📄 Tekst ustawy
MONITOR POLSKI
DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 18 czerwca 2026 r.
Poz. 620
UCHWAŁA NR 130
RADY MINISTRÓW
z dnia 9 czerwca 2026 r.
w sprawie przyjęcia strategii dotyczącej informatyzacji państwa
Na podstawie art. 12aa ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1703 oraz z 2026 r. poz. 160) Rada Ministrów uchwala, co następuje:
§ 1. Przyjmuje się strategię dotyczącą informatyzacji państwa, zwaną „Strategią Cyfryzacji Państwa”, stanowiącą załącznik do niniejszej uchwały.
§ 2. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Prezes Rady Ministrów: D. Tusk
Monitor Polski
–2–
Poz. 620
Załącznik do uchwały nr 130 Rady Ministrów
z dnia 9 czerwca 2026 r. (M.P. poz. 620)
Strategia Cyfryzacji Państwa
Monitor Polski
–3–
Poz. 620
Spis treści
I.
Wstęp ................................................................................................................................................ 4
II.
Wizja.................................................................................................................................................. 8
III.
Diagnoza ........................................................................................................................................... 9
IV.
Wyzwania i trendy ..........................................................................................................................20
V.
Analiza SWOT ................................................................................................................................25
VI.
Cele i czynniki umożliwiające ich realizację ..................................................................................38
1.
Obszary horyzontalne ...............................................................................................41
2.
3.
4.
VII.
1.1
Komunikacja elektroniczna ................................................................................41
1.2
Kompetencje przyszłości ...................................................................................48
1.3
Cyberbezpieczeństwo .......................................................................................59
1.4
Koordynacja cyfrowej transformacji kraju ..........................................................68
Państwo ....................................................................................................................75
2.1
E-usługi publiczne .............................................................................................75
2.2
Cyfryzacja procesów administracyjnych i postępowań sądowych ......................83
2.3
Publiczne systemy teleinformatyczne i rejestry publiczne..................................90
2.4
Cyfrowa tożsamość ...........................................................................................95
2.5
Chmura obliczeniowa ......................................................................................102
2.6
Otwarte dane i wymiana danych .....................................................................107
Ludzie ..................................................................................................................... 113
3.1
Bezpieczna przestrzeń cyfrowa .......................................................................113
3.2
Cyfrowe zdrowie..............................................................................................122
3.3
Branże kreatywne ...........................................................................................131
3.4
Cyfrowy dostęp do wiedzy i kultury..................................................................137
3.5
Cyfrowa akademia ..........................................................................................141
Gospodarka i technologie .......................................................................................145
4.1
Cyfrowa transformacja przedsiębiorstw ...........................................................145
4.2
Sztuczna inteligencja ......................................................................................154
4.3
Inne technologie przełomowe ..........................................................................161
4.4
Technologie kosmiczne ...................................................................................169
4.5
Finansowanie i wsparcie innowacji ..................................................................173
4.6
Open source ...................................................................................................179
4.7
Cyfrowa i zielona transformacja ......................................................................182
4.8
Cyfrowa modernizacja rolnictwa ......................................................................188
System wdrażania ........................................................................................................................194
2
Monitor Polski
–4–
Poz. 620
VIII.
Finansowanie................................................................................................................................212
IX.
Słownik ..........................................................................................................................................215
3
Monitor Polski
–5–
Poz. 620
I. Wstęp
Strategia Cyfryzacji Państwa, zwana dalej „Strategią”, stanowi pierwszą w historii Polski
kompleksową strategię cyfryzacji kraju. W ostatnich latach cyfryzacja stopniowo przestaje
być postrzegana jako odrębny obszar działalności państwa czy wręcz sektor gospodarki
podobny do wielu innych. Coraz częściej jest dostrzegany jej horyzontalny charakter,
oddziałujący na niemal wszystkie obszary funkcjonowania społeczeństwa, państwa
i gospodarki. Sfera technologii cyfrowych jest kluczowym polem nasilającej się rywalizacji
geopolitycznej, a inwestycje w tej dziedzinie pośrednio (za sprawą technologii podwójnego
zastosowania) lub bezpośrednio przekładają się na poziom bezpieczeństwa państwa.
Przed Polską realizacja kluczowych celów na najbliższą dekadę. Cele te muszą uwzględniać
między innymi zmieniający się krajobraz bezpieczeństwa państwa i środowiska
międzynarodowego, aktualne trendy i wyzwania w obszarze technologii i jej regulacji, a także
specyfikę polskiego społeczeństwa i gospodarki. Polskie ambicje i działania wpisują się
w kontekst zauważalnego w ostatnich latach wzrostu znaczenia cyfryzacji na liście
priorytetów Unii Europejskiej.
Niniejsza Strategia stanowi ponadsektorowy dokument strategiczny w dziedzinie
informatyzacji państwa, określający nadrzędny cel, jakim jest poprawa jakości życia
obywateli przez cyfryzację do 2035 r. Jego realizacja jest możliwa tylko dzięki interwencji
w szereg obszarów, wykraczających poza tradycyjnie definiowany dział administracji
rządowej – informatyzacja1. Cele zaplanowane do realizacji obejmują szerokie spektrum
zagadnień, począwszy od kwestii horyzontalnych, przez płaszczyznę państwa i jego
obywateli, na gospodarce i rozwoju technologii kończąc. Takie podejście pozwoliło na
stworzenie nowoczesnej, przekrojowej i odpowiadającej na aktualne wyzwania wizji rozwoju
cyfrowego, bazującej na aktualnych trendach europejskich i globalnych, wynikającej
z diagnozy aktualnego stanu informatyzacji państwa oraz odpowiadającej na formułowane
oczekiwania społeczne.
W początkowych rozdziałach Strategii zawarte zostały: diagnoza stanu informatyzacji
opracowana na postawie wyników międzynarodowych wskaźników i badań, wyzwania
i trendy, które miały wpływ na określanie kierunków interwencji, analiza silnych i słabych
stron, a także szans i zagrożeń dla cyfryzacji Polski oraz ambitna wizja transformacji
cyfrowej do 2035 r. wraz prezentacją nadrzędnego celu Strategii i uwarunkowań
niezbędnych do jego realizacji.
Dalsza część dokumentu obejmuje obszary horyzontalne, które, ze względu na rangę
i znaczenie, istotnie wpływają na efektywność działań w innych obszarach i stanowią punkt
wyjścia dla transformacji cyfrowej wielu dziedzin życia społeczno-gospodarczego. Do takich
obszarów zaliczono: komunikację elektroniczną, kompetencje przyszłości,
cyberbezpieczeństwo oraz koordynację transformacji cyfrowej.
Pozostałe cele Strategii zostały pogrupowane w 23 obszary, podzielone na 3 płaszczyzny:
państwo, ludzie oraz gospodarka i technologie. Cele w ramach płaszczyzny „państwo”
1 Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, z późn. zm.).
4
Monitor Polski
–6–
Poz. 620
koncentrują się na zwiększeniu i poprawie jakości świadczenia e-usług publicznych,
cyfryzacji procesów administracyjnych i postępowań sądowych, optymalizacji
funkcjonowania systemów i rejestrów, rozwoju cyfrowej tożsamości, wykorzystaniu chmury
obliczeniowej oraz wzmocnieniu otwartości danych i wymiany danych. Cele w ramach
płaszczyzny „ludzie” dotyczą nie tylko bezpieczeństwa przestrzeni cyfrowej, ale zgodnie ze
zdefiniowanymi wyzwaniami i potrzebami, obejmują również działania w zakresie cyfrowego
zdrowia, rozwoju branż kreatywnych, digitalizacji zasobów kultury i nauki oraz rozwoju
akademii i nauki w odniesieniu do sektora cyfrowego. Cele w ramach najbardziej
przekrojowej płaszczyzny „gospodarka i technologie” koncentrują się na: zagadnieniach
cyfrowej transformacji przedsiębiorstw, w tym działaniach wspierających ten proces oraz
dotyczących rozwoju e-usług dla przedsiębiorców, priorytetach w zakresie rozwoju sztucznej
inteligencji i innych technologii przełomowych, rozwoju technologii kosmicznych, a także
finansowaniu i wsparciu innowacji oraz open source. W tej części również zostały określone
wyzwania, cele i działania w obszarach cyfrowej i zielonej transformacji oraz przemian
cyfrowych w rolnictwie.
Struktura wszystkich obszarów została ujednolicona i zawiera szczegółową diagnozę (jak
jest?) pogłębioną w stosunku do szerszego spojrzenia z obszarów wstępnych, cele
odpowiadające sformułowanym problemom i deficytom (jak powinno być?) oraz konkretne
środki i działania, które pozwolą na osiągnięcie pożądanego stanu (co umożliwi realizację
celu?). W Strategii można znaleźć również odnotowane wymierne i realne korzyści, jakie
obywatel czy przedsiębiorca uzyska po skutecznym wdrożeniu zaplanowanych działań
i realizacji zamierzonych celów. Stanowią one przykłady, w jaki sposób podniesie się jakość
życia, tj. nadrzędny cel Strategii.
W ostatnim rozdziale został opisany system wdrażania Strategii, odnoszący się do sposobu
i zasad współpracy podmiotów, których dotyczy proces informatyzacji, oraz jej koordynacji,
jak również możliwości finansowania działań. Szczególna rola w tym zakresie została
przypisana pełnomocnikom do spraw informatyzacji oraz Komitetowi do spraw Cyfryzacji,
który zastąpił Komitet Rady Ministrów do Spraw Cyfryzacji. Zaplanowano także opracowanie,
cyklicznie aktualizowanego, planu wdrożeniowego. Realizacja ambitnej wizji Strategii
wymaga wdrożenia spójnych, zharmonizowanych i konsekwentnych działań, przy ścisłej
współpracy interesariuszy. Monitorowanie Strategii będzie obejmowało mierzenie postępów
w realizacji określonych celów, w całym cyklu życia Strategii, oraz z wykorzystaniem
wskaźników efektywności ujętych w zestawieniu w rozdziale VII Strategii. Zadanie to
zostanie powierzone ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji, przy zaangażowaniu
pozostałych członków Rady Ministrów. Biorąc pod uwagę zasady zarządzania strategicznego
oraz tempo rozwoju technologicznego, jest planowana również regularna ewaluacja
i aktualizacja Strategii.
Wdrażanie Strategii nie może odbywać się w oderwaniu od otoczenia strategicznego,
zarówno krajowego, jak i unijnego. Sformułowane w Strategii cele znajdują odzwierciedlenie
w horyzontalnym dokumencie odnoszącym się do polityki rozwoju państwa, zarysowującym
wizję rozwoju kraju w długookresowej perspektywie - Koncepcji Rozwoju Kraju 2050.
Natomiast cele te zostały uszczegółowione (lub zostaną w nowych wersjach) w szeregu
dokumentów z obszaru cyfryzacji, takich jak Strategia Cyberbezpieczeństwa
5
Monitor Polski
–7–
Poz. 620
Rzeczypospolitej Polskiej2, Narodowy Plan Szerokopasmowy3 (aktualizacja w 2026 r.),
Program Rozwoju Kompetencji Cyfrowych4 (aktualizacja w 2026 r.), Program Otwierania
Danych5 (obecnie obowiązujący na lata 2021-27), Polityka Rozwoju Sztucznej Inteligencji6
(obecnie obowiązująca od 2020 r., planowana aktualizacja w 2026 r.).
Na sposób sformułowania Strategii przekładają się też wnioski z realizacji Programu
Zintegrowanej Informatyzacji Państwa7 (PZIP). Realizowany w latach 2014-2024 PZIP był do
niedawna głównym dokumentem strategicznym warunkującym cyfrowy rozwój państwa.
Przewidziane w PZIP działania przyczyniły się do corocznego postępu w zwiększaniu jakości
i zakresu komunikacji między obywatelami a państwem, wzmocnieniu dojrzałości
organizacyjnej jednostek administracji publicznej oraz podniesieniu kompetencji cyfrowych
obywateli, specjalistów IT i pracowników administracji. Jednak na przestrzeni lat
obowiązywania, aktualizacja PZIP nie obejmowała wyznaczenia nowych kierunków
transformacji oraz określenia nowych wskaźników (część z nich stała się bowiem nieaktualna
w świetle zmian metodologii czy odstąpienia GUS od ich badania). Utrudniona była również
aktualizacja planu działań będącego częścią PZIP, ze względu na konieczność
przeprowadzenia procesu legislacyjnego. W otoczeniu strategicznym PZIP nastąpiły istotne
zmiany determinujące konieczność określenia na nowo kierunków transformacji cyfrowej
kraju oraz wyznaczenia ambitnych celów i wskaźników odpowiadających aktualnym
wyzwaniom w obszarze cyfryzacji, w szczególności w zakresie efektywnego świadczenia
dojrzałych e-usług oraz współpracy i koordynacji działań, a także skutecznego zarządzania
procesem cyfryzacji na poziomie całego państwa.
Co więcej, z uwagi na przekrojowy i ponadsektorowy charakter Strategii, zawarte w niej
kierunki transformacji cyfrowej należy rozpatrywać w kontekście innych sektorowych
dokumentów strategicznych, w tym np. Polityki Cyfrowej Transformacji Edukacji8, Strategii
Produktywności 20309, Polityki Energetycznej Polski do 2040 r.10, Strategii Zrównoważonego
Rozwoju Transportu do 2030 roku11, Strategii migracyjnej na lata 2025-3012 czy Strategii na
2 Uchwała nr 92 Rady Ministrów z dnia 10 marca 2026 r. w sprawie Strategii Cyberbezpieczeństwa
Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. poz. 309).
3 Uchwała nr 2/2014 Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu rozwoju „Narodowy
Plan Szerokopasmowy”, zmieniona uchwałą nr 27/2020 Rady Ministrów z dnia 10 marca 2020 r.
(niepublikowana).
4 Uchwała nr 24 Rady Ministrów z dnia 21 lutego 2023 r. w sprawie ustanowienia programu rządowego pod
nazwą „Program Rozwoju Kompetencji Cyfrowych” (M.P. poz. 318).
5 Uchwała nr 28 Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2021 r. w sprawie Programu otwierania danych na lata 2021–
2027 (M.P. poz. 290).
6 Uchwała nr 196 Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia „Polityki dla rozwoju sztucznej
inteligencji w Polsce od roku 2020” (M.P. z 2021 r. poz. 23).
7 Uchwała nr 1/2014 Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu rozwoju „Program
Zintegrowanej Informatyzacji Państwa”, zmieniona uchwałą nr 117/2016 Rady Ministrów z dnia 27 września 2016
r., uchwałą nr 109/2019 Rady Ministrów z dnia 24 września 2019 r., uchwałą nr 255/2022 Rady Ministrów z dnia
16 grudnia 2022 r. oraz uchwałą nr 232/2023 Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2023 r. (niepublikowana).
8 Uchwała nr 98 Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie przyjęcia polityki publicznej pod nazwą
„Polityka Cyfrowej Transformacji Edukacji” (M.P. poz. 812).
9 Uchwała nr 154 Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2022 r. w sprawie przyjęcia „Strategii Produktywności 2030”
(M.P. poz. 926).
10 Uchwała nr 22/2021 Rady Ministrów z dnia 2 lutego 2021 r. w sprawie „Polityki energetycznej Polski do 2040 r.”
(niepublikowana).
11 Uchwała nr 105 Rady Ministrów z dnia 24 września 2019 r. w sprawie przyjęcia „Strategii Zrównoważonego
Rozwoju Transportu do 2030 roku” (M.P. poz. 1054).
12 Uchwała nr 120 Rady Ministrów z dnia 15 października 2024 r. w sprawie przyjęcia dokumentu „Odzyskać
kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–
2030 ” (niepublikowana).
6
Monitor Polski
–8–
Poz. 620
rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-203013. Odnosząc się do europejskich ram
strategicznych transformacji cyfrowej, dokument uwzględnia i poszerza cele zarysowane w
ramach programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie do 2030 r.”14. Strategia obejmuje
jednak obszary nieuwzględnione w unijnych celach, ma też bardziej odległy, sięgający 2035
r., horyzont czasowy.
Strategię opracowano w Ministerstwie Cyfryzacji we współpracy z innymi urzędami
administracji rządowej oraz z uwzględnieniem postulatów interesariuszy społecznych
i środowisk biznesowych. Zastąpi Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa i będzie
stanowić podstawę strategiczną dla wydatkowania europejskich funduszy przeznaczonych
na cyfryzację, a tym samym będzie wyznaczała kierunek negocjacji obejmujących
nadchodzącą perspektywę finansową.
Wyzwania stojące przed Polską w obszarach konkurencyjności gospodarki, demografii,
bezpieczeństwa państwa i jego obywateli czy zdrowia sprawiają, że intensywne
inwestowanie w cyfryzację w wielu obszarach, a także zwiększenie poziomu suwerenności
cyfrowej, przestaje być kwestią wyboru. Staje się koniecznością, bez której pozycja naszego
kraju wyraźnie osłabnie. Jeżeli jednak cyfryzacji zostanie nadany odpowiadający jej
znaczeniu priorytet, zyskają nie tylko poszczególni obywatele i obywatelki – których jakość
życia poprawi się – ale i Polska jako całość.
13 Uchwała nr 27 Rady Ministrów z dnia 16 lutego 2021 r. w sprawie przyjęcia dokumentu Strategia na rzecz Osób
z Niepełnosprawnościami 2021-2030 (M.P. poz. 218).
14 Uchwała nr 125 Rady Ministrów z dnia 22 października 2024 r. w sprawie Krajowego planu działania do
programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. (M.P. poz. 989).
7
Monitor Polski
–9–
Poz. 620
II. Wizja
Nieustannie przyspieszający rozwój technologiczny sprawia, że planowanie działań w obszarze
cyfryzacji w perspektywie kolejnej dekady jest zadaniem niezwykle trudnym. Tym trudniejszym,
że technologie cyfrowe przenikają niemal każdy aspekt ludzkiego życia, a co za tym idzie –
wymagają bliskiej współpracy całej administracji. Ta współpraca jest możliwa, gdy kieruje nią
wspólna wizja. Niniejszy dokument zarysowuje taką wizję dla całego państwa, a także działania
prowadzące do jej realizacji.
Wizja na 2035 r. koncentruje się na człowieku i tym, jak najskuteczniej poprawić jakość życia
obywateli. Za dziesięć lat wizyta w urzędzie będzie czymś wyjątkowym – wszystkie kluczowe
usługi będą dostępne przez telefon, z każdego miejsca. Państwowe systemy same wykryją, że
jakieś działanie powinno być podjęte i zaproponują rozwiązanie. Obywatel czy przedsiębiorca
nigdy nie będzie musiał dwa razy podawać tych samych danych – urzędy same się nimi
wymienią dzięki pełnej interoperacyjności systemów teleinformatycznych i rejestrów publicznych.
Dzięki planowanej poprawie koordynacji między różnymi częściami administracji unikniemy
dublowania rozwiązań i niespójności, a tym samym marnowania publicznych pieniędzy.
Intensywny rozwój cyfrowej administracji wymaga inwestycji – w infrastrukturę, w kompetencje
urzędników, i w zapewnienie najwyższego poziomu bezpieczeństwa systemów państwowych
oraz innych systemów mających dla państwa istotne znaczenie. To szczególnie ważne wobec
poważnego pogorszenia międzynarodowej sytuacji bezpieczeństwa i wzrostu
cyberprzestępczości. Ale bezpieczeństwo postrzegamy znacznie szerzej – również w kontekście
zdrowia psychicznego czy ochrony obywateli przed szkodliwymi treściami. Dlatego wiemy, że
polscy obywatele muszą mieć nie tylko wysokie kompetencje w korzystaniu z technologii
cyfrowych, ale też świadomość, jak korzystać z nich w zdrowy i racjonalny sposób, a czasem –
kiedy warto się po prostu odłączyć. Rozwój sfery cyfrowej musi być zrównoważony
– z perspektywy psychologicznej, pracowniczej i klimatycznej. Jednocześnie należy docenić rolę
odgrywaną w tym obszarze przez sektor prywatny i podkreślić dążenie do wzmocnienia polskiej
gospodarki cyfrowej. Na harmonijny rozwój cyfrowy kraju składają się bowiem zarówno działania
państwa, jak i biznesu. Z tak postrzeganym upowszechnianiem technologii wiąże się ogrom
szans na poprawę jakości życia, rozwój polskiej gospodarki i pozycji międzynarodowej. Aby to się
udało, będziemy stymulować adopcję technologii – przede wszystkim sztucznej inteligencji –
w administracji i wśród przedsiębiorstw z różnych branż, a także wzmocnimy konkurencyjność
polskich firm technologicznych oraz eksport usług cyfrowych Zapewnimy lepsze ramy do rozwoju
technologii na uczelniach i w gospodarce, a także będziemy stymulować procesy wymiany
wiedzy i kadr między biznesem a nauką. Poprawimy ponadto jakość pracy w akademii i
rozwiniemy infrastrukturę dla polskiej nauki.
Polska cyfryzacja ma wiele obszarów, z których możemy być dumni, ale nie jesteśmy jeszcze
liderem Europy ani tym bardziej świata. Uspójnienie wizji, realizacja przewidzianych w niej
działań i znaczne zwiększenie środków przeznaczanych na cyfryzację pozwoli zmienić ten stan
rzeczy. Za dziesięć lat Polska będzie prawdziwym cyfrowym liderem.
8
Monitor Polski
– 10 –
Poz. 620
III. Diagnoza
Cyfrowe państwo
DESI (ang. Digital Economy and Society Index, Indeks
gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego)
Wyniki indeksu DESI z lat 2017-2022 wskazują, że każdego roku Polska zajmowała
24. miejsce wśród 27 państw członkowskich UE. Luka cyfrowa jest widoczna we wszystkich
badanych obszarach, takich jak kompetencje cyfrowe, telekomunikacja, transformacja
cyfrowa przedsiębiorstw i cyfrowe usługi publiczne. Jednak postęp w dziedzinie cyfryzacji
staje się coraz bardziej widoczny. Na przestrzeni 5 lat Polska poprawiła swój wynik
z 25 pkt w 2017 r. do 41 pkt w 2022 r., będąc tym samym w czołówce państw
najintensywniej nadrabiających dystans do liderów. Zgodnie z analizą Polskiego
Instytutu Ekonomicznego15 punktacja Polski w indeksie DESI w tym okresie wzrosła z 52,1%
do 58,3% punktacji lidera. Jednocześnie niepokoi fakt, że dystans dzielący Polskę od
średniej unijnej sukcesywnie rośnie.
DESI 2017-2022
55
52
50
46
45
42
39
40
35
34
41
37
36
33
30
30
25
27
25
20
2017
2018
2019
2020
Polska
Średnia UE
2021
2022
Wykres 1. DESI 2017-2022, źródło: opracowanie własne na podstawie raportów DESI 2017-2022
15 https://pie.net.pl/polska-wsrod-unijnych-liderow-postepu-w-rozwoju-cyfryzacji/.
9
Monitor Polski
– 11 –
Poz. 620
Od 2023 r., zgodnie z założeniami unijnego programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie”
do 2030 r., DESI jest włączany do sprawozdania na temat stanu realizacji programu16.
Komisja Europejska zrezygnowała z tworzenia rankingu państw członkowskich,
udostępniając jednocześnie narzędzie17 do porównywania wyników państw względem siebie
i średniej UE w poszczególnych wskaźnikach. W 2024 r. Polska osiągnęła wyższe wyniki niż
średnia UE w 8 na 31 wskaźników: przedsiębiorstwa oferujące szkolenia w zakresie ICT,
łączność szerokopasmowa, wykorzystywanie stałych łączy szerokopasmowych o prędkości
co najmniej 100Mb/s, zasięg stałych sieci o bardzo dużej przepływności, zasięg technologii
„światłowód do lokalu” (FTTP, ang. Fibre to the premises), przedsiębiorstwa korzystające
z chmury, przejrzystość przy świadczeniu usług, projektowaniu i danych osobowych oraz
dostęp do e-dokumentacji medycznej.
W ostatnim sprawozdaniu z realizacji programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do
2030 r.18 odnotowano znaczne postępy w obszarze łączności gigabitowej. W przypadku
wskaźnika zasięgu sieci o bardzo wysokiej przepustowości Polska z wynikiem 83,8%
objętych gospodarstw domowych przekracza średnią UE (wynoszącą 82,5%) i jest na
dobrej drodze do osiągnięcia 100% zasięgu do 2030 r. Wskaźniki KPI dotyczące cyfryzacji
przedsiębiorstw są poniżej średniej unijnej, wartość wskaźnika wykorzystania sztucznej
inteligencji w przedsiębiorstwach wzrosła z 3,7% do 5,9%, osiągając tempo wzrostu
zbliżone do średniej UE. Utrzymywanie się wyzwań w obszarze transformacji cyfrowej
przedsiębiorstw jest spowodowane niedoborem specjalistów, wysokimi kosztami, brakiem
odpowiedniego finansowania, czy brakiem motywacji wśród przedsiębiorców do wdrażania
rozwiązań cyfrowych w połączeniu z niską świadomością potencjalnych korzyści. Ponadto
w sprawozdaniu zauważono, że Polska czyni postępy w takich obszarach jak obliczenia
kwantowe – instalacja pierwszego komputera kwantowego – i sztuczna inteligencja,
gdzie w 2025 r. został udostępniony pierwszy polski duży model językowy PLLuM,
a kraj jest częścią konsorcjum, które zostało gospodarzem fabryki sztucznej
inteligencji19. Komisja Europejska odnotowała również priorytetowe znaczenie
cyberbezpieczeństwa dla polskiej administracji, która wdraża środki mające na celu
zwiększenie bezpieczeństwa zarówno w wymiarze technicznym, jak i kompetencyjnym.
Polska osiąga wciąż niezadowalające wyniki w zakresie umiejętności cyfrowych i wdrażania
zaawansowanych technologii. Rezultat Polski w unijnym sprawozdaniu we wskaźniku co
najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe wynosi 44,3%, co jest poniżej średniej UE,
równej 55,6%. Polska osiąga wartość poniżej średniej UE także we wskaźnikach takich jak
ponadpodstawowe umiejętności cyfrowe (PL 20%, UE 27%) i co najmniej podstawowe
umiejętności tworzenia treści cyfrowych (PL 60%, UE 68%).
Raport w kontekście europejskim zwraca uwagę na poczynione dotychczas postępy oraz
wzrost znaczenia strategicznego myślenia w całej UE. Pilnej uwagi wymagają zagrożenia
związane z bezpieczeństwem i suwerennością, niewystarczające umiejętności cyfrowe, czy
luki w infrastrukturze. Wyzwania te osłabiają tempo i odporność transformacji cyfrowej.
16https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/digital-decade-2025-country-reports.
17 https://digital-decade-desi.digital-strategy.ec.europa.eu/datasets/desi/charts/desiindicators?period=desi_2024&indicator=desi_dsk_dcc_bab&breakdown=ind_total&unit=pc_ind&country=AT,BE,B
G,HR,CY,CZ,DK,EE,EU,FI,FR,DE,EL,HU,IE,IT,LV,LT,LU,MT,NL,PL,PT,RO,SK.
18 https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/factpages/poland-2024-digital-decade-country-report.
19 Dane pochodzą ze sprawozdania opublikowanego w 2025 r. Aktualnie Polska jest gospodarzem dwóch fabryk
sztucznej inteligencji.
10
Monitor Polski
– 12 –
Poz. 620
W 2025 r. Komisja Europejska rozpoczęła prace nad przeglądem programu polityki „Droga
ku Cyfrowej Dekadzie” do 2030 r.
eGovernment Benchmark
eGovernment Benchmark20 jest corocznym badaniem, monitorującym wdrożenie cyfrowych
usług publicznych we wszystkich krajach europejskich. W 2025 r. wynik Polski wzrósł do 73,7
pkt; zbliżone wyniki osiągają państwa takie jak Belgia, Słowenia, Czechy, Węgry czy Irlandia.
Polska mocno zbliżyła się do średniej UE, dystans obecnie wynosi 0,8 pkt.
eGovernment Benchmark 2018-2025
80
76
75
75
70
68
70
68
69
74
66
63
65
62
61
60
58
55
55
50
55
52
49
45
2018
2019
2020
2021
Średnia UE
2022
2023
2024
2025
Polska
Wykres 2. Wyniki eGovernment Benchmark 2018-2025, źródło: opracowanie własne na podstawie wyników
badania 2018-2025
Wskaźniki e-administracji są zogniskowane wokół trzech wymiarów: dostarczanie usług
online, wskaźniki interoperacyjności oraz portale przyjazne dla użytkownika. W raporcie
z 2025 r. Polska odnotowuje wyniki na poziomie średniej europejskiej lub powyżej niej w 14
z 27 wskaźników. Najwyższe wyniki prezentują wskaźniki: dostępność online, przyjazność
dla urządzeń mobilnych, transgraniczne ePłatności, transgraniczne dostarczanie rezultatów
usług, wsparcie użytkownika i przejrzystość projektowania usług. Największy wzrost
20 https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/digital-decade-2025-egovernment-benchmark-2025.
11
Monitor Polski
– 13 –
Poz. 620
odnotowano we wskaźnikach: transgraniczna identyfikacja elektroniczna,
przejrzystość projektowania usług oraz transgraniczne wsparcie użytkownika.
Stosunkowo najwyższe wyniki Polska osiągnęła w kategorii dotyczącej wskaźników
interoperacyjności, a także portali przyjaznych dla użytkownika. Pod względem klasyfikacji
w odniesieniu do tzw. zdarzeń życiowych, największy wzrost punktowy w 2025 r.
odnotowano w zdarzeniu życiowym transport (wzrost o 19,1 pkt) i przeprowadzka (wzrost
o 17 pkt). Mimo rosnących wyników Polski w większości zdarzeń życiowych, nadal pozostaje
przestrzeń do poprawy, szczególnie w zdarzeniach życiowych sprawiedliwość i edukacja,
gdzie wyniki są poniżej średniej unijnej.
Wnioski z raportu sugerują, że kluczowe w osiągnięciu celów transformacji cyfrowej UE jest
działanie na rzecz wyrównania dysproporcji między krajami, grupami użytkowników
i szczeblami rządowymi w zakresie integracji i wydajności świadczenia usług
cyfrowych. Ponadto państwa europejskie powinny dążyć do ich proaktywnego
świadczenia, co oznacza, że obywatel uzyskuje efekt usługi w wyniku automatycznego
działania administracji.
DPA (ang. Digital Public Administration Factsheet)
Digital Public Administration Factsheet21 to unijny raport przedstawiający stan transformacji
cyfrowej administracji publicznej ze szczególnym uwzględnieniem aspektów
interoperacyjności. Raport jest publikowany corocznie i bazuje na danych przekazywanych
przez państwa UE, wskaźnikach Eurostatu, eGoverment Benchmark oraz wynikach
uzyskanych w ramach mechanizmu monitorowania Europejskich Ram Interoperacyjności
(EIF, ang. European Interoperability Framework).
Na przestrzeni lat 2018-2022 nastąpił stopniowy wzrost we wszystkich wskaźnikach
dotyczących cyfrowej administracji publicznej w Polsce. Największy, blisko dwukrotny wzrost
(z 21% w 2018 r. do 40% w 2022 r.) dotyczył odsetka osób korzystających z internetu do
wysyłania wypełnionych formularzy w kontaktach z administracją publiczną. Zarazem
najniższy poziom osiągnął wskaźnik odsetka osób korzystających z internetu w celu
pobierania oficjalnych formularzy od administracji publicznej. W 2022 r. zanotowano wzrost
jedynie o 7 pkt w stosunku do 2018 r., kiedy odsetek ten wynosił 20%.
21 https://interoperable-europe.ec.europa.eu/collection/nifo-national-interoperability-framework-observatory/digital-
public-administration-factsheets-2024.
12
Monitor Polski
– 14 –
Poz. 620
Zasady interoperacyjności
Zasada 12 - Ocena
skuteczności i wydajności
Zasada 1 - Pomocniczość i
proporcjonalność
4
3,5
Zasada 2 - Otwartość
3
2,5
Zasada 11 - Ochrona informacji
2
Zasada 3 - Przejrzystość
1,5
1
0,5
Zasada 10 - Uproszczenia
administracyjne
0
Zasada 5 - Nautralność
technologiczna i możliwość
przenoszenia danych
Zasada 9 -Wielojęzyczność
Zasada 6 - Zorientowanie na
użytkownika
Zasada 8 - Bezpieczeństwo i
ochrona prywatności
Polska 2022
Zasada 4 - Możliwość
ponownego wykorzystania
Zasada 7 - Włączenie i
dostępność
Polska 2023
Średnia UE 2023
Wykres 3. Europejskie Ramy Interoperacyjności, Tablica wyników 1 - Zasady interoperacyjności, źródło:
opracowanie własne na podstawie Digital Public Administration Factsheet 2024
Według raportu Digital Public Administration Factsheet 2024, Polska poczyniła znaczne
postępy w zakresie transformacji cyfrowej administracji publicznej. Wzrost jest widoczny we
wszystkich badanych obszarach. W zakresie zasad interoperacyjności Polska osiągnęła
wyniki na poziomie średniej unijnej z wyjątkiem zasady 3 przejrzystość, zasady 9
wielojęzyczność, oraz zasady 12 ocena skuteczności i wydajności. Zawarte w raporcie
rekomendacje wskazują, że Polska powinna przeznaczać więcej wysiłków na zapewnienie
interoperacyjności systemów teleinformatycznych i infrastrukturę techniczną oraz
uwzględniać wielojęzyczność przy ustanawianiu europejskich usług użyteczności publicznej.
Należy zauważyć, że w 2023 r. zarekomendowano Polsce implementację nowych rozwiązań
cyfrowych i optymalizację procesów administracyjnych, a w 2024 r. wynik Polski we
wskaźniku uproszczenia administracyjne (zasada 10) wzrósł do maksymalnego możliwego
poziomu.
13
Monitor Polski
– 15 –
Poz. 620
Interoperacyjność transgraniczna
Zasada 2 - Otwartość
Bezpieczeństwo i ochrona prywatności
Otwarte dane
Rejestry podstawowe
Wewnętrzne źródła informacji i usługi
Interoperacyjność techniczna
4
3
Zasada 4 - Możliwość ponownego
wykorzystania
Zasada 5 - Neutralność technologiczna
i możliwość przenoszenia danych
Zasada 6 - Zorientowanie na
użytkownika
2
1
Zasada 7 - Włączenie i dostępność
0
Zasada 8 - Bezpieczeństwo i ochrona
prywatności
Interoperacyjność semantyczna
Zasada 9 - Wielojęzyczność
Zasada 10 - Uproszczenia
administracyjne
Interoperacyjność organizacyjna
Interoperacyjność prawna
Zintegrowane zarządzanie usługami
publicznymi
Polska 2022
Zasada 11 - Ochrona informacji
Zarządzanie interoperacyjnością
Polska 2023
Średnia UE 2023
Wykres 4. Europejskie Ramy Interoperacyjności, Tablica wyników 4 - Interoperacyjność transgraniczna, źródło:
opracowanie własne na postawie Digital Public Administration Factsheet 2024
W zakresie interoperacyjności transgranicznej Polska powinna poprawić wyniki we
wskaźnikach związanych ze zintegrowanym zarządzaniem usługami publicznymi, a także
interoperacyjnością semantyczną, które w obu przypadkach uzyskały wyniki poniżej średniej
UE.
DGI (Digital Government Index)
W raporcie OECD (Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, ang. Organisation for
Economic Cooperation and Development) Digital Government Index z 2023 r.22, oceniającym
postępy transformacji cyfrowej sektora publicznego za lata 2020-2022, Polska uplasowała
się na 20. miejscu wśród 33 państw członkowskich Organizacji. Wynik wyniósł 57,1%, przy
średniej OECD na poziomie 60,5%. Najlepszy wynik, 11 pozycję, Polska osiągnęła
w kategorii rząd jako platforma, w której mierzone jest funkcjonowanie wspólnych elementów
takich jak wytyczne, narzędzia, dane, tożsamość cyfrowa i oprogramowanie, które umożliwią
transformację procesów i usług publicznych. Obszarem, w którym Polska osiągnęła
najsłabszy wynik, 29. miejsce, jest proaktywność, definiowana jako zdolność rządów do
przewidywania potrzeb użytkowników i dostawców w celu świadczenia usług publicznych.
Deklaracja Berlińska
Deklaracja Berlińska w sprawie społeczeństwa cyfrowego i administracji cyfrowej opartej na
wartościach określa szereg kluczowych zasad i towarzyszących im obszarów polityki
wskazanych, aby zapewnić zgodność transformacji cyfrowej ze wspólnymi europejskimi
prawami podstawowymi oraz wartościami. Raport z monitoringu Deklaracji Berlińskiej23 to
narzędzie dokumentujące postępy w realizacji działań w ramach deklaracji dla państw
22 https://www.oecd.org/en/publications/2023-oecd-digital-government-index_1a89ed5e-en.html.
23 https://joinup.ec.europa.eu/sites/default/files/inline-files/BDM_Report_2023_vFinal_rev.pdf.
14
Monitor Polski
– 16 –
Poz. 620
sygnatariuszy. Mechanizm monitorowania opiera się na kluczowych wskaźnikach
efektywności, do ewaluacji których wykorzystano dane zapewnione przez państwa
członkowskie, eGovernment Benchmark, EIF oraz DESI.
Poziom realizacji obszarów polityki
Obszar polityki 1 - Ważność i
poszanowanie praw
podstawowych oraz wartości
demokratycznych
89%
Obszar polityki 7 - Kształtowanie
odpornego i zrównoważonego 83%
społeczeństwa cyfrowego
Obszar polityki 2 - Rola
partycypacji społecznej i
integracji cyfrowej w
69%
kształtowaniu cyfrowego świata
75%
Obszar polityki 6 - Systemy
zorientowane na człowieka i
innowacyjne technologie w
sektorze publicznym 86%
Obszar polityki 3 - Kompetencje
i umiejętności cyfrowe
81%
Obszar polityki 5 - Cyfrowa
suwerenność i
interoperacyjność
Obszar polityki 4 - Zaufanie i
bezpieczeństwo w interakcjach
100% z administracją cyfrową
Polska 2022
Polska 2023
Średnia UE 2023
Wykres 5. Monitoring Deklaracji Berlińskiej 2023, Poziom realizacji obszarów polityki - Polska w porównaniu ze
średnią UE, źródło: opracowanie własne na podstawie Raportu z monitorowania Deklaracji Berlińskiej 2024
W raporcie wydanym w 2024 r. zauważono, że wynik Polski wykazał stabilność. Wystąpiły
tylko niewielkie wahania względem podsumowania z poprzedniego roku. Największy
wzrost, o 9 pp., odnotowano w obszarze pierwszym ważność i poszanowanie praw
podstawowych oraz wartości demokratycznych. Na kolejnym miejscu usytuował się
obszar czwarty, zaufanie i bezpieczeństwo w interakcjach z administracją cyfrową,
w którym wynik wzrósł o 4 pp. Niewielki spadek, o 2 pp., odnotowano w obszarze drugim
rola partycypacji społecznej i integracji cyfrowej w kształtowaniu cyfrowego świata. Polska
uzyskała wynik wyższy od średniej UE w czterech z siedmiu obszarów. Największą różnicę,
o 13 pp., odnotowano w obszarze szóstym systemy zorientowane na człowieka
i innowacyjne technologie w sektorze publicznym. Następnie o 10 i 9 pp. w obszarze
czwartym i obszarze siódmym kształtowanie odpornego i zrównoważonego społeczeństwa
cyfrowego. Obszarami, w których Polska wypada poniżej średniej UE, jest obszar trzeci
kompetencje i umiejętności cyfrowe, w którym różnica wynosi 6 pp., a także obszar piąty
cyfrowa suwerenność i interoperacyjność z różnicą wynoszącą 4 pp.
Polska została wyróżniona na tle UE w obszarze siódmym odporność i zrównoważony
rozwój za inicjatywy na rzecz rozwoju cyfrowych usług zdrowotnych, takich jak Internetowe
Konto Pacjenta, aplikacja mojeIKP, e-recepta czy uruchomienie na portalu pacjent.gov.pl
15
Monitor Polski
– 17 –
Poz. 620
chatbota informującego pacjentów o e-usługach w systemie ochrony zdrowia. W obszarze
czwartym zaufanie poprzez bezpieczeństwo w sferze cyfrowej dobrze oceniono rozwój
mobilnej aplikacji mObywatel, a w obszarze szóstym systemy sztucznej inteligencji
oparte na wartościach i zorientowane na człowieka efektywną koordynację działań
związanych z rozwojem polskiego ekosystemu AI (m.in. strategiczne działania
w Komitecie Rady Ministrów do spraw Cyfryzacji).
Specjalne badanie Eurobarometru: obywatele europejscy
i cyfrowa dekada
Na potrzeby wsparcia monitoringu programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r.
oraz założeń Europejskiej Deklaracji Praw i Zasad Cyfrowych na zlecenie Komisji
Europejskiej przeprowadzono badanie sprawdzające, czy i w jakim stopniu ewoluują postawy
obywateli UE wobec technologii cyfrowych. Wnioski z wydanego w 2025 r. raportu24
wskazują na to, że prawie trzy czwarte Europejczyków (73%) uważa, że cyfryzacja
codziennych usług publicznych i prywatnych ułatwia im życie, w tym 17% twierdzi, że
„znacznie ułatwia”. Nieco mniej niż jedna czwarta (23%) twierdzi, że cyfryzacja codziennych
usług publicznych i prywatnych utrudnia im życie.
Przedstawione wyniki wskazują na to, iż na ogół postawy i postrzeganie technologii
cyfrowych przez Polaków jest pozytywne i oceniane na tym samym poziomie lub
wyższym niż średnio wśród obywateli Unii. W zakresie wyobrażeń dotyczących
przyszłości technologii cyfrowych aż 78% (o 2 pp. mniej względem 2024 r.) Polaków myśli,
że do 2030 r. technologie cyfrowe będą istotne w dostępie do usług opieki zdrowotnej lub
korzystania z nich, tego samego zdania jest 80% obywateli UE. W porównaniu do 73%
Europejczyków - 78% Polaków uważa, że cyfryzacja codziennych usług publicznych
i prywatnych ułatwia im życie.
24 https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/digital-decade-2025-special-eurobarometer.
16
Monitor Polski
– 18 –
Poz. 620
Jak dobrze Twoim zdaniem UE chroni Twoje prawa w
środowisku cyfrowym?
Polska
57%
UE27
29%
44%
0%
10%
20%
Ogółem "Dobrze"
41%
30%
40%
50%
Ogółem "Niedobrze"
60%
70%
80%
Nie korzystam z internetu
3%
11%
3%
12%
90%
100%
Nie wiem
Wykres 6. Specjalne badanie Eurobarometru 551, pytanie QC7, źródło: opracowanie własne na podstawie
Arkusza informacyjnego dla Polski
Jedynie 44% obywateli UE sądzi, że Unia dobrze chroni ich prawa w środowisku cyfrowym,
podczas gdy tego samego zdania jest 57% obywateli Polski. W zakresie postrzegania
stosowania zasad cyfrowych w kraju najniższy wynik dotyczy zapewnienia bezpiecznego
środowiska cyfrowego i treści dla dzieci i młodzieży (56% Polaków sądzi, że są one
zapewniane ogólnie dobrze, natomiast 35%, że ogólnie niezbyt dobrze; średnia UE
wynosi 42% - ogółem dobrze, 48% - ogółem niezbyt dobrze) oraz uzyskania kontroli nad
swoim cyfrowym dorobkiem (np. decydowanie o tym, co się stanie z osobistymi kontami
i informacjami po śmierci).
Gospodarka cyfrowa
Jak już podkreślono, kluczowymi komponentami transformacji cyfrowej kraju są działania
sektora prywatnego i rozwój cyfrowej gospodarki. Ta gałąź opiera się na technologiach
i innowacjach, a jej główne komponenty25 to wykorzystanie ICT do wymiany danych,
automatyzacji procesów kontaktów biznesowych, udostępnianie usług cyfrowych, handel
elektroniczny oraz płatności bezgotówkowe, wspierane przez infrastrukturę obliczeniową.
W 2022 r. wartość dodana sektora ICT26 w UE stanowiła równowartość 5,5% całkowitej
wartości dodanej brutto, co odpowiadało 791 mld EUR. W latach 2012–2022 udział usług
ICT w wartości dodanej brutto27 w UE wzrósł o 24,8%, natomiast w Polsce o 28,7%.
25https://www.mckinsey.com/pl/~/media/mckinsey/locations/europe%20and%20middle%20east/polska/raporty/digi
tal%20challengers%203/mckinsey_digital%20challengers%20report%202022.pdf.
26 https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/isoc_bde15ag/default/table?lang=en.
27 https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=ICT_sector__value_added,_employment_and_R%26D&oldid=551753.
17
Monitor Polski
– 19 –
Poz. 620
Procentowy udział sektora ICT w wartości dodanej brutto
w wybranych państwach UE (2022)
34,8
3,0
3,2
4,0
4,1
4,4
4,5
4,8
4,9
5,5
5,5
6,0
6,2
7,4
10,1
Wykres 7. Procentowy udział sektora ICT w wartości dodanej brutto w wybranych państwach Unii Europejskiej
w 2022 r., źródło: opracowanie własne na podstawie danych Eurostatu
Polska z wynikiem 4,0% znajduje się znacznie poniżej średniej UE wynoszącej 5,5%. Radzi
sobie jednak lepiej niż Grecja (3,0%), czy Włochy (3,2%), a jej wynik jest zbliżony do wyniku
Belgii (4,1%). W 2022 r. największy w UE udział sektora ICT w wartości dodanej brutto
zaprezentowały Irlandia (34,8%) i Malta (10,1%).
W 2023 r. na zlecenie Komisji Europejskiej Bank Światowy przygotował raport28
odpowiadający na pojawiające się nowe wyzwania w zakresie tworzenia polityk cyfryzacji
w Unii Europejskiej. Zwrócono w nim uwagę na fakt, że podstawą europejskiej gospodarki są
mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które stanowią ponad
95% firm w UE. Odpowiadają za więcej niż połowę PKB brutto i za zatrudnienie ponad 100
mln osób. Tempo adaptacji nowych technologii w MŚP warunkuje więc rozwój gospodarki
cyfrowej. W 2024 r. wskaźnik intensywności cyfrowej dla przedsiębiorstw zatrudniających od
10 do 249 osób wyniósł dla Polski 68,9% wobec średniej UE 72,9%29 (Polska znalazła się na
19. miejscu w UE). Państwa, które osiągnęły najwyższy wynik to m.in. Finlandia (92,5%),
Dania (90,4%) i Szwecja (86,5%). Z kolei państwa prezentujące najniższe wyniki to Bułgaria
(49,9%) i Grecja (53,4%).
Rozwój gospodarki cyfrowej to również działalność badawczo-rozwojowa, a wydatki na B+R
zyskują coraz większe znaczenie30. W latach 2000–2023 średnie europejskie wydatki na ten
obszar wzrosły z 1,8% PKB do 2,2% PKB. Spośród państw członkowskich w latach 2013202331 największy wzrost nakładów na badania i rozwój odnotowano w Belgii (+1 pp.),
Polsce (+0,68 pp.), Grecji (+0,67 pp.), czy Chorwacji (+0,60 pp.). W 2023 r. liderem w
28 Raport The Missing Element of Firm Digitalization – Lessons for the EU Member States: Best practices for
enhancing MSMEs Digitalization and Managerial Capacity Building (Brakujący Element Cyfryzacji Firm – Wnioski
dla Państw Członkowskich UE: Najlepsze praktyki wspierające rozwój MMŚP I budowanie potencjału
menedżerskiego), http://documents.worldbank.org/curated/en/099110723083021800.
29 https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/isoc_e_dii/default/table?lang=en.
30 https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/SDG_09_10/default/table.
31 https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=R%26D_expenditure.
18
Monitor Polski
– 20 –
Poz. 620
Europie była Szwecja, która przeznacza na B+R 3,6% PKB, następnie Belgia i Austria (po
3,3% PKB). Polska na innowacje wydaje 1,6% PKB, więc dzieli ją duży dystans do liderów.
Chociaż wynik Polski w Europejskim Indeksie Innowacji (EIS, ang. European Innovation
Scoreboard)32, czyli prowadzonym od 2017 r. badaniu porównawczym poziomu
innowacyjności państw członkowskich UE - systematycznie rośnie, to nadal wyzwaniem
pozostaje nadrobienie luki wobec średniej unijnej (110 pkt) oraz liderów rankingu. Wśród
wskaźników EIS znajdują się m.in. zasoby ludzkie dla nauki i techniki, edukacja, patenty, czy
nakłady na działalności innowacyjną i efekty tej działalności. W 2024 r. wynik Polski wyniósł
72,5 pkt; to ok. połowa wyniku liderów, którymi są Dania (149,3 pkt), Szwecja (146,2 pkt)
i Finlandia (140,6 pkt). W porównaniu z rokiem poprzednim wskaźnik dla Polski wzrósł o 3
pkt, co stanowi jeden z najwyższych wzrostów w Europie. Podobny wzrost odnotowano na
Litwie (+3,7 pkt) i na Cyprze (+3;3 pkt). W zestawieniu EIS Polska wraz z Chorwacją,
Słowacją, Litwą, Bułgarią i Rumunią została zakwalifikowana do najniższej kategorii państw
określonych jako „wschodzący innowatorzy”.
32 https://projects.research-and-innovation.ec.europa.eu/en/statistics/performance-indicators/europeaninnovation-scoreboard/eis-2024#/eis.
19
Monitor Polski
– 21 –
Poz. 620
IV. Wyzwania i trendy
W ostatnich kilkunastu latach – częściowo w wyniku pandemii – Polska odnotowała istotny
postęp w dziedzinie cyfryzacji, zmniejszając szybko dystans dzielący ją od unijnych liderów.
Szczególnie wyraźne były postępy w zakresie cyfrowych usług publicznych i otwartych
danych. Z drugiej strony, w wielu obszarach różnica względem liderów pozostaje znacząca;
zwłaszcza jeśli chodzi o poziom kompetencji cyfrowych obywateli oraz wykorzystanie
technologii cyfrowych w sektorze przedsiębiorstw.
Projektując cyfrowy rozwój kraju na kolejne lata nie wystarczy jednak analizować jedynie
pozycji Polski w międzynarodowych wskaźnikach. Konieczna jest analiza i przygotowanie
odpowiedzi na kluczowe trendy i wyzwania przekładające się na sferę cyfrową. Wśród
najważniejszych z nich warto wymienić:
Multipolaryzację świata.
Narastająca rywalizacja między światowymi mocarstwami coraz wyraźniej obejmuje również
obszar technologii. Przedmiotem współczesnych napięć geopolitycznych rywalizacji stają się
kluczowe technologie, takie jak: półprzewodniki, 5G i 6G, AI, technologie kwantowe czy
technologie pozyskiwania energii. Mocarstwa konkurują także o zasoby służące do ich
rozwoju – dane i surowce krytyczne. W wyniku pandemii, kurczących się zasobów oraz
niestabilności gospodarczej, dotychczasowe globalne łańcuchy dostaw ulegają istotnemu
skróceniu. Zjawisko to stanowi zarówno wyzwanie, jak i szansę dla Polski.
Nacisk na suwerenność technologiczną.
Postępująca globalna rywalizacja przekłada się na dążenie do odbudowy unijnej i krajowej
produkcji kluczowych komponentów technologicznych oraz upraszczania i dywersyfikacji
łańcuchów dostaw. Suwerenność technologiczna zyskuje na znaczeniu jako warunek
dalszego rozwoju, w tym utrzymania zdolności produkcyjnych w UE. Równolegle jednak UE
towarzyszy pogłębiająca się współpraca z państwami spoza Europy, które podzielają
podobne wartości i podejście do rozwoju cyfrowego (tzw. like-minded). Coraz wyraźniej
widoczna jest konwergencja technologiczna i regulacyjna między tymi ośrodkami na świecie.
Splinternet.
Jednym z istotnych wyzwań towarzyszących geopolitycznej rywalizacji i zmianom w zakresie
suwerenności cyfrowej jest zjawisko splinternetu, tj. fragmentaryzacji otwartego internetu na
rozdrobnione sieci pod kontrolą rządów czy korporacji. Taka fragmentaryzacja podważa
uniwersalność społeczną i gospodarczą internetu. Dodatkowo ogranicza swobodny dostęp
do informacji oraz powoduje ryzyko technologicznej i regulacyjnej separacji, co w dłuższej
perspektywie może osłabić globalną współpracę cyfrową.
20
Monitor Polski
– 22 –
Poz. 620
Wzrost znaczenia cyberbezpieczeństwa.
Nasilająca się rywalizacja międzynarodowa (w tym w obszarze technologii) oraz
upowszechnienie technologii przekładają się na konieczność zwiększenia nacisku na kwestie
cyberbezpieczeństwa, zwłaszcza w odniesieniu do sektorów o znaczeniu krytycznym.
Cyberbezpieczeństwo zyskuje również na znaczeniu z perspektywy obywateli i instytucji,
które coraz częściej stają się celem cyberataków i padają ofiarą profesjonalizacji grup
cyberprzestępczych. Zagrożenia te z jednej strony przybierają postać prób oszustw
w internecie, co przybrało masowy charakter i stanowi bezpośrednie zagrożenia dla
obywateli i ich majątku. Z drugiej strony mamy do czynienia z wyrafinowaną wrogą
aktywnością grup hakerskich powiązanych z nieprzyjaznymi państwami, która jest
wymierzona w instytucje państwa i infrastrukturę krytyczną, co stanowi istotne zagrożenie dla
bezpieczeństwa narodowego.
Hiperłączność.
Trend ten odnosi się zarówno do interakcji międzyludzkiej realizowanej za pośrednictwem
technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), jak i interakcji człowiek-maszyna
i maszyna-maszyna (internet rzeczy). Rosnąca liczba cyfrowych połączeń i zaangażowania
w nie przekłada się bezpośrednio na rosnące znaczenie danych i obciążenie sieci
telekomunikacyjnych.
Rosnącą platformizację.
To jeden z istotniejszych trendów współczesnej gospodarki i relacji społecznych. W obszarze
gospodarki przekłada się to w wielu przypadkach na zwiększenie efektywności i obniżkę cen,
jednak kosztem szeregu efektów zewnętrznych – zaburzeń tradycyjnych sektorów
gospodarki czy prekaryzacji siły roboczej. W wymiarze społecznym powszechne
wykorzystanie platform społecznościowych, w szczególności mediów społecznościowych,
powoduje konieczność reagowania państwa na zagrożenia dla zdrowia psychicznego
obywateli oraz dla stabilności ładu informacyjnego.
Zaburzenia konkurencji.
Dominacja dużych platform technologicznych prowadzi do zaburzeń konkurencji oraz
ogranicza skuteczność kontroli rządów i stanowi istotne wyzwanie z perspektywy
regulacyjnej. Wyzwanie to jest szczególnie istotne, ponieważ, wiele z najistotniejszych
platform (społecznościowych czy handlowych) ma pochodzenie pozaunijne. W związku z tym
państwo musi angażować się w działania na rzecz zapewniania równego pola gry dla
wszystkich uczestników rynku.
Rosnące koszty psychospołeczne
związane ze sferą cyfrową.
Modele biznesowe oparte na uzależnianiu użytkowników od treści i na algorytmach
śledzących, upowszechnianie nierealistycznych standardów urody, dostęp nieletnich do
szkodliwych treści, hejt, szerząca się dezinformacja – wszystkie te czynniki mają negatywny
21
Monitor Polski
– 23 –
Poz. 620
wpływ na zdrowie psychiczne dzieci i dorosłych, osłabienie więzi społecznych czy
polaryzację debaty publicznej i wymagają kompleksowej odpowiedzi.
„Bliźniaczą przemianę”.
Oznacza to bezpośrednie powiązanie transformacji cyfrowej z transformacją energetyczną,
również w zakresie decyzji inwestycyjnych. Rośnie świadomość konieczności poszukiwania
synergii między tymi procesami – wykorzystania zielonej energii do zaspokajania rosnących
potrzeb związanych z tworzeniem i wykorzystywaniem ICT, a jednocześnie oparcia
ekologicznej energetyki na technologiach cyfrowych.
Rozpowszechnianie się i szybki
rozwój sztucznej inteligencji (AI).
AI może stać się fundamentem przemian w sektorze cyfrowym w najbliższych latach.
Wdrażanie AI oznacza nowe możliwości m.in. w obszarze badań, tworzenia treści czy usług,
ale wiąże się też z zagrożeniami, które wymagają skoordynowanej odpowiedzi instytucji
państwa oraz przygotowania obywateli na nowe wyzwania i możliwości.
Oddalenie infrastruktury i usług
cyfrowych od użytkownika.
Elastyczność i skalowalność rozwiązań chmurowych sprawiają, że coraz częściej
przechowywanie i prowadzenie operacji na danych odbywa się nie przy wykorzystaniu
lokalnej infrastruktury, a właśnie w chmurze. Rośnie popularność rozwiązań dostarczanych
w modelu subskrypcyjnym – infrastruktury, platform czy usług.
Automatyzację i robotyzację gospodarki.
Jest ona owocem dążenia do zwiększenia efektywności przedsiębiorstw i wynikiem trudności
w znalezieniu odpowiednio wykwalifikowanej siły roboczej. Jednocześnie, stanowi zarazem
szansę na poprawę wyników gospodarczych, jak i zagrożenie wypchnięciem z rynku pracy
niektórych grup pracowników.
Szybkie starzenie się
polskiego społeczeństwa.
Jest ono nie tylko obciążeniem dla systemu świadczeń społecznych i wyzwaniem
z perspektywy konieczności rozwoju srebrnej gospodarki, lecz także przełoży się na
konieczność zwiększenia zastosowania technologii w gospodarce i dostosowania systemu
rozwoju kompetencji przyszłości do zmienionej struktury demograficznej.
22
Monitor Polski
– 24 –
Poz. 620
Niezakończony proces tworzenia
jednolitego unijnego rynku cyfrowego.
Ponadto też trudności z dostępem do kapitału (w tym kapitału wysokiego ryzyka), stanowią
istotne bariery, które utrudniają skalowanie przedsiębiorstw działających w obszarze ICT.
Większość z wymienionych trendów i wyzwań ma wymiar globalny lub przynajmniej unijny.
Tym samym, wymagają one odpowiedzi również na poziomie wspólnotowym – ze względu
na konieczność harmonizacji rozwiązań w ramach wspólnego rynku czy większą siłę
regulacyjną UE w relacjach z największymi firmami. Jednocześnie, dostrzec należy fakt
podjęcia w samej UE refleksji nad zbalansowaniem dotychczasowego modelu rozwoju bloku,
w dużej mierze skupionego na regulacjach. Ilustruje to m.in. raport Mario Draghiego
„Przyszłość europejskiej konkurencyjności” 33, zwracający uwagę na problemy Europy z
utrzymaniem konkurencyjności oraz finansowaniem inwestycji i innowacji. Zdaniem
Draghiego, remedium na te problemy ma być m.in. ograniczenie biurokracji, usprawnienie
współpracy na unijnym rynku oraz sposobu zarządzania wspólnotą.
Z drugiej strony, na poziomie unijnym (przykładowo, w głośnym raporcie EuroStack34) coraz
częściej zwraca się także uwagę na kwestie suwerenności cyfrowej, konieczności
przenoszenia produkcji kluczowych komponentów stosu technologicznego do Europy i
zwiększenia niezależności szeroko pojętej cyfrowej infrastruktury od największych graczy.
Jednak efektywne projektowanie cyfrowego rozwoju Polski musi uwzględniać także krajowe
oraz regionalne wyzwania i specyfiki. Tempo rozwoju technologicznego wymaga też, aby
analiza ta nie odbywała się incydentalnie, przy okazji tworzenia kolejnych strategii, lecz na
bieżąco. Tym samym konieczne jest systemowe pogłębienie wiedzy i jej
międzyinstytucjonalna wymiana, bez których znacząco utrudniona będzie właściwa alokacja
ograniczonych zasobów i osiągnięcie efektu mnożnikowego czy wprowadzanie rozwiązań
technicznych i legislacyjnych umożliwiających pogłębianie współpracy w ramach
administracji.
Polska administracja musi posiadać też
możliwość samodzielnej analizy trendów
rynkowych i technologicznych, w celu
odróżnienia tych, które mają realny wpływ na
gospodarkę i społeczeństwo od tych, które są
przede wszystkim tymczasowym medialnym
trendem.
Efektywna implementacja wniosków z takich analiz będzie wymagała zaś wzmacniania
kompetencji cyfrowych urzędników i szkolenia kadr w zakresie polityk publicznych
33
https://commission.europa.eu/topics/eu-competitiveness/draghi-report_en#paragraph_47059.
34 https://www.euro-stack.info/.
23
Monitor Polski
– 25 –
Poz. 620
odnoszących się do cyfryzacji. Nie uda się też bez uspójnienia procesów polskiego rozwoju
cyfrowego. Ze względu na horyzontalność cyfryzacji, trapiąca wciąż administrację silosowość
jest bowiem w tym obszarze szczególnie szkodliwa. Należy budować świadomość
konieczności bliskiej współpracy między instytucjami odpowiedzialnymi za budowę
cyfrowego państwa, również z sektorów dzielących „wspólną granicę” z cyfryzacją w sensie
ścisłym.
24
Monitor Polski
– 26 –
V. Analiza SWOT
W celu wyznaczenia priorytetów w obszarze cyfryzacji państwa na kolejną dekadę, było
konieczne przeprowadzenie pogłębionej analizy sytuacji w zakresach właściwości
poszczególnych ministerstw, a także państwa jako całości. Wspartą materiałami
diagnostycznymi innych resortów analizę silnych i słabych stron polskiej cyfryzacji, a także
szans i zagrożeń dla niej, wykonał na zlecenie Ministerstwa Cyfryzacji (MC) Polski Instytut
Ekonomiczny (PIE). Analiza została przeprowadzona dla pięciu strategicznych obszarów
ściśle powiązanych z działalnością MC.
infrastruktury telekomunikacyjnej;
kompetencji przyszłości 35;
cyberbezpieczeństwa;
cyfrowego państwa;
gospodarki cyfrowej.
Obszary te zostały wybrane ze względu na ich kluczowe znaczenie dla rozwoju kraju
i potencjalną możliwość osiągnięcia efektu mnożnikowego przez rozwój w ich ramach.
Analiza PIE została uzupełniona i zmodyfikowana w efekcie konsultacji społecznych.
Zawarte w niej aspekty są także uszczegółowiane w podrozdziałach tematycznych w dalszej
części Strategii i przekładają się na zawarte w nich cele.
35 Cele i działania opisane w Strategii dotyczą kompetencji przyszłości, w zakresie w jakim warunkują one rozwój
cyfrowy.
25
Poz. 620
Monitor Polski
– 27 –
Infrastruktura telekomunikacyjna
Infrastruktura telekomunikacyjna jest przykładem sukcesu wydatkowania środków unijnych,
regulacji i zaangażowania przedsiębiorstw prywatnych. Należy mieć na uwadze, że Polska
już teraz ma szeroki dostęp do nowoczesnych sieci oraz niezwykle konkurencyjny rynek,
dający bardzo dobre warunki konsumentom. Pojawiają się jednak nowe wyzwania –
potencjalne wykorzystanie alternatywnych technologii dostępowych (ze względu na bardzo
wysokie koszty pokrycia całego kraju światłowodem); konieczność stymulacji popytu na
dostęp do internetu i zapewnianie utrzymania sieci wobec rosnących kosztów; tworzenie
nowych „infrastruktur” – centrów przetwarzania danych, komputerów kwantowych czy sieci
prywatnych w przedsiębiorstwach.
Istotnym zjawiskiem zmieniającym charakter rynku telekomunikacyjnego w ostatniej
dekadzie jest stagnacja jego wartości, przy jednoczesnym wzroście dochodów dostawców
treści, platform i usług cyfrowych (serwityzacja). Kondycja rynku powinna być uważnie
monitorowana pod kątem ewentualnych interwencji wraz ze spełnianiem wymogów dla sieci
mobilnych nałożonych w aukcjach częstotliwości 5G oraz wyłanianiem się potencjalnych,
danochłonnych aplikacji. Silną stroną polskiego rynku telekomunikacyjnego jest jego
elastyczność, uwidoczniona m.in. przez trend oddzielania infrastruktury od usług (w Polsce
widoczny zarówno w sieciach ruchomych jak i stacjonarnych), który umożliwił części
operatorów telekomunikacyjnych zwiększenie środków na inwestycje, a tym samym
poszerzenie pola działalności. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni mają jednak ograniczone
umiejętności wchodzenia w nowe obszary biznesowe, a niski poziom cyfryzacji firm nie
sprzyja ekspansji w tym kierunku. Z ryzykiem może się wiązać również propozycja
konsolidacji operatorów sieci mobilnych w UE – dla polskiego rynku mogłoby to raczej
oznaczać wzrost cen, przy wątpliwym pozytywnym wpływie na jakość dostępnej
infrastruktury sieci mobilnych.
26
Poz. 620
Monitor Polski
– 28 –
Poz. 620
Silne strony
Słabe strony
a) duża konkurencja i dobra oferta dla
konsumentów,
a) opóźnione postępowania na częstotliwości
dla sieci 5G,
b) relatywnie szeroki dostęp do
światłowodów oraz dobry zasięg usług
mobilnych,
b) brak uwzględnienia alternatywnych
technologii przy zapewnianiu dostępu,
c) wysoki poziom inwestycji w sieci
telekomunikacyjne, znaczące środki
prywatne i publiczne oraz duże
doświadczenie w zakresie dysponowania
nimi,
d) rosnący popyt na usługi przetwarzania
danych,
e) elastyczność rynku, sygnalizowana m.in.
przez trend rozdzielania infrastruktury
od usług i rozwinięty model dostępu
hurtowego.
c) brak udziału w międzynarodowych
projektach wdrażania 5G,
d) marginalny udział polskich przedsiębiorstw
i nauki w międzynarodowych inicjatywach
rozwijających 6G,
e) niewielki sektor nowoczesnych centrów
przetwarzania danych,
f)
Szanse
występowanie barier (prawnych,
administracyjnych, finansowych i
technicznych) utrudniających i
wydłużających realizację inwestycji.
Zagrożenia
a) zwiększona dostępność do usług
satelitarny …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.