W skrócie
Rozporządzenie Ministra Zdrowia zmienia świadczenia gwarantowane z zakresu programów zdrowotnych, aktualizując pozycję dotyczącą przesiewowego badania cytologicznego.
Co reguluje
Nowelizuje rozporządzenie z 6 listopada 2013 r. o świadczeniach gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych — nadaje nowe brzmienie pozycji (lp. 2) w wykazie świadczeń i warunków ich realizacji. Podstawa: art. 31d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Kogo dotyczy
Świadczeniodawców realizujących programy zdrowotne (w tym profilaktyki raka szyjki macicy) oraz pacjentek objętych badaniami przesiewowymi.
Kluczowe punkty
- Aktualizacja warunków realizacji programu obejmującego przesiewowe badanie cytologiczne.
- Materiał do badania cytologicznego pobrany z szyjki macicy przed wejściem w życie rozporządzenia podlega ocenie na dotychczasowych zasadach, nie dłużej niż do 31 sierpnia 2026 r.
- Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2026 r.
📄 Tekst ustawy
DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 10 czerwca 2026 r.
Poz. 754
ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA 1)
z dnia 3 czerwca 2026 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych
Na podstawie art. 31d ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, 1537 i 1739 oraz z 2026 r. poz. 26 i 203) zarządza się, co następuje:
§ 1. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu
programów zdrowotnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 916 i 2167, z 2024 r. poz. 767 oraz z 2025 r. poz. 298) w załączniku do
rozporządzenia w tabeli „Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych oraz warunki ich realizacji” lp. 2 otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
§ 2. Materiał do przesiewowego badania cytologicznego pobrany z szyjki macicy przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia podlega ocenie zgodnie z dotychczasowymi przepisami, niedłużej niż do dnia 31 sierpnia 2026 r.
§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 sierpnia 2026 r.
Minister Zdrowia: wz. T. Maciejewski
1)
Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej – zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1004).
Dziennik Ustaw
–2–
Lp.
Nazwa programu zdrowotnego
2.
Program profilaktyki raka szyjki macicy
Zakres świadczenia gwarantowanego
Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych
Świadczeniobiorcy
1
Etap podstawowy: pobranie materiału
z szyjki macicy w celu wykonania przesiewowego testu molekularnego HPV HR
oraz badania cytologicznego na podłożu
płynnym (LBC) w przypadku dodatniego
wyniku testu molekularnego HPV HR.
Poz. 754
Załącznik do rozporządzenia Ministra
do rozporządzenia
Zdrowia
Zdrowia z Załącznik
dnia 3 czerwca
2026Ministra
r.
z dnia 3 czerwca 2026 r. (Dz. U. poz. 754)
(poz. …)
Świadczeniodawcy
2
3
1. Kryteria kwalifikacji
1. Tryb realizacji świadczenia
Badanie wykonuje się u kobiet w wieku Ambulatoryjny w pracowni stacjood 25 do 64 lat (przy określaniu wieku narnej lub mobilnej.
należy wziąć pod uwagę rok urodze- 2. Warunki wymagane od świadnia):
czeniodawców:
1) po 36 miesiącach od ostatniego prze- 1) personel:
siewowego badania cytologicznego
a) lekarz specjalista w dziedziw ramach Programu profilaktyki
nie położnictwa i ginekologii
raka szyjki macicy;
lub
2) co 5 lat dla ujemnego wyniku testu
b) lekarz ze specjalizacją I stopHPV HR, bez czynników ryzyka
nia w dziedzinie położnicw wywiadzie;
twa i ginekologii lub lekarz
3) co 12 miesięcy dla kobiet obciążow trakcie specjalizacji w dzienych czynnikami ryzyka (zakażodzinie położnictwa i ginekonych wirusem HIV, przyjmujących
logii (lekarz, który ukończył
leki immunosupresyjne);
co najmniej drugi rok spe4) po 12 miesiącach dla dodatniego wycjalizacji), lub
niku testu HPV HR (obejmującego
c) położna posiadająca:
genotypy inne niż 16/18) i prawid– dokument potwierdzający
łowego wyniku w badaniu cytopozytywny wynik egzalogicznym (LBC);
minu przeprowadzonego
5) po 12 miesiącach dla pierwszego
przez podmiot, któremu
minister właściwy do
ujemnego wyniku testu HPV HR
poprzedzonego dodatnim wynikiem
spraw zdrowia zlecił przetestu HPV HR (obejmującego genoprowadzenie egzaminów
typy inne niż 16/18) i prawidłowym
w zakresie umiejętności
wynikiem w badaniu cytologicznym
pobierania
rozmazów
(LBC);
cytologicznych na po6) po 3 latach dla drugiego ujemnego
trzeby programu, wydawyniku testu HPV HR poprzedzowany w latach 2011–2019,
nego dodatnim wynikiem testu HPV
lub
HR w pierwszym badaniu wyko– dokument potwierdzający
nanym w poprzednich latach (obejukończenie kursu domującego genotypy inne niż 16/18)
kształcającego przeproi prawidłowym wynikiem w badawadzonego w latach
2006–2019 przez podniu cytologicznym (LBC);
miot, któremu minister
7) po 5 latach dla trzeciego ujemnego
właściwy do spraw zdrowyniku testu HPV HR poprzedzowia zlecił prowadzenie
nego dodatnim wynikiem testu HPV
szkoleń w zakresie umieHR w pierwszym badaniu (obejmujętności pobierania rozjącego genotypy inne niż 16/18)
mazów cytologicznych
i prawidłowym wynikiem w badana potrzeby programu, lub
niu cytologicznym (LBC).
Dziennik Ustaw
–3–
2. Wyłączenie z programu
Rozpoznanie nowotworu złośliwego
szyjki macicy; po zakończeniu kontroli
onkologicznej kobiety spełniające kryteria kwalifikacji do programu ponownie zostają objęte programem (decyzję
podejmuje lekarz prowadzący leczenie
onkologiczne).
Poz. 754
– dokument potwierdzający
ukończenie kursu dokształcającego przeprowadzonego przez podmiot, któremu w ramach
Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020–2030
minister właściwy do
spraw zdrowia zlecił prowadzenie szkoleń w zakresie umiejętności pobierania rozmazów cytologicznych na potrzeby
programu, lub
– dokument potwierdzający
pozytywny wynik egzaminu przeprowadzonego
przez podmiot, któremu
w ramach Narodowej
Strategii Onkologicznej
na lata 2020–2030 minister właściwy do spraw
zdrowia zlecił przeprowadzenie egzaminów
w zakresie umiejętności
pobierania rozmazów cytologicznych na potrzeby
programu, lub
d) położna podstawowej opieki
zdrowotnej posiadająca:
– dokument potwierdzający
pozytywny wynik egzaminu przeprowadzonego
przez podmiot, któremu
minister właściwy do
spraw zdrowia zlecił przeprowadzenie egzaminów
w zakresie umiejętności
pobierania rozmazów cytologicznych na potrzeby
programu, wydawany w latach 2011–2019, lub
– dokument potwierdzający
ukończenie kursu dokształcającego przeprowadzonego w latach
2006–2019 przez podmiot, któremu minister
właściwy do spraw zdrowia zlecił prowadzenie
szkoleń w zakresie umiejętności pobierania rozmazów cytologicznych na
potrzeby programu, lub
– dokument potwierdzający
ukończenie kursu dokształcającego przeprowadzonego przez podmiot, któremu w ramach Narodowej Strategii
Dziennik Ustaw
Etap diagnostyczny:
1) test molekularny HPV HR z genotypowaniem HPV 16/18 – wykonanie
i sformułowanie wyniku;
2) opracowanie i ocena mikroskopowa
materiału cytologicznego pobranego
z szyjki macicy (LBC) po uzyskaniu
dodatniego wyniku testu molekularnego w kierunku HPV HR;
sformułowanie wyniku badania cytologicznego wymazu z szyjki macicy
według Systemu Bethesda 2014.
–4–
1. Kryteria kwalifikacji
Badanie wykonuje się u kobiet w wieku
od 25 do 64 lat (przy określaniu wieku
należy wziąć pod uwagę rok urodzenia):
1) po 36 miesiącach od ostatniego
przesiewowego badania cytologicznego w ramach Programu profilaktyki raka szyjki macicy;
2) co 5 lat dla ujemnego wyniku testu
HPV HR, bez czynników ryzyka
w wywiadzie;
3) co 12 miesięcy dla kobiet obciążonych czynnikami ryzyka (zakażonych wirusem HIV, przyjmujących
leki immunosupresyjne);
4) po 12 miesiącach dla dodatniego
wyniku testu HPV HR (obejmującego genotypy inne niż 16/18) i prawidłowego wyniku w badaniu cytologicznym (LBC);
5) po 12 miesiącach dla pierwszego
ujemnego wyniku testu HPV HR poprzedzonego dodatnim wynikiem testu
HPV HR (obejmującego genotypy
inne niż 16/18) i prawidłowym wynikiem w badaniu cytologicznym (LBC);
Poz. 754
Onkologicznej na lata
2020–2030 minister właściwy do spraw zdrowia
zlecił prowadzenie szkoleń w zakresie umiejętności pobierania rozmazów cytologicznych na
potrzeby programu, lub
– dokument potwierdzający
pozytywny wynik egzaminu przeprowadzanego
przez podmiot, któremu
w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata
2020–2030 minister właściwy do spraw zdrowia
zlecił przeprowadzenie
egzaminów w zakresie
umiejętności pobierania
rozmazów cytologicznych
na potrzeby programu;
2) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną:
a) wziernik jednorazowy,
szczoteczka
b) jednorazowa
umożliwiająca pobranie rozmazu jednocześnie z tarczy
części pochwowej oraz z kanału szyjki macicy,
c) fotel ginekologiczny,
d) zwalidowane podłoże płynne
do realizacji zarówno badań
HPV HR, jak i LBC.
1. Tryb realizacji świadczenia
Ambulatoryjny.
2. Warunki wymagane od świadczeniodawców:
1) zakłady patomorfologii posiadające w lokalizacji lub w dostępie
z podmiotem działającym na
terenie jednego województwa:
a) pracownię molekularną,
b) pracownię cytologiczną lub
2) medyczne laboratorium diagnostyczne wpisane do ewidencji
prowadzonej przez Krajową
Radę Diagnostów Laboratoryjnych posiadające w lokalizacji
lub w dostępie z podmiotem
działającym na terenie jednego
województwa lub dwóch sąsiednich województw:
a) pracownię molekularną,
b) pracownię cytologiczną;
uzyskanie przez pracownie realizujące etap diagnostyczny pozytywnego wyniku kontroli jakości badań
przeprowadzanej przez podmiot, któremu minister właściwy do spraw
zdrowia zlecił prowadzenie kontroli;
Dziennik Ustaw
–5–
6) po 3 latach dla drugiego ujemnego
wyniku testu HPV HR poprzedzonego dodatnim wynikiem testu HPV
HR w pierwszym badaniu wykonanym w poprzednich latach (obejmującego genotypy inne niż 16/18)
i prawidłowym wynikiem w badaniu cytologicznym (LBC);
7) po 5 latach dla trzeciego ujemnego
wyniku testu HPV HR poprzedzonego dodatnim wynikiem testu HPV
HR w pierwszym badaniu (obejmującego genotypy inne niż 16/18)
i prawidłowym wynikiem w badaniu cytologicznym (LBC).
W przypadku skierowania do etapu
diagnostyki pogłębionej liczbę i interwał badań kontrolnych ustala lekarz.
2. Wyłączenie z programu
Rozpoznanie nowotworu złośliwego
szyjki macicy; po zakończeniu kontroli
onkologicznej kobiety spełniające kryteria kwalifikacji do programu ponownie zostają objęte programem (decyzję
podejmuje lekarz prowadzący leczenie
onkologiczne).
Poz. 754
3) personel:
a) pracownia molekularna:
– diagnosta laboratoryjny lub
– lekarz posiadający specjalizację I lub II stopnia
w dziedzinie analityki
lub w dziedzinie mikrobiologii, lub w dziedzinie
diagnostyki laboratoryjnej lub lekarz posiadający specjalizację II stopnia w dziedzinie mikrobiologii, lub lekarz posiadający tytuł specjalisty
w dziedzinie diagnostyki
laboratoryjnej lub w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej;
b) pracownia cytologiczna:
– lekarz posiadający tytuł
specjalisty w dziedzinie
patomorfologii lub posiadający specjalizację
II stopnia w dziedzinie
patomorfologii lub lekarz
w trakcie specjalizacji
w dziedzinie patomorfologii, który ukończył kurs
cytologia ginekologiczna
w ramach szkolenia specjalizacyjnego i który posiada udokumentowane
co najmniej dwuletnie
doświadczenie w ocenie
preparatów cytologicznych oraz wykonał w tym
okresie co najmniej 300
ocen preparatów cytologii
ginekologicznej,
– diagności laboratoryjni
posiadający specjalizację
w dziedzinie cytomorfologii medycznej lub diagności laboratoryjni posiadający udokumentowane co najmniej trzyletnie
doświadczenie w ocenie
preparatów cytologii ginekologicznej, którzy wykonali w tym okresie co
najmniej 15 000 ocen
badań tych preparatów;
4) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną:
a) pracownia molekularna:
– podłoże do utrwalania
i przechowywania materiału cytologicznego zwa-
Dziennik Ustaw
–6–
Poz. 754
lidowane do wykonywania badań zarówno HPV
HR, jak i LBC,
– aparatura, odczynniki oraz
materiały do wykonywania oznaczeń – certyfikowany i zwalidowany test
HPV HR, wykonywany
zgodnie z niemodyfikowaną instrukcją producenta,
– system wentylacji i wyciągów blatów i powierzchni roboczych,
– pozostały niezbędny sprzęt
laboratoryjny i odczynniki,
które spełniają wymogi
określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2017/746 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie
wyrobów medycznych do
diagnostyki in vitro oraz
uchylenia
dyrektywy
98/79/WE i decyzji Komisji 2010/227/UE i w rozporządzeniu Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE)
2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych, zmiany dyrektywy 2001/83/WE,
rozporządzenia
(WE)
nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009
oraz uchylenia dyrektyw
Rady
90/385/EWG
i 93/42/EWG (art. 2 pkt 2
i 3) oraz posiadają karty
charakterystyki i odpowiednie atesty,
b) pracownia cytologiczna:
– zwalidowany system badania cytologicznego na podłożu płynnym,
– podłoże do przechowywania i utrwalania materiału cytologicznego,
– system wentylacji i wyciągów blatów i powierzchni roboczych,
– minimum dwa mikroskopy spełniające co najmniej następujące warunki: uniwersalny system
optyki skorygowanej do
nieskończoności, umożliwiający ocenę preparatów w tzw. szerokim
Dziennik Ustaw
Etap pogłębionej diagnostyki:
1) kolposkopia lub
2) kolposkopia z celowanym pobraniem
wycinków i badaniem histopatologicznym.
–7–
1. Kryteria kwalifikacji
Skierowanie z podstawowego etapu
programu.
2. Wyłączenie z programu
Skierowanie (poza programem) do dalszej diagnostyki lub leczenia – w przypadku rozpoznania nowotworu szyjki
macicy.
Poz. 754
polu, wyposażony w co
najmniej trzy obiektywy
o powiększeniu 10x, 20x
i 40x (lub wyższym),
okular o powiększeniu co
najmniej 10x lub system
skanowania preparatów
i stacje umożliwiające
ocenę preparatów cyfrowych,
– urządzenie do automatycznego barwienia materiału,
– wirówka lub cytowirówka,
– niezbędny sprzęt laboratoryjny i odczynniki,
które spełniają wymogi
określone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE)
2017/746 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie
wyrobów medycznych
do diagnostyki in vitro
oraz uchylenia dyrektywy
98/79WE i decyzji Komisji 2010/227/UE i rozporządzeniem Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE)
2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych, zmiany dyrektywy 2001/83/WE,
rozporządzenia
(WE)
nr 178/2002 i rozporządzenia (WE) nr 1223/2009
oraz uchylenia dyrektyw
Rady
90/385/EWG
i 93/42/EWG (art. 2 pkt 2
i 3) oraz posiadają karty
charakterystyki i odpowiednie atesty.
1. Tryb realizacji świadczenia
Ambulatoryjny.
2. Warunki wymagane od świadczeniodawców:
1) personel:
a) lekarz specjalista w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub
b) lekarz specjalista w dziedzinie ginekologii onkologicznej, lub
c) lekarz ze specjalizacją I stopnia w zakresie położnictwa
i ginekologii, posiadający udokumentowane umiejętności
w zakresie wykonywania
badań kolposkopowych;
Dziennik Ustaw
–8–
Poz. 754
2) wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną:
a) kolposkop,
b) zestaw do pobierania wycinków;
3) inne wymagania:
a) zapewnienie dostępu do
badań histopatologicznych,
b) wymóg zgłaszania do regionalnego rejestru nowotworów uzyskanych dodatnich
wyników badań na kartach
zgłoszenia nowotworu złośliwego Mz/N1-a z dopiskiem
,,S” (skryning) – w przypadku
rozpoznania nowotworu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.