tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary.
\nkary przez sąd pracy, pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty tej kary.
\nArt. 113170)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 107 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\npracownika po roku nienagannej pracy. Pracodawca może, z własnej inicjatywy lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, uznać karę za niebyłą przed upływem tego terminu.
\nprzez pracodawcę albo wydania przez sąd pracy orzeczenia o uchyleniu kary.
\nArt. 1131171)Dodany przez art. 1 pkt 108 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracownik, wobec którego zastosowano karę przewidzianą w art. 108, nie może być pozbawiony dodatkowo tych uprawnień, wynikających z przepisów prawa pracy, które są uzależnione od nienaruszenia obowiązków pracowniczych w zakresie uzasadniającym odpowiedzialność porządkową.
\nDZIAŁ PIĄTY Odpowiedzialność materialna pracowników
\nOdpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy172)Tytuł rozdziału w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 109 ustawy wymienionej w przypisie 1.
\nArt. 114173)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 110 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach niniejszego rozdziału.
\nArt. 115174)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 111 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda.
\nArt. 116175)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 112 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody.
\n1..
\nPracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia.
\n1..
\nPracownik nie ponosi ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, a w szczególności nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka.
\n(skreślony) 178)Przez art. 1 pkt 113 lit. c) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nza część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.
\nArt. 119179)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 114 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nOdszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody.
\n1..
\nW razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca.
\n1..
\nWobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność przewidzianą w przepisach niniejszego rozdziału.
\n1..
\nJeżeli naprawienie szkody następuje na podstawie ugody pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, wysokość odszkodowania może być obniżona, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności stopnia winy pracownika i jego stosunku do obowiązków pracowniczych.
\n1..
\nPrzy uwzględnieniu okoliczności wymienionych w § 1 wysokość odszkodowania może być także obniżona przez sąd pracy; dotyczy to również przypadku, gdy naprawienie szkody następuje na podstawie ugody sądowej.
\nArt. 1211184)Dodany przez art. 1 pkt 117 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nKodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy.
\nsprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
\nArt. 122185)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 118 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nJeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.
\n(skreślony) 186)Przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 20, poz. 85), która weszła w życie z dniem 1 lipca 1985 r..
\nOdpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi
\nw § 1, powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się.
\n1..
\nOd odpowiedzialności określonej w § 1 i 2 pracownik może się uwolnić, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.
\nNa zasadach określonych w art. 124 pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Podstawą łącznego powierzenia mienia jest umowa o współodpowiedzialności materialnej, zawarta na piśmie przez pracowników z pracodawcą.
\nw umowie. Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.
\n25 i zmienionym przez art. 1 pkt 121 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nRada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zakres i szczegółowe zasady stosowania przepisów art. 125 oraz tryb łącznego powierzania mienia.
\n1..
\nRada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić warunki odpowiedzialności za szkodę w mieniu, o którym mowa w art. 124 § 2 i w art. 125:
\nArt. 127192)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 4 ustawy wymienionej w przypisie 186 oraz przez art. 1 pkt 122 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nDo odpowiedzialności określonej w art. 124-126 stosuje się odpowiednio przepisy art.
\n117, 121, 1211 i 122.
\nDZIAŁ SZÓSTY Czas pracy193)Zmiany wprowadzone w dziale szóstym weszły w życie z dniem 1 stycznia 1997 r. zgodnie z art. 43 pkt 1 ustawy wymienionej w przypisie 1.
\nWymiar i rozkład czasu pracy Art. 128194)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 123 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nCzasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.
\nArt. 129195)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 124 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nCzas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 42 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie przekraczającym 3 miesięcy, z zastrzeżeniem przepisów art. 1292, 1294 i art. 132 § 2 i 4.
\nArt. 1291196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n39 dodatkowych dni wolnych od pracy w roku kalendarzowym, przy czym w każdym okresie obejmującym kolejne trzy miesiące liczba tych dni nie może być mniejsza niż 9.
\ntydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych.
\nprzysługuje prawo do dodatkowego wynagrodzenia, obliczonego jak za pracę w godzinach nadliczbowych - przy odpowiednim stosowaniu przepisu § 2 - za czas przepracowany od początku okresu rozliczeniowego do dnia rozwiązania umowy o pracę.
\nArt. 1292196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrzy wprowadzaniu rozkładów czasu pracy obejmującym większą liczbę dodatkowych dni wolnych od pracy niż określona w art. 1291 § 1, nie przekraczającą jednak 52, dobowy wymiar czasu pracy może być podwyższony do 9 godzin.
\nArt. 1293196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nmowa w art. 1291 § 1 i w art. 1292, nie przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy ani dodatkowe wynagrodzenie.
\nwolnym od pracy, o którym mowa w art. 1291 § 1 i w art. 1292, przysługuje w zamian dzień wolny w innym terminie. Dni wolne z tego tytułu, na wniosek pracownika lub za jego zgodą, mogą być udzielone także po upływie okresu rozliczeniowego, najpóźniej do końca następnego okresu rozliczeniowego.
\nprzysługuje dzień wolny w innym wyznaczonym w tym celu terminie, a w przypadku nieudzielenia dnia wolnego - wynagrodzenie z dodatkiem określonym w art. 134, przewidzianym za pracę w święto.
\nArt. 1294196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nrozkłady czasu pracy, w których jest dopuszczalne przedłużenie wymiaru czasu pracy do 12 godzin na dobę, a w stosunku do kierowców w transporcie samochodowym i w komunikacji samochodowej - do 10 godzin na dobę. W tych rozkładach czas pracy nie może przekraczać 42 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym.
\nprzypadkach, po wyrażeniu na to zgody przez zakładową organizację związkową, a jeżeli taka organizacja nie działa u danego pracodawcy - po uprzednim zawiadomieniu właściwego inspektora pracy - okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż do trzech miesięcy.
\nod pory roku lub warunków atmosferycznych - może być przedłużony do sześciu miesięcy.
\nArt. 1295196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nW rozkładach czasu pracy, o którym mowa w art. 1292 i 1294, wymiar czasu pracy:
\nArt. 1296196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nDo kierowców w transporcie samochodowym i w komunikacji samochodowej może być stosowany, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, przerywany czas pracy według z góry ustalonego rozkładu, przewidującego nie więcej niż jedną przerwę w pracy w ciągu doby, trwającą nie dłużej niż 6 godzin.
\nprzerwy pracownikowi przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia należnego za czas przestoju.
\nArt. 1297196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nSposób wprowadzania i terminy dodatkowych dni wolnych od pracy, o których mowa w art.
\n1291 § 1 i w art. 1292, oraz ustalania rozkładów czasu pracy, o którym mowa w art. 1292, 1294 i 1296 - określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy.
\nArt. 1298196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nmoże być określony wymiarem ich zadań. Zadania tych pracowników powinny być ustalone w taki sposób, aby pracownicy mogli je wykonać w ramach norm czasu pracy określonych w art. 129.
\nCzas pracy, o którym mowa w § 1, wprowadza się w trybie przewidzianym w art. 1297 lub na podstawie umowy o pracę.
\nArt. 1299196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nWymiar czasu pracy, wynikający z norm określonych w art. 129, ulega obniżeniu w okresie rozliczeniowym o liczbę godzin usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, przypadającą do przepracowania w okresie tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy.
\nArt. 12910196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nJeżeli dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin, pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą wlicza się do czasu pracy.
\nArt. 12911196)Dodany przez art. 1 pkt 125 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencję czasu pracy, z uwzględnieniem pracy w godzinach nadliczbowych. Pracodawca udostępnia tę ewidencję pracownikowi, na jego żądanie.
\nArt. 130197)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 126 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nw warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm.
\nwarunków szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia - określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy.
\n(skreślony) 198)Przez art. 1 pkt 127 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nCzas pracy w ruchu ciągłym
\nbyć wstrzymana.
\n1..
\nCzas pracy w ruchu ciągłym może być przedłużony do 48 godzin przeciętnie na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, trwającym nie dłużej niż 4 tygodnie. W granicach tej normy czas pracy może być przedłużony jednego dnia w niektórych tygodniach do 12 godzin.
\nna konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności.
\n1..
\nW ruchu ciągłym, jak również w innych uzasadnionych przypadkach, może być stosowana czterobrygadowa lub podobna organizacja pracy, w której czas pracy nie przekracza 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie dłuższym niż 4 miesiące.
\nW przypadku wymienionym w § 2 przepisy art. 1291 § 2 i 3 oraz art. 1295 stosuje się odpowiednio, a w przypadku wymienionym w § 4 stosuje się odpowiednio przepisy art. 1291 § 2 i 3.
\nPraca w godzinach nadliczbowych
\npracę w godzinach nadliczbowych. Praca taka jest dopuszczalna tylko w razie:
\n1..
\nLiczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami określonymi w § 1 pkt 2 nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 4 godzin na dobę i 150 godzin w roku kalendarzowym.
\n(skreślony) 204)Przez art. 1 pkt 129 lit. c) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nArt. 1331205)Dodany przez art. 1 pkt 130 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrzepisu art. 133 § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.
\n1..
\nZa pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:
\nDodatek, o którym mowa w § 1, przysługuje także za każdą godzinę pracy przekraczającą przeciętną tygodniową normę czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. § 12207)Dodany przez art. 1 pkt 131 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nWynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatków, o których mowa w § 1 i § 11, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia.
\n1..
\nDodatek, o którym mowa w § 1, nie przysługuje za pracę w niedzielę w normalnym czasie pracy, jeżeli pracownikowi udzielono innego dnia wolnego od pracy w tygodniu. Dotyczy to także pracy w święto.
\nW stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy dodatek, o którym mowa w § 1, może być zastąpiony ryczałtem, którego wysokość odpowiada przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.
\nArt. 135210)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 132 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nwyodrębnionych komórek organizacyjnych zakładu pracy, a także zastępcy tych osób, wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.
\npracodawcy, zakładem pracy, przysługuje jednak prawo do oddzielnego wynagrodzenia z tytułu pracy wykonywanej na polecenie pracodawcy w godzinach nadliczbowych przypadających w niedzielę, święto lub w dodatkowym dniu wolnym od pracy, jeżeli za pracę w tym dniu nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.
\nArt. 136211)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 133 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nDo pracowników, których czas pracy został określony wymiarem ich zadań, nie stosuje się art. 134.
\nPraca w nocy oraz w niedziele i święta
\n1..
\nPora nocna obejmuje 8 godzin pomiędzy godzinami 2100 i 700.
\n1..
\nPracownikowi wykonującemu pracę w porze nocnej przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z najniższego wynagrodzenia, określonego na podstawie art. 774 pkt 1.
\nArt. 138214)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 135 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nNiedziele oraz święta określone odrębnymi przepisami są dniami wolnymi od pracy.
\nZa pracę w niedzielę oraz w święto uważa się pracę wykonywaną pomiędzy godziną 600 w tym dniu a godziną 600 następnego dnia, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina.
\nArt. 139215)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 136 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPraca w niedzielę oraz w święto jest dozwolona:
\n1..
\nPracownikowi zatrudnionemu w niedzielę pracodawca jest zobowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy w tygodniu. Pracodawca może udzielić dnia wolnego w zamian za pracę w święto.
\n1..
\nW zakładach pracy, w których praca odbywa się również w niedziele, pracownik powinien korzystać co najmniej raz na 3 tygodnie z niedzieli wolnej od pracy. Nie dotyczy to pracowników zatrudnionych w czterobrygadowej lub podobnej organizacji pracy, a także w grupowej organizacji pracy.
\nPrzepisy szczególne o czasie pracy
\n(skreślony) 218)Przez art. 1 pkt 138 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nArt. 142219)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 139 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrzy pracach polegających na dozorze urządzeń lub związanych z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy może być wprowadzony, w poszczególnych dniach i tygodniach, dłuższy czas pracy, niż to wynika z przepisów art. 129, jeżeli jest on wyrównywany skróceniem czasu pracy w innych dniach lub tygodniach w okresie nie przekraczającym jednego miesiąca.
\nPraca w granicach takiego rozkładu czasu pracy nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.
\nArt. 143220)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 140 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nW zamian za czas przepracowany ponad ustaloną normę pracodawca, na wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy. W tym przypadku pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.
\n1..
\nCzasu dyżuru pełnionego przez pracownika poza normalnymi godzinami pracy w zakładzie lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy.
\n1..
\nZa czas dyżuru przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego - wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. Nie dotyczy to dyżurów pełnionych przez pracownika w domu.
\n(skreślony) 223)Przez art. 1 pkt 142 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n(skreśłony) DZIAŁ SIÓDMY Urlopy pracownicze225)Zmiany wprowadzone w dziale siódmym ustawą wymienioną w przypisie 1 weszły w życie z dniem 1 stycznia 1997 r., zgodnie z art. 43 pkt 1 tej ustawy.
\nUrlopy wypoczynkowe
\nPracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego, zwanego dalej „urlopem”.
\nPracownik nie może zrzec się prawa do urlopu.
\nArt. 153226)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 144 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\npołowy wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.
\nwlicza się urlop, o którym mowa w § 1.
\nPrawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.
\nArt. 154226)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 144 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nw odrębnych przepisach.
\nDodatkowych dni wolnych od pracy, o których mowa w art. 1291 § 1 i art. 1292, nie wlicza się do urlopu.
\nArt. 1541227)Dodany przez art. 1 pkt 145 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nDo okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiar urlopu, wlicza się okresy poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy.
\nOkresy nauki, o których mowa w pkt 1-6, nie podlegają sumowaniu.
\nzależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.
\nArt. 1551228)Dodany przez art. 1 pkt 146 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nurlopu, pracownikowi przysługuje urlop:
\nurlop w wymiarze wyższym niż wynikający z § 1 pkt 1, przysługuje u kolejnego pracodawcy urlop w odpowiednio niższym wymiarze; łączny wymiar urlopu w roku kalendarzowym nie może być jednak niższy niż wynikający z okresu przepracowanego w tym roku u wszystkich pracodawców.
\ndo nabycia prawa do pierwszego urlopu, przysługuje ten urlop u pracodawcy, u którego upływa wymagany okres zatrudnienia, liczony łącznie u dotychczasowego i kolejnego pracodawcy.
\nArt. 1552228)Dodany przez art. 1 pkt 146 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrzepis art. 1551 § 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio do pracownika powracającego w ciągu roku kalendarzowego do pracy u dotychczasowego pracodawcy po trwającym co najmniej jeden miesiąc urlopie bezpłatnym lub innym okresie niewykonywania pracy, w ciągu którego pracownik nie nabywa prawa do urlopu.
\npo nabyciu przez pracownika prawa do urlopu w danym roku kalendarzowym, wymiar tego urlopu ulega proporcjonalnemu obniżeniu, chyba że przed ich rozpoczęciem pracownik wykorzystał urlop w przysługującym mu lub wyższym wymiarze.
\nArt. 1553228)Dodany przez art. 1 pkt 146 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrzy ustalaniu wymiaru urlopu na podstawie przepisów art. 1551 i 1552 niepełny dzień urlopu zaokrągla się w górę do pełnego dnia; urlop należny pracownikowi w danym roku kalendarzowym nie może jednak przekroczyć wymiaru wynikającego z przepisu art. 154 § 1.
\n(skreślony) 229)Przez art. 1 pkt 147 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n(skreślony) 229)Przez art. 1 pkt 147 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nw ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.
\nArt. 159230)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 148 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\ndnia za każdy przepracowany miesiąc.
\nkalendarzowym z tytułu pracy niesezonowej.
\n(skreślony) 231)Przez art. 1 pkt 149 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nArt. 161232)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 150 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo.
\nArt. 162233)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 151 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nNa wniosek pracownika urlop może być podzielony na części. Co najmniej jedna część urlopu powinna obejmować nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.
\n25 oraz przez art. 1 pkt 152 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nUrlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.
\n1..
\nPlan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.
\n1..
\nNa wniosek pracownicy udziela się jej urlopu bezpośrednio po urlopie macierzyńskim.
\nprzyczynami.
\nPrzesunięcie terminu urlopu jest także dopuszczalne z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.
\nArt. 165238)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 154 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nJeżeli pracownik nie może rozpocząć urlopu w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu:
\nArt. 166239)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 155 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nCzęść urlopu nie wykorzystaną z powodu:
\nArt. 167240)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 156 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nwymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu.
\nzwiązku z odwołaniem go z urlopu.
\ndo końca pierwszego kwartału następnego roku kalendarzowego.
\n(skreślony) 241)Przez art. 1 pkt 157 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n(skreślony) 241)Przez art. 1 pkt 157 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nJeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, pracodawca jest obowiązany wypłacić pracownikowi ekwiwalent pieniężny w razie niewykorzystania urlopu z powodu skierowania do pracy za granicą.
\nczasie pracował. Zmienne składniki wynagrodzenia mogą być obliczane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu; w przypadkach znacznego wahania wysokości wynagrodzenia okres ten może być przedłużony do 12 miesięcy.
\nArt. 173243)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 159 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nMinister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop.
\nUrlopy bezpłatne
\nNa pisemny wniosek pracownika pracodawca może udzielić mu urlopu bezpłatnego.
\npracownicze.
\ndopuszczalność odwołania pracownika z urlopu z ważnych przyczyn.
\nszczególnymi.
\nArt. 1741245)Dodany przez art. 1 pkt 37 ustawy wymienionej jako pierwsza w przypisie 25 i zmieniony przez art. 1 pkt 161 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nbezpłatnego w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami.
\nzależą uprawnienia pracownicze u dotychczasowego pracodawcy.
\n(skreślony) 246)Przez art. 1 pkt 162 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nDZIAŁ ÓSMY Ochrona pracy kobiet Art. 176247)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 163 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nNie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wykaz tych prac.
\nustawy wymienionej jako pierwsza w przypisie 25 i zmienionym przez art. 1 pkt 164 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.
\n1..
\nPrzepisu § 1 nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym nie przekraczającym jednego miesiąca.
\n1..
\nUmowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.
\n1..
\nRozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.
\nPracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
\nKobiety w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.
\nKobiety w ciąży nie wolno bez jej zgody delegować poza stałe miejsce pracy.
\nKobiety opiekującej się dzieckiem w wieku do czterech lat nie wolno bez jej zgody zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej, jak również delegować poza stałe miejsce pracy.
\n1..
\nPracodawca jest obowiązany przenieść do innej pracy kobietę w ciąży:
\ndodatek wyrównawczy.
\n1..
\nPo ustaniu przyczyn uzasadniających przeniesienie do innej pracy pracodawca jest obowiązany zatrudnić kobietę przy pracy określonej w umowie o pracę.
\n1..
\nMinister Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wydawania orzeczeń lekarskich dotyczących konieczności przenoszenia kobiet w ciąży do innej pracy w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2.
\nw wymiarze 18 tygodni również przy pierwszym porodzie.
\ndatą porodu, a po porodzie:
\nokresu ustalonego w § 1 i 2.
\nżycia, urlop macierzyński po porodzie przysługuje w wymiarze 8 tygodni. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu.
\npo porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, pozostałą część tego urlopu może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala.
\nlub do domu małego dziecka, nie przysługuje jej część urlopu macierzyńskiego przypadająca po dniu oddania dziecka. Jednakże urlop macierzyński po porodzie nie może wynosić mniej niż 8 tygodni.
\nz wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka, ma prawo do 14 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 4 miesięcy życia.
\nJeżeli pracownica, o której mowa w § 1, przyjęła dziecko w wieku do jednego roku, ma prawo do 4 tygodni urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
\nArt. 184256)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 167 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nZa czas urlopu macierzyńskiego przysługuje pracownicy zasiłek macierzyński na zasadach i warunkach określonych odrębnymi przepisami.
\nStan ciąży powinien być stwierdzony świadectwem lekarskim.
\nPracodawca jest obowiązany udzielać pracownicy ciężarnej zwolnień od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. Za czas nieobecności w pracy z tego powodu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia.
\nArt. 186258)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 169 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nw celu sprawowania opieki nad dzieckiem.
\nwychowawczego oraz prawa i obowiązki związane z tym urlopem.
\nwliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie.
\nnie przysługują. Jeżeli czas pracy pracownicy nie przekracza 6 godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa na karmienie.
\nArt. 188259)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 170 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracownicy wychowującej przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.
\nArt. 189259)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 170 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrawo do zasiłku za czas nieobecności w pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem regulują odrębne przepisy.
\nArt. 1891260)Dodany przez art. 1 pkt 171 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrzepisy art. 1295 pkt 3, art. 178 § 2, art. 186 i 188 stosuje się także do pracownika, z tym że jeżeli oboje rodzice lub opiekunowie są zatrudnieni, z uprawnień określonych w tych przepisach może korzystać jedno z nich.
\nna wychowanie jako rodzina zastępcza.
\nDZIAŁ DZIEWIĄTY Zatrudnianie młodocianych
\nPrzepisy ogólne
\n18 lat.
\nZabronione jest zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 15 lat.
\nprzygotowania zawodowego.
\n25 i zmienionym przez art. 1 pkt 172 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nRada Ministrów określi w drodze rozporządzenia zasady i warunki odbywania przygotowania zawodowego oraz zasady wynagradzania młodocianych w tym okresie.
\n25 i zmienionym przez art. 1 pkt 172 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPrzepisy § 1 pkt 1 i § 2 nie dotyczą młodocianych zatrudnianych przy lekkich pracach sezonowych i dorywczych, które określą, w drodze zarządzeń, właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej.
\nPrezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1987 r. w sprawie określenia kompetencji niektórych naczelnych i centralnych organów administracji państwowej, zastrzeżonych w szczególnych przepisach ustawowych dla organów zniesionych oraz o zmienionym zakresie działania (Dz. U. Nr 42, poz. 250), oraz z art. 2 tiret trzecie ustawy wymienionej jako pierwsza w przypisie 25 i zmienionym przez art. 1 pkt 172 lit. c) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nMinister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej może w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których wyjątkowo jest dopuszczalne:
\nArt. 192264)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 173 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca jest obowiązany zapewnić młodocianym pracownikom opiekę i pomoc, niezbędną dla ich przystosowania się do właściwego wykonywania pracy.
\nArt. 193265)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 174 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencję pracowników młodocianych.
\nZawieranie i rozwiązywanie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego
\nmają zastosowanie przepisy kodeksu dotyczące umów o pracę na czas nie określony ze zmianami przewidzianymi w art. 195 i 196.
\n1..
\nUmowa o pracę w celu przygotowania zawodowego powinna określać w szczególności:
\n25 i zmienionym przez art. 1 pkt 175 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nRada Ministrów może w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których jest dopuszczalne zawieranie na czas określony umów o pracę w celu przygotowania zawodowego.
\ndopuszczalne jest tylko w razie:
\nDokształcanie
\nuzyskał on kwalifikacje zawodowe przez naukę w szkole.
\nArt. 198269)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 177 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca jest obowiązany zwolnić młodocianego od pracy na czas potrzebny do wzięcia udziału w zajęciach szkoleniowych w związku z dokształcaniem się.
\nJeżeli młodociany nie ukończył przygotowania zawodowego przed osiągnięciem 18 lat, obowiązek dokształcania się, stosownie do przepisów art. 197, może być przedłużony do czasu ukończenia przygotowania zawodowego.
\nArt. 200270)W brzmieniu wynikającym z pkt 11 załącznika nr 4 i pkt 11 załącznika nr 1 do rozporządzenia wymienionego w przypisie 263 oraz z art. 2 tiret trzecie ustawy wymienionej jako pierwsza w przypisie 25 i zmienionym przez art. 1 pkt 178 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nMinister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej może w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których wyjątkowo jest dopuszczalne zwolnienie młodocianych od obowiązku dokształcania się.
\nSzczególna ochrona zdrowia
\nokresowym i kontrolnym w czasie zatrudnienia.
\nJeżeli lekarz orzeknie, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego, pracodawca jest obowiązany zmienić rodzaj pracy, a gdy nie ma takiej możliwości, niezwłocznie rozwiązać umowę o pracę i wypłacić odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
\nPrzepis art. 51 § 2 stosuje się odpowiednio.
\nCzas pracy młodocianego w wieku do 16 lat nie może przekraczać 6 godzin na dobę.
\nCzas pracy młodocianego w wieku powyżej 16 lat nie może przekraczać 8 godzin na dobę.
\nona w godzinach pracy, jednakże w wymiarze nie przekraczającym 18 godzin tygodniowo.
\n(skreślony) 272)Przez art. 1 pkt 180 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nMłodocianego nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych ani w porze nocnej.
\ngodzin.
\n25 i zmienionym przez art. 1 pkt 181 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nNie wolno zatrudniać młodocianych przy pracach wzbronionych, których wykaz ustala w drodze rozporządzenia Rada Ministrów.
\n(skreślony) 274)Przez art. 1 pkt 181 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n1..
\nRada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zezwolić na zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat przy niektórych rodzajach prac wzbronionych, jeżeli jest to potrzebne do odbycia przygotowania zawodowego, określając jednocześnie warunki zapewniające szczególną ochronę zdrowia młodocianych zatrudnionych przy tych pracach.
\nUrlopy wypoczynkowe
\nw wymiarze 12 dni roboczych.
\nZ upływem roku pracy młodociany uzyskuje prawo do urlopu w wymiarze 26 dni roboczych.
\nJednakże w roku kalendarzowym, w którym kończy on 18 lat, ma prawo do urlopu w wymiarze 20 dni roboczych, jeżeli prawo do urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat.
\nMłodocianemu uczęszczającemu do szkoły należy udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych.
\nPracodawca jest obowiązany na wniosek młodocianego, ucznia szkoły dla pracujących, udzielić mu w okresie ferii szkolnych urlopu bezpłatnego w wymiarze nie przekraczającym łącznie z urlopem wypoczynkowym 2 miesięcy. Okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
\nmłodocianym stosuje się przepisy działu siódmego.
\nRzemieślnicze przygotowanie zawodowe277)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 183 ustawy wymienionej w przypisie 1.
\numowy o przygotowanie zawodowe u pracodawców będących rzemieślnikami, z zastrzeżeniem odrębności określonych na podstawie § 2.
\nw zakresie sposobu prowadzenia przygotowania zawodowego u pracodawców będących rzemieślnikami oraz trybu przeprowadzania egzaminów stwierdzających kwalifikacje zawodowe po zakończeniu tego przygotowania.
\nDZIAŁ DZIESIĄTY Bezpieczeństwo i higiena pracy278)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 184 ustawy wymienionej w przypisie 1.
\nPodstawowe obowiązki pracodawcy
\npracy.
\nbezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:
\ndo wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.
\nprzez różnych pracodawców, pracodawcy ci mają obowiązek:
\nz obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy zatrudnionym przez nich pracownikom.
\ntej działalności, zawiadomić na piśmie właściwego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności oraz o przewidywanej liczbie pracowników, a także złożyć pisemną informację o środkach i procedurach przyjętych dla spełnienia wymagań wynikających z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczących danej dziedziny działalności.
\nObowiązek, o którym mowa w § 1, ciąży na pracodawcy odpowiednio w razie zmiany miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmiany technologii lub profilu produkcji.
\nsanitarnego o zaprzestaniu działalności lub likwidacji zakładu pracy.
\npracodawcę prowadzącego działalność powodującą szczególne zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników do okresowej aktualizacji informacji, o której mowa w § 1.
\nPrawa i obowiązki pracownika
\ni stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
\nw § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
\nw przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
\npracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.
\nratowanie życia ludzkiego lub mienia.
\nokreśli, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej.
\npracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany:
\nObiekty budowlane i pomieszczenia pracy
\nPracodawca jest obowiązany zapewniać, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego, w którym przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana na podstawie projektów uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, pozytywnie zaopiniowanych przez uprawnionych rzeczoznawców, zgodnie z odrębnymi przepisami.
\nbezpieczeństwa i higieny pracy.
\nuwzględniać poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
\nczęści obiektu budowlanego, w której znajdują się pomieszczenia pracy.
\nprac i liczby zatrudnionych pracowników.
\npracy, a także tereny i urządzenia z nimi związane w stanie zapewniającym bezpiecznie i higieniczne warunki pracy.
\nMaszyny i inne urządzenia techniczne
\nza niedopełnienie obowiązków, o których mowa w § 1, określoną w odrębnych przepisach.
\nMaszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań określonych w art.
\n215 § 1, wyposaża się w odpowiednie zabezpieczenia.
\nW przypadku gdy konstrukcja zabezpieczenia jest uzależniona od warunków lokalnych, wyposażenie maszyny lub innego urządzenia technicznego w odpowiednie zabezpieczenia należy do obowiązków pracodawcy.
\nArt. 217279)Wszedł w życie z dniem 3 czerwca 1997 r. zgodnie z art. 43 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nProducent, importer, dystrybutor lub inny dostawca maszyn i innych urządzeń technicznych, które nie podlegają obowiązkowi zgłaszania do certyfikacji na znak bezpieczeństwa i oznaczania tym znakiem, jest obowiązany wydać deklarację zgodności tych wyrobów z normami wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania oraz wymaganiami określonymi właściwymi przepisami.
\nNiedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie uzyskały wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa i nie zostały oznaczone tym znakiem, zgodnie z odrębnymi przepisami, albo nie posiadają deklaracji zgodności, o której mowa w § 1.
\nPrzepisy art. 215 i 217 stosuje się odpowiednio do narzędzi pracy.
\ni innych urządzeń technicznych:
\nSubstancje chemiczne oraz procesy pracy szczególnie szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne
\nw przypisie 1; ostatni z aktów wykonawczych wydanych na podstawie art. 220 § 2 Kodeksu pracy (rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 lipca 1996 r. w sprawie wykazu jednostek upoważnionych do przeprowadzania badań materiałów i procesów technologicznych w celu ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia oraz zakresu tych badań - Dz. U. Nr 101, poz. 473), został ogłoszony w dniu 16 sierpnia 1996 r..
\nNiedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych.
\noraz właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia:
\ni umożliwiający ich identyfikację.
\nw przypisie 1 oraz § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 21 sierpnia 1997 r. w sprawie substancji chemicznych stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub życia (Dz. U. Nr 105, poz. 671)..
\nNiedopuszczalne jest stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych nie posiadających kart charakterystyki tych substancji, a także opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.
\nzastosowania środków zapewniających pracownikom ochronę ich zdrowia i życia.
\nwymagań, o których mowa w § 1 i 2, ponoszą odpowiedzialność określoną w odrębnych przepisach.
\noraz właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia:
\nrakotwórczych, pracodawca jest obowiązany zastępować te substancje i czynniki mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosować inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
\noraz właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia, wykaz substancji, czynników i procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym i prawdopodobnym działaniu rakotwórczym, sposób ich rejestracji oraz warunki sprawowania nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na działanie substancji i czynników rakotwórczych.
\ni czynnikami o działaniu rakotwórczym, a także substancjami i czynnikami o prawdopodobnym działaniu rakotwórczym, określonymi w wykazie, o którym mowa w § 2.
\nPracodawca jest obowiązany chronić pracowników przed promieniowaniem jonizującym, pochodzącym ze źródeł sztucznych i naturalnych, występujących w środowisku pracy.
\nprzez pracownika przy pracy w warunkach narażenia na to promieniowanie, nie może przekraczać dawek granicznych, określonych w odrębnych przepisach dla sztucznych źródeł promieniowania jonizującego.
\ndla zdrowia lub życia pracowników, jest obowiązany podejmować działania zapobiegające takiemu niebezpieczeństwu.
\nkatastrof i innych nadzwyczajnych zagrożeń.
\nszczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, były wykonywane przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji.
\nokreśli, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac, o których mowa w § 1.
\nProfilaktyczna ochrona zdrowia
\nsię z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.
\nchorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności:
\ndokonywania badań i pomiarów, o których mowa w § 1 pkt 2, a także sposób rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów oraz ich udostępniania pracownikom.
\nSpraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy, określi jej uprawnienia oraz sposób wykonywania zadań.
\nokreśli, w drodze rozporządzenia, wykaz najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
\nlekarskim podlegają ponadto pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
\ntrwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
\npracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługuje mu zwrot kosztów podróży według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.
\nstwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku.
\ni czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także:
\nponosi ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.
\nPracodawca jest obowiązany przechowywać orzeczenia wydane na podstawie badań lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5.
\nokreśli w drodze rozporządzenia:
\nW razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstawanie choroby zawodowej, pracodawca jest obowiązany, na podstawie orzeczenia lekarskiego, w terminie i na czas określony w tym orzeczeniu, przenieść pracownika do innej pracy nie narażającej go na działanie czynnika, który wywołał te objawy.
\nprzysługuje dodatek wyrównawczy przez okres nie przekraczający 6 miesięcy.
\nodpowiedniej pracy pracownika, który stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i nie został zaliczony do żadnej z grup inwalidów. Przepis art. 230 § 2 stosuje się odpowiednio.
\nuciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje tych posiłków i napojów oraz wymagania, jakie powinny spełniać, a także przypadki i warunki ich wydawania.
\noraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej, a także zapewnić środki do udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
\nWypadki przy pracy i choroby zawodowe
\nlub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom.
\no śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy.
\nPracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy.
\nKoszty związane z ustalaniem okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy ponosi pracodawca.
\nSanitarnej i właściwemu inspektorowi pracy każdy przypadek rozpoznanej choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę.
\nprzypadek choroby zawodowej.
\no takie choroby.
\nPracodawca jest obowiązany systematycznie analizować przyczyny wypadków przy pracy, chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze.
\nustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
\nokreśli, w drodze zarządzenia, wzór statystycznej karty wypadku przy pracy oraz związany z nią tryb postępowania.
\nokreśloną w wykazie, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 2, przysługują z tego tytułu świadczenia określone w odrębnych przepisach.
\nSzkolenie
\ni higieny pracy oraz ergonomii w programach nauczania w szkołach, po uzgodnieniu zakresu tej problematyki z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej.
\nkwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
\ni higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie.
\nSzkolenia, o których mowa w § 2, odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
\ni higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich prac.
\ni higieny pracy na stanowiskach pracy.
\nbezpieczeństwa i higieny pracy.
\nzasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zakres tego szkolenia oraz wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia, a także sposób dokumentowania szkolenia.
\nŚrodki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze
\nzabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.
\nw przypisie 1..
\nProducent, importer, dystrybutor lub inny dostawca środków ochrony indywidualnej jest obowiązany wydać deklarację zgodności tych wyrobów z normami wprowadzonymi do obowiązkowego stosowania oraz wymaganiami określonymi właściwymi przepisami.
\nw przypisie 1..
\nPracodawca jest obowiązany dostarczać pracownikowi środki ochrony indywidualnej, które uzyskały wymagany certyfikat na znak bezpieczeństwa i zostały oznaczone tym znakiem, zgodnie z odrębnymi przepisami, oraz posiadają deklarację zgodności, o której mowa w § 2.
\nPracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach:
\nPracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy. Jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca dokonuje takich ustaleń w porozumieniu z pracownikami wybranymi w tym celu przez załogę, w trybie przyjętym w zakładzie pracy.
\nobsługą maszyn i innych urządzeń technicznych albo prace powodujące intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi.
\nwypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej ich aktualne ceny.
\nna określonych stanowiskach jest niezbędne w związku z art. 2376 § 1 i art. 2377 § 1, oraz przewidywane okresy użytkowania odzieży i obuwia roboczego pracodawca ustala w porozumieniu z zakładową organizacją związkową. Jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca dokonuje takich ustaleń w porozumieniu z pracownikami wybranymi w tym celu przez załogę, w trybie przyjętym w zakładzie pracy.
\nŚrodki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, o których mowa w art. 2376 § 1 i art. 2377 § 1, stanowią własność pracodawcy.
\noraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy.
\nodzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe, oraz zapewnić odpowiednio ich pranie, konserwację, naprawę, odpylanie i odkażanie.
\nwykonywane przez pracownika, za jego zgodą, pod warunkiem wypłacania przez pracodawcę ekwiwalentu pieniężnego w wysokości kosztów poniesionych przez pracownika.
\nArt. 23710.
\ni obuwie robocze, które w wyniku stosowania w procesie pracy uległy skażeniu środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi, były przechowywane wyłącznie w miejscu przez niego wyznaczonym.
\nmowa w § 1, jest niedopuszczalne.
\nSłużba bezpieczeństwa i higieny pracy Art. 23711.
\nsłużbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną dalej „służbą bhp”, pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
\nzadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy.
\nzadań służby bhp pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy.
\nmoże nakazać zwiększenie liczebności służby bhp lub utworzenie tej służby przez pracodawcę zatrudniającego mniejszą liczbę pracowników niż określona w § 1, jeżeli jest to uzasadnione stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi.
\nKomisja bezpieczeństwa i higieny pracy Art. 23712.
\ni higieny pracy, zwaną dalej „komisją”, jako swój organ doradczy i opiniodawczy. W skład komisji wchodzą pracownicy służby bhp, lekarz sprawujący opiekę zdrowotną nad pracownikami, społeczny inspektor pracy, a także przedstawiciele pracowników - wybrani przez zakładową organizację związkową, a w przypadku gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa - przez pracowników, w trybie przyjętym w zakładzie pracy.
\nArt. 23713.
\nbezpieczeństwa i higieny pracy, opiniowanie podejmowanych przez pracodawcę środków zapobiegających wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym, formułowanie wniosków dotyczących poprawy warunków pracy oraz współdziałanie z pracodawcą w realizacji jego obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
\nPosiedzenia komisji odbywają się w godzinach pracy, nie rzadziej niż raz w kwartale.
\nZa czas nie przepracowany w związku z udziałem w posiedzeniu komisji pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
\nopinii specjalistów spoza zakładu pracy - w przypadkach uzgodnionych z pracodawcą i na jego koszt.
\nObowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi Art. 23714.
\nOrgany sprawujące nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi są obowiązane podejmować działania na rzecz kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w szczególności:
\nPrzepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych gałęziach pracy Art. 23715.
\nokreśli, w drodze rozporządzenia, ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące prac wykonywanych w różnych gałęziach pracy.
\nz Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej oraz Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej określą, w drodze rozporządzenia, przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące tych gałęzi lub prac.
\nDZIAŁ JEDENASTY Układy zbiorowe pracy283)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o zmianie ustawy
\nPrzepisy ogólne
\nprzez to rozumieć organizację związkową, będącą ogólnokrajowym związkiem zawodowym, zrzeszeniem (federacją) związków zawodowych lub ogólnokrajową organizacją międzyzwiązkową (konfederacją).
\njego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią inaczej.
\nUkładem mogą być objęte osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy; układem mogą być również objęci emeryci i renciści.
\npracowników samorządowych, sędziów i prokuratorów.
\nprawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.
\n(skreślony) 284)Przez art. 1 pkt 185 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nustalić:
\nZawarcie układu następuje w drodze rokowań.
\nkażdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których ma być zawarty układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez wszystkie organizacje związkowe.
\nrokowań:
\nsłusznych interesów drugiej strony. Oznacza to w szczególności:
\nrokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się w trakcie tych rokowań.
\nW takim przypadku nie mają zastosowania przepisy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, chyba że strony postanowią o ich stosowaniu w określonym zakresie.
\nrokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w zakresie objętym rokowaniami i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych rokowań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności informacji objętych sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego.
\ninformacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
\nopinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty ekspertyzy pokrywa strona, która żądała powołania eksperta, chyba że strony postanowią inaczej.
\nPrzepisy § 1-3 nie naruszają przepisów o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej.
\nUkład zawiera się w formie pisemnej na czas nie określony lub na czas określony.
\nW układzie ustala się zakres jego obowiązywania oraz wskazuje siedziby stron układu.
\nprzedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub uznać układ za zawarty na czas nie określony.
\nTreść postanowień układu wyjaśniają wspólnie jego strony.
\ntakże strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu. Wyjaśnienia udostępnia się stronom porozumienia.
\npisemnej.
\npostanowią inaczej.
\nukład dotychczasowy, chyba że strony oświadczą, iż nie zamierzają zawrzeć nowego układu.
\ndotychczasowego tracą moc obowiązującą z dniem jego rozwiązania. Warunki umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunków pracy, wynikające z dotychczasowego układu, obowiązują także po rozwiązaniu układu do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków.
\nokreślonych w art. 231 stosuje się do nich postanowienia układu, którym byli objęci przed przejęciem. Pracodawca może stosować do tych pracowników korzystniejsze warunki niż wynikające z dotychczasowego układu.
\numów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy stosuje się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków.
\nJeżeli w związku z przejęciem pracowników na zasadach określonych w art. 231 nowy pracodawca przejmuje również inne osoby objęte układem obowiązującym u dotychczasowego pracodawcy, nowy pracodawca stosuje postanowienia układu dotyczące tych osób przez okres jednego roku od dnia przejęcia.
\nu nowego pracodawcy, przepisy § 1-3 stosuje się do układu zakładowego.
\nstosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.
\njego obowiązywania wszelkie czynności dotyczące tego układu podejmują organizacje związkowe, które go zawarły, z zastrzeżeniem § 3 i 4.
\nzwiązkowa, która nie zawarła układu lub która powstała po jego zawarciu.
\npo jego zawarciu, wstępuje w prawa i obowiązki strony tego układu, gdy po jego zawarciu została stwierdzona reprezentatywność tej organizacji.
\nzgłoszeniu do rejestru układów.
\nArt. 24110.
\nlub w części układu, którego nie są stronami. Do porozumienia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.
\ntego porozumienia.
\nw treści porozumienia, o którym mowa w § 1.
\nArt. 24111.
\nmoże:
\nniezgodnych z prawem lub nie dokonają w terminie odpowiednich zmian w układzie, organ uprawniony do rejestracji układu odmawia jego rejestracji.
\nSąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.
\ntryb postępowania w sprawie rejestracji układów oraz wzór rejestru układów.
\nArt. 24112.
\nzarejestrowania.
\nArt. 24113.
\nprawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.
\npracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy.
\nPonadzakładowy układ zbiorowy pracy Art. 24114.
\nustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770), który wszedł w życie z dniem 22 października 1997 r..
\nMinister Pracy i Polityki Socjalnej określi, w drodze zarządzenia, ogólnokrajowych przedsiębiorców, ze strony których układ ponadzakładowy może być zawarty przez statutowe organy tych podmiotów.
\n(Dz. U. Nr 87, poz. 396), która weszła w życie z dniem 7 sierpnia 1996 r..
\nPonadzakładowy układ zbiorowy pracy dla nauczycieli zawierają podmioty wskazane w art.
\n36 Karty Nauczyciela.
\nArt. 24115.
\nPrawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu ponadzakładowego przysługuje:
\nArt. 24116.
\nwięcej niż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia układu prowadzi ich wspólna reprezentacja lub działające wspólnie poszczególne organizacje związkowe.
\norganizacje związkowe nie przystąpią do rokowań w trybie określonym w § 1, do prowadzenia rokowań w celu zawarcia tego układu są uprawnione organizacje związkowe reprezentatywne w rozumieniu przepisów art. 24117.
\nReprezentatywne organizacje związkowe prowadzą rokowania w trybie określonym w § 1.
\nJeżeli przed zawarciem układu zostanie utworzona ponadzakładowa organizacja związkowa, ma ona prawo przystąpić do rokowań, gdy są one prowadzone w trybie określonym w § 1.
\nreprezentatywność ponadzakładowej organizacji związkowej, przepis § 4 stosuje się odpowiednio.
\nnad tym układem.
\nArt. 24117.
\nwystępuje do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie, który wydaje w tej sprawie orzeczenie w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.
\n(konfederacji) z mocy prawa stają się reprezentatywne wchodzące w jej skład ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.
\nArt. 24118.
\nPracy i Polityki Socjalnej może rozszerzyć, w drodze zarządzenia, stosowanie układu ponadzakładowego w całości lub w części na pracowników nie objętych żadnym układem, gdy wymaga tego ważny interes społeczny, po zasięgnięciu opinii tej organizacji, która jest uprawniona do zawarcia układu ponadzakładowego z organizacją składającą wniosek.
\nRozszerzenie stosowania układu ponadzakładowego obowiązuje nie dłużej niż do czasu objęcia tych pracowników innym układem ponadzakładowym.
\nod rozszerzenia stosowania układu. Przepis art. 2417 § 5 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
\nArt. 24119.
\nalbo innego podmiotu, który zawarł układ ponadzakładowy, ich prawa i obowiązki przechodzą na organizacje i podmioty powstałe w wyniku połączenia lub podziału.
\nW razie rozwiązania organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji związkowych, będących stroną układu ponadzakładowego, pracodawca może odstąpić od stosowania układu ponadzakładowego w całości lub w części po upływie okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia układu, składając stosowne oświadczenie na piśmie pozostałej stronie tego układu. Przepis art. 2417 § 5 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
\ni obowiązki przechodzą na urząd ministra przejmujący zakres działania znoszonego urzędu.
\nArt. 24120.
\nW razie gdy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci różnymi układami ponadzakładowymi, nowy pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową składa na piśmie oświadczenie, które z tych układów będą stosowane. Przepisy art. 24125 stosuje się odpowiednio.
\npracowników przed połączeniem zakładów pracy.
\ninnych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy nie mogą być dla pracowników mniej korzystne od wynikających z układów ponadzakładowych, którymi byli oni objęci przed połączeniem. Przepis art. 2417 § 5 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
\nW razie gdy nie wszyscy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci układami ponadzakładowymi, układ ponadzakładowy stosuje się do pracowników i innych osób dotychczas nim objętych.
\nPracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową może rozszerzyć stosowanie tego układu na wszystkich lub niektórych pracowników nie objętych dotychczas tym układem, powiadamiając o tym strony układu. Przepisy art. 24125 stosuje się odpowiednio.
\nArt. 24121.
\nW razie podziału zakładu pracy objętego układem ponadzakładowym pracodawców powstałych w wyniku podziału wiążą postanowienia tego układu.
\nZakładowy układ zbiorowy pracy Art. 24122.
\nDla pracowników, z wyjątkiem zatrudnionych w państwowych jednostkach sfery budżetowej, może być zawarty zakładowy układ zbiorowy pracy, zwany dalej „układem zakładowym”.
\nArt. 24123.
\nUkład zakładowy zawiera pracodawca i zakładowa organizacja związkowa.
\nArt. 24124.
\nPrawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu zakładowego przysługuje:
\nArt. 24125.
\nniż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia układu prowadzi ich wspólna reprezentacja.
\nw § 1 i 2, rokowania mogą być prowadzone przez te organizacje związkowe, które zrzeszają łącznie co najmniej 50% pracowników oraz innych osób wykonujących pracę na rzecz pracodawcy i wyłonią wspólną reprezentację lub przystąpią do wspólnych rokowań.
\nlub prowadzić wspólne rokowania.
\nJeżeli przed zawarciem układu zakładowego zostanie utworzona organizacja związkowa, ma ona prawo przystąpić do rokowań.
\nUkład zakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły rokowania.
\nArt. 24126.
\npostanowienia obejmującego ich układu ponadzakładowego.
\npracodawcy, zakładem pracy.
\nArt. 24127.
\nstrony układu zakładowego mogą zawrzeć porozumienie o zawieszeniu stosowania tego układu lub niektórych jego postanowień na okres nie dłuższy niż jeden rok. W takim przypadku przepisu art. 24126 § 1 nie stosuje się.
\nPorozumienie, o którym mowa w § 1, podlega zgłoszeniu do rejestru układów zakładowych.
\nsię z mocy prawa wynikających z układu ponadzakładowego oraz z układu zakładowego warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących podstawę nawiązania stosunku pracy.
\nArt. 24128.
\ntworzą organizację gospodarczą.
\norgan organizacji gospodarczej.
\nArt. 24129.
\nstron układu zakładowego przechodzą na pracodawców lub organizacje związkowe powstałe w wyniku podziału.
\nukład zakładowy, jej prawa i obowiązki przechodzą na organizację powstałą w wyniku połączenia.
\nW razie rozwiązania wszystkich organizacji związkowych, które zawarły układ zakładowy, pracodawca może odstąpić od stosowania tego układu w całości lub w części po upływie okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia układu. Przepis art. 2417 § 5 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
\nW razie gdy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci różnymi układami zakładowymi, nowy pracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową ustala, który z tych układów będzie u niego stosowany do czasu zawarcia nowego układu zakładowego. Przepisy art.
\n24120 § 3 i art. 24125 stosuje się odpowiednio.
\nW razie gdy nie wszyscy pracownicy łączonych zakładów pracy byli objęci układami zakładowymi, układ zakładowy stosuje się do pracowników i innych osób dotychczas nim objętych.
\nPracodawca wspólnie z zakładową organizacją związkową może rozszerzyć stosowanie tego układu na pracowników nie objętych dotychczas żadnym układem zakładowym. Przepisy art. 24125 stosuje się odpowiednio.
\nArt. 24130.
\nPrzepisy rozdziału stosuje się odpowiednio do międzyzakładowej organizacji związkowej działającej u pracodawcy.
\nDZIAŁ DWUNASTY Rozpatrywanie sporów o roszczenia ze stosunku pracy286)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 186.
\nPrzepisy ogólne
\nPracownik może dochodzić swych roszczeń ze stosunku pracy na drodze sądowej.
\npojednawczego przed komisją pojednawczą.
\nArt. 243287)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 186 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nPracodawca i pracownik powinni dążyć do polubownego załatwienia sporu ze stosunku pracy.
\nPostępowanie pojednawcze
\n1..
\nW celu polubownego załatwiania sporów o roszczenia pracowników ze stosunku pracy mogą być powoływane komisje pojednawcze.
\n(skreślony) 289)Przez art. 1 pkt 187 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n1..
\nKomisję pojednawczą powołują wspólnie pracodawca i zakładowa organizacja związkowa, a jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa - pracodawca, po uzyskaniu pozytywnej opinii pracowników.
\n(skreślony) 291)Przez art. 1 pkt 187 lit. d) ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nArt. 245292)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 188 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nW trybie przewidzianym w art. 244 § 3 ustala się:
\nArt. 246293)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 189 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nCzłonkiem komisji pojednawczej nie może być:
\ni ustala regulamin postępowania pojednawczego.
\nlub ustnie do protokołu. Na wniosku stwierdza się datę jego wpływu.
\nZgłoszenie przez pracownika wniosku do komisji pojednawczej przerywa bieg terminów, o których mowa w art. 264.
\nsię co najmniej z 3 członków tej komisji.
\n(skreślony) 294)Przez art. 1 pkt 190 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nw terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin zakończenia postępowania przed komisją pojednawczą stwierdza się w protokole posiedzenia zespołu.
\nmowa w art. 264, wniosek do komisji pojednawczej wnosi się przed upływem terminów określonych w tym przepisie.
\nz upływem 14 dni od dnia złożenia wniosku przez pracownika, a w innych sprawach - z upływem 30 dni od dnia złożenia wniosku.
\nUgodę zawartą przed komisją pojednawczą wpisuje się do protokołu posiedzenia zespołu.
\nProtokół podpisują strony i członkowie zespołu.
\nwspółżycia społecznego.
\nArt. 254295)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 191 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nJeżeli postępowanie przed komisją pojednawczą nie doprowadziło do zawarcia ugody, komisja na żądanie pracownika, zgłoszone w terminie 14 dni od dnia zakończenia postępowania pojednawczego, przekazuje niezwłocznie sprawę sądowi pracy. Wniosek pracownika o polubowne załatwienie sprawy przez komisję pojednawczą zastępuje pozew. Pracownik zamiast zgłoszenia tego żądania może wnieść pozew do sądu pracy na zasadach ogólnych.
\nArt. 255296)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 192 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nKodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej przez sąd pracy klauzuli wykonalności.
\nSąd odmówi nadania klauzuli wykonalności, jeżeli ze złożonych akt komisji wynika, że ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Nie wyklucza to możliwości dochodzenia ustalenia niezgodności ugody z prawem lub zasadami współżycia społecznego na zasadach ogólnych.
\nuznania jej za bezskuteczną, jeżeli uważa, że ugoda narusza jego słuszny interes.
\nJednakże w sprawach, o których mowa w art. 251 § 2, z żądaniem takim pracownik może wystąpić tylko przed upływem 14 dni od dnia zawarcia ugody.
\nczłonek komisji pojednawczej zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas nie przepracowany w związku z udziałem w pracach komisji.
\n1..
\nPracodawca jest obowiązany zapewnić komisji pojednawczej warunki lokalowe oraz środki techniczne umożliwiające właściwe jej funkcjonowanie.
\n1..
\nWydatki związane z działalnością komisji pojednawczej ponosi pracodawca. Wydatki te obejmują również równowartość utraconego wynagrodzenia za czas nie przepracowany przez pracownika w związku z udziałem w postępowaniu pojednawczym.
\n(skreślony) 299)Przez art. 1 pkt 194 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n(skreślony) 299)Przez art. 1 pkt 194 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\n(skreślony) 299)Przez art. 1 pkt 194 ustawy wymienionej w przypisie 1..
\nSądy pracy
\nodrębne przepisy.
\nsądowych.
\n1, ponosi tymczasowo Skarb Państwa.
\n