📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 15 kwietnia 2011 r.o działalności leczniczej 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 20 lipca 1950 r. o zawodzie felczera,
ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, ustawę z dnia
21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę
z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
ustawę z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska
państwowe, ustawę z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich,
ustawę z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, ustawę z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ustawę
z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach, ustawę z dnia 17 maja 1989 r.
o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach
i opłatach lokalnych, ustawę z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek
i położnych, ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, ustawę z dnia 29
grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, ustawę z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku
Państwa do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę
z dnia 13 maja 1994 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego,
ustawę z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego
w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do
Kościoła Chrześcijan Baptystów w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 30 czerwca
1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Rzeczypospolitej
Polskiej, ustawę z dnia 30 czerwca 1995 r. o stosunku Państwa do Kościoła Polskokatolickiego
w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji
i identyfikacji podatników i płatników, ustawę z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie
zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, ustawę z dnia 30
maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia
5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, ustawę z dnia 5 grudnia 1996 r.
o zawodach lekarza i lekarza dentysty, ustawę z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku
Państwa do Kościoła Katolickiego Mariawitów w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z
dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do Kościoła Starokatolickiego Mariawitów
w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 20 lutego 1997 r. o stosunku Państwa do
Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r.
- Kodeks postępowania karnego, ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy,
ustawę z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, ustawę z dnia 27 czerwca 1997 r.
o służbie medycyny pracy, ustawę z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym,
ustawę z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, ustawę z dnia 22 sierpnia
1997 r. o publicznej służbie krwi, ustawę z dnia 23 września 1999 r. o zasadach pobytu
wojsk obcych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zasadach ich przemieszczania
się przez to terytorium, ustawę z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, ustawę
z dnia 30 marca 2001 r. o kosmetykach, ustawę z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach, ustawę
z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej, ustawę z dnia 6 września 2001 r.
- Prawo farmaceutyczne, ustawę z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu
wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach, ustawę z
dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawę
z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej, ustawę z dnia 11 września
2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ustawę z dnia 28 listopada 2003 r.
o służbie zastępczej, ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, ustawę z dnia
27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
ustawę z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne, ustawę z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych, ustawę
z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek
i narządów, ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawę
z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony
uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, ustawę z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie
roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawę z dnia 8 września
2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym, ustawę z dnia 16 listopada 2006 r. o
opłacie skarbowej, ustawę z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta, ustawę z dnia 6 listopada 2008 r. o akredytacji w ochronie zdrowia,
ustawę z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia, ustawę z dnia
2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, ustawę z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu
usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 9 kwietnia 2010 r. o
Służbie Więziennej, ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, ustawę
z dnia 4 marca 2011 r. o zmianie ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach
i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych oraz niektórych innych
ustaw i ustawę z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym,
ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie
sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
Spis treści
Treść ustawy
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Zasady funkcjonowania podmiotów leczniczych
Rozdział 1 - Podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne
Rozdział 2 - Podmioty lecznicze o szczególnej regulacji
Rozdział 3 - Podmioty lecznicze niebędące przedsiębiorcami
Rozdział 4 - Regulacje szczególne dotyczące działalności leczniczej obejmującej realizację zadań
dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją
zdrowia
Dział III - Czas pracy pracowników podmiotów leczniczych
Dział IV - Rejestr podmiotów wykonujących działalność leczniczą
Dział V - Zasady przekazywania środków publicznych podmiotom wykonującym działalność leczniczą
Dział VI - Kontrola i nadzór
Dział VII - Zmiany w przepisach obowiązujących
Dział VIII - Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Treść ustawy
2)Przepisy niniejszej ustawy wdrażają postanowienia dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji
czasu pracy (Dz. Urz. UE L 299 z 18.11.2003; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 5, t. 4, str. 381).
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1)
zasady wykonywania działalności leczniczej;
2)
zasady funkcjonowania podmiotów wykonujących działalność leczniczą niebędących przedsiębiorcami;
3)
zasady prowadzenia rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą;
4)
normy czasu pracy pracowników podmiotów leczniczych;
5)
zasady sprawowania nadzoru nad wykonywaniem działalności leczniczej oraz podmiotami
wykonującymi działalność leczniczą.
Art. 2.
1.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
dokumentacja medyczna - dokumentację medyczną, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
(Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 417 i Nr 76, poz. 641 oraz z 2010 r. Nr 96, poz. 620);
2)
osoba wykonująca zawód medyczny - osobę uprawnioną na podstawie odrębnych przepisów
do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osobę legitymującą się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej
dziedzinie medycyny;
3)
pacjent - pacjenta w rozumieniu ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta;
4)
podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą - podmiot leczniczy wymieniony w art. 4
ust. 1 pkt 2 i 3;
5)
podmiot wykonujący działalność leczniczą - podmiot leczniczy, o którym mowa w art.
4, oraz praktykę zawodową, o której mowa w art. 5;
6)
podmiot tworzący - podmiot albo organ, który utworzył podmiot leczniczy w formie samodzielnego
publicznego zakładu opieki zdrowotnej albo jednostki budżetowej;
7)
promocja zdrowia - działania umożliwiające poszczególnym osobom i społeczności zwiększenie
kontroli nad czynnikami warunkującymi stan zdrowia i przez to jego poprawę, promowanie
zdrowego stylu życia oraz środowiskowych i indywidualnych czynników sprzyjających
zdrowiu;
8)
przedsiębiorstwo - przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, w którym podmiot leczniczy wykonuje działalność leczniczą;
9)
szpital - przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego, w którym podmiot ten wykonuje działalność
leczniczą w rodzaju świadczenia szpitalne;
10)
świadczenie zdrowotne - działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub
poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów
odrębnych regulujących zasady ich wykonywania;
11)
świadczenie szpitalne - wykonywane całą dobę kompleksowe świadczenia zdrowotne polegające
na diagnozowaniu, leczeniu, pielęgnacji i rehabilitacji, które nie mogą być realizowane
w ramach innych stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych lub ambulatoryjnych
świadczeń zdrowotnych; świadczeniami szpitalnymi są także świadczenia udzielane z
zamiarem zakończenia ich udzielania w okresie nieprzekraczającym 24 godzin;
12)
stacjonarne i całodobowe świadczenie zdrowotne inne niż świadczenie szpitalne - świadczenia
opiekuńcze, pielęgnacyjne, paliatywne, hospicyjne, świadczenia z zakresu opieki długoterminowej,
rehabilitacji leczniczej, leczenia uzależnień, psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz
lecznictwa uzdrowiskowego, udzielane pacjentom, których stan zdrowia wymaga udzielania
całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych w odpowiednio urządzonych, stałych
pomieszczeniach;
13)
uczelnia medyczna - publiczną uczelnię medyczną albo publiczną uczelnię prowadzącą
działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych oraz Centrum Medyczne
Kształcenia Podyplomowego.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
kierowniku bez bliższego określenia - rozumie się przez to także zarząd spółki kapitałowej,
a w przypadku innych podmiotów wykonujących działalność leczniczą - osobę uprawnioną
do kierowania tymi podmiotami i ich reprezentowania na zewnątrz, jeżeli przepisy ustawy
nie stanowią inaczej;
2)
działalności leczniczej w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne bez
bliższego określenia - rozumie się przez to działalność leczniczą w rodzaju świadczenia
szpitalne, jak i działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia
zdrowotne inne niż szpitalne;
3)
pielęgniarce - rozumie się przez to także położną;
4)
lekarzu - rozumie się przez to także lekarza dentystę.
Art. 3.
1.
Działalność lecznicza polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych.
2.
Działalność lecznicza może również polegać na:
1)
promocji zdrowia lub
2)
realizacji zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych
i promocją zdrowia, w tym wdrażaniem nowych technologii medycznych oraz metod leczenia.
3.
Podmiot wykonujący działalność leczniczą może uczestniczyć, a podmiot wykonujący działalność
leczniczą w zakresie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, uczestniczy w przygotowywaniu
osób do wykonywania zawodu medycznego i kształceniu osób wykonujących zawód medyczny
na zasadach określonych w odrębnych przepisach regulujących kształcenie tych osób.
4.
W ramach struktury organizacyjnej podmiotu leczniczego może zostać wydzielona jednostka
organizacyjna, w celu udzielania świadczeń zdrowotnych mieszkańcom domów pomocy społecznej
lub wychowankom placówek opiekuńczo-wychowawczych, zlokalizowana na terenie danej
jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.
Art. 4.
1.
Podmiotami leczniczymi są:
1)
przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 i Nr 239, poz. 1593 oraz z 2011 r. Nr 85, poz. 459 i Nr 106, poz. 622) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli
ustawa nie stanowi inaczej,
2)
samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,
3)
jednostki budżetowe, w tym państwowe jednostki budżetowe tworzone i nadzorowane przez
Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości
lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadające w strukturze organizacyjnej
ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
4)
instytuty badawcze, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
(Dz. U. Nr 96, poz. 618),
5)
fundacje i stowarzyszenia, których celem statutowym jest wykonywanie zadań w zakresie
ochrony zdrowia i których statut dopuszcza prowadzenie działalności leczniczej,
6)
kościoły, kościelne osoby prawne lub związki wyznaniowe
- w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą.
2.
Określone ustawą prawa i obowiązki podmiotu leczniczego dotyczą wyłącznie wykonywanej
przez ten podmiot działalności leczniczej i są wykonywane przez kierownika tego podmiotu,
chyba że ustawa stanowi inaczej.
3.
Do instytutów badawczych, o których mowa w ust. 1 pkt 4, stosuje się, w zakresie nieuregulowanym ustawą z dnia 30 kwietnia 2010 r.
o instytutach badawczych:
1)
przepisy art. 3, art. 9-17, art. 21 ust. 1 i 2, art. 22, art. 23, art. 24 ust. 1,
2 i 4, art. 25-36 - w zakresie świadczeń zdrowotnych i podejmowania działań w zakresie
promocji zdrowia;
2)
przepisy art. 93 - 99 - w zakresie czasu pracy pracowników tych instytutów;
3)
przepisy art. 100-113 - w zakresie wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność
leczniczą;
4)
przepisy art. 114-117 - w zakresie dotyczącym przekazywania środków finansowych;
5)
przepisy art. 118 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i 4, art. 119, art. 120 oraz art. 122 - w zakresie
dotyczącym kontroli pod względem medycznym.
Art. 5.
1.
Lekarze i pielęgniarki mogą wykonywać swój zawód w ramach działalności leczniczej
na zasadach określonych w ustawie oraz w przepisach odrębnych, po wpisaniu do rejestru
podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa w art. 100.
2.
Działalność lecznicza:
1)
lekarzy może być wykonywana w formie:
a)
jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka lekarska, indywidualna
praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna specjalistyczna praktyka
lekarska, indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska wyłącznie w miejscu wezwania,
indywidualna praktyka lekarska wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego
na podstawie umowy z tym podmiotem lub indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska
wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem,
b)
spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka lekarska,
2)
pielęgniarki może być wykonywana w formie:
a)
jednoosobowej działalności gospodarczej jako indywidualna praktyka pielęgniarki, indywidualna
praktyka pielęgniarki wyłącznie w miejscu wezwania, indywidualna specjalistyczna praktyka
pielęgniarki, indywidualna specjalistyczna praktyka pielęgniarki wyłącznie w miejscu
wezwania, indywidualna praktyka pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu
leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem lub indywidualna specjalistyczna praktyka
pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy
z tym podmiotem,
b)
spółki cywilnej, spółki jawnej albo spółki partnerskiej jako grupowa praktyka pielęgniarek
- zwanych dalej „praktykami zawodowymi”.
3.
Wykonywanie zawodu w ramach praktyki zawodowej nie jest prowadzeniem podmiotu leczniczego.
Art. 6.
1.
Skarb Państwa reprezentowany przez ministra, centralny organ administracji rządowej
albo wojewodę może utworzyć i prowadzić podmiot leczniczy w formie:
1)
spółki kapitałowej;
2)
jednostki budżetowej.
2.
Jednostka samorządu terytorialnego może utworzyć i prowadzić podmiot leczniczy w formie:
1)
spółki kapitałowej;
2)
jednostki budżetowej.
3.
Właściwy minister, centralny organ administracji rządowej albo wojewoda wykonują uprawnienia:
1)
Skarbu Państwa w stosunku do spółek kapitałowych przez nich utworzonych i prowadzonych;
2)
ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa określone w art. 20 ust. 2 pkt 4, art. 26 ust. 2, art. 30 ust. 1, art. 53 ust. 2 i art. 427 ust.
1 zdanie drugie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
(Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r.
Nr 191, poz. 1484, z 2010 r. Nr 155, poz. 1037, Nr 230, poz. 1509 i Nr 257, poz. 1724
oraz z 2011 r. Nr 85, poz. 458 i Nr 106, poz. 622.) - w przypadku upadłości spółki, o której mowa w pkt 1.
4.
Do spółki kapitałowej, o której mowa w ust. 2 pkt 1, nie stosuje się przepisów o gospodarce
komunalnej.
5.
Utworzenie spółki kapitałowej przez Skarb Państwa reprezentowany przez centralny organ
administracji rządowej wymaga odpowiednio zgody właściwego ministra w przypadku centralnego
organu nadzorowanego przez tego ministra albo Prezesa Rady Ministrów w przypadku centralnego
organu nadzorowanego przez Prezesa Rady Ministrów.
6.
Uczelnia medyczna może utworzyć i prowadzić podmiot leczniczy w formie spółki kapitałowej.
7.
W spółce kapitałowej określonej w ust. 6 wykonującej działalność leczniczą, o której
mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2, wartość nominalna udziałów albo akcji należących łącznie
do uczelni medycznych nie może stanowić mniej niż 51% kapitału zakładowego spółki.
Udziały albo akcje w tych spółkach poza uczelniami medycznymi mogą posiadać wyłącznie
Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego oraz jednoosobowe spółki Skarbu
Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa.
8.
Podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą przystępować do spółki kapitałowej wykonującej
działalność leczniczą. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio.
Art. 7.
Podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1, 2 i 6, mogą prowadzić samodzielne publiczne
zakłady opieki zdrowotnej.
Art. 8.
Rodzajami działalności leczniczej są:
1)
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne:
a)
szpitalne,
b)
inne niż szpitalne;
2)
ambulatoryjne świadczenia zdrowotne.
Art. 9.
1.
Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne mogą polegać na:
1)
udzielaniu całodobowych świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem pielęgnację
i rehabilitację pacjentów niewymagających hospitalizacji, oraz zapewnianiu im produktów
leczniczych i wyrobów medycznych, pomieszczeń i wyżywienia odpowiednich do stanu zdrowia,
a także prowadzeniu edukacji zdrowotnej dla pacjentów i członków ich rodzin oraz przygotowaniu
tych osób do samoopieki i samopielęgnacji w warunkach domowych;
2)
udzielaniu całodobowych świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem pielęgnację,
opiekę i rehabilitację pacjentów niewymagających hospitalizacji, oraz zapewnianiu
im produktów leczniczych potrzebnych do kontynuacji leczenia, pomieszczeń i wyżywienia
odpowiednich do stanu zdrowia, a także prowadzeniu edukacji zdrowotnej dla pacjentów
i członków ich rodzin oraz przygotowaniu tych osób do samoopieki i samopielęgnacji
w warunkach domowych;
3)
udzielaniu świadczeń zdrowotnych polegających na działaniach usprawniających, które
służą zachowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia;
4)
sprawowaniu wszechstronnej opieki zdrowotnej, psychologicznej i społecznej nad pacjentami
znajdującymi się w stanie terminalnym oraz opieki nad rodzinami tych pacjentów.
2.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, oraz świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze
mogą być udzielane także wyłącznie w warunkach domowych.
Art. 10.
Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne obejmują świadczenia podstawowej lub specjalistycznej
opieki zdrowotnej oraz świadczenia z zakresu rehabilitacji leczniczej, udzielane w
warunkach niewymagających ich udzielania w trybie stacjonarnym i całodobowym w odpowiednio
urządzonym, stałym pomieszczeniu. Udzielanie tych świadczeń może odbywać się w pomieszczeniach
przedsiębiorstwa, w tym w pojeździe przeznaczonym do udzielania tych świadczeń, lub
w miejscu pobytu pacjenta.
Art. 11.
Działalność lecznicza w rodzaju ambulatoryjne świadczenia zdrowotne może obejmować
także udzielanie świadczeń zdrowotnych, które obejmują swoim zakresem badania diagnostyczne
wykonywane w celu rozpoznania stanu zdrowia i ustalenia dalszego postępowania leczniczego.
Art. 12.
1.
Stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych innych niż szpitalne udziela się
w przypadku świadczeń, o których mowa w art. 9 ust. 1:
1)
pkt 1 - w zakładzie opiekuńczo-leczniczym;
2)
pkt 2 - w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym;
3)
pkt 3 - w zakładzie rehabilitacji leczniczej;
4)
pkt 4 - w hospicjum.
2.
Przepisów ust. 1 pkt 1, 2 i 4 nie stosuje się w przypadku udzielania świadczeń zdrowotnych
wyłącznie w warunkach domowych.
3.
Ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych udziela się w ambulatorium (przychodni, poradni,
ośrodku zdrowia, lecznicy lub ambulatorium z izbą chorych), a także zakładzie badań
diagnostycznych i medycznym laboratorium diagnostycznym.
Art. 13.
W miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych:
1)
nie mogą być świadczone usługi pogrzebowe oraz prowadzona ich reklama;
2)
może być wykonywana działalność gospodarcza inna niż działalność lecznicza, pod warunkiem
że działalność ta nie jest uciążliwa dla pacjenta lub przebiegu leczenia.
Art. 14.
Podmiot wykonujący działalność leczniczą podaje do wiadomości publicznej informacje
o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych. Treść i forma tych informacji
nie mogą mieć cech reklamy.
Art. 15.
Podmiot leczniczy nie może odmówić udzielenia świadczenia zdrowotnego osobie, która
potrzebuje natychmiastowego udzielenia takiego świadczenia ze względu na zagrożenie
życia lub zdrowia.
Art. 16.
1.
Działalność lecznicza jest działalnością regulowaną w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
2.
Do działalności leczniczej podmiotów leczniczych w formie jednostki budżetowej stosuje
się przepisy dotyczące działalności regulowanej w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Art. 17.
1.
Podmiot leczniczy jest obowiązany spełniać następujące warunki:
1)
posiadać pomieszczenia lub urządzenia, odpowiadające wymaganiom określonym w art.
22;
2)
stosować wyroby odpowiadające wymaganiom ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych
(Dz. U. Nr 107, poz. 679 oraz z 2011 r. Nr 102, poz. 586);
3)
zapewniać udzielanie świadczeń zdrowotnych wyłącznie przez osoby wykonujące zawód
medyczny oraz spełniające wymagania zdrowotne określone w odrębnych przepisach;
4)
zawrzeć w zakresie określonym w art. 25 ust. 1 umowę ubezpieczenia:
a)
odpowiedzialności cywilnej,
b)
na rzecz pacjentów z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach
pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - w przypadku podmiotu leczniczego prowadzącego
szpital.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz wyrobów
medycznych w rozumieniu ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych o szczególnym znaczeniu dla zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych oraz zakres informacji
o tych wyrobach, mając na uwadze potrzebę zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych w zakresie
diagnozowania, monitorowania, leczenia, łagodzenia przebiegu chorób oraz kompensowania
skutków obrażeń lub upośledzeń.
3.
Informacje, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 2, są przekazywane
przez podmioty lecznicze w sposób określony w przepisach o systemie informacji w ochronie
zdrowia.
4.
W celu monitorowania przestrzegania przepisów prawa pracy, kierownik raz na kwartał
przekazuje Państwowej Inspekcji Pracy oraz właściwym organom samorządu zawodów medycznych
informacje o liczbie osób, które wykonują zawód medyczny na podstawie umów cywilnoprawnych
albo jako praktykę zawodową, z którą podmiot leczniczy zawarł umowę cywilnoprawną.
Art. 18.
1.
Lekarz wykonujący działalność leczniczą jako indywidualną praktykę lekarską jest obowiązany
spełniać następujące warunki:
1)
posiadać prawo wykonywania zawodu;
2)
nie może być:
a)
zawieszony w prawie wykonywania zawodu ani ograniczony w wykonywaniu określonych czynności
medycznych na podstawie przepisów o zawodach lekarza i lekarza dentysty lub przepisów
o izbach lekarskich,
b)
ukarany karą zawieszenia prawa wykonywania zawodu,
c)
pozbawiony możliwości wykonywania zawodu prawomocnym orzeczeniem środka karnego zakazu
wykonywania zawodu albo zawieszony w wykonywaniu zawodu zastosowanym środkiem zapobiegawczym;
3)
dysponować pomieszczeniem, w którym będą udzielane świadczenia zdrowotne, wyposażonym
w produkty lecznicze, wyroby medyczne, aparaturę i sprzęt medyczny odpowiedni do rodzaju
i zakresu udzielanych świadczeń zdrowotnych, oraz posiadać opinię właściwego organu
Państwowej inspekcji Sanitarnej o spełnieniu warunków wymaganych przy udzielaniu określonych
świadczeń zdrowotnych, a także świadczeń udzielanych w zakresie określonym w art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
(Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r.
Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 40, poz. 323, Nr 76, poz. 641 i Nr 219, poz. 1706
i 1708, z 2010 r. Nr 81, poz. 531, Nr 107, poz. 679 i Nr 238, poz. 1578 oraz z 2011 r.
Nr 84, poz. 455 i Nr 106, poz. 622.);
4)
uzyskać wpis do ewidencji działalności gospodarczej;
5)
zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w zakresie określonym w art.
25 ust. 1 pkt 1.
2.
Lekarz wykonujący działalność leczniczą jako indywidualną specjalistyczną praktykę
lekarską jest obowiązany spełniać następujące warunki:
1)
określone w ust. 1;
2)
posiadać specjalizację w dziedzinie medycyny odpowiadającej rodzajowi i zakresowi
wykonywanych świadczeń zdrowotnych.
3.
Lekarz wykonujący indywidualną praktykę lekarską wyłącznie w miejscu wezwania jest
obowiązany:
1)
spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5;
2)
posiadać produkty lecznicze i sprzęt medyczny umożliwiające udzielanie świadczeń zdrowotnych,
w tym również w zakresie określonym w art. 30 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty;
3)
wskazać adres siedziby indywidualnej praktyki lekarskiej wykonywanej w miejscu wezwania
oraz miejsca przyjmowania wezwań i miejsca przechowywania dokumentacji medycznej oraz
produktów leczniczych i sprzętu medycznego, o których mowa w pkt 2.
4.
Lekarz wykonujący indywidualną praktykę lekarską wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu
leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązany spełniać warunki, o
których mowa w ust. 1 pkt 1,2, 4 i 5.
5.
Lekarz wykonujący indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską wyłącznie w miejscu
wezwania jest obowiązany spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5,
ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 i 3.
6.
Lekarz wykonujący indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską wyłącznie w przedsiębiorstwie
podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązany spełniać warunki,
o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5 oraz w ust. 2 pkt 2.
7.
W ramach grupowej praktyki lekarskiej mogą być udzielane świadczenia zdrowotne wyłącznie
przez lekarzy będących wspólnikami albo partnerami spółki, o której mowa w art. 5
ust. 2 pkt 1 lit. b, spełniających warunki, o których mowa w ust. 1 albo 2.
Art. 19.
1.
Pielęgniarka wykonująca zawód w ramach działalności leczniczej jako indywidualną praktykę
jest obowiązana spełniać następujące warunki:
1)
posiadać prawo wykonywania zawodu;
2)
posiadać co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zawodu;
3)
nie może być:
a)
zawieszona w prawie wykonywania zawodu albo ograniczona w wykonywaniu określonych
czynności zawodowych na podstawie przepisów o zawodach pielęgniarki i położnej lub
przepisów o samorządzie pielęgniarek i położnych,
b)
pozbawiona możliwości wykonywania zawodu prawomocnym orzeczeniem środka karnego zakazu
wykonywania zawodu albo zawieszona w wykonywaniu zawodu zastosowanym środkiem zapobiegawczym;
4)
nie może mieć przerwy w wykonywaniu zawodu łącznie przez okres dłuższy niż 5 lat w
okresie ostatnich 6 lat poprzedzających wniosek o wpis;
5)
dysponować pomieszczeniem, w którym będą udzielane świadczenia zdrowotne, wyposażonym
w aparaturę i sprzęt medyczny oraz posiadać opinię właściwego organu Państwowej Inspekcji
Sanitarnej o spełnieniu warunków umożliwiających udzielanie określonych świadczeń
zdrowotnych;
6)
uzyskać wpis do ewidencji działalności gospodarczej;
7)
zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w zakresie określonym w art.
25 ust. 1 pkt 1.
2.
Pielęgniarka wykonująca zawód w ramach działalności leczniczej jako indywidualną specjalistyczną
praktykę jest obowiązana:
1)
spełniać warunki, o których mowa w ust. 1;
2)
posiadać specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa lub położnictwa lub innej dziedzinie
mającej zastosowanie w ochronie zdrowia.
3.
Pielęgniarka wykonująca zawód w ramach działalności leczniczej jako indywidualną praktykę
lub indywidualną specjalistyczną praktykę wyłącznie w miejscu wezwania jest obowiązana:
1)
spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 -4, 6 i 7, oraz, w przypadku indywidualnej
specjalistycznej praktyki, warunek, o którym mowa w ust. 2 pkt 2;
2)
posiadać sprzęt medyczny umożliwiający udzielanie określonych świadczeń zdrowotnych
w miejscu zamieszkania lub pobytu pacjenta;
3)
wskazać adres praktyki oraz adres miejsca przechowywania dokumentacji medycznej.
4.
Pielęgniarka wykonująca indywidualną praktykę pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie
podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązana spełniać warunki,
o których mowa w ust. 1 pkt 1-4,6 i 7.
5.
W ramach grupowej praktyki mogą być udzielane świadczenia zdrowotne wyłącznie przez
pielęgniarki będące wspólnikami albo partnerami spółki, o której mowa w art. 5 ust.
2 pkt 2 lit. b, spełniające warunki określone w ust. 1 pkt 1 -5 i 7 oraz ust. 2 pkt
2.
6.
Pielęgniarka wykonująca indywidualną specjalistyczną praktykę pielęgniarki wyłącznie
w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem jest obowiązana
spełniać warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 -4, 6 i 7 oraz w ust. 2 pkt 2.
Art. 20.
Miejscem wezwania, o którym mowa w art. 18 ust. 3 i 5 oraz w art. 19 ust. 3, nie może
być przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego.
Art. 21.
1.
Świadczenia zdrowotne mogą być udzielane również w ramach wolontariatu, na zasadach
określonych w porozumieniu, o którym mowa w art. 44 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
(Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536), zawartym z wolontariuszem.
2.
Do wolontariatu stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i
o wolontariacie.
3.
Studenci zdobywający kwalifikacje do wykonywania zawodu medycznego oraz uczestnicy
studiów doktoranckich mogą brać udział w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w ramach
kształcenia w podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni medycznej lub innej uczelni,
w której prowadzone jest kształcenie w kierunkach medycznych, pod bezpośrednim nadzorem
osób wykonujących zawód medyczny właściwy ze względu na treści kształcenia.
Art. 22.
1.
Pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą odpowiadają
wymaganiom odpowiednim do rodzaju wykonywanej działalności leczniczej oraz zakresu
udzielanych świadczeń zdrowotnych.
2.
Wymagania, o których mowa w ust. 1, dotyczą w szczególności warunków:
1)
ogólnoprzestrzennych;
2)
sanitarnych;
3)
instalacyjnych.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej,
Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych oraz Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych,
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać
pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą, kierując się
potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, a także rodzajem wykonywanej
działalności i zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych.
4.
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia
i urządzenia podmiotu leczniczego dla osób pozbawionych wolności, kierując się potrzebą
zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego tych osób, a także rodzajem prowadzonej działalności
i zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia, standardy
postępowania medycznego w wybranych dziedzinach medycyny lub w określonych podmiotach
wykonujących działalność leczniczą, kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniej
jakości świadczeń zdrowotnych.
Art. 23.
Sprawy dotyczące sposobu i warunków udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmiot
wykonujący działalność leczniczą, nieuregulowane w ustawie lub statucie, określa regulamin
organizacyjny ustalony przez kierownika.
Art. 24.
1.
W regulaminie organizacyjnym podmiotu wykonującego działalność leczniczą określa się
w szczególności:
1)
firmę podmiotu;
2)
cele i zadania podmiotu;
3)
strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa podmiotu;
4)
rodzaj działalności leczniczej oraz zakres udzielanych świadczeń zdrowotnych;
5)
miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych;
6)
przebieg procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, z zapewnieniem właściwej dostępności
i jakości tych świadczeń w jednostkach lub komórkach organizacyjnych przedsiębiorstwa
podmiotu;
7)
organizację i zadania poszczególnych jednostek lub komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa
podmiotu oraz warunki współdziałania tych jednostek lub komórek dla zapewnienia sprawnego
i efektywnego funkcjonowania podmiotu pod względem diagnostyczno-leczniczym, pielęgnacyjnym,
rehabilitacyjnym i administracyjno-gospodarczym;
8)
warunki współdziałania z innymi podmiotami wykonującymi działalność leczniczą w zakresie
zapewnienia prawidłowości diagnostyki, leczenia, pielęgnacji i rehabilitacji pacjentów
oraz ciągłości przebiegu procesu udzielania świadczeń zdrowotnych;
9)
wysokość opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej ustalonej w sposób określony
w art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw
Pacjenta;
10)
organizację procesu udzielania świadczeń zdrowotnych w przypadku pobierania opłat;
11)
wysokość opłaty za przechowywanie zwłok pacjenta przez okres dłuższy niż 72 godziny
od osób lub instytucji uprawnionych do pochowania zwłok na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
(Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 295, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r.
Nr 120, poz. 1268, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162,
poz. 1568, z 2006 r. Nr 220, poz. 1600, z 2008 r. Nr 216, poz. 1367, z 2009 r. Nr
98, poz. 817 oraz z 2010 r. Nr 182, poz. 1228.) oraz od podmiotów, na zlecenie których przechowuje się zwłoki w związku z toczącym
się postępowaniem karnym;
12)
wysokość opłat za udzielane świadczenia zdrowotne inne niż finansowane ze środków
publicznych;
13)
sposób kierowania jednostkami lub komórkami organizacyjnymi przedsiębiorstwa podmiotu.
2.
Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 9, 11 i 12, podaje się do wiadomości pacjentów
w sposób zwyczajowo przyjęty.
3.
Do regulaminu organizacyjnego praktyk zawodowych nie stosuje się przepisów ust. 1
pkt 3, 6-8,11 i 13.
4.
Do regulaminu organizacyjnego podmiotów leczniczych wykonujących działalność leczniczą
w rodzaju świadczenia ambulatoryjne nie stosuje się przepisu ust. 1 pkt 11.
Art. 25.
1.
Umowa ubezpieczenia:
1)
odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody będące następstwem udzielania świadczeń
zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych;
2)
z tytułu zdarzeń medycznych określonych w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku
Praw Pacjenta obejmuje zdarzenia medyczne w rozumieniu tej ustawy, które miały miejsce
w okresie ochrony ubezpieczeniowej.
2.
Obowiązek ubezpieczenia powstaje najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia
wykonywania działalności leczniczej.
3.
Kierownik niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od zawarcia umowy, o której
mowa w ust. 1, przekazuje organowi prowadzącemu rejestr, o którym mowa w art. 100,
dokumenty ubezpieczenia potwierdzające zawarcie umowy ubezpieczenia wystawione przez
ubezpieczyciela.
4.
Przepis ust. 1 pkt 1 nie narusza przepisów art. 120 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks
pracy
(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.6)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r.
Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19,
poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11,
poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr
123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676,
Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r.
Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001,
Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407, z 2005 r. Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610,
Nr 86, poz. 732 i Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz.
935, Nr 217, poz. 1587 i Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 64, poz. 426, Nr 89, poz.
589, Nr 176, poz. 1239, Nr 181, poz. 1288 i Nr 225, poz. 1672, z 2008 r. Nr 93, poz.
586, Nr 116, poz. 740, Nr 223, poz. 1460 i Nr 237, poz. 1654, z 2009 r. Nr 6, poz.
33, Nr 56, poz. 458, Nr 58, poz. 485, Nr 98, poz. 817, Nr 99, poz. 825, Nr 115, poz.
958, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1704, z 2010 r. Nr 105, poz. 655, Nr 135, poz.
912, Nr 182, poz. 1228, Nr 224, poz. 1459, Nr 249, poz. 1655 i Nr 254, poz. 1700 oraz
z 2011 r. Nr 36, poz. 181, Nr 63, poz. 322 i Nr 80, poz. 432.).
5.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej, Naczelnej Rady
Pielęgniarek i Położnych i Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych oraz Polskiej
Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia
obowiązkowego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc
pod uwagę rodzaje działalności leczniczej i rodzaje podmiotów wykonujących tę działalność.
Art. 26.
1.
Podmiot leczniczy spełniający przesłanki określone w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759, z późn. zm.7)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r.
Nr 161, poz. 1078 i Nr 182, poz. 1228 oraz z 2011 r. Nr 5, poz. 13, Nr 28, poz. 143
i Nr 87, poz. 484.), zwany dalej „udzielającym zamówienia”, może udzielić zamówienia na udzielanie w
określonym zakresie świadczeń zdrowotnych, zwanego dalej „zamówieniem”, podmiotowi
wykonującemu działalność leczniczą, lub osobie legitymującej się nabyciem fachowych
kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub określonej
dziedzinie medycyny, zwanym dalej „przyjmującym zamówienie”.
2.
Przedmiot zamówienia nie może wykraczać poza rodzaj działalności leczniczej oraz zakres
świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez udzielającego zamówienia i przyjmującego
zamówienie, zgodnie z wpisem do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
o którym mowa w art. 100.
3.
Udzielenie zamówienia następuje w trybie konkursu ofert.
4.
Do konkursu ofert stosuje się odpowiednio art. 146 ust. 1, art. 147-150, 151 ust. 1-5, art. 152, 153 i art. 154 ust. 1 i 2 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych
(Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.8)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r.
Nr 216, poz. 1367, Nr 225, poz. 1486, Nr 227, poz. 1505, Nr 234, poz. 1570 i Nr 237,
poz. 1654, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 22, poz. 120, Nr 26, poz. 157, Nr 38, poz.
299, Nr 92, poz. 753, Nr 97, poz. 800, Nr 98, poz. 817, Nr 111, poz. 918, Nr 118,
poz. 989, Nr 157, poz. 1241, Nr 161, poz. 1278 i Nr 178, poz. 1374, z 2010 r. Nr 50,
poz. 301, Nr 107, poz. 679, Nr 125, poz. 842, Nr 127, poz. 857, Nr 165, poz. 1116,
Nr 182, poz. 1228, Nr 205, poz. 1363, Nr 225, poz. 1465, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257,
poz. 1723 i 1725 oraz z 2011 r. Nr 45, poz. 235, Nr 73, poz. 390, Nr 81, poz. 440
i Nr 106, poz. 622.), przy czym prawa i obowiązki Prezesa Funduszu i dyrektora oddziału wojewódzkiego
Funduszu wykonuje kierownik podmiotu leczniczego udzielającego zamówienia.
5.
Do udzielenia zamówienia nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych.
Art. 27.
1.
Z przyjmującym zamówienie wyłonionym w trybie konkursu ofert udzielający zamówienia
zawiera umowę na czas udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub na
czas określony. Umowa nie może być zawarta na okres krótszy niż 3 miesiące, chyba
że rodzaj i liczba świadczeń zdrowotnych uzasadniają zawarcie umowy na okres krótszy.
2.
Przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie
oraz na zasadach określonych w umowie, a udzielający zamówienia do zapłaty wynagrodzenia
za udzielanie tych świadczeń.
3.
Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.
4.
Umowa zawiera w szczególności:
1)
określenie zakresu świadczeń zdrowotnych;
2)
określenie sposobu organizacji udzielania świadczeń zdrowotnych, w tym miejsca, dni
i godzin udzielania świadczeń zdrowotnych;
3)
minimalną liczbę osób udzielających określonych świadczeń zdrowotnych;
4)
przyjęcie przez przyjmującego zamówienie obowiązku poddania się kontroli przeprowadzanej
przez udzielającego zamówienia;
5)
określenie rodzajów i sposobu kalkulacji należności, jaką udzielający zamówienia przekazuje
przyjmującemu zamówienie z tytułu realizacji zamówienia, a w przypadku ustalenia stawki
ryczałtowej - określenie jej wysokości;
6)
ustalenie zasad rozliczeń oraz zasad i terminów przekazywania należności;
7)
ustalenie trybu przekazywania udzielającemu zamówienia informacji o realizacji przyjętego
zamówienia;
8)
postanowienia dotyczące szczegółowych okoliczności uzasadniających rozwiązanie umowy
za wypowiedzeniem oraz okres wypowiedzenia;
9)
zobowiązanie przyjmującego zamówienie do prowadzenia określonej sprawozdawczości statystycznej.
5.
Nieważna jest zmiana postanowień zawartej umowy niekorzystnych dla udzielającego zamówienia,
jeżeli przy ich uwzględnieniu zachodziłaby konieczność zmiany treści oferty, na podstawie
której dokonano wyboru przyjmującego zamówienie, chyba że konieczność wprowadzenia
takich zmian wynika z okoliczności, których nie można było przewidzieć w chwili zawarcia
umowy.
6.
Przyjmujący zamówienie nie może przenieść na osobę trzecią praw i obowiązków wynikających
z umowy, chyba że umowa stanowi inaczej.
7.
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy udzielaniu świadczeń w zakresie udzielonego
zamówienia ponoszą solidarnie udzielający zamówienia i przyjmujący zamówienie.
8.
Umowa ulega rozwiązaniu:
1)
z upływem czasu, na który była zawarta;
2)
z dniem zakończenia udzielania określonych świadczeń zdrowotnych;
3)
wskutek oświadczenia jednej ze stron, z zachowaniem okresu wypowiedzenia, w przypadku
gdy druga strona rażąco narusza istotne postanowienia umowy.
Dział II
Zasady funkcjonowania podmiotów leczniczych
Rozdział 1
Podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne
Art. 28.
1.
Podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne jest obowiązany:
1)
w razie pogorszenia się stanu zdrowia pacjenta, powodującego zagrożenie życia lub
w razie jego śmierci, niezwłocznie zawiadomić wskazaną przez pacjenta osobę lub instytucję,
lub przedstawiciela ustawowego;
2)
w razie śmierci pacjenta:
a)
należycie przygotować zwłoki poprzez ich umycie i okrycie, z zachowaniem godności
należnej osobie zmarłej, w celu ich wydania osobie lub instytucji uprawnionej do ich
pochowania, o której mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych,
b)
przechowywać zwłoki nie dłużej niż przez 72 godziny, licząc od godziny, w której nastąpiła
śmierć pacjenta.
2.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, nie stanowią przygotowania zwłok
zmarłego pacjenta do pochowania.
3.
Nie pobiera się opłat za czynności, o których mowa w ust. 1.
4.
Zwłoki pacjenta mogą być przechowywane w chłodni dłużej niż 72 godziny, jeżeli:
1)
nie mogą zostać wcześniej odebrane przez osoby lub instytucje uprawnione do pochowania
zwłok pacjenta;
2)
w związku ze zgonem zostało wszczęte dochodzenie albo śledztwo, a prokurator nie zezwolił
na pochowanie zwłok;
3)
przemawiają za tym inne niż wymienione w pkt 1 i 2 ważne przyczyny, za zgodą albo
na wniosek osoby lub instytucji uprawnionej do pochowania zwłok pacjenta.
5.
Dopuszcza się pobieranie opłaty za przechowywanie zwłok pacjenta przez okres dłuższy
niż określony w ust. 1 pkt 2 lit. b od osób lub instytucji uprawnionych do pochowania
zwłok na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz od podmiotów, na zlecenie których przechowuje się zwłoki w związku z toczącym
się postępowaniem karnym. Opłaty nie pobiera się, jeżeli przepisy odrębne tak stanowią.
6.
W przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, dopuszcza się pobieranie od gminy opłaty za przechowywanie zwłok pacjenta za okres
przypadający po upływie 3 dni od dnia powiadomienia gminy o konieczności pochowania
zwłok pacjenta w związku z niepochowaniem ich przez inne uprawnione osoby lub instytucje.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób postępowania
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne ze zwłokami pacjenta w przypadku śmierci pacjenta, uwzględniając
konieczność poszanowania godności należnej zmarłemu.
Art. 29.
1.
Wypisanie, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, następuje:
1)
gdy stan zdrowia pacjenta nie wymaga dalszego udzielania świadczeń zdrowotnych w rodzaju
stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
2)
na żądanie pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego;
3)
gdy pacjent w sposób rażący narusza porządek lub przebieg procesu udzielania świadczeń
zdrowotnych, a nie zachodzi obawa, że odmowa lub zaprzestanie udzielania świadczeń
zdrowotnych może spowodować bezpośrednie niebezpieczeństwo dla jego życia lub zdrowia
albo życia lub zdrowia innych osób.
2.
Jeżeli przedstawiciel ustawowy żąda wypisania pacjenta, którego stan zdrowia wymaga
dalszego udzielania świadczeń zdrowotnych, można odmówić wypisania do czasu wydania
w tej sprawie orzeczenia przez właściwy ze względu na miejsce udzielania świadczeń
zdrowotnych sąd opiekuńczy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, niezwłocznie zawiadamia się właściwy sąd opiekuńczy
o odmowie wypisania i jej przyczynach.
4.
Pacjent występujący z żądaniem, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, jest informowany przez
lekarza o możliwych następstwach zaprzestania dalszego udzielania świadczeń zdrowotnych.
Pacjent taki składa pisemne oświadczenie o wypisaniu na własne żądanie. W przypadku
braku takiego oświadczenia lekarz sporządza adnotację w dokumentacji medycznej.
Art. 30.
1.
Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania, a w przypadku niemożności ustalenia
miejsca zamieszkania właściwa ze względu na ostatnie miejsce pobytu pacjenta pokrywa
koszty transportu sanitarnego pacjenta małoletniego lub osoby niezdolnej do samodzielnej
egzystencji do miejsca pobytu, jeżeli przedstawiciel ustawowy pacjenta albo osoba,
na której w stosunku do pacjenta ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny, nie odbiera
pacjenta w wyznaczonym terminie.
2.
Kierownik niezwłocznie zawiadamia wójta (burmistrza, prezydenta) o okolicznościach,
o których mowa w ust. 1, i organizuje transport sanitarny na koszt gminy określonej
w tym przepisie. Gminie przysługuje roszczenie o zwrot kosztów transportu sanitarnego
od przedstawiciela ustawowego pacjenta albo od osoby, na której w stosunku do pacjenta
ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny.
3.
Gmina pokrywa koszty transportu sanitarnego, o którym mowa w ust. 1, na podstawie
rachunku wystawionego przez kierownika, o którym mowa w ust. 2.
4.
Pacjent, którego stan zdrowia nie wymaga dalszego udzielania stacjonarnych i całodobowych
świadczeń zdrowotnych, lub osoba, na której w stosunku do pacjenta ciąży ustawowy
obowiązek alimentacyjny, ponoszą koszty pobytu pacjenta, począwszy od upływu terminu,
o którym mowa w ust. 1, niezależnie od uprawnień do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych
określonych w przepisach odrębnych.
Art. 31.
1.
Zwłoki pacjenta mogą być poddane sekcji, w szczególności gdy zgon tej osoby nastąpi
przed upływem 12 godzin od przyjęcia, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Zwłoki pacjenta nie są poddawane sekcji, jeżeli przedstawiciel ustawowy tej osoby
wyraził sprzeciw lub uczyniła to ta osoba za życia.
3.
O zaniechaniu sekcji zwłok z przyczyny określonej w ust. 2 sporządza się adnotację
w dokumentacji medycznej i załącza sprzeciw, o którym mowa w ust. 2.
4.
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się w przypadkach:
1)
określonych w Kodeksie postępowania karnego i Kodeksie karnym wykonawczym oraz aktach wykonawczych wydanych na ich podstawie;
2)
gdy przyczyny zgonu nie można ustalić w sposób jednoznaczny;
3)
określonych w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych
u ludzi.
5.
W dokumentacji medycznej pacjenta sporządza się adnotację o dokonaniu albo zaniechaniu
sekcji zwłok, z odpowiednim uzasadnieniem.
Art. 32.
1.
Dokonanie sekcji zwłok nie może nastąpić wcześniej niż po upływie 12 godzin od stwierdzenia
zgonu.
2.
Jeżeli zachodzi potrzeba pobrania ze zwłok komórek, tkanek lub narządów, przeprowadzenie
sekcji zwłok przed upływem 12 godzin, przy zachowaniu zasad i trybu przewidzianych
w przepisach o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów,
może zarządzić kierownik, a jeżeli kierownik nie jest lekarzem, upoważniony przez
niego lekarz albo lekarz upoważniony przez zarząd spółki kapitałowej.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób osadzonych zmarłych w zakładach karnych i
aresztach śledczych.
Art. 33.
W przypadku wykonywania działalności leczniczej przez lekarza jako indywidualnej praktyki
lekarskiej wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z
tym podmiotem albo indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wyłącznie w
przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem albo wykonywania
działalności leczniczej przez pielęgniarkę jako indywidualnej praktyki pielęgniarki
wyłącznie w przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem
albo indywidualnej specjalistycznej praktyki pielęgniarki wyłącznie w przedsiębiorstwie
podmiotu leczniczego na podstawie umowy z tym podmiotem, odpowiedzialność za szkody
będące następstwem udzielania świadczeń zdrowotnych albo niezgodnego z prawem zaniechania
udzielania świadczeń zdrowotnych, ponoszą solidarnie odpowiednio lekarz i podmiot
leczniczy albo pielęgniarka i podmiot leczniczy.
Art. 34.
1.
Podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne może, w zakresie świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków
publicznych, na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, zaprzestać działalności leczniczej:
1)
całkowicie;
2)
częściowo, w zakresie jednej lub więcej jednostek lub komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa
tego podmiotu związanych bezpośrednio z udzielaniem tych świadczeń.
2.
Czasowe zaprzestanie działalności, o którym mowa w ust. 1, wymaga zgody wojewody.
3.
Kierownik występuje do wojewody z wnioskiem o udzielenie zgody, o której mowa w ust.
2.
4.
Kierownik podmiotu leczniczego:
1)
utworzonego przez Ministra Obrony Narodowej występuje do wojewody z wnioskiem, o którym
mowa w ust. 3, po uzyskaniu zgody jednostki organizacyjnej właściwej do spraw zdrowia
podległej Ministrowi Obrony Narodowej;
2)
wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia
zdrowotne utworzonego przez uczelnię medyczną występuje do wojewody z wnioskiem, o
którym mowa w ust. 3, po uzyskaniu zgody rektora uczelni albo odpowiednio dyrektora
Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego.
5.
Wniosek kierownika powinien zawierać określenie przyczyny, proponowany okres oraz
zakres zaprzestania działalności.
6.
Wojewoda przed wyrażeniem zgody zasięga opinii dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego
Narodowego Funduszu Zdrowia. Niewydanie opinii w terminie 7 dni jest równoznaczne
z wydaniem opinii pozytywnej.
7.
Wojewoda wydaje zgodę albo odmawia jej wydania, w drodze decyzji administracyjnej,
w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku.
8.
W przypadku gdy zaprzestanie działalności leczniczej:
1)
jest spowodowane siłą wyższą,
2)
wynika z decyzji administracyjnej podjętej na podstawie odrębnych przepisów
- kierownik informuje wojewodę o czasowym całkowitym albo częściowym zaprzestaniu
działalności, w terminie 3 dni roboczych od dnia zaistnienia okoliczności powodujących
zaprzestanie tej działalności.
Art. 35.
1.
W przypadku czasowego zaprzestania działalności leczniczej całkowicie lub częściowo,
w zakresie jednej lub kilku jednostek lub komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa
podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe
świadczenia zdrowotne, bez zachowania trybu określonego w art. 34, wojewoda nakłada,
w drodze decyzji administracyjnej, na kierownika tego podmiotu karę pieniężną w wysokości
do trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia tej osoby, wyliczonego na podstawie wynagrodzenia
za ostatnie 3 miesiące poprzedzające miesiąc, w którym nałożono karę. Decyzji nadaje
się rygor natychmiastowej wykonalności.
2.
Karę pieniężną uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji administracyjnej.
3.
Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej wojewoda jest obowiązany uwzględniać rodzaj
i wagę stwierdzonych naruszeń.
4.
Kara pieniężna podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w
administracji.
5.
Do kary pieniężnej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.9)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r.
Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199, z 2006 r. Nr 66, poz. 470, Nr
104, poz. 708, Nr 143, poz. 1031, Nr 217, poz. 1590 i Nr 225, poz. 1635, z 2007 r.
Nr 112, poz. 769, Nr 120, poz. 818, Nr 192, poz. 1378 i Nr 225, poz. 1671, z 2008 r.
Nr 118, poz. 745, Nr 141, poz. 888, Nr 180, poz. 1109 i Nr 209, poz. 1316, 1318 i
1320, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 44, poz. 362, Nr 57, poz. 466, Nr 131, poz. 1075,
Nr 157, poz. 1241, Nr 166, poz. 1317, Nr 168, poz. 1323, Nr 213, poz. 1652 i Nr 216,
poz. 1676, z 2010 r. Nr 40, poz. 230, Nr 57, poz. 355, Nr 127, poz. 858, Nr 167, poz.
1131, Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1306 oraz z 2011 r. Nr 34, poz. 173, Nr 75,
poz. 398 i Nr 106, poz. 622.) dotyczące terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz odsetek od tych zobowiązań.
6.
Na decyzję w sprawie kary pieniężnej przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Art. 36.
1.
Osoby zatrudnione w szpitalu oraz pozostające w stosunku cywilnoprawnym z podmiotem
leczniczym, którego przedsiębiorstwem jest szpital, są obowiązane nosić w widocznym
miejscu identyfikator zawierający imię i nazwisko oraz funkcję tej osoby.
2.
W szpitalu dla osób pozbawionych wolności stosuje się numeryczne znaki identyfikacyjne
osób zatrudnionych.
3.
Pacjentów szpitala zaopatruje się w znaki identyfikacyjne.
4.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się do pacjentów szpitala dla osób pozbawionych wolności.
5.
Znak identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 3, zawiera informacje pozwalające na ustalenie
imienia i nazwiska oraz daty urodzenia pacjenta, zapisane w sposób uniemożliwiający
identyfikację pacjenta przez osoby nieuprawnione.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
warunki, sposób i tryb zaopatrywania pacjentów w znaki identyfikacyjne,
2)
sposób postępowania w razie stwierdzenia braku znaków identyfikacyjnych pacjentów
szpitala
- kierując się potrzebą zapewnienia identyfikacji pacjentów i ich bezpieczeństwa oraz
koniecznością poszanowania ochrony danych osobowych.
Rozdział 2
Podmioty lecznicze o szczególnej regulacji
Art. 37.
1.
Do samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej tworzonych i nadzorowanych
przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub Szefa
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz do państwowych jednostek budżetowych tworzonych
i nadzorowanych przez tych ministrów, posiadających w strukturze organizacyjnej szpital,
ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej
nie stosuje się przepisów działu VI.
2.
Do podmiotów leczniczych tworzonych i nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości
oraz przez państwową jednostkę budżetową tworzoną lub nadzorowaną przez tego ministra,
nie stosuje się przepisów działu VI.
3.
Do jednostki służby medycyny pracy Służby Więziennej przepisy ustawy stosuje się odpowiednio,
przy uwzględnieniu ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy
(Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570) i ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
(Dz. U. Nr 79, poz. 523, Nr 182, poz. 1228 i Nr 238, poz. 1578) oraz przepisów wydanych na ich podstawie, z tym że przepisów art. 30, art. 44-50
oraz przepisów oddziału 2 w rozdziale 3 działu II i przepisów działu VI nie stosuje
się.
4.
Do podmiotów leczniczych utworzonych przez Ministra Sprawiedliwości dla osób pozbawionych
wolności przepisy ustawy stosuje się odpowiednio, przy uwzględnieniu ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.10)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083,
z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r.
Nr 98, poz. 1071 i Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 i Nr 200, poz. 1679,
z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 142, poz. 1380 i Nr 179, poz. 1750, z 2004 r. Nr 93,
poz. 889, Nr 210, poz. 2135, Nr 240, poz. 2405, Nr 243, poz. 2426 i Nr 273, poz. 2703,
z 2005 r. Nr 163, poz. 1363 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i Nr 226,
poz. 1648, z 2 …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.