Gdy po zamknięciu rozprawy sąd uzna, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona do stanowczego rozstrzygnięcia stosunku spornego, wydaje wyrok, biorąc za podstawą stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono wymagalne dopiero w toku rozprawy.
\npo jej zamknięciu.
\njest tylko część żądania lub niektóre z żądań pozwu; to samo dotyczy powództwa wzajemnego.
\npowództwa głównego lub wzajemnego.
\nco do samej zasady, co do spornej zaś wysokości żądania - zarządzić bądź dalszą rozprawę, bądź jej odroczenie.
\nco do kosztów może zapaść dopiero po uprawomocnieniu się wyroku wstępnego.
\ndo wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
\nświadczenie, a w sprawach o wydanie nieruchomości lub o opróżnienie pomieszczenia
\nponad żądanie.
\nuspołecznionej, jak również w sprawach o roszczenia alimentacyjne i o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. W takich sprawach sąd orzeka o roszczeniach, jakie wynikają z faktów przytoczonych przez powoda także wówczas, gdy roszczenie nie było objęte żądaniem lub gdy było w nim zgłoszone w rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania.
\nlub o świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny, opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.
\nbezpośrednio wydanie wyroku.
\nnad mającym zapaść orzeczeniem i zasadniczymi powodami rozstrzygnięcia oraz spisanie sentencji wyroku.
\nwedług ich wieku, poczynając od najmłodszego, sam zaś głosuje ostatni. Sprawozdawca, jeżeli jest wyznaczony, głosuje pierwszy. Wyrok zapada większością głosów. Sędzia, który przy głosowaniu nie zgodził się z większością, może przy podpisywaniu sentencji zgłosić zdanie odrębne i obowiązany jest uzasadnić je na piśmie przed podpisaniem uzasadnienia.
\nSentencję wyroku podpisuje cały skład sądu.
\nSentencja wyroku powinna zawierać wymienienie sądu, sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, wymienienie stron i oznaczenie przedmiotu sprawy oraz rozstrzygnięcie sądu o żądaniach stron.
\nw sprawie zawiłej sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na czas do dwóch tygodni. W postanowieniu o odroczeniu sąd powinien wyznaczyć termin ogłoszenia wyroku i ogłosić go niezwłocznie po zamknięciu rozprawy.
\nogłoszenia. Jeżeli ogłoszenie było odroczone, może go dokonać sam przewodniczący.
\nprzewodniczący podaje ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia, może jednak tego zaniechać, jeżeli sprawa była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych.
\nwskazówek co co sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia.
\njest jednostka gospodarki uspołecznionej lub w których brał udział prokurator. Poza tym uzasadnienie wyroku sporządza się na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji wyroku. Żądanie spóźnione sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W innych sprawach sąd sporządza uzasadnienie wyroku tylko wówczas, gdy strona zaskarżyła wyrok w ustawowym terminie.
\nUzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.
\nw terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia wyroku, a w innych sprawach - w terminie tygodniowym od dnia złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a gdy wniosek taki nie był zgłoszony - od dnia zaskarżenia wyroku.
\npodpisują sędziowie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli którykolwiek z sędziów nie może podpisać uzasadnienia, przewodniczący lub najstarszy służbą sędzia zaznacza na wyroku przyczynę braku podpisu.
\nUzasadnienie wyroku w sprawie rozpoznawanej z udziałem ławników podpisuje tylko przewodniczący.
\nW razie złożenia zdania odrębnego uzasadnienie wyroku podpisuje przewodniczący wraz z ławnikami.
\njedną ze stron jest jednostka gospodarki uspołecznionej lub w których brał udział prokurator.
\ntygodniowym od ogłoszenia jego sentencji zażądała sporządzenia uzasadnienia.
\nSąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia.
\nz jednoczesnym zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia, a za zgodą pozwanego również bez takiego zrzeczenia się, sąd pierwszej instancji uchyli swój wyrok i postępowanie w sprawie umorzy, jeżeli uzna cofnięcie takie za dopuszczalne. Postanowienie sądu w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
\nNatychmiastowa wykonalność wyroków
\nzasądza roszczenie odszkodowawcze na rzecz jednostki gospodarki uspołecznionej. Ponadto sąd może nadać wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza należność z wekslu, czeku, dokumentu urzędowego lub dokumentu prywatnego, którego prawdziwość nie została zaprzeczona, oraz jeżeli uwzględnia powództwo o naruszenie posiadania.
\nrygor natychmiastowej wykonalności, gdyby opóźnienie uniemożliwiało lub znacznie utrudniało wykonanie wyroku albo narażało powoda na szkodę.
\nzabezpieczenia.
\npozwanemu lub sum pieniężnych po ich wyegzekwowaniu albo na wstrzymaniu sprzedaży zajętego majątku ruchomego.
\nczasu uprawomocnienia się wyroku.
\nZabezpieczenie nie może być zarządzone co do należności alimentacyjnych w granicach, w jakich sąd nadaje wyrokowi zasądzającemu te należności rygor natychmiastowej wykonalności z urzędu.
\nwykonania wyroku mogłaby wyniknąć dla pozwanego niepowetowana szkoda. Przepisu tego nie stosuje się do wyroków zasądzających alimenty w granicach, w jakich sąd nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności z urzędu.
\nsprawach przeciwko państwowej jednostce organizacyjnej.
\nRygor natychmiastowej wykonalności obowiązuje od chwili ogłoszenia wyroku lub postanowienia, którym go nadano, a gdy ogłoszenia nie było - od chwili podpisania sentencji orzeczenia.
\nNatychmiastowa wykonalność wyroku wygasa z chwilą ogłoszenia, a jeżeli nie było ogłoszenia, z chwilą podpisania sentencji orzeczenia zmieniającego albo uchylającego wyrok lub postanowienie o natychmiastowej wykonalności wyroku - w takim zakresie, w jakim nastąpiła zmiana lub uchylenie.
\nUchylając lub zmieniając wyrok, któremu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, sąd na wniosek pozwanego orzeka w orzeczeniu kończącym postępowanie o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu poprzedniego stanu.
\nnaprawienia szkody poniesionej wskutek wykonania wyroku.
\nWyroki zaoczne
\nsię nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny.
\nprzytoczonych w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, jeżeli nie budzą one uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy.
\ngospodarki uspołecznionej.
\nrozprawy w swej nieobecności albo składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie.
\ndwóch tygodni wydać na posiedzeniu niejawnym wyrok zaoczny, jeżeli w tym czasie otrzyma dowód doręczenia. Wyrok taki wiąże sąd od chwili podpisania sentencji.
\nprzeprowadzeniu postępowania dowodowego.
\nuzasadnienia w ciągu tygodnia od doręczenia mu wyroku, albo gdy powód, który żądania takiego nie zgłosił, wniósł rewizję w przepisanym terminie.
\nim środkach zaskarżenia, a gdy stroną pozwaną jest jednostka gospodarki uspołecznionej, także prokuratorowi.
\nod doręczenia mu wyroku.
\npozwu oraz fakty i dowody na ich uzasadnienie.
\nnie uzupełniła, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym.
\ni zarządza doręczenie sprzeciwu powodowi.
\nzaocznemu, jeżeli wyrok ten został wydany z naruszeniem przepisów o dopuszczalności jego wydania albo jeżeli pozwany uprawdopodobni, że jego niestawiennictwo było nie zawinione, a przedstawione w sprzeciwie okoliczności wywołują wątpliwości co do zasadności wyroku zaocznego. Zawieszając wykonalność wyroku, sąd może zarządzić środki zabezpieczenia w myśl oddziału poprzedzającego.
\nniejawnym.
\nczęści utrzymuje w mocy albo uchyla go i orzeka o żądaniu pozwu, bądź też pozew odrzuca lub postępowanie umarza.
\nzostał uchylony, chyba że niestawiennictwo pozwanego było nie zawinione lub że nie dołączono do akt nadesłanych do sądu przed rozprawą wyjaśnień pozwanego.
\npostępowanie wywołane wniesieniem sprzeciwu i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Wyrok zaoczny staje się wówczas prawomocny.
\nPrzepis art. 203 § 4 stosuje się odpowiednio.
\nSprostowanie, uzupełnienia i wykładnia wyroków
\nlub inne oczywiste omyłki.
\nsię wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron także na udzielonych im wypisach.
\nDalsze odpisy i wypisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o sprostowaniu.
\npierwszej instancji.
\nz urzędu - od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
\nDotyczy to także wypadku, gdy w sprawie, której zakres nie zależy od treści żądania pozwu, sąd - wbrew wynikom postępowania - nie orzekł o roszczeniu nie zgłoszonym w żądaniu lub przyznał je w rozmiarze mniejszym niż należało.
\nsąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym.
\nwyłącznie kosztów lub natychmiastowej wykonalności.
\nw tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.
\ndo wniesienia środka zaskarżenia.
\nPostanowienia sądu
\npostanowienia.
\nprawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne.
\npowód cofnął ze skutkiem prawnym pozew w piśmie procesowym.
\nna posiedzeniach jawnych, wpisuje się do protokołu bez spisywania odrębnej sentencji, jeżeli nie przysługuje na nie zażalenie.
\npodlegają zaskarżeniu i wydane zostały w sprawie, w której bierze udział jednostka gospodarki uspołecznionej albo prokurator. W innych sprawach sąd uzasadnia i doręcza postanowienia ogłoszone na posiedzeniu jawnym również tylko wtedy, gdy podlegają zaskarżeniu, lecz tylko tej stronie, która w terminie tygodniowym zażądała doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.
\nże przepis szczególny stanowi inaczej. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem; doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
\ntygodnia od dnia wydania postanowienia na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli postanowienie wydano na posiedzeniu jawnym, termin tygodniowy liczy się od dnia ogłoszenia, gdy uzasadnienie następuje z urzędu, poza tym zaś - od dnia, w którym zażądano jego doręczenia, a gdy żądania takiego nie było - od dnia wniesienia zażalenia.
\ntrzeciej), nie doręcza się stronom; osobom, których te postanowienia dotyczą, doręcza się je tylko wówczas, gdy nie były one obecne na posiedzeniu, na którym postanowienia te zostały wydane.
\npodpisane wraz z uzasadnieniem, jeżeli zaś sąd postanowienia nie uzasadnia, od chwili podpisania sentencji.
\nzmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
\nich treści, z chwilą ogłoszenia, a jeżeli ogłoszenia nie było - z chwilą podpisania sentencji.
\ninaczej.
\nPrzepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego.
\nPrawomocność orzeczeń
\nlub inny środek zaskarżenia.
\npodlegające rozpoznaniu przez sąd rewizyjny, gdy sąd ten rozpoznaje sprawę, w której je wydano.
\nz upływem terminu do zaskarżenia, chyba że sąd rewizyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części.
\nniejawnym, a dopóki akta sprawy znajdują się w sądzie rewizyjnym - ten sąd. Stwierdzenia dokonuje sąd jednoosobowo.
\nsądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
\nwiążą sądu w postępowaniu karnym.
\nsporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami.
\nŚrodki odwoławcze
\nRewizja
\nOd wyroków sądu pierwszej instancji przysługuje rewizja.
\noznaczenie zaskarżonego wyroku, przytoczenie podstaw rewizyjnych i ich uzasadnienie, jako też wniosek o uchylenie albo zmianę, wyroku w całości lub w określonej części.
\nW sprawach o roszczenia majątkowe należy podać również wartość przedmiotu zaskarżenia.
\nod doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem. Po upływie tego terminu przytoczenie nowych podstaw rewizyjnych, których sąd nie bierze pod rozwagę z urzędu, nie jest dopuszczalne. Nie dotyczy to jednak nowych faktów i dowodów, których strona nie mogła powołać w rewizji.
\nsentencji, termin do wniesienia rewizji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia.
\nprzepisanego terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jako też rewizję, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
\nsprawy sądowi rewizyjnemu.
\nwprost do sądu rewizyjnego.
\nprzez sąd pierwszej instancji. Jeżeli dostrzeże braki, do których usunięcia strona nie była wezwana, zażąda ich usunięcia albo zwróci w tym celu rewizję sądowi pierwszej instancji. W razie nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie rewizja ulega odrzuceniu.
\npostępowania.
\ndoręcza z urzędu obu stronom wraz z uzasadnieniem.
\nrozprawę.
\nlub obu stron. Wydany wyrok nie jest w żadnym razie zaoczny.
\nprzedstawia stan sprawy ze szczególnym uwzględnieniem podstaw i wniosków rewizyjnych oraz uchybień, które należy brać pod rozwagę z urzędu.
\npodstaw rewizyjnych.
\nnaruszenie prawa materialnego, nieważność postępowania, jak również niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
\nstroną skarżącą jest jednostka gospodarki uspołecznionej, oraz w sprawach o prawa niemajątkowe, o roszczenia alimentacyjne i o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
\nże strona przeciwna również wniosła rewizję.
\nrównież postanowienia poprzedzające wydanie wyroku, chyba że według przepisów kodeksu ulegały one oddzielnemu zaskarżeniu. Postanowienia oddalające zarzuty, których uwzględnienie uzasadniałoby odrzucenie pozwu, sąd rewizyjny rozpoznaje, jeżeli nie orzekał już poprzednio w tym przedmiocie.
\nnie zaskarżyli, gdy będące przedmiotem zaskarżenia prawa lub obowiązki są wspólne także dla tych współuczestników albo gdy oparte są na tej samej podstawie faktycznej i prawnej. Współuczestników takich należy wezwać na rozprawę rewizyjną; mogą oni także składać pisma przygotowawcze.
\nprzed sądem pierwszej instancji, bierze jednak pod rozwagę fakty powszechnie znane lub wiadome mu urzędowo, jak również okoliczności uzasadniające nieważność postępowania.
\nprzeprowadzonych przez sąd pierwszej instancji, jeżeli uzna, że przyczyni się to w sposób istotny do przyspieszenia postępowania. Na podstawie tych dowodów sąd rewizyjny może dokonać nowych ustaleń, jeżeli nie jest do tego konieczne ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub znacznej części.
\npostępowaniu tym może także nastąpić przyznanie faktów przez strony lub uznanie powództwa.
\nprzesłuchania stron - byłyby odmienne od ustaleń dokonanych przez sąd pierwszej instancji, sąd rewizyjny uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
\nprzedmiotu sporu żądać jego wartości lub innego przedmiotu, jeżeli nie zmienia podstawy faktycznej powództwa, a w sprawach o świadczenia powtarzające się może nadto rozszerzyć żądanie pozwu na świadczenia za dalsze okresy.
\npodstaw, które należy brać pod rozwagę z urzędu, albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia w ostatecznym wyniku odpowiada prawu.
\nw części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który rozpoznawał ją w pierwszej instancji. Sąd rewizyjny przekazuje sprawę innemu właściwemu sądowi pierwszej instancji, jeżeli sąd. który sprawę rozpoznawał, nie jest właściwy albo gdy za przekazaniem sprawy innemu sądowi przemawiają względy celowości.
\nJeżeli uchylenie wyroku nastąpiło z powodu nieważności postępowania, sąd rewizyjny, przekazując sprawę do pierwszej instancji, znosi postępowanie w takim zakresie, w jakim dotknięte jest nieważnością.
\nrewizyjny, uchylając wyrok, odrzuca pozew lub umarza postępowanie.
\nsądu rewizyjnego wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd rewizyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy nastąpiła zmiana ustawy lub gdy odmienna wykładnia wynika z późniejszych wytycznych Sądu Najwyższego, a gdy sądem rewizyjnym jest Sąd Najwyższy - z późniejszej uchwały tego sądu, wpisanej do księgi zasad prawnych.
\njedynie naruszenie prawa materialnego, a w razie innych uchybień, jeżeli w związku z dokonanymi w postępowaniu rewizyjnym ustaleniami istnieją dostateczne podstawy do rozstrzygnięcia.
\nw tych wypadkach, w których na podstawie przepisów kodeksu uprawniony jest do tego sąd pierwszej instancji. W wypadku takim stosuje się przepis art. 382.
\nbudzące poważne wątpliwości, sąd może przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu, odraczając rozpoznanie sprawy. Sąd Najwyższy władny jest przejąć sprawę do rozpoznania.
\nUchwała Sądu Najwyższego rozstrzygająca zagadnienie prawne wiąże w danej sprawie.
\nSąd rewizyjny uzasadnia wszelkie orzeczenia kończące postępowanie w drugiej instancji.
\nNajwyższym - w terminie do czterech tygodni od ogłoszenia sentencji orzeczenia. Jeżeli ogłoszenia nie było, termin liczy się od dnia wydania orzeczenia.
\ntego stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
\nPrzepisy art. 194-198 nie mają zastosowania.
\nW razie cofnięcia rewizji sąd rewizyjny, jeżeli uzna, że cofnięcie jest dopuszczalne, umarza postępowanie rewizyjne i orzeka o kosztach, jak przy cofnięciu pozwu. Gdy cofnięcie rewizji nastąpiło przed przedstawieniem akt sądowi rewizyjnemu lub po zwrocie akt sądowi pierwszej instancji - postępowanie umarza sąd pierwszej instancji. Zaskarżone orzeczenie staje się prawomocne.
\nZażalenie
\nkończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest:
\nTermin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie - od ogłoszenia postanowienia.
\nzawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia ze wskazaniem w miarę potrzeby nowych faktów i dowodów.
\npo doręczeniu zażalenia stronie przeciwnej, a w wypadkach wskazanych w pkt 2 i 5 § i artykułu poprzedzającego - niezwłocznie po złożeniu zażalenia bez doręczenia go stronie przeciwnej. Odpowiedź na zażalenie może być wniesiona wprost do sądu rewizyjnego w terminie tygodniowym od doręczenia zażalenia.
\nJeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, sąd, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt sądowi rewizyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych.
\nrozstrzygnięcia zażalenia. Postanowienie takie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
\nnowe okoliczności i dowody. Sąd rewizyjny może sam dokonywać ustaleń i zarządzić w razie potrzeby odpowiednie dochodzenie.
\nprzepisy o postępowaniu rewizyjnym
\nPrzepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego.
\nWznowienie postępowania
\nW wypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym wyrokiem.
\nlub rozwód albo ustalającego nieistnienie małżeństwa, jeżeli choćby jedna ze stron zawarła po jego uprawomocnieniu się nowy związek małżeński.
\npostępowania.
\nMożna również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
\nprawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów.
\nwyroki różnych instancji, właściwym jest sąd instancji wyższej.
\nprzed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej.
\nSkargę o wznowienie wnosi się w terminie miesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o wyroku dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
\nwyjątkiem wypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
\nzaskarżonego wyroku, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz wniosek o uchylenie lub zmianę zaskarżonego wyroku.
\nsię na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
\nlub dopuszczalność wznowienia.
\nskargę, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
\nSąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia.
\nwznowienie, bądź uwzględniając ją zmienia zaskarżony wyrok albo go uchyla i pozew odrzuca lub postępowanie umarza.
\npodstaw do tego, by rozpoznając rewizję mógł orzec co do istoty sprawy, sąd rewizyjny orzeka tylko o dopuszczalności wznowienia, rozpoznanie zaś sprawy przekazuje sądowi pierwszej instancji. Nie dotyczy to wypadku, gdy podstawę, wznowienia stanowi nieważność postępowania przed sądem rewizyjnym.
\njest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie.
\nWniesienie skargi o wznowienie nie tamuje wykonania zaskarżonego wyroku. W razie uprawdopodobnienia, że skarżącemu grozi niepowetowana szkoda, sąd może na wniosek strony wstrzymać wykonanie wyroku, chyba że strona przeciwna złoży odpowiednie zabezpieczenie. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
\nw sprawie orzeka o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu stanu poprzedniego. Nie wyłącza to możliwości dochodzenia w osobnym procesie naprawienia szkody poniesionej wskutek wykonania wyroku.
\nwydanym na skutek skargi o wznowienie.
\nRewizja nadzwyczajna
\nSprawiedliwości, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej złożyć rewizję nadzwyczajną, jeżeli orzeczenie rażąco narusza prawo lub interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Rewizja nadzwyczajna może ograniczyć się do zaskarżenia uzasadnienia prawomocnego orzeczenia, jeżeli uzasadnienie to narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej albo w sposób rażący uchybia czci strony lub narusza jej prawa.
\nrewizja nadzwyczajna.
\nw następstwie złożenia rewizji nadzwyczajnej.
\nNiedopuszczalna jest rewizja nadzwyczajna od wyroku ustalającego nieistnienie małżeństwa, orzekającego unieważnienie małżeństwa albo rozwód, jeżeli choćby jedna ze stron po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia zawarła związek małżeński.
\nlub Prokuratora Generalnego.
\npoprzedzającym. Jeżeli w tej samej sprawie wniesiono kilka podań, należy je przekazać temu z powyższych organów, do którego wpłynęło pierwsze z nich, a jeżeli wpłynęły one do obu organów jednocześnie - temu z organów, który pierwszy podjął czynności.
\nRewizję nadzwyczajną wnosi się do Sądu Najwyższego.
\norzeczenia do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
\nstrony oraz Prokuratora Generalnego.
\nSąd Najwyższy nie jest związany podstawami rewizji nadzwyczajnej.
\nzaskarżonego orzeczenia.
\nupływie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, chyba że orzeczenie to narusza interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
\norzeczenie, jeżeli sprawa ze względu na osobę lub przedmiot nie podlega orzecznictwu sądów powszechnych.
\ni stosownie do wyników rozprawy orzeka co do istoty sprawy albo odrzuca pozew lub umarza postępowanie. Przepis art. 415 stosuje się odpowiednio.
\ndo ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w jeden ze sposobów oznaczonych w paragrafie poprzedzającym, uchyla zaskarżone orzeczenie, a w razie potrzeby także orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi właściwemu lub równorzędnemu.
\nnie stanowi inaczej. Gdy rewizja nadzwyczajna skierowana jest przeciwko uzasadnieniu prawomocnego wyroku, Sąd Najwyższy, uwzględniając rewizję nadzwyczajną, ogranicza się do zmiany uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia.
\nsą następujące czynności stron: rozszerzenie żądania pozwu lub inna zmiana powództwa, cofnięcie pozwu, zrzeczenie się roszczenia, ugoda sądowa, przypozwanie oraz żądanie wezwania lub zawiadomienia osób nie biorących udziału w postępowaniu; nie uwzględnia się ani uznania powództwa, ani przyznania okoliczności faktycznych. W postępowaniu tym można przytaczać nowe fakty oraz powoływać dowód z dokumentu tylko wówczas, gdy to jest potrzebne do wykazania istnienia lub braku podstaw rewizji nadzwyczajnej.
\nlub równorzędnemu, do postępowania przed tym sądem stosuje się przepisy obowiązujące ten sąd. Sąd ten związany jest oceną prawną i wskazaniami zawartymi w orzeczeniu Sądu Najwyższego.
\nTytuł VII Postępowania odrębne
\nPostępowanie w sprawach małżeńskich
\nPrzepisy ogólne
\nPrzepisy niniejszego rozdziału stosuje się w sprawach o unieważnienie małżeństwa, o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa i o rozwód.
\nsprawy.
\nrozpoznania sprawy, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności.
\nnie usprawiedliwionego niestawiennictwa powoda na pierwsze posiedzenie sądowe wyznaczone w celu przeprowadzenia rozprawy, postępowanie ulega zawieszeniu, chyba że prokurator popiera żądanie unieważnienia albo ustalenia istnienia lub nieistnienia małżeństwa.
\ntrzech miesięcy od dnia zawieszenia postępowania. W razie niezgłoszenia takiego wniosku w ciągu roku po zawieszeniu, sąd umorzy postępowanie. Umorzenie wywołuje takie same skutki, jak umorzenie postępowania zawieszonego na zgodny wniosek stron lub z powodu ich niestawiennictwa.
\npowodów na posiedzenie, sąd może skazać ją na grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka, nie może jednak nakazać przymusowego sprowadzenia jej do sądu.
\nlat siedemnastu, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.
\nwyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu okoliczności faktycznych. W sprawach tych nie stosuje się art. 339 § 2.
\nW każdej sprawie o rozwód sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron.
\nW innych sprawach sąd nie może odmówić dopuszczenia takiego dowodu, jeżeli strona go powołała. Art. 302 § 1 stosuje się odpowiednio.
\ndzieci żyjących, stosunków majątkowych i zarobkowych obu małżonków, szczególnych obowiązków utrzymania osób nie będących ich wspólnymi dziećmi oraz co do treści umowy majątkowej, jeżeli małżonkowie umowę taką zawarli.
\ncelu ustalenia warunków, w których żyją i wychowują się dzieci stron.
\nWyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich.
\nłącznie z prawami niemajątkowymi.
\nSprawy o rozwód
\nstawienia się do sądu na posiedzenie pojednawcze, którego przeprowadzenie porucza równocześnie wyznaczonemu przez siebie sędziemu. Sędzia wyznaczony nakłania strony do pojednania, mając w szczególności na uwadze dobro dzieci i społeczne znaczenie trwałości małżeństwa.
\nJeżeli pojednanie nie nastąpi, a odroczenie posiedzenia pojednawczego byłoby niecelowe, sędzia wyznaczony stwierdza, że próby pojednania nie dały wyniku.
\ni prawa sądu orzekającego.
\nJeżeli stawiennictwo jednej ze stron napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, na wniosek strony sąd może zaniechać przeprowadzenia posiedzenia pojednawczego. Postanowienie w tym przedmiocie zapada na posiedzeniu niejawnym.
\nwyznacza rozprawę.
\nżądać rozwodu.
\nJeżeli sąd nabierze przekonania, że istnieją widoki na utrzymanie pożycia małżeńskiego, zawiesza postępowanie. Zawieszenie takie może nastąpić tylko raz w toku postępowania.
\nart. 428 § 2.
\nrozkładu pożycia, jak również okoliczności dotyczących dzieci stron i ich sytuacji, a w razie uznania powództwa - także przyczyn, które skłoniły do tego stronę pozwaną.
\nprzesłuchania stron.
\nmałżonków przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny przez czas trwania procesu oraz o sposobie roztoczenia w tym czasie pieczy nad wspólnymi małoletnimi dziećmi, a na żądanie jednego z małżonków - także o zakresie i sposobie korzystania przez małżonków ze wspólnego mieszkania w czasie trwania procesu oraz o wydaniu małżonkowi, opuszczającemu wspólne mieszkanie, potrzebnych mu przedmiotów.
\no postępowaniu zabezpieczającym.
\ni pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi zapadło prawomocne orzeczenie przed wszczęciem sprawy o rozwód, a zachodzi potrzeba zmiany wysokości świadczeń ze względu na zmianę okoliczności, sąd wydaje w tym zakresie postanowienia, przewidziane w paragrafie pierwszym. Obniżenie wysokości świadczeń może nastąpić tylko na wniosek strony.
\nrozwodu. Dochodzenie następuje przez zgłoszenie wniosku na rozprawie w obecności drugiego małżonka albo w piśmie, które należy doręczyć drugiemu małżonkowi.
\npotrzeb rodziny i o alimenty pomiędzy małżonkami albo pomiędzy nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód. Pozew lub wniosek o zabezpieczenie powództwa w takiej sprawie sąd przekaże sądowi, w którym toczy się sprawa o rozwód, w celu rozstrzygnięcia o nich w myśl przepisu art. 443.
\nwytoczeniem powództwa o rozwód, ulega z urzędu zawieszeniu z chwilą wytoczenia takiego powództwa co do świadczeń za okres od jego wytoczenia. Z chwilą wydania w sprawie o rozwód orzeczenia o obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny wstrzymuje się także z mocy prawa wykonanie nieprawomocnych orzeczeń o obowiązku świadczeń, wydanych w poprzednio wszczętej sprawie, za okres od wytoczenia powództwa o rozwód.
\nmocy prawa, orzeczenia zaś, których wykonanie było wstrzymane, podlegają wykonaniu, jednak tylko co do okresu, za który w sprawie o rozwód nie orzeczono o roszczeniach objętych zawieszonym postępowaniem. W pozostałym zakresie postępowanie ulega z mocy prawa umorzeniu.
\nW razie śmierci jednego z małżonków postępowanie umarza się.
\nInne sprawy
\no unieważnienie małżeństwa, sąd powiatowy miejsca zamieszkania zmarłego ustanawia kuratora. Jeżeli zmarli obydwoje małżonkowie, ustanawia się dwóch kuratorów.
\nistnienia lub nieistnienia małżeństwa.
\nJeżeli powództwo o unieważnienie małżeństwa wytacza prokurator, pozywa on oboje małżonków, a w wypadku śmierci jednego z nich - kuratora ustanowionego na miejsce zmarłego małżonka.
\no ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa.
\nodpis pozwu doręcza się prokuratorowi i zawiadamia się go o terminach rozprawy.
\nsię przepisów o zawieszeniu postępowania na zgodny wniosek stron lub z powodu niestawiennictwa obu stron.
\nsię.
\nw ciągu sześciu miesięcy po wydaniu postanowienia o zawieszeniu wniosku o podjęcie postępowania.
\nśmierci jednego z nich, postępowanie podejmuje się po ustanowieniu przez sąd orzekający na posiedzeniu niejawnym kuratora, który wstępuje na miejsce zmarłego małżonka.
\nPrzepisy art. 443, 444 i 445 stosuje się odpowiednio w sprawach o unieważnienie małżeństwa.
\nprzepisy art. 426, 431, 432, 435 § 1, 441 i 446.
\nPostępowanie w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi
\ndziecka, o unieważnienie uznania dziecka oraz o rozwiązanie przysposobienia
\ndziecko, na którego rzecz wytacza powództwo, oraz pozywa domniemanego ojca dziecka, a jeżeli ten nie żyje - kuratora ustanowionego na jego miejsce.
\ndziecka, a jeżeli ten nie żyje - kuratora ustanowionego na jego miejsce oraz dziecko, jak również matkę dziecka, jeżeli ta żyje.
\ndziecko oraz mężczyznę, który dziecko uznał, a jeżeli ten nie żyje - kuratora ustanowionego na jego miejsce, a także matkę dziecka, jeżeli ta żyje.
\noraz przysposobionego.
\nRozprawa odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron.
\nsamej strony występuje kilka osób, w razie śmierci wszystkich tych osób, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w paragrafach następujących.
\nw sprawie wytoczonej przez dziecko bądź przeciwko mężowi jego matki o zaprzeczenie ojcostwa, bądź przeciwko mężczyźnie, który je uznał, o unieważnienie uznania, postępowanie zawiesza się w razie śmierci tych pozwanych do czasu ustanowienia przez sąd orzekający kuratora, który wstępuje do sprawy na miejsce zmarłego. To samo stosuje się w sprawie o rozwiązanie przysposobienia w razie śmierci przysposabiającego.
\numarza się w razie śmierci dziecka.
\ndoręcza się prokuratorowi i zawiadamia się go o terminach rozprawy.
\nart. 426, 429, 431, 434 i 435.
\nJeżeli jednocześnie z ustaleniem ojcostwa dochodzi się związanych z tym roszczeń majątkowych, do części postępowania dotyczących tych roszczeń nie stosuje się przepisów art. 429 i 456. W razie śmierci pozwanego postępowanie w części dotyczącej roszczeń majątkowych zawiesza się do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie ojcostwa, po czym może ono być podjęte z udziałem następców prawnych zmarłego lub kuratora spadku.
\nPostępowanie w sprawach o roszczenia pracowników
\npracy i o naprawienie szkód wyrządzonych pracownikowi przez zakład pracy, a w szczególności wywołanych wypadkiem w zatrudnieniu lub chorobą zawodową.
\npracy ze spółdzielczego stosunku pracy oraz do roszczeń spadkobierców pracowników i członków spółdzielni pracy w sprawach, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, jak również w sprawach o świadczenia należące się członkom rodzin pracowników.
\nsąd w każdym stadium postępowania powinien pouczać pracownika o uprawnieniach przysługujących mu na podstawie przepisów niniejszego kodeksu oraz wyjaśniać mu znaczenie obowiązujących przepisów prawnych, a zwłaszcza przepisów prawa pracy.
\nW razie stwierdzenia w związku z rozpoznawaną sprawą poważnego uchybienia przepisom, a w szczególności przepisom dotyczącym ochrony życia lub zdrowia pracownika ze strony jednostki gospodarki uspołecznionej, sąd zawiadamia o stwierdzonym uchybieniu jednostkę nadrzędną tej jednostki, a w razie potrzeby - prokuratora.
\nSąd w każdym stanie postępowania powinien dążyć do ugodowego załatwienia sprawy.
\nlub zasadami współżycia społecznego albo naruszała słuszny interes pracownika. Wszelkie czynności, choćby podjęte poza sądem, dla uchylenia się od skutków takiego sprzeciwu sądu są nieważne.
\nroszczenia, jak również do zawieszenia postępowania na zgodny wniosek stron.
\nsąd właściwości ogólnej pozwanego, bądź przed sąd, w którego okręgu praca jest, była lub miała być wykonywana, bądź też przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład pracy.
\ndo rozpoznania sprawy właściwa jest komisja rozjemcza lub inny organ, sąd przekaże sprawę tej komisji lub temu organowi. Jeżeli jednak wymienione organy uznały się uprzednio za niewłaściwe, sąd rozpozna sprawę. Postanowienie sądu w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
\nWniesienie do sądu pozwu, przekazanego następnie stosownie do paragrafu poprzedzającego, wywołuje skutki, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa.
\nbyć w sprawie stroną pozwaną, albo że powództwo o to samo roszczenie może być wytoczone przeciwko innym jeszcze osobom, które nie występują w sprawie w charakterze pozwanych, sąd może również z urzędu wezwać te osoby do wzięcia udziału w sprawie.
\nmoże rozszerzyć lub w inny sposób zmienić powództwo, jeżeli nowe roszczenie dotyczy okresu sprzed wniesienia sprawy do komisji rozjemczej albo jeżeli oparte jest na tej samej podstawie faktycznej lub prawnej co roszczenie pierwotne.
\nPełnomocnikiem pracownika może być również przedstawiciel związku zawodowego.
\nszczególne, udzielone po powstaniu tytułu egzekucyjnego.
\nPracownik działający bez adwokata lub pełnomocnika, o którym mowa w artykule poprzedzającym, może zgłosić ustnie do protokołu powództwo w sądzie właściwym lub w sądzie powiatowym swego miejsca zamieszkania, chociażby sąd ten nie był właściwy do rozpoznania sprawy.
\nW ostatnim wypadku sąd ten prześle niezwłocznie akta sądowi właściwemu.
\nrównież treść innych pism procesowych, a także poprawki i uzupełnienia tychże pism.
\nnajbardziej celowy, nawet z pominięciem sposobów przewidzianych przez przepisy ogólne, jeżeli uzna to za niezbędne dla przyspieszenia rozpoznania sprawy.
\njest niewątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata.
\ndopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron.
\nPo wniesieniu pozwu sąd przeprowadza postępowanie wyjaśniające.
\nprzedstawienia przez stronę pozwaną znajdujących się u niej pism, ksiąg, planów, wykazów i innych dokumentów lub przedmiotów oględzin oraz wniesienia odpowiedzi na pozew przed terminem posiedzenia wyjaśniającego. Jednocześnie przewodniczący wyznaczy termin posiedzenia wyjaśniającego nie późniejszy, jak w dwa tygodnie od daty wniesienia pozwu. Wezwania powinny być doręczone przynajmniej na trzy dni przed posiedzeniem.
\nPostępowanie wyjaśniające przeprowadza sąd bez udziału ławników.
\nsprawy w sposób oczywisty wynika, że postępowanie to nie przyspieszy rozstrzygnięcia sprawy, lub jeżeli jest oczywiście niecelowe z innych przyczyn. Postanowienie w tym przedmiocie zapada na posiedzeniu niejawnym.
\nrady zakładowej (oddziałowej) lub delegata związkowego.
\nobeznaną ze stanem faktycznym sprawy i uprawniona do zawarcia ugody.
\npowodów, sąd może skazać ją na grzywnę według przepisów o karach za niestawiennictwo świadka; nie może jednak nakazać przymusowego sprowadzenia jej do sądu.
\nrozprawy i ogłosi go stronom, jeżeli są obecne.
\nwyjaśniającego, a jeżeli postępowania wyjaśniającego nie było - od daty wniesienia pozwu - do rozprawy nie upłynęło więcej niż dwa tygodnie, chyba że zachodzą nie dające się usunąć przeszkody.
\nRozprawa nie może być odroczona na czas dłuższy niż trzy tygodnie.
\nod dały przedstawienia akt sprawy temu sądowi przez sąd pierwszej instancji.
\npowoda także wówczas, gdy roszczenie nie było objęte żądaniem lub gdy było w nim zgłoszone w rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania. Przepisy o uzupełnieniu wyroku stosuje się odpowiednio.
\nsąd nie może orzec o roszczeniu, które nie było objęte postępowaniem przed komisją rozjemczą, a co do którego zmiana powództwa przez pracownika nie jest dopuszczalna.
\nSąd rewizyjny nie jest związany granicami ani wniosków, ani podstaw rewizyjnych.
\nnatychmiastowej wykonalności:
\ni bez żadnych potrąceń. Przepis art. 334 § 4 i 335 § 1 - zdanie drugie stosuje się odpowiednio; nie stosuje się przepisu art. 335 § 2.
\njest stroną pozwaną w sprawie ze stosunku pracy.
\nPostępowanie w sprawach o naruszenie posiadania
\njego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
\nW sprawach o naruszenie posiadania powództwo wzajemne nie jest dopuszczalne.
\nPostępowanie nakazowe i upominawcze
\nPrzepisy ogólne
\nz wyjątkiem czynności zastrzeżonych sądom.
\npaństwowych biur notarialnych, właściwe jest biuro w siedzibie sądu (wydziału zamiejscowego sądu powiatowego, ośrodka zamiejscowego sądu wojewódzkiego), który byłby właściwy dla sprawy.
\nw postępowaniu nakazowym i upominawczym są zastrzeżone dla sądów.
\nPostępowanie nakazowe i upominawcze wszczyna się przez wniesienie pozwu.
\nna posiedzeniu niejawnym.
\nsąd przełożony nad sądem właściwym w myśl art. 481.
\nPostępowanie nakazowe
\nnakaz zapłaty, jeżeli dochodzi wierzytelności pieniężnej albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzenie roszczenia są udowodnione w całości dołączonymi do pozwu dokumentami urzędowymi lub prywatnymi, na których podpisy są urzędowo poświadczone. Dołączenie odpisów zamiast oryginałów nie jest dopuszczalne.
\nwekslu lub czeku należycie wypełnionego, którego prawdziwość nie nasuwa wątpliwości.
\nDo pozwu należy dołączyć - oprócz wekslu lub czeku - dalsze dokumenty potrzebne do uzasadnienia roszczenia, wystawione w formie określonej w artykule poprzedzającym.
\nDotyczy to w szczególności przejścia prawa na powoda, jeżeli przejście to nie wynika bezpośrednio z wekslu lub czeku.
\njest przedawnione, nakaz może być wydany tylko wówczas, gdy do pozwu dołączono dokumenty urzędowe lub prywatne z podpisem urzędowo poświadczonym, stanowiące dowód przerwy lub zawieszenia biegu przedawnienia.
\nPozew z wnioskiem o wydanie nakazu zapłaty wnosi się do państwowego biura notarialnego, które jest właściwe, stosownie do art. 481 § 1 według właściwości ogólnej lub miejsca płatności.
\nKilku zobowiązanych z wekslu lub czeku można łącznie pozwać bądź według miejsca płatności, bądź według przepisów o właściwości ogólnej dla akceptanta albo wystawcy wekslu własnego lub czeku.
\nodmowne.
\nsąd rewizyjny przekazuje sprawę biuru do ponownego rozpoznania.
\nsprawy do zwykłego postępowania. W razie zgłoszenia takiego żądania w terminie, biuro przekaże sprawę sądowi. Niezgłoszenie żądania nie stanowi przeszkody do dochodzenia roszczenia w nowym powództwie, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa.
\npostępowania, przekazuje się do sądu
\ndoręczenia nakazu zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty.
\nna ich odpisie.
\nNakaz zapłaty doręcza się stronom, a pozwanemu wraz z odpisami pozwu i dokumentów.
\nwekslu lub czeku, staje się on natychmiast wykonalny z upływem terminu udzielonego do zaspokojenia roszczenia.
\nswego uznania, a w razie wniesienia zarzutów wstrzymać wykonanie nakazu.
\njednostkom gospodarki uspołecznionej stosuje się odpowiednio.
\nnakaz. Zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór, powinny być przedstawione już w tym piśmie. Fakty i dowody mogą być przytaczane aż do zamknięcia rozprawy. Wniesienie powództwa wzajemnego nie jest dopuszczalne.
\njest udowodniona dokumentem.
\nZarzuty wniesione po upływie terminu państwowe biuro notarialne odrzuca.
\nwyroku prawomocnego.
\nprzekazuje sprawę sądowi, o którym mowa w art. 481. Przewodniczący zarządza doręczenie powodowi pisma z zarzutami razem z wezwaniem na rozprawę.
\nalbo uchyla go w całości lub części i w tym zakresie powództwo oddala, bądź też postanowieniem pozew odrzuca lub postępowanie umarza.
\npostanowieniem, że nakaz pozostaje w mocy.
\nPrzepisy o kosztach w razie cofnięcia pozwu oraz art. 203 § 3 stosuje się odpowiednio.
\nPostępowanie upominawcze
\nswego dłużnika osobistego zapłaty sumy pieniężnej do wysokości dwóch tysięcy złotych, pozew można wnieść do państwowego biura notarialnego z wnioskiem o wydanie przeciwko pozwanemu nakazu zapłaty.
\nczęści roszczenia lub jednego ze współpozwanych.
\nodmowne, które doręcza tylko powodowi.
\nsprawy do zwykłego postępowania. W razie zgłoszenia takiego żądania w terminie, państwowe biuro notarialne przekaże sprawę sądowi. Niezgłoszenie żądania nie stanowi przeszkody do dochodzenia roszczenia w nowym powództwie, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa.
\ntygodni od doręczenia powinien zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie sprzeciw do biura.
\nsprzeciwu oraz o skutkach niezaskarżenia nakazu.
\nSprzeciw nie wymaga uzasadnienia i może być wniesiony także do protokołu.
\nSprzeciw spóźniony państwowe biuro notarialne odrzuca.
\nskutki wyroku prawomocnego.
\nwówczas, gdyby sprzeciw był zgłoszony tylko co do części roszczenia lub przez jednego tylko ze współpozwanych o to samo roszczenie. Natomiast sprzeciw co do jednego lub niektórych dochodzonych roszczeń powoduje uchylenie nakazu jedynie co do nich.
\nsądowi, o którym mowa w art. 481. Przewodniczący zarządza doręczenie powodowi sprzeciwu razem z wezwaniem na rozprawę.
\nKsięga druga Postępowanie nieprocesowe Tytuł I Przepisy ogólne
\nsąd może wszcząć postępowanie także z urzędu.
\nspraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów wojewódzkich.
\nwłaściwy jest sąd miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w braku miejsca zamieszkania
\ninnej czynności albo gdy wymagają tego względy celowości, sąd nad nim przełożony wyznaczy na posiedzeniu niejawnym inny sąd do rozpoznania sprawy w całości lub w części.
\nwniosek właściwego organu lub osoby zainteresowanej, po wysłuchaniu w razie potrzeby innych osób zainteresowanych.
\norzeka jeden sędzia bez udziału ławników, z wyjątkiem spraw o:
\non wziąć udział w każdym stanie sprawy. Jeżeli weźmie udział, staje się uczestnikiem.
\nNa odmowę dopuszczenia do wzięcia udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
\nw sprawie. Przez wezwanie do wzięcia udziału w sprawie wezwany staje się uczestnikiem.
\nW razie potrzeby wyznaczenia kuratora do zastępowania zainteresowanego, którego miejsce pobytu jest nieznane, jego wyznaczenie następuje z urzędu.
\nWniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie, z tą zmianą, że zamiast pozwanego należy wymienić zainteresowanych w sprawie.
\ni 56.
\nna piśmie cofnięcie wniosku jest skuteczne tylko wtedy, gdy inni uczestnicy nie sprzeciwili się temu w terminie wyznaczonym.
\nmogło nastąpić z urzędu.
\nnie stosuje się.
\nrozprawy zależy od uznania sądu. Mimo niewyznaczenia rozprawy sąd przed rozstrzygnięciem sprawy może wysłuchać uczestników na posiedzeniu sądowym lub zażądać od nich oświadczeń na piśmie.
\nJednakże nawet w wypadkach, gdy ustawa Wymaga przeprowadzenia rozprawy, sąd może, bez wzywania zainteresowanych do udziału w sprawie, oddalić wniosek na posiedzeniu niejawnym, jeżeli z treści wniosku wynika oczywisty brak uprawnienia wnioskodawcy.
\noraz w nieobecności uczestników, może również zażądać od osób, które nie są uczestnikami, złożenia wyjaśnień na piśmie.
\nOrzeczenia sądu w postępowaniu nieprocesowym zapadają w formie postanowień.
\nsię postanowienia uczestnikowi, który będąc obecny na posiedzeniu, po ogłoszeniu postanowienia zrzekł się jego doręczenia.
\nprzysługuje w wypadkach wskazanych w ustawie zażalenie.
\nbiegnie od ogłoszenia postanowienia.
\nKażdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
\nlub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników.
\nzostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.
\nsprawy staje się skuteczne, a jeżeli wymaga wykonania - także wykonalne, po uprawomocnieniu się.
\nJeżeli postanowienie takie ulega z mocy ustawy wykonaniu przed uprawomocnieniem się, sąd, który wydał postanowienie, może stosownie do okoliczności wstrzymać jego wykonanie.
\nz urzędu.
\nuchylone, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jednakże prawomocne postanowienie oddalające wniosek sąd może zmienić w razie zmiany okoliczności sprawy.
\npostanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, jednakże wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne, jeżeli postanowienie kończące postępowanie może być zmienione lub uchylone.
\norzekającym co do istoty sprawy, może żądać wznowienia postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności działania.
\ndla każdego, kto potrzebę przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi. Na tych samych zasadach dopuszczalne jest sporządzanie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt.
\nTytuł II Przepisy dla poszczególnych rodzajów spraw
\nSprawy z zakresu prawa osobowego
\nUznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu
\nPostępowanie o uznanie za zmarłego
\nzaginionego, a w braku tej podstawy - sąd wskazany w art. 508 § 1.
\nmoże w drodze zarządzenia wyznaczyć jeden sąd jako wyłącznie właściwy do rozpoznania spraw będących w związku z tym zdarzeniem.
\nDo zgłoszenia wniosku o uznanie za zmarłego uprawniony jest każdy zainteresowany.
\nterminu, po upływie którego zaginiony może być uznany za zmarłego. Gdy jednak uznanie za zmarłego może nastąpić po upływie roku lub krótszego niż rok terminu od zdarzenia, które uzasadnia prawdopodobieństwo śmierci zaginionego, wniosek o uznanie za zmarłego zgłosić można dopiero po upływie tego terminu.
\nWniosek o uznanie za zmarłego, oprócz danych koniecznych dla wniosku o wszczęcie postępowania, powinien zawierać:
\nOkoliczności uzasadniające wniosek należy uprawdopodobnić.
\nJeżeli według treści wniosku istnieją przesłanki do uznania zaginionego za zmarłego, sąd zarządzi ogłoszenie o wszczęciu postępowania.
\nPaństwa i podaje publicznie do wiadomości w miejscu ostatniego zamieszkania zaginionego w sposób na tym obszarze przyjęty.
\ndo publicznej wiadomości również w inny sposób, jaki uzna za odpowiedni.
\nmoże jednak być zakończone wcześniej niż po upływie:
\nw miarę możności osoby bliskie zaginionego.
\njest niewątpliwa, sąd przeprowadzi dalsze postępowanie z urzędu według przepisów oddziału następnego.
\nPostępowanie o stwierdzenie zgonu
\nzgonu jest niewątpliwa, stosuje się odpowiednio przepisy oddziału poprzedzającego ze zmianami przewidzianymi w oddziale niniejszym.
\nWniosek o stwierdzenie zgonu może być zgłoszony w każdym czasie.
\nZarządzenie ogłoszenia o wszczęciu postępowania nie jest obowiązkowe.
\nprzez siebie sposób. Do ogłoszenia stosuje się wówczas odpowiednio przepis art. 530 § 2; termin wyznaczony w ogłoszeniu nie może być krótszy niż miesiąc ani dłuższy niż trzy miesiące.
\nwcześniej niż po upływie miesiąca od ukazania się ogłoszenia i dwóch tygodni od końca terminu wyznaczonego w ogłoszeniu.
\ndo wyników postępowania.
\nprawdopodobną.
\nUchylenie postanowień orzekających uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu
\nżyciu lub że śmierć jej nastąpiła w innej chwili niż chwila oznaczona w orzeczeniu, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu unormowanym w niniejszym oddziale.
\nzgonu.
\nzgon może zgłosić każdy zainteresowany. Sąd może także uchylić je z urzędu.
\no uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu.
\nstwierdzony pozostaje przy życiu, sąd postanowienie uchyli. W wypadku udowodnienia innej chwili śmierci niż oznaczona w postanowieniu o uznaniu za zmarłego, sąd uchyla postanowienie o uznaniu za zmarłego tylko wówczas, gdy równocześnie stwierdza zgon.
\nw sądzie i wykaże swoją tożsamość, sąd niezwłocznie i bez dalszego postępowania uchyli postanowienie orzekające uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu.
\nUbezwłasnowolnienie
\nPrzepisy ogólne
\nje w składzie trzech sędziów zawodowych.
\nW sprawach tych właściwy jest sąd miejsca zamieszkania osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, a w braku miejsca zamieszkania - sąd miejsca jej pobytu.
\npostępowania, jeżeli osoba ta ma przedstawiciela ustawowego.
\npełnoletności osoby, która ma być ubezwłasnowolniona.
\nkarze grzywny do pięciu tysięcy złotych.
\nPostępowanie toczy się z udziałem prokuratora.
\nIlekroć według przepisów niniejszego rozdziału należy wezwać lub wysłuchać osobę, która ma być ubezwłasnowolniona, albo doręczyć jej pismo sądowe, sąd może czynności tych zaniechać, jeżeli ze względu na stan zdrowia tej osoby, stwierdzony orzeczeniem biegłego, uzna je za niecelowe.
\nma być ubezwłasnowolniona, ustanowi kuratora, chyba że ma ona przedstawiciela ustawowego, który nie jest wnioskodawcą.
\nDoradca tymczasowy
\npostępowania lub z urzędu, przy wszczęciu lub w toku postępowania, ustanowić dla niej doradcę tymczasowego, gdy uzna to za konieczne dla ochrony jej osoby lub mienia.
\nPrzed ustanowieniem doradcy tymczasowego należy wysłuchać osobę, która ma być ubezwłasnowolniona.
\ngo osobie, która ma być ubezwłasnowolniona.
\nprawnych na równi z osobą ubezwłasnowolnioną częściowo.
\nDo doradcy tymczasowego stosuje się przepisy o kuratorze osoby częściowo ubezwłasnowolnionej.
\nma być ubezwłasnowolniona, lub jej mienia.
\nO ustanowieniu lub odwołaniu doradcy tymczasowego należy z urzędu zawiadomić sąd opiekuńczy.
\nzażalenie.
\nPostępowanie
\nlub niedorozwoju umysłowego, sąd może przed wszczęciem postępowania o ubezwłasnowolnienie zażądać przedstawienia świadectwa lekarskiego o stanie psychicznym osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, a jeżeli ubezwłasnowolnienie ma nastąpić z powodu pijaństwa
\nuprawdopodabnia istnienia choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego, sąd wniosek odrzuci.
\nbiegłych lekarzy psychiatrów.
\nSąd może, jeżeli na podstawie opinii dwóch biegłych lekarzy uzna to za niezbędne, zarządzić oddanie osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, pod obserwację w zakładzie leczniczym na czas nie dłuższy niż sześć tygodni. W wyjątkowych wypadkach sąd może termin ten przedłużyć do trzech miesięcy.
\nPrzed wydaniem postanowienia sąd wysłucha uczestników postępowania.
\nNa postanowienie zarządzające oddanie do zakładu przysługuje zażalenie.
\nrozprawy.
\nodbywać w miarę potrzeby w obecności lekarza.
\nW tym celu sąd może zarządzić przymusowe sprowadzenie tej osoby na rozprawę albo, gdyby to było niewskazane, wysłuchać ją przez sędziego wyznaczonego lub przez sąd wezwany.
\nW postanowieniu o ubezwłasnowolnieniu sąd orzeka, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite, czy też częściowe i z jakiego powodu zostaje orzeczone.
\nodpisu prawomocnego postanowienia, którym orzekł ubezwłasnowolnienie.
\nmoże nastąpić także z urzędu.
\ncałkowite na częściowe, a w razie pogorszenia się tego stanu - zmienić ubezwłasnowolnienie częściowe na całkowite.
\nustanowiony został doradca tymczasowy.
\nSprawy z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli
\nSprawy małżeńskie
\nlub mężczyźnie nie mającemu ukończonych lat dwudziestu jeden udziela sąd opiekuńczy na wniosek tej osoby. Postanowienie o udzieleniu zezwolenia staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone.
\numysłowym oraz osobom powinowatym w linii prostej udziela sąd na wniosek tych osób.
\nbyć zawarte. Przed wydaniem postanowienia rozstrzygającego taki wniosek sąd wysłucha wnioskodawcę, osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte, oraz w razie potrzeby osoby bliskie przyszłych małżonków. Gdy chodzi o udzielenie zezwolenia osobie dotkniętej chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym, sąd zasięgnie opinii biegłego lekarza, w miarę możności psychiatry.
\nzawarcia małżeństwa udziela sąd na wniosek osoby obowiązanej do złożenia dokumentu.
\nwstąpieniu w związek małżeński uprawniona jest osoba, która zamierza udzielić pełnomocnictwa.
\ncywilnego wyłącza zawarcie małżeństwa, sąd wydaje po przeprowadzeniu rozprawy.
\nudzielenie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem, może nastąpić dopiero po umożliwieniu złożenia wyjaśnień małżonkowi wnioskodawcy, chyba że jego wysłuchanie nie jest możliwe lub celowe.
\njednemu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka.
\nwłaściwy jest sąd miejsca położenia majątku, a jeżeli wspólność ustała przez śmierć jednego z małżonków - sąd spadku.
\nmałżonkami sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o tym, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.
\nprzedmiocie orzec postanowieniem wstępnym.
\nmałżonkami, a zwłaszcza do odrębnego postępowania w sprawach wymienionych w paragrafie pierwszym stosuje się odpowiednio przepisy o dziale spadku.
\nInne sprawy rodzinne oraz sprawy opiekuńcze
\nPrzepisy ogólne
\nSądem opiekuńczym jest sąd powiatowy.
\nma dotyczyć, a w braku miejsca zamieszkania - sąd opiekuńczy miejsca jej pobytu. Jeżeli brak i tej podstawy - właściwy jest sąd powiatowy dla m. st. Warszawy.
\nnawet w stosunku do osób, które nie podlegają jego właściwości miejscowej, zawiadamiając o tym sąd opiekuńczy miejscowo właściwy.
\nSąd opiekuńczy może wszcząć postępowanie z urzędu.
\nmałoletnich.
\noraz odwoływania i zawieszania w czynnościach społecznych organów pomocniczych, o których mowa w paragrafie pierwszym, ich prawa i obowiązki oraz nadzór nad ich działalnością.
\njest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy.
\nstanu cywilnego, sądach, prokuraturach, państwowych biurach notarialnych, prezydiach rad narodowych, organach Milicji Obywatelskiej, placówkach oświatowych, opiekunach społecznych, społecznych organach pomocniczych sądu opiekuńczego oraz organizacjach i zakładach zajmujących się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi.
\nczynności w postępowaniu dotyczącym jej osoby, chyba że nie ma zdolności do czynności prawnych.
\nlub opieką, jak również zarządzić przymusowe sprowadzenie takiej osoby.
\nczynności w postępowaniu, sąd opiekuńczy może nakazać jej sprowadzenie do sądu pod rygorem grzywny każdemu, u kogo osoba taka przebywa.
\nDo osobistego stawiennictwa innych uczestników postępowania stosuje się w sprawach, które mogą być wszczęte z urzędu, przepisy o skutkach niestawiennictwa świadków, a w innych sprawach - przepis art. 429.
\nustawowego osoby, której postępowanie dotyczy. W wypadkach ważniejszych powinien ponadto w miarę możności wysłuchać osoby bliskie tej osoby.
\ndobro osoby, której postępowanie dotyczy.
\nPostanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ich ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było, z chwilą ich wydania.
\nSprawy z zakresu stosunków między rodzicami a dziećmi
\nPostanowienia w sprawach o przyznanie, powierzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy rodzicielskiej, zakazanie osobistej styczności z dzieckiem oraz odebranie dziecka mogą być wydane tylko po przeprowadzeniu rozprawy.
\nDotyczy to także zmiany rozstrzygnięć w tym przedmiocie, zawartych w wyroku orzekającym rozwód lub unieważnienie małżeństwa. Postanowienia takie stają się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu się.
\nsię go o terminach rozprawy.
\nogólnych. W takim wypadku o uznaniu zawiadamia się właściwy sąd opiekuńczy.
\nrodzicami, może nastąpić dopiero po umożliwieniu rodzicom złożenia oświadczeń, chyba że wysłuchanie ich byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami.
\nmajątkiem dziecka lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynności przez dziecko sąd opiekuńczy udziela na wniosek jednego z rodziców po wysłuchaniu drugiego. Postanowienie sądu opiekuńczego w tym przedmiocie staje się skuteczne dopiero z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstały skutki prawne względem osób trzecich.
\nsię. Postanowienia takiego sąd opiekuńczy nie może zmienić ani uchylić.
\nSprawy o przysposobienie
\nSąd opiekuńczy wszczyna postępowanie na wniosek przysposabiającego.
\nlub osoby mającej być przysposobioną.
\nSąd opiekuńczy orzeka o przysposobieniu po przeprowadzeniu rozprawy.
\nukończyła lat trzynaście, oraz osoby, których zgoda na przysposobienie jest potrzebna.
\nW uzasadnionych wypadkach można wezwać na rozprawę osobę mającą być przysposobioną, która nie ukończyła jeszcze lat trzynastu.
\nw przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego. W wypadku takim rodzice nie mogą brać udziału w postępowaniu.
\npostępowanie umarza.
\nPostanowienie orzekające przysposobienie staje się skuteczne po uprawomocnieniu się.
\nPostanowienia takiego sąd opiekuńczy nie może zmienić ani uchylić.
\nrodzice mogą wyrazić także w sądzie opiekuńczym swego miejsca zamieszkania lub pobytu.
\nDotyczy to również oświadczenia o odwołaniu takiej zgody.
\nlub o odwołaniu takiej zgody sąd opiekuńczy sporządza protokół. O odwołaniu zgody należy nadto uczynić wzmiankę w protokole, w którym wyrażono zgodę na przysposobienie.
\nSprawy z zakresu opieki
\nmi obowiązki opiekuna wykonam z całą sumiennością i zgodnie z interesem społecznym, mając zawsze na względzie dobro osoby podlegającej mojej pieczy”.
\nPo złożeniu przyrzeczenia przez opiekuna sąd opiekuńczy wydaje mu zaświadczenie.
\notrzymane zaświadczenie.
\nustanowionej opiekunem, zgłoszony w ciągu tygodnia od doręczenia jej postanowienia w tym przedmiocie.
\npozostającej pod opieką, udziela sąd opiekuńczy na wniosek opiekuna. Postanowienie staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstały skutki prawne względem osób trzecich.
\nustali Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości.
\npozostającej pod opieką. Sprawozdanie z zarządu majątkiem tej osoby składa na piśmie, chyba że sąd zezwoli mu na złożenie sprawozdania do protokołu.
\nDo wzięcia udziału w badaniu rachunku końcowego z opieki sąd opiekuńczy wezwie osobę, która pozostawała pod opieką, jeżeli ma ona pełną zdolność do czynności prawnych, w innych zaś wypadkach - przedstawiciela ustawowego tej osoby lub jej spadkobierców, jeżeli są sądowi opiekuńczemu znani.
\njego uprawomocnieniu się.
\nSąd opiekuńczy może wymierzyć grzywnę osobie, która uchyla się od objęcia opieki.
\nopiekuńczego. Jeżeli zarządzenie zostanie wykonane, grzywna jeszcze nie uiszczona może być umorzona.
\nSprawy z zakresu kurateli
\nnie urodzonego, jest sąd właściwy według miejsca zamieszkania lub pobytu matki.
\nKuratora dla osoby ułomnej sąd opiekuńczy ustanawia na wniosek tej osoby.
\nDla osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia kuratora na wniosek osoby zainteresowanej sąd opiekuńczy miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu osoby nieobecnej.
\nw razie śmierci domniemanego ojca określa się według miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka, chociażby dziecko nie podlegało już ani władzy rodzicielskiej, ani opiece.
\nlub miała ostatnią siedzibę.
\nW zaświadczeniu dla kuratora sąd określa zakres jego uprawnień.
\no postępowaniu w sprawach z zakresu opieki.
\nSprawy z zakresu prawa rzeczowego
\nPrzepisy ogólne
\nW sprawach z zakresu prawa rzeczowego właściwy jest sąd położenia rzeczy.
\nprowadzony jest zbiór dokumentów, należy dołączyć odpis z księgi wieczystej albo zaświadczenie o stanie prawnym, jaki wynika ze zbioru dokumentów.
\nSprawy z zakresu prawa rzeczowego sąd rozpoznaje na rozprawie.
\nStwierdzenie zasiedzenia
\nDo zgłoszenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności uprawniony jest każdy zainteresowany.
\npo wezwaniu innych zainteresowanych przez ogłoszenie. Sąd może zarządzić ogłoszenie również w innych wypadkach, jeżeli uzna to za wskazane.
\nrzeczy, a jeżeli chodzi o rzeczy ruchome - również jego miejsce zamieszkania.
\nnabycia spadku. Termin wskazany w ogłoszeniu wynosi jednak trzy miesiące.
\nJeżeli w terminie tym nikt się nie zgłosi albo zgłosiwszy się własności nie wykaże, sąd stwierdzi zasiedzenie, jeżeli zostało ono udowodnione.
\nZarząd związany ze współwłasnością i użytkowaniem
\nZarządca nieruchomości ustanowiony na podstawie art. 203 i 269 § 1 Kodeksu cywilnego obowiązany jest niezwłocznie zgłosić wniosek o ujawnienie zarządu w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów.
\ntylko o tyle, o ile nie przeszkadza to wykonywaniu zarządu. Na wniosek innego współwłaściciela lub zarządcy współwłaściciel lub użytkownik może być pozbawiony używania rzeczy, jeżeli przeszkadza zarządcy w wykonywaniu czynności.
\nNa postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
\nw terminach przez sąd określonych.
\nSąd może postanowić, aby zarządca wydawał współwłaścicielom nadwyżkę dochodów w naturze.
\nSąd uchyli zarząd, gdy odpadnie podstawa dalszego jego trwania.
\nzarządu stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzie w toku egzekucji z nieruchomości.
\nZ wyjątkiem spraw przewidzianych w art. 199, 201 i 202 Kodeksu cywilnego, jak również spraw dotyczących powołania i odwołania zarządcy, wyznaczenie rozprawy zależy od uznania sądu.
\nZniesienie współwłasności
\npodziałowi oraz przedstawić dowody prawa własności.
\nzniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy. Rozstrzygając spór o prawo żądania zniesienia współwłasności lub o prawo własności, sąd może wydać w tym przedmiocie postanowienie wstępne.
\nsprawach wymienionych w paragrafie poprzedzającym jest niedopuszczalne. Sprawy będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności. Jeżeli jednak postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po wydaniu wyroku, przekazanie następuje tylko wówczas, gdy sąd rewizyjny uchyli wyrok i sprawę przekaże do ponownego rozpoznania. Postępowanie w sprawach, które nie zostały przekazane, sąd umarza z chwilą zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności.
\nmoże dochodzić roszczeń przewidzianych w paragrafie pierwszym, chociażby nie były one zgłoszone w postępowaniu o zniesienie współwłasności.
\nwartość tej nieruchomości, w szczególności rodzaj użytków wchodzących w skład tej nieruchomości oraz obszar i rodzaj nieruchomości, stanowiących już własność współwłaścicieli i ich małżonków, a w miarę potrzeby także okoliczności przewidziane w art. 216 Kodeksu cywilnego.
\nPodział w naturze nastąpi po zasięgnięciu opinii biegłych co do sposobu podziału.
\nadministracji państwowej, sąd przesyła sporządzony przez biegłego plan projektowanego podziału temu organowi do zatwierdzenia.
\nplanu podziału sąd, stosownie do okoliczności, albo dokona podziału nieruchomości zgodnie ze zmienionym planem, albo odstąpi od podziału w naturze.
\nsporządzonym według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.
\ndo zgodnego przeprowadzenia podziału, wskazując im sposoby mogące do tego doprowadzić.
\nGdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli spełnione zostaną wymagania, o których mowa w dwóch artykułach poprzedzających, a projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.
\nwarunki do dokonania podziału w naturze, sąd dokonuje tego podziału na części odpowiadające wartością udziałom współwłaścicieli z uwzględnieniem wszelkich okoliczności zgodnie z interesem społeczno-gospodarczym. Różnice wartości wyrównuje się przez dopłaty pieniężne.
\nczęści lub jednemu z nich całość rzeczy, własność przechodzi na uczestników wskazanych w postanowieniu. Jeżeli w wyniku podziału całość rzeczy albo jej część przypadnie współwłaścicielowi, który nie włada tą rzeczą lub jej częścią, sąd w postanowieniu o zniesieniu współwłasności orzeknie również co do wydania jej przez pozostałych współwłaścicieli, określając stosownie do okoliczności termin wydania. Określenie terminu wydania nieruchomości rolnej lub jej części powinno nastąpić z uwzględnieniem interesu społeczno-gospodarczego.
\nrozstrzygnie o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli, bądź też tylko zarządzi sprzedaż, odkładając rozstrzygnięcie o wzajemnych roszczeniach współwłaścicieli oraz o podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży do czasu jej przeprowadzenia.
\nUstanowienie drogi koniecznej
\nWe wniosku o ustanowienie drogi koniecznej należy wskazać właścicieli wszystkich nieruchomości, przez które mogłaby prowadzić droga, aby nieruchomość wnioskodawcy miała odpowiedni dostęp do drogi publicznej.
\ndowód z oględzin nieruchomości, chyba że okoliczności istotne dla wytyczenia drogi koniecznej są niesporne i niewątpliwe albo że przeprowadzenie dowodu z innych przyczyn nie jest potrzebne.
\nSprawy z zakresu prawa spadkowego Przepisy wstępne
\nPostępowanie spadkowe należy do zakresu działalności sądów i państwowych biur notarialnych.
\nwłaściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku). W braku powyższych podstaw sądem spadku jest sąd powiatowy dla m. st. Warszawy.
\nbiur notarialnych, wyłącznie właściwe jest państwowe biuro notarialne w siedzibie sądu spadku lub jego wydziału zamiejscowego (biuro spadku).
\nCzynności państwowych biur notarialnych
\nPrzepisy ogólne
\nCzynności w postępowaniu spadkowym, należące do właściwości państwowych biur notarialnych, spełnia notariusz.
\nskarga do sądu powiatowego, w którego okręgu biuro to się znajduje, w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, jeżeli o dniu tym był zawiadomiony, a w przeciwnym razie od dnia, w którym uczestnik powziął wiadomość o czynności.
\nPostanowienia państwowych biur notarialnych ulegają wykonaniu z chwilą ich wydania.
\nSąd może wstrzymać wykonalność zaskarżonego postanowienia.
\nniewłaściwie lub przeszkadzają w czynności, a po bezskutecznym upomnieniu wydalić je, w razie zaś oporu może wezwać pomocy Milicji Obywatelskiej.
\njest tytułem egzekucyjnym.
\nZabezpieczenie spadku i spis inwentarza
\npowiatowego lub jego wydziału zamiejscowego, w którego okręgu znajdują się rzeczy, będące w chwili otwarcia spadku we władaniu spadkodawcy. Państwowe biuro notarialne, które nie jest biurem spadku, zawiadomi o dokonanym zabezpieczeniu biuro spadku.
\npraw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nie usprawiedliwione rozporządzenie.
\nPaństwowe biuro notarialne dokonuje zabezpieczenia spadku na wniosek lub z urzędu.
\ndo zachowku lub zapisobiercą, a ponadto wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy, współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy oraz właściwy organ administracji finansowej pierwszej instancji.
\nwiadomość, że spadkobierca jest nie znany, nieobecny lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych i nie ma ustawowego przedstawiciela.
\nNa postanowienie sądu w sprawie zabezpieczenia spadku przysługuje zażalenie.
\ndo depozytu, ustanowienie zarządu tymczasowego, ustanowienie dozoru nad nieruchomością.
\nZastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno.
\nlub zapisobiercą, albo wykonawcy testamentu, wierzyciela mającego pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy lub właściwego organu administracji finansowej pierwszej instancji biuro spadku postanowi sporządzenie spisu inwentarza.
\nz urzędu.
\nnależnego mu świadczenia, chociażby dług nie był jeszcze wymagalny.
\nunormowanych w niniejszym oddziale.
\nPrzyjęcie lub odrzucenie spadku
\nspadku może być złożone w państwowym biurze notarialnym lub w sądzie powiatowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie.
\nBiuro to lub sąd prześle niezwłocznie oświadczenie wraz z załącznikami do biura spadku.
\nspadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku.
\noświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowania testamentów, chyba że zostały złożone w państwowym biurze notarialnym.
\nalbo prawomocne orzeczenie sądowe o uznaniu za zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu, jeżeli dowody te nie zostały już poprzednio złożone.
\nJeżeli oświadczenie złożono ustnie, z oświadczenia sporządza się protokół.
\nJeżeli ustawa wymaga zezwolenia organów państwowych na przyjęcie spadku lub zapisu, państwowe biuro notarialne zwraca się o wydanie decyzji lub zobowiązuje stroną do jej przedstawienia.
\nosoby, które według treści oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia, choćby w dalszej kolejności.
\nnie był przedtem sporządzony, państwowe biuro notarialne wyda postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza.
\ngotowości prowadzenia gospodarstwa rolnego należącego do spadku.
\nskładane jest oddzielnie od oświadczenia o przyjęciu spadku, stosuje się odpowiednio przepisy art. 640 i 641.
\nOgłoszenie testamentu
\nOsoba, u której znajduje się testament, obowiązana jest złożyć go w biurze spadku, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy.
\n