy wyraźnie zaakcentował, że krzywda ta była „ bardzo duża, zarówno w sferze życia zawodowego, jak i rodzinnego” pokrzywdzonego, co przesądza, iż rozmiar ujemnych następstw przestępstwa stanowił istotny element oceny. Nie sposób zatem przyjąć, aby Sąd I instancji „ całkowicie zlekceważył” znaczenie rozmiaru skutków czynu, jak twierdził pełnomocnik oskarżyciela prywatnego. Odmienna ocena surowości reakcji karnej nie może być utożsamiana z pominięciem określonych okoliczności. W tym kontekście, nie zasługuje również na aprobatę stanowisko pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, jakoby jedynie kara pozbawienia wolności mogła oddać wagę naruszonego dobra. O ile bowiem dobro w postaci czci i dobrego imienia zasługuje na ochronę, o tyle ustawodawca, utrzymując w art. 212 § 2 k.k. możliwość orzeczenia grzywny jako sankcji samoistnej, przesądził, że także kara majątkowa może stanowić adekwatną reakcję na tego rodzaju naruszenie. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby de facto do stworzenia pozaustawowej hierarchii kar, w której kara pozbawienia wolności byłaby traktowana jako domyślna i uprzywilejowana, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą proporcjonalności oraz indywidualizacji wymiaru kary. Należy przy tym podkreślić, że przestępstwo z art. 212 § 2 k.k. jest powszechnym przestępstwem formalnym ma charakter formalny. Wystarczy, że enuncjacja sprawcy jest obiektywnie w stanie wywołać skutek w postaci poniżenia lub utraty zaufania niezależnie od tego, czy on w rzeczywistości zaistniał, czy nie. Nie podlega zatem dowodzeniu również nastąpienie skutku, natomiast takie następstwo może zostać uwzględnione przy wymiarze kary (
\npor. J. Kulesza [w:] A. Behan, M. Filipczak, M. Grudecki, K. Patora, K. Wala, J. Kulesza, Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2025, art. 212). W realiach niniejszej sprawy, co trafnie zauważył Sąd Rejonowy, brak było negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego na płaszczyźnie prawno-procesowej, co świadczyło również o braku rzetelności i profesjonalizmu w działaniu oskarżonego. Okoliczność ta została uwzględniona przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, lecz nie może automatycznie prowadzić do wniosku, że tylko kara izolacyjna byłaby adekwatna. W świetle powyższego nie sposób uznać, aby orzeczona kara grzywny, ukształtowana przy uwzględnieniu wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu, nagannej motywacji sprawcy oraz rozmiaru krzywdy pokrzywdzonego, była karą rażąco łagodną.
\nStanowi ona realną i wymierną dolegliwość, odpowiadającą zarówno stopniowi winy oskarżonego, jak i potrzebom w zakresie prewencji szczególnej oraz ogólnej, przy jednoczesnym zachowaniu konstytucyjnej zasady proporcjonalności reakcji karnej. Ponadto, nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy i wszechstronny ustalił motywację oskarżonego oraz charakter jego działania. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym treść opublikowanego materiału video, jego forma, sposób narracji oraz kontekst publikacji, jednoznacznie wskazywał, iż oskarżony nie kierował się wyłącznie, ani nawet przede wszystkim, wolą realizacji społecznie uzasadnionego interesu, lecz dążył do wywołania rozgłosu, zwiększenia liczby odbiorców oraz osiągnięcia wymiernych korzyści wizerunkowych i finansowych.
\nSąd I instancji trafnie wskazał, że motywacją oskarżonego była chęć wzbudzenia sensacji oraz zdobycia jeszcze większej popularności w przestrzeni internetowej. Sąd ten wskazał, iż jako wieloletni twórca internetowy oskarżony miał pełną świadomość mechanizmów funkcjonowania mediów społecznościowych i zależności pomiędzy kontrowersyjnością przekazu a jego zasięgiem oraz potencjalną monetyzacją. Z materiału dowodowego wynikało również, że po publikacji przedmiotowego materiału zainteresowanie jego działalnością wzrosło, co przekładało się na realne zwiększenie możliwości zarobkowych. Okoliczność ta pozostaje istotna nie tylko z punktu widzenia motywacji sprawcy, lecz także przy ocenie stopnia zawinienia.
\nW tym kontekście nie sposób podzielić twierdzenia autora apelacji ( pełnomocnika oskarżyciela prywatnego), jakoby Sąd Rejonowy zlekceważył naganność motywacji oskarżonego. Wręcz przeciwnie, z pisemnych motywów wyroku wynika jednoznacznie, że motywacja ta została oceniona jako zasługująca na potępienie i stanowiła jedną z kluczowych okoliczności obciążających. Sąd meriti trafnie wskazał, że działanie ukierunkowane na osiągnięcie rozgłosu i korzyści finansowych kosztem dobrego imienia innej osoby w sposób oczywisty zwiększa stopień społecznej szkodliwości czynu w rozumieniu art. 115 § 2 k.k. Podkreślić należy również, że Sąd Rejonowy właściwie ocenił sposób działania oskarżonego. Z uzasadnienia wyroku wynika, iż oskarżony nie zachował należytej ostrożności przy formułowaniu poważnych zarzutów wobec pokrzywdzonego, nie przeprowadził rzetelnej analizy dostępnych informacji, nie zweryfikował ich w sposób odpowiadający standardom staranności wymaganym od osoby publicznie zabierającej głos w sprawach o doniosłym znaczeniu społecznym. Sąd słusznie zauważył, że brak jakichkolwiek negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego na płaszczyźnie prawno-procesowej dowodził, iż przeprowadzone przez oskarżonego „ śledztwo” nie było oparte na wiarygodnych podstawach. W świetle art. 115 § 2 k.k., przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Sąd Rejonowy w sposób wyraźny odwołał się do tych dyrektyw, wskazując, że oskarżony, mając świadomość siły oddziaływania swoich treści oraz rozpoznawalności pokrzywdzonego, mimo to zdecydował się na publikację materiału video zawierającego ciężkie zarzuty, niepoparte dostatecznymi dowodami. Takie zachowanie niewątpliwie zwiększa stopień naganności czynu.
\nJednocześnie Sąd Rejonowy zasadnie wskazał, że po stronie oskarżonego występowała jedna istotna okoliczność łagodząca, tj. uprzednia niekaralność. Okoliczność ta, wbrew twierdzeniom pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, nie ma charakteru czysto formalnego ani iluzorycznego. W realiach niniejszej sprawy miała ona istotne znaczenie przy wyborze rodzaju kary. Nie można tracić z pola widzenia, że oskarżony dotychczas nie wchodził w konflikt z prawem, prowadził ustabilizowane życie zawodowe i rodzinne, a przypisany mu czyn miał charakter incydentalny, a nie powtarzalny. Brak wcześniejszej karalności świadczy o tym, że dotychczasowy sposób funkcjonowania oskarżonego w społeczeństwie nie dawał podstaw do formułowania wniosku o utrwalonej demoralizacji czy wysokim stopniu niepoprawności.
\nW świetle dyrektyw z art. 53 § 1 k.k., Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych w ustawie, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy. W przypadku sprawcy niekaranego, wobec którego brak jest danych wskazujących na skłonność do powrotu do przestępstwa, sięganie po karę izolacyjną powinno mieć charakter wyjątkowy i być zastrzeżone dla sytuacji, w których inne rodzaje sankcji nie byłyby w stanie spełnić swoich funkcji. Równocześnie Sąd Rejonowy odniósł się do postawy oskarżonego po popełnieniu czynu. Tym samym, Sąd meriti nie pominął braku przeprosin, sprostowania czy wyraźnego aktu skruchy. Okoliczność ta została oceniona negatywnie i zaliczona do czynników obciążających. Niemniej jednak brak autokrytycyzmu, choć naganny, nie może automatycznie prowadzić do wniosku, iż jedynie kara pozbawienia wolności będzie adekwatna. Przyjęcie takiej tezy prowadziłoby do swoistego „ represjonowania” postawy procesowej oskarżonego. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy prawidłowo wyważył zatem wszystkie okoliczności, zarówno obciążające ( naganna motywacja, sposób działania, brak staranności, brak przeprosin), jak i łagodzące ( uprzednia niekaralność). W wyniku tej oceny uznał, że adekwatną reakcją będzie kara grzywny w wymiarze, który przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej oskarżonego stanowi realną i odczuwalną dolegliwość. Sąd Rejonowy uwzględnił w sposób wystarczający uwzględnił warunki majątkowe oskarżonego, w tym osiągane przez niego ponadprzeciętnie wysokie dochody oraz wzrost możliwości zarobkowych po publikacji inkryminowanego materiału video. Z pisemnych motywów wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd I instancji przeprowadził wnikliwą analizę sytuacji ekonomicznej oskarżonego, odnosząc się zarówno do deklarowanych przez niego miesięcznych dochodów ( sięgających kilkudziesięciu tysięcy złotych), jak i do konkretnych kontraktów, w ramach których uzyskał wynagrodzenie rzędu kilkuset tysięcy złotych za pojedyncze zlecenie. Okoliczności te nie były przez oskarżonego skutecznie kwestionowane, a ich ustalenie stanowiło podstawę do określenia wysokości jednej stawki dziennej grzywny w sposób odpowiadający dyrektywom z art. 33 § 3 k.k. Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował konstrukcję grzywny w stawkach dziennych, uwzględniając jej dwuetapowy charakter. W pierwszej kolejności, zgodnie z art. 33 § 1 k.k., ustalił liczbę stawek, kierując się stopniem społecznej szkodliwości czynu oraz stopniem zawinienia oskarżonego. Następnie, określając wysokość jednej stawki, wziął pod uwagę dochody sprawcy, jego możliwości zarobkowe, realia prowadzonej działalności, a także fakt, iż nie posiada on osób pozostających na jego utrzymaniu. Ponadto, wbrew twierdzeniom pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, Sąd
\nmeriti nie zbagatelizował okoliczności, że sytuacja majątkowa oskarżonego uległa poprawie m.in. w związku ze wzrostem rozpoznawalności po publikacji materiału. Przeciwnie, właśnie ta okoliczność stanowiła dodatkowy argument przemawiający za ustaleniem stawki dziennej na poziomie adekwatnym do rzeczywistych możliwości finansowych sprawcy, tak aby kara nie miała charakteru iluzorycznego. Nie można podzielić stanowiska apelacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, że wobec wysokich dochodów oskarżonego kara grzywny, nawet w najwyższym wymiarze, z natury rzeczy nie będzie dolegliwa. Konstrukcja grzywny w stawkach dziennych została bowiem wprowadzona właśnie po to, aby zapewnić proporcjonalność i indywidualizację dolegliwości finansowej. Wysokość jednej stawki nie ma realizować funkcji represyjnej sensu stricto, tę funkcję pełni liczba stawek, lecz zapewnić, aby kara była realnie odczuwalna dla konkretnego sprawcy, stosownie do jego statusu ekonomicznego. Sąd Rejonowy trafnie zauważył, że łączna wysokość orzeczonej grzywny stanowi równowartość 4 – 5 miesięcznych dochodów deklarowanych przez oskarżonego. W realiach niniejszej sprawy nie sposób uznać takiej kwoty za symboliczną czy pomijalną. Dolegliwość polegająca na obowiązku zapłaty sumy odpowiadającej wielomiesięcznym zarobkom stanowi istotne obciążenie finansowe, nawet dla osoby osiągającej ponadprzeciętne dochody. Argumentacja autora apelacji zmierza w istocie do przyjęcia tezy, że wobec osób zamożnych kara grzywny jest co do zasady niewystarczająca, a właściwą sankcją powinna być kara izolacyjna.
\nTaki pogląd nie znajduje oparcia ani w treści art. 212 § 2 k.k., ani w systemie prawa karnego. Ustawodawca nie uzależnia rodzaju kary od poziomu dochodów sprawcy, lecz przewiduje mechanizmy pozwalające na jej zindywidualizowanie. Przyjęcie stanowiska zaprezentowanego przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego prowadziłoby do nieuprawnionej i sprzecznej z zasadą równości wobec prawa penalizacji statusu majątkowego sprawcy. Nie można również pominąć, że kara grzywny obok funkcji represyjnej pełni funkcję zapobiegawczą. W realiach niniejszej sprawy wymierzona grzywna, uwzględniająca skalę dochodów oskarżonego, stanowi realną ekonomiczną sankcję, która powinna skłonić go do refleksji nad konsekwencjami instrumentalnego formułowania zarzutów.
\nWreszcie nie zasługuje na aprobatę zarzut naruszenia dyrektywy prewencji ogólnej. Ponownie wymaga podkreślenia, że w zakresie prewencji ogólnej, rozumianej pozytywnie, chodzi tu o kształtowanie właściwych ocen i postaw w społeczeństwie, a w szczególności utwierdzenie ogółu w przekonaniu, że sprawcy przestępstw ponoszą odpowiedzialność za swoje czyny, a wymierzona im kara jest zawsze adekwatna do stopnia zawinienia, stopnia społecznej szkodliwości ich czynu. Tylko taka sprawiedliwa kara może bowiem wywierać pozytywny i kształtujący wpływ na zachowania społeczne, budząc jednocześnie ogólną aprobatę dla obowiązującego systemu prawnego ( vide: wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., II AKa 1/14, LEX nr 1441560). Istotą prewencji ogólnej nie jest więc wyłącznie wymierzanie surowych kar pozbawienia wolności, lecz kształtowanie w społeczeństwie przekonania o nieuchronności kary, jej dostosowanie do stopnia winy sprawcy i okoliczności podmiotowo-przedmiotowych czynu, a zatem karanie sprawiedliwe i tworzące atmosferę zaufania do obowiązującego systemu prawnego ( vide: wyrok SA w Szczecinie z dnia 6 lutego 2014 r., II AKa 1/14, LEX nr 1441560). Wobec powyższego, prewencja ogólna nie polega na maksymalizacji represji ani na demonstracyjnym zaostrzaniu sankcji, lecz na kształtowaniu świadomości prawnej społeczeństwa poprzez proporcjonalną, sprawiedliwą i przewidywalną reakcję państwa na naruszenie prawa. Kara nadmiernie surowa może bowiem w równym stopniu podważać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, jak kara rażąco łagodna. W niniejszej sprawie orzeczona kara grzywny w wymiarze odpowiadającym wielomiesięcznym dochodom oskarżonego nie ma charakteru iluzorycznego ani symbolicznego. Stanowi wyraźny sygnał, że nadużycie wolności słowa w środkach masowego komunikowania, polegające na formułowaniu poważnych zarzutów bez zachowania należytej staranności, spotyka się z realną i dotkliwą reakcją karną.
\nW konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że orzeczona kara ma charakter rażąco łagodny, czy przeciwnie rażąco surowy. Orzeczona kara 400 stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości jednej stawki na poziomie 700 zł została wymierzona z uwzględnieniem zarówno stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, jak i sytuacji majątkowej sprawcy oraz potrzeb w zakresie prewencji szczególnej i ogólnej. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy zastosował wobec oskarżonego karną reakcję proporcjonalną i adekwatną do okoliczności przedmiotowej sprawy. Kara musi być na tyle dolegliwa, aby stanowić wystarczającą przestrogę na przyszłość dla sprawcy i przez to zapobiec jego powrotowi na drogę przestępstwa.
\nNatomiast odnosząc się do zarzutu rażącej niewspółmierności nawiązki to z przyczyn analogicznych nie zasługuje on na uwzględnienie. Przypomnieć należy, że w razie skazania za przestępstwo zniesławienia w typie podstawowym ( art. 212 § 1 ) lub kwalifikowanym ( art. 212 § 2 ) sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, Polskiego Czerwonego Krzyża lub na inny cel społeczny wskazany przez pokrzywdzonego. Stosownie do art. 48 nawiązkę orzeka się w wysokości do 100 000 zł, chyba że ustawa stanowi inaczej ( por. M. Mozgawa [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 212). Podkreślenia wymaga, że do \" rażącej łagodności\" (w tym wypadku nawiązki) może dojść zarówno na skutek niedostrzeżenia istniejących okoliczności obciążających lub poczytanie na korzyść okoliczności, które za łagodzące zostać uznane nie mogą, jak i na skutek nieprzydania należytej wagi dostrzeżonym okolicznościom obciążającym lub przydanie nadmiernej wagi trafnie ustalonym okolicznościom łagodzącym ( vide: Wyrok SA w Gdańsku z 21.09.2023 r., II AKa 240/23, LEX nr 3781794). Nie budzi wątpliwości Sądu Okręgowego poprawność orzeczenia Sądu meriti w zakresie orzeczenia na podstawie art. 212 § 3 k.k. nawiązki w kwocie 70.000 zł na rzecz Fundacji (...) dla (...) w H.. Orzeczona tym środkiem kompensacyjnym kwota, jak słusznie wskazał w uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy nie są wygórowane i będą możliwe do zapłacenia przez oskarżonego. Biorąc pod uwagę sytuacje majątkową oskarżonego wysokość zasadzonej nawiązki nie powinna stanowić dla niego problemu z jej uiszczeniem. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, brak jest podstaw do przyjęcia, że tylko nawiązka w maksymalnym ustawowym wymiarze mogłaby realizować cele prewencji ogólnej i szczególnej. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie kwota nawiązki oceniana łącznie z wymierzoną grzywną nie ma charakteru iluzorycznego ani symbolicznego. Łączna dolegliwość finansowa wyroku jest znacząca i realnie odczuwalna, a zarazem pozostaje w racjonalnej proporcji do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu.
\nWniosek Wniosek pełnomocnika oskarżyciela prywatnego:
\nWniosek obrońcy oskarżonego:
\nW świetle powyższych okoliczności brak było jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia apelacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego oraz obrońcy oskarżonego. Całokształt materiału dowodowego – oceniony zgodnie z przepisami prawa – jednoznacznie wskazuje, że oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu. Wniosek obrońcy oskarżonego o uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania należało uznać za oczywiście bezzasadny. Analogicznie wniosek pełnomocnika oskarżyciela prywatnego poprzez wymierzenie kary 1 roku pozbawienia wolności oraz nawiązki w wysokości 100.000 zł należało uznać za oczywiście bezzasadny. Łączna dolegliwość finansowa wyroku jest znacząca i realnie odczuwalna, a zarazem pozostaje w racjonalnej proporcji do stopnia winy oraz społecznej szkodliwości czynu.
\n4.
\nOKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1.
\nZwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5.
\nROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7.
\nUtrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1.
\nPrzedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego w Mławie z dnia 16 kwietnia 2025 r. wydany w sprawie II K 818/23 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Analiza akt sprawy nie prowadzi do wniosku, aby w toku postępowania przed Sądem Rejonowym zaistniały jakiekolwiek uchybienia procesowe, które miałyby charakter rażący i mogłyby skutkować koniecznością zmiany zaskarżonego wyroku. Przeciwnie, jak wynika z pisemnych motywów wyroku Sądu Rejonowego, a także z analizy przebiegu postępowania dowodowego, Sąd I instancji przeprowadził postępowanie z poszanowaniem wszystkich gwarancji procesowych. Zgromadzony materiał dowodowy został ujawniony zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, oceniony w sposób swobodny, ale niedowolny, z uwzględnieniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego, co znajduje odzwierciedlenie w należycie sporządzonym i przekonującym uzasadnieniu orzeczenia. Sąd Rejonowy wydając zaskarżony wyrok, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, właściwie zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, a wymierzona kara i nawiązka są adekwatne do okoliczności sprawy i spełniają swoje cele.
\n1.8.
\nZmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1.
\nPrzedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9.
\nUchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7.
\nPrzyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k.
\nZwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1.
\nKonieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
\nZwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1.
\nKonieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k.
\nZwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k.
\nZwięźle o powodach uchylenia 1.1.8.
\nZapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10.
\nInne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6.
\nKoszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 Na podstawie art. 624 § 1 i 2 k.p.k., Sąd zwolnił oskarżonego oraz oskarżyciela prywatnego od opłaty za postępowanie odwoławcze, albowiem apelacja żadnego z nich nie zasługiwała na uwzględnienie.
\nBacząc , że wniesione przez obie strony środki odwoławcze okazały się bezzasadne, brak było podstaw do obciążania wydatkami poniesionymi przez każdą ze stron, strony przeciwnej.
\n7.
\nPODPIS 1.11.
\nGranice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik oskarżyciela prywatnego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja w zakresie rozstrzygnięcia co do kary i wysokości orzeczonej nawiązki 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐co do winy ☒co do kary ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana 1.12.
\nGranice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja w zakresie całości rozstrzygnięcia 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒uchylenie ☒zmiana