Umowa o wzmocnionym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kazachstanu, z drugie

Umowasporządzona w Astanie dnia 21 grudnia 2015 r.o wzmocnionym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kazachstanu, z drugiej strony Spis treści Treść umowy Tytuł I - ZASADY OGÓLNE I CELE NINIEJSZEJ UMOWY Tytuł II - REFORMY POLITYCZNE; WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE POLITYKI ZAGRANICZNEJ I BEZPIECZEŃSTWA Tytuł III - HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA Rozdział 1 - Handel towarami Rozdział 2 - Służby celne Rozdział 3 - Bariery techniczne w handlu. Rozdział 4 - Kwestie sanitarne i fitosanitarne Rozdział 5 - Handel usługami i prowadzenie przedsiębiorstwa Rozdział 6 - Przepływy kapitału oraz płatności Rozdział 7 - Własność intelektualna Rozdział 8 - Zamówienia publiczne Rozdział 9 - Surowce i energia Rozdział 10 - Handel i zrównoważony rozwój Rozdział 11 - Konkurencja Rozdział 12 - Przedsiębiorstwa państwowe, przedsiębiorstwa kontrolowane przez państwo oraz przedsiębiorstwa mające specjalne lub wyłączne prawa lub przywileje Rozdział 13 - Przejrzystość Rozdział 14 - Rozstrzyganie sporów Tytuł IV - WSPÓŁPRACA W OBSZARZE ROZWOJU GOSPODARCZEGO I ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU Rozdział 1 - Dialog gospodarczy Rozdział 2 - Współpraca w dziedzinie zarządzania finansami publicznymi, obejmującego audyt w sektorze publicznym i kontrolę wewnętrzną Rozdział 3 - Współpraca w dziedzinie opodatkowania Rozdział 4 - Współpraca w dziedzinie statystyki Rozdział 5 - Współpraca w dziedzinie energii Rozdział 6 - Współpraca w dziedzinie transportu Rozdział 7 - Współpraca w dziedzinie środowiska Rozdział 8 - Współpraca w dziedzinie zmian klimatu Rozdział 9 - Współpraca w dziedzinie przemysłu Rozdział 10 - Współpraca w dziedzinie małych i średnich przedsiębiorstw Rozdział 11 - Współpraca w dziedzinie prawa spółek Rozdział 12 - Współpraca w dziedzinie bankowości, ubezpieczeń i innych usług finansowych Rozdział 13 - Współpraca w dziedzinie społeczeństwa informacyjnego Rozdział 14 - Współpraca w dziedzinie turystyki Rozdział 15 - Współpraca w dziedzinie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich Rozdział 16 - Współpraca w zakresie zatrudnienia, stosunków pracy, polityki społecznej i równości szans Rozdział 17 - Współpraca w dziedzinie zdrowia Tytuł V - WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE WOLNOŚCI, BEZPIECZEŃSTWA I SPRAWIEDLIWOŚCI Tytuł VI - POZOSTAŁE POLITYKI OBJĘTE WSPÓŁPRACĄ Rozdział 1 - Współpraca w dziedzinie edukacji i szkolenia Rozdział 2 - Współpraca w dziedzinie kultury Rozdział 3 - Współpraca w dziedzinie badań naukowych i innowacji Rozdział 4 - Współpraca audiowizualna i w zakresie mediów Rozdział 5 - Współpraca społeczeństwa obywatelskiego Rozdział 6 - Współpraca w dziedzinie sportu i aktywności fizycznej Rozdział 7 - Współpraca w dziedzinie ochrony ludności Rozdział 8 - Współpraca w zakresie działań w przestrzeni kosmicznej Rozdział 9 - Współpraca w dziedzinie ochrony konsumentów Rozdział 10 - Współpraca regionalna Rozdział 11 - Współpraca w dziedzinie służby cywilnej Tytuł VII - WSPÓŁPRACA FINANSOWA I TECHNICZNA Tytuł VIII - RAMY INSTYTUCJONALNE Tytuł IX - POSTANOWIENIA OGÓLNE I KOŃCOWE Załącznik I - Zastrzeżenia zgodnie z art. 46 Załącznik II - Ograniczenia stosowane przez Republikę Kazachstanu zgodnie z art. 48 ust. 2 Załącznik III - Zakres rozdziału 8 (Zamówienia publiczne) Tytułu III (Handel i działalność gospodarcza) Załącznik IV - Wykorzystanie środków masowego przekazu do publikowania informacji i ogłoszeń o zamówieniach publicznych, o których mowa w Rozdziale 8 (Zamówienia publiczne) Tytułu III (Handel i działalność gospodarcza) Załącznik V - Regulamin postępowania arbitrażowego w ramach Rozdziału 14 (Rozstrzyganie sporów) Tytułu III (Handel i działalność gospodarcza) Załącznik VI - Kodeks postępowania członków organów arbitrażowych i mediatorów w ramach Rozdziału 14 (Rozstrzyganie sporów) Tytułu III (Handel i działalność gospodarcza) Załącznik VII - Mechanizm mediacji w ramach Rozdziału 14 (Rozstrzyganie sporów) Tytułu III (Handel i działalność gospodarcza) Dodatek - Protokół dotyczący wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych Załącznik VIII - Tekst Umowy w języku angielskim Treść umowy W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ podaje do powszechnej wiadomości: Dnia 21 grudnia 2015 r. w Astanie została sporządzona Umowa o wzmocnionym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kazachstanu, z drugiej strony, w następującym brzmieniu: UMOWA O WZMOCNIONYM PARTNERSTWIE I WSPÓŁPRACY między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Kazachstanu, z drugiej strony SPIS TREŚCI TYTUŁ PREAMBUŁA TYTUŁ I ZASADY OGÓLNE I CELE NINIEJSZEJ UMOWY TYTUŁ II REFORMY POLITYCZNE; WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE POLITYKI ZAGRANICZNEJ I BEZPIECZEŃSTWA TYTUŁ III HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA ROZDZIAŁ 1 HANDEL TOWARAMI ROZDZIAŁ 2 SŁUŻBY CELNE ROZDZIAŁ 3 BARIERY TECHNICZNE W HANDLU ROZDZIAŁ 4 KWESTIE SANITARNE I FITOSANITARNE ROZDZIAŁ 5 HANDEL USŁUGAMI I PROWADZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA SEKCJA 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE SEKCJA 2 PROWADZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA I TRANSGRANICZNE ŚWIADCZENIE USŁUG PODSEKCJA 1 WSZYSTKIE RODZAJE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PODSEKCJA 2 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA INNA NIŻ USŁUGI SEKCJA 3 POBYT CZASOWY OSÓB FIZYCZNYCH W CELACH BIZNESOWYCH SEKCJA 4 PRZEPISY PRAWA KRAJOWEGO SEKCJA 5 SZCZEGÓŁOWE POSTANOWIENIA SEKTOROWE SEKCJA 6 WYJĄTKI SEKCJA 7 INWESTYCJE ROZDZIAŁ 6 PRZEPŁYWY KAPITAŁU ORAZ PŁATNOŚCI ROZDZIAŁ 7 WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA SEKCJA 1 ZASADY SEKCJA 2 NORMY DOTYCZĄCE PRAW WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ SEKCJA 3 EGZEKWOWANIE PRAW WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ SEKCJA 4 ODPOWIEDZIALNOŚĆ POŚREDNICZĄCYCH DOSTAWCÓW USŁUG ROZDZIAŁ 8 ZAMÓWIENIA PUBLICZNE ROZDZIAŁ 9 SUROWCE I ENERGIA ROZDZIAŁ 10 HANDEL I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ ROZDZIAŁ 11 KONKURENCJA ROZDZIAŁ 12 PRZEDSIĘBIORSTWA PAŃSTWOWE, PRZEDSIĘBIORSTWA KONTROLOWANE PRZEZ PAŃSTWO ORAZ PRZEDSIĘBIORSTWA MAJĄCE SPECJALNE LUB WYŁĄCZNE PRAWA LUB PRZYWILEJE ROZDZIAŁ 13 PRZEJRZYSTOŚĆ ROZDZIAŁ 14 ROZSTRZYGANIE SPORÓW SEKCJA 1 CEL I ZAKRES STOSOWANIA SEKCJA 2 KONSULTACJE I MEDIACJE SEKCJA 3 POSTĘPOWANIA MAJĄCE NA CELU ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU PODSEKCJA 1 POSTĘPOWANIE ARBITRAŻOWE PODSEKCJA 2 ZGODNOŚĆ PODSEKCJA 3 POSTANOWIENIA WSPÓLNE SEKCJA 4 POSTANOWIENIA OGÓLNE TYTUŁ IV WSPÓŁPRACA W OBSZARZE ROZWOJU GOSPODARCZEGO I ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU ROZDZIAŁ 1 DIALOG GOSPODARCZY ROZDZIAŁ 2 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ZARZĄDZANIA FINANSAMI PUBLICZNYMI, OBEJMUJĄCEGO AUDYT W SEKTORZE PUBLICZNYM I KONTROLĘ WEWNĘTRZNĄ ROZDZIAŁ 3 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE OPODATKOWANIA ROZDZIAŁ 4 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE STATYSTYKI ROZDZIAŁ 5 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ENERGII ROZDZIAŁ 6 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE TRANSPORTU ROZDZIAŁ 7 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ŚRODOWISKA ROZDZIAŁ 8 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ZMIAN KLIMATU ROZDZIAŁ 9 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE PRZEMYSŁU ROZDZIAŁ 10 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW ROZDZIAŁ 11 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE PRAWA SPÓŁEK ROZDZIAŁ 12 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE BANKOWOŚCI, UBEZPIECZEŃ I INNYCH USŁUG FINANSOWYCH ROZDZIAŁ 13 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO ROZDZIAŁ 14 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE TURYSTYKI ROZDZIAŁ 15 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ROLNICTWA I ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH ROZDZIAŁ 16 WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE ZATRUDNIENIA, STOSUNKÓW PRACY, POLITYKI SPOŁECZNEJ I RÓWNOŚCI SZANS ROZDZIAŁ 17 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ZDROWIA TYTUŁ V WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE WOLNOŚCI, BEZPIECZEŃSTWA I SPRAWIEDLIWOŚCI TYTUŁ VI POZOSTAŁE POLITYKI OBJĘTE WSPÓŁPRACĄ ROZDZIAŁ 1 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE EDUKACJI I SZKOLENIA ROZDZIAŁ 2 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE KULTURY ROZDZIAŁ 3 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE BADAŃ NAUKOWYCH I INNOWACJI ROZDZIAŁ 4 WSPÓŁPRACA AUDIOWIZUALNA I W ZAKRESIE MEDIÓW ROZDZIAŁ 5 WSPÓŁPRACA SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO ROZDZIAŁ 6 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE SPORTU I AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ ROZDZIAŁ 7 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE OCHRONY LUDNOŚCI ROZDZIAŁ 8 WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE DZIAŁAŃ W PRZESTRZENI KOSMICZNEJ ROZDZIAŁ 9 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE OCHRONY KONSUMENTÓW ROZDZIAŁ 10 WSPÓŁPRACA REGIONALNA ROZDZIAŁ 11 WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE SŁUŻBY CYWILNEJ TYTUŁ VII WSPÓŁPRACA FINANSOWA I TECHNICZNA TYTUŁ VIII RAMY INSTYTUCJONALNE TYTUŁ IX POSTANOWIENIA OGÓLNE I KOŃCOWE ZAŁĄCZNIK I ZASTRZEŻENIA ZGODNIE Z ART. 46 ZAŁĄCZNIK II OGRANICZENIA STOSOWANE PRZEZ REPUBLIKĘ KAZACHSTANU ZGODNIE Z ART. 48 UST. 2 ZAŁĄCZNIK III ZAKRES ROZDZIAŁU 8 (ZAMÓWIENIA PUBLICZNE) TYTUŁU III (HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA) ZAŁĄCZNIK IV WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW MASOWEGO PRZEKAZU DO PUBLIKOWANIA INFORMACJI I OGŁOSZEŃ O ZAMÓWIENIACH PUBLICZNYCH, O KTÓRYCH MOWA W ROZDZIALE 8 (ZAMÓWIENIA PUBLICZNE) TYTUŁU III (HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA) ZAŁĄCZNIK V REGULAMIN POSTĘPOWANIA ARBITRAŻOWEGO W RAMACH ROZDZIAŁU 14 (ROZSTRZYGANIE SPORÓW) TYTUŁU III (HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA) ZAŁĄCZNIK VI KODEKS POSTĘPOWANIA CZŁONKÓW ORGANÓW ARBITRAŻOWYCH I MEDIATORÓW W RAMACH ROZDZIAŁU 14 (ROZSTRZYGANIE SPORÓW) TYTUŁU III (HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA) ZAŁĄCZNIK VII MECHANIZM MEDIACJI W RAMACH ROZDZIAŁU 14 (ROZSTRZYGANIE SPORÓW) TYTUŁU III (HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA) PROTOKÓŁ DOTYCZĄCY WZAJEMNEJ POMOCY ADMINISTRACYJNEJ W SPRAWACH CELNYCH PREAMBUŁA KRÓLESTWO BELGII, REPUBLIKA BUŁGARII, REPUBLIKA CZESKA, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA ESTOŃSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA GRECKA, KRÓLESTWO HISZPANII, REPUBLIKA FRANCUSKA, REPUBLIKA CHORWACJI, REPUBLIKA WŁOSKA, REPUBLIKA CYPRYJSKA, REPUBLIKA ŁOTEWSKA, REPUBLIKA LITEWSKA, WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA, WĘGRY, REPUBLIKA MALTY, KRÓLESTWO NIDERLANDÓW REPUBLIKA AUSTRII, RZECZPOSPOLITA POLSKA, REPUBLIKA PORTUGALSKA, RUMUNIA, REPUBLIKA SŁOWENII, REPUBLIKA SŁOWACKA, REPUBLIKA FINLANDII, KRÓLESTWO SZWECJI, ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ Umawiające się Strony Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwane dalej „państwami członkowskimi”, i UNIA EUROPEJSKA, z jednej strony, oraz REPUBLIKA KAZACHSTANU, z drugiej strony, zwane dalej łącznie „Stronami”, UWZGLĘDNIAJĄC silne powiązania między Stronami i ich wspólne wartości oraz chęć dalszego wzmocnienia i rozszerzania łączących je stosunków ustanowionych w przeszłości poprzez wykonywanie Umowy o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi a Republiką Kazachstanu, podpisanej w Brukseli w dniu 23 stycznia 1995 r., oraz strategii Unii Europejskiej na rzecz nowego partnerstwa z Azją Środkową, przyjętej przez Radę Europejską w czerwcu 2007 r., a także państwowego programu Republiki Kazachstanu „Droga do Europy” przyjętego w 2008 r.; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz pełnego wdrożenia zasad i postanowień Karty Narodów Zjednoczonych, Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), w szczególności Aktu końcowego z Helsinek, a także innych powszechnie uznanych norm prawa międzynarodowego; UWZGLĘDNIAJĄC zdecydowane zaangażowanie Stron na rzecz wzmocnienia propagowania, ochrony i wdrażania podstawowych wolności i praw człowieka oraz przestrzegania zasad demokratycznych, praworządności, a także dobrych rządów; UZNAJĄC ścisłe przestrzeganie przez Strony - w kontekście ich współpracy w dziedzinie praw człowieka i demokracji - następujących zasad: promowania wspólnych celów, otwartego i konstruktywnego dialogu politycznego, przejrzystości i poszanowania międzynarodowych norm w zakresie praw człowieka; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz przestrzegania zasad gospodarki wolnorynkowej; UZNAJĄC rosnące znaczenie stosunków handlowych i inwestycyjnych między Unią Europejską a Republiką Kazachstanu; UWZGLĘDNIAJĄC fakt, że Umowa pozwoli na dalsze zacieśnienie bliskich stosunków gospodarczych między Stronami oraz stworzy nowy klimat i lepsze warunki dalszego rozwoju handlu i inwestycji między nimi, w tym w obszarze energii; UWZGLĘDNIAJĄC cel zwiększenia handlu i inwestycji, we wszystkich sektorach, w oparciu o ulepszone podstawy prawne, a w szczególności niniejszą Umowę oraz Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu (zwane dalej „Porozumieniem WTO”); UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz wspierania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego oraz pokojowego rozwiązywania sporów, zwłaszcza poprzez skuteczną współpracę w tym celu w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych i OBWE; UWZGLĘDNIAJĄC gotowość Stron do dalszego rozwijania regularnego dialogu politycznego odnośnie do dwustronnych i międzynarodowych kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz wypełniania międzynarodowych zobowiązań w zakresie walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia oraz do współpracy w zakresie nierozprzestrzeniania broni oraz bezpieczeństwa jądrowego i ochrony materiałów i instalacji jądrowych; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką oraz gromadzenia takiej broni, a także biorąc pod uwagę przyjęcie Traktatu o handlu bronią przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych; UWZGLĘDNIAJĄC znaczenie aktywnego udziału Republiki Kazachstanu w realizacji strategii Unii Europejskiej na rzecz nowego partnerstwa z Azją Środkową; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz zwalczania przestępczości zorganizowanej i handlu ludźmi oraz wzmocnienie współpracy w zakresie zwalczania terroryzmu; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz zintensyfikowania dialogu i współpracy w zakresie kwestii związanych z migracją, oparte na kompleksowym podejściu skupionym na współpracy dotyczącej legalnej migracji oraz na współpracy, której celem jest rozwiązanie problemu nieuregulowanej migracji i handlu ludźmi oraz uznanie znaczenia klauzuli o readmisji niniejszej Umowy; PRAGNĄC zapewnić zrównoważone warunki w dwustronnych stosunkach handlowych między Unią Europejską a Republiką Kazachstanu; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz poszanowania praw i obowiązków wynikających z członkostwa Stron w Światowej Organizacji Handlu (zwanej dalej „WTO”), a także przejrzystego i niedyskryminacyjnego stosowania tych praw i obowiązków; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz przestrzegania zasady zrównoważonego rozwoju, między innymi poprzez wspieranie realizacji wielostronnych umów międzynarodowych i współpracy regionalnej; PRAGNĄC zwiększyć wzajemnie korzystną współpracę we wszystkich obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i wzmocnić w stosownych przypadkach ramy prawne; UZNAJĄC potrzebę wzmocnienia współpracy w zakresie energii, bezpieczeństwa dostaw energii oraz ułatwienia tworzenia odpowiedniej infrastruktury, opierając się na Protokole ustaleń w sprawie współpracy w obszarze energii między Unią Europejską a Republiką Kazachstanu zawartym w Brukseli w dniu 4 grudnia 2006 r., oraz w kontekście Traktatu karty energetycznej; UZNAJĄC, że wszelka współpraca w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej jest regulowana postanowieniami Umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Republiką Kazachstanu w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego, podpisanej w Brukseli w dniu 19 lipca 1999 r., i nie wchodzi w zakres niniejszej Umowy; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz poprawy poziomu bezpieczeństwa w zakresie bezpieczeństwa zdrowia publicznego oraz ochrony zdrowia ludzkiego, gdyż są one warunkiem koniecznym zrównoważonego rozwoju i wzrostu gospodarczego; UWZGLĘDNIAJĄC zaangażowanie Stron na rzecz rozwijania kontaktów międzyludzkich, w tym poprzez współpracę i wymianę w dziedzinie nauki i techniki, rozwoju innowacji, edukacji i kultury; UWZGLĘDNIAJĄC fakt, że Strony promują wzajemne zrozumienie i zbieżność swoich ram prawnych i regulacyjnych w celu dalszego wzmocnienia wzajemnie korzystnych powiązań i zrównoważonego rozwoju; ODNOTOWUJĄC fakt, że w przypadku gdyby Strony postanowiły, w ramach niniejszej Umowy, zawrzeć umowy szczegółowe w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, które miałyby zostać zawarte przez Unię Europejską na podstawie części trzeciej tytuł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, postanowienia takich przyszłych umów nie byłyby wiążące dla Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii, chyba że Unia Europejska, równocześnie ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią w zakresie ich odpowiednich poprzednich stosunków dwustronnych, powiadomi Republikę Kazachstanu, że Zjednoczone Królestwo lub Irlandia zostało (a) lub zostaną związane takimi umowami jako część Unii Europejskiej zgodnie z Protokołem (nr 21) w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonym do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Podobnie wszelkie późniejsze środki wewnętrzne UE, które miałyby zostać przyjęte zgodnie z wyżej wymienionym tytułem V w celu wykonania niniejszej Umowy, nie byłyby wiążące dla Zjednoczonego Królestwa lub Irlandii, chyba że państwa te zgłosiłyby chęć uczestniczenia lub przyjęcia takich środków zgodnie z protokołem nr 21. Odnotowując również, że takie przyszłe umowy lub takie późniejsze środki wewnętrzne UE wchodziłyby w zakres protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii załączonego do wspomnianych Traktatów, UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE: Tytuł I ZASADY OGÓLNE I CELE NINIEJSZEJ UMOWY Artykuł 1 Zasady ogólne Poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka, określonych w Powszechnej deklaracji praw człowieka, Akcie końcowym KBWE z Helsinek i Paryskiej karcie dla nowej Europy oraz innych odpowiednich międzynarodowych aktach prawnych dotyczących praw człowieka, a także zasady praworządności, stanowi fundament polityki wewnętrznej i międzynarodowej obu Stron oraz zasadniczy element niniejszej Umowy. Strony ponawiają swoje zaangażowanie na rzecz zasad gospodarki wolnorynkowej, wspierania zrównoważonego rozwoju i wzrostu gospodarczego. Wykonanie niniejszej Umowy opiera się na zasadach dialogu, wzajemnego zaufania i poszanowania, partnerstwa na zasadach równości i wzajemnych korzyści oraz pełnego poszanowania zasad i wartości zapisanych w Karcie Narodów Zjednoczonych. Artykuł 2 Cele niniejszej Umowy 1. Niniejsza Umowa ustanawia wzmocnione partnerstwo i współpracę między Stronami, w granicach ich odpowiednich kompetencji, oparte na wspólnych interesach oraz pogłębieniu stosunków we wszystkich obszarach jej stosowania. 2. Współpraca ta jest procesem między Stronami, który przyczynia się do pokoju i stabilności w skali międzynarodowej i regionalnej oraz do rozwoju gospodarczego, i jest budowana wokół zasad, które Strony potwierdzają również poprzez swoje zobowiązania międzynarodowe, zwłaszcza na forum ONZ i OBWE. Artykuł 3 Współpraca w ramach organizacji regionalnych i międzynarodowych Strony zgodnie postanawiają współpracować i wymieniać poglądy w ramach regionalnych i międzynarodowych forów i organizacji. Tytuł II REFORMY POLITYCZNE; WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE POLITYKI ZAGRANICZNEJ I BEZPIECZEŃSTWA Artykuł 4 Dialog polityczny Strony dalej rozwijają i wzmacniają skuteczny dialog polityczny we wszystkich obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w celu wspierania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz międzynarodowej stabilności, w tym na kontynencie euroazjatyckim, w oparciu o prawo międzynarodowe, skuteczną współpracę na forum wielostronnych instytucji i wspólne wartości. Strony współpracują na rzecz wzmacniania roli ONZ i OBWE oraz poprawy skuteczności odpowiednich organizacji międzynarodowych i regionalnych. Strony pogłębiają współpracę i dialog w kwestiach międzynarodowego bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego w celu rozwiązywania aktualnych światowych i regionalnych problemów i głównych zagrożeń. Strony zobowiązują się do zwiększenia współpracy we wszystkich kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, a w szczególności przestrzegania prawa międzynarodowego, większego poszanowania zasad demokracji, praworządności, praw człowieka i dobrych rządów. Strony zgodnie postanawiają pracować na rzecz poprawy warunków dalszej współpracy regionalnej, zwłaszcza w odniesieniu do Azji Środkowej i poza nią. Artykuł 5 Demokracja i praworządność Strony zgodnie postanawiają współpracować w zakresie promowania i skutecznej ochrony praw człowieka i praworządności, w tym również za pomocą odpowiednich międzynarodowych aktów prawnych dotyczących praw człowieka. Współpraca taka jest realizowana poprzez działania wspólnie uzgodnione przez Strony, w tym poprzez wzmocnienie poszanowania zasad praworządności, wzmocnienie istniejącego dialogu dotyczącego praw człowieka, dalszy rozwój instytucji demokratycznych, promowanie świadomości w zakresie praw człowieka oraz zwiększenie współpracy w ramach organów zajmujących się prawami człowieka w ramach ONZ i OBWE. Artykuł 6 Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Strony intensyfikują dialog i współpracę w obszarze polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a w szczególności zajmują się kwestiami zapobiegania konfliktom i zarządzania kryzysowego, stabilizacji regionalnej, nierozprzestrzeniania broni, rozbrojenia i kontroli zbrojeń, bezpieczeństwa jądrowego oraz kontroli wywozu broni i produktów podwójnego zastosowania. Współpraca opiera się na wspólnych wartościach i wspólnych interesach, zmierzając do zwiększenia skuteczności i zbliżenia polityki oraz do wykorzystywania forów dwustronnych, międzynarodowych i regionalnych. Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do poszanowania zasad integralności terytorialnej, nienaruszalności granic, suwerenności i niezależności, określonych w Karcie Narodów Zjednoczonych i Akcie końcowym KBWE z Helsinek, oraz swoje zaangażowanie na rzecz propagowania tych zasad w stosunkach dwustronnych i wielostronnych. Artykuł 7 Bezpieczeństwo przestrzeni kosmicznej Strony promują zwiększenie bezpieczeństwa, ochrony i zrównoważonego charakteru wszystkich działań dotyczących przestrzeni kosmicznej oraz zgodnie postanawiają współpracować na szczeblu dwustronnym, regionalnym i międzynarodowym w celu zagwarantowania pokojowego wykorzystania przestrzeni kosmicznej. Obie Strony dostrzegają znaczenie zapobiegania wyścigowi zbrojeń w przestrzeni kosmicznej. Artykuł 8 Ciężkie przestępstwa wzbudzające zaniepokojenie społeczności międzynarodowej Strony potwierdzają, że najcięższe przestępstwa wzbudzające niepokój całej społeczności międzynarodowej nie powinny pozostawać bezkarne oraz że należy zapewnić ich ściganie poprzez podejmowanie środków na poziomie krajowym lub międzynarodowym, w tym przez Międzynarodowy Trybunał Karny. Przy należytym poszanowaniu integralności Statutu rzymskiego, Strony zgodnie postanawiają prowadzić dialog na jego temat i dążyć do podjęcia kroków na rzecz jego powszechnego przestrzegania zgodnie ze swoimi odpowiednimi przepisami, w tym także poprzez udzielanie wsparcia w budowaniu zdolności. Artykuł 9 Zapobieganie konfliktom i zarządzanie kryzysowe Strony wzmacniają współpracę w zakresie zapobiegania konfliktom, rozwiązywania konfliktów regionalnych i zarządzania kryzysowego w celu stworzenia pokojowych i stabilnych warunków. Artykuł 10 Stabilność regionalna Strony zwiększają wspólne wysiłki na rzecz wspierania stabilności i bezpieczeństwa w Azji Środkowej, a także poprawy warunków dla dalszej współpracy regionalnej w oparciu o zasady ustanowione przez Kartę Narodów Zjednoczonych, Akt końcowy KBWE z Helsinek i inne odpowiednie dokumenty wielostronne, w których obie Strony uczestniczą. Artykuł 11 Przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia zarówno wśród państw, jak i podmiotów niepaństwowych, stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla stabilności i bezpieczeństwa na świecie. Strony współpracują i przyczyniają się do zapobiegania rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia poprzez pełne przestrzeganie swoich zobowiązań wynikających z traktatów i innych odpowiednich zobowiązań międzynarodowych w obszarze rozbrojenia i nierozprzestrzeniania broni. Strony zgodnie postanawiają, że niniejsze postanowienie stanowi zasadniczy element niniejszej Umowy. Współpraca w tym zakresie polega między innymi na: a) dalszym rozwoju systemów kontroli wywozu w odniesieniu do produktów i technologii wojskowych i podwójnego zastosowania; b) ustanowieniu regularnego dialogu politycznego odnośnie do kwestii objętych niniejszym artykułem. Artykuł 12 Broń strzelecka i lekka Strony współpracują oraz zapewniają koordynację, komplementarność i synergię swoich wysiłków podejmowanych na wszystkich odpowiednich poziomach w celu zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką, w tym amunicją do niej, oraz zgodnie postanawiają kontynuować regularny dialog polityczny, w tym również w ramach wielostronnych. Strony prowadzą tę współpracę w pełnej zgodności z obowiązującymi umowami międzynarodowymi oraz rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ, jak również ze swoimi zobowiązaniami w ramach innych międzynarodowych aktów prawnych mających zastosowanie w tej dziedzinie, w których Strony uczestniczą. Obie Strony są przekonane w tym zakresie o wartości Traktatu o handlu bronią. Artykuł 13 Zwalczanie terroryzmu Strony zgodnie postanawiają współpracować na szczeblu dwustronnym, regionalnym i międzynarodowym w celu zapobiegania terroryzmowi i zwalczania go przy pełnym poszanowaniu zasady praworządności, prawa międzynarodowego, międzynarodowych standardów w zakresie praw człowieka, prawa humanitarnego i odpowiednich decyzji ONZ, w tym globalnej strategii zwalczania terroryzmu przyjętej przez ONZ. Celem współpracy między Stronami jest: a) wdrażanie, w stosownych przypadkach, rezolucji ONZ, globalnej strategii zwalczania terroryzmu przyjętej przez ONZ oraz zobowiązań wynikających z innych międzynarodowych konwencji i aktów dotyczących zwalczania terroryzmu; b) wymiana informacji na temat planowanych i popełnionych aktów terrorystycznych, form i metod ich dokonywania oraz grup terrorystycznych, które planują, popełniają lub popełniły przestępstwa na terytorium drugiej Strony, zgodnie z prawem międzynarodowym i prawodawstwem krajowym; c) wymiana doświadczeń w zakresie zwalczania wszelkich form terroryzmu, w tym publicznego nawoływania w internecie do popełnienia przestępstwa terrorystycznego, a także doświadczeń w zakresie środków i metod zwalczania terroryzmu, doświadczeń w dziedzinie techniki oraz szkolenia, prowadzone lub finansowane przez instytucje, organy i agencje Unii Europejskiej; d) zwiększanie wspólnych wysiłków na rzecz przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu oraz wymiana poglądów na temat procesów radykalizacji i rekrutacji; oraz e) wymiana najlepszych praktyk w zakresie ochrony praw człowieka w walce z terroryzmem. Tytuł III HANDEL I DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA Rozdział 1 Handel towarami Artykuł 14 Traktowanie zgodne z zasadą największego uprzywilejowania 1. Każda ze Stron przyznaje towarom drugiej Strony traktowanie zgodne z zasadą największego uprzywilejowania zgodnie z art. I Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (zwanego dalej „GATT z 1994 r.”), włącznie z jego uwagami interpretacyjnymi, które zostają włączone do niniejszej Umowy i stanowią jej część, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. 2. Ust. 1 nie ma zastosowania do traktowania preferencyjnego udzielanego przez którąkolwiek ze Stron w stosunku do towarów innego kraju zgodnie z GATT z 1994 r. Artykuł 15 Traktowanie narodowe Każda ze Stron przyznaje towarom drugiej Strony traktowanie narodowe zgodnie z art. III GATT z 1994 r., włącznie z jego uwagami interpretacyjnymi, które zostają włączone do niniejszej Umowy i stanowią jej część, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. Artykuł 16 Cła przywozowe i wywozowe Każda ze Stron stosuje cła przywozowe i wywozowe zgodnie ze zobowiązaniami taryfowymi WTO. Artykuł 17 Ograniczenia w przywozie i wywozie Żadna ze Stron nie nakłada ani nie utrzymuje jakichkolwiek zakazów ani ograniczeń innych niż cła, podatki lub inne opłaty, wprowadzonych za pomocą kontyngentów, licencji importowych lub eksportowych lub innych środków, na przywóz towarów drugiej Strony lub na wywóz lub sprzedaż eksportową jakichkolwiek towarów z przeznaczeniem na terytorium drugiej Strony, zgodnie z art. XI GATT z 1994 r., włącznie z jego uwagami interpretacyjnymi, które zostają włączone do niniejszej Umowy i stanowią jej część, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. Artykuł 18 Odprawa czasowa towarów Każda ze Stron udziela drugiej Stronie zwolnień z opłat przywozowych i ceł na towary odprawiane czasowo w okolicznościach i zgodnie z procedurami, które określono w każdej konwencji międzynarodowej dotyczącej odprawy czasowej towarów wiążącej Stronę. Zwolnienie to jest stosowane zgodnie z przepisami Strony udzielającej zwolnienia. Artykuł 19 Tranzyt Strony zgodnie postanawiają, że zasada swobodnego tranzytu towarów jest zasadniczym warunkiem realizacji celów niniejszej Umowy. W związku z powyższym, każda ze Stron zapewnia swobodny tranzyt przez swoje terytorium towarów wysyłanych z obszaru celnego drugiej ze Stron lub przeznaczonych na obszar celny drugiej ze Stron zgodnie z art. V GATT z 1994 r., włącznie z jego uwagami interpretacyjnymi, które zostają włączone do niniejszej Umowy i stanowią jej część, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. Artykuł 20 Środki ochronne Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie narusza praw i obowiązków którejkolwiek ze Stron w ramach art. XIX GATT z 1994 r. i Porozumienia WTO w sprawie środków ochronnych, ani nie ma na nie wpływu. Artykuł 21 Specjalny środek ochronny dotyczący rolnictwa Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie narusza praw i obowiązków którejkolwiek ze Stron w ramach art. 5 (specjalne środki ochronne) Porozumienia WTO w sprawie rolnictwa, ani nie ma na nie wpłwu. Artykuł 22 Środki antydumpingowe i wyrównawcze 1. Żadne z postanowień niniejszej Umowy nie narusza praw i obowiązków którejkolwiek ze Stron w ramach art. VI GATT z 1994 r., Porozumienia WTO o stosowaniu artykułu VI GATT z 1994 r. oraz Porozumienia WTO w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych (zwane dalej „Porozumieniem w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych”), ani nie ma na nie wpływu. 2. Przed podjęciem ostatecznej decyzji Strony zapewniają ujawnienie wszystkich zasadniczych faktów, które stanowią podstawę decyzji o zastosowaniu środków, bez uszczerbku dla art. 6 ust. 5 Porozumienia WTO o stosowaniu artykułu VI GATT z 1994 r. i art. 12 ust. 4 Porozumienia w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych. Ujawnienie pozostawia zainteresowanym stronom odpowiedni czas na przedstawienie uwag. 3. O ile nie powoduje to niepotrzebnego opóźnienia w zakresie prowadzonego dochodzenia, każdej zainteresowanej stronie zapewnia się możliwość bycia wysłuchaną i wyrażenia swoich opinii podczas dochodzeń antydumpingowych lub dochodzeń w sprawie środków wyrównawczych. 4. Postanowienia niniejszego artykułu nie podlegają postanowieniom dotyczącym rozstrzygania sporów zawartym w niniejszej Umowie. Artykuł 23 Ustalanie cen Każda ze Stron zapewnia, aby przedsiębiorstwa lub podmioty, którym przyznaje prawa specjalne lub wyłączne, lub które są przez nią kontrolowane, a które sprzedają towary na rynku krajowym, jak również wywożą ten sam produkt, prowadziły oddzielne rachunki, tak aby możliwe było jasne określenie: a) kosztów i przychodów związanych z działalnością krajową i międzynarodową; oraz b) pełnych danych dotyczących metod, według których koszty i przychody są przypisywane lub rozliczane w ramach działalności krajowej lub międzynarodowej. Te oddzielne rachunki opierają się na zasadach rachunkowości związku przyczynowo-skutkowego, obiektywizmu, przejrzystości i spójności, zgodnie z uznanymi na szczeblu międzynarodowym metodami rachunkowości, oraz oparte są na danych poddanych audytowi. Artykuł 24 Wyjątki 1. Strony potwierdzają, że ich istniejące prawa i obowiązki w ramach art. XX GATT z 1994 r. i jego uwag interpretacyjnych mają zastosowanie do handlu towarami objętego niniejszą Umową, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. W tym celu art. XX GATT z 1994 r. oraz jego uwagi interpretacyjne zostają włączone do niniejszej Umowy i stanowią jej część, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. 2. Strony przyjmują do wiadomości, że przed podjęciem jakichkolwiek środków przewidzianych w art. XX lit. i) i j) GATT z 1994 r. Strona zamierzająca podjąć takie środki przedstawia drugiej Stronie wszystkie odpowiednie informacje w celu znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia przez Strony. Strony mogą uzgodnić wszelkie środki niezbędne do zaradzenia problemom. Jeżeli w ciągu 30 dni od przekazania takich informacji nie zostanie osiągnięte porozumienie, Strona może zastosować środki na mocy niniejszego artykułu względem danego towaru. W przypadku gdy wyjątkowe i krytyczne okoliczności wymagające natychmiastowego działania uniemożliwiają wcześniejsze dostarczenie informacji lub zbadanie sprawy, Strona zamierzająca podjąć środki może bezzwłocznie zastosować środki zabezpieczające niezbędne do zaradzenia sytuacji oraz niezwłocznie informuje o tym drugą Stronę. 3. Republika Kazachstanu może utrzymać pewne środki niezgodne z art. 14, 15 i 17 niniejszej Umowy, określone w Protokole w sprawie przystąpienia Republiki Kazachstanu do WTO, do czasu wygaśnięcia okresów przejściowych przewidzianych w odniesieniu do tych środków w tym protokole. Rozdział 2 Służby celne Artykuł 25 Współpraca celna 1. Strony wzmacniają współpracę w obszarze ceł, aby zapewnić przejrzyste środowisko handlowe, ułatwiać handel, zwiększyć bezpieczeństwo łańcucha dostaw, promować bezpieczeństwo konsumentów, hamować napływ towarów naruszających prawa własności intelektualnej oraz zwalczać nadużycia finansowe i przemyt. 2. Aby zrealizować te cele, Strony - w ramach dostępnych zasobów - współpracują między innymi na rzecz: a) poprawy przepisów celnych, harmonizacji i uproszczenia procedur celnych, zgodnie z konwencjami międzynarodowymi i normami mającymi zastosowanie w obszarze ceł i ułatwień handlowych, w tym także opracowanych przez Unię Europejską (obejmujących strategię celną), Światową Organizację Handlu i Światową Organizację Celną (w szczególności zmienioną konwencję z Kioto); b) opracowania nowoczesnych systemów celnych, w tym nowoczesnych technologii w zakresie odprawy celnej, przepisów dotyczących upoważnionych przedsiębiorców, zautomatyzowanej analizy i kontroli ryzyka, uproszczonych procedur dopuszczania towarów, kontroli po odprawie celnej, przejrzystego ustalania wartości celnej, oraz przepisów dotyczących partnerstw biznesowo-celnych; c) zachęcania do stosowania najwyższych norm etycznych w obszarze ceł, w szczególności na granicy, poprzez wykorzystanie środków odzwierciedlających zasady określone w deklaracji z Aruszy Światowej Organizacji Celnej; d) wymiany najlepszych praktyk oraz zapewnienia szkoleń i pomocy technicznej w dziedzinie planowania i budowania zdolności oraz zapewnienia najwyższych norm etycznych; e) wymiany, w stosownych przypadkach, stosownych informacji i danych, przy jednoczesnym poszanowaniu zasad Stron dotyczących poufności danych szczególnie chronionych i ochrony danych osobowych; f) podjęcia skoordynowanych działań celnych między organami celnymi Stron; g) ustanowienia, stosownie do potrzeb, wzajemnego uznawania programów dotyczących upoważnionych przedsiębiorców i kontroli celnych, w tym równoważnych środków ułatwiających handel; h) podejmowania działań, stosownie do potrzeb, zmierzających do wzajemnego połączenia swoich systemów tranzytu celnego. 3. Rada Współpracy ustanawia Podkomitet ds. Współpracy Celnej. 4. Kwestie objęte niniejszym rozdziałem omawia się w ramach regularnego dialogu. Komitet Współpracy może ustanawiać zasady prowadzenia takiego dialogu. Artykuł 26 Wzajemna pomoc administracyjna Bez uszczerbku dla innych form współpracy przewidzianych w niniejszej Umowie, w szczególności w art. 25, Strony udzielają sobie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych zgodnie z protokołem do niniejszej Umowy dotyczącym wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych. Artykuł 27 Ustalanie wartości celnej Ustalanie wartości celnej towarów w wymianie handlowej między Stronami reguluje Porozumienie w sprawie stosowania art. VII GATT z 1994 r. Jego postanowienia zostają niniejszym włączone do niniejszej Umowy i stanowią jej część, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. Rozdział 3 Bariery techniczne w handlu. Artykuł 28 Porozumienie WTO w sprawie barier technicznych w handlu Strony potwierdzają, że w swoich stosunkach będą przestrzegać praw i obowiązków wynikających z Porozumienia WTO w sprawie barier technicznych w handlu (zwanego dalej „Porozumieniem TBT”), które zostaje włączone do niniejszej Umowy i stanowi jej część, z uwzględnieniem niezbędnych zmian. Artykuł 29 Przepisy techniczne, normalizacja, metrologia, akredytacja i ocena zgodności 1. Strony zgodnie postanawiają: a) zmniejszać różnice istniejące między nimi w obszarze przepisów technicznych, normalizacji, metrologii prawnej, akredytacji, nadzoru rynku i oceny zgodności, w tym poprzez zachęcanie do korzystania z przyjętych w tym zakresie międzynarodowych aktów prawnych; b) promować wykorzystanie akredytacji zgodnie z międzynarodowymi zasadami, wspierając organy oceny zgodności i ich działalność; oraz c) promować uczestnictwo, a w miarę możliwości członkostwo, Republiki Kazachstanu i jej właściwych organów w europejskich organizacjach, których działalność dotyczy normalizacji, metrologii, oceny zgodności i powiązanych funkcji. 2. Strony dążą do wszczęcia i utrzymania procesu, za pomocą którego zostanie osiągnięte stopniowe dostosowywanie ich przepisów technicznych, norm i procedur oceny zgodności. 3. W obszarach, w których osiągnięto dostosowanie, Strony mogą rozważyć negocjowanie umów dotyczących oceny zgodności i zatwierdzania wyrobów przemysłowych. Artykuł 30 Przejrzystość 1. Bez uszczerbku dla postanowień rozdziału 13 (Przejrzystość) niniejszego tytułu, każda ze Stron zapewnia, aby jej procedury opracowywania przepisów technicznych i procedury oceny zgodności przewidywały przeprowadzanie konsultacji społecznych z zainteresowanymi stronami na odpowiednio wczesnym etapie, kiedy uwagi przesłane w ramach konsultacji publicznych można jeszcze wprowadzić i uwzględnić, z wyjątkiem przypadków, gdy nie jest to możliwe z powodu sytuacji nadzwyczajnej lub w przypadku zagrożenia wystąpieniem sytuacji nadzwyczajnej dotyczącej bezpieczeństwa, zdrowia, ochrony środowiska lub bezpieczeństwa narodowego. 2. Zgodnie z art. 2 ust. 9 porozumienia TBT, każda ze Stron pozostawia czas na przedstawienie uwag na odpowiednio wczesnym etapie, po zgłoszeniu projektu przepisów technicznych lub procedur oceny zgodności. W przypadku gdy proces konsultacji dotyczący proponowanych projektów przepisów technicznych lub procedur oceny zgodności ma charakter otwarty, każda ze Stron zezwala drugiej Stronie, lub osobom fizycznym lub prawnym mającym miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium drugiej Strony, na udział na warunkach nie mniej korzystnych niż przyznane osobom fizycznym lub prawnym mającym miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium tej Strony. 3. Każda ze Stron zapewnia, aby przyjęte przez nią przepisy techniczne i procedury oceny zgodności były publicznie dostępne. Rozdział 4 Kwestie sanitarne i fitosanitarne Artykuł 31 Cel Celem niniejszego rozdziału jest określenie zasad mających zastosowanie do środków sanitarnych i fitosanitarnych (zwanych dalej „środkami SPS”) oraz kwestii dotyczących dobrostanu zwierząt w handlu między Stronami. Strony stosują te zasady w sposób, który jeszcze bardziej ułatwia handel, przy równoczesnym zachowaniu stosowanego przez każdą ze Stron poziomu ochrony życia lub zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin. Artykuł 32 Zasady 1. Strony zapewniają, aby środki SPS były opracowywane i realizowane w oparciu o zasadę proporcjonalności, przejrzystości, niedyskryminacji i naukowego uzasadnienia. 2. Strona zapewnia, aby jej środki SPS nie powodowały arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji między jej własnym terytorium a terytorium drugiej Strony w zakresie, w jakim panują identyczne lub podobne warunki. Środki SPS nie mogą być stosowane w sposób, który stanowiłby ukryte ograniczenie w handlu. 3. Strony zapewniają, aby środki, procedury lub kontrole SPS były wdrażane, a wnioski o udzielenie informacji były kierowane przez właściwe organy każdej ze Stron bez zbędnej zwłoki i w sposób nie mniej korzystny w odniesieniu do produktów przywożonych, niż do podobnych produktów krajowych. Artykuł 33 Wymogi dotyczące przywozu 1. Wymogi dotyczące przywozu Strony dokonującej przywozu mają zastosowanie do całego terytorium Strony dokonującej wywozu, z zastrzeżeniem art. 35 niniejszego rozdziału. Wymogi dotyczące przywozu określone w świadectwie są oparte na zasadach Komisji Kodeksu Żywnościowego, Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE) i Międzynarodowej konwencji ochrony roślin (IPPC), chyba że wymogi dotyczące przywozu są uzasadnione naukową oceną ryzyka przeprowadzoną zgodnie z mającymi zastosowanie zasadami międzynarodowymi, jak przewidziano w Porozumieniu WTO w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych (zwane dalej „Porozumieniem SPS”). 2. Wymogi określone w pozwoleniach na przywóz nie mogą zawierać bardziej rygorystycznych warunków sanitarnych i weterynaryjnych niż warunki ustanowione w świadectwach zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu. Artykuł 34 Równoważność Na wniosek Strony dokonującej wywozu oraz z zastrzeżeniem zadowalającej oceny przez Stronę dokonującą przywozu, Strony uznają równoważność, zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi procedurami, w odniesieniu do indywidualnego środka lub grup środków lub systemów mających zastosowanie ogólnie lub do sektora lub części sektora. Artykuł 35 Środki związane ze zdrowiem zwierząt i roślin 1. Strony uznają pojęcie obszarów wolnych od chorób i szkodników oraz obszarów niewielkiego rozpowszechnienia chorób i szkodników, zgodnie z Porozumieniem SPS, odpowiednimi normami, wytycznymi lub zaleceniami Komisji Kodeksu Żywnościowego, OIE i IPPC. 2. Określając obszary wolne od chorób i szkodników oraz obszary niewielkiego rozpowszechnienia chorób i szkodników Strony uwzględniają takie czynniki jak umiejscowienie geograficzne, ekosystemy, nadzór epidemiologiczny oraz skuteczność kontroli sanitarnych i fitosanitarnych na takich obszarach. Artykuł 36 Ułatwienia w handlu 1. Strony opracowują i stosują narzędzia ułatwiające handel na podstawie uznania przez Stronę dokonującą przywozu systemów inspekcji i certyfikacji Strony dokonującej wywozu. 2. Takie narzędzia ułatwiające handel mają na celu unikanie kontrolowania przez Stronę dokonującą przywozu każdej przesyłki lub każdego zakładu dokonującego wywozu na terytorium Strony dokonującej wywozu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Mogą one obejmować zatwierdzenie zakładu dokonującego wywozu oraz sporządzenie wykazów zakładów dokonujących wywozu na terytorium Strony dokonującej wywozu w oparciu o gwarancje udzielone przez Stronę dokonującą wywozu. Artykuł 37 Kontrole i audyty Kontrole i audyty prowadzone przez Stronę dokonującą przywozu na terytorium Strony dokonującej wywozu w celu oceny jej systemów kontroli i certyfikacji są prowadzone zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi normami, wytycznymi i zaleceniami. Koszty kontroli i audytów ponosi Strona przeprowadzająca audyty i kontrole. Artykuł 38 Wymiana informacji i współpraca 1. Strony dyskutują i wymieniają informacje na temat istniejących środków SPS i środków dotyczących dobrostanu zwierząt oraz opracowywania i wdrażania tych środków. Takie dyskusje i wymiana informacji uwzględniają, w stosownych przypadkach, Porozumienie SPS oraz normy, wytyczne lub zalecenia Komisji Kodeksu Żywnościowego, OIE oraz IPPC. 2. Strony zgodnie postanawiają współpracować w zakresie dobrostanu zwierząt i roślin poprzez wymianę informacji, wiedzy fachowej i doświadczeń w celu tworzenia zdolności w tej dziedzinie. Taka współpraca odnosi się do konkretnych potrzeb Strony i jest prowadzona w celu wspierania każdej ze Stron w dostosowaniu się do ram prawnych drugiej Strony. 3. Strony w odpowiednim czasie nawiązują dialog w kwestiach sanitarnych i fitosanitarnych na wniosek jednej ze Stron w celu rozważenia zagadnień sanitarnych i fitosanitarnych oraz innych pilnych kwestii objętych niniejszym rozdziałem. Komitet Współpracy może przyjąć zasady prowadzenia takich dialogów. 4. Strony wskazują i regularnie aktualizują punkty kontaktowe na użytek porozumiewania się w sprawach objętych niniejszym rozdziałem. Rozdział 5 Handel usługami i prowadzenie przedsiębiorstwa Sekcja 1 Postanowienia ogólne Artykuł 39 Cel i zakres stosowania 1. Strony, potwierdzając swoje zobowiązania w ramach Porozumienia WTO, ustanawiają niniejszym niezbędne uzgodnienia w celu poprawy wzajemnych warunków handlu usługami i prowadzenia przedsiębiorstw. 2. Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie może być interpretowane jako nakładające jakiekolwiek zobowiązania w odniesieniu do zamówień publicznych, z zastrzeżeniem postanowień rozdziału 8 (Zamówienia publiczne) niniejszego tytułu. 3. Postanowienia niniejszego rozdziału nie mają zastosowania do dotacji przyznawanych przez Strony. 4. Zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy każda ze Stron zachowuje prawo do regulowania i wprowadzania nowych przepisów w celu osiągnięcia uzasadnionych celów politycznych. 5. Niniejszy rozdział nie ma zastosowania do środków, które mają wpływ na osoby fizyczne starające się o dostęp do rynku pracy Unii Europejskiej lub Republiki Kazachstanu, ani do środków dotyczących obywatelstwa, pobytu stałego lub stałego zatrudnienia. 6. Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie uniemożliwia Stronom stosowania środków regulujących wjazd lub pobyt czasowy osób fizycznych na ich terytorium, łącznie ze środkami niezbędnymi dla ochrony integralności granic oraz zapewnienia zorganizowanego przemieszczania się osób fizycznych przez ich granice, pod warunkiem że środki takie nie są stosowane w sposób niweczący lub naruszający korzyści przypadające którejkolwiek ze Stron zgodnie z postanowieniami niniejszego rozdziału (1aSam fakt wymagania wizy od osób fizycznych pochodzących tylko z niektórych państw nie jest uznawany za niweczący lub naruszający korzyści wynikające z niniejszej Umowy.). 7. Niniejszy rozdział nie ma zastosowania do środków przyjętych lub utrzymywanych przez Strony, które mają wpływ na handel usługami i prowadzenie przedsiębiorstwa w branży audiowizualnej. Artykuł 40 Definicje Do celów niniejszego rozdziału: a) „środek” oznacza każdy środek Strony, w formie ustawy, rozporządzenia, zasady, procedury, decyzji, działania administracyjnego lub w jakiejkolwiek innej formie; b) „środki przyjęte lub utrzymywane przez Stronę” oznaczają środki podjęte przez: (i) administrację lub władze szczebla centralnego, regionalnego lub lokalnego Strony; oraz (ii) organy pozarządowe Strony wykonujące uprawnienia delegowane przez administrację lub organy szczebla centralnego, regionalnego lub lokalnego Strony; c) „osoba fizyczna z Unii Europejskiej” lub „osoba fizyczna z Republiki Kazachstanu” oznacza obywatela jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub Republiki Kazachstanu zgodnie z ich odpowiednimi przepisami; d) „osoba prawna” oznacza każdy podmiot prawny właściwie ustanowiony lub w inny sposób utworzony na podstawie właściwego prawa, dla celów komercyjnych lub innych, prywatny lub rządowy, włączając w to spółkę kapitałową, fundusz powierniczy, spółkę osobową, wspólne przedsięwzięcie, firmę jednoosobową lub stowarzyszenie; e) „osoba prawna Strony” oznacza osobę prawną z Unii Europejskiej lub z Republiki Kazachstanu ustanowioną zgodnie z przepisami, odpowiednio, jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub Republiki Kazachstanu, i mającą siedzibę statutową, zarząd lub główne miejsce prowadzenia działalności, odpowiednio, na terytorium, na którym zastosowanie ma Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub na terytorium Republiki Kazachstanu. Jeżeli osoba prawna ustanowiona zgodnie z przepisami państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Republiki Kazachstanu ma jedynie swoją siedzibę statutową lub zarząd, odpowiednio, na terytorium, do którego zastosowanie ma Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub na terytorium Republiki Kazachstanu, nie jest ona uznawana, odpowiednio, za osobę prawną z Unii Europejskiej ani za osobę prawną z Republiki Kazachstanu, chyba że prowadzi znaczącą działalność gospodarczą, odpowiednio, na terytorium, do którego zastosowanie ma Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej lub na terytorium Republiki Kazachstanu; f) niezależnie od lit. e), w odniesieniu do międzynarodowego transportu morskiego, włącznie z operacjami intermo-dalnymi z wykorzystaniem drogi morskiej, przedsiębiorstwa żeglugowe ustanowione poza Unią Europejską lub Republiką Kazachstanu i kontrolowane, odpowiednio, przez obywateli państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Republiki Kazachstanu, są także objęte postanowieniami niniejszego rozdziału, jeżeli ich statki są zarejestrowane zgodnie z odpowiednimi przepisami w tym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w Republice Kazachstanu i pływają one pod banderą państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Republiki Kazachstanu; g) „umowa o integracji gospodarczej” oznacza umowę istotnie liberalizującą handel usługami, w tym prowadzenie przedsiębiorstwa, zgodnie z Układem ogólnym w sprawie handlu usługami (zwanym dalej „GATS”), w szczególności art. V i Vbis GATS, lub zawierającą postanowienia istotnie liberalizujące prowadzenie przedsiębiorstwa w innych rodzajach działalności gospodarczej spełniających, z uwzględnieniem niezbędnych zmian, kryteria art. V i Vbis GATS w odniesieniu do takich działalności; h) „działalność gospodarcza” obejmuje działalność o charakterze gospodarczym, z wyjątkiem działalności gospodarczej prowadzonej w ramach wykonywania władzy publicznej; i) „działalność gospodarcza prowadzona w ramach wykonywania władzy publicznej” oznacza działalność, która nie jest wykonywana na zasadach handlowych ani w ramach konkurencji z jednym podmiotem gospodarczym lub większą ich liczbą; j) „działalność” oznacza prowadzenie i utrzymywanie działalności gospodarczej; k) „jednostka zależna” osoby prawnej oznacza osobę prawną, która jest faktycznie kontrolowana przez inną osobę prawną tej Strony (1bOsoba prawna jest kontrolowana przez inną osobę prawną, jeżeli ta ostatnia ma prawo do powoływania większości jej zarządzających lub do kierowania jej działaniami z prawnego punktu widzenia.); l) „oddział” osoby prawnej oznacza placówkę nieposiadającą osobowości prawnej, o charakterze stałym, powstałą na przykład w wyniku rozszerzenia podmiotu macierzystego, posiadającą zarząd i wyposażone materialnie w celu prowadzenia negocjacji handlowych z osobami trzecimi tak, aby te osoby trzecie, wiedząc, że - w razie konieczności - istnieje związek prawny z podmiotem macierzystym, którego siedziba zarządu znajduje się za granicą, nie były zobowiązane negocjować bezpośrednio z takim podmiotem macierzystym, lecz mogły dokonywać transakcji handlowych w placówce stanowiącej rozszerzenie; m) „prowadzenie przedsiębiorstwa” oznacza każdy rodzaj gospodarczej działalności lub obecności handlowej, w tym (i) ustanowienie, nabycie lub utrzymywanie osoby prawnej (1cTerminy „ustanowienie” i „nabycie” osoby prawnej są rozumiane jako obejmujące udział kapitałowy w osobie prawnej w celu ustanowienia lub utrzymania trwałych powiązań gospodarczych.); lub (ii) tworzenie lub utrzymywanie oddziału lub przedstawicielstwa (2cPrzedstawicielstwa osoby prawnej drugiej Strony nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na zasadach handlowych na terytorium Republiki Kazachstanu. Unia Europejska zastrzega sobie prawo do zastosowania w tym zakresie zasady wzajemności.) na terytorium Strony w celu prowadzenia działalności gospodarczej; n) „inwestor” jednej ze Stron oznacza osobę fizyczną lub prawną, która zamierza prowadzić lub prowadzi działalność gospodarczą poprzez prowadzenie przedsiębiorstwa; o) „usługi” obejmują wszelkie usługi (3cDla większej jasności, do celów mniejszego rozdziału, za usługi uznaje się te wymienione w dokumencie MTN.GNS/W/120 w jego aktualnej wersji.) w jakichkolwiek sektorach, z wyjątkiem usług świadczonych w ramach wykonywania władzy publicznej; p) „usługa świadczona w ramach wykonywania władzy publicznej” oznacza każdą usługę, która nie jest świadczona ani na zasadach handlowych, ani w ramach konkurencji z jednym lub większą liczbą usługodawców; q) „usługodawca” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi; r) „świadczenie usługi” obejmuje produkcję, dystrybucję, marketing, sprzedaż i dostarczanie usługi. Sekcja 2 Prowadzenie przedsiębiorstwa i transgraniczne świadczenie usług Podsekcja 1 Wszystkie rodzaje działalności gospodarczej Artykuł 41 Zakres stosowania 1. Niniejsza podsekcja ma zastosowanie do środków Stron wpływających na prowadzenie wszystkich rodzajów działalności gospodarczej i transgraniczne świadczenie usług. 2. Strony potwierdzają swoje odpowiednie prawa i obowiązki wynikające ze zobowiązań w ramach GATS. Dla większej pewności, w odniesieniu do usług, wykaz szczegółowych zobowiązań Stron w ramach GATS (4cW odniesieniu do Republiki Kazachstanu odniesienie obejmuje rozdział dotyczący usług Protokołu w sprawie przystąpienia Republiki Kazachstanu do WTO.), w tym w zastrzeżeń i wykazów wyłączeń dotyczących zasady największego uprzywilejowania, zostaje włączony do niniejszej Umowy, stanowi jej część i ma zastosowanie. Artykuł 42 Stopniowa poprawa warunków dla prowadzenia przedsiębiorstwa 1. Posiedzenie Komitetu Współpracy w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu kieruje zalecenia do Stron w celu dalszej liberalizacji warunków prowadzenia przedsiębiorstwa w kontekście niniejszej Umowy. 2. Strony dokładają starań w celu uniknięcia przyjmowania jakichkolwiek środków powodujących, że warunki prowadzenia przedsiębiorstwa stają się bardziej restrykcyjne niż w sytuacji istniejącej w dniu poprzedzającym dzień podpisania niniejszej Umowy. Artykuł 43 Stopniowa poprawa warunków transgranicznego świadczenia usług 1. Strony w pełni uznają znaczenie liberalizacji transgranicznego świadczenia usług między Stronami. 2. Posiedzenie Komitetu Współpracy w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu kieruje zalecenia do Stron w celu dalszej liberalizacji warunków transgranicznego świadczenia usług w kontekście niniejszej Umowy. Podsekcja 2 Działalność gospodarcza inna niż usługi Artykuł 44 Zakres stosowania Niniejsza podsekcja ma zastosowanie do środków Stron wpływających na prowadzenie wszystkich rodzajów działalności gospodarczej innych niż usługi. Artykuł 45 Traktowanie zgodne z zasadą największego uprzywilejowania 1. Każda Strona przyznaje osobom prawnym drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane osobom prawnym z jakiegokolwiek państwa trzeciego w odniesieniu do prowadzenia przedsiębiorstwa. 2. Każda Strona przyznaje osobom prawnym drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane osobom prawnym z jakiegokolwiek państwa trzeciego w odniesieniu do funkcjonowania osób prawnych drugiej Strony ustanowionych na terytorium pierwszej Strony. 3. Jakakolwiek korzyść, udogodnienie, przywilej lub zwolnienie, przyznane - w związku z wymogami dotyczącymi lokalnego pochodzenia - przez Republikę Kazachstanu osobom prawnym z państwa będącego członkiem WTO, ustanowionym w Republice Kazachstanu w formie osoby prawnej, są przyznawane niezwłocznie i bezwarunkowo osobom prawnym z Unii Europejskiej ustanowionym w Republice Kazachstanu w formie osoby prawnej. 4. Traktowanie przyznane zgodnie z ust. 1 i 2 nie ma zastosowania do traktowania przyznanego przez Stronę na mocy umów o integracji gospodarczej, umów o wolnym handlu, umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i umów dotyczących głównie kwestii podatkowych ani nie może być interpretowane w taki sposób, aby objąć ochronę inwestycji, inną niż traktowanie wynikające z art. 46, w tym rozstrzyganie sporów między inwestorem a państwem. 5. Niezależnie od ust. 4, w odniesieniu do strategicznych zasobów i obiektów, Republika Kazachstanu nie przyznaje w żadnym przypadku jednostkom zależnym osób prawnych z Unii Europejskiej ustanowionym w Republice Kazachstanu w formie osoby prawnej, traktowania mniej korzystnego niż to przyznawane po dniu rozpoczęcia stosowania niniejszego tytułu, w odniesieniu do jednostek zależnych osób prawnych jakiegokolwiek państwa trzeciego ustanowionych w Republice Kazachstanu w formie osoby prawnej. Artykuł 46 Traktowanie narodowe Z uwzględnieniem zastrzeżeń Stron określonych w załączniku I, a) każda ze Stron przyznaje jednostkom zależnym osób prawnych drugiej Strony ustanowionych na terytorium pierwszej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane własnym osobom prawnym w odniesieniu do ich działalności; b) Republika Kazachstanu przyznaje osobom prawnym i oddziałom z Unii Europejskiej traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznawane, odpowiednio, osobom prawnym i oddziałom z Republiki Kazachstanu, w odniesieniu do prowadzenia przedsiębiorstwa oraz działalności gospodarczej innej niż usługi. Traktowanie narodowe przyznane przez Republikę Kazachstanu pozostaje bez uszczerbku dla warunków Protokołu w sprawie przystąpienia Republiki Kazachstanu do WTO. Sekcja 3 Pobyt czasowy osób fizycznych w celach biznesowych Artykuł 47 Zakres i definicje 1. Niniejsza sekcja ma zastosowanie do środków podejmowanych przez Strony dotyczących wjazdu oraz pobytu czasowego na ich terytorium osób odbywających wizyty służbowe do celów prowadzenia przedsiębiorstwa, osób przeniesionych wewnątrz przedsiębiorstwa i usługodawców kontraktowych zgodnie z art. 39 ust. 5 i 6. 2. Do celów niniejszej sekcji: a) „osoby odbywające wizyty służbowe do celów prowadzenia przedsiębiorstwa” oznaczają osoby fizyczne zatrudnione na wyższych stanowiskach przez osobę prawną Strony, które są odpowiedzialne za założenie przedsiębiorstwa na terytorium drugiej Strony. Nie oferują one ani nie świadczą usług, ani nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej innej niż działalność wymagana do celów prowadzenia przedsiębiorstwa. Nie otrzymują one wynagrodzenia ze źródła znajdującego się na terytorium Strony przyjmującej; b) „osoby przeniesione wewnątrz przedsiębiorstwa” oznaczają osoby fizyczne, które zostały zatrudnione przez osobę prawną Strony lub są jej partnerami (1dDla większej jasności, partnerzy są częścią tej samej osoby prawnej.) co najmniej od roku oraz które są czasowo przeniesione do przedsiębiorstwa, które może być jednostką zależną, oddziałem lub jednostką dominującą osoby prawnej jednej ze Stron na terytorium drugiej Strony. Dana osoba fizyczna musi należeć do jednej z kategorii określonych w wykazie szczegółowych zobowiązań Stron w ramach GATS, który do celów niniejszej sekcji ma zastosowanie do wszystkich rodzajów działalności gospodarczej; c) „usługodawca kontraktowy” oznacza osobę fizyczną za …