{"html": "

§ 255Prognozy metanowoÊci bezwzgl´dnej wyrobisk wybierkowych i korytarzowych w nierozpoznanych cz´Êciach z∏o˝a opracowuje rzeczoznawca

\n

§ 256Projekt techniczny, o którym mowa w § 41

\n

ust. 1, dotyczàcy eksploatacji pok∏adów w´gla zaliczonych do II — IV kategorii zagro˝enia metanowego w rejonach przygranicznych zak∏adu górniczego bez pozostawienia filara granicznego opiniuje rzeczoznawca.

\n

§ 257Wyrobiska korytarzowe utrzymywane przy

\n

zrobach przewietrza si´ lub izoluje tamami, a dojÊcia do tam przewietrza.

\n

§ 2581. Âciany zawa∏owe w polach metanowych

\n

prowadzi si´ bez wn´k kombajnowych i strugowych.

\n
2.W przypadku braku odpowiedniego wyposa˝enia technicznego, stosujàc dodatkowe Êrodki profilaktyki metanowej, dopuszczalne jest wykonywanie wn´k kombajnowych i strugowych w Êcianach zawa∏owych z u˝yciem materia∏ów wybuchowych, na warunkach okreÊlonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 2591. W wyrobiskach prowadzonych w polach

\n

metanowych zaliczanych do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego mogà byç urabiane kombajnami zwi´z∏e ska∏y pod warunkiem zastosowania, odpowiednio dobranych do warunków, szczególnych Êrodków zabezpieczenia przed zap∏onem metanu.

\n
2.Wyposa˝enie techniczne zmechanizowanych wyrobisk wybierkowych odpowiednio dobiera si´ do warunków geologiczno-górniczych, z uwzgl´dnieniem zasady nieurabiania kombajnem zwi´z∏ych ska∏ stropowych i niedopuszczenia do zetkni´cia si´ organu urabiajàcego kombajnu ze stropnicami obudowy.
\n

§ 2601. W polach metanowych II—IV kategorii zagro˝enia metanowego stosuje si´ szczególne Êrodki

\n

zabezpieczajàce przed:

\n
1)zap∏onem metanu, przy urabianiu zwi´z∏ych ska∏ kombajnami,
\n
2)zap∏onem i przenoszeniem zap∏onu metanu pod przenoÊnikami Êcianowymi,
\n
3)nagromadzeniem si´ metanu w rejonie skrzy˝owaƒ Êcian z chodnikami przyÊcianowymi.
\n
2.Ârodki zabezpieczajàce przed zagro˝eniami, o których mowa w ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
\n

§ 2611. Przy zbli˝aniu si´ wyrobiskami do pok∏adów metanowych lub wyrobisk i zrobów, w których

\n

spodziewane jest nagromadzenie metanu, przodek wyrobiska powinien byç stale wyprzedzony o 4 m co najmniej jednym otworem badawczym.

\n
2.Stref´, w której obowiàzuje wykonywanie otworów badawczych, ich d∏ugoÊç, liczb´ i kierunki wyznacza kierownik dzia∏u robót górniczych w porozumieniu z kierownikiem dzia∏u wentylacji.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8937 — 3. Zakres i cz´stotliwoÊç pobierania prób powietrza do analizy chemicznej z otworów badawczych i wyrobiska ustala kierownik dzia∏u wentylacji.

\n

§ 262W polach metanowych

\n
1)prowadzi si´ kontrol´ zawartoÊci metanu w powietrzu metanomierzami przenoÊnymi,
\n
2)w wyrobiskach znajdujàcych si´ w polach metanowych II—IV kategorii stosuje si´ kontrol´ zawartoÊci metanu w powietrzu oraz zabezpieczenia urzàdzeƒ elektrycznych za pomocà urzàdzeƒ metanometrii automatycznej, przy czym dla nowo budowanych central stosuje si´ systemy zabezpieczeƒ metanometrycznych, umo˝liwiajàce ciàg∏y pomiar i rejestracj´ zawartoÊci metanu oraz wy∏àczenie urzàdzeƒ elektrycznych w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 15 sekund,
\n
3)prowadzàc eksploatacj´ z∏ó˝ (pok∏adów) zaliczonych do II stopnia zagro˝enia tàpaniami i równoczeÊnie do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego, stosuje si´ systemy zabezpieczeƒ metanometrycznych, umo˝liwiajàce pomiar i rejestracj´ zawartoÊci metanu oraz wy∏àczenie urzàdzeƒ elektrycznych w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 60 sekund,
\n
4)stosuje si´ systemy zabezpieczeƒ metanometrycznych, umo˝liwiajàce ciàg∏y pomiar i rejestracj´ zawartoÊci metanu oraz wy∏àczenie urzàdzeƒ elektrycznych w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 15 sekund, przy prowadzeniu eksploatacji z∏ó˝ (pok∏adów) zaliczonych do III stopnia zagro˝enia tàpaniami i równoczeÊnie zaliczanych do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego.
\n

§ 263Kontrol´ zawartoÊci metanu w powietrzu wykonuje si´ urzàdzeniami metanometrii automatycznej

\n

i metanomierzami przenoÊnymi budowy przeciwwybuchowej.

\n

Poz. 1169 2. Metanomierze wy∏àczajàce spod napi´cia urzàdzenia elektryczne, stanowiàce automatyczne zabezpieczenie metanometryczne urzàdzeƒ elektrycznych, powinny:

\n
1)samoczynnie wy∏àczaç spod napi´cia urzàdzenia elektryczne, gdy zawartoÊç metanu w powietrzu przekroczy dopuszczalnà wartoÊç, z wyjàtkiem urzàdzeƒ dopuszczonych do pracy przy dowolnej zawartoÊci metanu,
\n
2)sygnalizowaç Êwietlnie lub akustycznie w dyspozytorni metanometrycznej albo w miejscu zabudowy metanomierza przekroczenia dopuszczalnych zawartoÊci metanu w powietrzu,
\n
3)wskazywaç lub rejestrowaç w dyspozytorni metanometrycznej lub w miejscu zabudowy metanomierza zawartoÊç metanu w powietrzu.
\n
3.Metanomierze rejestrujàce, stosowane dla automatycznej kontroli zawartoÊci metanu w powietrzu, powinny:
\n
1)rejestrowaç w dyspozytorni metanometrycznej zawartoÊci metanu w wyrobiskach,
\n
2)sygnalizowaç Êwietlnie lub akustycznie w dyspozytorni metanometrycznej albo w miejscu zabudowy metanomierza przekroczenia dopuszczalnych zawartoÊci metanu w wyrobiskach.
\n

§ 2671. Metanomierzami wy∏àczajàco-rejestrujàcymi zabezpiecza si´ urzàdzenia elektryczne zainstalowane w Êcianie oraz w wyrobiskach przyÊcianowych

\n
2.W razie przekroczenia zawartoÊci 2% metanu w powietrzu wyp∏ywajàcym ze Êciany lub zawartoÊci 1% metanu w powietrzu dop∏ywajàcym do Êciany, metanomierze powinny wy∏àczaç spod napi´cia urzàdzenia elektryczne zabudowane:
\n

§ 264Naprawy urzàdzeƒ metanometrii automatycznej i urzàdzeƒ przenoÊnych wykonujà producenci

\n

lub jednostki przez nich upowa˝nione.

\n
1)w Êcianie,
\n

§ 2651. ZawartoÊç metanu w powietrzu kontroluje si´, przeprowadzajàc pomiary

\n
1)pod stropem wyrobiska,
\n
2)nad obudowà wyrobiska,
\n
3)w miejscach mo˝liwych wyp∏ywów lub gromadzenia si´ metanu.
\n
3)w wyrobisku przyÊcianowym z pràdem powietrza dop∏ywajàcym do Êciany, na odcinku co najmniej 10 m od wlotu do Êciany.
\n
2.Pomiar zawartoÊci metanu pod stropem wyrobiska wykonuje si´ nie ni˝ej ni˝ 10 cm od najwy˝szego miejsca niezabudowanego stropu, szczelnej obudowy lub ok∏adziny obudowy.
\n
3.Pomiar zawartoÊci metanu nad obudowà wyrobiska wykonuje si´ w najwy˝szym dost´pnym miejscu wyrobiska nad obudowà.
\n

§ 2661. W systemach metanometrii automatycznej i zabezpieczeƒ metanometrycznych urzàdzeƒ elektrycznych stosuje si´ metanomierze

\n
1)wy∏àczajàce spod napi´cia urzàdzenia elektryczne,
\n
2)rejestrujàce wyniki pomiarów zawartoÊci,
\n
3)wy∏àczajàco-rejestrujàce.
\n
2)w wyrobisku przyÊcianowym z pràdem powietrza wyp∏ywajàcym ze Êciany, 3. Czujniki metanomierzy kontrolujàce zawartoÊç metanu w pràdzie powietrza wyp∏ywajàcego ze Êciany zabudowuje si´ pod stropem:
\n
1)w wyrobisku przyÊcianowym — w odleg∏oÊci nieprzekraczajàcej 10 m od wylotu ze Êciany, je˝eli na wylocie nie ∏àczà si´ pràdy powietrza,
\n
2)w Êcianie — w odleg∏oÊci 2 m od wyrobiska przyÊcianowego, je˝eli na wylocie ∏àczà si´ pràdy powietrza.
\n
4.Czujnik metanomierza kontrolujàcy zawartoÊç metanu w pràdzie powietrza dop∏ywajàcym do Êciany zabudowuje si´ pod stropem w Êcianie, w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 10 m od wyrobiska przyÊcianowego.
\n
5.W Êcianach o wysokoÊci mniejszej ni˝ 1,5 m, w których wyposa˝enie techniczne uniemo˝liwia zabudowanie czujnika metanomierza w Êcianie pod stropem, kierownik dzia∏u wentylacji wyznacza miejsce za- Dziennik Ustaw Nr 139 — 8938 — budowy czujnika lub czujników w wyrobiskach przyÊcianowych z pràdem powietrza dop∏ywajàcym do Êciany, w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 10 m od wlotu do Êciany.
\n

§ 2681. W wyrobiskach przewietrzanych za pomocà lutniociàgów zabudowuje si´ metanomierze wy∏àczajàco-rejestrujàce, kontrolujàce zawartoÊç metanu

\n

pod stropem wyrobiska.

\n
2.Czujniki metanomierzy, o których mowa w ust. 1, zabudowuje si´:
\n
1)przy przewietrzaniu przodka lutniociàgiem t∏oczàcym — w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 10 m od czo∏a przodka, w miejscu stwierdzanych najwi´kszych zawartoÊci metanu,
\n
2)przy przewietrzaniu przodka lutniociàgiem ssàcym mi´dzy wlotem do lutni ssàcej a czo∏em przodka — w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 6 m od czo∏a przodka,
\n
3)w odleg∏oÊci od 10 m do 15 m od skrzy˝owania z wyrobiskiem przewietrzanym op∏ywowym pràdem powietrza.
\n
3.Czujniki metanomierzy, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, zabudowuje si´ w wyrobiskach o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 15 m, a czujniki metanomierzy, o których mowa w ust. 2 pkt 3, w wyrobiskach o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 25 m.
\n
4.Czujniki metanomierzy, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, powinny powodowaç wy∏àczenie:
\n
1)kombajnów chodnikowych — przy przekroczeniu zawartoÊci 1% metanu w powietrzu,
\n
2)maszyn i innych urzàdzeƒ z nap´dem elektrycznym, zainstalowanych w wyrobiskach przewietrzanych za pomocà lutniociàgów — przy przekroczeniu zawartoÊci 2% metanu w powietrzu.
\n
5.Czujniki metanomierzy, o których mowa w ust. 2 pkt 3, powinny powodowaç wy∏àczenie:
\n
1)urzàdzeƒ elektrycznych zainstalowanych w wyrobisku przewietrzanym lutniociàgiem t∏oczàcym — przy przekroczeniu zawartoÊci 2% metanu w powietrzu,
\n
2)urzàdzeƒ elektrycznych zainstalowanych w wyrobisku przewietrzanym lutniociàgiem ssàcym — przy przekroczeniu zawartoÊci 1% metanu w powietrzu.
\n

§ 269Stosujàc inne systemy wybierania ni˝ Êcianowe, rozmieszczenie czujników metanomierzy automatycznych oraz zasi´g i zakres wy∏àczania urzàdzeƒ

\n

elektrycznych ustala kierownik dzia∏u wentylacji.

\n

§ 2701. W szybach (szybikach) przewietrzanych za

\n

pomocà lutniociàgów zabudowuje si´ czujniki metanomierzy wy∏àczajàco-rejestrujàcych:

\n
1)co najmniej 10 m poni˝ej zr´bu szybu lub poziomu przy wentylacji t∏oczàcej, Poz. 1169 2. Czujniki, o których mowa w ust. 1, powinny, po przekroczeniu zawartoÊci 1% metanu w powietrzu:
\n
1)wy∏àczaç urzàdzenia elektryczne w szybach oraz 10-metrowej strefie od wylotu szybu, z wyjàtkiem wentylatorów i urzàdzeƒ przeznaczonych do jazdy ludzi,
\n
2)powodowaç w 10-metrowej strefie od wylotu szybu uruchomienie sygnalizacji ostrzegawczej.
\n

§ 2711. ZawartoÊç metanu na wylocie z rejonów

\n

wentylacyjnych, w których prowadzone sà roboty wybierkowe, oraz w szybach wentylacyjnych kontroluje si´ metanomierzami rejestrujàcymi.

\n
2.Pomiar zawartoÊci metanu w rejonie wentylacyjnym, w którym prowadzone sà roboty wybierkowe, dokonujà czujniki metanomierza rejestrujàcego pod stropem wyrobiska w pràdzie wylotowym ze Êciany lub zespo∏u Êcian mi´dzy wylotem ostatniej Êciany a skrzy˝owaniem z innym, czynnym wentylacyjnie wyrobiskiem.
\n
3.Pomiar zawartoÊci metanu w szybie wentylacyjnym wykonuje si´ w pràdzie wylotowym ca∏kowitym, co najmniej 10 m poni˝ej kana∏u wentylatora g∏ównego lub co najmniej 10 m powy˝ej najwy˝szego wlotu powietrza wyp∏ywajàcego z wyrobisk do szybu.
\n

§ 272.1Kombajny chodnikowe w polach II—IV kategorii zagro˝enia metanowego dodatkowo wyposa˝a

\n

si´ w metanomierze o pomiarze ciàg∏ym, wy∏àczajàce organ urabiajàcy kombajnu przy przekroczeniu zawartoÊci 2% metanu.

\n
2.Czujnik metanomierza wy∏àczajàcego powinien byç zabudowany na wysi´gniku organu urabiajàcego.
\n

§ 2731. W wyrobisku korytarzowym przewietrzanym wentylacjà lutniowà kombinowanà, z zastosowaniem instalacji odpylajàcej, dodatkowo zabudowuje

\n

si´ metanomierze wy∏àczajàce urzàdzenia elektryczne w tym wyrobisku, przy przekroczeniu 1% zawartoÊci metanu w powietrzu.

\n
2.Czujniki metanomierzy wy∏àczajàcych urzàdzenia elektryczne zabudowuje si´:
\n
1)w strumieniu powietrza wyp∏ywajàcego z instalacji odpylajàcej,
\n
2)pod stropem wyrobiska, w strefie mi´dzy wylotem strumienia powietrza z instalacji odpylajàcej i wylotem powietrza z zasadniczego lutniociàgu t∏oczàcego.
\n

§ 274

\n
1.Podziemny zbiornik, w którym gromadzony jest w´giel z pok∏adów zaliczonych do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego, wyposa˝a si´ w metanomierz wy∏àczajàco-rejestrujàcy, zabudowany w strefie wylotowej ze zbiornika.
\n
2.W razie przekroczenia zawartoÊci 0,5% metanu metanomierz powinien spowodowaç automatyczne:
\n
2)przy wentylacji ssàcej w lutniociàgu przed wentylatorem,
\n
1)wy∏àczenie urzàdzeƒ elektrycznych budowy zwyk∏ej zainstalowanych w strefie, do której mo˝e wp∏ynàç metan pochodzàcy ze zbiornika,
\n
3)pod pomostem roboczym.
\n
2)uruchomienie wentylacji odr´bnej zbiornika.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8939 — Poz. 1169

\n

§ 275

\n
1.W zbiornikach podziemnych i powierzchniowych, w których gromadzony jest w´giel z pok∏adów zaliczonych do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego oraz w wyrobiskach i pomieszczeniach przyleg∏ych do zbiornika, niezale˝nie od wymagaƒ okreÊlonych w § 274, prowadzi si´ pomiary zawartoÊci metanu przy u˝yciu metanomierzy przenoÊnych 2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala wyposa˝enie innych osób ni˝ wymienione w ust. 1, przebywajàcych w polach metanowych, w metanomierze przenoÊne.
\n
2.Kierownik dzia∏u wentylacji dla poszczególnych zbiorników w´gla ustala:
\n

§ 2801. Przodowi zatrudnieni w polach metanowych kontrolujà zawartoÊç metanu pod stropem

\n

w 10-metrowym odcinku wyrobiska, w którym znajdujà si´ stanowiska pracy, przed rozpocz´ciem pracy na ka˝dej zmianie i w czasie pracy co dwie godziny w:

\n
1)miejsce i sposób oraz cz´stotliwoÊç pomiarów zawartoÊci metanu,
\n
2)osoby odpowiedzialne za prowadzenie pomiarów zawartoÊci metanu,
\n
3)zasady post´powania w razie stwierdzenia zawartoÊci metanu powy˝ej 1% w podziemnym zbiorniku lub w wyrobiskach przyleg∏ych do tego zbiornika albo w powierzchniowym zbiorniku.
\n

§ 276

\n

Zbiornik na powierzchni, w którym gromadzony jest w´giel z pok∏adów zaliczonych do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego oraz w którym pomiary metanomierzami przenoÊnymi wykazujà zawartoÊç powy˝ej 0,5% metanu, wyposa˝a si´ w metanomierz rejestrujàcy zawartoÊç metanu w zbiorniku.

\n

§ 2771. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych

\n

w´giel lokalizacj´ czujników metanometrycznych, zasi´g oraz zakres wy∏àczeƒ urzàdzeƒ elektrycznych przez metanometri´ automatycznà, poza przypadkami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, ustala kierownik dzia∏u wentylacji.

\n
2.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny niepalne, ustala:
\n
3.Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny byç przeszkolone w zakresie pomiaru zawartoÊci metanu.
\n
1)przodkach wyrobisk,
\n
2)wyrobiskach likwidowanych,
\n
3)wn´kach wiertniczych,
\n
4)innych miejscach wyznaczonych przez osoby kierownictwa lub dozoru ruchu.
\n
2.W pok∏adach zaliczonych do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego, w wyrobiskach korytarzowych drà˝onych kombajnami, przodowi kontrolujà zawartoÊç metanu nad obudowà w 10-metrowej strefie przyprzodkowej, przed rozpocz´ciem urabiania.
\n

§ 2811. Metaniarze kontrolujà zawartoÊç metanu

\n

w polach metanowych pod stropem wyrobisk górniczych, w dniach pracy raz na dob´:

\n
1)w przodkach wyrobisk,
\n
2)w pràdach powietrza wlotowych i wylotowych z przodków,
\n
3)w komorach,
\n
4)we wn´kach wiertniczych,
\n
5)w miejscach wykonywania robót strza∏owych,
\n
1)zakres zastosowania metanometrii automatycznej,
\n
6)przy tamach izolacyjnych,
\n
2)lokalizacj´ czujników metanometrycznych,
\n
7)w innych wyrobiskach i miejscach okreÊlanych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub osob´ przez niego wyznaczonà.
\n
3)zakres wy∏àczeƒ urzàdzeƒ elektrycznych przez metanometri´ automatycznà.
\n

§ 2781. W przypadku uszkodzenia urzàdzenia metanometrii automatycznej w zakresie wy∏àczania ruch

\n

maszyn i urzàdzeƒ elektrycznych nie mo˝e byç prowadzony do czasu usuni´cia uszkodzenia.

\n
2.W przypadku uszkodzenia metanometrii automatycznej w zakresie transmisji i rejestracji pomiarów u dyspozytora ruch maszyn i urzàdzeƒ elektrycznych mo˝e byç prowadzony do koƒca zmiany, pod warunkiem wykonywania pomiarów zast´pczych i przekazywania ich wyników do dyspozytora, na zasadach okreÊlonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, jednak nie rzadziej ni˝ co 0,5 godziny.
\n

§ 279

\n
1.Osoby kierownictwa i dozoru ruchu, metaniarze, strza∏owi, kombajniÊci, konserwatorzy metanometrii automatycznej, wyznaczeni do wykonania pomiarów pracownicy oddzia∏u odmetanowania, wiertacze oraz przodowi, o których mowa w § 280 ust. 1, przebywajàcy w polach metanowych powinni byç wyposa˝eni w metanomierze przenoÊne; osoby te wykonujà w tych polach pomiary zawartoÊci metanu.
\n
2.Metaniarze kontrolujà zawartoÊç metanu nad obudowà wyrobisk górniczych w pok∏adach zaliczonych do II — IV kategorii zagro˝enia metanowego w:
\n
1)drà˝onych wyrobiskach korytarzowych i komorowych z wentylacjà odr´bnà, w strefie 50 m od przodka, w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 10 m — raz na dob´ w dni pracy,
\n
2)wyrobiskach z wentylacjà odr´bnà, w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 50 m — raz w miesiàcu,
\n
3)wyrobiskach przyÊcianowych zaliczonych do pomieszczeƒ ze stopniem „c” niebezpieczeƒstwa wybuchu metanu, w których zabudowane sà urzàdzenia elektryczne w:
\n
a)strefie 50 m od przodka, w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 10 m — raz na tydzieƒ,
\n
b)strefie ponad 50 m od przodka, w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 50 m — raz w miesiàcu,
\n
4)innych miejscach okreÊlonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub osob´ przez niego wyznaczonà.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8940 — Poz. 1169 3. W wyrobiskach korytarzowych i wybierkowych w pok∏adach zaliczonych do III i IV kategorii zagro˝enia metanowego, w których prowadzone sà roboty strza∏owe, metaniarze powinni kontrolowaç zawartoÊç metanu nad obudowà w 50-metrowej strefie we wszystkich kierunkach od miejsc prowadzenia robót strza∏owych, w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 10 m — raz na dob´ w dni pracy.

\n

§ 285W pok∏adach zaliczonych do III i IV kategorii

\n

zagro˝enia metanowego stosuje si´ przenoÊne metanomierze alarmujàce:

\n
4.Metaniarze prowadzà pomiary w polach metanowych dla wykrycia miejsc mo˝liwych wyp∏ywów metanu.
\n
3)w innych miejscach, okreÊlonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub osob´ przez niego wyznaczonà.
\n
5.W dni wolne od pracy, na zmianie poprzedzajàcej ob∏o˝enie robót, zakres i cz´stotliwoÊç kontroli wykonywanych przez metaniarzy ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 286Szczegó∏owy zakres i sposób stosowania

\n

w polach metanowych benzynowych lamp wskaênikowych dla kontroli zawartoÊci tlenu i dwutlenku w´gla ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

\n

§ 2821. Strza∏owi kontrolujà zawartoÊç metanu

\n

w polach metanowych pod stropem wyrobisk podczas wykonywania robót strza∏owych:

\n

§ 2871. W zak∏adzie górniczym eksploatujàcym

\n

z∏o˝a (pok∏ady) metanowe wyznacza si´ metaniarzy oraz osoby wy˝szego dozoru ruchu w dziale wentylacji, odpowiedzialne za przeszkolenie, prawid∏owà prac´ metaniarzy oraz za stan i gospodarowanie metanomierzami przenoÊnymi.

\n
1)w przodkach oraz w strefie 10 m od miejsca wykonywania robót strza∏owych:
\n
a)przed rozpocz´ciem pracy,
\n
b)w czasie pracy — co 2 godziny,
\n
c)przed przystàpieniem do za∏adowania materia∏ów wybuchowych do otworów strza∏owych,
\n
d)przed ka˝dym pod∏àczeniem zapalników elektrycznych do linii strza∏owej,
\n
e)po ka˝dym odpaleniu otworów strza∏owych,
\n
2)w strefie 5 m od stanowiska strza∏owego, przed pod∏àczeniem zapalarki elektrycznej do linii strza∏owej.
\n
2.Strza∏owi w pok∏adach zaliczonych do III i IV kategorii zagro˝enia metanowego, przed przystàpieniem do ∏adowania otworów strza∏owych, kontrolujà zawartoÊç metanu nad obudowà wyrobisk w 50-metrowej strefie we wszystkich kierunkach od miejsca prowadzenia robót strza∏owych, w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 10 m.
\n
3.W polach metanowych w g∏´bionych szybach (szybikach) pomiary zawartoÊci metanu prowadzi si´:
\n
1)na dnie szybu i pod pomostem roboczym — przed rozpocz´ciem robót i ka˝dym strzelaniem,
\n
2)w strefie 5 m od stanowiska strza∏owego — przed pod∏àczeniem zapalarki do linii strza∏owej.
\n

§ 283W przypadku stwierdzenia, w wyniku przeprowadzonych pomiarów nad obudowà, zawartoÊci 5%

\n

metanu lub powy˝ej:

\n
1)niezw∏ocznie wstrzymuje si´ roboty w wyrobisku,
\n
2)przeprowadza dodatkowe pomiary dla ustalenia rozmiarów nagromadzenia metanu i miejsc wyp∏ywu metanu,
\n
3)podejmuje dzia∏ania majàce na celu likwidacj´ zagro˝enia.
\n

§ 284Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala

\n

szczegó∏owy zakres kontroli zawartoÊci metanu wykonywanych przez przodowych, kombajnistów, metaniarzy i strza∏owych oraz osoby dozoru ruchu.

\n
1)podczas wiercenia otworów drena˝owych oraz badawczych,
\n
2)podczas likwidacji wyrobisk, w razie niestosowania automatycznych zabezpieczeƒ metanometrycznych, 2. W zak∏adzie górniczym eksploatujàcym z∏o˝a (pok∏ady) zaliczone do II—IV kategorii zagro˝enia metanowego, niezale˝nie od wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1:
\n
1)wyznacza s´ dyspozytora metanometrii,
\n
2)organizuje s∏u˝b´ dla zapewnienia konserwacji i kontroli urzàdzeƒ metanometrii automatycznej oraz konserwacji i kontroli metanomierzy przenoÊnych,
\n
3)wyznacza osob´ wy˝szego dozoru ruchu w dziale energomechanicznym, odpowiedzialnà za stan oraz u˝ytkowanie urzàdzeƒ metanometrii automatycznej.
\n
3.W zak∏adach górniczych, stosujàcych mniej ni˝ 20 metanomierzy automatycznych, dopuszcza si´ pe∏nienie obowiàzków dyspozytora metanometrii przez dyspozytora ruchu.
\n
4.Obowiàzki dyspozytora metanometrii, jego kwalifikacje oraz zasady wspó∏dzia∏ania z dozorem ruchu i odpowiednimi s∏u˝bami ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 288Wyniki pomiarów metanometrii automatycznej na bie˝àco obserwuje si´, analizuje i dokumentuje

\n

§ 2891. Prawid∏owoÊç zabudowy czujników metanometrii automatycznej kontrolujà

\n
1)osoby dozoru ruchu oddzia∏owego, co najmniej raz na zmianie — w oddzia∏ach górniczych,
\n
2)metaniarze, co najmniej raz na dob´ w dni pracy we wszystkich wyrobiskach i w pomieszczeniach na powierzchni, w których mo˝e gromadziç si´ metan,
\n
3)konserwatorzy metanomierzy automatycznych, z cz´stotliwoÊcià ustalonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego we wszystkich miejscach, gdzie sà zabudowane czujniki metanometrii automatycznej.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8941 — 2. Prawid∏owoÊç dzia∏ania czujników metanometrii automatycznej kontroluje si´ za pomocà mieszanek wzorcowych, o st´˝eniu metanu wi´kszym o 0,2% od ustalonego progu zadzia∏ania czujnika.

\n

Poz. 1169

\n

§ 2961. Rurociàgów metanowych nie mo˝na budowaç

\n
1)w szybach wdechowych,
\n
2)w wyrobiskach z elektrycznà trakcjà przewodowà.
\n

§ 290W pobli˝u ka˝dego przodka oraz w miejscach

\n

wyznaczonych przez osob´ dozoru ruchu dzia∏u wentylacji umieszcza si´ tablic´ kontroli metanu.

\n

§ 291Wyniki pomiarów zawartoÊci metanu wpisujà

\n
1)przodowi — na tablicy kontroli metanu,
\n
2)strza∏owi — w dzienniczkach strza∏owych,
\n
3)metaniarze — na tablicy kontroli metanu, w dzienniku metaniarza i ksià˝ce metaniarza,
\n
4)osoby dozoru ruchu — na tablicy kontroli metanu, w notesach oraz w ksià˝ce raportowej.
\n

§ 2921. Kierownik dzia∏u wentylacji lub wyznaczona osoba wy˝szego dozoru ruchu dzia∏u wentylacji, raz

\n

na dob´, zapoznajà si´ z:

\n
2.W wyrobiskach pochy∏ych z uk∏adem transportu rurociàgi metanowe mogà byç budowane tylko w uzasadnionych przypadkach, pod warunkiem zastosowania zabezpieczeƒ przed uszkodzeniem rurociàgów.
\n

§ 2971. Ka˝de stwierdzone uszkodzenie rurociàgu

\n

metanowego niezw∏ocznie zg∏asza si´ do dyspozytora ruchu i niezw∏ocznie usuwa.

\n
2.Przed przystàpieniem do naprawy rurociàgu metanowego, wymiany zasuwy lub innego elementu, rurociàg zabezpiecza si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy wyp∏yw metanu oraz zasysanie powietrza do rurociàgu.
\n
3.Z odcinka rurociàgu metanowego, przeznaczonego do naprawy, usuwa si´ metan za pomocà wody lub spr´˝onego powietrza.
\n
1)zapisami metanometrii automatycznej,
\n
2)wynikami pomiarów zawartoÊci metanu zapisywanymi w ksià˝ce metaniarza.
\n
2.W razie wzrostu zagro˝enia metanowego kierownik dzia∏u wentylacji opracowuje program profilaktyki metanowej i przedk∏ada do zatwierdzenia kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego.
\n
4.Szczegó∏owy sposób wykonania naprawy rurociàgu metanowego ustala, w zale˝noÊci od lokalnych warunków i rodzaju uszkodzenia, osoba dozoru ruchu s∏u˝by odmetanowania.
\n

§ 2981. Stacj´ odmetanowania lokalizuje si´ na

\n

powierzchni.

\n

§ 2931. W zak∏adach górniczych eksploatujàcych

\n

pok∏ady zaliczone do IV kategorii zagro˝enia metanowego stosuje si´ odmetanowanie górotworu.

\n
2.W przypadkach uzasadnionych ograniczonym zakresem lub przejÊciowym okresem stosowania odmetanowania stacja odmetanowania mo˝e byç zlokalizowana w wyrobisku podziemnym.
\n
2.Podczas drà˝enia kombajnami kamiennych wyrobisk korytarzowych w ma∏o rozpoznanych partiach z∏ó˝ w ska∏ach porowatych w polu metanowym IV kategorii zagro˝enia metanowego prowadzi si´ wyprzedzajàce odmetanowanie górotworu, gdy:
\n

§ 299Wymagania, jakie powinna spe∏niaç stacja

\n

odmetanowania, okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

\n
1)w wyprzedzajàcych otworach kontrolnych o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 10 m ciÊnienie metanu wynosi co najmniej 0,5 kPa,
\n
2)wydzielanie metanu ze ska∏ w zale˝noÊci od ich porowatoÊci wynosi co najmniej 0,5 m3/min.
\n
3.W przypadkach uzasadnionych analizà stanu warunków wentylacyjno-metanowych i prognozà metanowoÊci mo˝na nie stosowaç odmetanowania, o którym mowa w ust. 1, o ile przestrzegane b´dà warunki gwarantujàce bezpieczeƒstwo pracy i ruchu zak∏adu górniczego, ustalone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 3001. Uj´cie metanu powinno mieç urzàdzenie

\n

umo˝liwiajàce zamkni´cie wyp∏ywu gazu, z wyjàtkiem uj´ç prowizorycznych.

\n
2.Uj´cie metanu lub grup´ sàsiednich otworów metanowych wyposa˝a si´ w urzàdzenia umo˝liwiajàce pomiary iloÊci, ciÊnienia i sk∏adu gazu oraz regulacj´ ciÊnienia gazu, a tak˝e odpowiednie urzàdzenia odwadniajàce.
\n

§ 3011. Przed rozpocz´ciem eksploatacji ka˝dego

\n

uj´cia metanu wykonuje si´ pomiar procentowej zawartoÊci metanu w gazie i pomiar ciÊnienia gazu; wyniki pomiarów dokumentuje si´.

\n

§ 294Metan ujmowany podczas odmetanowania

\n

górotworu odprowadza si´ rurociàgami metanowymi na powierzchni´ lub do wyrobisk z pràdem powietrza odprowadzanego do szybu wydechowego, przy zachowaniu dopuszczalnych zawartoÊci metanu w powietrzu, na warunkach okreÊlonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n
2.Pomiar ciÊnienia gazu, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy uj´ç prowizorycznych.
\n

§ 295Rurociàgi metanowe powinny byç budowane, wyposa˝one i oznakowane w sposób okreÊlony

\n

w Polskiej Normie.

\n
2.Instalacja gazowa stacji odmetanowania oraz rurociàgi metanowe mogà byç nape∏nione gazem po sprawdzeniu ich szczelnoÊci.
\n

§ 302

\n
1.W celu sprawdzenia prawid∏owoÊci dzia∏ania urzàdzeƒ wytwarzajàcych podciÊnienie w stacji odmetanowania przeprowadza si´ ruch próbny bez pobierania metanu przez 72 godziny Dziennik Ustaw Nr 139 — 8942 — Poz. 1169
\n

§ 3031. ZawartoÊç metanu, w gazie ujmowanym

\n

do rurociàgów metanowych, powinna wynosiç co najmniej 30%.

\n
2)parametrów gazu w rurociàgach metanowych, w miejscach wyznaczonych przez osob´ wy˝szego dozoru ruchu s∏u˝by odmetanowania.
\n
2.W wypadkach uzasadnionych, za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego, dopuszcza si´ ujmowanie do rurociàgów metanowych gazu o zawartoÊci metanu mniejszej ni˝ okreÊlona w ust. 1, lecz co najmniej 20%, je˝eli zawartoÊç metanu w zbiorczym rurociàgu metanowym b´dzie wynosiç minimum 30%.
\n
2.Okresowe kontrole odmetanowania przeprowadza si´ raz w miesiàcu; obejmujà one:
\n

§ 3041. Urzàdzenia stacji odmetanowania utrzymuje si´ w ciàg∏ym ruchu

\n
2.Rezerwowe urzàdzenia dla wytwarzania podciÊnienia w stacji odmetanowania powinny byç zdatne do uruchomienia w ciàgu 10 minut.
\n
3.W razie gdy zawartoÊç metanu w zbiorczym rurociàgu jest ni˝sza od 30% lub temperatura gazu przekroczy wartoÊç dopuszczalnà dla stosowanych urzàdzeƒ, urzàdzenia wytwarzajàce podciÊnienie zatrzymuje si´.
\n
4.W przypadku uszkodzenia urzàdzenia automatycznie wy∏àczajàcego stacj´ odmetanowania, przy zawartoÊci metanu w gazie ni˝szej ni˝ 30%, ruch stacji mo˝e byç prowadzony, je˝eli:
\n
1)procentowa zawartoÊç metanu w rurociàgu b´dzie wynosiç co najmniej 40%,
\n
2)pomiar zawartoÊci metanu b´dzie wykonywany co pó∏ godziny, a wyniki tego pomiaru odnotowywane w ksià˝ce kontroli stacji odmetanowania.
\n

§ 305

\n
1.W przypadku uszkodzenia urzàdzeƒ odmetanowania lub przerwania ciàg∏oÊci odmetanowania, niezw∏ocznie:
\n
1)zawiadamia si´ dyspozytora ruchu,
\n
2)podejmuje si´ odpowiednie prace dla usuni´cia uszkodzenia,
\n
1)pomiar ciÊnienia, iloÊci gazu i procentowà zawartoÊç metanu we wszystkich odcinkach pomiarowych rurociàgu,
\n
2)kontrol´ wszystkich zamkni´tych otworów metanowych dla okreÊlenia ich przydatnoÊci do eksploatacji,
\n
3)kontrol´ stanu technicznego wszystkich urzàdzeƒ odmetanowania.
\n
3.Zakres kontroli odmetanowania, w dni wolne od pracy, okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 308Stan techniczny powierzchniowych urzàdzeƒ odmetanowania oraz podziemnych stacji odmetanowania kontroluje i dokumentuje raz w miesiàcu

\n

osoba wy˝szego dozoru ruchu s∏u˝by odmetanowania i osoba wy˝szego dozoru ruchu s∏u˝by energomechanicznej.

\n

Rozdzia∏ 3 Zagro˝enie wybuchem py∏u w´glowego

\n

§ 309W zak∏adzie górniczym wydobywajàcym w´giel kamienny, a tak˝e w zak∏adzie górniczym wydobywajàcym w´giel brunatny posiadajàcym wyrobiska

\n

podziemne powinna byç zorganizowana s∏u˝ba dla zwalczania zagro˝enia wybuchem py∏u w´glowego.

\n

§ 3101. W zak∏adach górniczych, o których mowa

\n

w § 309:

\n
3)przeprowadza si´ szczegó∏owà kontrol´ stanu zagro˝enia metanowego w wyrobiskach.
\n
1)rzeczoznawcy przeprowadzajà badania zabezpieczenia py∏u kopalnianego w celu zaliczenia pok∏adów lub wyrobisk do klas zagro˝enia wybuchem py∏u w´glowego, 2. W razie awaryjnego zatrzymania ruchu stacji odmetanowania niezw∏ocznie powiadamia si´ kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub pe∏niàcà dy˝ur osob´ kierownictwa ruchu.
\n
2)stosuje si´ Êrodki zapobiegajàce powstawaniu py∏u w´glowego, a gromadzàcy si´ py∏ w´glowy neutralizuje i systematycznie usuwa po uprzednim pozbawieniu go lotnoÊci.
\n
3.Ka˝de planowe zatrzymanie ruchu stacji odmetanowania, jak równie˝ zatrzymanie odmetanowania w cz´Êci zak∏adu górniczego, wymaga zezwolenia kierownika ruchu zak∏adu górniczego, który ustala zabezpieczenie przed zagro˝eniem metanowym w wyrobiskach, w okresie przerwy w odmetanowaniu.
\n
2.Stan i skutecznoÊç stosowanych Êrodków ochrony przed niebezpieczeƒstwem wybuchu py∏u w´glowego systematycznie kontroluje si´.
\n

§ 306

\n

W razie zatrzymania ruchu stacji odmetanowania gaz p∏ynàcy rurociàgami metanowymi z wyrobisk, po wytworzeniu si´ nadciÊnienia w tych rurociàgach, niezw∏ocznie kieruje si´ do atmosfery

\n

§ 3071. Bie˝àce kontrole odmetanowania przeprowadza si´ raz na dob´; obejmujà one pomiary

\n
1)zawartoÊci metanu i ciÊnienia za tamami izolacyjnymi z przestrzeni pod∏àczonej do rurociàgów metanowych,
\n

§ 311Rozprzestrzenianie si´ py∏u w´glowego

\n

ogranicza si´ poprzez stosowanie Êrodków dla pozbawienia lotnoÊci py∏u w´glowego, w miejscach jego powstawania i osiadania.

\n

§ 312

\n
1.W drà˝onym wyrobisku korytarzowym, w którym wyst´puje niebezpieczny py∏ w´glowy, przodek oraz wyrobiska w strefie przyprzodkowej zmywa si´ lub zrasza wodà. Przepisy § 148 stosuje si´ odpowiednio.
\n
2.W wyrobiskach zaliczonych, na podstawie odr´bnych przepisów, do klasy A lub B zagro˝enia wybu- Dziennik Ustaw Nr 139 — 8943 — chem py∏u w´glowego utrzymuje si´ strefy zabezpieczajàce przed przeniesieniem si´ wybuchu.
\n
3.W strefach zabezpieczajàcych zmywa si´ wodà lub opyla py∏em kamiennym wyrobiska na ca∏ym ich obwodzie, ∏àcznie z obudowà, na d∏ugoÊci co najmniej 200 m od miejsc mo˝liwego zapoczàtkowania wybuchu py∏u w´glowego okreÊlonych odr´bnymi przepisami.
\n
4.Py∏ kopalniany usuwa si´ z maszyn i urzàdzeƒ znajdujàcych si´ w wyrobisku w strefie zabezpieczajàcej.
\n
5.W polach metanowych oprócz stref zabezpieczajàcych, o których mowa w ust. 2, dodatkowo utrzymuje si´ strefy zabezpieczajàce:
\n
1)na ca∏ej d∏ugoÊci wyrobiska przewietrzanego za pomocà lutniociàgu,
\n
2)w wyrobiskach zaliczonych do pomieszczeƒ ze stopniem „c” niebezpieczeƒstwa wybuchu metanu na odcinkach z zainstalowanymi kablami lub przewodami elektroenergetycznymi.
\n
6.W wyrobisku korytarzowym, we wszystkich kierunkach od miejsc zabudowy rozdzielni, stacji transformatorowych, prostowników i stycznikowni utrzymuje si´ strefy zabezpieczajàce na d∏ugoÊci co najmniej 25 m, a od miejsc po∏àczeƒ kabli wykonanych za pomocà muf skorupowych metalowych w sieciach o napi´ciu powy˝ej 230 V pràdu przemiennego — na d∏ugoÊci co najmniej 5 m we wszystkich kierunkach od tych po∏àczeƒ.
\n

§ 313Stref zabezpieczajàcych nie stosuje si´ w

\n
1)drà˝onym wyrobisku kamiennym, w którym nie wyst´puje niezabezpieczony py∏ kopalniany,
\n
2)wyrobisku wybierkowym,
\n
3)wyrobisku, w którym py∏ kopalniany jest zabezpieczony przed wybuchem w sposób naturalny,
\n
4)wyrobisku korytarzowym, w którym nagromadzenie py∏u w´glowego jest mniejsze ni˝ 30 g/m3 wyrobiska.
\n

§ 3141. ZawartoÊç cz´Êci niepalnych sta∏ych w pyle kopalnianym w strefie zabezpieczajàcej, oznaczona

\n

zgodnie z Polskimi Normami, powinna wynosiç co najmniej:

\n
1)70% w polach niemetanowych,
\n
2)80% w polach metanowych.
\n
2.W przypadku niespe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w ust. 1, zawartoÊç wody przemijajàcej w pyle kopalnianym, uniemo˝liwiajàca przeniesienie wybuchu py∏u w´glowego, w strefie zabezpieczajàcej oblicza si´, z zastrze˝eniem ust. 3, wed∏ug wzoru:
\n

100 – n W = 50 + ——— Wpw — 0,625 • n [%] 100 gdzie poszczególne symbole oznaczajà:

\n

W — zawartoÊç wody przemijajàcej uniemo˝liwiajàcej przeniesienie wybuchu py∏u w´glowego [%], n Wpw Poz. 1169 — zawartoÊç cz´Êci niepalnych sta∏ych w pyle kopalnianym [%], — zawartoÊç wilgoci przemijajàcej w´gla, to jest cz´Êci wilgoci ca∏kowitej zawartej w w´glu, którà traci on podczas suszenia a˝ do osiàgni´cia przybli˝onej równowagi z wilgocià powietrza otaczajàcego (dla w´gli pochodzàcych z ró˝nych pok∏adów nale˝y do obliczeƒ przyjàç najwy˝szà wartoÊç Wpw) [%].

\n
3.ZawartoÊç wody przemijajàcej w pyle kopalnianym w strefie zabezpieczajàcej w polach niemetanowych mo˝e wynosiç 0,9 W.
\n
4.W wyrobiskach korytarzowych, w pok∏adzie zaliczonym do IV kategorii zagro˝enia metanowego, zawartoÊç cz´Êci niepalnych sta∏ych w pyle kopalnianym poza strefami zabezpieczajàcymi powinna wynosiç co najmniej 50% lub zawartoÊç wody przemijajàcej powinna wynosiç co najmniej 60% wartoÊci wymaganej w strefie zabezpieczajàcej, okreÊlonej wzorem, o którym mowa w ust. 2.
\n
5.Cz´stotliwoÊç kontroli zawartoÊci cz´Êci niepalnych sta∏ych lub wody przemijajàcej w pyle kopalnianym, o których mowa w ust. 1—4, w strefie zabezpieczajàcej, dokonywanych przez s∏u˝by dla zwalczania zagro˝enia wybuchem py∏u w´glowego, ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego w zale˝noÊci od intensywnoÊci osiadania py∏u. Kontrole te powinny byç przeprowadzane nie rzadziej ni˝ co 30 dni.
\n

§ 315W wyrobiskach, w których nie jest mo˝liwe

\n

utrzymywanie stref zabezpieczajàcych, zast´puje si´ je rozstawnymi zaporami przeciwwybuchowymi.

\n

§ 316

\n
1.W wyrobiskach zaliczonych do klasy B zagro˝enia wybuchem py∏u w´glowego stosuje si´ zapory przeciwwybuchowe, w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia 2. S∏u˝by dla zwalczania zagro˝enia wybuchem py∏u w´glowego kontrolujà stan zapór przeciwwybuchowych nie rzadziej ni˝ co 30 dni.
\n

§ 317G∏ówne zapory przeciwwybuchowe buduje

\n

si´ na wlocie i wylocie ka˝dego rejonu wentylacyjnego oraz we wszystkich pozosta∏ych wyrobiskach ∏àczàcych rejony wentylacyjne.

\n

§ 3181. Pomocnicze zapory przeciwwybuchowe

\n

buduje si´ wewnàtrz rejonów wentylacyjnych, w odleg∏oÊci od 60 m do 200 m od miejsc mo˝liwego zapoczàtkowania wybuchu py∏u w´glowego.

\n
2.W uzasadnionych okolicznoÊciach odleg∏oÊç, o której mowa w ust. 1, mo˝e byç zmniejszona do 40 m lub zwi´kszona ponad 200 m, na warunkach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, z tym ˝e stref´ zabezpieczajàcà wykonanà przez opylanie py∏em kamiennym lub zmywanie wodà przed∏u˝a si´ do miejsca zabudowania zapory.
\n
3.W przypadku gdy d∏ugoÊç wyrobiska uniemo˝liwia zabudowanie w nim ca∏ej zapory przeciwwybucho- Dziennik Ustaw Nr 139 — 8944 — wej, buduje si´ w tym wyrobisku co najmniej po∏ow´ zapory, a pozosta∏à cz´Êç zapory — w ka˝dym sàsiednim wyrobisku.
\n
4.W przypadku gdy wzajemna odleg∏oÊç mi´dzy sàsiednimi przodkami wybierkowymi jest mniejsza ni˝ 150 m, budowanie zapory przeciwwybuchowej w wyrobisku mi´dzy tymi przodkami nie jest wymagane.
\n

§ 3191. Pomocniczymi zaporami przeciwwybuchowymi ponadto zabezpiecza si´

\n
1)przodek wyrobiska wybierkowego, Poz. 1169
\n
2)zmyte wodà, z zastosowaniem warunku okreÊlonego w § 314 ust. 2, a przy braku mo˝liwoÊci utrzymania tych warunków — opylone py∏em kamiennym do zawartoÊci cz´Êci niepalnych sta∏ych, o których mowa w pkt 1, w przypadku stosowania zapory wodnej.
\n

§ 322IloÊç wody lub py∏u kamiennego na zaporze

\n

przeciwwybuchowej w przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w Êwietle obudowy powinna wynosiç co najmniej:

\n
2)przodek wyrobiska korytarzowego,
\n
1)200 dm3 wody lub 200 kg py∏u kamiennego w polach niemetanowych,
\n
3)grupy przodków korytarzowych lub wybierkowych, których nie mo˝na zabezpieczyç oddzielnie zaporami,
\n
2)400 dm3 wody lub 400 kg py∏u kamiennego w polach metanowych oraz w polach niemetanowych dla zabezpieczenia pól po˝arowych.
\n
4)wyrobiska, w których pracujà maszyny lub inne urzàdzenia powodujàce na d∏ugoÊci co najmniej 30 m powstawanie nagromadzenia py∏u w´glowego niebezpiecznego w pyle kopalnianym niezabezpieczonym w iloÊci 0,5 kg/m3 wyrobiska i powy˝ej,
\n

§ 3231. W wyrobiskach niezagro˝onych wybuchem py∏u w´glowego cz´stotliwoÊç kontroli zawartoÊci cz´Êci niepalnych sta∏ych lub wody przemijajàcej

\n

w pyle kopalnianym, pomiarów intensywnoÊci osiadania py∏u oraz iloÊci zalegajàcego py∏u w´glowego ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

\n
5)pole po˝arowe,
\n
6)wyrobisko, w którym zawartoÊç metanu w powietrzu jest wy˝sza od 1,5 % lub wyst´pujà przystropowe nagromadzenia metanu,
\n
7)miejsca znacznego nagromadzenia py∏u w´glowego niebezpiecznego w pyle kopalnianym niezabezpieczonym, w szczególnoÊci powy˝ej 0,5 kg/m3 wyrobiska, wyst´pujàce w wyrobiskach korytarzowych, przy czym odleg∏oÊç mi´dzy zaporami nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 200 m.
\n
2.W polach metanowych w wyrobiskach korytarzowych, przewietrzanych za pomocà lutniociàgów, buduje si´ pomocnicze zapory przeciwwybuchowe w odleg∏oÊci nie wi´kszej od siebie ni˝ 200 m.
\n
3.W polach II—IV kategorii zagro˝enia metanowego buduje si´ dodatkowe pomocnicze zapory przeciwwybuchowe w odleg∏oÊci nie wi´kszej od siebie ni˝ 200 m w wyrobiskach korytarzowych przewietrzanych pràdem powietrza wytwarzanym wentylatorem g∏ównym, w których:
\n
1)zawartoÊç metanu w powietrzu jest wi´ksza od 0,5% — zabudowane sà kable lub przewody elektroenergetyczne.
\n
2)zawartoÊç metanu w powietrzu jest wi´ksza od 1,5% — wyst´pujà przystropowe nagromadzenia metanu,
\n
3)wyznaczone sà strefy szczególnego zagro˝enia tàpaniami.
\n

§ 320Podczas akcji przeciwpo˝arowej zakres zabezpieczeƒ przed wybuchem py∏u w´glowego ustala

\n

si´ w planie akcji.

\n

§ 321W miejscu zabudowania zapory przeciwwybuchowej wyrobisko powinno byç

\n
1)opylone do zawartoÊci co najmniej 70 % cz´Êci niepalnych sta∏ych w polach niemetanowych lub co najmniej 80 % w polach metanowych — w przypadku stosowania zapory py∏owej, lub 2. Kontrol´ zawartoÊci cz´Êci niepalnych sta∏ych lub wody przemijajàcej w pyle kopalnianym oraz iloÊci zalegajàcego py∏u w´glowego wykonuje si´ nie rzadziej ni˝ co 30 dni, natomiast pomiary intensywnoÊci osiadania py∏u wykonuje si´ nie rzadziej ni˝ co 180 dni.
\n

§ 324Przy zwalczaniu zagro˝enia wybuchem py∏u

\n

w´glowego w pomieszczeniach obiektów i urzàdzeƒ przeróbki mechanicznej w´gla stosuje si´ wymagania okreÊlone w odr´bnych przepisach.

\n

Rozdzia∏ 4 Zagro˝enie tàpaniami

\n

§ 3251. W zak∏adach górniczych prowadzàcych roboty górnicze w warunkach wyst´powania zagro˝enia

\n

tàpaniami organizuje si´:

\n
1)s∏u˝by do spraw tàpaƒ,
\n
2)stacje geofizyki górniczej, celem dokonywania bie˝àcej analizy aktywnoÊci sejsmicznej górotworu i oceny stanu zagro˝enia tàpaniami.
\n
2.W zak∏adach górniczych likwidowanych zakres i sposób zwalczania zagro˝enia tàpaniami ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 3261. Podczas prowadzenia robót górniczych na

\n

g∏´bokoÊciach wi´kszych od 400 m, w zak∏adzie górniczym okreÊla si´ mo˝liwoÊç wystàpienia zagro˝enia tàpaniami wynikajàcà z:

\n
1)ciÊnienia górotworu, prowadzenia robót górniczych, zasz∏oÊci eksploatacyjnych oraz zaburzeƒ tektonicznych,
\n
2)budowy górotworu, a zw∏aszcza wyst´powania w otoczeniu z∏o˝a grubych warstw ska∏ zwi´z∏ych i mocnych,
\n
3)naturalnej sk∏onnoÊci do tàpaƒ z∏o˝a i ska∏ otaczajàcych, Dziennik Ustaw Nr 139 — 8945 —
\n
4)zjawisk dynamicznych stwierdzonych obserwacjami.
\n
2.Ocen´ stanu zagro˝enia tàpaniami, zwalczanie tàpaƒ oraz projektowanie i prowadzenie robót górniczych w warunkach wyst´powania zagro˝enia tàpaniami wykonuje si´ w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.
\n

§ 3271. Podczas projektowania zak∏adów górniczych i nowych poziomów w zak∏adach istniejàcych

\n

okreÊla si´ aktualny i przewidywany stan zagro˝enia tàpaniami z∏o˝a (pok∏adu) lub jego cz´Êci, na podstawie wyników badaƒ z wykorzystaniem doÊwiadczeƒ w eksploatacji tego z∏o˝a (pok∏adu) w sàsiednich zak∏adach górniczych.

\n
2.Badania, o których mowa w ust. 1, z uwzgl´dnieniem warunków geologiczno-górniczych, w∏aÊciwoÊci geomechanicznych pok∏adu, oraz badania ska∏ stropowych dla celów zwiàzanych z zaliczaniem do odpowiednich stopni zagro˝enia tàpaniami wykonuje rzeczoznawca.
\n

§ 328

\n
1.W zak∏adzie górniczym wybierajàcym z∏o˝e (pok∏ad) lub jego cz´Êci zagro˝one tàpaniami projektuje si´ i prowadzi roboty górnicze w sposób ograniczajàcy powstawanie nadmiernej koncentracji napr´˝eƒ w górotworze 2. Dla z∏o˝a (pok∏adu) lub jego cz´Êci, zaliczonych na podstawie odr´bnych przepisów do odpowiedniego stopnia zagro˝enia tàpaniami, opracowuje si´ kompleksowy projekt eksploatacji; projekt opiniuje specjalna komisja, o której mowa w art. 107 ust. 8 pkt 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze, oraz zatwierdza kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n
3.Kompleksowy projekt eksploatacji zawiera w szczególnoÊci:
\n
1)charakterystyk´ z∏o˝a (pok∏adu) wraz z niezb´dnymi mapami i przekrojami,
\n
2)sposób udost´pnienia i przygotowania z∏o˝a (pok∏adu) do wybierania,
\n
3)zakres i kolejnoÊç wybierania, na okres od 3 do 6 lat oraz kierunki wybierania na okres nast´pnych 3 do 5 lat, z uwzgl´dnieniem z∏ó˝ (pok∏adów) niezagro˝onych tàpaniami, je˝eli roboty górnicze w nich prowadzone b´dà mia∏y wp∏yw na z∏o˝a (pok∏ady) zagro˝one tàpaniami,
\n
4)charakterystyk´ stosowanych systemów eksploatacji,
\n
5)sposób koordynacji projektowanych robót górniczych z robotami w sàsiednich rejonach i w sàsiednich zak∏adach górniczych,
\n
6)prognoz´ zagro˝enia tàpaniami i wstrzàsami, w okresie obowiàzywania projektu,
\n
7)wyposa˝enie i mo˝liwoÊci pomiarowe kopalnianej stacji geofizyki górniczej (w tym projekt dostosowania geometrii sieci sejsmologicznej do planowanych robót górniczych).
\n

Poz. 1169

\n

§ 329.1Eksploatacj´ pok∏adu (z∏o˝a) zagro˝onego

\n

tàpaniami prowadzi si´ bez pozostawiania resztek zdolnych do koncentracji i przenoszenia napr´˝eƒ.

\n
2.Resztek, o których mowa w ust. 1, nie mo˝na tak˝e pozostawiaç w pok∏adach w´gla niezagro˝onych tàpaniami, je˝eli mog∏yby mieç wp∏yw na pok∏ady zagro˝one tàpaniami.
\n
3.W zak∏adach górniczych wydobywajàcych rudy miedzi dopuszcza si´ pozostawienie cz´Êci s∏abo okruszcowanego lub nieokruszcowanego z∏o˝a pod warunkiem ustalenia, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, dodatkowych zasad bezpiecznego prowadzenia robót w zasi´gu oddzia∏ywania tej cz´Êci z∏o˝a.
\n

§ 330Prowadzenie robót górniczych w z∏o˝u (pok∏adzie) lub jego cz´Êciach oraz mi´dzy sàsiednimi zak∏adami górniczymi powinno byç skoordynowane

\n

w zakresie mo˝liwych wp∏ywów i wzajemnego oddzia∏ywania.

\n

§ 331Podczas projektowania zak∏adów górniczych

\n

lub nowych poziomów w tych zak∏adach uwzgl´dnia si´ mo˝liwoÊç czystego wybrania filarów ochronnych.

\n

§ 332G∏ówne wyrobiska udost´pniajàce pok∏ad

\n

w´gla lub wiàzk´ pok∏adów w´gla zagro˝onych tàpaniami wykonuje si´ w strukturze kamiennej.

\n

§ 3331. Podczas prowadzenia robót górniczych

\n

w z∏o˝u (pok∏adzie) lub jego cz´Êci, zagro˝onych tàpaniami, na bie˝àco prowadzi si´ analiz´ i ocen´ stanu tego zagro˝enia.

\n
2.W razie stwierdzenia wzrostu stanu zagro˝enia tàpaniami stosuje si´ metody i Êrodki likwidacji tego zagro˝enia oraz metody i Êrodki kontroli skutecznoÊci zastosowanej profilaktyki.
\n
3.W przypadku gdy zastosowane Êrodki, o których mowa w ust. 2, nie obni˝ajà istniejàcego stanu zagro˝enia, wstrzymuje si´ roboty w wyrobisku zwiàzane z jego post´pem do czasu podj´cia skuteczniejszych Êrodków profilaktycznych lub wprowadzenia zmian w technologii prowadzenia robót górniczych.
\n

§ 334Wybieranie pok∏adów w´gla zagro˝onych tàpaniami prowadzi si´ systemami Êcianowymi

\n

§ 335Podczas wybierania z∏o˝a rud miedzi lub jego cz´Êci zagro˝onej tàpaniami

\n
1)w warunkach zaliczenia do II lub III stopnia zagro˝enia tàpaniami tak projektuje si´ eksploatacj´, aby filary podporowe znajdowa∏y si´ w fazie wytrzyma∏oÊci pozniszczeniowej,
\n
2)przy wybieraniu wzd∏u˝ zrobów prowadzi si´ front wybierkowy w sàsiedztwie tych zrobów w taki sposób, aby wyprzedza∏ on pozosta∏à cz´Êç frontu,
\n
3)stosuje si´ zasad´ sukcesywnego upodatniania calizny wzd∏u˝ dróg dojazdowych do wyrobisk wybierkowych, w szczególnoÊci w sàsiedztwie zrobów,
\n
4)unika pozostawiania filarów oporowych; w razie koniecznoÊci pozostawienia filara oporowego jego szerokoÊç powinna wynosiç co najmniej 350 m.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8946 —

\n

§ 336W zak∏adach górniczych eksploatujàcych pok∏ady w´gla zagro˝one tàpaniami nie mo˝na dopuszczaç do krzy˝owania si´, wyprzedzania lub mijania

\n

frontów eksploatacyjnych w pok∏adach zalegajàcych we wzajemnej odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 200 m.

\n

§ 3371. Pok∏ady w´gla lub ich cz´Êci, zaliczone do

\n

III stopnia zagro˝enia tàpaniami, odpr´˝a si´ przez uprzednie wybranie pok∏adu odpr´˝ajàcego lub warstwy odpr´˝ajàcej.

\n
2.GruboÊç pok∏adu odpr´˝ajàcego lub warstwy odpr´˝ajàcej nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 1,8 m.
\n
3.W pok∏adach w´gla lub w ich cz´Êciach zaliczonych do II lub III stopnia zagro˝enia tàpaniami, w Êcianach stosuje si´ obudow´ zmechanizowanà.
\n
4.W Êcianach, o których mowa w ust. 3, przy wybieraniu grubego pok∏adu w´gla warstwami wysokoÊç pierwszej wybieranej warstwy (odpr´˝ajàcej) nie mo˝e przekraczaç 3 m.
\n

§ 338W pok∏adach w´gla lub w ich cz´Êciach, zaliczonych do II lub III stopnia zagro˝enia tàpaniami, rozpi´toÊç utrzymywanego wyrobiska Êcianowego nie

\n

mo˝e przekraczaç:

\n
1)6 m — przy wybieraniu pok∏adu z zawa∏em stropu, liczàc od ociosu w´glowego Êciany do linii zawa∏u,
\n
2)7 m — przy wybieraniu pok∏adu z podsadzkà suchà, liczàc od ociosu w´glowego Êciany do linii szczelnej podsadzki,
\n
3)10 m — przy wybieraniu pok∏adu z podsadzkà hydraulicznà, liczàc od ociosu w´glowego Êciany do linii szczelnej podsadzki.
\n

§ 339W Êcianach podsadzkowych z obudowà

\n

zmechanizowanà dopuszcza si´ stosowanie obudowy drewnianej w polu przeznaczonym do podsadzania.

\n

§ 340W pok∏adach w´gla zaliczonych do II i III

\n

stopnia zagro˝enia tàpaniami:

\n
1)w przecinkach Êcianowych niedozwolone jest stosowanie obudowy zasadniczej ze stojakami drewnianymi,
\n
2)wykonywanie osadników w w´glu jest dopuszczalne wy∏àcznie:
\n
a)w ostatnim lub najni˝szym przewidzianym do eksploatacji pok∏adzie zagro˝onym tàpaniami,
\n
b)w pok∏adzie, którego resztki nie majà wp∏ywu na sàsiednie pok∏ady,
\n
c)w bezpoÊrednim sàsiedztwie uskoków o du˝ych zrzutach,
\n
3)niedozwolone jest wykonywanie wyrobisk korytarzowych w polu wybiegu Êciany.
\n

§ 341

\n

Wszystkie wyrobiska dost´pne w polu wybiegu Êciany likwiduje si´ lub wy∏àcza z ruchu w odleg∏oÊci, od frontu Êciany, ustalonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego § 342 1. W z∏o˝u rud miedzi lub w jego cz´Êci, zaliczonym do II lub III stopnia zagro˝enia tàpaniami, niedozwolone jest równoczesne wykonywanie, przed Poz. 1169 frontem wybierkowym, wyrobisk usytuowanych równolegle do prowadzonego frontu.

\n
2.W z∏o˝u rud miedzi lub jego cz´Êci, zaliczonym do II lub III stopnia zagro˝enia tàpaniami, osadniki lokalizuje si´ i wykonuje w taki sposób, aby po zakoƒczeniu eksploatacji danej cz´Êci z∏o˝a nie pozostawa∏y resztki calizny mi´dzy tymi osadnikami a zrobami.
\n

§ 343

\n
1.Wyrobiska korytarzowe w pok∏adach w´gla zaliczonych do III stopnia zagro˝enia tàpaniami, prowadzone równolegle do kraw´dzi eksploatacji, powinny znajdowaç si´ poza strefà oddzia∏ywania tych kraw´dzi.
\n
2.Dopuszcza si´ wykonywanie wyrobiska korytarzowego w strefie oddzia∏ywania kraw´dzi, na warunkach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, je˝eli d∏ugoÊç odcinka drà˝onego wyrobiska w tej strefie nie przekracza 100 m.
\n

§ 344W z∏o˝u (pok∏adzie) lub jego cz´Êci, zaliczonym do II lub III stopnia zagro˝enia tàpaniami, przy

\n

prowadzeniu wyrobisk korytarzowych na zbicie, jeden z przodków zatrzymuje si´ w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 30 m od siebie.

\n

§ 3451. W pok∏adach w´gla zaliczonych do II lub III

\n

stopnia zagro˝enia tàpaniami, w wyrobiskach korytarzowych, stosuje si´ stalowà obudow´ podatnà lub z ograniczonà podatnoÊcià.

\n
2.Przy drà˝eniu wyrobiska korytarzowego w poprzek u∏awicenia grubego pok∏adu w´gla zaliczonego do II lub III stopnia zagro˝enia tàpaniami, stosuje si´ obudow´ zamkni´tà lub odpowiednio wzmocnionà.
\n
3.W pok∏adach w´gla, po stwierdzeniu wyraênego wzrostu zagro˝enia tàpaniami w wyrobisku korytarzowym drà˝onym kombajnem, urabianie kombajnem wstrzymuje si´. Wznowienie urabiania kombajnem mo˝e nastàpiç po likwidacji lub ograniczeniu tego zagro˝enia.
\n

§ 3461. W wyrobiskach wykonanych w z∏o˝ach

\n

(pok∏adach) zagro˝onych tàpaniami wyznacza si´ i aktualizuje strefy szczególnego zagro˝enia tàpaniami, przy wejÊciu do których instaluje si´ Êrodki ∏àcznoÊci ogólnokopalnianej.

\n
2.W zak∏adach górniczych wydobywajàcych rudy miedzi kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala miejsca zainstalowania Êrodków ∏àcznoÊci, o których mowa w ust. 1.
\n

Rozdzia∏ 5 Zagro˝enia po˝arowe

\n

§ 3471. Zak∏ad górniczy powinien posiadaç

\n
1)odpowiednio zorganizowanà i wyposa˝onà s∏u˝b´ przeciwpo˝arowà,
\n
2)sprz´t przeciwpo˝arowy i ratowniczy oraz Êrodki gaÊnicze,
\n
3)plan akcji przeciwpo˝arowej dla podziemnej cz´Êci zak∏adu górniczego, Dziennik Ustaw Nr 139 — 8947 —
\n
4)regulamin organizacji i wyposa˝enia s∏u˝by przeciwpo˝arowej na powierzchni — zak∏adowej stra˝y po˝arnej lub innej jednostki ratowniczej, uzgodniony z w∏aÊciwà terenowo komendà Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej.
\n
2.Do zadaƒ s∏u˝by przeciwpo˝arowej na powierzchni zak∏adu górniczego nale˝y organizowanie ochrony przeciwpo˝arowej w zak∏adzie górniczym oraz nadzór nad stanem zabezpieczenia przeciwpo˝arowego terenu, obiektów i urzàdzeƒ, a w szczególnoÊci:
\n
1)organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczo-gaÊniczej podczas walki z po˝arami, kl´skami ˝ywio∏owymi i innymi miejscowymi zagro˝eniami,
\n
2)ustalenie podstawowych kierunków i metod profilaktyki przeciwpo˝arowej i nadzór nad ich realizacjà,
\n
3)prowadzenie nadzoru i kontroli stanu zabezpieczenia przeciwpo˝arowego obiektów i urzàdzeƒ, zgodnie z harmonogramem kontroli zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego,
\n
4)wspó∏dzia∏anie, w zakresie post´pu technicznego, w zabezpieczeniu przeciwpo˝arowym obiektów i urzàdzeƒ,
\n
5)udzia∏ w post´powaniach wyjaÊniajàcych okolicznoÊci i przyczyny powstania po˝arów oraz rozprzestrzeniania si´ po˝arów, a tak˝e opracowywanie wniosków zmierzajàcych do poprawy sytuacji po˝arowej,
\n
6)ustalenie programów i zasad prowadzenia szkoleƒ przeciwpo˝arowych i wspó∏udzia∏ w szkoleniach oraz nadzór nad ich realizacjà,
\n
7)ustalenie potrzeb i zasad zabezpieczenia obiektów, maszyn i urzàdzeƒ w sprz´t i instalacje przeciwpo˝arowe,
\n
8)wspó∏dzia∏anie, z terenowymi komendami Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, w zakresie zabezpieczenia operacyjnego zak∏adu górniczego,
\n
9)opiniowanie programów modernizacyjno-rozwojowych zak∏adu górniczego, w zakresie ich zgodnoÊci z wymaganiami ochrony przeciwpo˝arowej, oraz uczestniczenie w komisjach odbioru nowych lub modernizowanych obiektów i urzàdzeƒ,
\n
10)opracowywanie analiz stanu zabezpieczenia przeciwpo˝arowego zak∏adu górniczego oraz przedstawianie kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego wniosków w zakresie poprawy stanu bezpieczeƒstwa przeciwpo˝arowego.
\n
3.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, w uzasadnionych przypadkach, mo˝e spe∏niç obowiàzek zorganizowania s∏u˝by przeciwpo˝arowej dla powierzchni zak∏adu górniczego przez:
\n
1)organizacj´ sta∏ej wspó∏pracy s∏u˝b przeciwpo˝arowych kilku zak∏adów górniczych,
\n
2)powierzenie Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej prowadzenia dzia∏aƒ ratowniczo-gaÊniczych, przy czym wymagania okreÊlone w ust. 2 pkt 2—10 realizowaç b´dzie s∏u˝ba wyznaczona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n

Poz. 1169 4. W zak∏adzie górniczym wydobywajàcym w´giel kamienny prowadzi si´ rozpoznanie dotyczàce mo˝liwoÊci samozapalenia si´ w´gla. Sposób pobierania próbek w´gla, w celu przeprowadzenia badaƒ samozapalnoÊci i oznaczenia wskaênika samozapalnoÊci, okreÊlajà Polskie Normy.

\n

§ 3481. W sk∏ad s∏u˝by przeciwpo˝arowej zak∏adu

\n

górniczego wchodzà, wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, osoby kierownictwa i dozoru ruchu, w tym kierownik s∏u˝by przeciwpo˝arowej, a w przypadku podziemnej cz´Êci zak∏adu górniczego — s∏u˝ba wentylacyjna oraz s∏u˝by ratownictwa górniczego.

\n
2.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala:
\n
1)obowiàzki osób kierownictwa i dozoru ruchu w zakresie ochrony przeciwpo˝arowej i prowadzenia akcji przeciwpo˝arowej,
\n
2)zakresy dzia∏ania s∏u˝b przeciwpo˝arowych w zak∏adzie górniczym, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych w odr´bnych przepisach dotyczàcych dzia∏alnoÊci s∏u˝by przeciwpo˝arowej dla powierzchni zak∏adu górniczego,
\n
3)zasady wspó∏dzia∏ania z w∏aÊciwymi jednostkami Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej, w przypadku wystàpienia po˝aru na powierzchni.
\n

§ 349Osoby kierownictwa i dozoru ruchu wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego przeprowadzajà, w okresach pó∏rocznych, przeszkolenia

\n

pracowników w zakresie:

\n
1)zagro˝enia po˝arowego,
\n
2)zasad zachowania si´ podczas po˝aru,
\n
3)sposobów gaszenia po˝arów,
\n
4)pos∏ugiwania si´ sprz´tem przeciwpo˝arowym oraz Êrodkami stosowanymi do gaszenia po˝aru.
\n

§ 3501. W zak∏adzie górniczym wyznacza si´ drogi ucieczkowe, które powinny byç odpowiednio oznakowane

\n
2.Aktualne schematy dróg ucieczkowych z oddzia∏ów górniczych umieszcza si´ w miejscach, w których dokonywany jest podzia∏ pracy.
\n
3.Pracowników zatrudnionych w oddzia∏ach górniczych zapoznaje si´, co najmniej raz na pó∏ roku, z drogami ucieczkowymi.
\n

§ 351W∏aÊciwy organ nadzoru górniczego, co najmniej raz w roku, sprawdza stan przygotowania zak∏adu górniczego do prowadzenia akcji przeciwpo˝arowej

\n

§ 3521. W wyrobiskach niedozwolone jest posiadanie lub palenie tytoniu oraz posiadanie Êrodków do

\n

wzniecania ognia.

\n
2.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zapewnia przeprowadzenie, co najmniej raz w miesiàcu, szczegó∏owych kontroli w zakresie przestrzegania zakazu, o którym mowa w ust. 1.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8948 —

\n

§ 3531. Zak∏ad górniczy wyposa˝a si´ w

\n
1)urzàdzenia i sprz´t przeciwpo˝arowy rozmieszczone w wyrobiskach oraz obiektach i pomieszczeniach na powierzchni,
\n
2)przeciwpo˝arowe rurociàgi i zbiorniki wodne dla ich zasilania.
\n
2.Rozmieszczenie, utrzymywanie i kontrol´ urzàdzeƒ oraz sprz´tu przeciwpo˝arowego, rurociàgów i zbiorników, o których mowa w ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
\n

§ 3541. W zak∏adzie górniczym znajdujà si´

\n
1)przeciwpo˝arowe komory poziomowe,
\n
2)przeciwpo˝arowe komory oddzia∏owe, w przypadku zak∏adów wydobywajàcych kopaliny palne,
\n
3)magazyn awaryjny w razie eksploatacji pok∏adów zaliczonych do IV kategorii zagro˝enia metanowego.
\n
2.Przeciwpo˝arowe komory oraz magazyny, o których mowa w ust. 1, lokalizuje si´, buduje i wyposa˝a w urzàdzenia, sprz´t oraz materia∏y, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w Polskich Normach.
\n

§ 3551. Wie˝e szybowe, budynki przyszybowe

\n

oraz inne budynki w promieniu 20 m od wlotu do szybu, sztolni lub upadowej wykonuje si´ z materia∏ów niepalnych.

\n
2.Wloty do szybów, sztolni i upadowych z powierzchni wyposa˝a si´ w urzàdzenia niepalne pozwalajàce na szybkie i szczelne zamkni´cie wyrobisk w razie po˝aru na powierzchni.
\n
3.Obudow´ oraz uzbrojenie szybów systematycznie oczyszcza si´, a ∏atwo zapalne materia∏y niezw∏ocznie usuwa.
\n

§ 3561. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych

\n

kopalin´ palnà w drà˝onych i przebudowywanych wyrobiskach korytarzowych stosuje si´ obudow´, opink´ i rozpory z materia∏ów niepalnych, z zastrze˝eniem ust. 2.

\n
2.W uzasadnionych przypadkach kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e zezwoliç na stosowanie opinki i rozpór z drewna, je˝eli:
\n
1)mi´dzy wszystkimi odrzwiami obudowy znajdujà si´ co najmniej 3 rozpory z materia∏ów niepalnych,
\n
2)w odleg∏oÊci co 100 m wykonywane sà strefy o d∏ugoÊci co najmniej 20 m z opinkà i rozporami z materia∏ów niepalnych.
\n
3.W zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopalin´ niepalnà wszystkie skrzy˝owania wyrobisk wykonuje si´ w obudowie z materia∏ów co najmniej trudno zapalnych, na d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 10 m we wszystkich kierunkach.
\n

§ 3571. Komory podziemne wykonuje si´ w kamieniu lub w z∏o˝u kopaliny niepalnej

\n
2.W uzasadnionych przypadkach dopuszcza si´ wykonanie komór w z∏o˝u kopaliny palnej, o ile b´dà Poz. 1169 wykonane w obudowie z materia∏ów niepalnych, zapewniajàcej skutecznà izolacj´ kopaliny palnej.
\n

§ 3581. Na wszystkich poziomach w pobli˝u szybów wdechowych zabudowuje si´ przeciwpo˝arowe

\n

tamy bezpieczeƒstwa z drzwiami.

\n
2.W zak∏adach górniczych eksploatujàcych z∏o˝e kopaliny palnej wykonuje si´:
\n
1)przeciwpo˝arowe tamy bezpieczeƒstwa z drzwiami — w pràdach grupowych wlotowych oraz we wlotowych i wylotowych pràdach rejonowych oraz pràdach niezale˝nych, przewietrzajàcych komory,
\n
2)przeciwpo˝arowe tamy bezpieczeƒstwa bez drzwi — na wszystkich poziomach przy szybach wydechowych oraz w miejscach ustalonych przez kierownika dzia∏u wentylacji, wewnàtrz rejonów wentylacyjnych.
\n
3.Przeciwpo˝arowe tamy bezpieczeƒstwa utrzymuje si´ w takim stanie, aby niezw∏ocznie mog∏y byç zamykane, a przy tamach bezpieczeƒstwa bez drzwi gromadzi si´ materia∏ niezb´dny do ich szybkiego zamkni´cia.
\n

§ 359

\n
1.Rozdzielnie elektroenergetyczne Êredniego napi´cia zasilajàce urzàdzenia g∏ównego odwadniania, ∏adownie akumulatorów, sta∏e sk∏ady paliw i Êrodków smarnych oraz miejsca nape∏niania zbiorników maszyn umieszcza si´ w komorach, o których mowa w § 357, przewietrzanych niezale˝nym pràdem powietrza, zlokalizowanych w polach niemetanowych lub wyrobiskach zaliczonych do pomieszczeƒ ze stopniem „a” niebezpieczeƒstwa wybuchu.
\n
2.Rozdzielnie elektroenergetyczne Êredniego napi´cia niewymienione w ust. 1 przewietrza si´ op∏ywowym pràdem powietrza.
\n
3.Przez komory, o których mowa w ust. 1, powinna przep∏ywaç iloÊç powietrza uniemo˝liwiajàca powstanie wybuchowej mieszaniny wydzielajàcych si´ gazów lub par z powietrzem.
\n
4.Komory, o których mowa w ust. 1, wyposa˝a si´ w:
\n
1)odpowiednie urzàdzenia i sprz´t przeciwpo˝arowy,
\n
2)tam´ z drzwiami — z materia∏ów niepalnych, od strony ka˝dego wlotu powietrza.
\n
5.Komory wyznaczone przez kierownika dzia∏u wentylacji wyposa˝a si´ w samoczynne urzàdzenia gaÊnicze, klapy do samoczynnego zamkni´cia okien wentylacyjnych w tamach oraz urzàdzenia sygnalizujàce do dyspozytorni zagro˝enie po˝arowe.
\n

§ 3601. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych

\n

kopaliny palne przenoÊniki taÊmowe w wyrobiskach wyposa˝a si´ w taÊm´ trudno palnà, urzàdzenia kontroli ruchu oraz samoczynnie uruchamiane urzàdzenia gaÊnicze.

\n
2.W zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny niepalne nowo instalowane przenoÊniki taÊmowe w wyrobiskach wyposa˝a si´ w taÊm´ trudno palnà, Dziennik Ustaw Nr 139 — 8949 — urzàdzenia kontroli ruchu przenoÊnika oraz urzàdzenia gaÊnicze. W przypadku gdy przenoÊniki taÊmowe zostanà wyposa˝one w taÊm´ trudno palnà niespe∏niajàcà kryterium samogaÊni´cia, instaluje si´ urzàdzenia gaÊnicze samoczynnie uruchamiane.
\n

§ 3611. W zak∏adach górniczych wyposa˝onych

\n

w instalacj´ podsadzki hydraulicznej lub instalacj´ do podawania py∏u dymnicowego rurociàg podsadzkowy doprowadza si´ do ka˝dej nowo uruchamianej Êciany zawa∏owej, w której przewiduje si´ przypinanie warstw w´gla lub pozostawianie w´gla w zrobach.

\n
2.W zak∏adach górniczych niemajàcych instalacji, o których mowa w ust. 1, stosuje si´ Êrodki zast´pcze, okreÊlone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 3621. W wyrobiskach oraz na nadszybiach niedopuszczalne jest stosowanie maszyn i urzàdzeƒ majàcych w uk∏adach hydraulicznych olej palny lub emulsj´

\n

palnà:

\n
1)z uk∏adem hydraulicznym z obwodami otwartymi o pojemnoÊci wi´kszej od 50 dm3 w ka˝dym odr´bnie pracujàcym uk∏adzie,
\n
2)z uk∏adem hydraulicznym, w którym elementy (zespo∏y) hydrauliczne sà zabudowane na zewnàtrz, a d∏ugoÊç przewodów ∏àczàcych te elementy jest wi´ksza ni˝ 50 m.
\n
2.Maszyny i inne urzàdzenia z uk∏adami hydraulicznymi o pojemnoÊci oleju palnego lub emulsji palnej wi´kszej ni˝ 250 dm3 wyposa˝a si´ w samoczynnie uruchamiane lub sterowane urzàdzenia gaÊnicze.
\n

Poz. 1169 2. Wyrobiska Êcianowe po zakoƒczeniu eksploatacji likwiduje si´ w okresie nieprzekraczajàcym czasu inkubacji po˝aru, ale w terminie nie d∏u˝szym ni˝ 3 miesiàce. W uzasadnionych przypadkach kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e przed∏u˝yç okres likwidacji wyrobiska Êcianowego, na warunkach okreÊlonych w projekcie technicznym, o którym mowa w § 42 ust. 1.

\n
3.W wyrobiskach zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopalin´ palnà stosuje si´ wczesne wykrywanie po˝arów endogenicznych, w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.
\n

§ 366

\n
1.Niedopuszczalne jest wykonywanie ci´cia, spawania, zgrzewania lub lutowania metali w podziemnych wyrobiskach, z wyjàtkiem:
\n
1)podziemnych wyrobisk w zak∏adach górniczych niemajàcych pól metanowych i wydobywajàcych kopaliny niepalne,
\n
2)szybów wdechowych oraz szybów wydechowych, którymi jest odprowadzane powietrze z pok∏adów niemetanowych oraz z pól metanowych I i II kategorii zagro˝enia metanowego,
\n
3)komór wykonanych w obudowie niepalnej, przewietrzanych niezale˝nym pràdem powietrza, zlokalizowanych w pok∏adach niemetanowych lub w wyrobiskach zaliczonych do pomieszczeƒ ze stopniem „a” niebezpieczeƒstwa wybuchu,
\n
4)wyrobisk korytarzowych na odcinku z elektrycznà trakcjà przewodowà, w zakresie dotyczàcym trakcji.
\n

§ 3631. Niedopuszczalne jest przechowywanie

\n

smarów, olejów i innych materia∏ów ∏atwo zapalnych:

\n
2.Przez ci´cie metali, o których mowa w ust. 1, rozumie si´ ci´cie gazowe lub ∏ukiem elektrycznym.
\n
1)w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 50 m od wlotów wyrobisk wdechowych na powierzchni, 3. Przez zgrzewanie i lutowanie, o którym mowa w ust. 1, rozumie si´ zgrzewanie lub lutowanie metali przy u˝yciu otwartego p∏omienia.
\n
2)w drà˝onych wyrobiskach korytarzowych przewietrzanych za pomocà lutniociàgów.
\n
2.Smary, oleje i inne materia∏y ∏atwo zapalne transportuje si´ w wyrobiskach oraz przechowywuje w komorach wy∏àcznie w zamkni´tych naczyniach metalowych.
\n
4.Ci´cie, spawanie, zgrzewanie lub lutowanie metali w przypadkach, o których mowa w ust. 1, oraz na wie˝ach szybowych wykonuje si´ ka˝dorazowo na warunkach ustalonych w zezwoleniu wydanym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n
3.Zu˝yte smary, oleje i inne materia∏y ∏atwo zapalne niezw∏ocznie usuwa si´ na powierzchni´.
\n

§ 3671. Osoba przebywajàca w wyrobiskach powinna

\n

§ 3641. Komory paliw, sta∏e komory nape∏niania

\n

zbiorników maszyn, komory Êrodków smarnych oraz maszyny do transportu paliw i Êrodków smarych oraz nape∏niania nimi innych maszyn i urzàdzeƒ wyposa˝a si´ w sta∏à, samoczynnie uruchamianà instalacj´ gaÊniczà.

\n
2.Komory, o których mowa w ust. 1, podlegajà badaniom odbiorczym przez rzeczoznawc´.
\n

§ 3651. Przy równoczesnym prowadzeniu kilku

\n

Êcian z zawa∏em stropu ze wspólnymi chodnikami mi´dzyÊcianowymi w warunkach zagro˝enia po˝arami endogenicznymi w zrobach, gdy odleg∏oÊç mi´dzy Êcianami jest wi´ksza ni˝ 40 m, izoluje si´ chodnik mi´dzyÊcianowy od zrobów.

\n
1)mieç przydzielony sprz´t oczyszczajàcy ucieczkowy (poch∏aniacz ochronny górniczy) albo sprz´t izolujàcy uk∏ad oddechowy (aparat regeneracyjny ucieczkowy lub powietrzny butlowy),
\n
2)byç przeszkolona w zakresie pos∏ugiwania si´ tym sprz´tem,
\n
3)potwierdziç odbycie przeszkolenia w∏asnor´cznym podpisem.
\n
2.Osoba, której przydzielono sprz´t, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, powinna:
\n
1)posiadaç go przy sobie, od chwili zjazdu do wyrobisk do chwili wyjazdu na powierzchni´,
\n
2)pos∏ugiwaç si´ nim zgodnie z instrukcjà u˝ytkowania oraz chroniç przed uszkodzeniem, Dziennik Ustaw Nr 139 — 8950 —
\n
3)odbywaç okresowe szkolenia teoretyczne i praktyczne w zakresie pos∏ugiwania si´ takim sprz´tem.
\n
3.Osoby przebywajàce w wyrobiskach korytarzowych drà˝onych w w´glu, przewietrzanych wentylacjà odr´bnà na d∏ugoÊci powy˝ej 300 m, posiadajà przy sobie aparaty regeneracyjne ucieczkowe.
\n
4.Kontrol´ przestrzegania wymagaƒ okreÊlonych w ust. 2 i 3 wykonujà osoby dozoru ruchu zak∏adu górniczego.
\n
5.Przed wejÊciem do wyrobiska lub rejonu zak∏adu górniczego, w którym obowiàzuje posiadanie aparatu regeneracyjnego lub powietrznego butlowego, umieszcza si´ w widocznym miejscu tablice o nast´pujàcej treÊci: „Osobom nieposiadajàcym aparatu regeneracyjnego ucieczkowego lub powietrznego butlowego wst´p wzbroniony”.
\n

§ 3681. Ucieczkowy sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego przeznaczony jest wy∏àcznie do samoratowania si´ ludzi i stanowi indywidualne zabezpieczenie

\n

uk∏adu oddechowego u˝ytkownika w razie wystàpienia atmosfery nienadajàcej si´ do oddychania.

\n
2.Dla indywidualnego zabezpieczenia uk∏adu oddechowego u˝ytkownika mo˝na stosowaç tylko taki ucieczkowy sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego, który zosta∏ dopuszczony do stosowania w zak∏adach górniczych na podstawie odr´bnych przepisów.
\n
3.Niedozwolone jest u˝ywanie ucieczkowego sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego do wykonywania prac podczas akcji ratowniczych.
\n

§ 3691. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zapewnia pomieszczenia do przechowywania, wydawania, konserwacji oraz kontroli sprz´tu ochrony uk∏adu

\n

oddechowego.

\n
2.Ucieczkowy sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego przechowuje si´ na powierzchni zak∏adu górniczego w specjalnie do tego celu przeznaczonych pomieszczeniach, zwanych „punktami wydawczymi”, zlokalizowanych na drodze dojÊcia do szybu zjazdowego.
\n
3.Kierownik dzia∏u wentylacji jest odpowiedzialny za gospodark´ ucieczkowym sprz´tem ochrony uk∏adu oddechowego oraz obs∏ug´, konserwacj´ i kontrol´ tego sprz´tu.
\n
4.Kierownik punktu wydawczego ucieczkowego sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego, wyznaczony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, jest odpowiedzialny za:
\n

Poz. 1169 5. W przypadku gdy liczba aparatów regeneracyjnych ucieczkowych lub powietrznych butlowych w punkcie wydawczym zak∏adu górniczego nie przekracza 200 sztuk, nadzór, obs∏ug´, napraw´, konserwacj´ i kontrol´ tych aparatów mo˝e prowadziç kopalniana stacja ratownictwa górniczego.

\n
6.Podzia∏ ucieczkowego sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego okreÊla Polska Norma.
\n
7.Szczegó∏owe zasady gospodarowania ucieczkowym sprz´tem ochrony uk∏adu oddechowego oraz sprawy zwiàzane ze szkoleniem w zakresie jego u˝ywania okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
\n

§ 3701. Przez po˝ar podziemny rozumie si´ wystàpienie w wyrobisku podziemnym otwartego ognia —

\n

˝arzàcej lub palàcej si´ p∏omieniem otwartym substancji oraz utrzymywanie si´ w powietrzu kopalnianym dymów lub utrzymywanie si´ w przep∏ywowym pràdzie powietrza st´˝enia tlenku w´gla powy˝ej 0,0026%.

\n
2.Pojawienie si´ w powietrzu kopalnianym dymów lub tlenku w´gla w iloÊci powy˝ej 0,0026%, w wyniku stosowania dopuszczalnych procesów technologicznych, w szczególnoÊci robót strza∏owych, prac spawalniczych, pracy maszyn z nap´dem spalinowym lub wydzielania si´ tlenku w´gla wskutek urabiania, nie podlega zg∏oszeniu i rejestrowaniu jako po˝ar podziemny.
\n
3.Zasady post´powania w razie zaistnienia po˝aru podziemnego, w tym prowadzenia akcji ratowniczej, okreÊlajà odr´bne przepisy.
\n

§ 3711. Stan po˝aru w otamowanym polu okresowo kontroluje si´

\n
2.Granice pola po˝arowego wraz z tamami po˝arowymi oznacza si´ na mapach wentylacyjnych i pok∏adowych.
\n

§ 3721. Akcjà ratowniczo-gaÊniczà na powierzchni

\n

zak∏adu górniczego kieruje kierownik ruchu zak∏adu górniczego, a komendant stra˝y po˝arnej (kierownik innej jednostki ratowniczej) lub osoba przez niego wyznaczona prowadzi t´ akcj´.

\n
2.W stra˝y po˝arnej (jednostce ratowniczej) podczas akcji ratowniczo-gaÊniczej stosuje si´ regulaminy i zasady obs∏ugi sprz´tu obowiàzujàce w Paƒstwowej Stra˝y Po˝arnej.
\n
3.Kierujàcy akcjà ratowniczo-gaÊniczà jest uprawniony do:
\n
1)wydawania rozkazów i poleceƒ,
\n
2)podzia∏u terenu akcji na odcinki bojowe i wyznaczania ich dowódców,
\n
3)powo∏ania sztabu akcji lub zespo∏u doradców sk∏adajàcych si´ ze specjalistów ró˝nych dziedzin.
\n
1)prawid∏owe funkcjonowanie punktu wydawczego, stan techniczny ucieczkowego sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego i w∏aÊciwe szkolenie pracowników w u˝ytkowaniu tego sprz´tu, 4. Ka˝da osoba, która zauwa˝y∏a po˝ar, natychmiast:
\n
2)w∏aÊciwà obs∏ug´, konserwacj´ i kontrol´ ucieczkowego sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego przez pracowników przeszkolonych w tym zakresie.
\n
1)alarmuje:
\n
a)pracowników zatrudnionych w rejonie po˝aru,
\n
b)dyspozytora ruchu zak∏adu górniczego, Dziennik Ustaw Nr 139 — 8951 —
\n
2)przyst´puje do akcji ratowniczo-gaÊniczej, polegajàcej na:
\n
a)ratowaniu ˝ycia zagro˝onych osób,
\n
b)gaszeniu po˝aru za pomocà urzàdzeƒ i sprz´tu gaÊniczego,
\n
c)wykonywaniu poleceƒ kierujàcego akcjà ratowniczà.
\n

Rozdzia∏ 6 Zagro˝enie wodne

\n

§ 3731. W zak∏adzie górniczym wykonuje si´ co

\n

najmniej dwa razy w roku pomiary dop∏ywu wód do wyrobisk, a co najmniej raz w roku — analiz´ chemicznà tych wód.

\n
2.Zak∏ad górniczy ma, odpowiedni do przewidywanego dop∏ywu wód, system odwadniania zabezpieczajàcy wyrobiska przed zatopieniem.
\n
3.W zak∏adzie górniczym, w którym wyst´pujà zagro˝enia wodne, prowadzi si´ obserwacje hydrogeologiczne w zakresie ustalonym przez geologa górniczego.
\n

§ 3741. Podczas prowadzenia robót górniczych

\n

w zak∏adzie górniczym lub jego cz´Êciach zaliczonych, na podstawie odr´bnych przepisów, do II stopnia zagro˝enia wodnego:

\n
1)wyrobiska wybierkowe prowadzi si´ wy∏àcznie w partiach rozpoznanych wyrobiskami korytarzowymi lub badawczymi otworami wiertniczymi,
\n
2)wyrobiska wybierkowe prowadzone do pola wyprzedza si´ wyrobiskami korytarzowymi lub otworami badawczymi na odleg∏oÊç co najmniej 50 m, Poz. 1169 2. Aktualne schematy dróg ucieczkowych z zagro˝onych wyrobisk umieszcza si´ w miejscach dokonywania podzia∏u pracy.
\n
3.Osoby kierownictwa i dozoru ruchu, wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, okresowo pouczajà pracowników o zagro˝eniu wodnym, w tym o drogach ucieczkowych, sposobie i kierunku wycofywania si´ w wypadku wdarcia si´ wody lub mieszaniny wody z luênym materia∏em skalnym oraz o sygnalizacji alarmowej.
\n

§ 376

\n

Drà˝enie wyrobiska przez stref´, z której mo˝e nastàpiç wdarcie wody lub mieszaniny wody z luênym materia∏em, wykonuje si´ na podstawie technologii bezpiecznego prowadzenia robót, zaopiniowanej przez kopalniany zespó∏ do spraw zagro˝eƒ wodnych i zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n

§ 377Niedopuszczalne jest tworzenie zbiornika

\n

wodnego w wyrobisku górniczym, zrobach lub w górotworze, je˝eli móg∏by stanowiç zagro˝enie dla innych istniejàcych wyrobisk górniczych lub sàsiednich zak∏adów górniczych.

\n

§ 3781. Wprowadzanie wód do wyrobiska górniczego lub zrobów oraz wt∏aczanie wód do górotworu

\n

wymaga opracowania odpowiedniego projektu technicznego okreÊlajàcego warunki gromadzenia si´ wody w zrobach, górotworze lub jej odprowadzania oraz kontroli bilansu wodnego, zaopiniowanego przez kopalniany zespó∏ do spraw zagro˝eƒ wodnych i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n
2.Przepis ust. 1 stosuje si´ do wt∏aczania wód do wyrobisk i górotworu tak˝e w przypadku likwidacji zak∏adu górniczego.
\n
3)stanowiska pracy okreÊlone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego wyposa˝a si´ w sygnalizacj´ alarmowà oraz wyznacza dla nich drogi ucieczkowe.
\n
3.Wt∏oczenie wody do wyrobisk górniczych lub zrobów, w okresie likwidacji zak∏adu górniczego lub jego cz´Êci, wymaga opinii zespo∏ów do spraw zagro˝eƒ wodnych sàsiednich zak∏adów górniczych oraz wymaga uzyskania opinii rzeczoznawcy.
\n
2.Podczas prowadzenia robót górniczych w zak∏adzie górniczym lub jego cz´Êci zaliczonych, na podstawie odr´bnych przepisów, do III stopnia zagro˝enia wodnego, oprócz wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1:
\n
4.Przepisy ust. 1 i 2 nie naruszajà przepisów prawa wodnego.
\n
1)w miejscu sta∏ych stanowisk pracy instaluje si´ sygnalizacj´ alarmowà oraz wyznacza drogi ucieczkowe,
\n
2)opracowuje plan akcji ratowniczej wraz z instalacjà sygnalizacji alarmowej, na wypadek wdarcia si´ wody lub mieszaniny wody z luênym materia∏em skalnym do wyrobisk górniczych.
\n
3.Szczegó∏owy zakres i sposób prowadzenia robót górniczych w warunkach, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 3751. Drogi ucieczkowe, o których mowa

\n

w § 374, odpowiednio oznakowuje si´, oÊwietla sta∏ym Êwiat∏em elektrycznym oraz wyposa˝a w Êrodki ∏àcznoÊci, w zakresie ustalonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n
5.Dla rozpoznawania warunków wodnych wykonuje si´ z powierzchni lub wyrobisk badawcze otwory wiertnicze, w przypadkach okreÊlonych w § 58.
\n
6.Ka˝dy badawczy otwór wiertniczy z wyrobiska górniczego dla rozpoznania warunków wodnych wyposa˝a si´ w rur´ obsadowà z zasuwà i manometrem, której szczelnoÊç i wytrzyma∏oÊç sprawdza si´ na ciÊnienie co najmniej 50% wy˝sze od maksymalnego spodziewanego.
\n
7.Otwory badawcze, o których mowa w ust. 5, po odwierceniu i wykonaniu badaƒ likwiduje si´ lub pozostawia dla drena˝u; o pozostawieniu badawczych otworów wiertniczych dla drena˝u decyduje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 379Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, na

\n

wniosek geologa górniczego, okreÊla wyrobiska, Dziennik Ustaw Nr 139 — 8952 — w których wykonuje si´ wyprzedzajàce otwory wiertnicze, rozpoznajàce górotwór na odleg∏oÊç nie mniejszà ni˝ 4 m.

\n

§ 380Prace zwiàzane z odwadnianiem wykonuje

\n

si´ zgodnie z projektem, zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n

§ 3811. Przed rozpocz´ciem prowadzenia robót

\n

górniczych w kierunku lub w sàsiedztwie zatopionych wyrobisk lub innych zbiorników wodnych, uskoków wodonoÊnych, zawodnionych warstw nadk∏adu odprowadza si´ nagromadzone wody, a w razie braku takiej mo˝liwoÊci wyznacza filar bezpieczeƒstwa.

\n
2.Filar bezpieczeƒstwa nie mo˝e byç naruszony robotami górniczymi.
\n

§ 3821. Wyrobiska zagro˝one wdarciem wody lub

\n

mieszaniny wody z luênym materia∏em wyposa˝a si´ w odpowiednie tamy wodne.

\n
2.O koniecznoÊci budowy tam wodnych, ich rodzaju, sposobie obs∏ugi i kontroli decyduje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n
3.Tam´ wodnà wykonuje si´ na podstawie projektu technicznego zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 3831. Przed ka˝dà tamà wodnà z drzwiami powinien znajdowaç si´ telefon oraz urzàdzenie nadawcze

\n

do sygnalizacji alarmowej, odbieranej we wszystkich czynnych wyrobiskach za tamà.

\n
2.Osoby przebywajàce w zagro˝onych wyrobiskach powinny byç pouczone o sposobie zamykania tam.
\n

§ 3841. Powierzchniowe i podziemne zbiorniki

\n

wodne, uskoki wodonoÊne i otwory wiertnicze oraz wyznaczone dla nich filary bezpieczeƒstwa i filary ochronne nanosi si´ na mapach pok∏adów i poziomów, dla których mogà stanowiç zagro˝enie.

\n
2.Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do warstw wodonoÊnych.
\n

§ 3851. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu zak∏adu górniczego dokumentujà oraz przekazujà geologowi górniczemu informacje i uwagi o stanie zagro˝enia

\n

wodnego.

\n
2.Geolog górniczy dokumentuje ka˝de wdarcie wody lub mieszaniny wody z luênym materia∏em.
\n
3.Wody mogà byç odprowadzane do wyrobiska lub zrobów sàsiednich zak∏adów górniczych po uzgodnieniu mi´dzy zainteresowanymi zak∏adami górniczymi i powiadomieniu w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.
\n

Rozdzia∏ 7 Zagro˝enie radiacyjne naturalnymi substancjami promieniotwórczymi

\n

§ 386

\n

W podziemnych zak∏adach górniczych, w wyrobiskach zagro˝onych radiacyjnie, w których Poz. 1169 podczas wykonywania pracy istnieje mo˝liwoÊç otrzymania rocznej dawki efektywnej powy˝ej 1 mSv, wprowadza si´ metody organizacji pracy uniemo˝liwiajàce przekroczenie limitu u˝ytkowego 20 mSv.

\n

§ 3871. W podziemnym zak∏adzie górniczym prowadzi si´ pomiary zagro˝enia radiacyjnego naturalnymi substancjami promieniotwórczymi

\n
2.W zak∏adzie górniczym, w którym wyst´puje zagro˝enie radiacyjne, prowadzi si´ pomiary i ocenia stan zagro˝enia.
\n
3.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego wyznacza osob´ sprawujàcà nadzór nad ochronà przed naturalnymi substancjami promieniotwórczymi oraz osoby dozoru ruchu odpowiedzialne za prowadzenie pomiarów.
\n
4.Sposób wykonywania pomiarów, dokumentowania wyników oraz oceny stanu zagro˝enia radiacyjnego naturalnymi substancjami promieniotwórczymi okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
\n

§ 3881. Kryteria oraz tryb zaliczania wyrobisk górniczych do poszczególnych klas zagro˝enia radiacyjnego naturalnymi substancjami promieniotwórczymi

\n

okreÊlajà odr´bne przepisy.

\n
2.W wyrobiskach zaliczonych do klasy B zagro˝enia radiacyjnego prowadzi si´ kontrol´ Êrodowiska pracy oraz przeprowadza ocen´ nara˝enia indywidualnego, wykonujàc pomiary u osób reprezentatywnych dla danego stanowiska pracy, w zwiàzku z nara˝eniem na promieniowanie.
\n
3.W wyrobiskach zaliczonych do klasy A zagro˝enia radiacyjnego prowadzi si´ kontrol´ Êrodowiska pracy oraz kontrole dawek indywidualnych zatrudnionych pracowników.
\n
4.Wyrobiska zaliczone do klasy B zagro˝enia radiacyjnego traktuje si´ jako nadzorowane, natomiast wyrobiska zaliczone do klasy A — jako kontrolowane.
\n
5.Wyrobiska kontrolowane oznakowuje si´ znakami ostrzegawczymi przed promieniowaniem. Wst´p do nich powinien byç ograniczony do osób, które zosta∏y odpowiednio poinstruowane przez osob´ sprawujàcà nadzór nad ochronà przed naturalnymi substancjami promieniotwórczymi.
\n
6.Sposób oznakowania wyrobisk, o których mowa w pkt 5, okreÊla osoba sprawujàca nadzór nad ochronà przed naturalnymi substancjami promieniotwórczymi.
\n
7.Dla zmniejszenia zagro˝enia spowodowanego wyst´powaniem promieniotwórczych wód i osadów do∏owych, odpowiednio do lokalnych warunków:
\n
1)ujmuje si´ i odprowadza wody wyp∏ywajàce z górotworu bezpoÊrednio do kana∏ów Êciekowych lub rurociàgów wodnych,
\n
2)wytràca i usuwa promieniotwórcze osady, zgodnie z zaopiniowanà przez rzeczoznawc´ i zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego dokumentacjà.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8953 — 8. Pracowników zatrudnionych przy usuwaniu promieniotwórczych osadów (o aktywnoÊci w∏aÊciwej radu wi´kszej ni˝ 10 kBq/kg):

\n
1)wyposa˝a si´ w Êrodki ochrony indywidualnej, w szczególnoÊci w indywidualne Êrodki ochrony dróg oddechowych przy pracach z suchymi osadami,
\n
2)poucza o przestrzeganiu zasad higieny.
\n

§ 3891. Lokowanie promieniotwórczych osadów

\n

w wyrobiskach górniczych oraz zrobach wymaga uzyskania zezwolenia wydanego na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach.

\n
2.Niedopuszczalne jest lokowanie promieniotwórczych osadów w wyrobiskach górniczych oraz zrobach, je˝eli migracja gazów lub wód mo˝e spowodowaç powstanie zagro˝enia radiacyjnego w czynnych wyrobiskach.
\n
3.Miejsca lokowania promieniotwórczych osadów oznacza si´ na mapach wyrobisk górniczych.
\n

Rozdzia∏ 8 Zagro˝enie wyrzutami gazów i ska∏

\n

§ 3901. Zak∏ady górnicze eksploatujàce z∏o˝e (pok∏ady) zagro˝one wyrzutami gazów i ska∏ powinny

\n

mieç odpowiednio zorganizowanà i wyposa˝onà s∏u˝b´ do spraw zwalczania zagro˝eƒ wyrzutami.

\n
2.Pracowników zatrudnionych w polach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏ informuje si´ o aktualnym stanie zagro˝enia wyrzutami, objawach zagro˝enia oraz zasadach post´powania w przypadku wystàpienia objawów lub faktycznego wyrzutu gazów i ska∏.
\n
3.Szczegó∏owe zasady prognozowania i wykonywania pomiarów, dla rozpoznania i kontroli stanu zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏, metody zwalczania tego zagro˝enia oraz wyznaczania stref odpr´˝onych w z∏o˝ach (pok∏adach) okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
\n

§ 391

\n
1.W pok∏adach w´gla, których metanonoÊnoÊç jest wy˝sza od 8 m3/Mg czystej substancji w´glowej, wykonuje si´ pomiary zwi´z∏oÊci w´gla i intensywnoÊci desorpcji metanu
\n
1)po udost´pnieniu pok∏adu,
\n
2)w wyrobiskach korytarzowych drà˝onych w pok∏adach w´gla w odst´pach nieprzekraczajàcych 200 m w p∏aszczyênie pok∏adu,
\n
3)w rejonach wyst´pujàcych zaburzeƒ geologicznych.
\n
2.W razie stwierdzenia w wyniku pomiarów, o których mowa w ust. 1, wskaênika zwi´z∏oÊci w´gla kamiennego fz ni˝szego od 0,3, stanowiàcego umownà liczb´ charakteryzujàcà zwi´z∏oÊç w´gla kamiennego lub intensywnoÊci desorpcji wy˝szej ni˝ 1,2 kPa, wstrzymuje si´ dalsze drà˝enie wyrobiska do czasu ustalenia, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, warunków bezpiecznego prowadzenia dalszych robót.
\n

Poz. 1169

\n

§ 3921. W wyrobiskach korytarzowych kamiennych, przy odleg∏oÊci czo∏a przodka od pok∏adu w´glowego nie mniejszej ni˝ 3 m, dalsze drà˝enie poprzedza

\n

si´ pomiarem intensywnoÊci desorpcji metanu.

\n
2.W razie stwierdzenia w wyniku pomiaru, o którym mowa w ust. 1, intensywnoÊci desorpcji wy˝szej od 1,2 kPa wstrzymuje si´ doraênie drà˝enie wyrobiska do czasu ustalenia, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, bezpiecznych warunków prowadzenia robót górniczych.
\n

§ 3931. W pok∏adach w´gla, w których mogà wyst´powaç wyrzuty metanu i ska∏, wykonuje si´ pomiary zwi´z∏oÊci w´gla oraz pomiary intensywnoÊci desorpcji metanu

\n
2.Pomiary, o których mowa w ust. 1, wykonuje si´ w wyrobiskach korytarzowych drà˝onych w pok∏adach w´gla w odst´pach nieprzekraczajàcych 50 m w p∏aszczyênie pok∏adu oraz dodatkowo w rejonie wyst´pujàcych zaburzeƒ geologicznych.
\n
3.W razie stwierdzenia w wyniku pomiarów, o których mowa w § 391, intensywnoÊci desorpcji metanu ni˝szej od 1,2 kPa i zwi´z∏oÊci w´gla co najmniej 0,3, wykonuje si´ badania wskaêników zagro˝enia wyrzutami metanu i ska∏, jak w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏.
\n

§ 3941. W wyrobiskach korytarzowych drà˝onych

\n

w pok∏adach w´gla zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏ wykonuje si´ kontrolne pomiary intensywnoÊci desorpcji metanu co najmniej raz na dob´.

\n
2.W razie stwierdzenia, w wyniku wykonanych pomiarów kontrolnych, o których mowa w ust. 1, intensywnoÊci desorpcji metanu wi´kszej od 1,2 kPa, co najmniej raz na dob´ powinno si´ wykonaç, oprócz pomiarów desorpcji, dodatkowe pomiary:
\n
1)zwi´z∏oÊci w´gla pobranego z najmniej zwi´z∏ej warstwy w czole przodka,
\n
2)iloÊci zwiercin.
\n
3.Zaprzestanie wykonywania dodatkowych pomiarów zwi´z∏oÊci w´gla i iloÊci zwiercin mo˝e nastàpiç, je˝eli w trzech kolejnych pomiarach intensywnoÊç desorpcji metanu nie przekracza 1,2 kPa.
\n

§ 3951. W wyrobiskach korytarzowych drà˝onych

\n

w pok∏adach w´gla zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏, pomiary intensywnoÊci desorpcji i iloÊci zwiercin wykonuje si´ w otworach o d∏ugoÊci co najmniej 6 m, w przypadku gdy:

\n
1)wskaêniki zagro˝enia nie sà przekroczone, oraz jednoczeÊnie wyst´pujà inne objawy zagro˝enia, takie jak nag∏y wyp∏yw metanu, wydmuch gazu oraz zwiercin z otworu,
\n
2)wyst´puje strefa zaburzeƒ geologicznych przerywajàcych ciàg∏oÊç pok∏adu — co najmniej 4 m przed zaburzeniem, w zaburzeniu oraz 4 m poza zaburzeniem.
\n
2.Pomiary, o których mowa w ust. 1, wykonuje si´ w celu oceny skutecznoÊci zastosowanych metod zmniejszenia zagro˝enia.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8954 — 3. W zawodnionym górotworze pomiary intensywnoÊci desorpcji metanu i iloÊci zwiercin mo˝na wykonywaç w otworach o d∏ugoÊci mniejszej ni˝ okreÊlona w ust. 1.

\n

§ 396

\n
1.W wyrobiskach korytarzowych kamiennych przy odleg∏oÊci czo∏a przodka od pok∏adu w´glowego zagro˝onego wyrzutami metanu i ska∏, nie mniejszej ni˝ 3 m, dalsze drà˝enie poprzedza si´ odwierceniem otworów o d∏ugoÊci co najmniej 4 m dla okreÊlenia intensywnoÊci desorpcji metanu 2. Warunki drà˝enia wyrobiska na odcinku 3 m przed pok∏adem oraz sposób otwarcia pok∏adu zagro˝onego wyrzutami metanu i ska∏ okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n
3.W pok∏adach w´gla, w których mogà wyst´powaç wyrzuty metanu i ska∏ albo zagro˝onych takimi wyrzutami, w wyrobiskach korytarzowych drà˝onych równolegle do uskoku, nasuni´cia lub sfa∏dowania wi´kszego od gruboÊci pok∏adu wykonuje si´, w odst´pach 50 m, otwory rozpoznawcze w kierunku zaburzenia dla zbadania zalegania ska∏.
\n

§ 397W wyrobiskach korytarzowych drà˝onych

\n

w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏ lub udost´pniajàcych te pok∏ady, w przypadku napotkania, w wyniku wykonywania otworu rozpoznawczego lub drà˝enia wyrobiska, zaburzenia geologicznego przerywajàcego ciàg∏oÊç pok∏adu lub powodujàcego zmian´ jego gruboÊci, wstrzymuje si´ drà˝enie wyrobiska, a nast´pnie wykonuje dodatkowe otwory rozpoznawcze, w celu zbadania przed przodkiem calizny na g∏´bokoÊç co najmniej 6 m.

\n

§ 3981. Oceny stanu zagro˝enia wyrzutami metanu i ska∏ w Êcianach dokonuje si´ na podstawie wyników pomiarów wykonywanych w przodkach chodników przyÊcianowych

\n
2.W Êcianach, w których wyprzedzenie chodnikami przyÊcianowymi jest mniejsze ni˝ 30 m, wykonywanie pomiarów dla kontroli stanu zagro˝enia wyrzutami metanu i ska∏ przeprowadza si´ w otworach badawczych, rozmieszczonych co 25 m wzd∏u˝ Êciany.
\n
3.W razie wystàpienia w Êcianie zaburzeƒ przerywajàcych ciàg∏oÊç pok∏adu, niestwierdzonych i niezbadanych wczeÊniej wyrobiskami przyÊcianowymi, kontrol´ i ocen´ stanu zagro˝enia wyrzutami metanu i ska∏ w Êcianie prowadzi si´ w dostosowaniu do lokalnych warunków, w zakresie wyznaczonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 399

\n

W przodkach wyrobisk prowadzonych w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏ lub udost´pniajàcych te pok∏ady oraz w innych miejscach, ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, znajdujà si´ tablice, na których osoby przeprowadzajàce pomiary wskaêników zagro˝enia wyrzutami metanu i ska∏ wpisujà wyniki bezpoÊrednio po ich wykonaniu.

\n

§ 4001. W razie stwierdzenia

\n
1)intensywnoÊci desorpcji metanu w przedziale 1,2—2,0 kPa, przy zwi´z∏oÊci w´gla mniejszej ni˝ Poz. 1169 0,25 lub iloÊci zwiercin powy˝ej 4 dm3 obj´toÊci z 1 mb otworu,
\n
2)intensywnoÊci desorpcji metanu powy˝ej 2,0 kPa — urabianie w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏ wstrzymuje si´ do czasu ustalenia przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, na podstawie opinii kopalnianego zespo∏u do spraw zwalczania zagro˝enia wyrzutami metanu i ska∏, warunków dalszego prowadzenia wyrobiska.
\n
2.W przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje si´, w zale˝noÊci od warunków lokalnych, metody zwalczania zagro˝enia wyrzutami metanu i ska∏.
\n

§ 4011. Urabianie kombajnami w wyrobiskach korytarzowych drà˝onych w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏ mo˝e byç stosowane, je˝eli

\n
1)intensywnoÊç desorpcji metanu nie przekracza 1,2 kPa,
\n
2)intensywnoÊç desorpcji metanu jest w przedziale 1,2—2,0 kPa przy zwi´z∏oÊci w´gla wi´kszej od 0,25 i iloÊci zwiercin nieprzekraczajàcej 4 dm3,
\n
3)w odleg∏oÊci 4 m przed i za czo∏em przodka nie wyst´pujà zaburzenia geologiczne przerywajàce ciàg∏oÊç pok∏adu.
\n
2.Przodek chodnika drà˝onego kombajnem wyprzedza si´ otworem o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 10 m.
\n

§ 402W polach zagro˝onych wyrzutami metanu

\n

i ska∏ urzàdzenia metanometrii automatycznej powinny wy∏àczaç urzàdzenia elektryczne w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 15 sekund po przekroczeniu dopuszczalnej zawartoÊci metanu w powietrzu.

\n

§ 403Pracowników zatrudnionych lub przebywajàcych w wyrobiskach korytarzowych, przewietrzanych

\n

z zastosowaniem urzàdzeƒ wentylacji odr´bnej, drà˝onych w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami metanu i ska∏ lub udost´pniajàcych te pok∏ady, wyposa˝a si´ w aparaty regeneracyjne.

\n

§ 4041. Przed rozpocz´ciem robót górniczych

\n

w nowo udost´pnianej cz´Êci z∏o˝a lub pok∏adu opracowuje si´ regionalnà i lokalnà prognoz´ zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏.

\n
2.Podczas prowadzenia robót górniczych, w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏, opracowuje si´ prognoz´ bie˝àcà zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏.
\n
3.Prognoza regionalna zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏ zawiera ocen´ sk∏onnoÊci pok∏adów w´gla lub ska∏ towarzyszàcych do wyrzutów, opracowanà na podstawie wyników badaƒ wiertniczo-geologicznych oznaczenia gazonoÊnoÊci i zwi´z∏oÊci w´gla.
\n
4.Podczas wykonywania wierceƒ z powierzchni przeprowadza si´ badania gazonoÊnoÊci i zwi´z∏oÊci pok∏adów w´gla oraz analiz´ rozpadu rdzenia wiertniczego ska∏ p∏onnych na dyski wypuk∏o-wkl´s∏e lub ∏uski.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8955 — 5. Prognoza lokalna zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏ zawiera ocen´ sk∏onnoÊci:

\n
1)pok∏adu w´gla do wyrzutów, opracowanà na podstawie wyników badaƒ gazonoÊnoÊci i zwi´z∏oÊci z próbek w´gla pobranych podczas wykonywania robót udost´pniajàcych i przygotowawczych,
\n
2)ska∏ p∏onnych do wyst´powania wyrzutów, na podstawie rozpadu rdzenia wiertniczego pobranego z otworów wyprzedzajàcych przodki kamienne w strefach, gdzie prognozà regionalnà okreÊlono ska∏y p∏onne, sk∏onne do wyrzutów.
\n

§ 4051. Prognoza bie˝àca zagro˝enia wyrzutami

\n

gazów i ska∏ obejmuje:

\n
1)w pok∏adach zaliczonych do I kategorii zagro˝enia — wykonywanie pomiarów ciÊnienia gazów i intensywnoÊci desorpcji gazów,
\n
2)w pok∏adach zaliczonych do II kategorii zagro˝enia, oprócz pomiarów, o których mowa w pkt 1, wykonywanie pomiarów obj´toÊci zwiercin z otworów.
\n
2.W razie stwierdzenia:
\n
1)ciÊnienia dwutlenku w´gla wi´kszego ni˝ 30 kPa lub ciÊnienia metanu wi´kszego ni˝ 80 kPa,
\n
2)intensywnoÊci desorpcji wi´kszej ni˝ 1,2 kPa,
\n
3)obj´toÊci zwiercin wi´kszej ni˝ 4 dm3 z 1 mb otworu — prowadzenie robót w przodku wyrobiska wstrzymuje si´ do czasu ustalenia, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, warunków bezpiecznego ich prowadzenia oraz w zale˝noÊci od warunków lokalnych stosuje si´ metody zwalczania zagro˝eƒ wyrzutem gazów i ska∏.
\n

§ 4061. Podczas udost´pniania pok∏adów w´gla

\n

o gruboÊci powy˝ej 0,4 m oraz drà˝enia wyrobisk korytarzowych w tych pok∏adach dokonuje si´ pomiarów gazonoÊnoÊci pok∏adu i zwi´z∏oÊci w´gla w odst´pach nie wi´kszych ni˝ 200 m i w rejonie wyst´pujàcych zaburzeƒ geologicznych.

\n
2.W wyrobiskach kamiennych drà˝onych w strefach, w których prognozà regionalnà okreÊlono ska∏y jako sk∏onne do wyrzutów, przeprowadza si´ analiz´ rozpadu na dyski lub ∏uski rdzenia wiertniczego, uzyskanego z otworu wiertniczego wyprzedzajàcego przodek nie mniej ni˝ o 6 m.
\n

§ 4071. Podczas eksploatacji wiàzki pok∏adów w´gla w pierwszej kolejnoÊci wybiera si´ pok∏ad niezagro˝ony lub najmniej zagro˝ony wyrzutami gazów

\n

i ska∏.

\n

Poz. 1169 4. W szczególnych wypadkach odleg∏oÊç, o której mowa w ust. 3, mo˝e byç zmniejszona do 20 m, je˝eli nie spowoduje wzrostu zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏.

\n
5.Wyrobiska górnicze w pok∏adzie odpr´˝onym prowadzi si´ w strefie zasi´gu wp∏ywów odpr´˝enia.
\n
6.Eksploatacj´ pok∏adu odpr´˝ajàcego prowadzi si´ bez pozostawiania niewybranych resztek.
\n

§ 4081. Eksploatacj´ pok∏adów w´gla zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏ prowadzi si´ systemem

\n

Êcianowym.

\n
2.Front Êcianowy powinien byç prostolinijny.
\n
3.S∏u˝ba mierniczo-geologiczna przeprowadza kontrol´ prostolijnoÊci Êcian nie rzadziej ni˝ co 30 m post´pu, a wyniki kontroli przekazuje kierownikowi dzia∏u robót górniczych.
\n

§ 4091. Chodniki przyÊcianowe, prowadzone

\n

w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏, powinny wyprzedzaç front Êciany co najmniej o 15 m albo byç prowadzone równo z frontem Êciany.

\n
2.Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ w razie prowadzenia chodników przyÊcianowych w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 3 m od zrobów w tym samym pok∏adzie.
\n

§ 4101. Wyrobiska korytarzowe pochy∏e w pok∏adach zaliczonych do II kategorii zagro˝enia wyrzutami

\n

gazów i ska∏ prowadzi si´ po upadzie.

\n
2.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e, w uzasadnionych wypadkach, zezwoliç na prowadzenie robót po wzniosie.
\n

§ 4111. W pok∏adach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏ wiercenie otworów w w´glu wykonuje si´

\n

wiertarkami obrotowymi.

\n
2.Wiercenie otworów, o których mowa w ust. 1, w razie stwierdzenia wydmuchu zwiercin i gazu, natychmiast przerywa si´; otworów tych nie pog∏´bia si´.
\n
3.W przodkach kamienno-w´glowych dopuszcza si´ wiercenie wiertarkami udarowymi w kamieniu, gdy:
\n
1)pomiary nie wykazujà przekroczeƒ wielkoÊci wskaêników, o których mowa w § 405 ust. 2,
\n
2)calizna w´glowa wyprzedza calizn´ kamiennà co najmniej o jeden zabiór.
\n
2.W przypadku gdy wszystkie pok∏ady w wiàzce sà jednakowo zagro˝one wyrzutami, eksploatacj´ rozpoczyna si´ od pok∏adu, którego wybranie pozwoli na maksymalne odpr´˝enie pozosta∏ych pok∏adów.
\n

§ 412Wiercenie otworów o Êrednicy powy˝ej

\n

46 mm wymaga zabezpieczenia otworu g∏owicà przeciwwyrzutowà lub w inny sposób, ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n
3.Eksploatacja w pok∏adzie odpr´˝ajàcym musi wyprzedzaç eksploatacj´ w pok∏adzie odpr´˝onym co najmniej o dwukrotnà odleg∏oÊç pionowà mi´dzy tymi pok∏adami, przy czym odleg∏oÊç ta nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 30 m.
\n

§ 413

\n

W wyrobiskach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏ urabianie mechaniczne oraz m∏otkami mechanicznymi w przodkach jest dopuszczalne wy∏àcznie w przypadkach, gdy pomiary nie wykazujà przekroczenia wielkoÊci wskaêników, o których mowa Dziennik Ustaw Nr 139 — 8956 — w § 405 ust. 2, a przodek chodnika jest wyprzedzony otworem o d∏ugoÊci nie mniejszej ni˝ 10 m.

\n

§ 4141. Podczas drà˝enia i przebudowy wyrobisk

\n

korytarzowych stosuje si´ technologi´ zapobiegajàcà tworzeniu si´ wyrw w stropie.

\n
2.W razie powstania wyrwy w stropie wyrobiska niezw∏ocznie si´ jà wype∏nia.
\n

§ 4151. W wyrobiskach kamiennych, przy zbli˝aniu si´ do pok∏adu w´gla lub warstw w´gla sk∏onnych

\n

do wyrzutów gazów i ska∏, dobiera si´ zabiór umo˝liwiajàcy pozostawienie przed pok∏adem w´gla pó∏ki skalnej o gruboÊci co najmniej 2 m.

\n
2.Udost´pnianie pok∏adu lub warstwy w´gla mo˝e nastàpiç na warunkach okreÊlonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 4161. Ka˝de wyrobisko wybierkowe prowadzone w pok∏adzie zagro˝onym wyrzutami gazów i ska∏

\n

przewietrza si´ niezale˝nym pràdem powietrza.

\n
2.Wyrobisko, o którym mowa w ust. 1, w razie wyst´powania w pok∏adzie gazów z przewagà dwutlenku w´gla, mo˝na przewietrzaç powietrzem prowadzonym na upad.
\n

§ 417W wyrobiskach korytarzowych drà˝onych

\n

w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏ oraz wyrobiskach udost´pniajàcych takie pok∏ady, przy wyst´powaniu gazów z przewagà dwutlenku w´gla, wloty lutniociàgów ssàcych w przodku lokalizuje si´ przy spàgu.

\n

§ 4181. Pracowników przebywajàcych w wyrobiskach w zak∏adzie górniczym eksploatujàcym pok∏ady

\n

w´gla zagro˝one wyrzutami gazów i ska∏ wyposa˝a si´ w aparaty regeneracyjne lub powietrzne.

\n
2.W przodkach wyrobisk, w pok∏adach zaliczonych do II kategorii zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏ pracowników wykonujàcych roboty okreÊlone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego wyposa˝a si´ dodatkowo w aparaty powietrzne natychmiastowego u˝ycia.
\n
3.W wyrobiskach górniczych wymienionych w ust. 1 utrzymuje si´ stacje aparatów oddechowych, pod∏àczonych do rurociàgów spr´˝onego powietrza, lub stacje aparatów regeneracyjnych albo powietrznych.
\n
4.Pracownicy, o których mowa w ust. 1, powinni byç przeszkoleni w zakresie prawid∏owego u˝ywania sprz´tu ochrony dróg oddechowych.
\n

§ 419W przypadku gdy skutki wyrzutu gazów i ska∏

\n

mogà ujawniç si´ na powierzchni, kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala z w∏aÊciwym organem samorzàdu gminnego stref´ zagro˝enia oraz sposób alarmowania i zabezpieczenia mieszkaƒców strefy przed skutkami wyp∏ywu gazów na powierzchni´.

\n

§ 4201. W wyrobiskach, w pok∏adach zagro˝onych

\n

wyrzutami gazów i ska∏ stosuje si´ automatyczny po- Poz. 1169 miar zawartoÊci metanu lub dwutlenku w´gla, po∏àczony z automatycznà sygnalizacjà alarmowà, ostrzegajàcà za∏og´ o przekroczeniu dopuszczalnych zawartoÊci tych gazów w powietrzu.

\n
2.Czujniki do pomiaru dwutlenku w´gla zabudowuje si´ w:
\n
1)drà˝onych wyrobiskach korytarzowych oraz g∏´bionych szybach bezpoÊrednio w przodku,
\n
2)wyrobisku przyÊcianowym z pràdem powietrza wyp∏ywajàcym ze Êciany — na odcinku do 10 m od Êciany.
\n
3.Czujniki do pomiaru dwutlenku w´gla umieszcza si´ w wyrobisku na wysokoÊci do 1 m od spàgu, a czujniki do pomiaru metanu pod stropem — w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 10 cm od najwy˝szego punktu w Êwietle obudowy.
\n
4.Próg alarmowy urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, nastawia si´ na 1% dwutlenku w´gla oraz 2% metanu. Przy przekroczeniu progu alarmowego niezw∏ocznie wycofuje si´ ludzi.
\n
5.W rejonowych pràdach powietrza wyp∏ywajàcych z zagro˝onych wyrobisk zabudowuje si´ urzàdzenia dla automatycznych pomiarów zawartoÊci, odpowiednio metanu lub dwutlenku w´gla w powietrzu z rejestracjà wskazaƒ w dyspozytorni.
\n
6.Urzàdzenia metanometrii automatycznej powinny wy∏àczaç urzàdzenia elektryczne, w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 60 sekund, po przekroczeniu dopuszczalnej zawartoÊci metanu w powietrzu.
\n

§ 421Przodowi, strza∏owi, metaniarze oraz osoby

\n

dozoru ruchu kontrolujà zawartoÊç dwutlenku w´gla w pok∏adach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏, w sposób ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n

§ 4221. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych

\n

sól, w wyrobiskach korytarzowych drà˝onych w z∏o˝u zagro˝onym wyrzutami gazów i ska∏ wykonuje si´ wyprzedzajàce otwory badawcze, odwiercone w czole przodka o d∏ugoÊci co najmniej o 1 m wi´kszej od zabioru przy urabianiu w z∏o˝u zaliczanym do:

\n
1)I i II kategorii zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏ — jeden otwór odwiercany w osi wyrobiska,
\n
2)III kategorii zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏ — dwa otwory odwiercone przy lewym i prawym ociosie wyrobiska, pod kàtem 30° do osi wyrobiska.
\n
2.Podczas wiercenia otworów, o których mowa w ust. 1, prowadzi si´ obserwacje zjawisk gazowych, a po zakoƒczeniu wiercenia wykonuje si´ w otworach pomiary zawartoÊci metanu i siarkowodoru.
\n
3.W razie wyst´powania zjawisk gazowych, takich jak wydmuchy gazów lub zwiercin albo zawartoÊci metanu w otworze powy˝ej 1%, wykonuje si´ otwór kontrolny o d∏ugoÊci 4 m w pobli˝u poprzedniego otworu oraz przeprowadza w nim pomiary ciÊnienia i intensywnoÊci wyp∏ywu gazu.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8957 — 4. W razie stwierdzenia w otworze ciÊnienia gazu wi´kszego ni˝ 20 kPa lub intensywnoÊci wyp∏ywu gazu wi´kszej ni˝ 0,5 dm3/min, wstrzymuje si´ prowadzenie robót w przodku do czasu ustalenia przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego warunków dalszego ich prowadzenia.

\n

§ 4231. Urabianie mechaniczne w z∏o˝u soli zagro˝onym wyrzutami gazów i ska∏ prowadzi si´ w zakresie

\n

i na warunkach okreÊlonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n
2.W wyrobiskach prowadzonych w z∏o˝u, o którym mowa w ust. 1, roboty strza∏owe wykonuje si´ metodà centralnego strzelania, po wycofaniu za∏ogi ze strefy zagro˝enia skutkami wyrzutu.
\n

§ 424W z∏o˝u soli zaliczonym do II lub III kategorii

\n

zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏ wiercenie otworów wielkoÊrednicowych prowadzi si´ na podstawie dokumentacji technicznej, zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

\n

§ 4251. W wyrobiskach wykonywanych metodà

\n

∏ugowania, w polach zaliczanych do II lub III kategorii zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏, uruchamianie i zatrzymywanie natrysków w przodkach odbywa si´ zdalnie.

\n
2.Zawór zdalnego uruchamiania i zatrzymywania natrysków lokalizuje si´ w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 100 m od czo∏a przodka wyrobiska i umieszcza w pràdzie powietrza dop∏ywajàcego do tego wyrobiska.
\n
3.WejÊcie ludzi do przodka mo˝e nastàpiç nie wczeÊniej ni˝ po 15 minutach od chwili zamkni´cia zaworu, o którym mowa w ust. 2.
\n

§ 426W z∏o˝u soli zaliczonym do III kategorii zagro˝enia wyrzutami gazów i ska∏ stosuje si´ urzàdzenia

\n

metanometrii automatycznej wy∏àczajàce urzàdzenia elektryczne w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 60 sekund, po przekroczeniu dopuszczalnej zawartoÊci metanu w powietrzu.

\n

§ 427W zak∏adach górniczych wydobywajàcych

\n

sól pracowników zatrudnionych i przebywajàcych w polach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏ wyposa˝a si´ w aparaty regeneracyjne, w zakresie ustalonym przez kierownika ruchu zak∏adu.

\n

Dzia∏ VI Maszyny, urzàdzenia i instalacje Rozdzia∏ I Postanowienia ogólne

\n

§ 428Maszyny, urzàdzenia i instalacje utrzymuje

\n

si´, konserwuje, naprawia i remontuje w sposób ustalony w dokumentacji techniczno-ruchowej producenta, a ich ruch prowadzi na warunkach okreÊlonych w zezwoleniu na oddanie ich do ruchu maszyn, urzàdzeƒ i instalacji.

\n

Poz. 1169

\n

§ 4291. W zak∏adach górniczych urzàdzenia budowy przeciwwybuchowej stosuje si´ i eksploatuje

\n

w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.

\n
2.Przepisy ust. 1 stosuje si´ do zak∏adów górniczych, w których wyst´puje zagro˝enie metanowe.
\n

§ 4301. Pracownicy obs∏ugujàcy maszyny, urzàdzenia i instalacje powinni posiadaç upowa˝nienia do

\n

ich obs∏ugi.

\n
2.Upowa˝nienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje kierownik ruchu zak∏adu górniczego na podstawie udokumentowanych uprawnieƒ i kwalifikacji; upowa˝nienie pracownicy powinni posiadaç przy sobie.
\n

§ 4311. Oddanie do ruchu maszyn, urzàdzeƒ i instalacji oraz dokonanie w nich zmian po zabudowie

\n

wymaga zezwolenia kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub osoby przez niego upowa˝nionej.

\n
2.Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje si´ na podstawie dokumentacji technicznej lub dokumentacji wprowadzonych zmian oraz protoko∏u odbioru technicznego.
\n

§ 432

\n

Dozór oddzia∏u ruchu zak∏adu górniczego, u˝ytkujàcy maszyny, urzàdzenia i instalacje, jest odpowiedzialny za prawid∏owe ich u˝ytkowanie, za obs∏ug´ zaÊ — osoby je obs∏ugujàce.

\n

§ 433

\n
1.Osoby nieupowa˝nione nie mogà wykonywaç samodzielnie ˝adnych czynnoÊci przy maszynach, urzàdzeniach i instalacjach.
\n
2.Niedozwolona jest naprawa maszyn, urzàdzeƒ i instalacji podczas ich ruchu oraz bezpoÊrednie smarowanie i czyszczenie cz´Êci ruchomych.
\n
3.Prace, o których mowa w ust. 2, mo˝na wykonywaç wy∏àcznie po zatrzymaniu maszyny lub urzàdzenia, ich zabezpieczeniu przed samoczynnym przemieszczeniem oraz po wy∏àczeniu dop∏ywu energii.
\n

§ 434

\n
1.Pomieszczenia ruchu zak∏adu górniczego, w których zainstalowane sà maszyny, urzàdzenia oraz instalacje energetyczne, ze wzgl´du na mo˝liwoÊç dost´pu do nich osób postronnych, klasyfikuje si´ jako:
\n
1)zamkni´te,
\n
2)otwarte,
\n
3)ogólnie dost´pne.
\n
2.Kierownik dzia∏u energomechanicznego dokonuje klasyfikacji pomieszczeƒ, o których mowa w ust. 1, oraz ustala sposoby zabezpieczenia wejÊç, a tak˝e sporzàdza wykaz osób upowa˝nionych do przebywania w pomieszczeniach zamkni´tych.
\n

§ 4351. Maszyny, urzàdzenia i instalacje pracujàce

\n

w ruchu ciàg∏ym powinny byç bezpoÊrednio przekazywane i przejmowane przez pracowników obs∏ugi na stanowisku ich pracy.

\n
2.Przepis ust. 1 nie dotyczy maszyn i urzàdzeƒ zautomatyzowanych, pracujàcych bez obs∏ugi.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8958 —

\n

§ 4361. Pracownicy obs∏ugujàcy maszyny, urzàdzenia i instalacje powinni

\n
1)zapoznaç si´ ze stanem technicznym maszyny lub urzàdzenia przed przej´ciem obs∏ugi,
\n
2)zawiadomiç osoby dozoru ruchu o wszystkich brakach i usterkach,
\n
3)zabezpieczyç maszyny i urzàdzenia przed przypadkowym przemieszczeniem lub samoczynnym uruchomieniem,
\n
4)ostrzec osoby znajdujàce si´ w zasi´gu pracy maszyn i urzàdzeƒ bezpoÊrednio przed uruchomieniem,
\n
5)zabezpieczyç stan wy∏àczenia maszyny po skoƒczonej pracy.
\n
2.Przy zdalnym sterowaniu urzàdzeƒ i maszyn osoby, o których mowa w ust. 1:
\n
1)ostrzegajà obs∏ug´ wyraênym sygna∏em akustycznym lub Êwietlnym albo obydwoma jednoczeÊnie, zgodnie z Polskà Normà, o zamiarze ich uruchomienia,
\n
2)upewniajà si´, ˝e w strefie, w której mo˝e zaistnieç niebezpieczeƒstwo zwiàzane z za∏àczeniem lub wy∏àczeniem urzàdzenia, nie przebywajà ludzie.
\n
3.Osoba, która znalaz∏a si´ w strefie zagro˝onej, powinna mieç mo˝liwoÊç w ka˝dym momencie, z miejsca, w którym si´ znajduje, wstrzymaç rozruch lub zatrzymaç i zablokowaç urzàdzenie, natomiast informacj´ o ∏àcznym zatrzymaniu lub zablokowaniu urzàdzenia powinno si´ zwrotnie przekazaç do osoby sterujàcej.
\n

§ 4371. W zak∏adach górniczych prowadzi si´ ewidencj´ urzàdzeƒ pomiarowych oraz dokumentuje ich

\n

legalizacj´, uwierzytelnienie lub okresowe sprawdzanie, w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach.

\n
2.Kierownik dzia∏u energomechanicznego ustala okresy sprawdzania urzàdzeƒ pomiarowych niepodlegajàcych legalizacji lub uwierzytelnieniu z uwzgl´dnieniem warunków ich u˝ytkowania.
\n

§ 4381. Dla urzàdzeƒ ciÊnieniowych, dêwignicowych i transportowych specjalnych w wyrobiskach

\n

prowadzi si´ ewidencj´; urzàdzenia te powinny byç badane przez rzeczoznawców.

\n
2.Zakres i cz´stotliwoÊç badaƒ urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 4.
\n

§ 439W wyrobiskach obok maszyn i urzàdzeƒ wykonuje si´ i utrzymuje przejÊcia o wymiarach okreÊlonych w projekcie technicznym, jednak nie mniejszych

\n

ni˝ o szerokoÊci 0,7 m i wysokoÊci 1,8 m, o ile przepisy rozporzàdzenia nie stanowià inaczej.

\n

Rozdzia∏ 2 Obudowy zmechanizowane i maszyny urabiajàce

\n

§ 4401. Obudowy zmechanizowane powinny spe∏niaç wymagania bezpieczeƒstwa i ergonomii okreÊlone w Polskiej Normie

\n

Poz. 1169 2. W Êcianach zagro˝onych tàpaniami z obudowà zmechanizowanà ze stojakami dwuteleskopowymi o Êciankach cylindrów os∏abionych otworami wzd∏u˝nymi wymagane jest stosowanie elementów upodatniajàcych.

\n
3.SzerokoÊç przejÊcia wzd∏u˝ Êciany w obudowach zmechanizowanych powinna byç nie mniejsza ni˝ 0,6 m.
\n
4.Obudow´ zmechanizowanà, przeznaczonà do pracy w wyrobiskach Êcianowych o wysokoÊci powy˝ej 2,4 m, wyposa˝a si´ w urzàdzenia chroniàce pracowników przed uderzeniami bry∏ w´gla spadajàcych z czo∏a Êciany.
\n
5.Obudow´ zmechanizowanà, przeznaczonà do pracy w Êcianach o nachyleniu pod∏u˝nym powy˝ej 18° i wysokoÊci powy˝ej 1,7 m, wyposa˝a si´ w hydraulicznie sterowane os∏ony oddzielajàce pole maszynowe od przejÊcia przeznaczonego dla ludzi.
\n
6.Przedzia∏ obudowy zmechanizowanej, przeznaczony do przejÊcia pracowników w Êcianach o nachyleniu pod∏u˝nym powy˝ej 25°, wyposa˝a si´ w przegrody, stopnie i uchwyty. Odst´py mi´dzy przegrodami nie powinny byç wi´ksze ni˝ 10 m.
\n
7.W Êcianie stosuje si´ obudowy zmechanizowane tego samego typu.
\n
8.Dopuszcza si´ stosowanie ró˝nych typów obudów zmechanizowanych w jednej Êcianie, pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii rzeczoznawcy.
\n
9.Wymagania bezpieczeƒstwa i kryteria oceny stopnia zu˝ycia elementów obudowy zmechanizowanej okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.
\n

§ 4411. W Êcianach o nachyleniu pod∏u˝nym powy˝ej 12° kombajny zabezpiecza si´ przed zsuwaniem si´, przez zastosowanie dwóch niezale˝nych

\n

uk∏adów hamulcowych albo innych urzàdzeƒ zabezpieczajàcych wprowadzonych do stosowania w zak∏adach górniczych na podstawie odr´bnych przepisów.

\n
2.Kombajny Êcianowe powinny spe∏niaç wymagania bezpieczeƒstwa i ergonomii okreÊlone w Polskiej Normie.
\n
3.W wyrobiskach Êcianowych przy nachyleniu powy˝ej 18° oraz w Êcianach prowadzonych w pok∏adach zaliczonych do II i III stopnia zagro˝enia tàpaniami kombajny powinny byç, po za∏àczeniu zasilania, sterowane zdalnie bezprzewodowo.
\n
4.Niedopuszczalne jest przemieszczanie kombajnu Êcianowego przy u˝yciu ∏aƒcucha.
\n
5.W wyrobiskach Êcianowych, o nachyleniu poprzecznym do 10°, kombajny powinny mieç wymuszone prowadzenie po przenoÊniku zgrzeb∏owym wzd∏u˝ drogi ruchu po stronie obudowy lub ociosu, natomiast w wyrobiskach Êcianowych o nachyleniu poprzecznym powy˝ej 10° prowadzenie kombajnu powinno byç wymuszone od strony obudowy i ociosu.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8959 — Poz. 1169

\n

§ 4421. Kombajn wyposa˝a si´ w urzàdzenia zapewniajàce ograniczenie zapylenia powietrza oraz

\n

urzàdzenia gaÊnicze, je˝eli w uk∏adzie hydraulicznym nie zastosowano oleju spe∏niajàcego warunki trudnopalnoÊci. gotowanà drogà na ni˝szy poziom, na którym znajdujà si´ urzàdzenia odwadniajàce i dostatecznej pojemnoÊci zbiorniki wodne, zapewniajàce równie˝ zmagazynowanie wody sprowadzanej z wy˝szych poziomów, mo˝na nie instalowaç zbiorników wodnych.

\n
2.Kombajny przeznaczone do pracy w Êcianach o wysokoÊci powy˝ej 2 m wyposa˝a si´ w nastawne os∏ony ochraniajàce stanowisko kombajnisty przed bry∏ami spadajàcymi z czo∏a Êciany.
\n
5.PojemnoÊç czynnych zbiorników wodnych powinna wystarczyç co najmniej na 12-godzinny dop∏yw do wyrobisk wody pochodzàcej z dop∏ywu naturalnego i podsadzki.
\n
3.Kombajny wyposa˝a si´ w ∏àcznik awaryjny, dost´pny z ka˝dego miejsca wzd∏u˝ kombajnu od strony obs∏ugi; ∏àcznik po zadzia∏aniu powinien powodowaç wy∏àczenie kombajnu oraz wspó∏pracujàcych z nimi urzàdzeƒ, pozostajàc w pozycji wy∏àczonej; odblokowanie ∏àcznika awaryjnego powinno nast´powaç po wykonaniu dodatkowych czynnoÊci.
\n
6.W razie gdy uk∏ady g∏ównego odwadniania umo˝liwiajà odprowadzenie najwy˝szego dobowego dop∏ywu wody w czasie krótszym ni˝ 20 godzin, pojemnoÊç zbiorników wodnych okreÊlona w ust. 5 mo˝e byç odpowiednio zmniejszona za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego. O zmniejszeniu pojemnoÊci zbiorników wodnych zawiadamia si´ w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.
\n
4.Za∏àczenie zasilania nie mo˝e spowodowaç posuwu kombajnu.
\n
5.Uk∏ad hydrauliczny zmiany po∏o˝enia organu urabiajàcego powinien mieç urzàdzenie zabezpieczajàce organ przed opadaniem w przypadku zaniku zasilania.
\n

§ 443Przy pracy kombajnu chodnikowego nachylenia pod∏u˝ne i poprzeczne wyrobiska nie mogà przekraczaç wartoÊci, przy których mo˝e nastàpiç zsuni´cie

\n

kombajnu.

\n

§ 4441. Strugi wyposa˝a si´ w urzàdzenia

\n
1)pozwalajàce na zatrzymanie i zablokowanie nap´dów struga i przenoÊnika z miejsc odleg∏ych od siebie, nie wi´cej ni˝ 10 m wzd∏u˝ Êciany,
\n
2)zapobiegajàce wjechaniu g∏owicy strugowej na nap´d.
\n
2.Wymagania okreÊlone w ust. 1 nie majà zastosowania do strugów, których g∏owice poruszajà si´ ruchem innym ni˝ posuwisto-zwrotny.
\n
3.Nowo instalowane strugi wyposa˝a si´ w urzàdzenia zraszajàce zabudowane wzd∏u˝ trasy przenoÊnika.
\n

Rozdzia∏ 3 Urzàdzenia g∏ównego odwadniania

\n

§ 4451. Urzàdzenia, wraz z uk∏adami g∏ównego odwadniania, powinny umo˝liwiaç odprowadzenie najwy˝szego dobowego dop∏ywu wody w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 20 godzin

\n
2.Komory pomp i rozdzielni zasilajàcych urzàdzenia g∏ównego odwadniania lokalizuje si´ w pobli˝u szybów.
\n
3.W rejonie komory pomp g∏ównego odwadniania powinien znajdowaç si´ system zbiorników wodnych (chodników), sk∏adajàcy si´ co najmniej z dwóch niezale˝nych zbiorników.
\n
4.W rejonie komory pomp na tych poziomach, z których mo˝na sprowadziç wod´ odpowiednio przy- 7. Zbiorniki wodne utrzymuje si´ w stanie zapewniajàcym funkcjonalnoÊç odwadniania.
\n

§ 4461. Komory pomp g∏ównego odwadniania na

\n

poziomach o dop∏ywie wody ponad 1 m3/min wyposa˝a si´ co najmniej w 3 pompy.

\n
2.Je˝eli komora pomp jest wyposa˝ona w zespo∏y pomp, liczba pomp w tych zespo∏ach wynosi co najmniej:
\n
1)5 pomp — przy 2 pompach pracujàcych w zespole,
\n
2)7 pomp — przy 3 pompach pracujàcych w zespole.
\n
3.W komorze pomp g∏ównego odwadniania powinny stale znajdowaç si´ w pe∏nej gotowoÊci ruchowej nast´pujàce liczby pomp:
\n
1)2 pompy, w komorach wyposa˝onych w 3 pompy,
\n
2)dwa zespo∏y pomp, w komorach wyposa˝onych w zespo∏y pomp, o których mowa w ust. 2.
\n

§ 4471. W komorach pomp oraz rozdzielni zasilajàcych pompy g∏ównego odwadniania zapewnia si´

\n
1)bezpoÊrednià ∏àcznoÊç telefonicznà z dyspozytorem ruchu, w sposób uniemo˝liwiajàcy nastàpienie przerwy w ∏àcznoÊci w razie zatapiania poziomu, na którym zlokalizowana jest komora g∏ównego odwadniania,
\n
2)sygnalizacj´ alarmowà zagro˝enia wodnego — lokalnà i zdalnà do miejsca ze sta∏à obs∏ugà, dzia∏ajàcà w razie przekroczenia najwy˝szego dopuszczalnego poziomu wody w rzàpiu komory pomp lub w zbiorniku wodnym.
\n
2.Komory, o których mowa w ust. 1, zabezpiecza si´ przed mo˝liwoÊcià wdarcia si´ wody powodujàcej unieruchomienie rozdzielni i pompowni.
\n

§ 448

\n
1.Urzàdzenia g∏ównego odwadniania powinny mieç co najmniej dwa rurociàgi t∏oczne o ∏àcznej przepustowoÊci nie mniejszej ni˝ ∏àczna wydajnoÊç znamionowa wymaganej liczby zainstalowanych pomp, przy pr´dkoÊci przep∏ywu nie wi´kszej ni˝ 3 m/s.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8960 — 2. Ka˝da pompa powinna mieç mo˝liwoÊç niezale˝nego t∏oczenia co najmniej do dwóch rurociàgów t∏ocznych.

\n

§ 449Nie mo˝na eksploatowaç zaworów bezpieczeƒstwa, zaworów zwrotnych, rurociàgów t∏ocznych

\n

i zasuw, je˝eli ich zu˝ycie przekracza wartoÊci dopuszczalne.

\n

§ 4501. W zak∏adach prowadzàcych roboty podziemne z zastosowaniem techniki górniczej oraz likwidowanych zak∏adach górniczych urzàdzenia g∏ównego

\n

odwadniania mogà stanowiç pompy g∏´binowe zainstalowane w szybach.

\n
2.W warunkach, o których mowa w ust. 1, zapewnia si´:
\n
1)zabudow´ w szybie pomp g∏´binowych wraz z rurociàgami na 1 miesiàc przed osiàgni´ciem docelowego poziomu zwierciad∏a wody,
\n
2)odprowadzenie najwy˝szego dobowego dop∏ywu wody w czasie nie d∏u˝szym ni˝ 20 godzin,
\n
3)zbiornik (chodniki, zroby) wody o pojemnoÊci umo˝liwiajàcej zmagazynowanie dop∏ywu wody w czasie przewidywanej najd∏u˝szej awarii urzàdzeƒ odwadniajàcych lub ich wymiany, aby poziom zwierciad∏a wody w szybie nie przekroczy∏ poziomu dopuszczalnego,
\n
4)mo˝liwoÊç przewietrzania, dokonywania pomiarów sk∏adu powietrza oraz iloÊci odpompowywanej wody,
\n
5)mo˝liwoÊç dokonywania kontroli poziomu zwierciad∏a wody dwoma niezale˝nymi czujnikami o ró˝nych konstrukcjach,
\n
6)niezb´dnà rezerw´ pomp, rurociàgów t∏ocznych oraz urzàdzenia do ich wymiany, przeglàdów i kontroli.
\n
3.Odwadnianie zlikwidowanych zak∏adów górniczych oraz zak∏adów prowadzàcych roboty górnicze z zastosowaniem techniki górniczej przy u˝yciu pomp g∏´binowych prowadzi si´ na podstawie projektu technicznego uwzgl´dniajàcego warunki hydrogeologiczne wyst´pujàce w ca∏ym rejonie obj´tym wp∏ywami odwodnienia na sàsiednie kopalnie czynne i zlikwidowane oraz na powierzchni´ terenu.
\n

Rozdzia∏ 4 Transport pionowy i w wyrobiskach o nachyleniu powy˝ej 45°

\n

§ 4511. Przepisy niniejszego rozdzia∏u okreÊlajà

\n

warunki prowadzenia ruchu górniczych wyciàgów szybowych, zwanych dalej „wyciàgami szybowymi”, przeznaczonych do:

\n
1)jazdy ludzi,
\n
2)ciàgnienia urobku,
\n
3)transportu materia∏ów i urzàdzeƒ,
\n
4)transportu pomocniczego.
\n
2.Przepisy ust. 1 dotyczà:
\n

Poz. 1169

\n
1)czynnych wyciàgów szybowych stanowiàcych sta∏e urzàdzenia transportowe w szybach,
\n
2)czynnych wyciàgów szybowych pomocniczych w szybach,
\n
3)wyciàgów szybowych u˝ytkowanych podczas g∏´bienia oraz zbrojenia szybów,
\n
4)wind frykcyjnych,
\n
5)innego wyposa˝enia szybów.
\n
3.Przepisy niniejszego rozdzia∏u dotyczà równie˝ urzàdzeƒ wymienionych w ust. 2, zainstalowanych w szybikach.
\n

§ 452Wyciàgi szybowe, urzàdzenia wspó∏pracujàce oraz wyposa˝enie szybów obs∏uguje si´, kontroluje

\n

oraz demontuje, zgodnie z wymaganiami prowadzenia ruchu uk∏adów transportu w wyrobiskach o nachyleniu powy˝ej 45°, okreÊlonymi w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

\n

§ 453Oddanie do ruchu wyciàgu szybowego wymaga

\n
1)zezwolenia w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego, po wprowadzeniu w czynnych wyciàgach zmian dotyczàcych:
\n
a)zwi´kszenia ustalonych parametrów obcià˝enia i pr´dkoÊci jazdy,
\n
b)g∏´bokoÊci ciàgnienia lub uruchomienia nowych poziomów,
\n
c)funkcji wyciàgu,
\n
d)typu maszyny wyciàgowej,
\n
e)uk∏adu hamulcowego w zakresie sposobu dzia∏ania i sterowania,
\n
f)uk∏adów nap´dowych, sterowania, zasilania i zabezpieczeƒ ruchu wyciàgów lub wprowadzenia zmian sposobu ich dzia∏ania,
\n
g)urzàdzeƒ sygnalizacji szybowej,
\n
h)konstrukcji zbrojenia szybowego,
\n
2)zezwolenia kierownika ruchu zak∏adu górniczego dla czynnych wyciàgów, po wprowadzeniu innych zmian ni˝ okreÊlone w pkt 1.
\n

§ 454Kierownik ruchu zak∏adu górniczego powiadamia w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego o zakresie

\n

planowanych robót i posiadaniu kompletnej dokumentacji technicznej, co najmniej na miesiàc przed rozpocz´ciem budowy lub dokonywania zmian, o których mowa w § 453 pkt 1.

\n

§ 4551. Zezwolenie, o którym mowa w § 30

\n

ust. 1 oraz w § 453 pkt 1, wydaje si´ na podstawie dokumentacji górniczego wyciàgu szybowego lub dodatku do dokumentacji górniczego wyciàgu szybowego oraz protoko∏u komisyjnego odbioru technicznego, je˝eli warunki dopuszczenia urzàdzeƒ lub uk∏adów nie stanowià inaczej.

\n
2.Dokumentacja górniczego wyciàgu szybowego zawiera:
\n
1)arkusz opisowy (charakterystyk´ technicznà) wyciàgu szybowego z wyszczególnieniem dokumen- Dziennik Ustaw Nr 139 — 8961 — tacji technicznej, na podstawie której sporzàdzono dokumentacj´ górniczego wyciàgu szybowego,
\n
2)arkusz opisowy (charakterystyk´ technicznà) lin oraz zestawienie obcià˝eƒ lin wyciàgowych noÊnych, wyrównawczych i prowadniczych,
\n
3)plan, z uwidocznieniem na nim po∏o˝enia szybu, wie˝y wyciàgowej i budynku maszyny wyciàgowej, dróg dojazdowych oraz innych obiektów znajdujàcych si´ w pobli˝u szybu,
\n
4)rysunek rzutu pionowego wyciàgu szybowego z okreÊleniem danych charakterystycznych oraz wymiarów zasadniczych dotyczàcych:
\n
a)po∏o˝enia maszyny wyciàgowej wzgl´dem wie˝y szybowej i kó∏ linowych, z uwzgl´dnieniem kàtów nabiegania i odchylenia lin przy ko∏ach linowych i maszynie wyciàgowej,
\n
b)belek odbojowych i podchwytów samoczynnych z okreÊleniem wysokoÊci spadku naczynia wyciàgowego na podchwyty,
\n
c)elementów nadszybia i poszczególnych podszybi, z zaznaczeniem pomostów do wsiadania i wysiadania oraz poziomów za∏adowczych i wy∏adowczych,
\n
d)skrajnych po∏o˝eƒ technologicznych naczyƒ wyciàgowych,
\n
e)dróg przejazdu naczyƒ wyciàgowych w wie˝y i w rzàpiu oraz urzàdzeƒ hamujàcych zabudowanych na tych drogach,
\n
5)rysunek rzutu poziomego maszyny wyciàgowej i wie˝y szybowej, z zaznaczeniem ich usytuowania wzgl´dem szybu,
\n
6)rysunek tarczy szybowej, ze szczegó∏owym naniesieniem wyposa˝enia, odst´pów ruchowych i g∏ównych wymiarów zbrojenia szybowego,
\n
7)rysunek tarczy szybowej dla ka˝dego z przekrojów, w przypadku zmiennych przekrojów szybów,
\n
8)rysunek mocowania dêwigarów do obmurza szybu oraz prowadników do dêwigarów,
\n
9)uproszczonà dokumentacj´ technicznà nap´du maszyny wyciàgowej,
\n
10)uproszczonà dokumentacj´ technicznà sygnalizacji szybowej,
\n
11)obliczenia krytycznych i dopuszczalnych przyspieszeƒ i opóênieƒ dla maszyny wyciàgowej z ko∏em p´dnym,
\n
12)schemat uk∏adu hamulcowego maszyny wyciàgowej oraz schemat uk∏adu sterowania, zasilania i zabezpieczeƒ hamulców,
\n
13)obliczenia skutecznoÊci dzia∏ania hamulców, a przy maszynach z ko∏em p´dnym — dodatkowo wynik sprawdzenia hamulca ze wzgl´du na mo˝liwoÊç poÊlizgu liny,
\n
14)zestawienie wyników obliczeƒ skutecznoÊci dzia∏ania urzàdzeƒ hamujàcych na drogach przejazdu w wie˝y i rzàpiu,
\n
15)decyzje dopuszczajàce do stosowania elementy wyciàgu szybowego,
\n
16)zezwolenia na odst´pstwa od wymagaƒ przepisów,
\n
17)szczegó∏owy schemat sposobów przewietrzania i odwadniania rzàpia wraz z sygnalizacjà stanów.
\n

Poz. 1169 3. Dodatek do dokumentacji górniczego wyciàgu szybowego, sporzàdzony w zwiàzku ze zmianami wprowadzonymi w wyciàgu szybowym, zawiera dokumenty wymienione w ust. 2, które dotyczà wprowadzonych zmian.

\n
4.Dokumentacje, o których mowa w ust. 2 i 3:
\n
1)podpisuje kierownik jednostki organizacyjnej, która je sporzàdzi∏a, lub osoba przez niego upowa˝niona,
\n
2)zatwierdza kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
\n

§ 456

\n
1.Zezwolenie, o którym mowa w § 453 pkt 2, wydaje si´ na podstawie dokumentacji wprowadzonych zmian, sporzàdzonej w formie karty zmian i protoko∏u odbioru technicznego.
\n
2.Karta zmian, sporzàdzona w zwiàzku ze zmianami wprowadzonymi w wyciàgu szybowym, zawiera dokumenty wymienione w § 455 ust. 2, które dotyczà wprowadzonych zmian.
\n
3.Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wraz z protoko∏em odbioru i kartà zmian do∏àcza si´ do dokumentacji górniczego wyciàgu szybowego.
\n

§ 4571. Wyciàg szybowy, wraz z urzàdzeniami towarzyszàcymi, utrzymuje si´ w sposób okreÊlony

\n

w dokumentacji technicznej.

\n
2.Elementy wyciàgu szybowego, urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych oraz wyposa˝enia szybu mogà byç eksploatowane tylko pod warunkiem pe∏nej sprawnoÊci technicznej.
\n
3.Naprawy noÊnych elementów wyciàgów szybowych wykonuje si´ po przeprowadzeniu badaƒ przez w∏aÊciwego rzeczoznawc´.
\n

§ 4581. Pod wzgl´dem wielkoÊci lub funkcji wyciàgi szybowe dzielà si´ na

\n
1)du˝e, o pr´dkoÊci ruchu powy˝ej 4 m/s i ci´˝arze u˝ytecznym przekraczajàcym 50 kN,
\n
2)Êrednie, w których pr´dkoÊç i ci´˝ar u˝yteczny nie przekraczajà odpowiednio 4 m/s i 50 kN,
\n
3)ma∏e, w których liczba osób w klatce nie przekracza 10, a pr´dkoÊç i ci´˝ar u˝yteczny nie przekracza odpowiednio 2 m/s i 20 kN,
\n
4)pomocnicze:
\n
a)awaryjno-rewizyjne,
\n
b)ratownicze,
\n
c)ma∏e wyciàgi materia∏owe.
\n
2.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego dokonuje podzia∏u wyciàgów szybowych na klasy intensywnoÊci ruchu, zgodnie z nast´pujàcymi kryteriami:
\n
1)klasa I, w której liczba cykli na dob´ przekracza 100,
\n
2)klasa II, w której liczba cykli na dob´ nie przekracza 100 — i zapewnia warunki ich kontroli okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.
\n

Dziennik Ustaw Nr 139 — 8962 —

\n

§ 459

\n

Zu˝ycie elementów wie˝y szybowej nie mo˝e przekroczyç stanu granicznego, przy którym napr´˝enia w elementach noÊnych przekroczà wartoÊci dopuszczalne dla warunków obcià˝eƒ ruchowych i awaryjnych okreÊlonych w dokumentacji technicznej

\n

§ 460Elementy konstrukcji stalowych wyposa˝enia szybu wymienia si´, je˝eli

\n
1)ich zu˝ycie przekroczy wartoÊci dopuszczalnego zu˝ycia lub 50% pierwotnego wymiaru nominalnego, okreÊlonej w dokumentacji technicznej,
\n
2)nastàpi trwa∏e odkszta∏cenie w stopniu uniemo˝liwiajàcym dalsze u˝ytkowanie.
\n

§ 461Ciàgi komunikacyjne dla pieszych utrzymuje

\n

si´ w stanie zapewniajàcym bezpieczne i swobodne przejÊcie.

\n

§ 4621. Zbrojenie szybu utrzymuje si´ w taki sposób, aby odst´py ruchowe nie by∏y mniejsze ni˝

\n
1)przy prowadzeniu naczyƒ wyciàgowych po prowadnikach sztywnych:
\n
a)100 mm — mi´dzy naczyniami na odcinku ich mijania si´ w szybie,
", "next": 239882}