Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 14 maja 1921 r. w przedmiocie przepisów wykonawczych do ustawy o państwowym podatku dochodowym i podatku majątko

R. 1921. RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. NQ 48. WARSZAWA. ' Treść: 15 czerwca 1921. 298. Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia maja 1921 roku w przedmiocie przepisów wykonawczych do ustawy o podatku dochodowym i podatku majątkowym . ' . . • 709 298. Rozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 14 maja 1921 r. W przedmiocie przepisów wykonawczych do ustawy o państwowym podatku dochodowym i podatku majątkowym. Na mocy art. 1,68 ustawy z dnia 16 lipca 1920 r. o państwowym po· datku dochodowym i podatku majątkowym (Dz. U. R. P. N2 82 z r. 1920 poz. 550) zarządzam co następuje: c Z Ę S C I. Obowiązek podatkowy (podmiotowy i przedmiotowy). Stawki podatkowe. Miejsce opodatkowania. ROZDZIAŁ Dochód. I. Podmiot podatkowY. (do art. 1 ustawy). § 1. Ol;>owiązek opłacania podatku ciąży na osobach fizycznych, na osobach prawnych i na spadkach wakujących (nieobjętych). Obowiązek ten może być albo całkowity, albo częściowy, zależnie od tego, czy o!oby podlegające podatkowi są obowiązane do opłacania podatku od dochodu ze wszelkiego ro.zaJu posiadanych przez nie żródeł dochodu, bez wzgle:du na miejsce położenia tych źródeł i bez wzgle:du na pochodzenie dochodu, czy też od dochodu tylko z niektórych źródeł. Dziennik Ustaw. Poz .. 298. 710 § 2. Jących się Ng 48. Do opłacania podatku od dochodu ze wszystkich źródeł, znajduzarówno na obszarze Rzeczypospolitej, jak i zagranicą są obo- wiązane: te osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej mają miejsce. zamieszkania lub na tymże obszarze przebywaj(~ dłużej niż rok; 2) te osoby prawne, których zarząd ma siedzibę na wspomnianym obszarze. § 3. Do opłacania podatku od dochodu tylko z niektórych źródeł są 1) obowiązane: 1) 2) 3) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej nie mają miejsca zamieszkania lub przebywają n ajwyżej rok na tym obszarze, jeżeli na nim: a) posiadają nieruchomości, wierzytelności zahipotekowane na nieruchomościach, majątki, przywiązane do tegoż obszaru fideikomisem lub innemi przep isami prawnerni; b) wykonują przedsiębiorstwa handlowe i przemysłowe, albo są wspólnikami takich przedsit~biorstw, przyczem posiadania akcji, udziałów i podobnych papierów wartościowych nie należy li ważać za udz i ał w przedsiębiorstwie; c) pobierają dochody w postaci wynagrodzenia procentowego (tantjem) w myśl art. 18 ustawy; d) pobierają płacę lub emeryturę z funduszów Państwa, związ­ ków komunalnych oraz innych tego rodzaju funduszów publicznych; inne, niż w ustępie 2 § 2 nin. rozp. wymienione osoby prawne, jeżeli ~a obszarie Rzeczypospolitej osiągają dochód ze źródeł, wymienio· nych w ustępie pierwszym punkt a) i b) niniejszego paragrafu; osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej ani nie miesz· kają, ani nie mają na tymże obszarze miejsca pobytu, dłużej niż rok trwającego, jeżeli przebywają na wspomnianym obszarze dla zarobku, albo wykonywan ia czynności handlowych lub przemysłowych. § 4. Częściowy obowiązek opłacania podatku ciąży na osobach wy· mienionych w § 3 nin. rozp_ w następującej rozciągłości: 1) osoby, wymienione w ustępie l § 3 nin. rozp., opłacają podatek tylko od dochodów ze źródeł, wyszczególnionych w § 3 nin. rozp., pod a), b), c) i d); 2) osoby, wymienione w ustępie 2 § 3 nin. rozp., opłacają podatek tylko od dochodu ze źródeł, wyszczególnionych w § 3, nin. rozp. pod a) i b); 3) wreszcie osoby, wymienione w ustępie 3 § 3 nin. rozp., opłacają tylko podatek od dochodu, osiągniętefJo na obszarze Rzeczypospolitej z zarobku, albo wykonywania czynności handlowych lub przemysłowych. § 5. Postanowienia, dotyczące obowiązku opłacania podatku przez osoby fizyczne, należy stosować również do spadków wakujących (nieobję· tych), przyczem całkowity lub częściowy obowiązek opłacania podatkU określa się według obowiązku opłacania p odatku przez spadkodawcę, z tą jed nak różn icą, że opodatkowanie spadków wakujących (nieobjętych) rozciąga się tylko na dochody, które nie gasną ze śmiercią spadkodawcy. c z ę Ś c i o we z w o In i e n i e o d o b o w i ą z k u o p ł a c a n i a p o d a t k u. § 6. Z częściowego zwolnienia od obowiązku opłacanIa podatku koosoby: rzystają następujące N!! 48. Dziennik Ustaw. Poz. 298 711 osoby, wyszczególnione pod 1) i 2) art. 5 ustawy, opłacają podatek tylko od dochodów ze źródeł, wymienionych w ustępie 2, art. 1 ustawy (ustęp 1 § 3 nin. rozp.); 2) osoby, wymienione pod 3), 4), 5) i 6) art. 5 ustawy zwolnione są od obowiązku opłacania podatku od dochodów, w ustępach od 3 / - do 6 art. 5 ustawy wyszczególnionych, przyClern za szeregowych uważa się również chorążych i im równorz ę dnych, podoficerów zawodowych, podofice rów zawodowych żandarmerji oraz majstrów wojskowych (ustawa tymczasowa z dnia 29 października 1920 r. D. U. R. P. N!! 106, poz. 699). Zwolnienie takie przysługuje równieź inwalidom wojennym, pozostałym po inwalidach woje n nych, po poległych i zmarłych, których śm i erć znajduje się w związku przyczynowym ze słuźbą wojskową. - co do zaopatrzenia pobieranego na mocy w~tawy z dnia 18 marca 1921 r. D. U. R. P. N!! 32 poz. 195, oraz wdowom po weteranach powstań 1831, 1848 i 1863 roku - co do pensji, pobieranej na mocy ustawy z dnia 2 sierpnia 1919 r. D. P. P. P. N!! 65, poz. 397. 1) oC a ł k o w i t e z w o l n i e n i e o d o b o w i ą z k u o P ł a c a n i a p o d a t k u. § 7. Całkowicie zwolnione są od obowiązku opłacania podatku: 1) Państwo i związki samorządne, 2) osoby prawne, któlf' ch docHody są obracane w całości na cele ogólnej użytecznoścl, naukowe, oświatowe, kulturalne, wyznaniowe i dobroczynne. § 8. Za miejsce zamieszkania celem oceny obowiązku płacenia po<latku należy uważać miejsce, w którem dana osoba posiada miejsce zamieszkania wśród okoliczności, uzasadniających trwałe utrzymywanie miesz-. kania (n. p. w celu prowadzenia gospodarstwa domowego, kształcenia dzieci, :studjów i t. p.). Posiadaczem mieszkania jest ten. który rozporzadza mieszkaniem na mocy prawa własności, prawa rzeczowego lub osobistego stosunku prawnego. Za miejsce zamieszkania .pracowf\ików państwowych i samorządowych, -oraz oficerów, urzędni k ów wo jskowych i duchownych wojskowYSh uważa się ich siedzibę służbową na obs zarze Rzeczypospolitej, wyznaczoną im przez władzę przełożoną według przepisów służbowych. O ile wspomniane ·osoby mają siedzibę służbową poza obszarem Rzeczyposp olitej, wówczas .za miejsce zamieszkańia tych osób uważa się siedzibę ich najwyższej władzy 'Przełożonej. Narówni z zamieszkaniem traktuje się pobyt, dłużej niż rok trwający. O ile sam pobyt, trwający dłużej niż rok, uzasadnia obowiązek opła­ <:ania p6datku, nie ma · żadnego znaczenia , czy dotycząca . osoba przebywa w jednem miejscu, czy po kolei w rozmaitych miejscach. Okoliczność, że w pobycie takim, wy~ołanym nie zamiarem zarobku, :zaszła chwilowa przerwa, spowodowana przemijającą nieobecnością, nie .zwalnia od obowiązku opłacania podatku. Przy pobycie dla zarobku czas trwania pobytu nie ma żadnego zna·czenia. Za siedzibę osób prawnych w duchu ustawy należy uważać miejsce, wymienione w statucie, względnie w zastępujących go przepisach, jako sie· <Iziba tych osób. 712 Dziennik Ustaw. Poz. 298. N!! 48. Minimum egzystencji. {do art. 2 i 5 ustawy). § 9. Postanowienia a rt. 2 ustawy zakreślają granice, od których roz-, poczyna się obowiązek opłacania podatku. Granice te uzależnia ustawau osób fizycznych od wysokości osiągniętego dochod u i od ilości miesz-' kańców w miejscu przypisania podatk u, u osób prawnych tylko od wysoko· ści dochodu. Ze spadkami .wakującemi (nieobjętemi) należy pod tym względem postępować tak, jak z osoba mi fizycznemi. Osoby, których łączny dochód roczny przyjęty do podstaw opodatkowania nie p rzekrac;za kwoty, wyznaczonej dla dane j miejscowości w myś l; postanowień art. 2 w związku z art. 5 ustawy, są wolne od podatku. Ilość mieszkańców w danej miejscowości należy przyją(: według stanu na dzień 1 stycznia 'roku podatkowe go, na podstawie danych urzędowych , dostarczonych przez władzę polityczną powiatu. Wątpliwości pod tym względem rozstrzyga Ministerstwo Skarbu w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych . Przy ocenian iu uwolnienia z mocy art. 2 ustawy należy mieć na uwadze· postanowienia art. 13 i a rt. 76 ustawy, dotyczące obliczenia dochodu według, roku, poprzedzającego rok podatkowy, lub według przypuszczalnej kwoty' rocznej. Kto np. w miejscu opodatkowania (§ 49 nin . rozp.), należącem do 4 klasy miejscowości , w czasie od I września do 31 grudnia osiągnął dochód w kwocie: 2.400 mk., ten nie jest wolny od obowiązku opłacan i a podatku, ponieważ , 2.400 mk. za 4 miesiące odpowiadają doch01rwi w sumie 7.200 mk. za cały rok obliczonemu. Po myśli postanowień art. 26 i 28 ustawy można także uwolnić od podatku pod pewnemi warunkami osoby, które osiągnęły dochód wyższy od; dochodu , stanow i ącego granicę minimum egzystencji. Z a s a d a w z a j e m n o ś c i m i ę d z y p a ń s t w o w e j. (do art. 4 ustawy). § 10. , Wymienione w punkcie 1 § 2 niniejszego rozporządzenia , oso·· by fi.zyczne, które poza obszarem Rz p. czypospolitej posiadają nieruchomości , stałe przedsiębiorstwa, o t rzymują tantjemy lub pobierają płace służbowe . j emeryt ury z funduszów innego pań s twa, obcych związków komunalnych oraz innych tego rodzaju funduszów publicznych, nie mają obowiązku pła­ cenia podatku na obszarze Rzeczypospo litej od dochodu z powyż wyszcze· gólnionych źródeł, pod waru n kiem, że do chód z tych źródeł został obcią­ żony podatkiem tego samego rod zaju w owe m państwie i że państwo to,· postępuje według zasad wzajem noś ci co do takich samych dochodów, pły­ nących ze źród e ł , znajdujących się na obsza rze Rzeczypospo litej, t. j. dochodów tej sam ej kategorji , czyli dochodów z takich samych źródeł. Opodat kowanie tego rodz aju dochodów za g ranicą, jego rodzaj i rozciąg ł ość wini e n udowod n ić płatnik przed wymiarem podatku . O ile płatnik.. nie jest w moż ności dostarcz y ć odnośnych dowodów w terminie wyznaczo·· nym, może wład za ska rb owa odroczyć pobór różnicy w podatku między stawką, p r zyp a d aj ącą od ł ą cznego dochodu, a stawką, przypadającą od do .. . chodó w, które bezw a run kowo podlegają opodatkowaniu, wyznaczając płat · nikowi ponowny termin do p rz edstawienia dowodów w myśl poprzedniego> ustępu. Po bezskutecznym upływie tego terminu odroczoną kwotę należy' ściągnąć. Na wypadek wątpliwości, czy opodatkowanie zagraniczne odpowiada, wymaganym warunkom, naleźy zasięgnąć wskazówek od Minist.erstwa Skarbu ~ Dziennik Ustaw. Poz. 298. N248. ROZDZIf\Ł 713 II. Przedmiot podatkowy. ( do art. 3 ustawy). § 11. Podatek opłaca się od dochodów z następujących. żródeł: 1) z nieruchomości gruntowej własnej, posiadanej, użytkowanej lub dzierżawionej; 2) z budynków; 3a) z przedsiębiorstw handlowych i przemysłowych; b) z zajęć zawodowych i wszelkich ihnych zatrudnień o celach zarobkowych; 4) z wynagrodzenia procentowego (tantjem); 5) z kapitałów pieniężnych i praw m aj ątkowych; 6) z uposażeń służbowych, emerytur i wynagrodzeń za najemną pracę; z wszelkiego roMzaju żródeł dochodu, nie wymienionych w ust. 1 - 6 niniejszego paragrafu. W stosunku do żródła, z którego dochód płynie, zapewnia ustawa ulgi dochodom, pochodzącym z pracy, i przyjmuje do opodatkowania dochody, wyszczególnione w ustępie 6) niniejszego paragrafu tylko w 7110 częściach ich rzeczywistej wysokości. Podatnik osiąga n. p. następujące dochody: 10.000 mk. 1) z kapitałów. 2) z budynków . . . . . 20.000 " 3) z uposażenia służbowego 50.000 " Razem . 80.000 mk. Ponieważ jednak dochód z uposażenia służbowego przyjmuje się do opodatkowania tylko w 7/1 0 częściach rzeczywistej wysokości, przeto do«chody podlegające podatkowi wynoszą: 10.000 mk. 1) z kapitałów. • . . . • 2) z budynków . . . . . 20.000 " 3) z uposażenia służbowego _ _ -------,35 000 " Razem 65~d60-mk. 7) o p o d a t k o w a n i e c z ł o n k ó w r o d z i n y. ( do art. 11 ustawy). § 12. Dochody członków rodziny, rozrozma ustawa takie, co do których, na podstawie obowiązujących przepisów prawnych lub zawartych umów, rodziny ma prawo rozporządzania lub użytkowania, i takie, co do których głowie rodziny te prawa nie przysługują. Dochody pierwszej kategorji dolicza się do dochodów głowy rodziny, <od dochodów zaś drugiej kategorji opodatkowuje się członków rodziny od.głowa · rębnie. Natomiast należy członków rodziny zawsze odrębnie opodatkować od oochodów, płynących wyłącznie z ich pracy fizycznej lub z pracy umysło­ wej, tak najemnej, jakoteż samodzielnej w zawodzie wyzwolonym. s O p o d a t k o w a n i e w p ó I n i k ó w i u c z e s t n i k ó w. (do art. 12 ustawy). § 13. Przy wspólnej własności, wspólnem posiadaniu lub użytkowani~ <>bowiltzek oplacania podatku ciąży na każdym z uczestników z osobna. Wspólnie przeto osiągnięty dochód nie podlega jako taki łącznemu .opodatkowaniu, lecz dzieli się go pomiędzy uczestnIków w stosunku do 714 wysokości Dziennik Ust!'\w. Poz. 298. N248. -- - - - - - - •ich udziałów. Przypadaj ąc a zaś na każdy udział cz~ść wspólne- go dochodu podlega odr~bnemu opoda tkowan iu u każdego poszczególnego uczestnika. I Przy udziałach, których wysokości nie można określić, uczestnictwo przyjmuje si~ w równych częściach. Te same zasady stosuje ustawa do uczestnictwa w spółkach firmowych (jawnych spółkach handlowych) oraz w spółkach firmowo-komandy towych (komandytowych). Na tych samych podstawach należy uskute czn ić podział strat, wy nikłych dla uczestników ze wspólnej włllsności, wspólnego posiadania lub użytko­ wania, jak również i strat, poniesionych z uczes tnictwa w spó łka ch firmowych i firmowo -komandytowyc.h (jawne spółki handlowe komandytowe). p o j ~ c i e d o c h o d u. (do art. 6 ustawy). 1 § 14. Pod poj~ciem dochodu w myśl art. 6 ustawy rozumie si~ sumę wszystkich przychodów podatnika, otrzymanych w pieniądzach lub wartościach pien iężnych z każdego poszczególnego źródła, wart. 3 ustawy wymienionego, po potrąceniu z przychodów: 1) wszelkich kosztów, poniesionych na osiągnięcie, zachowanie i zabezpieczenie tych przychodów; 2) corocznego pra wid łowego odpisan ia na zużycie budynków, ma szyn i wszelkiego rodzaju martwego inwentarza; 3) wreszcie, strat częściowych lub całkowity c h w przedmiotach, podlegających zużyciu i służących do os ią gnięcia dochodu, o ile potrąceń pod 2) i 3) nie uwzgl~dniono już w kosztach, wymienionych pod 1). K o s z t y, k t ó r e p o trą c a s i ę z p r z y c h o d ó w. (do art. 6 ustawy). § 15. Koszty, nadające si~ do potrącenia z poszególnych źródeł, dziel i ustawa na trzy zasadnicze grupy kosztów i ogranicza się do ogólnego ich je kosztami poniesionemi na osiągnięcie, zachowanie' i zabezpieczenie przychodów. Koszty te nie są jednolite i wyst~pują rozmaicie przy różnych źródłach dochodu. Przy niektórych źródła<:h nie ma ich cZl!;stokroć wcale lub występują one tylko w pewnych wyjątkowych wypadkach, przy innych zaś źródłach są bardzo liczne i mają don i osłe znaczenie" jak np. w gospodarstwie rolnem, przedsiębiorstwie przemysłowem lub ha nokreślenia, nazywając dlowem.~ Czy wykazane przez podatnika koszty są ust awowo uzasadnione, naw każdym wypadku z osobna. Koszty, które ustawa nazywa kosztami osiągni~cia, za'Chowania i za- ' bezpieczenia przychodu, określa się w dalszym ciągu krótko, jako koszty uzyskania -d ochodu. Różne rodzaje kosztóy,r, pozostających w zwi ąz ku z uzyskaniem przychodów, są omówione przy bliższem określeniu dochodu z poszczególnych źródeł. Ogólne zaś zasady są nast~pujące: a) kosztami, połączone mi z uzyskaniem przychodu, są tylko kOSity, poniesione w tym celu, aby z pewnego źódła osiągnąć dochód" nie zaś koszty, wyłożone na nabyćie samego źró'ła, np. cena kupna nieruchomości, opłata od przeniesienia prawa własności i t. p. ~ b) tylko takie koszty nadają się do potrącenia z przychodu, które podatnik już rzeczywiście poniósł, a nie takie, które mógłby po-' leży ocenić _ p , Nl 48. I Dziennik Ustaw. Poz. 298. 715 nieść lub wśród pewnych okoliczności musiałby ponieść, albo takie, które zaoszczędził sobie własną pracą lub też pracą bezpłatną członków rodziny, albo ińnych osób. Wyżywienie cz ł onków rodz iny, zatrudnionych stale w przedsiębiorstwie podatnika, zalicza się do kosztów uzyskania dochodu, lecz dla uzasadnien ia potrącenia tego rodzaju kosztów wymaga s ię, aby członkowie rodziny byli stale zajęci w przeds i ę­ biorstwie przemysłowe m lub handlowem, albo w gospodarstwie rolnem lub leśnem, a nie w gospodarstwie domowem podatnika; c) do potrącen i a nadają się tylko koszty, które poda t nik poniósł w pieniądzach lub w naturze, a nie takie, które jedynie zaliczył, a później otrzym ał je z pow rotem; d) dostarcz~nie dowodu o rzeczywiste m poniesieniu kosztów, a, na żądanie władzy, równie ż o ich potrzebie i celowości, należy do podatnika; natomiast obowiązki e m wład z, wymi e rzających podatek, jest zbadanie kwestji, czy koszty są potrąc a lne; e) przy ocenianiu kwestji , kiedy powstałe koszty zostały rzeczywiś.c:ie poniesione, decyduje te rmin zapłaty, a nie czas zarachowania np. koszty remo ntu lub ubezpieczenia domu, pochodzące z roku 1918 i w tym roku zarachowane, a zapłacone w roku 1919, należy potrącić dopier.o przy wymiarze na rok 1920; f) przy spłatach ratami, należy potrącić rzeczywiście uiszczone sumy. Koszty związane z używaniem przedmiotów do celów wyłącznie lub przeważnie zbytkowych nie nadają się do potrącenia, o ile te koszty przekraczają osiągnięte dochody; w tego rodzaju wypadkach nie należy również przyjmować dochodu (parki, stajnie wyścigowe, polowania, cieplarnie, wille i t. p.). o d P i s a n i a n a z u ż y c i e i s t r a ty. (do art. 6 ustawy). § 16. Do potrąceń z przychodu zalicza ustawa rÓWnIez coroczne prawidłowe odpisania na zużycie budynków, maszyn i inwentarza martwego, oraz całkówite lub częściowe straty w przedmiotach, podlegających zużyciu, o ile tych odpisań i strat nie uwzględniono już w kosztach uzyskania dochodu. Te odpisania powinny odpowiadać rzeczywistemu zmniejszeniu się wartości, jakiemu uległy budynki, maszyny lub inwentarz martwy w czasie miarodajnym do wymiaru podatku, wskutek używania ich według przeznaczenia w normalnym trybie. Wysokość tego potrącenia zależy od natury przedmiotu, przyczem decydującem jest wyłącznie faktyczne zużycie, jako miara wysokości dopuszczalnych potrąceń. W celu przyznania stosownego potrącenia tytułem zużycia, ' może wła­ dza, wymierzająca podatek, przyjmować przeciętne i procentowe obliczone sumy (kwoty), bez przeprowadzenia dalszych dochodzeń. . Potrącenia z tytułu zużycia nie powinny jednak z reguły przekraczać: 1) przy budynkach mieszkalnych. . . . . . . . . , . . 2% 2) "gospodarczych. . . . . . . . . 3% 3)" "fabrycznych... . . . • . . . 4% 4) " ruchomościach (urządzenia biur, kantorów, kancelarji, sklepów i t. p.). ............... 5% 5) przy maszynach, narzędziach, urządzeniach fabrycznych, ko· palnianych, piecach fatrycznych i t. p. . 10% wartości przedmiotu, którą ustalić- należy według postanowień art. 126 ustawy. 716 Dziennik Ustaw. Poz. 298 Przy nabytych odp łat ni e przywilejach · i prawach terminowych (wyna lazki, prawa autorsk ie i t. p.) nal eży wysokość rocznego odpisania ustalić w stosun ku do w a rtości i czasu korzystania z tych przywilejów i praw, n . p. z warto ści p rzywileju, t rwają c e f:lo 12 lat, a ustalonego na 60.000 mk. wartości, należy potrącić l / l'! cz ę ść t. j. 5.000 mk. rocznie. Natomiast wys okość odpisani a tytułem zużycia zapasów kopalnianych należy ustalić w każdym poszczególnym przy padk u przez prz e słuchanie znawców (biegłych) . Przyjęcie innych potrąceń n a zużycie nie jest wykluczone, o ile jednak podatnik żąda w yż<;z e go po trą cenia, wówczas powinien uzasadnić te okoliczności, któ re w pł yn ęły na znaczni ej sz e zmniejs ze nie się wartości. W każdym razie, j eżeli odpisanie nasu wa wątpliwości, mlleży je ustalić przez znawców. . . Wszelkiego rodzaju o dpis ania na zużycie mogą być uskutecznione bezpośre d nio z w a rtości p rz edmi otów, ul eg ają cy ch zmniejszeniu s i ę wartoś­ ci z powodu zużycia, lu b przez wst awienie w pasywach bilansu odpowiedniej kwoty, wyrażającej zmn iejszenie s i ę w a rtości w danym roku operacyjnym (gospodarczym). W t ym ostatnim wypadku kwota ta musi być w ten sposób uwidocznioną, aby wł adza, wy mierzając a podatek, mogła łatwo zbadać stosowność tego p otrącenia . Co się tyczy potrące nia z powodu strat · częściowy ch lub całkowitych w przedmiotach, podleg a jący ch zużyciu i s łużących do osiągnięcia przychodu, nadmienia się, że t ego rodzaj u straty u w zglę dnia się tylko pod warun· kiem, gdy nie zostały pok ryte sumą ubezpi e czeniową i odpisaniami z powodu zużycia. Po trącać jednak te st raty moż n a tylko z dochodu, osi ągnię­ teg o z tego samego źródła, które poniosło stratę i z dochodu tego roku, w którym strata rze c z ywiście nastąpił a; p otrącanie takich strat z do chodu lat następnych jest niedo puszczalne . N a d z w Y c z a j n e p r z y c h o d y_ (do art. 7 ustawy). § 17. O ile według postanowień art. 6 ustawy wszystkie przychody w pieniądzach lub wartościach pieniężnych nal eży bra ć w rachubę p rzy ustalaniu dochodu, to art. 7 ustawy w punktach 1-5 zaw iera wyjątkowe postanowienie dla pewnych nadzwyczajnych przychodów i wpływów, których ustawa nie uznaje za dochody, podlegające o pod a tkowaniu, zaznaczając wyraźnie w punkcie 6 art. 7 ustawy, że tego rodzaj u przychody stanowią wogóle tylko zwi~k­ szenie majątku lub zwrot tegoż. Oprócz przeto wymienionych wart. 7 ustawy przychodów nadzwyczajnych, wszystkie inne muszą by ć włączone do dochodów, podlegających podatkowi. Przychodów nadzwycz ajnych w postaci spadków, legatów, darowizn, posagów i kapitałów, wy płacony ch za ubezpieczenie życia, nie uważa ustawa za dochó d, podlegający opodatkowani u, jednakże pod warunkiem, źe one nie stanowią perjodycznych wpływów. Kto więc w wykonywaniu swego zawodu otrzymuje datki, cho ciażby nieregularnie, ten z tych datków osiąga dochód, który podlega podatkowi n . p. dobrowolne datki, składane duszpasterzom. Jednorazowe datki , udzielane port jerom, szwaj'carom, kelnerom, woźnym i t. p., mają również charakter perjodycznych wpływów. Zyski ze sprzedaży przedmiotów majątkowych, zarówno nieruchomych, jak i ruchomych, wyłącza s ię z dochodu podlegającego podatkowi, natomiast zyski ze sprzedaży takich przedmiotów, osiągnięte w wykonywaniu przedsiębiorstwa zarobkowego lub interesu spekulacyjnego, zalicza ustawa do dochodu. Pojęcie interesu spekulacyjnego wyjaśnia § 42 nin. rozp. " N248. 717 Dziennik Ustaw. Poz. 298. \ S p o:d z ie w a n e P r z y c h o d y n i e P o n i e s i o n e k o s z fy. {do art. 6 ustawy). § 18. Przy ustalaniu dochodu z poszczególnych źródeł przestrzegać zasady, że wszystkie przychody i koszty powinny być przyjęte w tej su mie, w jakiej one w czasie miarodajnym zostały rzeczywiście osiąg­ n ięte, względnie poniesione. Zasada ta jednak nie może być stosowana przy ustalaniu dochodu :z. pr zedsiębiorstw handlo wych , przemysłowych lub gospodarstw rolnych, które prowadzą księgi handlowe, uznane za prawidłowe. W tych bow ierp wypadkach należy się kierować wyłącznie zasadami buchal terji, t. j. brać w rachubę również takie zaksięgowane przychody, które m ają dopiero wpłynąć na korzyść podatnika, oraz takie koszty, które zostały już · zarachowane, chociaż ich jeszcze rzeczywiście nie poniesiono i o ile odnoszą się do danego roku operacyjnego (gospodarczego). należy W Y d a t k i n i e n a d aj ą c e s i ę d o p o trą c e n i a. ( do art. 8 ustawy). Wart. 8 ustawy wylicza ustawa najważniejsze wydatki, których nie potrącać z przychodów, osią gnię tych z poszczególnych źródeł, a nadto w ustępie 6 tegoż artykułu wyraznie zaznacza, że wydatki, riie :związane z uzyskaniem ciochodu, nie nadają się do potrącenia z przychodu. Zasadniczo koszty, nadające się do po trącenia, związane są zawsze :z uzyskaniem dochodu, natomiast wydatki, nie nadające się do potrącenia, .związane są ze źró dłem d o ch odu, czyli majątkiem , dającym przychody. DIE! ściślejszego odróżnienia jednych wydatków od drugich, nazywa je ustawa w pierwszym wypadku kosztami, w drugim zaś wydatkami. 19. m ożna U s t a I e n i e o g ó I n e g o d o c h o d u. ( do art. 9 i 52 ustawy). § 20. Suma dochodów z ppszczególnych źródeł, względnie z jednorazowych wpływów, wyraża ogólny dochód podatnika. W celu otrzymania tej su my, należy wziąć pod uwagę osobno te źró' dła, które przyniosły dochód , osobno zaś te, z których wynikła strata i następnie porównać sum ę dochodów z jednych źródeł, z sumą stra t z drugich źródeł. Wypadająca z tego poró wnania różnica będzie albo ogólnym dochodem, albo s tratą . W analog iczn y sposób postępują podatnicy przy wypełnianiu zeznań w myśl art. 52 ustawy. o d I i c z e n i a. " (do art. 10 ustawy). § 21. Wymi eni one szczegółowo wart. 10 ustawy odliczen ia od ogólnego dochodu nie wym ag ają bliższego wyjaśnienia. Zauważa się, że tylko te odliczenia mogą być dokonane z ogólnego dochodu, któ re rzeczywiści e zostały wypłacone lub poniesione w ostatnim roku kalendarzowym albo wykazane w ostat niem zamknięciu rachunkowem roku operacyjnego (gospodarczego), pop rze dzającego rok podatkowy. Odliczenia te powinny być należycie udowodnione n. p. odpowiedniemi ·dokumentami w o ryginal e lub wiarygodnym odpisie i t. p. Obowiązkiem podatnika jest dostarczyć tych ' dowodów na żądanie w ładzy. Do dokumentów należą: kwity, poświadczenia, polisy, czeki, ksią- I t • 718 Dziennik Ustaw. Poz. 298. N248 żeczki płatnicze, plany amortyzacyjne, wyciągi z ksiąg handlowych lub gospodarczych i ·t. p. Nadto odsetki od długów oraz renty i trwałe ciężary, oparte na tytułach prawnych (ustęFY 1) i 2) art. 10 usta wy ), nad ają się do odliczenia tyl ko pod tym warunkiem, gdy ciążą na źródłach dochodu, podlegającego podatko wi i pozostają w związ k u gospodarczym z temi źr ódła mi. Potrlłcenia procen tów lub świa dc zeń perjod yczny ch na korzyść człon­ ków rodz iny moż e żą d ać podatnik tylko w tych wypadkach, gdy otrzymujący te procenty lub świadczenia jest o podatkowa ny odr ębni e podatkie m dochodow ym na obszarze Rz eczypospo litej . W końcu nadmien ia się , że niektó re z wyszczegól nionych wart. 10 ustawy odliczeń mają charakter kosztów, poniesionyc'l na uzys kanie dochodu. O ile przeto teg o ro d zaju od li cze nia zostały dokonane w drodze po trącenia od dochodu z poszczególlJego ź ró d ła, WÓwcz as nie mogą b yć odliczone od ogólnego dochodu. W szczególności dotyczy to od setek od długó w, ' ciążących na grunta ch, bud yn ka ch, przedsit:;biorstwa ch, oraz rent i innych trwałych ci ężarów , ściśle ze źródłem doc hod u z Wiązany ch . p o d s t a w a o p o d a t k o w a n i a. (do art. 13 ustawy). § 22. Opodatkowan ie dochod u, podl e gającego podatkowi, uzależni a ustawa od tego, czy podatnik nie prowadzi p rawidłowych książek handlowych (gospodarczych), czy też takowe prowadzi. W pierwszym wypadku za podstawę opodatkowania służą dochody, osiągnięte rzeczywiście w osta tn im roku kalendarzowym, poprzedzający m rok podatkowy. . W wypadku zaś, gdy podatnik prowadzi prawidłowe książki handlowe (gospodarcze), należy dochody, podlegające opodatkowaniu, przyjmować w sumie, wykazanej w ostatniem zamk n ięciu rachunkowem roku operacyjnego, poprzedzającego rok P?datkowy. Jeżeli więc przyjęty przez podatnika rok gospodarczy nie zgadza si ę, z rokiem kalendarzowym, wówczas co do dochodu, osi ąg niętego z gospodarstwa rolnego i leśnego (ustęp 1 art. 3 ustawy), o raz co do dochodu z przedsię­ biorstw handlowych i przemysłowych (u stęp 3 a) i b) art. 3 ustawy), nie de cyd uj ą wyniki ostatniego roku kalendarzowego, lecz wyniki roku operacyjnego (gospodarczego), poprzedzającego bezpośrednio rok podatkowy. Za rok gospodarczy (operacyjny), -poprzedzający bezpośrednio rok podatkowy, można na żądanie płatnika, przyjąć r ównie ź ostatni rok gospodarczy (operacyjny), jeżeli wyniki tego roku w dniu wyznaczonym do złoże ­ nia zeznania mogą być prawidłowo ustalone. O ile podatnik, oprócz dochodu, osiąganego z gospodarstwa rolnego i leśnego, z przedsit::biorstw handlowych i przemysłowych, osiąga jeszcze dochody z innych źródeł, wówczas te inne dochody podlegają opodatkowaniu w sumie, osiągniętej w ostatnim róku kalendarzowym, poprzedzają ­ cym rok podatkowy. . Kwestję, czy odnośne książki handlowe lub gospodarcze są prawidłowo prowadzone, rozstrzyga w postępowaniu wymiarowem-Komisja szacunkowa, w postępowaniu zaś odwoławczem - Komisja odwoławcza. Orzeczenie Komisji , odwoławczej w tym względzie jest ostateczne. O b I i c z e n i e d o c h o d ó w w n a t u r z e. (do art. 14 ustawy) . § 23. Wszystkie dochody w naturze winny według przeciętnych cen z roku, przyjętego za być zeznane i · ustalone podstawę opodatkowania!, N248 Dziennik Ustaw. Poz. 298. 719 uwzględnieniem czasu, w którym fe dochody pobrano. O wysokości przec ię tnych cen decyduje to miejsce, w którem znajduje się źródło danego z dochodu. • W braku cen targowych w miejscu położenia źródła dochodu, należy prz yjm ować ceny najbliższego rynku zbytu; przyczem w tego rodzaju wypadkach od ceny rynkov. ej potrąca si ę koszty dostawy do miejsca zbytu. Dochod y [z poszczególnych (źródeł. (do art. art. 15-22 ustawy). Aczkolwiek opodatkowa niu podlega ogólny dochód czysty, osią­ wymienionych wart. 3 ustawy, to o bliczenie, zeznanie i ustalenie dochodu należy uskutecznić od rębnie z każdego poszczególnego źród la w myśl postanow i eń, zawartych wart. art. 15-22 ustawy. Postanowienia te w istocie rzeczy są jedynie następstwem zasad ogólnych, wyłuszczonych wart. 6 ustawy, lecz nie wyczerpują wszystkich opodatkowaniu podległych dochodów; o ile przeto pewnego rodzaju dochód nie został objęty postanowieniami art. art. 15-22 ustawy, wówczas tego rodzaju dochód należy traktować we dług ogólnych zasad w myśl art. 6 ustawy. § 24. gnięty ze żródeł, D,o c h ó d z n i e r u c h o m o ś c i g r u n t o w e j. (do art. 15 ustawy). § 25. Dochód z nieruchomości gruntowej obejmuje wpływy ze wszyst- ' kich gruntów, które są własnością podatnika lub z których tenże czerpie dochód na mocy uprawnień jakiegokolwiek rodzaju, n. p. z prawa użytkowania, służebności i t. p. D o c h ó d z g r u n t ó w w e w ł a s n y m z a r z ą d ż i e. (do art. 15 ustawy). § 26. Celem ustalenia dochodu z gruntów rolnych, pozostających we własnym zarządzie, t. j. nie wypuszczonych w dzierżawę, należy od ogólnych przychodów potrąc i ć koszty prowadzenia 9oslłodarstwa rolnego i uwzględnić zapasy produktów gospodarczych z początkiem oraz z końcem okresu, przyjętego za podstawę opodatkowania. • Do ogólnych przychodów należą: 1) cena uzyskana za prod ukty sprzedane ze wszystkich działów gospodarstwa oraz za wypożyczenie maszyn i sił pociągowych lub innych' środków gospodarczych; 2) wartość pieniężna wszystkich produktów, użytych na potrzeby domowe podatnika ora;;: członków jego rodziny i sług, trzymanych nie dla zatrudnienia ich w gospodarstwie rolnem; tu należą produkty, użyte na wyżywienie służby do posług osobistych, na utrzymanie koni zbytkowych it. p. Wartości produktów, spotrzebowanych w gospodarstwie rolniczem, a nie w gospodarstwie domowem nie należy przyjmować ani w przychodzie, ani w kosztach; 3) wartość użytkowa (najmu) budynków, które właściciel i członko­ wie jego rodziny sami zamieszkują lub które użytkują do prowadzenia gospodarstwa domowego; 4) wartość pieniężna korzyści i użytków, płynących z uprawnień docudzych gruntów lub przynależności do gruntów (serwituty, prawo rybołóstwa, polowania, pobierania wody i t. p.). 720 Dziennik Ustaw. Poz. 298. 5) . N!! 48. wartość piemęzna zapasów produktów gosp odarczych, znajdują­ cych s i ę z końcem ok resu gospodarczego, bez w zg lędu na to, czy zapasy te przeznaczono na siew lub do zbyci a ~ogą sprzedaży, czy też do spoży c ia w gospodarstwie dom owem i t. p. Od sumy powyżej wymienionych przyc ho dów należy potrącić koszty, połączon e z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Do tego rodzaju kosztów nale żą: 1) konserwacja budynków, przezn aczonych do celów gospodarczych, na mieszkani a dla służby folwarcznej. konserwacja innych budowli i urządzeń, które służą gospod arstwu lub je zabezpieczają. (Groble, mury, płoty, drogi, mosty, st udnie, wodociągi, śluzy, urządzenia do nawodnienia lub odprowadzenia wody, dreny i t. p.). Natomiast koszty, wyłożon e na nową bud o wę, rozs zerzenie lub trwałe ulepszenie wspomnianych budynków i urządz eń , nie mogą być 2) 3) 4) , 5) 6) potrącane; utrzymanie w dobrym stanie oraz uzup ełnie nie . żywego i martwego inwentarza gospodarcz ego w granicach pierwotnego stanu; ubezpieczenie budynków gospodarczych, żyw eg o i martwego inwentarza gospodarczego, zapasów produktów gospodarczych, oraz produktów polnych i ogrodowych jeszcze nie zebranych, od ognia, gradu i innych szkód . Ube zpieczenie ruchom ośc i gospodarstwa domowego ni e nadaje się do potrącenia; ogrzewanie (opał) i oświetlenie (światło) budynków i innych pomieszczeń gos podarczych, lecz nie lokali użytych do gospodarstwa domowego; . nasiona, rozsada, pasza, nawóz, surowce i inne materja/y, które dokupiono na bieżące potrzeby go s podarstwa rolnęgo lub przemysłu ubocznego, z gospodarstwem rolnem związanego; uposażenia służbowe, emerytury i wynagrodzenia za najemną pracę oraz inne świadczenia służbowe, wypłacane osobom zaję­ tym w gospodarstwie, łącznie z podatkiem dochodowym i od tantjem, o ile służbodawca przyjął na siebie zapłatę tych podatków. Koszty utrzymania lub wynagrodze nia osób, przyjętych do pracy w gospodarstwie domowem lub do posług os obistych, nie należą do kosztów w tym ustępie wymienionych, bez względu na to, czy zostały pokryte produktami gospodarstwa rolnego, czy też gotówką. Natomiast wyżywienie członków rodziny, stale zatrudnionych we . własne m gospodarstwie rolne m, nadaje się do potrącenia; 7) 8) 9) W) opłaty do kas chorych, do kas zaopatrzenia na starość i t. p., jakie służbodawca płaci z ustawy lub z umowy za osoby, przyjęte . do pracy w gospodarstwie rolnem; podatki pośrednie, które uiszcza się od ubocznych przemysłów gospodarczych (od cukru, wódki, piwa, drożdży i t. p.). odpisania na zużycie budynków, maszyn i wszelkiego rodzaju martwego inwentarza, oraz straty całkowite lub czę$ciowe tych przedmiotów, o ile odpisania lub straty nie uwzględniono już w kosztach pod 2) niniejszego paragrafu; wartość pieniężna zapasów, objętych z poprzedniego na teraźniej­ szy okres gospodarczy. W tych gospodarstwach rolnych i przedsiębIorstwach gospodarczych, w których stan zapasów z końcem poszczególnych lat gospodarczych nie zwykł podlegać istotnym zmianom, można opuszczać ich wartość pieniężną tak w przychodach, jak i kosztach. Ng 48 Dziennik Ustaw. Poz. 298. Uboczny przemysł 721 gospodarc·zy. (do art. 15 ustawy). § 27. Dochód z przemysłów, mających związek gospodarczy z posiadłością gruntową, jak gorzelnie, browary, krochmalnie, młyny, cegielnie i inne rodzaje prlemysłu gospodarczego, może być ustalony łącznie z dochodem z gospodarstwa rolnego. Wartości plenk:żnej surowców i produktów, wzię­ tych z jednego przemysłu dla celów drugiego przemysłu, nie należy wykazywać ani w rozchodach pierwszego, ani w przychodach drugiego. Jeżeli jednak tego rodzaju przemysł nie pozostaje w związku gospodarczym z posiadłością gruntową. wówczas osiągnięty docQód ustala się według postanowień, odnoszących się do dochodu z przedsiębiorstw handlowych lub przemysłowych. W poaobny sposób należy postąpić przy ustalaniu dochodu z wydobywania piasku, gliny, kamienia, torfu i innych ubocznych przemysłów, co do których przychody czerpie się ze substancji gruntu. przy tego rodzaju przemysłach jest dozwolone potrącenie , odpowiadające zmniejszeniu się SUbstancji gru ntu. D o c h óJd z I a s ów. (do art. 15 ustawy). § 28_ Przy obliczeniu dochodu z lasów należy przyjąć: w przychodach: sumy uzyskane z wyrębów dokonanych w jednym roku według racjonalnego planu gospodarczego, albo odpowiada jących naturalnemu przyrostowi lub z w yrębów zaoszczędzonych w latach poprzednich, wreszcie z wyrębów w lasach bez racjonalnej gospodarki, oraz z wszelkich użytków leśnych i z wynagrodzeń za odstąpione osobom trzecim prawa użytkowania lasów; 2) w rozchodach zaś: koszty kultury leśnej, zarządu lasu, ochrony lasu, wyrębu. obróbki, zbiórki i wywozu drzewa, tudzież koszty ko nserwacji budynków i urządzeń leśnych (leśniczówki, mosty,. drogi j\ t. p.). Koszty zalesienIa uwzględnia się tylko w tym wypadku, gdy chodzi o przestrzeń wyrąbanego lasu, natomiast koszty zalesienia przestrzeni do· tychczas niezalesionych, w celu powiększenia drzewostanu i rozszerzenia przestrzeni lasu, nie nadają się do potrącenia. Co do ustalenia dochodu z wyrębów, przewyższających plan prawidło­ wego gospodarstwa lub dający się stwierdzić naturalny przyrost lasu, przewiduje ustawa następujące post~powanie: "osiągnięty z nadzwyczajnego wyrębu dochód czysty należy opodatkować odrębnie od ogólnego dochodu, podlegającego podatkowi w ten sposób, że cały czysty dochód z tego nadzwyczajnego wyrębu dzieli się na 6 równych częś c i; jedną szóstą część dolicza się do ogólnego dochodu, od dochodu zaś z pozostałych pięciu szóstych części wymierza się podatek w stosunku procentowym, odpowiadającym podatkowi od ogólnego dochodu. Gdyby jednak ogólny dochód był mniejszy od dochodu, podlegającego podatkowi według skali art. 23, wówczas od tych 5/6 części dochodu wyznacza się stawkę podatkową w stosunku procentowym według 1 stopnia tejże skali". . Za tego rodzaju nadzwyczajne wyręby uważa się w szczególności: wyręby dla zmiany kultury leśnej, za zezwoleniem właściwej władzy, na inną kulturę (łąka, rola i t. p.); wyr~by niezależne od woli posiadacza lasu (zdję­ cia pomiarowe, badania geologiczne i t. p.) wyręby, uskuŁeci:nio l"},e z powodu wydarzeń żywiołowych (pożar, śnieżyca, huragan, owady i t. p.). 1) . , 722 Dziennik Ustaw. Poz. 298. N248. Przykłady: 1) Doch6 d z nieruchomości gruntowej 80.000 mk., wtem 20.000 mk. z gospodarstwa rolnego i 60.000 mk. z nadzwyczajnego wyrębu lasu. W myśl art. 15 ustawy (ustęp ostatni) 1/6 t. j. 10.000 mk. dolicza się do ogólnego dochodu, ' a przeto dochód z gospodarstwa rolnego i lasu wynosi . . . 30.000 mk. Dochód z kap i tału 10.000 " Razem 40.000 mk. Odli:czenia (art. 10 ustawy) 4.000 " Dochód podlegający opodatkowaniu. 36.000 mk. Podatek według stopn ia 33 . . . ' 2.340 mk. Do tego podatek z 5/6 nadzwyczajnego wyręLJU: od 36.000 mk. - 2.340 mk. przeto ' " 50.000 n X • 2340 x 50000 ' . . . . . . . 3.250 mk. x = 360UO Razem podatek . . . 5.590 mk. 2) W miejscowości II klasy dochód z nieruchomości grun· 20.000 .mk. towej wynosi. . . . . . . • . . . . . w tem z nadzwyczajnego wyrębu. . '. . . . . " 18.000 mk. zaś z gospodarstwa rolnego. . . . . . . . . ' . 2.000 mk. W myśl art. 15 ustawy (ustęp ostatni) 1/ 6 z 18.000 mk. t. j. 3.000 mk. dolicza się do ogólnego dochodu, przeto 5.000 mk. dochód z gospodarstwa rolnego i lasu. . . . Odliczenia (art. 10 ustawy) . . . . . . . . 2.000 mk. Pozostaje dochód (wolny , od podatku) . 3.000 mk. Wobec tego podatek od dochodu z nadzwyczajnego wyrębu, obliczony w myśl ustępu ostatniego art. 15 ustawy, wynosi (według stopnia pierwszego dla tej miejscowości): Od 3.500 - 21 mk. " 15.000 - - x przeto 21 x 15000 x 90 mk. 3.500 . . . . G r u n t a n i e s ł u ż ą c e d o c e I ó w g o s p o d a r s t war o l n e g o. . (do art. 15 ustawy). § 29. Dochód z gruntów, których właściciel używa nie do ce!ów rolniCZYCh, lecz w inny sposób n. p. jako place budowlane, pod obrabianie drzewa, na składy drzewa, gruzu, żuzli i t. p ., albo które właściciel użytkuje do jakichkolwiek innych celów zarobkowych (uprawa jarzyn, owoców, kwiatów i t. p.), należy uwzględnić przy obliczeniu dochodu z przedsiębiorstw, którym służą. Podwórza i ogrody domowe bierze się w rachubę przy ustalaniu dochodu z budynków, do których należą. Grunta w y p u s z c z o n e :N d z i e r ż a w ę. (do art. 15 ustawy). Dochód dzierżawcy. § .;iO. Dochód dzie rżawcy gruntów należy ustalić według tych samych zasad, które w myśl §§ 25-29 nin. rozp. stosuje się do dochodu z gospodar- F\. 723 Dziennik Ustaw. Poz. 298. N2 48 s twa we własnym zarządz,ie na własnych gruntach, z doliczeniem atoli wartości czynszowej mieszkania. dodanego do dzierżawy, a zajętego przez dzierżawcę lub jego rodzinę · Od dochodu tego nie należy jednak potrącClć: 1) tych, w myśl §26 nin. roz p. potią c alnych koszt6w, które kontraktowo winien ponieść sam właściciel; 2) . odpisań na zużyc i e tych przedmiotów, wymienionych w ustępie 9 § 26 nin . roz p., które nie są własnością dzierżawcy . Do kosztów prowadzenia gospodarstwa, nadających się do potrącenia u dzierżawcy, przybywają jeszcze: zapłacony czynsz dzierżawny łącznie z wartością wszelkich innych świadczeń w pieniądzach i n::lturze, obciąża­ j ących dzierżawcę na korzyś ć: wiaściciela; o ile zaś te świadczenia pokrywa dzierżawca produkta nt1' swego gospodarstwa albo pracą własną, swoich k rewnych, sług i sil zwierzęcych, potrącenie ich jest tylko wówczas do· p uszczalne, gdy świadczenia te zostały zarachowane w przychodach. B. Dochód wydzierżawiającego. Co do wydzierżawionych posiadłości gruntowych lub praw z temi posiadłościami związanych (prawo polowania, prawo rybołóstwa), przychód wydzierżawiającego stanowią: 1) czynsz dzierżawny; 2)' wartość pieniężna wszelkich świadczeń i korzyści na rzecz wyjest do nich obowiązany. dzierżawiającego, jeżeli dzierżawca tych przychodów należy potrącić: Z · 1) nałożone kontraktem 'na wydzierżawiającego ciężary, nadające się do potrącenia; zniżki czynszu dzierżawnego, spowodowane klęskami elementarnemi, nieurodzajami i t. p.; . 3) odpisania na zużycie przedmiotów wydz i erżawionych. W celu usunięcia możliwych niewłaściwości przy wykazywaniu tych potrąceń, komisjom szacunkowym i odwoławczym pozostawia się swobodę w ocenieniu ty c hże . 2) .o o c h ó d z b u d y n k ó w w c a łoś c i w y n aj ę t Y c h. (do art. 16 ustawy). § 31. Za prtychód z budynków wynajętych uważa się rzeczywIsCle osiągnięty czynsz najmu za domy, łącznie z wynagrodzeniem za dodane ruchomości, podwórza, składy, place, ogrody i t. p., oraz odszkodowanie za u ż ywanie urządzonej przez właściciela domu instalacji gazu, wodociągu, windy i t. p. • Do czynszu najmu nal e ży doliczyć wartość pieniężną świadczeń ubocznych, obciążających najmobiercę na korzyść najmodawcy , jak również war tość pieniężną wszelkich korzyści, zastrzeżonych n ajmodawcy. Nieściągn i ęte czynsze najmu nie stanowią doc hodu. Od przychodów powyżej wymienionych należy potrącić koszty rzeczywiście poni e sione w czasie miarodajnym, a w szczególności: 1) koszty naprawy i utrz y ma ,lia budynków w dobrym stanie i w porządku (wywóz nie c zystości, oświetlenie schodów, podwórza i t. d .), łącznie z kosztami utrzymania wynajętych razem z bu· dynkami ruchomości, . ogrodu, instalacji gazowej, wodociągowej, ogrzewania ce ntra lnego, win dy i t. p. Natomiast nie są potrą­ celne wydatki na bu d ow ę, przebudowę. trwałe ulepszenie i upięk­ szenie domu, na urządzenie i pielęg'1owanie ogrodu domowego, służącego dla przyjemności właściciela, na sprawienie ruchomości, przeznaczonych do własnego użytku; , . 724 Dziennik Ustaw. Poz. 298 2) wynagrodzenie administratora, rządcy i dozorcy domu; części teod ognia i innych szkód; , 4) stosowny procent wartości budynku na zużycie tegoż . Przy oce nianiu tego potrącenia należy stosować postanowienia § 16 niniejszego rozp. O ileby jednak wysokość procentu za zużycie budynku \vymagala rozstrzygnięcia, wówczas należy ją oznaczyć z uwzględnieniem stanu bu dowy, wieku budynku i jego wartości w myśl § 16 nin. rozp. . Co do odliczeń tytułem trw ał ych ciężarów, opartych na szczególnych tytułach prawnych i procentów od długów, należy stosować postano wienia § 21 nin. rozp. 3) opiaty za ubezpieczenie budynku lub poszczególnych goż D o c h ó d z b u d y n k ó w, z a j m o w a n y c h w c a łoś c i I u b w c z ę Ś c i p r z e z s a m e g o w I a ś c i c i e I a. (do art. 16 ustawy). § 32. Nie należy obliczać osobnego dochodu z budynków lub z czę­ budynków, które p0siadacz używa wyłącznie do celów własnego gospodarstwa rolnego, leśnego lub do celów zarobkowych, a w szczególności : na mieszkania bezplatne dla robotników, na stodoły, obory, stajnie dla zwierząt pociągowych, śpichlerze, składy, lokale fabryczne lub maszynowe. restauracje, gospody, zakłady szkolne lub lecznicze J t. p. Okoliczność iednak użycia w pomnianych budynków do powyższych celów zwiększa zyskowność odnośnego gospodarstwa lub przemysłu i w następstwie tego należy przy ustalaniu dochodu z tych ostatnich źródeł zwrócić na to uwagę. Z budynków lub części tych budynków, które wlaściciel odstąpil bezpłatnie do użytku na cele naukowe, wychowawcze, dobroczynne, oświa­ towe, kulturalne, wyznaniowe i inne ogólnej użyteczności, nie przyjmuje się ani wartości użytkowej, ani kosztów, poniesionych na tego rodzaju budynki. . Za dochód z budynków, zajętych w całości lub w części prze~ samego właściciela i członków jego rodziny lub używanych w inny sposób, niż wymieniony w poprzednich ustępach, albo odstąpionych do używania bezpłatnie innym osobom, uważa się wartość użytkową, jaką budynki te lu h części tych budynków przedstawiają ze względu na stan budowy, położenie i wartość budynku, stosunki najmu , komun ikacje , miejsce lub okolicę . oraz ze względU na czas i rozmiar rzeczywistego użytkowania. Przy usta\i:lniu tej . wartości należy również uwzględnić należące do budynku podwórza, og rody domowe, parki i inne przynależności. Ustalenia wartości użytkowej dokonuje się przez porównanie z rzeczy wistym czynszem najmu domów lub mieszkań podobnego rodzaju w tej samej lub sąsiedniej miejscowości. Od ustalonej wartości użytkowej należy potrącić koszty, wymienione w § 31 nin. rozp. ści Dochód z przedsiębiorstw handlowych i przemysłowych oraz z zajęć zawodowych i wszelkich innych zatrudn i eń o c e I a c h z a r o b k o w y c h. (do art. 17 ustawy). § 33. Dochód roczny ze źródeł w nagłówku niniejszego paragrafu wymienionych oblicza się w ten sposób, że z przychodów, osiągniętych z tych źródeł, potrąca się wszelkie koszty, wymienJone wart. 6 ustawy. N!! 48 Dziennik Ustaw. Poz. 298. ] 25 Do przychodów należą w szczególności: 1) wynagrodzenia, prowizje, odsetki i inne wszelkiego rodzaju umówione lub przyznane świadczenia wzajemne za usługi i świadcze­ nia osobiste lub o charakterze przemysłowym, albo handlowym; 2) cena otrzymana ze sprzedaży surowców, towarów i wyrobów; 3) wartość pieniężna zapasu towarów i wyrobów, wziętych z przedsiębiorstwa (handlowego i przemysłow.ego) do jakiegokolwiekbądź użytku lub spożycia przez podatnika, jego rodzinę, tudzież jego slużbę, użytą wyłącznie do posług osobistych i wszelkich innych domowników; 4) wartość pieniężna zapasu towarów i wyrobów, znajdujących się z końcem roku, miarodajnego do wymiaru podatku. Od POW}ższych przychodów należy potrącić następujące koszty prowa,dzenia przedsiębiorstwa: 1) koszty utrzymania w dobrym stanie i przywrócenia do pierwotne· go stanu b udynków, służących do wykonywania przedsiębiorstwa i wszelkich innych zakładów, oraz koszty utrzymania i uzupełnie­ nia żywego i martwego inwentarza; natomiast koszty nowej budowy, rozszerzen ia lub trwałego ulepszenia wspomnianych bu dynków, tudzież koszty powiększenia wymienionego inwentarza, nie nadają się do potrącenia; 2) koszty ubezpieczenia przedmiotów pod 1) wymienionych, oraz 'zapasu towarów i produktów od ognia i innych szkód; 3) stosowny procent wartości na zużycie budynków, maszyn, na· rzędzi i t. p.; 4) czynsz dzierżawny i najmu za grunta, budynki, narzędzia, ~rzy­ bory i prawa; 5) koszty opalu i oświetlenia w przedsiębiorstwie (lecz nie w mieszkaniu prywatnem); 6) koszty nabycia surowców, materjałów pomocniczych, towarów oraz wszelkich innych przedmiotów, potrzebnych do prowadzenia przedsiębiorstwa; 7) płace i wynagrodzenia zajętych w przedsiębiorstwie urzędn1ków, funkcjonarjuszów, oficjalistów, czeladników, pomocników, robotników, parobków, służby i t. p., łącznie z wartością pieniężną dostarczonego wyżywienia i innych świadczeń w naturze, o ile nie użyto do tego produktów, wziętych z wykonywanego przedsiębiorstwa. Jeżeli zaś tego rodzaju wyżywienie i inne świadcze­ nia w naturze zostały pokryte produktami przedsiębiorstwa, wówczas można je przyjąć w kosztach pod warunkiem, gdy równocześnie zaliczono je w przychodach; 8) opłaty, ,które podatnik uiszcza na mocy ustawy lub umowy za osoby pracujące u niego, do kas chorych i kas zaopatrzenia; 9) podatKi po ś rednie i opiaty, które stanowią koszty przeds i ębior­ stwa alb o są zawarte w cenie produktów i towarów, jako to: podatki spożywcze, akcyzowe, stemplowe, probiercze, cłowe, opłaty od wyszynk u i sprzedaży trunków i t. p.; 10) procenta od dłu gó w bieżącyc h (rachunki bieżące, towarowe, kapitały wypożyCzone do prowadzenia przedsiębiorstwa) ; 11) wartość pieniężna zapasu towarów i wyrobów pq:ejętych z poprzedniego roku na ro k m iarodajny do wymiaru podatku. Co do przed sięb iorstw, nie prowadzących prawidłowych ksiąg handl owych, w których stan zapasu z końcem pojedyńczych lat nie zwykł podleg ać znacznym zmianom, można ni e uwzględniać ich wartości pienięż nej an i w przychodach, ani w kosztach przedsiębiorst wa . 726 o b l ic ze n ie Dziennik Ustaw. Poz 298 N248 d o c h o d u z p r z e d s i ę b i o r s t w, p r o wad z ą c y c h p r a w i d / o wek s i ę g i h a n d I o w e. (do art. 17 i 22 ustawy). § 34. ' Podatnicy, prowadzący prawidłowe księgi handlowe, powinni za podstawę do obliczenia dochodu przedsiębiorstw zamknięcia ra· chunkowe i należycie sporządzone bilanse miarodajnego roku operacyjnego (gospodarczego), obejmującego okres dwunastu miesięcy. O ile obliczenie dochodu na podstawie ksiąg handlowych nie odpowiada wymogom § 33 nin. rozp., należy w celu obliczenia db chodu, podlegającego podatkowi, poczynić odpowiednie sprostowania. W szczególności, jeżeli odliczono od do · chodu odsetki od kapitału własnego, w przedsiębiorstwo włożonego, lub inne wydatki, które ustawowo nie są uzasadnione, wówczas tego rodzaju wydatki należy doliczyć do zysku bilansowego. Dla oszacowania przedmiotów majątkewych i wierzytelności przy sporządzaniu inwentarza oraz dla uwzględnienia stosowności odpisań wogóle dopuszczalnych, decydują postanowienia ustawy handlowej, zwyczaj kupiecki, a w granicach, zakreślonych ustawą handlową lub zwyczajem ku pieckim, również własne uznanie podatnika, z tern jednak, aby prawidła. buchalterji były przestrzega ne. Według tych samych zasad należy postępować pod względem odpisywania niepewnych wierzytelności, Jak również pod względem sum, od/ożonych na wyrównanie prawdopodobnych i dających się przewidzieć strat. Nadwyżkę potrąceń, nieuzasadnioną obowiązuj ąc emi postanowieniami " należy doliczyć do zysku bilansowego. Zysk os i ągnięty przez spółki firmowe i firmowo-komandytowe (jawne spółki handlowe i komandytowe) ustalić należy w sposób powyżej wył uszczon y i opodatkować odrębnie, jako dochód poszczególnych uczestni ków w stosunku do ich udz i ałów. przyjąć s z c z eg ó I n e u wag i c o d o n i e k t ó r y c h p r z e d s i ę b i o r s t w. (do art. 17 ustawy). § 35. Zasady przytoczone w §§ 33 i 34 nin. rozp. mają zastosowanie przy obliczeniu dochodu ze wszystkich stale wykonywan ych przedsiębiorstw handlowych i przemysłowych, oraz z wszelkIego rodzaju zajęć zawodowych i innych za,trudnień o celaCh zarobkowych, bez względu, czy podlegają, czy nie podlegają postanowieniom obowiązującej ustawy przemysłowej. Również oboj~tnem jest, czy wy mienione przedsiębiorstwa, zajęcia i zatrudnienia podlegają podatkowi zaro.kowemu lub przemysłowemu, albo też są wolne od tegeż podatku . , Te same zas~dy należy stosować również: 1) do stałych przedsiębiorstw, zatrudnień i zajęć, które opierają się na bezpośred ni em wykonywaniu pra w autorskich, wynalazków, przywilejów i t. p. przez samych autorów, wynalazców lub przez te osoby, które nab yły od n ich wykonywanie tych praw; 2) do tych autoró w i wynalazców i t. p., którzy odstępowanie ta kich praw osobom trze ci m ( na kładcom i t. p.) wykonywują jako stale zaj~cie, zysk na celu m.j ą ce ; 3) do prac a rtystycznych lub litera ckich, z który ch dochód os ią ga się także w inny sposó b, niż pod 1) i 2) okreś lo no. W przypadkach, w których spieni ężenie praw autorskich, przywilejów i t. p., czy to przez autorów, wynalaz ców i t. p., czy też przez osoby, które naby ły od nich te prawa, przedstawia s i~ jako stale, zysk przynosząc e zatru dnie n ie, dolic zyć nal eży do tego dochodu ta kże dochód z wynagro- N248 / Dziennik Ustaw. Poz. 298. 727 dzeń bieżących, tantjem i t. p. We wszystkich innych przypadkach, a w szczególności, gdy spadkobiercy autora lub trzecie osoby, nie czyniąc zyskownego zatrudnienia z wykonywania takich praw, pobierają dochody z wynagrodzeń bieżących, wówczas należy postępować, jak z dochodem, który płynie z majątku w kapitałach. Przy obliczan iu dochodu z kopalń postępować należy analogicznie w myśl przepisów, zawartych w §§ 33 i 34 nin. rozp., z doliczeniem do kosztów ustawowo uzasadnionych, nadto odpisania, odpowiadającego rocznemu zmniejszeniu wartości substancji, z ruchu wynikającej. Dochód z udziałów w kopalniach (kuksy i udziały brutto) należy do dochodu z majątku w kapitałach. Przy ustalaniu dochodu z tak zwanych zawodów wyzwolonych (liberalnych): adwokatów, lekarzy, artystów, uczonych i t. p., zaliczyć należy następu j ące koszty: 1) utrzymanie biur, kancelarji, pracowni, pokoji ordynacyjnych i t. p. (lecz nie koszty zalożenia i pierwszego urządzenia); 2) wynagrodzenia dla współpracowników, pomocników lub sług ; przyjętych w celu wykonywania zawodu; 3) zakupno materjałów, potrzebnych do wykonywania czynności zawodowych; 4) utrzymanie w dobrym stanie i uzupełnienie potrzebnych przyborów w gran icach pierwotnego stanu; 5) koszty 'podróży, wymaganych wykonywaniem zawodu, koszty pro wadzonej korespondencji i t. p.; 6) koszty ubezpieczenia przedmiotów po 1), 3) i 4) wymienionych; 7) stoso wne odpisa nie na zużycie tych przedmiotów, o ile odpisań na zużycie nie ; uwzględniono w kosztach utrzymania lub w kosztach uzupełnienia. Dochod y notarjuszy, pisarzy hipotecznych, lekarzy i weterynarzy urzę­ dowych i t. p. funkcjonarjuszów publicznych, nie p ochodzące z uposażeń słu żb owyc h, należy traktować narówni z dochodami z zawodów wyzwolonych. . Za dochód z interesów spekulacyjnych uważa się rzeczywiście osiąg­ nięty zysk z interesów, zawartych w celach spekulacyjnych i z uczestniCtwa w taki ch interfisach, po potrąceniu poniesionych strat. Samo powiększenie się wartości przedmiotów spekulacyjnych (zwyżka kursu, wartości obiegowej) nie stanowi dCY.:hodu, tak, jak zmniejszenie się wartości nie uzasadnia potrącenia tego zmniejszenia, o ile dochód z takiego powiększenia się wartości nie został jako taki z aks ięgowany przez samego podatnika. P r z e d s i ę b i o r s t w a p o c z ę Ś c i z a g r a n i c ą w Y k o n y w a n e. (do art. 1 i 4 ustawy) . . § 3• . Do wykony wanych po części na obszarze Rzeczyp ospolitej, a po części zagra nicą, przedsiębiorstw handlowych lu b przemysłowych, z których poda tnik o siąga doch ód , mają przy ustalaniu w myśl art. 1 ust~wy ust~p 1 i ustęp 2b doch od u płynącego z obszaru Rzeczypospolitej zastosowanie poda ne w §§ 33-35 nin.rozp. zasady. Jeżel i z aś p r zed s i ębiorstwo, znajdujące s i ę na obszarze Rzeczypospolitej, pozostaje z pr z e dsiębiorstwem, znajdując em się za granicą . a nie podleg ającem podatkow i w myśl art. 4 ustawy w takim zwi~zku, że oddzielne obliczen ie docho du nie ,da się uskuteczn ić, WÓwczas n a l e ży obliczyć łączny dochÓd z tych przedsiębiorstw i odpowiednio rozłożyć ten do chód na poszczególne obszary. .. I. 728 Dziennik Ustaw. Poz. 298 N!! 48 D o c h ó d z t a ,n t jem. (do art. 18 I 24 ustawy). § 37. Za dochód z tantjem uznaje ustawa wszelkie wynagrodzenia procentowe w pieniądzach lub naturz,e , wypłacane z zysku lub obrotu przedlub instytucji osobom, należącym do składu zarządów, rad, komi' tetów nadzorczych i komisji rewizyjnych, lecz nie pełniącym stałych funkcji ,w bezpośrednim zarządzie tych przedsiębiorstw lub instytLJcji. Jeżeli zaś wspomniane osoby są stale czynne w zarządzie, jako kierownicy przedsiębiorstwa i swoją czynnością wpływają bezpośrednio na osią­ gnięde większego obrotu lub zy sku, to pobierane przez te osoby wynagrodzenia procentowe za tego rodzaju czynności, choćby pod nazwą tantjem, należy w rozumieniu ustawy uważać za zwykłe uposażenia służbowe (art. 20 ustawy). Przy opodatkowaniu tantjemy w ogólnym dochodzie uwzględnić należy wszelkie wydatki w myśl § 40 nin. rozp. Specjalny podatek od tantjem (art. 24 ustawy) pobiera się od faktycznie przyznanej tantjemy. siębiorstw DQchód z kapitałów pieniężnych i · pra w majątkowych (do art. 19 ustawy). § 38. Wart. 19 ustawy wym ienia ustawa dochody z kapitałów pien ięż nych, rent i innych praw majątkowych, za które uważa wpływy pieniężne lub mające wartość pieniężną, osiągnięte z tytułu umów i zobowiązań i: wszelkiego rodzaju lokat kapitałów, perjodycznych świadczeń i praw majątkowych, o ile wpływy te nie pochodzą z kapitałów pieniężnych, umieszczonych w nieruchomościach i przedsiębiorstwach podatnika. Do dochodów z kapitałów pieniężnych należą w szczególności: 1) procenty od pożyczek, wkładów, rachunków bieżących i innych podobnych lokat kapitałów pieniężnych, określone umową lub, w braku tejże, dozwolone ustawą; procenty od narosłych procentów i od innych nie otrzymanych w terminie sum; kary konwencjonalne za niezwrócony w terminie kapitał ILib niezapłacony w terminie procent (odsetki za zwłokę). ' Przy obliczaniu dochodu z kapitałów pieniężnych, ulokowanych w celu otrzymania procentów, nie mają żadnego znaczenia okoliczności, czy przy lokacie kapitałów sporządzono pisemną umowę, czy też nie, tudzież czy lokata jest odpowiednio zabezpieczona, czy też niezabezpieczona; 2) procenty z wszelkiego rodzaju papierów procentowych państwo­ wych, publicznych i prywa tnych, chociażby papiery te były uwol· nione od opłaty innego rodzaju podatków; 3) dywidend.y i inne udziały w zyskach, otrzymane z powodu uczestnictwa w towarzystwach akcyj nych, towarzystwach kredytowych, towarzystwach pożyczkowo , oszczędnościowy ch lub rolniczych, wogóle w kooperatywach wszelkiego rodzaju i t. p., wreszcie zyski ud zi ałowców w towarzystwach firmowo komandytowych (komandytowych). Zysków zaś komandytorów nie wlicza się do dochodu z kapi t ałów pieniężnych, lecz do dochod u z przeds i ębio rstw handlowych, przemysłowych lub innych na zysk obliczon ych przeds iębiorstw. ' Dyw idendy i inne zyski z udziałów w przedsiębiorstwach handlowych, przemysłowych i innych, podleg aj ą opodatkowaniu i VI tym wypadku, jeżeli przedsiębiorstwa te znajdują się zagranicą. N!! 48. Dziennik Ustaw. Poz. 298. 729 Dochody z wkładów oszczędnościowych, wnoszonych przez rodziców na imię dzieci małoletnich, doliczają się do dochodu głowy rodziny. Dochód z kapitałów pieniężnych, wypożyczonych na weksle lub inne zobowiązan i a pieniężne, bez oznaczenia wysokości pobieranych procentów. oblicza się w wysokości 6°1o rocznie; jeżeli zaś udowodnioną będzie rzeczywista wy s okość póbieranych procentów, to dochód przyjmuje się w tej ostatniej wysokości. Przep is te n nie dotyczy weks li handlowych, otrzymanych za sprzedane towary, za wyświadczone usługi i wogóle przy tranzakcjach handlowych ; wp ływ y te go rodzaju dolicza s i ę w cało ś ci do dochodu z przedsiębiorst w lub gospoda rstwa. Odsetki, zawarte w nieo proce ntowanych wierzytelnościach wekslowych lub innych zobowi ązaniach p i eniężnych. które jednak zwrócone być mają w sumie. p rzewyższającej pierwotną sumę k ap itału , d oliczają się do dochodu tego ro ku, w którym je razem z ka pi t a ł em odebrano. Przy ratach ry cz ał tow yc h (annuitetach) częścią skła dową dochodu jest tyl ko kwota odsetków w racie ryczałtowej zawarta. Od dochodu z k ap itałów pieniężnych należy potrącić rzeczywiście pon iesion e koszty p rzechowania i admin istracji (np. oplata za schówki) łącznie z uiszczonemi opłatami ste rnpl owemi, ja k również premje za ubezpieczenie od wylo sowania. Dochód z kapitałów p ie niężnych podlega opodatkowaniu bez względu na to, czy kapitały te są własnością płatnika, czy też korzysta on z dochodu obcych kapitałów, jak równ i eż n i eza le ż …