Rodzaje statków powietrznych wyłączone spod niektórych przepisów Prawa lotniczego. Szczegółowe warunki i wymagania dotyczące używania tych statków powietrznych. Zasady eksploatacji, organizacji lotów, wykonywania lotów oraz odpowiedzialności dla różnych typów statków. Wymagania dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i sposobu prowadzenia ewidencji.

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących…

Obwieszczenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych…

Czego dotyczy ten akt?

Niniejsze obwieszczenie ogłasza jednolity tekst rozporządzenia, które wyłącza stosowanie niektórych przepisów Prawa lotniczego do określonych rodzajów statków powietrznych oraz ustala warunki i wymagania ich używania.

Kogo dotyczy: Osoby używające lotni, paralotni, motolotni, spadochronów oraz ultralekkich statków powietrznych; Osoby używające bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg.

Najważniejsze informacje

Państwo: Polska
Dziedzina prawa: Prawo transportowe
Paragrafy: 9
Źródło: api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano: 2026-06-17
Wyjaśnienie zaktualizowano: 2026-07-07

Co reguluje ten akt?

Rodzaje statków powietrznych wyłączone spod niektórych przepisów Prawa lotniczego.
Szczegółowe warunki i wymagania dotyczące używania tych statków powietrznych.
Zasady eksploatacji, organizacji lotów, wykonywania lotów oraz odpowiedzialności dla różnych typów statków.
Wymagania dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i sposobu prowadzenia ewidencji.

Kogo dotyczy ten akt?

Osoby używające lotni, paralotni, motolotni, spadochronów oraz ultralekkich statków powietrznych.
Osoby używające bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg.

Jakie są kluczowe punkty?

Wyłącza zastosowanie przepisów ustawy - Prawo lotnicze do lotni, paralotni, motolotni, spadochronów oraz bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej do 150 kg (używanych rekreacyjnie/sportowo) lub do 25 kg (używanych w innych celach).
Rozporządzenie nie stosuje się do państwowych statków powietrznych innych niż bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej nie większej niż 150 kg, używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS.
Określa szczegółowe warunki i wymagania dla każdego rodzaju statku powietrznego w załącznikach (np. dla lotni, paralotni, motolotni, spadochronów, ultralekkich statków powietrznych).
Wymaga ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dla osób eksploatujących statki powietrzne objęte rozporządzeniem, z określonymi minimalnymi wysokościami sum gwarancyjnych.

Prawo transportowe

Ustawa z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw

Prawo lotnicze – tekst jednolity 2013

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim…

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 3 czerwca 2013 r. w sprawie świadectw…

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego… – tekst…

Ustawa o przewozie towarów niebezpiecznych – tekst jednolity 2016

Konwencja międzynarodowa o przewozie towarów kolejami żelaznymi (K.M.T.), (z 8 załącznikami), podpisana w Rzymie dnia…

Prawo transportowe

Tekst ustawy

Spis treści (9)

§ 2
§ 1
§ 3
§ 4
§ 5
§ 6
§ 7
§ 8
§ 9

-Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków 1)Minister Infrastruktury i Budownictwa kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. poz. 1907 i 2094).

Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków Załącznik nr 1 - Warunki i wymagania dotyczące używania lotni

Rozdział 1 - Zastosowanie

Rozdział 2 - Określenia

Rozdział 3 - Zasady eksploatacji lotni

Rozdział 4 - Organizacja lotów lotniowych

Rozdział 5 - Wykonywanie lotów

Rozdział 6 - Odpowiedzialność

Rozdział 7 - Dopuszczenie lotni do lotów

Rozdział 8 - Produkcja i obsługa techniczna lotni

Rozdział 9 - Znaki stosowane podczas lotów holowanych

Załącznik nr 2 - Warunki i wymagania dotyczące używania paralotni

Rozdział 1 - Zastosowanie

Rozdział 2 - Określenia

Rozdział 3 - Zasady eksploatacji paralotni

Rozdział 4 - Organizacja lotów paralotniowych

Rozdział 5 - Wykonywanie lotów

Rozdział 6 - Odpowiedzialność

Rozdział 7 - Dopuszczenie sprzętu paralotniowego do lotów

Rozdział 8 - Produkcja i obsługa techniczna sprzętu paralotniowego

Rozdział 9 - Znaki stosowane podczas lotów holowanych

Załącznik nr 3 - Warunki i wymagania dotyczące używania motolotni

Rozdział 1 - Zastosowanie

Rozdział 2 - Określenia

Rozdział 3 - Zasady eksploatacji motolotni

Rozdział 4 - Organizacja lotów

Rozdział 5 - Wykonywanie lotów

Rozdział 6 - Postępowanie w sytuacjach niebezpiecznych

Rozdział 7 - Odpowiedzialność

Rozdział 8 - Dopuszczenie sprzętu do lotów

Rozdział 9 - Zatwierdzone podmioty produkujące i obsługujące motolotnie

Rozdział 10 - Obsługa techniczna motolotni

Rozdział 11 - Ewidencja podmiotów i osób obsługujących lub produkujących motolotnie lub ich podzespoły

Rozdział 12 - Wzór metryki motolotni

Załącznik nr 4 - Warunki i wymagania dotyczące używania spadochronów

Rozdział 1 - Zastosowanie

Rozdział 2 - Określenia

Rozdział 3 - Ogólne zasady eksploatacji spadochronów

Rozdział 4 - Organizacja skoków spadochronowych i zrzutów

Rozdział 5 - Wykonywanie lotów podczas skoków spadochronowych lub zrzutów

Rozdział 6 - Wykonywanie skoków spadochronowych i zrzutów

Rozdział 7 - Odpowiedzialność skoczka i instruktora

Rozdział 8 - Sprzęt spadochronowy

Rozdział 9 - Produkcja i obsługa sprzętu spadochronowego

Rozdział 10 - Sygnały stosowane podczas skoków spadochronowych lub zrzutów

Załącznik nr 5 - Warunki i wymagania dotyczące używania ultralekkich statków powietrznych

Rozdział 1 - Zastosowanie

Rozdział 2 - Określenia

Rozdział 3 - Zasady eksploatacji ultralekkich statków powietrznych

Rozdział 4 - Organizacja lotów

Rozdział 5 - Wykonywanie lotów i postępowanie w sytuacjach niebezpiecznych

Rozdział 6 - Odpowiedzialność

Rozdział 7 - Dopuszczenie sprzętu do lotów

Rozdział 8 - Wymagania techniczne dla ultralekkich statków powietrznych

Rozdział 9 - Zatwierdzone podmioty projektujące, produkujące i obsługujące ultralekkie statki powietrzne

Rozdział 10 - Obsługa techniczna sprzętu

Rozdział 11 - Wzór książki ultralekkiego statku powietrznego

Załącznik nr 6 - Bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej nie większej niż 150 kg, używane wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej vlos w celach rekreacyjnych lub sportowych

Rozdział 1 - Zastosowanie

Rozdział 2 - Określenia

Rozdział 3 - Odpowiedzialność

Rozdział 4 - Zasady wykonywania lotów

Załącznik nr 6a - Bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej nie większej niż 150 kg używane wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe

Rozdział 1 - Zastosowanie

Rozdział 2 - Określenia

Rozdział 3 - Odpowiedzialność

Rozdział 4 - Zasady wykonywania lotów

Rozdział 5 - Zasady eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych

Załącznik nr 7 - Wymagania dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej osób eksploatujących statki powietrzne, o których mowa w § 2 rozporządzenia, oraz minimalne wysokości sum gwarancyjnych tego ubezpieczenia

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Ubezpieczenie OC osób eksploatujących statki powietrzne

Załącznik nr 8 - Sposób prowadzenia ewidencji

Rozdział 1 - Sposób prowadzenia ewidencji oraz warunki wpisywania do niej statków powietrznych

Rozdział 2 - Znaki rozpoznawcze oraz inne znaki i napisy na statkach powietrznych wpisanych do

ewidencji

Rozdział 3 - Rozmieszczenie, wielkość oraz rodzaje znaków rozpoznawczych

Rozdział 4 - Inne znaki i napisy na statkach powietrznych

Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 440), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

1)rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 12 września 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 1288);

2)rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 sierpnia 2016 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 1317).

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje:

1)§ 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 12 września 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 1288), który stanowi: „

§ 2

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ;

2)§ 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 sierpnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 1317), który stanowi: „

§ 2

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” .

1)Minister Infrastruktury i Budownictwa kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. poz. 1907 i 2094).

Załącznik - Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków1)Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury i Budownictwa, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. poz. 1907 i 2094).

Na podstawie art. 33 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 605, 904, 1361 i 1948) zarządza się, co następuje:

§ 1

Rozporządzenie określa:

1)rodzaje statków powietrznych, które są wyłączone ze stosowania niektórych przepisów ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, zwanej dalej „ustawą”, oraz przepisów wydanych na jej podstawie;

2)szczegółowe warunki i wymagania dotyczące używania objętych rozporządzeniem rodzajów statków powietrznych.

22)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 sierpnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz.

1317), które weszło w życie z dniem 7 września 2016 r..

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do państwowych statków powietrznych innych niż bezzałogowe statki powietrzne o masie statku powietrznego gotowego do lotu (masie startowej) nie większej niż 150 kg, używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS, z zastrzeżeniem art. 1 ust. 6 ustawy.

§ 2

Wyłącza się zastosowanie przepisów ustawy w zakresie art. 31, art. 32, rozdziału 2 w dziale III, art. 45, art. 46 ust. 2, art. 48, art. 49, art. 52, art. 53, art. 53c oraz art. 160 ust. 3 pkt 6, do:

1)następujących rodzajów statków powietrznych: a) lotni, b) paralotni, c) motolotni, d3)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.) bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg, używanych wyłącznie w celach rekreacyjnych lub sportowych, e) spadochronów, w tym spadochronów ratowniczych, f4)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.) bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 25 kg używanych w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe;

2)statków powietrznych innych niż wymienione w pkt 1 używanych w celach niezwiązanych z wykonywaniem przewozu lotniczego, o których mowa w lit. e, f, g oraz j załącznika II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylającego dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE (Dz. Urz. UE L 79 z 19.03.2008, str. 1, z późn. zm.)5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 199 z 31.07.2009, str. 6, Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009, str. 51, Dz. Urz. UE L 49 z 24.02.2011, str.

54, Dz. Urz. UE L 4 z 09.01.2013, str. 34 oraz Dz. Urz. UE L 3 z 06.01.2016, str.

1., zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 216/2008”;

3)statków powietrznych innych niż wymienione w pkt 1 i 2 wykorzystywanych wyłącznie na użytek własny, w celach niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o których mowa w lit. c załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 216/2008, o maksymalnej masie startowej (MTOM) do 495 kg, a dla wiatrakowca o maksymalnej masie startowej (MTOM) do 560 kg.

Wyłącza się zastosowanie przepisów ustawy do statków powietrznych, których charakterystyka techniczna uzasadniająca szczególne ich traktowanie oraz przeznaczenie nie pozwala na zakwalifikowanie do żadnego rodzaju lotnictwa, z wyjątkiem przepisów działu I, działu II, działu VI oraz art. 212 ustawy.

36)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..

Wyłącza się zastosowanie do:

1)statków powietrznych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przepisów wydanych na podstawie art. 119 ust. 2, 4 i 5 ustawy w zakresie obowiązków związanych z wykonywaniem lotów w strefie nadgranicznej;

2)statków powietrznych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d i f, używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS, przepisów wydanych na podstawie art. 119 ust. 4 pkt 1 ustawy, z uwzględnieniem przepisów określonych w załącznikach nr 6 i 6a do rozporządzenia.

Wyłącza się z obowiązku uzyskania tymczasowego zezwolenia na lot, o którym mowa w art. 145a ust. 1 ustawy, statki powietrzne, o których mowa w lit. c, e, f, g oraz j załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 216/2008, zarejestrowane w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

57)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..

Wyłącza się zastosowanie do bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg, używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS, przepisów art. 126 ust. 2-5 ustawy, z uwzględnieniem przepisów określonych w załącznikach nr 6 i 6a do rozporządzenia.

68)W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 12 września 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz.

1288), które weszło w życie z dniem 25 września 2014 r..

Wyłącza się zastosowanie do spadochronów, w tym spadochronów ratowniczych, przepisów art. 123 ust. 2 ustawy.

Wyłącza się zastosowanie do statków powietrznych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, przepisów wydanych na podstawie art. 159 ust. 1 ustawy.

Wyłącza się zastosowanie do statków powietrznych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, przepisów wydanych na podstawie art. 159 ust. 1 ustawy, chyba że przy użyciu tych statków powietrznych są świadczone usługi lotnicze (operacje lotnicze, w ramach których statek powietrzny jest wykorzystywany do wykonywania usług specjalnych w zakresie rolnictwa, budownictwa, fotografii, geodezji, prowadzenia obserwacji i patrolowania, operacji poszukiwawczo-ratowniczych, reklamy powietrznej lub podobnych). W przypadku świadczenia usług lotniczych załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa eksploatacji statków powietrznych (Dz. U. poz. 2609) stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem przepisów określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

99)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..

Wyłącza się z obowiązku powiadamiania Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, o którym mowa w art. 123 ust. 1d ustawy, statki powietrzne, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, b, d oraz f, pod warunkiem że w pokazach lotniczych uczestniczą wyłącznie te statki.

1010)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..

Wyłącza się zastosowanie przepisów art. 94 ust. 1 ustawy do:

1)bezzałogowych statków powietrznych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. f, na uwięzi nieposiadających napędu, z uwzględnieniem przepisów określonych w załączniku nr 6a do rozporządzenia;

2)osób biorących udział w zajęciach dydaktycznych z wykorzystaniem statków powietrznych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. f, prowadzonych przez uczelnie, jeżeli loty realizowane w ramach tych zajęć nie są lotami polegającymi na świadczeniu usług lotniczych i są wykonywane zgodnie z przepisami określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

1110)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..

Wyłącza się zastosowanie do bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej większej niż 25 kg i nie większej niż 150 kg, używanych w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe, przepisów art. 53a ust. 2 pkt 1 ustawy.

§ 3

Wyłącza się zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2003 r. w sprawie egzaminów państwowych na licencje lub uprawnienia lotnicze (Dz. U. poz. 1637 oraz z 2013 r. poz. 1465) w zakresie:

1)dotyczącym uzgodnienia miejsca egzaminu odpowiednio z użytkownikiem statku powietrznego, zespołu urządzeń statku powietrznego, innego urządzenia treningowego lub stanowiska pracy, o których mowa w § 37 tego rozporządzenia,

2)§ 38 ust. 1 pkt 2 i 3, § 40, § 43 i § 46 tego rozporządzenia

-do statków powietrznych, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1.

Egzaminowany, wykonujący skok spadochronowy lub lot, posiada polisę potwierdzającą zawarcie ubezpieczenia OC właściwego dla osób eksploatujących statki powietrzne, zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 7 do rozporządzenia.

Nadzór instruktorski nad egzaminowanym podczas lotu lub skoku egzaminacyjnego, w zakresie posiadanych uprawnień instruktorskich, może wykonywać:

1)instruktor działający w podmiocie szkolącym, o którym mowa w art. 95a ust. 1 ustawy, wpisanym do rejestru podmiotów szkolących na podstawie art. 95a ust. 1 ustawy, w zakresie którego jest przeprowadzany egzamin, lub

2)instruktor inny niż określony w pkt 1

-po złożeniu egzaminatorowi pisemnego oświadczenia o podjęciu się tego nadzoru.

Nadzór instruktorski nad egzaminowanym podczas lotu lub skoku egzaminacyjnego, w zakresie posiadanych uprawnień instruktorskich, może wykonywać także egzaminator.

Nadzór egzaminatora nad kandydatem podczas skoku lub lotu może być wykonywany z ziemi, a także z powietrza, w sposób umożliwiający obserwację przebiegu egzaminu.

Dopuszcza się wykorzystanie nagrania filmowego do oceny przebiegu egzaminu.

§ 4

Szczegółowe warunki i wymagania dotyczące używania statków powietrznych są określone dla:

1)lotni - w załączniku nr 1 do rozporządzenia;

2)paralotni - w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

3)motolotni - w załączniku nr 3 do rozporządzenia;

4)spadochronów - w załączniku nr 4 do rozporządzenia;

5)ultralekkich statków powietrznych - w załączniku nr 5 do rozporządzenia;

611)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.) bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg, używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS w celach rekreacyjnych lub sportowych - w załączniku nr 6 do rozporządzenia;

712)Dodany przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.) bezzałogowych statków powietrznych o masie startowej nie większej niż 150 kg używanych wyłącznie w operacjach w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe - w załączniku nr 6a do rozporządzenia.

Wymagania dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej osób eksploatujących statki powietrzne, o których mowa w § 2, oraz minimalne wysokości sum gwarancyjnych tego ubezpieczenia określa załącznik nr 7 do rozporządzenia.

Sposób prowadzenia ewidencji statków powietrznych określa załącznik nr 8 do rozporządzenia.

Statki powietrzne, o których mowa w lit. e, f oraz g załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 216/2008, mogą być wykorzystane do szkolenia w celu uzyskania świadectwa kwalifikacji pilota ultralekkiego statku powietrznego oraz mogą być pilotowane przez pilota posiadającego świadectwo kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień i wyposażenia statku powietrznego.

§ 5

Statki powietrzne, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 oraz pkt 3, podlegają obowiązkowi wpisu do ewidencji statków powietrznych, zwanej dalej „ewidencją”, prowadzonej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Statki powietrzne nieobjęte obowiązkiem wpisu do ewidencji, o którym mowa w ust. 1, mogą zostać na wniosek właściciela wpisane do tej ewidencji.

Każda zmiana danych wpisanych do ewidencji podlega wpisowi do ewidencji.

Właściciel statku powietrznego, wpisanego do ewidencji, zgłasza zmiany danych wpisanych do ewidencji, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian.

Wykreślenie statku powietrznego z ewidencji następuje:

1)z urzędu, w przypadku zniszczenia statku powietrznego lub stałej utraty zdolności do wykonywania lotów;

2)na wniosek właściciela statku powietrznego.

§ 6

Statki powietrzne, o których mowa w § 2, mogą startować i lądować również z innego miejsca niż lotnisko lub lądowisko, jeżeli:

1)pozwalają na to ich właściwości techniczne z uwzględnieniem wymagań dotyczących wymiarów terenów;

2)szczegółowe wymagania techniczno-eksploatacyjne, podane w ich instrukcjach użytkowania w locie, nie stanowią inaczej.

Odpowiedzialność za wybór miejsca, o którym mowa w ust. 1, ponosi dowódca statku powietrznego.

Start lub lądowanie z miejsca, o którym mowa w ust. 1, wykonuje się w sposób niestwarzający zagrożenia dla osób lub mienia.

§ 7

Do statków powietrznych, o których mowa w § 2 ust. 1, z zastrzeżeniem § 2 ust. 5, stosuje się przepisy ruchu lotniczego z uwzględnieniem przepisów zawartych w załącznikach do rozporządzenia.

§ 8

Dokumenty, w szczególności karty poświadczenia i orzeczenia zdatności, wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 904 oraz z 2007 r. poz. 1436) zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane, z uwzględnieniem ust. 2 i 3.

Certyfikaty dotyczące projektowania, produkcji i obsługi oraz certyfikaty dotyczące obsługi statków powietrznych, o których mowa w załącznikach do rozporządzenia, wydane na podstawie przepisów rozporządzenia, o którym mowa w ust. 1, zachowują ważność na okres, na jaki zostały wydane.

Do certyfikatów, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy załączników nr 1-5 do rozporządzenia dotyczące zatwierdzeń producentów lub podmiotów.

§ 9

Rozporządzenie wchodzi w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia13)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 10 kwietnia 2013 r..14)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 904 oraz z 2007 r. poz. 1436), które zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy

-Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1015) utraciło moc z dniem 19 marca 2013 r.

1)Obecnie działem administracji rządowej - transport kieruje Minister Infrastruktury i Budownictwa, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Budownictwa (Dz. U. poz. 1907 i 2094).

2)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 sierpnia 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz.

1317), które weszło w życie z dniem 7 września 2016 r.

3)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

4)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 199 z 31.07.2009, str. 6, Dz. Urz. UE L 309 z 24.11.2009, str. 51, Dz. Urz. UE L 49 z 24.02.2011, str.

54, Dz. Urz. UE L 4 z 09.01.2013, str. 34 oraz Dz. Urz. UE L 3 z 06.01.2016, str.

6)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

7)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

8)W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 12 września 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz.

1288), które weszło w życie z dniem 25 września 2014 r.

9)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

10)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. e rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

11)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

12)Dodany przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.

13)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 10 kwietnia 2013 r.

14)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy - Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków (Dz. U. poz. 904 oraz z 2007 r. poz. 1436), które zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy

-Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1015) utraciło moc z dniem 19 marca 2013 r.

Załącznik nr 1 - Warunki i wymagania dotyczące używania lotni LOTNIE

Rozdział 1

Zastosowanie 1.1.

Przepisy załącznika stosuje się do lotni z uprzężą, lotni z napędem, a także pojedynczego skrzydła bez uprzęży lub napędu.

1.2.

Na uzasadniony wniosek, w szczególności w przypadkach wykonywania lotów pokazowych lub rekordowych, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego może zwolnić zainteresowany podmiot z obowiązku spełnienia niektórych wymagań załącznika, z zachowaniem wymogów bezpieczeństwa.

Rozdział 2

Określenia 2.

Użyte w załączniku określenia oznaczają:

1)holownik - pilota posiadającego potwierdzone zaświadczeniem uprawnienia do holowania statków powietrznych;

2)mechanik lotniowy - osobę posiadającą świadectwo kwalifikacji mechanika poświadczenia obsługi technicznej statku powietrznego z wpisanymi uprawnieniami dotyczącymi lotni jako całości TM (HG) lub motolotni jako całości TM (PHG);

3)organizator - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która podjęła działania mające na celu zorganizowanie lotów na lotniach dla innych osób;

4)Prezes Urzędu - Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;

5)program specjalistyczny - program szkolenia specjalistycznego, o którym mowa w przepisach w sprawach świadectw kwalifikacji;

6)świadectwo spełnienia wymagań technicznych - wydany przez Prezesa Urzędu dokument potwierdzający spełnienie wymagań budowy danego typu lotni lub uprzęży;

7)wyciągarkowy - osobę obsługującą urządzenie mechaniczne służące do holowania lotni lub paralotni;

8)uczeń-pilot - osobę odbywającą szkolenie teoretyczne lub praktyczne, nieposiadającą świadectwa kwalifikacji pilota lotni;

9)deklaracja zgodności - deklarację producenta dotyczącą egzemplarza wyrobu potwierdzającą spełnienie wymagań przez typ wyrobu, będącą jednocześnie oświadczeniem wytwórcy, że dany egzemplarz lotni lub jej podzespołu został wyprodukowany zgodnie z typem, dla którego wydano dokument definiujący wyrób i określający poziom spełnienia wymagań;

10)producent - osobę fizyczną albo prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza lotnię lub jej podzespoły albo dla której te wyroby zaprojektowano lub wytworzono w celu wprowadzenia ich do obrotu lub do oddania do użytku w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2016 r. poz. 655, z późn. zm.), pod własną nazwą lub znakiem, na potrzeby własne lub innych użytkowników, a także podmiot przedstawiający do wydania dopuszczenia do lotu lotnię nową lub używaną, której podzespoły mają nieznane pochodzenie lub dla których nie zachowały się dokumenty dowodowe;

11)arkusz spełnienia wymagań technicznych - opracowany przez wnioskującego zbiorczy dokument wykazujący spełnienie poszczególnych wymagań technicznych;

12)DDP - deklarację projektu i możliwości technicznych (Declaration of Design and Performance)

-dokument dotyczący wzoru wyrobu, definiujący typ lotni lub uprzęży i jej modele zawierający opis sposobu wykonania konstrukcji, oświadczenia o osiągach, warunkach używania oraz ograniczeniach, ustalonych ze względu na bezpieczeństwo lotów lub użycia, a także określenie poziomu spełnienia wymagań technicznych, wydany przez producenta, importera, mechanika, właściciela lub inny zainteresowany podmiot odpowiedzialny za potwierdzenie spełnienia wymagań technicznych przez typ kompletnej lotni, lub typ uprzęży; w przypadku gdy deklaracja dotyczy pojedynczego egzemplarza lub określonej liczby wyrobów, podmiot deklarujący określa zakres wyrobów objętych deklaracją.

Rozdział 3

Zasady eksploatacji lotni 3.1.

Zasady eksploatacji lotni określają przepisy załącznika.

3.2.

W zakresie eksploatacji lotni osoba używająca lotni stosuje się do:

1)zaleceń producenta, jeżeli zostały opublikowane;

2)zasad określonych przez organizatora lotów.

3.3.

Do wykonywania lotów w ramach których są świadczone usługi lotnicze, jest uprawniony pilot posiadający nalot co najmniej 50 godzin jako pilot dowódca na lotni.

Rozdział 4

Organizacja lotów lotniowych 4.1.

Organizator:

1)przeprowadza analizę warunków meteorologicznych oraz informacji o ograniczeniach w ruchu lotniczym i uzyskuje stosowne zezwolenia z tym związane;

2)zapoznaje osoby biorące udział w organizacji lotów oraz w lotach z zasadami ich organizacji i wykonywania;

3)zapewnia, że w przypadku lotów ucznia-pilota oraz lotów z pasażerem będą używane wyłącznie lotnie posiadające ważną kartę lotni, o której mowa w pkt 7.1;

4)zapewnia, podczas lotów holowanych za pomocą urządzenia mechanicznego, udział osób funkcyjnych odpowiednio do rodzaju planowanych lotów, w tym: wyciągarkowego i kierownika startu lotniowego lub paralotniowego, oraz ułożenia znaków, o których mowa w pkt 9.1.

4.2.

Osoba funkcyjna posiada przy sobie dokument poświadczający uprawnienia.

4.3.

Na kierownika startu lotniowego wyznacza się pilota, który posiada udokumentowane przeszkolenie w tym zakresie, zgodne z programem specjalistycznym, albo instruktora lotniowego lub paralotniowego.

4.3.1.

Kierownik startu lotniowego jest odpowiedzialny za:

1)podawanie pilotowi i wyciągarkowemu komend do startu oraz informacji dotyczących zachowań lotni podczas startu;

2)przekazywanie wyciągarkowemu informacji o przygotowaniach do startu, planowanym locie i warunkach meteorologicznych na starcie;

3)poinstruowanie pilotów o kierunku kręgu i miejscu lądowania;

4)uzgodnienie zasad wykonywania lotów z innymi służbami prowadzącymi loty lub skoki w tym miejscu;

5)ułożenia znaków wytyczających kierunek holowania, o którym mowa w pkt 9.1;

6)wystawienie wskaźnika kierunku wiatru.

4.3.2.

Organizator, jeżeli wymaga tego rodzaj prowadzonych lotów, określa w dokumentach wewnętrznych szczegółowy zakres obowiązków wyciągarkowego oraz kierownika startu lotniowego.

4.4.

Organizator zapewnia:

1)możliwość kontaktu telefonicznego lub radiowego z odpowiednimi służbami ratowniczymi;

2)podczas wykonywania lotów ucznia-pilota na holu: a) za samochodem lub innym pojazdem, oprócz kierowcy w pojeździe holującym drugą osobę wykonującą czynności wyciągarkowego, b) łączność radiową między instruktorem a: - uczniem-pilotem, - wyciągarkowym;

3)wystawienie wskaźnika kierunku wiatru, jeżeli jest to możliwe;

4)środki umożliwiające udzielenie pomocy pilotowi lotni wykonującemu wodowanie podczas zorganizowanych lotów nad zbiornikami wodnymi z przewidywanym lądowaniem w wodzie.

4.5.

Jeżeli loty lotni są organizowane w miejscu wykonywania lotów innych statków powietrznych lub skoków spadochronowych, organizator zapewnia:

1)sprzęt sygnalizacyjny gotowy do natychmiastowego użycia;

2)łączność radiową z lotniami będącymi w powietrzu lub ustalone znaki sygnalizacyjne;

3)dwustronną łączność z kierownikiem startu innych statków powietrznych lub skoków.

4.6.

Organizator może ustalić własne znaki wytyczające miejsca lądowania i startu oraz kierunki podejścia do lądowania jako nadrzędne nad wskazaniami wskaźnika kierunku wiatru.

Rozdział 5

Wykonywanie lotów 5.1.

Do wykonywania lotów na lotniach, z zastrzeżeniem niniejszych przepisów, stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 121 ust. 6 pkt 1 ustawy.

5.2.

Pilot lotni jest odpowiedzialny za właściwe wykonanie lotu, a w szczególności za analizę warunków meteorologicznych oraz informacji o ograniczeniach w ruchu lotniczym i, o ile jest to wymagane, uzyskanie stosownych zezwoleń z tym związanych.

5.2.1.

W czasie wykonywania lotów każdy pilot lotni posiada przy sobie:

1)świadectwo kwalifikacji pilota lotni;

2)dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem lotów na lotniach.

5.2.2.

Przy lotach, w których starty i lądowania odbywają się w obrębie ustalonego miejsca, dokumenty, o których mowa w pkt 5.2.1, mogą znajdować się na ziemi - w miejscu startu i lądowania.

5.3.

Osoba posiadająca wydane w innym państwie dokumenty uprawniające do wykonywania lotów na lotniach bez nadzoru instruktora może wykonywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej loty jako pilot lotni w zakresie posiadanych uprawnień po spełnieniu warunku, o którym mowa w pkt 5.2.1.

5.4.

Pilot lotni, uczeń-pilot, a także pasażer lotni wykonują lot w kasku.

5.5.1.

Loty pokazowe wykonuje się zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 123 ust.

1f ustawy, z zastrzeżeniem pkt 5.5.1.1.

5.5.1.

1 Do lotów pokazowych wykonywanych przez nie więcej niż 3 lotnie nie stosuje się przepisów wydanych na podstawie art. 123 ust. 1f ustawy.

5.5.2.

Loty podczas zawodów sportowych wykonuje się zgodnie z regulaminem organizatora zawodów.

5.5.3.

Podczas wykonywania lotów holowanych przy wykorzystaniu urządzeń mechanicznych obsługę tych urządzeń może wykonywać wyłącznie odpowiednio wyciągarkowy lub holownik, z zastrzeżeniem pkt 4.4 ppkt 2 lit. a.

5.5.4.

Lotnia znajdująca się w powietrzu ma pierwszeństwo przed lotnią startującą.

5.5.5.

Podczas lotu zboczowego pierwszeństwo ma lotnia mająca zbocze z prawej strony.

5.5.6.

Pierwszeństwo lądowania ma lotnia znajdująca się na podejściu na mniejszej wysokości.

5.5.7.

Podczas lotu w kominie termicznym należy dostosować się do kierunku krążenia lotni znajdującej się tam wcześniej.

5.5.8.

Krążenie w kominie termicznym odbywa się po kręgach współśrodkowych.

5.5.9.

Wejście i wyjście z krążenia może nastąpić tylko po stycznej, na zewnątrz kręgu.

5.5.10.

Lotów na lotniach nie wykonuje się:

1)przy widzialności mniejszej niż 700 m oraz w chmurach;

2)wcześniej niż 30 minut przed wschodem słońca i później niż 30 minut po zachodzie słońca;

3)z wyjątkiem przypadków, gdy jest to konieczne dla startu lub lądowania: a) nad zwartą zabudową miast, osiedli i siedzib ludzkich lub nad zgromadzeniem osób na otwartym powietrzu na wysokości względnej mniejszej niż 150 m (500 ft) nad najwyższą przeszkodą znajdującą się w promieniu 300 m od statku powietrznego, z tym że nad obszarami miast o liczbie mieszkańców co najmniej 25 000 - zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 119 ust. 4 pkt 1 ustawy, b) krążąc lub przelatując wielokrotnie na wysokości mniejszej niż 150 m nad pojedynczymi siedzibami ludzkimi, w przypadku lotów z włączoną jednostką napędową, c) gdzie indziej niż to określono w lit. a i b, na wysokości względnej mniejszej niż 100 m (300 ft) nad lądem lub wodą w odległości mniejszej niż 300 m od zabudowań.

5.5.11.

Przepisów pkt 5.5.10 ppkt 3 lit. c nie stosuje się do treningu we wcześniej zaplanowanych miejscach oraz lotów żaglowych i termicznych pod warunkiem, że są one wykonywane poza siedzibami ludzkimi i zgromadzeniem osób na otwartym powietrzu oraz w sposób nieuciążliwy dla osób trzecich.

5.5.12.

Przepisów pkt 5.5.10 ppkt 2 nie stosuje się do lotów wykonywanych w obrębie ustalonego, jednego miejsca startu i lądowania w przypadku posiadania:

1)jednego błyskowego światła ostrzegawczego koloru białego o częstotliwości błysków 40-100 na minutę;

2)urządzenia radiowego umożliwiającego łączność z organizatorem lotów - w przypadku lotów zorganizowanych;

3)latarki elektrycznej;

4)reflektora do lądowania albo oświetlonego miejsca lądowania.

5.5.13.

W przestrzeniach kontrolowanych loty wykonuje się zgodnie z zasadami określonymi dla tych przestrzeni w przepisach wydanych na podstawie art. 121 ust. 6 pkt 1 ustawy.

Do lotów tych lotnia jest wyposażona co najmniej w:

1)busolę magnetyczną;

2)dokładny czasomierz wskazujący czas w godzinach, minutach i sekundach;

3)wysokościomierz;

4)wariometr;

5)mapę rejonu lotu z naniesionymi, niezbędnymi informacjami nawigacyjnymi dotyczącymi: a) stref zakazanych, niebezpiecznych i ograniczonych, b) rejonu lub trasy planowanego lotu;

6)urządzenie radiowe umożliwiające utrzymanie łączności w czasie lotu z radiostacjami lotniczymi na częstotliwościach, jakie są wymagane przez służby ruchu lotniczego w obszarach powietrznych, w których lot ma być wykonywany, oraz zapewniające również łączność na częstotliwości awaryjnej 121,5 MHz;

7)inne dodatkowe przyrządy lub wyposażenie określone przez instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego.

5.6.

Uczeń-pilot może wykonywać loty na warunkach określonych w programie szkolenia.

5.6.1.

Podstawowe wyposażenie ucznia-pilota, zasady jego przygotowania i kontroli przed lotem, w zależności od rodzaju lotu, określa się w programie szkolenia.

5.6.2.

Uczniom-pilotom zabrania się wykonywania lotów bez spadochronu na wysokości większej niż 100 m nad terenem.

5.7.

Dopuszcza się wykonywanie na lotniach bez napędu startów i lądowań na terenach parków narodowych lub rezerwatów przyrody, jedynie za zgodą zarządzającego tym terenem.

5.8.

Pilot lotni może odstąpić od systematycznej rejestracji ilości lotów i uzyskanego nalotu. 5.8.1. Przepis pkt 5.8 nie zwalnia pilota lotni z obowiązku udokumentowania posiadanej praktyki lotniczej, jeżeli obowiązek ten wynika z przepisów w sprawie świadectw kwalifikacji.

5.9.

Postępowanie w sytuacjach niebezpiecznych podczas wykonywania lotów określa się w zalecanej metodyce postępowania w sytuacjach niebezpiecznych, opracowanej przez organizatora.

5.9.1.

Pilot może odstąpić od zalecanej metodyki postępowania i postąpić w sposób, który uzna za najskuteczniejszy w zaistniałej sytuacji, jeżeli uzasadniają to okoliczności.

Rozdział 6

Odpowiedzialność 6.1.

Uczeń-pilot oraz pasażer są informowani o niebezpieczeństwie zagrożenia życia lub zdrowia, a także o braku możliwości udzielenia pomocy podczas wykonywania lotu.

6.2.

Uczeń-pilot zostaje zapoznany w szczególności z ostrzeżeniami producentów umieszczonymi w zaleceniach producenta lotni, o których mowa w pkt 3.2 ppkt 1, oraz poinformowany o braku możliwości zagwarantowania prawidłowego działania lotni nawet przy właściwym jej przygotowaniu do lotu.

6.3.

Za ocenę gotowości do lotu, a w szczególności kompletność oraz gotowość do użycia lotni i wyposażenia, oraz wybór miejsca i rodzaju wykonywanego lotu, jest odpowiedzialny:

1)w przypadku pilota lotni - pilot osobiście, z zastrzeżeniem pkt 6.5;

2)w przypadku ucznia-pilota - instruktor lotniowy prowadzący loty.

6.4.

Za decyzję o wykonaniu oraz poprawne wykonanie lotu odpowiedzialność ponosi odpowiednio pilot lotni albo uczeń-pilot.

6.5.

Przed lotem w składzie dwuosobowym osoba wykonująca lot jako członek załogi albo pasażer, jeżeli nie jest pilotem lotni, składa dowódcy statku powietrznego pisemne oświadczenie o charakterze udziału w locie, zawierające jednocześnie potwierdzenie zapoznania się z informacjami dotyczącymi zagrożeń i działania lotni, o których mowa w pkt 6.1 i 6.2, a w przypadku członka załogi również z informacjami dotyczącymi podziału czynności, w tym także oceny stanu technicznego i przygotowania lotni do lotu.

6.5.1.

Brak oświadczenia, o którym mowa w pkt 6.5, oznacza, że lot jest wykonywany w charakterze pasażera.

6.5.2.

Składanie oświadczenia, o którym mowa w pkt 6.5, nie jest wymagane w przypadku lotów podczas zawodów sportowych, zlotów, treningów lub pokazów oraz szkolenia lotniczego, jeżeli skład załogi:

1)wynika ze zgłoszenia do udziału w imprezie lub

2)stanowią zawodnicy posiadający licencje sportowe lub piloci lotni albo

3)wynika z prowadzonego szkolenia lotniczego.

Rozdział 7

Dopuszczenie lotni do lotów 7.1.

Do wykonywania lotów przez ucznia-pilota oraz lotów pilota z pasażerem są używane lotnie, które posiadają ważną kartę lotni, oraz w przypadku używania spadochronów

-spadochrony posiadające ważne dopuszczenie i ułożenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

7.1.1.

Zamiast karty lotni potwierdzeniem dopuszczenia do lotu, odrębnie dla skrzydła lotni lub uprzęży, mogą być także oznaczenia zdatności umieszczone na tych podzespołach przez ich producenta lub mechanika lotniowego.

7.1.2.

Karta lotni i oznaczenia zdatności występują łącznie albo niezależnie.

7.1.3.

Oznaczenie zdatności może być także częścią tabliczki znamionowej.

7.1.4.

Nie wymaga się wystawienia odrębnego dopuszczenia do lotu uprzęży oznaczonych przez producenta znakiem zgodności z mającą zastosowanie normą europejską lub krajową, jednak oceny stanu technicznego każdorazowo przed startem dokonuje pilot, a w przypadku lotu ucznia-pilota - instruktor.

7.1.5.

Do połączenia skrzydła lotni z uprzężą lub spadochronem wykorzystuje się elementy łączące o określonej przez producenta wytrzymałości.

7.2.

Karta lotni może być odrębnym dokumentem wystawionym przez mechanika lotniowego albo częścią instrukcji, metryki lub innego wystawionego przez producenta dokumentu lotni, który co najmniej:

1)zawiera informacje o lotni: a) typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa) lub model, b) nazwę producenta, c) numer fabryczny, d) datę produkcji, e) klasę lub przeznaczenie, f) minimalną i maksymalną masę startową (MTOM), g) numer i rodzaj dokumentu wymienionego w pkt 7.6, wystawionego dla danego typu lotni;

2)zawiera informacje o dopuszczeniu do lotów, w tym: a) datę dopuszczenia do lotów, b) termin ważności dopuszczenia, c) imię i nazwisko, numer świadectwa oraz poświadczenie mechanika lotniowego, d) nazwę lub identyfikator podmiotu wymienionego w pkt 8.1 lub 8.11, w ramach którego działa mechanik lotniowy;

3)posiada numer dopuszczenia w wykazie, o którym mowa w pkt 8.13.

7.2.1.

Oznaczenie zdatności lotni lub uprzęży zawiera co najmniej informacje o:

1)podzespole, w tym: a) typ lub model podzespołu, b) nazwę producenta, c) numer fabryczny, d) określenie podzespołu lotni, e) maksymalną masę startową (MTOM) lotni lub masę osoby w przypadku uprzęży, f) numer certyfikatu, jeżeli wystawiono;

2)dopuszczeniu do lotów, w tym: a) stwierdzenie dopuszczenia do lotów, b) termin ważności dopuszczenia (miesiąc i rok), c) poświadczenie mechanika lotniowego lub osoby upoważnionej przez producenta, w tym pieczęć i podpis, d) numer podmiotu w ewidencji, o której mowa w pkt 8.15, lub nazwę producenta, w ramach którego jest dokonywane dopuszczenie, e) numer dopuszczenia w wykazie lotni dopuszczonych do lotów prowadzonym przez mechanika lotniowego.

7.2.2.

Pieczęć używana do poświadczeń zawiera co najmniej imię i nazwisko osoby dopuszczającej do lotu oraz numer wpisu podmiotu do ewidencji, o której mowa w pkt 8.15.

7.2.3.

Na oznaczeniu zdatności pieczęć może być zastąpiona stałym nadrukiem.

7.2.4.

Nie wymaga się wystawienia odrębnego krajowego dopuszczenia do lotu w przypadku, gdy dopuszczenie do lotu lub oznaczenie poszczególnych podzespołów lotni lub spadochronów do lotni, będące jednocześnie potwierdzeniem aktualnego dopuszczenia do lotu, zostało wykonane przez upoważnione podmioty, instytucje lub organy nadzoru lotniczego innego państwa, zgodnie z ich przepisami w tym zakresie, a podmiot szkolący organizujący loty lub pilot lotni wykonujący lot z pasażerem zna, rozumie i akceptuje dokumenty lub oznaczenia wystawione w innym języku.

7.3.

Dopuszczenia lotni do lotu dokonuje mechanik lotniowy, z zastrzeżeniem pkt 8.1 i 8.11, na podstawie pozytywnego wyniku oceny zdatności.

7.4.

Ocena zdatności lotni obejmuje:

1)ocenę dokumentacji;

2)ocenę stanu technicznego;

3)próby funkcjonalne;

4)loty kontrolne, jeżeli mechanik lotniowy uzna je za konieczne.

7.5.

Dopuszczenie lotni do lotu może być wykonane na okres wynikający z jej oceny zdatności oraz z zaleceń producenta, jednak czas ten nie może być dłuższy niż 24 miesiące.

7.5.1.

W przypadku uprzęży okres ważności dopuszczenia do lotów nie może być dłuższy niż 10 lat.

7.5.2.

Po upływie terminu ważności dopuszczenia do lotu konieczna jest ponowna ocena zdatności oraz dopuszczenie do lotu.

7.6.

Lotnie mogą być dopuszczone do lotu na podstawie oceny zdatności, o której mowa w pkt 7.3, jeżeli:

1)dla typu lub egzemplarza Prezes Urzędu wydał świadectwo spełnienia wymagań technicznych lub inny dokument uznania zdatności, lub

2)dla typu lub egzemplarza został wydany przez upoważnioną instytucję lub organ nadzoru lotniczego innego państwa dokument uznania zdatności lub dokument równorzędny, lub

3)zostały wyprodukowane przez zatwierdzonego producenta lub podmiot uznany jako producent lotni w państwie producenta lub innym państwie i przeszły próby w powietrzu, lub

4)z deklaracji zgodności, instrukcji lub innych dokumentów wynika, że lotnia spełnia warunki nie mniejsze niż określa dla skrzydła motolotni załącznik nr 3 do rozporządzenia lub została wyprodukowana pod właściwym nadzorem państwa producenta, lub spełnia wymogi techniczne obowiązujące w innym państwie, lub

5)producent zaświadczy, że ten typ i model sprzętu przeszedł próby w powietrzu, jest użytkowany co najmniej od roku, system kontroli jakości producenta zapewnia powtarzalność produkcji oraz nie występują przeciwwskazania do jego użycia, lub

6)w ramach oceny zdatności przeprowadzono próby zgodnie z programem prób uzgodnionym z Prezesem Urzędu.

7.7.

Dla lotni używanych w lotach innych niż określone w pkt 7.1:

1)karta lotni nie jest wymagana, a za właściwy stan techniczny jest odpowiedzialna osoba używająca tego sprzętu;

2)karta lotni może być wystawiona, na zasadach określonych w pkt 7.2, przy czym w przypadku braku dokumentacji określonej w pkt 7.6 mechanik lotniowy zamiast wpisu, o którym mowa w pkt 7.2 ppkt 1 lit. g, dokonuje adnotacji „NIECERTYFIKOWANA”.

7.8.

Wymagania techniczne dla lotni określa każdorazowo na wniosek zainteresowanego Prezes Urzędu.

7.9.1.

Propozycję wymagań technicznych przedstawia wnioskujący.

7.9.2.

Wymagania techniczne mogą zostać określone lub zmienione przez Prezesa Urzędu w oparciu o najnowszą wiedzę związaną z eksploatacją lub praktyką badań wyrobów, a także w związku z zaistniałymi zdarzeniami lotniczymi.

7.10.

Lotnie oraz uprzęże producent lub mechanik lotniowy oznacza tabliczką znamionową umieszczoną w miejscu umożliwiającym ich odczytanie bez demontażu części składowych lotni.

7.10.1.

Tabliczka znamionowa zawiera co najmniej:

1)informacje wymagane przez mające zastosowanie normy i wymagania techniczne, które dla lotni lub jej części stosuje producent, lub

2)poniższe informacje: a) typ lub model lotni lub uprzęży, b) nazwę producenta, c) numer fabryczny, d) datę produkcji, e) określenie lotni lub uprzęży, f) maksymalną masę startową (MTOM) lotni lub maksymalną masę osoby w przypadku uprzęży, g) numer certyfikatu, jeżeli uzyskano dla typu lotni lub uprzęży.

7.10.2.

Do czasu przeprowadzenia oceny potwierdzającej spełnienie wymagań technicznych tabliczka znamionowa lub zamieszone dodatkowe oznaczenia lotni i uprzęży zawierają informację: „Konstrukcja nieprzeznaczona do lotów z pasażerem i lotów ucznia-pilota” lub zamiast numeru certyfikatu informację „PROTOTYP”.

7.10.3.

Brak tabliczki znamionowej na lotni lub uprzęży kwalifikuje je jako nieprzeznaczone do lotów z pasażerem oraz lotów ucznia-pilota.

7.11.

Świadectwo spełnienia wymagań technicznych wydaje się dla zdefiniowanego w DDP typu lotni lub uprzęży.

7.11.1.

DDP zawiera co najmniej:

1)nazwę i adres producenta,

2)opis i ustalenie wyrobu, obejmujące: a) nazwę lub oznaczenie - określające typ wyrobu: - ogólny opis lub określenie wyrobu, - szczegółowy opis i określenie wyrobu, - listę części wyrobu, b) standard modyfikacji - oznaczenie poszczególnych modeli, jeżeli typ jest wytwarzany w kilku standardach modyfikacji, c) główny spis rysunków, d) ciężar i główne wymiary;

3)odniesienie do specyfikacji, w tym numer normy, wymagań technicznych i specyfikacji projektu wytwórcy;

4)nominalne osiągi wyrobu - bezpośrednio lub przez odniesienie do innych dokumentów;

5)szczegóły na temat zatwierdzenia, jakie otrzymał wyrób;

6)odniesienie do sprawozdania z prób kwalifikacyjnych;

7)odniesienie do instrukcji użytkowania i obsługi;

8)oświadczenie o spełnieniu mającej zastosowanie normy lub wymagań technicznych oraz o każdym odchyleniu od nich;

9)oświadczenie o poziomie spełnienia mającej zastosowanie normy lub wymagań technicznych z uwagi na zdolności wyrobu do zniesienia różnych warunków otoczenia lub wykazania różnych właściwości, w tym wszelkie znane ograniczenia;

10)zakres wyrobów objętych deklaracją - w przypadku gdy deklaracja dotyczy pojedynczego egzemplarza lub określonej liczby wyrobów;

11)deklarację wytwórcy dotyczącą jego ograniczonej odpowiedzialności za wyrób używany poza określonymi w deklaracji warunkami bez jego zgody oraz cel wystawienia deklaracji;

12)datę i podpis upoważnionego przedstawiciela wytwórcy oraz numer i wydanie DDP.

7.11.2.

Świadectwo spełnienia wymagań technicznych wydaje Prezes Urzędu na wniosek zainteresowanego podmiotu po wykazaniu przez niego spełnienia wymagań przez prototyp oraz przedstawieniu:

1)sprawozdania z prób;

2)oświadczenia o sposobie wykonania konstrukcji, osiągach, warunkach używania oraz ograniczeniach, ustalonych ze względu na bezpieczeństwo, lotów lub użycia - DDP;

3)arkusza spełnienia wymagań technicznych.

7.11.2.1.

W celu przeprowadzenia oceny przedstawionej dokumentacji Prezes Urzędu ma prawo wglądu do pozostałych materiałów i dokumentów dowodowych dotyczących ocenianego sprzętu.

7.11.2.3.

Dokumenty dowodowe spełnienia wymagań technicznych, wymienione w arkuszu spełnienia wymagań technicznych, przechowuje wnioskujący.

7.11.3.

Częścią składową świadectwa spełnienia wymagań technicznych jest dostarczone przez producenta oświadczenie o sposobie wykonania konstrukcji, osiągach, warunkach używania oraz ograniczeniach, ustalanych ze względu na bezpieczeństwo lotów lub użycia - DDP.

7.11.4.

Producent zapewnia publikację informacji o wszelkich zmianach w warunkach używania lotni lub uprzęży i przekazuje tę informację Prezesowi Urzędu.

7.11.5.

Prezes Urzędu może cofnąć lub zawiesić świadectwo spełnienia wymagań technicznych.

7.11.6.

Prezes Urzędu zawiesza świadectwo spełnienia wymagań technicznych, jeżeli nie jest zapewnione bezpieczne użytkowanie lotni lub uprzęży.

7.11.7.

Prezes Urzędu cofa świadectwo spełnienia wymagań technicznych, jeżeli nie jest możliwe usunięcie przyczyny jego zawieszenia.

7.11.8.

W przypadku wprowadzenia istotnej modyfikacji lotni lub uprzęży, w wyniku której uległy zmianie istotne parametry lub właściwości lotne, należy uzyskać nowe świadectwo spełnienia wymagań technicznych.

Rozdział 8

Produkcja i obsługa techniczna lotni 8.1.

Projektowanie, produkcja, naprawa i obsługa lotni może być prowadzona, z zastrzeżeniem pkt 8.2, 8.11 i 8.12, odpowiednio przez podmioty, którym Prezes Urzędu zgodnie z niniejszymi przepisami wydał zatwierdzenie dotyczące projektowania, produkcji i obsługi lotni, lub przez podmioty posiadające odpowiedni certyfikat wydany na podstawie przepisów odrębnych. Podmioty te zwane są dalej „zatwierdzonymi producentami”.

8.1.1.

Zatwierdzeni producenci dostarczają użytkownikom lotnie oraz uprzęże:

1)oznaczone tabliczką znamionową oraz

2)z deklaracją zgodności albo innym dokumentem informującym o spełnieniu przez egzemplarz wymagań technicznych.

8.2.

Pojedyncze egzemplarze lotni mogą być produkowane, pod nadzorem Prezesa Urzędu, przez podmioty inne niż zatwierdzeni producenci.

8.2.1.

Proces produkcji pod nadzorem kończy się oznaczeniem wyrobu tabliczką znamionową i uzgodnieniem z Prezesem Urzędu programu prób.

8.3.

Zainteresowany podmiot, aby otrzymać na zasadach określonych w niniejszych przepisach zatwierdzenie, o którym mowa w pkt 8.1, składa do Prezesa Urzędu dokumenty określone w pkt 8.4 i 8.4.1.

8.4.

Wniosek podmiotu ubiegającego się o zatwierdzenie zawiera następujące dane:

1)oznaczenie podmiotu - imię i nazwisko lub nazwę;

2)siedzibę;

3)zakres działalności;

4)miejsca wykonywania podstawowej działalności;

5)podstawę prawną prowadzenia działalności gospodarczej lub oświadczenie o sposobie prowadzenia działalności podlegającej zatwierdzeniu w innej formie;

6)w zależności od rodzaju podmiotu - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON) lub numer ewidencyjny (PESEL), a dla podmiotów z innych państw - dokument równoważny;

7)sposób oznaczania produktów dopuszczonych do obrotu - w przypadku producenta;

8)miejsce przechowywania dokumentacji;

9)imię i nazwisko oraz kwalifikacje osoby odpowiedzialnej za zapewnienie kontroli jakości.

8.4.1. Do wniosku, o którym mowa w pkt 8.4, dołącza się:

1)informacje o sposobie zapewnienia niezbędnych osób funkcyjnych podczas prób, odbioru sprzętu, kontroli, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności;

2)w przypadku podmiotów prowadzących w składzie ponad pięcioosobowym działalność podlegającą zatwierdzeniu: a) schemat struktury organizacyjnej związanej z zatwierdzaną działalnością, b) informacje dotyczące zawodowego przygotowania personelu kierowniczego, nadzorującego i wykonawczego, c) imiona i nazwiska osób odpowiedzialnych za kontrolę jakości i zakres odpowiedzialności, d) schemat systemu zapewnienia jakości;

3)w przypadku kooperacji z innymi podmiotami w zakresie zatwierdzanej działalności informacje dotyczące: a) podstawowych kooperantów wykonujących podzespoły, ich podstawowych danych, charakterystykę oraz zakres kooperacji, b) sposobów zapewnienia jakości lub odbioru podzespołów dostarczanych przez kooperantów niebędących zatwierdzonymi producentami.

8.5.

W ramach procesu zatwierdzenia sprawdza się zgodność zgłoszonych danych ze stanem faktycznym oraz:

1)zapewnienie co najmniej jednej osoby posiadającej kwalifikacje mechanika lotniowego, wykonującego czynności kontroli jakości, odbioru produkcji i dopuszczania sprzętu;

2)posiadanie wzorów dokumentacji, o której mowa w pkt 7.2, 7.2.1 i 8.13;

3)posiadanie instrukcji obsługiwanych lotni lub, przy ich braku, uzgodnionych z Prezesem Urzędu zasad postępowania.

8.6.

Na podstawie pozytywnego wyniku kontroli Prezes Urzędu wydaje odpowiednie zatwierdzenie.

8.7.

Zatwierdzenie wydaje się na czas nieokreślony.

8.8.

Zmiana danych, o których mowa w pkt 8.4 i 8.4.1, wymaga pisemnego zgłoszenia Prezesowi Urzędu w terminie 30 dni od dnia zaistnienia pod rygorem utraty ważności zatwierdzenia.

8.9.

Zmiana danych, o których mowa w pkt 8.4 ppkt 1-7, wymaga odpowiednio uzupełnienia lub wymiany zatwierdzenia.

8.10.

Zatwierdzenie traci ważność w przypadku:

1)zaprzestania działalności;

2)rezygnacji z zatwierdzenia;

3)niezgłoszenia w terminie zmian, o których mowa w pkt 8.8;

4)niezapewnienia przez podmiot warunków, które były podstawą wydania zatwierdzenia, stwierdzonego decyzją Prezesa Urzędu.

8.10.1.

W przypadku usunięcia braków będących podstawą utraty ważności zatwierdzenia Prezes Urzędu wydaje nowe zatwierdzenie.

8.11.

Obsługa techniczna lotni, wykonywana tylko w zakresie napraw, przeglądów i dopuszczania do lotów, może być prowadzona poza zatwierdzonym producentem tylko przez mechaników lotniowych lub pod ich nadzorem, jeżeli jest wykonywana w ramach podmiotu, który zgłosił Prezesowi Urzędu taką działalność nie później niż na 14 dni przed jej rozpoczęciem i posiada wzory dokumentacji, o której mowa w pkt 7.2, 7.2.1 i 8.13. Zgłoszenie zawiera dane wymienione w pkt 8.4 odpowiednio do planowanej działalności.

8.12.

Obsługa techniczna w zakresie ograniczonym do:

1)wymiany i naprawy uszkodzonych części lotni niewymagającej ingerencji w strukturę podzespołów,

2)ułożenia czaszy spadochronu,

3)podczepienia spadochronu do lotni

-może być wykonywana również przez pilota lotni poza podmiotami wymienionymi w pkt 8.1 i 8.11.

8.13.

Mechanicy lotniowi prowadzą wykaz lotni i uprzęży dopuszczonych do lotów, w którym zamieszcza się co najmniej następujące informacje:

1)typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa) lub model;

2)nazwę producenta;

3)numer fabryczny, a w przypadku jego braku numer nadany przez mechanika;

4)datę produkcji;

5)numer i rodzaj dokumentu wymienionego w pkt 7.6, wydanego dla danego typu lotni, lub adnotację „NIECERTYFIKOWANA”;

6)datę dopuszczenia do lotów i numer kolejny w wykazie;

7)termin ważności dopuszczenia;

8)zakres wykonanych czynności obsługowych;

9)dane podmiotu zgłaszającego.

8.14.

W przypadku zaprzestania działalności, o której mowa w pkt 8.1 lub 8.11, podmiot niezwłocznie przekazuje Prezesowi Urzędu wykaz, o którym mowa w pkt. 8.13, obejmujący okres ostatnich 36 miesięcy.

8.15.

Prezes Urzędu prowadzi ewidencję podmiotów oraz osób, o których mowa w pkt 7.3, 8.1 i 8.11.

8.15.1.

Ewidencję, o której mowa w pkt 8.15, udostępnia się w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego oraz jego delegaturach.

8.16.

W przypadku niezgłoszenia zmian, o których mowa w pkt 8.8, lub prowadzenia działalności niezgodnie z niniejszymi przepisami Prezes Urzędu może ograniczyć zakres wykonywanej przez podmiot działalności w obszarze związanym z usunięciem stwierdzonych uchybień, a w przypadku nieusunięcia uchybień w terminie 30 dni od dnia ograniczenia zakresu wykonywanej działalności, skreśla podmiot z prowadzonej ewidencji.

Rozdział 9

Znaki stosowane podczas lotów holowanych 9.1.

Planowany kierunek holowania wyznaczają dwa znaki w kształcie litery „V” o wymiarach ramienia 2 m x 6 m w jednym, kontrastującym kolorze - żółtym lub białym. Znaki wykłada się zgodnie z rysunkiem określonym w pkt 9.3, jeden w miejscu startu - skierowany wierzchołkiem w kierunku startu, a ramionami w kierunku holowania, drugi przy wyciągarce lub w miejscu planowanego zakończenia jazdy pojazdu holującego, wierzchołkiem skierowany w stronę wyciągarki, a ramionami w stronę startu.

9.1.1.

Znaki mogą być wyłożone do 50 m od miejsc określonych w pkt 9.1, przy zachowaniu kierunku ułożenia określonego na rysunku w pkt 9.3.

9.2.

Przy lotach holowanych na wodzie za motorówką, wykłada się tylko znak przy starcie.

9.3.

Sposób ułożenia znaków przy starcie za wyciągarką lub pojazdem holującym określa następujący rysunek: patrz oryginał Załącznik nr 2 - Warunki i wymagania dotyczące używania paralotni PARALOTNIE

Rozdział 1

Zastosowanie 1.1.

Przepisy załącznika stosuje się do kompletnej paralotni z uprzężą, paralotni z napędem i motoparalotni, w tym paraplanu, a także pojedynczego skrzydła bez uprzęży, napędu, wózka lub podwozia.

1.2.

Na uzasadniony wniosek, w szczególności w przypadkach wykonywania lotów pokazowych lub rekordowych, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego może zwolnić zainteresowany podmiot od obowiązku spełnienia niektórych wymagań załącznika, z zachowaniem wymogów bezpieczeństwa.

Rozdział 2

Określenia 2.

Użyte w załączniku określenia oznaczają:

1)mechanik paralotniowy - osobę posiadającą świadectwo kwalifikacji mechanika poświadczenia obsługi technicznej statku powietrznego z wpisanymi uprawnieniami dotyczącymi paralotni jako całości TM(PG);

2)motoparalotnia - paralotnię wyposażoną w napęd oraz podwozie, której całkowita masa własna (pustej motoparalotni) nie jest większa niż 70 kg;

4)paraplan - motoparalotnię, której całkowita masa własna (pustej motoparalotni) jest większa niż 70 kg, wyposażoną w skrzydło nieprzeznaczone do startu pieszego;

5)Prezes Urzędu - Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;

6)program specjalistyczny - program szkolenia specjalistycznego, o którym mowa w przepisach w sprawie świadectw kwalifikacji;

7)świadectwo spełnienia wymagań technicznych - wydany przez Prezesa Urzędu dokument potwierdzający spełnienie wymagań budowy danego typu paralotni lub sprzętu paralotniowego;

8)wyciągarkowy - osobę obsługującą urządzenia mechaniczne służące do holowania lotni lub paralotni;

9)uczeń-pilot - osobę odbywającą szkolenie teoretyczne lub praktyczne, nieposiadającą świadectwa kwalifikacji pilota paralotni;

10)deklaracja zgodności - deklarację producenta dotyczącą egzemplarza wyrobu potwierdzającą spełnienie wymagań przez typ wyrobu, będącą jednocześnie oświadczeniem wytwórcy, że dany egzemplarz paralotni lub jej podzespołu został wyprodukowany zgodnie z typem, dla którego wydano dokument definiujący wyrób i określający poziom spełnienia wymagań;

11)producent - osobę fizyczną albo prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza paralotnię lub jej podzespoły albo dla której te wyroby zaprojektowano lub wytworzono w celu wprowadzenia ich do obrotu lub do oddania do użytku, w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, pod własną nazwą lub znakiem, na potrzeby własne lub innych użytkowników, a także podmiot przedstawiający do wydania dopuszczenia do lotu paralotnię nową lub używaną, której podzespoły mają nieznane pochodzenie lub dla których nie zachowały się dokumenty dowodowe;

12)arkusz spełnienia wymagań technicznych - opracowany przez wnioskującego zbiorczy dokument wykazujący spełnienie poszczególnych wymagań technicznych;

13)DDP - deklarację projektu i możliwości technicznych (Declaration of Design and Performance)

-dokument dotyczący wzoru wyrobu, definiujący typ paralotni lub podzespołu i ich modele zawierający opis sposobu wykonania konstrukcji, oświadczenia o osiągach, warunkach używania oraz ograniczeniach, ustalonych ze względu na bezpieczeństwo lotów lub użycia, a także określenie poziomu spełnienia wymagań technicznych, wydany przez producenta, importera, mechanika, właściciela lub inny zainteresowany podmiot odpowiedzialny za potwierdzenie spełnienia wymagań technicznych przez typ kompletnej paralotni, lub typ podzespołu; w przypadku gdy deklaracja dotyczy pojedynczego egzemplarza lub określonej liczby wyrobów, podmiot deklarujący określa zakres wyrobów objętych deklaracją;

14)sprzęt paralotniowy - podzespoły paralotni za wyjątkiem: a) napędów, które nie posiadają elementów pośredniczących w połączeniu skrzydła paralotni z wózkiem lub uprzężą, a uprzęże dla załogi podpinane bezpośrednio do skrzydła za pomocą standardowych połączeń przewidzianych przez producentów skrzydła lub uprzęży, oraz b) wózków nieposiadających elementów pośredniczących w połączeniu skrzydła z uprzężą, wyposażonych w uprzęże dla załogi podpinane bezpośrednio do skrzydła za pomocą standardowych połączeń przewidzianych przez producentów skrzydła lub uprzęży;

15)napęd - mechaniczny napęd paralotni;

16)podzespoły paralotni - następujące elementy paralotni: a) skrzydło - wraz z linkami i taśmami nośnymi, b) uprząż - z napędem lub bez, wraz z systemem połączeń ze skrzydłem, c) wózek - z napędem lub bez, wraz z systemem połączeń ze skrzydłem, d) napęd - wraz z systemem połączeń ze skrzydłem, wózkiem lub uprzężą.

Rozdział 3

Zasady eksploatacji paralotni 3.1.

Zasady eksploatacji paralotni określają przepisy załącznika.

3.2.

W zakresie eksploatacji paralotni osoba używająca paralotni stosuje się do:

1)zaleceń producenta, jeżeli zostały opublikowane;

2)zasad określonych przez organizatora lotów.

3.3.

Do wykonywania lotów, w ramach których są świadczone usługi lotnicze, jest uprawniony pilot posiadający nalot co najmniej 50 godzin jako pilot dowódca na danej kategorii statku powietrznego.

Rozdział 4

Organizacja lotów paralotniowych 4.1.

Organizator:

1)przeprowadza analizę warunków meteorologicznych oraz informacji o ograniczeniach w ruchu lotniczym i uzyskuje stosowne zezwolenia z tym związane;

2)zapoznaje osoby biorące udział w organizacji lotów oraz w lotach z zasadami ich organizacji i wykonywania;

3)zapewnia, że w przypadku lotów ucznia-pilota oraz lotów z pasażerem będą używane wyłącznie paralotnie posiadające ważną kartę paralotni, o której mowa w pkt 7.2;

4.2.

Osoba funkcyjna posiada przy sobie dokument poświadczający uprawnienia.

4.3.

Na kierownika startu paralotniowego wyznacza się pilota paralotniowego lub lotniowego, który posiada w tym zakresie udokumentowane przeszkolenie, zgodne z programem specjalistycznym albo instruktora paralotniowego lub lotniowego.

4.3.1.

Kierownik startu paralotniowego jest odpowiedzialny za:

1)podawanie pilotowi i wyciągarkowemu komend do startu oraz informacji dotyczących zachowań paralotni podczas startu;

2)przekazywanie wyciągarkowemu informacji o przygotowaniach do startu, planowanym locie i warunkach meteorologicznych na starcie;

3)poinstruowanie pilotów o kierunku kręgu i miejscu lądowania;

4)uzgodnienie zasad wykonywania lotów z innymi służbami prowadzącymi loty lub skoki w tym miejscu;

5)ułożenie znaków informujących o kierunku holowania, o których mowa w pkt 9.1;

6)wystawienie wskaźnika kierunku wiatru.

4.3.2.

Organizator, jeżeli wymaga tego rodzaj prowadzonych lotów, określa w instrukcji szczegółowy zakres obowiązków wyciągarkowego oraz kierownika startu paralotniowego.

4.4.

Organizator zapewnia:

1)możliwość kontaktu telefonicznego lub radiowego z odpowiednimi służbami ratowniczymi;

3)wystawienie wskaźnika kierunku wiatru, jeżeli jest to możliwe;

4)środki umożliwiające udzielenie pomocy pilotowi paralotni wykonującemu wodowanie podczas zorganizowanych lotów nad zbiornikami wodnymi z przewidywanym lądowaniem w wodzie.

4.5.

Jeżeli loty paralotni są organizowane w miejscu wykonywania lotów innych statków powietrznych lub skoków spadochronowych, organizator zapewnia:

1)sprzęt sygnalizacyjny gotowy do natychmiastowego użycia;

2)łączność radiową z paralotniami będącymi w powietrzu lub ustalone znaki sygnalizacyjne;

3)dwustronną łączność z kierownikiem startu innych statków powietrznych lub skoków.

4.6.

Organizator może ustalić własne znaki wytyczające miejsca lądowania i startu oraz kierunki podejścia do lądowania jako nadrzędne nad wskazaniami wskaźnika kierunku wiatru.

Rozdział 5

Wykonywanie lotów 5.1.

Do wykonywania lotów na paralotniach, z zastrzeżeniem niniejszych przepisów, stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 121 ust. 6 pkt 1 ustawy.

5.2.

Pilot paralotni jest odpowiedzialny za właściwe wykonanie lotu, a w szczególności za analizę warunków meteorologicznych oraz informacji o ograniczeniach w ruchu lotniczym i, o ile jest to wymagane, uzyskanie stosownych zezwoleń z tym związanych.

5.3.1.

W czasie wykonywania lotów każdy pilot paralotni posiada przy sobie:

1)świadectwo kwalifikacji pilota paralotni;

2)dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem lotów na paralotniach.

5.3.2.

Przy lotach, w których starty i lądowania odbywają się w obrębie ustalonego miejsca, dokumenty, o których mowa w pkt 5.3.1, mogą znajdować się na ziemi - w miejscu startu i lądowania.

5.4.

Osoba posiadająca dokumenty uprawniające do wykonywania lotów na paralotniach bez nadzoru instruktora wydane w innym państwie może wykonywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej loty jako pilot paralotni w zakresie posiadanych uprawnień po spełnieniu warunku, o którym mowa w pkt 5.3.1. Przepis pkt 5.3.2. stosuje się odpowiednio.

5.5.

Pilot paralotni, uczeń-pilot, pasażer, a także osoba wykonująca loty, o których mowa w pkt 5.7.3, wykonują lot w kasku.

5.6.1.

Loty pokazowe wykonuje się zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 123 ust.

1f ustawy, z zastrzeżeniem pkt. 5.6.1.1.

5.6.1.1.

Do lotów pokazowych wykonywanych przez nie więcej niż 3 paralotnie nie stosuje się przepisów wydanych na podstawie art. 123 ust. 1f ustawy.

5.6.2.

Loty podczas zawodów sportowych wykonuje się zgodnie z regulaminem opracowanym przez organizatora zawodów.

5.6.3.

Podczas wykonywania lotów holowanych przy wykorzystaniu urządzeń mechanicznych obsługę tych urządzeń może wykonywać wyłącznie wyciągarkowy, z zastrzeżeniem pkt 4.4 ppkt 2 lit. a.

5.6.4.

Paralotnia znajdująca się w powietrzu ma pierwszeństwo przed paralotnią startującą.

5.6.5.

Podczas lotu zboczowego pierwszeństwo ma paralotnia mająca zbocze z prawej strony.

5.6.6.

Pierwszeństwo lądowania ma paralotnia znajdująca się na podejściu na mniejszej wysokości.

5.6.7.

Podczas lotu w kominie termicznym należy dostosować się do kierunku krążenia paralotni znajdującej się tam wcześniej.

5.6.8.

Krążenie w kominie termicznym odbywa się po kręgach współśrodkowych.

5.6.9.

Wejście i wyjście z krążenia następuje po stycznej, na zewnątrz kręgu.

5.6.10.

Lotów na paralotniach nie wykonuje się:

1)przy widzialności mniejszej niż 700 m lub w chmurach;

2)wcześniej niż 30 minut przed wschodem słońca i później niż 30 minut po zachodzie słońca;

3)z wyjątkiem przypadków, gdy jest to konieczne dla startu lub lądowania: a) nad zwartą zabudową miast, osiedli i siedzib ludzkich lub nad zgromadzeniem osób na otwartym powietrzu na wysokości względnej mniejszej niż: - dla paralotni, paralotni z napędem i motoparalotni - 150 m (500 ft), - dla paraplanu - 300 m (1 000 ft) - nad najwyższą przeszkodą znajdującą się w promieniu 300 m od danego statku powietrznego, z tym że nad obszarami miast o liczbie mieszkańców co najmniej 25 000 - zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 119 ust. 4 pkt 1 ustawy, b) krążąc lub przelatując wielokrotnie na wysokości mniejszej niż 150 m nad pojedynczymi siedzibami ludzkimi, w przypadku lotów z włączoną jednostką napędową, c) gdzie indziej niż to określono w lit. a i b, na wysokości względnej mniejszej niż 50 m (150 ft) nad lądem lub wodą w odległości mniejszej niż 300 m od zabudowań.

5.6.11.

Przepisów pkt 5.6.10 ppkt 3 lit. c nie stosuje się do treningu we wcześniej zaplanowanych miejscach oraz lotów żaglowych i termicznych pod warunkiem, że są one wykonywane poza siedzibami ludzkimi oraz w sposób nieuciążliwy dla osób trzecich.

5.6.12.

Przepisów pkt 5.6.10 ppkt 2 nie stosuje się do lotów wykonywanych w obrębie ustalonego, jednego miejsca startu i lądowania w przypadku posiadania:

1)jednego błyskowego światła ostrzegawczego koloru białego o częstotliwości błysków 40-100 na minutę;

2)urządzenia radiowego umożliwiającego łączność z organizatorem lotów - w przypadku lotów zorganizowanych;

3)latarki elektrycznej;

4)reflektora do lądowania albo oświetlonego miejsca lądowania.

5.6.13.

W przestrzeniach kontrolowanych wykonuje się loty zgodnie z zasadami określonymi dla tych przestrzeni w przepisach wydanych na podstawie art. 121 ust. 6 pkt. 1 ustawy.

Do lotów tych paralotnia jest wyposażona co najmniej w:

1)busolę magnetyczną;

2)dokładny czasomierz wskazujący czas w godzinach, minutach i sekundach;

3)wysokościomierz;

4)wariometr;

5)mapę rejonu lotu z naniesionymi niezbędnymi informacjami nawigacyjnymi dotyczącymi: a) stref zakazanych, niebezpiecznych i ograniczonych, b) rejonu lub trasy planowanego lotu;

7)inne dodatkowe przyrządy lub wyposażenie, określone przez instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego.

5.7.

Uczeń-pilot może wykonywać loty na warunkach określonych w programie szkolenia.

5.7.1.

Podstawowe wyposażenie ucznia-pilota, zasady jego przygotowania i kontroli przed lotem, w zależności od rodzaju lotu, określa się w programie szkolenia.

5.7.2.

Uczniom-pilotom zabrania się wykonywania lotów bez spadochronu na wysokości większej niż 100 m nad terenem.

5.7.3.

Loty na paralotniach podczas zajęć rekreacyjnych, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy, mogą odbywać się w podmiotach szkolących lub pod ich nadzorem, zgodnie z dokumentami wewnętrznymi:

1)na paralotniach określonych w pkt 7.1;

2)na holu lub ze wzgórza o deniwelacji nie większej niż 150 m;

3)nie wyżej niż 100 m nad terenem;

4)przy prędkości wiatru nieprzekraczającej 3 m/s;

5)w warunkach atermicznych;

6)po złożeniu oświadczenia lub przedstawieniu prawa jazdy, o których mowa w art. 105 ust. 5 ustawy.

5.8.

Dopuszcza się wykonywanie na paralotniach bez napędu startów i lądowań na terenach parków narodowych lub rezerwatów przyrody jedynie za zgodą zarządzającego tym terenem.

5.9.

Pilot paralotni może odstąpić od systematycznej rejestracji ilości lotów i uzyskanego nalotu.

5.9.1.

Przepis pkt 5.9 nie zwalnia pilota paralotni z obowiązku udokumentowania posiadanej praktyki lotniczej, jeżeli obowiązek ten wynika z przepisów w sprawie świadectw kwalifikacji.

5.10.

Postępowanie w sytuacjach niebezpiecznych podczas wykonywania lotów jest określone w zalecanej metodyce postępowania w sytuacjach niebezpiecznych, będącej częścią programu szkolenia.

5.10.1.

Pilot może odstąpić od zalecanej metodyki postępowania i postąpić w sposób, który uzna za najskuteczniejszy w zaistniałej sytuacji, jeżeli uzasadniają to okoliczności.

Rozdział 6

Odpowiedzialność 6.1.

Uczeń-pilot, pasażer, a także osoba wykonująca loty, o których mowa w pkt 5.7.3, są informowani o niebezpieczeństwie zagrożenia życia lub zdrowia, a także o braku możliwości udzielenia pomocy podczas wykonywania lotu.

6.2.

Uczeń-pilot, a także osoba wykonująca loty, o których mowa w pkt 5.7.3, są zapoznawani w szczególności z ostrzeżeniami producentów umieszczonymi w zaleceniach producenta paralotni, o których mowa w pkt 3.2, oraz informowani o braku możliwości zagwarantowania prawidłowego działania paralotni nawet przy właściwym jej przygotowaniu do lotu.

6.3.

Za ocenę gotowości do lotu, a w szczególności: kompletność oraz gotowość do użycia paralotni i wyposażenia, prawidłowość zapięcia uprzęży oraz wybór miejsca i rodzaju wykonywanego lotu, jest odpowiedzialny:

1)w przypadku pilota paralotni - pilot osobiście, z zastrzeżeniem pkt 6.5;

2)w przypadku, o którym mowa w pkt 5.7.3, oraz lotów ucznia-pilota - instruktor paralotniowy prowadzący szkolenie.

6.4.

Za decyzję o wykonaniu oraz poprawne wykonanie lotu odpowiedzialność ponosi odpowiednio pilot paralotni, osoba wykonująca loty, o których mowa w pkt 5.7.3, albo uczeń-pilot.

6.5.

Przed lotem w składzie dwuosobowym osoba wykonująca lot jako członek załogi albo pasażer, jeżeli nie jest pilotem paralotni, składa dowódcy statku powietrznego pisemne oświadczenie o charakterze udziału w locie, zawierające jednocześnie potwierdzenie zapoznania się z informacjami dotyczącymi zagrożeń i działania paralotni, o których mowa w pkt 6.1 i 6.2, a w przypadku członka załogi również z informacjami dotyczącymi podziału czynności, w tym także oceny stanu technicznego i przygotowania paralotni do lotu.

6.5.1.

Brak oświadczenia, o którym mowa w pkt 6.5, oznacza, że lot jest wykonywany w charakterze pasażera.

6.5.2.

Składanie oświadczenia, o którym mowa w pkt 6.5, nie jest konieczne w przypadku lotów podczas zawodów sportowych, zlotów, treningów lub pokazów, szkolenia lotniczego, jeżeli skład załogi:

1)wynika ze zgłoszenia do udziału w imprezie lub

2)stanowią zawodnicy posiadający licencje sportowe lub piloci paralotni albo

3)wynika z prowadzonego szkolenia lotniczego.

Rozdział 7

Dopuszczenie sprzętu paralotniowego do lotów 7.1.

Do lotów wykonywanych przez ucznia-pilota oraz lotów pilota z pasażerem używa się paralotni posiadających ważną kartę paralotni, oraz, w przypadku używania spadochronów, spadochronów posiadających ważne dopuszczenie i ułożenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

7.1.1.

Zamiast karty paralotni potwierdzeniem dopuszczenia do lotu, odrębnie dla poszczególnych podzespołów paralotni, mogą być także oznaczenia zdatności umieszczone na podzespołach przez ich producenta lub mechanika lotniowego.

7.1.2.

Karta paralotni i oznaczenia zdatności mogą występować łącznie albo niezależnie.

7.1.3.

Oznaczenie zdatności może być także częścią tabliczki znamionowej.

7.1.4.

7.1.5.

Do połączenia skrzydła paralotni z pozostałymi podzespołami lub spadochronem wykorzystuje się elementy łączące o określonej przez producenta wytrzymałości.

7.2.

Karta paralotni może być odrębnym dokumentem wystawionym przez mechanika paralotniowego albo częścią instrukcji, metryki lub innego wystawionego przez producenta dokumentu paralotni, który zawiera co najmniej informacje o:

1)paralotni, w tym: a) typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa) lub model, b) nazwę producenta, c) numer fabryczny, d) datę produkcji, e) klasę lub przeznaczenie, f) minimalną masę startową i maksymalną masę startową (MTOM), g) numer i rodzaj dokumentu wymienionego w pkt 7.6, wystawionego dla danego typu paralotni;

2)dopuszczeniu do lotów, w tym: a) datę dopuszczenia do lotów, b) termin ważności dopuszczenia, c) imię i nazwisko, numer świadectwa oraz poświadczenie mechanika paralotniowego, d) nazwę lub identyfikator podmiotu wymienionego w pkt 8.1 lub 8.11, w ramach którego działa mechanik paralotniowy.

7.2.1.

Oznaczenie zdatności podzespołów paralotni zawiera co najmniej informacje o:

1)podzespole, w tym: a) typ lub model podzespołu, b) nazwę producenta, c) numer fabryczny, d) określenie podzespołu paralotni, e) maksymalną masę startową (MTOM) kompletnej paralotni lub maksymalne obciążenie w przypadku uprzęży lub wózka;

2)dopuszczeniu do lotów, w tym: a) stwierdzenie dopuszczenia do lotów, b) termin ważności dopuszczenia (miesiąc i rok), c) poświadczenie mechanika paralotniowego lub osoby upoważnionej przez producenta, w tym pieczęć i podpis, d) numer podmiotu w ewidencji, o której mowa w pkt 8.15, lub nazwę producenta, w ramach którego jest dokonywane dopuszczenie, e) numer dopuszczenia w wykazie paralotni dopuszczonych do lotów prowadzonym przez mechanika paralotniowego.

7.2.2.

Pieczęć używana do poświadczeń zawiera co najmniej imię i nazwisko osoby dopuszczającej do lotu oraz numer wpisu podmiotu do ewidencji, o której mowa w pkt 8.15.

7.2.3.

Na oznaczeniu zdatności pieczęć może być zastąpiona stałym nadrukiem.

7.2.4.

Nie wymaga się wystawienia odrębnego krajowego dopuszczenia do lotu w przypadku, gdy dopuszczenie do lotu lub oznaczenie poszczególnych podzespołów paralotni lub spadochronów do paralotni, będące jednocześnie potwierdzeniem aktualnego dopuszczenia do lotu, zostało wykonane przez upoważnione podmioty, instytucje lub organy nadzoru lotniczego innego państwa, zgodnie z ich przepisami w tym zakresie, a podmiot szkolący organizujący loty lub pilot paralotni wykonujący lot z pasażerem zna, rozumie i akceptuje dokumenty lub oznaczenia wystawione w innym języku.

7.3.

Dopuszczenia paralotni do lotu dokonuje mechanik paralotniowy, z zastrzeżeniem pkt 8.1 i 8.11, na podstawie pozytywnego wyniku oceny zdatności.

7.4.

Ocena zdatności paralotni obejmuje:

1)ocenę dokumentacji;

2)ocenę stanu technicznego;

3)próby funkcjonalne;

4)loty kontrolne - jeżeli mechanik paralotniowy uzna je za konieczne.

7.5.

Dopuszczenia paralotni do lotu dokonuje się na okres wynikający z jej oceny zdatności oraz z zaleceń producenta, jednak nie dłuższy niż 24 miesiące.

7.5.1.

W przypadku uprzęży okres ważności dopuszczenia do lotów nie może być dłuższy niż 10 lat.

7.5.2.

Po upływie terminu ważności dopuszczenia do lotu konieczna jest ponowna ocena zdatności oraz dopuszczenie do lotu.

7.6.

Paralotnie mogą być dopuszczone do lotu na podstawie oceny zdatności, o której mowa w pkt 7.3, jeżeli:

1)dla typu lub egzemplarza Prezes Urzędu wydał świadectwo spełnienia wymagań technicznych lub inny dokument uznania zdatności lub

2)dla typu lub egzemplarza został wydany przez upoważnioną instytucję lub organ nadzoru lotniczego innego państwa dokument uznania zdatności lub dokument równorzędny, lub

3)zostały wyprodukowane przez zatwierdzonego producenta lub podmiot uznany jako producent paralotni w państwie producenta lub innym państwie i przeszły próby w powietrzu, lub

4)z deklaracji zgodności, instrukcji lub innych dokumentów wynika, że paralotnia spełnia warunki nie mniejsze niż określa dla paralotni norma transponująca normę EN 926: 2000 (Sprzęt paralotniowy Paralotnie) lub została wyprodukowana pod właściwym nadzorem państwa producenta, lub spełnia wymogi techniczne obowiązujące w innym państwie, lub

6)w ramach oceny zdatności przeprowadzono próby zgodnie z programem prób uzgodnionym z Prezesem Urzędu.

7.7.

Dla paralotni używanych w lotach innych niż określone w pkt 7.1:

1)karta paralotni nie jest wymagana, a za ich właściwy stan techniczny odpowiedzialna jest osoba używająca tego sprzętu;

2)karta paralotni może być wystawiona w sposób określony w pkt 7.2, przy czym w wypadku braku dokumentacji określonej w pkt 7.6 mechanik paralotniowy zamiast wpisu, o którym mowa w pkt 7.2 ppkt 1 lit. g, dokonuje adnotacji „NIECERTYFIKOWANA”.

7.8.

Wymagania techniczne dla paralotni określa każdorazowo na wniosek zainteresowanego Prezes Urzędu.

7.8.1.

Propozycję wymagań technicznych przedstawia wnioskujący.

7.8.2.

7.9.

Podzespoły paralotni producent lub mechanik paralotniowy oznacza tabliczką znamionową umieszczoną w miejscu umożliwiającym ich odczytanie bez demontażu części składowych paralotni.

7.9.1.

Tabliczka znamionowa zawiera co najmniej:

1)informacje wymagane przez mające zastosowanie normy i wymagania techniczne, które dla paralotni lub jej części stosuje producent, lub

2)poniższe informacje: a) typ lub model podzespołu paralotni, b) nazwę producenta, c) numer fabryczny, d) datę produkcji, e) określenie podzespołu paralotni, f) maksymalną masę startową (MTOM) kompletnej paralotni lub maksymalne obciążenie w przypadku uprzęży lub wózka, g) numer certyfikatu, jeżeli uzyskano dla typu paralotni lub podzespołu.

7.9.2.

Do czasu przeprowadzenia oceny potwierdzającej spełnienie wymagań technicznych tabliczka znamionowa lub zamieszone dodatkowe oznaczenia podzespołu paralotni zawierają informację: „Konstrukcja nieprzeznaczona do lotów z pasażerem i lotów ucznia-pilota” lub zamiast numeru certyfikatu informację „PROTOTYP”.

7.9.3.

Brak tabliczki znamionowej na podzespołach paralotni kwalifikuje je jako nieprzeznaczone do lotów z pasażerem oraz lotów ucznia-pilota.

7.10.

Świadectwo spełnienia wymagań technicznych wydaje się dla zdefiniowanego w DDP typu paralotni lub podzespołu.

7.10.1.

DDP zawiera co najmniej:

1)nazwę i adres producenta;

3)odniesienie do specyfikacji, w tym numer normy, wymagań technicznych i specyfikacji projektu wytwórcy;

4)nominalne osiągi wyrobu - bezpośrednio lub przez odniesienie do innych dokumentów;

5)szczegóły na temat zatwierdzenia, jakie otrzymał wyrób;

6)odniesienie do sprawozdania z prób kwalifikacyjnych;

7)odniesienie do instrukcji użytkowania i obsługi;

8)oświadczenie o spełnieniu mającej zastosowanie normy lub wymagań technicznych oraz o każdym odchyleniu od nich;

10)zakres wyrobów objętych deklaracją - w przypadku gdy deklaracja dotyczy pojedynczego egzemplarza lub określonej liczby wyrobów;

11)deklarację wytwórcy dotyczącą jego ograniczonej odpowiedzialności za wyrób używany poza określonymi w deklaracji warunkami bez jego zgody oraz cel wystawienia deklaracji;

12)datę i podpis upoważnionego przedstawiciela wytwórcy oraz numer i wydanie DDP.

7.10.2.

Świadectwo spełnienia wymagań technicznych wydaje Prezes Urzędu na wniosek zainteresowanego podmiotu po wykazaniu przez niego spełnienia wymagań przez prototyp oraz przedstawieniu:

1)sprawozdania z prób;

2)oświadczenia o sposobie wykonania konstrukcji, osiągach, warunkach używania oraz ograniczeniach, ustalonych ze względu na bezpieczeństwo, lotów lub użycia - DDP,

3)arkusza spełnienia wymagań technicznych.

7.10.2.1.

W celu przeprowadzenia oceny przedstawionej dokumentacji Prezes Urzędu ma prawo wglądu do pozostałych materiałów i dokumentów dowodowych dotyczących ocenianego sprzętu.

7.10.2.2.

Dokumenty dowodowe spełnienia wymagań technicznych, wymienione w arkuszu spełnienia wymagań technicznych, przechowuje wnioskujący.

7.10.3.

7.10.4.

Producent zapewnia publikację informacji o wszelkich zmianach w warunkach używania sprzętu paralotniowego i przekazuje tę informację Prezesowi Urzędu.

7.10.5.

Prezes Urzędu może cofnąć lub zawiesić świadectwo spełnienia wymagań technicznych.

7.10.6.

Prezes Urzędu zawiesza świadectwo spełnienia wymagań technicznych, jeżeli nie jest zapewnione bezpieczne użytkowanie sprzętu paralotniowego.

7.10.7.

Prezes Urzędu cofa świadectwo spełnienia wymagań technicznych, jeżeli nie jest możliwe usunięcie przyczyny jego zawieszenia.

7.10.8.

W przypadku wprowadzenia istotnej modyfikacji sprzętu, w wyniku której uległy zmianie istotne parametry lub właściwości lotne, należy uzyskać nowe świadectwo spełnienia wymagań technicznych.

Rozdział 8

Produkcja i obsługa techniczna sprzętu paralotniowego 8.1.

Projektowanie, produkcja, naprawa i obsługa sprzętu paralotniowego może być prowadzona, z zastrzeżeniem pkt 8.2, 8.11 i 8.12, odpowiednio przez podmioty, którym Prezes Urzędu zgodnie z niniejszymi przepisami wydał zatwierdzenie dotyczące projektowania, produkcji i obsługi sprzętu paralotniowego, lub przez podmioty posiadające odpowiedni certyfikat wydany na podstawie przepisów odrębnych. Podmioty te są zwane dalej „zatwierdzonymi producentami”.

8.1.1.

Zatwierdzeni producenci dostarczają użytkownikom podzespoły paralotni:

1)oznaczone tabliczką znamionową oraz

2)z deklaracją zgodności albo innym dokumentem informującym o spełnieniu przez egzemplarz wymagań technicznych.

8.2.

Pojedyncze egzemplarze sprzętu paralotniowego mogą być produkowane, pod nadzorem Prezesa Urzędu, przez podmioty inne niż zatwierdzeni producenci.

8.2.1.

Proces produkcji pod nadzorem kończy się oznaczeniem wyrobu tabliczką znamionową i uzgodnieniem z Prezesem Urzędu programu prób.

8.3.

Podmiot ubiegający się o zatwierdzenie, o którym mowa w pkt 8.1, składa do Prezesa Urzędu dokumenty określone w pkt 8.4 i 8.4.1.

8.4.

Wniosek podmiotu ubiegającego się o zatwierdzenie zawiera następujące dane:

1)oznaczenie podmiotu - imię i nazwisko lub nazwę;

2)siedzibę;

3)zakres działalności;

4)miejsca wykonywania podstawowej działalności;

5)podstawę prawną prowadzenia działalności gospodarczej lub oświadczenie o sposobie prowadzenia działalności podlegającej zatwierdzeniu w innej formie;

7)sposób oznaczania produktów dopuszczonych do obrotu - w przypadku producentów;

8)miejsce przechowywania dokumentacji;

9)imię i nazwisko oraz kwalifikacje osoby odpowiedzialnej za zapewnienie kontroli jakości.

8.4.1.

Do wniosku, o którym mowa w pkt 8.4, dołącza się:

1)informacje o sposobie zapewnienia niezbędnych osób funkcyjnych podczas prób, odbioru sprzętu i kontroli jakości, w zależności od rodzaju prowadzonej działalności;

3)w przypadku kooperacji z innymi podmiotami w zakresie zatwierdzanej działalności informacje dotyczące: a) podstawowych kooperantów wykonujących podzespoły, ich nazwy i adresu oraz zakresu kooperacji, b) sposobów zapewnienia jakości lub odbioru podzespołów dostarczanych przez kooperantów niebędących zatwierdzonymi producentami.

8.5.

W ramach procesu zatwierdzania sprawdza się zgodność zgłoszonych danych ze stanem faktycznym oraz:

1)zapewnienie co najmniej jednej osoby posiadającej kwalifikacje mechanika paralotniowego, wykonującego czynności kontroli jakości, odbioru produkcji i dopuszczania sprzętu;

2)posiadanie wzorów dokumentacji, o której mowa w pkt 7.2, 7.2.1 i 8.13;

3)posiadanie instrukcji obsługiwanych paralotni lub, przy ich braku, uzgodnionych z Prezesem Urzędu zasad postępowania.

8.6.

Na podstawie pozytywnego wyniku kontroli Prezes Urzędu wydaje odpowiednie zatwierdzenie.

8.7.

Zatwierdzenie wydaje się na czas nieokreślony.

8.8.

Zmiana danych, o których mowa w pkt 8.4 i 8.4.1, wymaga pisemnego zgłoszenia Prezesowi Urzędu w terminie 30 dni od dnia zaistnienia pod rygorem utraty ważności zatwierdzenia.

8.9.

Zmiana danych, o których mowa w pkt 8.4 ppkt 1-7, wymaga odpowiednio uzupełnienia lub wymiany zatwierdzenia.

8.10.

Zatwierdzenie traci ważność w przypadku:

1)zaprzestania działalności;

2)rezygnacji z zatwierdzenia;

3)niezgłoszenia w terminie zmian, o których mowa w pkt 8.8;

4)niezapewnienia przez podmiot warunków, które były podstawą wydania zatwierdzenia, stwierdzonego decyzją Prezesa Urzędu.

8.10.1.

W przypadku usunięcia braków będących podstawą utraty ważności zatwierdzenia Prezes Urzędu wydaje nowe zatwierdzenie.

8.11.

Obsługa techniczna paralotni, wykonywana tylko w zakresie napraw, przeglądów i dopuszczania do lotów, może być prowadzona poza zatwierdzonym producentem tylko przez mechaników paralotniowych lub pod ich nadzorem, jeżeli jest wykonywana w ramach podmiotu, który zgłosił Prezesowi Urzędu taką działalność nie później niż na 14 dni przed jej rozpoczęciem i posiada wzory dokumentacji, o której mowa w pkt 7.2, 7.2.1 i 8.13. Zgłoszenie zawiera dane wymienione w pkt 8.4 odpowiednio do planowanej działalności.

8.12.

Obsługa techniczna w zakresie ograniczonym do:

1)wymiany i naprawy uszkodzonych części paralotni niewymagającej ingerencji w strukturę podzespołów,

2)ułożenia czaszy spadochronu,

3)podczepienia spadochronu do uprzęży,

4)regulacji długości linek sterowniczych

-może być wykonywana również przez pilota paralotni poza podmiotami wymienionymi w pkt 8.1 i 8.11.

8.13.

Mechanicy paralotniowi prowadzą wykaz podzespołów paralotni dopuszczonych do lotów, w którym zamieszcza się co najmniej następujące informacje:

1)typ (jednomiejscowa, dwumiejscowa), model, rozmiar;

2)nazwę producenta;

3)numer fabryczny, a w przypadku jego braku numer nadany przez mechanika;

4)datę produkcji;

5)numer i rodzaj dokumentu wymienionego w pkt 7.6, wydanego dla danego typu podzespołu paralotni, lub adnotację „NIECERTYFIKOWANY”;

6)datę dopuszczenia do lotów i numer kolejny w wykazie;

7)termin ważności dopuszczenia;

8)zakres wykonanych czynności obsługowych;

9)dane podmiotu zgłaszającego.

8.14.

W przypadku zaprzestania działalności, o której mowa w pkt 8.1 lub 8.11, podmiot niezwłocznie przekazuje Prezesowi Urzędu wykaz, o którym mowa w pkt 8.13, obejmujący okres ostatnich 36 miesięcy.

8.15.

Prezes Urzędu prowadzi ewidencję podmiotów oraz osób, o których mowa w pkt 7.3, 8.1 i 8.11.

8.15.1.

Ewidencję, o której mowa w pkt 8.15, udostępnia się w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego oraz jego delegaturach.

8.16.

Rozdział 9

Znaki stosowane podczas lotów holowanych 9.1.

Planowany kierunek holowania wyznaczają dwa znaki w kształcie litery „V” o wymiarach ramienia 2 m x 6 m w jednym, kontrastującym kolorze - żółtym lub białym. Znaki wykłada się zgodnie z rysunkiem określonym w pkt 9.3, jeden w miejscu startu -skierowany wierzchołkiem w kierunku startu, a ramionami w kierunku holowania, drugi przy wyciągarce lub w miejscu planowanego zakończenia jazdy pojazdu holującego, wierzchołkiem skierowany w stronę wyciągarki, a ramionami w stronę startu.

9.1.1.

Znaki mogą być wyłożone do 50 m od miejsc określonych w pkt 9.1, przy zachowaniu kierunku ułożenia określonego na rysunku w pkt 9.3.

9.2.

Przy lotach holowanych na wodzie za motorówką, wykłada się tylko znak przy starcie.

9.3.

Sposób ułożenia znaków przy starcie za wyciągarką lub pojazdem holującym określa następujący rysunek: patrz oryginał Załącznik nr 3 - Warunki i wymagania dotyczące używania motolotni MOTOLOTNIE

Rozdział 1

Zastosowanie 1.1.

Przepisy załącznika stosuje się do motolotni, których maksymalna masa startowa (MTOM) nie przekracza:

1)300 kg - dla motolotni lądowych jednomiejscowych;

2)450 kg - dla motolotni lądowych dwumiejscowych;

3)330 kg - dla motolotni operujących z wody lub amfibii jednomiejscowych, przy czym jeżeli motolotnia jest eksploatowana zarówno jako operująca z wody i motolotnia lądowa, jej masa nie przekracza odpowiednio obu limitów maksymalnej masy startowej (MTOM);

4)495 kg - dla motolotni operujących z wody lub amfibii dwumiejscowych, przy czym jeżeli motolotnia jest eksploatowana zarówno jako operująca z wody i motolotnia lądowa, jej masa nie przekracza odpowiednio obu limitów maksymalnej masy startowej (MTOM);

5)315 kg - dla motolotni lądowych jednomiejscowych wyposażonych w spadochronowy system ratowniczy zamontowany do motolotni;

6)472,5 kg - dla motolotni lądowych dwumiejscowych wyposażonych w spadochronowy system ratowniczy zamontowany do motolotni.

1.2.

Na uzasadniony wniosek, w szczególności w przypadkach wykonywania lotów pokazowych lub rekordowych, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego może zwolnić zainteresowany podmiot z obowiązku spełnienia niektórych wymagań określonych w załączniku z zachowaniem wymogów bezpieczeństwa.

Rozdział 2

Określenia 2.1.

Użyte w załączniku określenia oznaczają:

1)instrukcja użytkowania w locie - zatwierdzony przez Prezesa Urzędu lub uprawniony organ w innym państwie zbiór instrukcji i informacji, zawierający ograniczenia, w zakresie których statek powietrzny uznano za zdatny do lotu, oraz instrukcje i informacje niezbędne dla członków załogi lotniczej dla bezpiecznego użytkowania tego statku;

2)lot specjalny VFR - lot VFR wykonywany na podstawie zezwolenia kontroli ruchu lotniczego w strefie kontrolowanej lotniska w warunkach meteorologicznych gorszych niż VMC;

3)mechanik motolotniowy - osobę posiadającą świadectwo kwalifikacji mechanika poświadczenia obsługi technicznej statku powietrznego z wpisanymi uprawnieniami dotyczącymi motolotni jako całości TM(PHG);

4)organizator - osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która podjęła działania mające na celu zorganizowanie lotów na motolotniach dla innych osób;

5)pilot - pilota motolotni oraz ucznia-pilota;

6)pozwolenie na wykonywanie lotów - dokument potwierdzający dopuszczenie danego egzemplarza motolotni do użytkowania w powietrzu wraz z określeniem terminu jego ważności wydany przez zatwierdzonego producenta lub zatwierdzony podmiot, o których mowa w pkt 9.1;

7)Prezes Urzędu - Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;

8)świadectwo spełnienia wymagań technicznych - wydany przez Prezesa Urzędu dokument potwierdzający spełnienie wymagań budowy danego typu lub egzemplarza motolotni lub podzespołu motolotni;

9)uczeń-pilot - osobę odbywającą szkolenie teoretyczne lub praktyczne, nieposiadającą świadectwa kwalifikacji pilota motolotni;

10)VMC - warunki meteorologiczne dla lotów z widocznością, wyrażone widzialnością, odległością od chmur i pułapem chmur - równe lub większe od ustalonych minimów;

11)arkusz spełnienia wymagań technicznych - opracowany przez wnioskującego zbiorczy dokument wykazujący spełnienie poszczególnych wymagań technicznych;

12)DDP - deklarację projektu i możliwości technicznych (Declaration of Design and Performance)

-dokument dotyczący wzoru wyrobu, definiujący typ motolotni lub podzespołu i jego modele, zawierający opis sposobu wykonania konstrukcji, oświadczenia o osiągach, warunkach używania oraz ograniczeniach, ustalonych ze względu na bezpieczeństwo lotów lub użycia, a także określenie poziomu spełnienia wymagań technicznych, wydany przez producenta, importera, mechanika, właściciela lub inny zainteresowany podmiot odpowiedzialny za potwierdzenie spełnienia wymagań technicznych przez typ kompletnej motolotni lub typ podzespołu; w przypadku gdy deklaracja dotyczy pojedynczego egzemplarza lub określonej liczby wyrobów, podmiot deklarujący określa zakres wyrobów objętych deklaracją;

13)deklaracja zgodności - deklarację producenta dotyczącą egzemplarza wyrobu potwierdzającą spełnienie wymagań przez typ wyrobu, będącą jednocześnie oświadczeniem wytwórcy, że dany egzemplarz motolotni lub jej podzespołu został wyprodukowany zgodnie z typem, dla którego wydano dokument definiujący wyrób i określający poziom spełnienia wymagań;

14)producent - osobę fizyczną albo prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza motolotnię lub jej podzespoły albo dla której te wyroby zaprojektowano lub wytworzono w celu wprowadzenia ich do obrotu lub do oddania do użytku, w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, pod własną nazwą lub znakiem, na potrzeby własne lub innych użytkowników, a także podmiot przedstawiający do wydania dopuszczenia do lotu motolotnię nową lub używaną, której podzespoły mają nieznane pochodzenie lub dla których nie zachowały się dokumenty dowodowe;

15)program specjalistyczny - program szkolenia specjalistycznego, o którym mowa w przepisach w sprawie świadectw kwalifikacji;

16)podzespoły motolotni - następujące elementy motolotni: a) skrzydło, b) wózek - z zespołem napędowym lub bez.

Rozdział 3

Zasady eksploatacji motolotni 3.1.

Zasady eksploatacji motolotni określa załącznik.

3.2.

Osoba używająca motolotni:

1)używa motolotni zgodnie z instrukcją użytkowania w locie, w szczególności przestrzega wszystkich wynikających z tej instrukcji ograniczeń;

2)stosuje się w przypadku lotów zorganizowanych do zasad określonych przez organizatora;

3)używa do lotu motolotni w wymaganym stanie technicznym.

3.3.

Do wykonywania lotów, w ramach których są świadczone usługi lotnicze, jest uprawniony pilot posiadający co najmniej 100 godzin jako pilot dowódca motolotni.

Rozdział 4

Organizacja lotów 4.1.

Organizator:

1)zapoznaje osobę organizującą loty oraz osoby biorące udział w lotach z zasadami ich organizacji i wykonywania;

2)wyznacza kierownika startu motolotniowego w czasie trwania lotów samodzielnych ucznia-pilota, pokazów lotniczych, zawodów i innych imprez, w których są planowane loty co najmniej 3 motolotni, jeżeli uzna to za uzasadnione.

4.1.1.

Na kierownika startu motolotniowego wyznacza się instruktora motolotniowego lub pilota motolotni, który posiada udokumentowane przeszkolenie w tym zakresie, zgodnie z programem specjalistycznym.

4.1.2.

Kierownikiem startu motolotniowego w czasie trwania lotów samodzielnych ucznia-pilota może zostać jedynie instruktor motolotniowy nadzorujący jego szkolenie.

4.2.

Jeżeli loty motolotni mają być wykonywane w miejscu zorganizowanych lotów innych statków powietrznych lub skoków spadochronowych, organizator lotów na motolotniach uzgadnia zasady wykonywania lotów z organizatorami innych lotów lub skoków.

Rozdział 5

Wykonywanie lotów 5.1.

Lotów na motolotniach nie wykonuje się:

1)wcześniej niż 30 minut przed wschodem słońca i później niż 30 minut po zachodzie słońca;

2)z wyjątkiem przypadków, gdy jest to konieczne dla startu lub lądowania: a) nad zwartą zabudową miast, osiedli i siedzib ludzkich lub nad zgromadzeniem osób na otwartym powietrzu na wysokości względnej mniejszej niż 150 m (500 ft) nad najwyższą przeszkodą znajdującą się w promieniu 300 m od statku powietrznego, z tym że nad obszarami miast o liczbie mieszkańców co najmniej 25 000 - zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 119 ust. 4 pkt 1 ustawy; b) gdzie indziej niż to określono w lit. a, na wysokości względnej mniejszej niż 100 m (300 ft) nad lądem lub wodą w odległości mniejszej niż 300 m od zabudowań.

5.2.

Przepisu pkt 5.1 ppkt 1 nie stosuje się do lotów wykonywanych w obrębie ustalonego, jednego miejsca startu i lądowania w przypadku posiadania przez motolotnię:

1)jednego błyskowego światła ostrzegawczego koloru białego o częstotliwości błysków 40-100 na minutę;

2)urządzenia radiowego umożliwiającego łączność z organizatorem lotów - w przypadku lotów zorganizowanych;

3)latarki elektrycznej;

4)reflektora do lądowania albo oświetlonego miejsca lądowania.

5.2.1.

W przestrzeniach kontrolowanych zezwala się na wykonywanie lotów przez motolotnie wyposażone dodatkowo w:

1)busolę magnetyczną;

2)dokładny czasomierz wskazujący czas w godzinach, minutach i sekundach;

3)wysokościomierz;

4)wariometr;

5)mapę rejonu lotu z naniesionymi, niezbędnymi informacjami nawigacyjnymi dotyczącymi: a) stref zakazanych, niebezpiecznych i ograniczonych, b) rejonów lub tras planowanego lotu;

7)inne dodatkowe przyrządy lub wyposażenie, określone przez instytucję zapewniającą służby ruchu lotniczego.

5.3.

W czasie użytkowania motolotni pilot posiada na pokładzie:

1)świadectwo kwalifikacji pilota motolotni lub równoważny dokument uprawniający do wykonywania lotów w zakresie posiadanych uprawnień;

2)metrykę motolotni;

3)dowód ubezpieczenia OC;

4)odpowiedniej klasy orzeczenie lotniczo-lekarskie;

5)świadectwo operatora urządzeń radiowych, jeżeli pilot prowadzi korespondencję z wykorzystaniem urządzenia radiowego.

5.3.1.

Przy lotach, w których starty i lądowania odbywają się w obrębie ustalonego miejsca, dokumenty, o których mowa w pkt 5.3, mogą znajdować się na ziemi w miejscu startu i lądowania.

5.4.

Lot może być podjęty, jeżeli w szczególności:

1)pilot zapoznał się z instrukcją użytkowania w locie;

2)warunki meteorologiczne pozwalają na bezpieczne wykonywanie lotu oraz nie przekraczają dopuszczalnych warunków użytkowania sprzętu;

3)miejsce startu i lądowania umożliwia bezpieczny start i lądowanie oraz przelot nad przeszkodami terenowymi na bezpiecznej wysokości;

4)został dokonany przegląd podstawowy, o którym mowa w pkt 8.12;

5)pilot motolotni, osobiście i bezpośrednio przed zajęciem miejsca w motolotni, a w lotach szkolnych uczeń-pilot pod nadzorem instruktora motolotniowego wykonał przegląd przedlotowy, o którym mowa w pkt 8.13.

5.5.

Pilot motolotni rozpoczyna lot nie wcześniej niż po upływie 30 sekund od startu poprzedzającego statku powietrznego, a w przypadku lotów zorganizowanych - zgodnie z porządkiem i sposobem wykonywania lotów ustalonym przez organizatora.

5.5.1.

Przepisu pkt 5.5 nie stosuje się do lotów grupowych wykonywanych na ustalonych wcześniej zasadach.

5.6.

Holowanie motolotnią przedmiotów, w szczególności innych statków powietrznych, transparentów lub bannerów, jest dozwolone pod warunkiem, że wszystkie statki uczestniczące w takim locie posiadają urządzenia zwalniające linę holowniczą.

5.7.

Loty pokazowe wykonuje się zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 123 ust.

1f ustawy, z zastrzeżeniem pkt 5.7.1.

5.7.1.

Do lotów pokazowych wykonywanych przez nie więcej niż 3 motolotnie nie stosuje się przepisów wydanych na podstawie art. 123 ust. 1f ustawy.

Rozdział 6

Postępowanie w sytuacjach niebezpiecznych 6.1.

Przy zmianie warunków meteorologicznych lub innych w stopniu powodującym zagrożenie bezpieczeństwa lotów, kontynuowanie lotów nadlotniskowych jest zabronione. W lotach trasowych VFR po obniżeniu się warunków atmosferycznych poniżej VMC pilot przerywa wykonywanie zadania.

6.2.

W przypadku utraty orientacji geograficznej pilot motolotni:

1)sprawdza czas i pozostałą ilość paliwa;

2)wykonuje dalszy lot z prędkością ekonomiczną, określoną w instrukcji użytkowania w locie;

3)w miarę możności nawiązuje łączność ze służbą ruchu lotniczego i informuje o zaistniałej sytuacji oraz stosuje się do przekazanych przez nią informacji;

4)w przypadku braku łączności osiąga najwyższą dopuszczalną wysokość w rejonie przebywania, na jaką pozwalają warunki atmosferyczne, jednak nie wyższą niż 900 m nad terenem, stara się ustalić swoje położenie za pomocą obiektów naziemnych oraz wykorzystać wszystkie dostępne pomoce nawigacyjne;

5)w przypadku niewznowienia orientacji wykonuje lądowanie zapobiegawcze.

6.3.

W przypadku utraty orientacji w pobliżu granicy państwowej pilot motolotni przyjmuje kurs oddalający od granicy państwa i stara się wznowić orientację.

6.4.

W przypadku niebezpieczeństwa w locie pilot motolotni postępuje zgodnie z instrukcją użytkowania w locie danej motolotni oraz instrukcją sprzętu spadochronowego, jeżeli motolotnia taki sprzęt posiada.

6.5.

W przypadku znanych lub przypuszczalnych usterek motolotni pilot motolotni niezwłocznie po zakończeniu lotu zawiadamia o nich właściciela motolotni.

Rozdział 7

Odpowiedzialność 7.1.

Pilot wykonuje lot na własną odpowiedzialność, osobiście podejmuje wszystkie decyzje związane z lotem i odpowiada za wszystkie następstwa z tego wynikłe.

7.2.

W przypadku załogi dwuosobowej odpowiedzialność ponosi dowódca motolotni, z zastrzeżeniem punktu 7.4.

7.3.

Instruktor jest odpowiedzialny za zgodne z programem szkolenia przygotowanie i dopuszczenie ucznia-pilota do lotów samodzielnych oraz nadzór nad kontrolą sprzętu przez ucznia-pilota.

7.4.

Przed lotem w składzie dwuosobowym osoba wykonująca lot jako członek załogi albo pasażer, jeżeli nie jest pilotem motolotni, składa dowódcy statku powietrznego pisemne oświadczenie o charakterze udziału w locie, zawierające jednocześnie potwierdzenie zapoznania się z informacjami dotyczącymi zasad bezpieczeństwa oraz w przypadku członka załogi dotyczącymi podziału czynności, w tym także oceny stanu technicznego i przygotowania motolotni do lotu.

7.4.1.

Brak oświadczenia, o którym mowa w pkt 7.4, oznacza, że lot jest wykonywany w charakterze pasażera.

7.4.2.

Składanie oświadczenia, o którym mowa w pkt 7.4, nie jest konieczne w przypadku lotów podczas zawodów sportowych, zlotów, treningów lub pokazów, szkolenia lotniczego, jeżeli skład załogi:

1)wynika ze zgłoszenia do udziału w imprezie lub

2)stanowią zawodnicy posiadający licencje sportowe lub piloci motolotni albo

3)wynika z prowadzonego szkolenia lotniczego.

Rozdział 8

Dopuszczenie sprzętu do lotów 8.1.

Do lotu może być użyta wyłącznie motolotnia, która:

1)jest sprawna technicznie;

2)posiada ważne pozwolenie na wykonywanie lotów wpisane do metryki motolotni, lub

3)posiada ważne pozwolenie na wykonywanie prób w locie wpisane do metryki motolotni

-w przypadku prób w locie, lub

4)posiada ważne dokumenty potwierdzające zdatność do lotów wydane zgodnie z przepisami państwa rejestracji - w przypadku motolotni wpisanych do obcego rejestru statków powietrznych i oznaczonych właściwymi znakami tego państwa.

1.Pozwolenie na wykonywanie lotów 8.2.

Pozwolenie na wykonywanie lotów lub jego przedłużenie wydaje podmiot, o którym mowa w pkt 9.1, na wniosek zainteresowanego dla motolotni, która posiada:

1)świadectwo spełnienia wymagań technicznych lub deklarację zgodności wydaną przez zatwierdzonego producenta, lub certyfikat typu lub inny dokument dopuszczający ten typ do użytkowania, lub metrykę motolotni z wpisem dopuszczającym daną motolotnię do eksploatacji przed dniem 2 lipca 2005 r.;

2)metrykę motolotni zawierającą następujące dane: a) numer fabryczny motolotni, jeżeli posiada, b) typ i numer skrzydła, c) typ i numer silnika, d) typ i numer wózka, e) typ i numer śmigła;

3)wpis do ewidencji statków powietrznych oraz znaki rozpoznawcze, naniesione zgodnie z załącznikiem nr 8 do rozporządzenia;

4)instrukcję użytkowania w locie i instrukcję obsługi technicznej motolotni.

8.2.1.

W przypadku gdy na obszarze działania delegatury terenowej Urzędu Lotnictwa Cywilnego nie działa podmiot, o którym mowa w pkt 9.1, wydający lub przedłużający pozwolenia na wykonywanie lotów, pozwolenie to może być wydane lub przedłużone przez mechanika motolotniowego pod nadzorem Prezesa Urzędu.

8.3.

Pozwolenie na wykonywanie lotów wydaje się na okres nie dłuższy niż:

1)12 miesięcy - dla motolotni wyprodukowanych przez niezatwierdzonych producentów;

2)24 miesiące - dla nowych motolotni wyprodukowanych przez zatwierdzonych producentów.

8.4.

Ważność pozwolenia na wykonywanie lotów może przedłużyć mechanik motolotniowy, działający w podmiocie, o którym mowa w pkt 9.1. Ważność pozwolenia przedłuża się na okres 12 miesięcy.

8.4.1.

Pozwolenie na wykonywanie lotów wydaje się, a ważność przedłuża się po:

1)stwierdzeniu sprawności technicznej motolotni przez wykonanie przeglądu zasadniczego;

2)sprawdzeniu aktualności dokumentów motolotni, o których mowa w pkt 8.2 ppkt 2 i 4;

3)wykonaniu kontrolnych prób w locie.

8.4.2.

Produkcyjne i kontrolne próby w locie wykonuje się na podstawie pozwolenia na wykonywanie prób w locie wydanego przez mechanika motolotniowego po spełnieniu wymagań, o których mowa w pkt 8.4.1 ppkt 1 i 2.

8.5.

Jeżeli motolotnia, jej podzespół lub część składowa nie spełnia wymagań technicznych wymaganych do wydania pozwolenia na wykonywanie lotów:

1)wydane pozwolenie może zostać cofnięte albo zawieszone przez Prezesa Urzędu;

2)mechanik, o którym mowa w pkt 8.4, odmawia przedłużenia ważności pozwolenia i wpisuje informację o odmowie przedłużenia ważności pozwolenia do metryki motolotni.

8.6.

W metryce motolotni wpisuje się w szczególności pozwolenie na wykonywanie lotów i jego przedłużenia, dane identyfikujące motolotnię i jej podzespoły oraz informacje o użytkowniku.

8.6.1.

Wzór metryki motolotni określa rozdział 12.

8.6.2.

W przypadku motolotni lub podzespołów, o których mowa w pkt 9.2.1, w metryce wpisuje się dodatkowe ograniczenie „Konstrukcja amatorska nieprzeznaczona do lotów z pasażerem i lotów ucznia-pilota”.

2.Świadectwo spełnienia wymagań technicznych 8.7.

Świadectwo spełnienia wymagań technicznych wydaje się dla zdefiniowanego w DDP pojedynczego egzemplarza motolotni, a przy powtarzalnej produkcji prowadzonej przez zatwierdzonych producentów - dla zdefiniowanego w DDP typu motolotni lub podzespołu. Dla pojedynczego egzemplarza motolotni świadectwo spełniania wymagań technicznych wydaje się łącznie z pozwoleniem na wykonywanie lotów na podstawie jednego wniosku.

8.7.1.

Świadectwo spełnienia wymagań technicznych wydaje Prezes Urzędu na wniosek zainteresowanego podmiotu po:

1)przedstawieniu sprawozdania z prób w locie motolotni zgodnie z pkt 8.10.3;

2)zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu instrukcji użytkowania w locie i obsługi technicznej motolotni;

3)przedstawieniu arkusza spełnienia wymagań technicznych.

8.7.2.

Dokumenty dowodowe spełnienia wymagań technicznych, wymienione w arkuszu spełnienia wymagań technicznych, przechowuje wnioskujący.

8.7.3.

DDP zawiera co najmniej:

1)nazwę i adres producenta,

3)odniesienie do specyfikacji, w tym numer normy, wymagań technicznych i specyfikacji projektu wytwórcy;

4)nominalne osiągi wyrobu - bezpośrednio lub przez odniesienie do innych dokumentów;

5)szczegóły na temat zatwierdzenia, jakie otrzymał wyrób;

6)odniesienie do sprawozdania z prób kwalifikacyjnych;

7)odniesienie do instrukcji użytkowania i obsługi;

8)oświadczenie o spełnieniu mającej zastosowanie normy lub wymagań technicznych oraz o każdym odchyleniu od nich;

10)zakres wyrobów objętych deklaracją - w przypadku gdy deklaracja dotyczy pojedynczego egzemplarza lub określonej liczby wyrobów;

11)deklarację wytwórcy dotyczącą jego ograniczonej odpowiedzialności za wyrób używany poza określonymi w deklaracji warunkami bez jego zgody oraz cel wystawienia deklaracji;

12)datę i podpis upoważnionego przedstawiciela wytwórcy oraz numer i wydanie DDP.

8.7.4.

DDP wydana przez zatwierdzonego producenta jest publikowana na stronie internetowej Urzędu Lotnictwa Cywilnego. DDP wydane przez pozostałych producentów są publikowane na stronie internetowej Urzędu Lotnictwa Cywilnego na ich wniosek.

8.8.

W toku postępowania do wydania świadectwa oględzin wnioskujący sporządza arkusz spełnienia wymagań technicznych w szczególności w oparciu o następujące dokumenty dowodowe:

1)dokumentację konstrukcyjną, według której została zbudowana motolotnia;

2)obliczenia lub ocenę charakterystyk masowych motolotni;

3)ocenę charakterystyk aerodynamicznych, stateczności i sterowności motolotni;

4)obliczenia obciążeń zewnętrznych motolotni w zakresie przewidzianym przez wymagania techniczne;

5)obliczenia wytrzymałościowe konstrukcji lub protokół z prób statycznych w zakresie obciążeń dopuszczalnych;

6)protokół ważenia;

7)dokumentację budowy, w szczególności dziennik budowy lub dokumenty kontroli - dla motolotni produkowanych amatorsko;

8)tymczasową instrukcję obsługi technicznej.

8.8.1.

W toku postępowania, o którym mowa w pkt 8.8, po sprawdzeniu kompletności arkusza pełnienia wymagań technicznych oraz zapoznaniu z dokumentacją, o której mowa w pkt 8.8, mechanik motolotniowy:

1)przeprowadza oględziny motolotni;

2)dokonuje prób naziemnych;

3)wystawia świadectwo oględzin oraz pozwolenie na wykonywanie prób w locie, jeżeli motolotnia została uznana za zdatną do wykonywania prób w locie.

8.8.2.

Tymczasowa instrukcja obsługi technicznej zawiera niezbędne informacje związane z obsługą techniczną w trakcie prób certyfikacyjnych lub badawczo-rozwojowych.

8.8.3.

W przypadku motolotni budowanych przez niezatwierdzonych producentów wniosek, o którym mowa w pkt 8.7.1, składa się przed rozpoczęciem budowy, a budowę prowadzi się pod nadzorem Prezesa Urzędu.

8.8.4.

W przypadku motolotni lub podzespołów, o których mowa w pkt 9.2.1, wniosek, o którym mowa w pkt 8.7.1, składa się przed rozpoczęciem prób w locie, a budowę prowadzi się pod nadzorem mechanika motolotniowego, który będzie wystawiał pozwolenie na wykonywanie prób w locie.

8.9.

W przypadku wprowadzenia istotnej modyfikacji motolotni, w wyniku której uległy zmianie istotne parametry lub właściwości lotne motolotni, należy uzyskać nowe świadectwo spełnienia wymagań technicznych.

3.Próby w locie 8.10.

Do prób w locie, o których mowa w pkt 8.10.2 ppkt 1 i 2, jest dopuszczona motolotnia, która posiada:

1)tymczasową instrukcję użytkowania w locie;

2)program prób w locie zatwierdzony przez Prezesa Urzędu;

3)świadectwo oględzin stwierdzające zdatność motolotni do prób w locie;

4)projekt DDP wystawionej przez producenta i określającej zaawansowanie prób naziemnych.

8.10.1.

Tymczasowa instrukcja użytkowania w locie zawiera:

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.