sychicznego dzieci i młodzieży Ministerstwo Zdrowia zajmuje się wdrożeniem reformy, której celem jest stworzenie ogólnokrajowego, kompleksowego systemu zapewniającego wsparcie pacjentom niepełnoletnim doświadczającym zaburzeń psychicznych oraz ich rodzinomǤ\u0003 Przeciwdziałaniu segregacji edukacyjnej służą m.in. działania podejmowane w ramach edukacji włączającej, rozumianej jako podejście oparte na prawach, zapewniające każdemu uczącemu się dostęp do wysokiej jakości edukacji włączającej i włączenie społeczne każdej osoby uczącej się przez całe życie. W obszarze tym realizowanych jest przez resort edukacji szereg działań zarówno \u0003 \u0003 ǡ\u0003\u0003\u0003Ǥ\u0003 W odniesieniu do segregacji terytorialnej kluczowe są działania ukierunkowane na niwel\u0003 różnic terytorialnych o charakterze społecznoǦgospodarczym oraz wspieranie spójności społecznej w wymiarze terytorialnym. Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2030 rozwija postanowienia Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, określone w filarze rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony. Polityka regionalna kładzie nacisk na zrównoważony rozwój całego kraju, czyli zmniejszanie dysproporcji w poziomie rozwoju społecznoǦgospodarczego różnych regionów. W KSRR 2030 określono szereg celów i działań \u0003tym związanych, poprzedzonych szczegółową diagnozą problematyki dysproporcji terytorialnych. Wyzwanie 7 KSRR 2030 odnosi się bezpośrednio do przedmiotowej problematyki:
\n
Przeciwdziałanie nierównościom terytorialnym i przestrzennej koncentracji problemów \u0003\u0003\u0003 \u0003 \u0003\u0003 \u0003 Ǥ\u0003 Jednocześnie na szczeblu regionalnym i lokalnym opracowywane są strategie wynikające \u0003\u0003 i diagnozy lokalnej sytuacji. Istnieje ustawowy obowiązek͵Ͷ\u0003 \u0003 \u0003 samorząd województwa regionalnej strategii polityki społecznej, stanowiącej integralną część\u0003 strategii rozwoju województwaǡ\u0003 a przez samorządy gminne i powiatowe –\u0003 ǣ\u0003 gminnych i powiatowych strategii rozwiazywania problemów społecznych.\u0003 \u001a\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ewniają komplementarne krajowe \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003sferze polityki społecznej, uwzględniającej problematykę ogr \u0003 i przeciwdziałania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu oraz wspieraniu integracji i\u0003spójności społecznej.\u0003 Celem zaktualizowanego KPPUiWS z perspektywą do roku 2030 jest zatem zaakcentowanie \u0003zwrócenie uwagi na niezbędne kierunki działań i obszary wymagające szczególnej uwagi. Tym niemniej obowiązujący w Polsce porządek dokumentów strate \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003\u0003\u0003ją\u0003niezbędną swobodę społecznościom lokalnym oraz regionalnym do przyjmowania uzasadnionych odpowiednimi diagnozami strategii i dokumentów wdrożeniowych realizujących ogólny cel ograniczania ubóstwa i wykluczenia wskazany \u0003średniookresowej strategii rozwoju kraju.\u0003 Deinstytucjonalizacja usług społecznych Idea deinstytucjonalizacji jest obecna od lat w polskiej polityce społecznej. Znajdowało to wyraz zarówno w przyjmowanych rozwiązaniach prawnych, jak i w dokumentach strategicznych. Także obecnie obowiązujące i opracowywane dokumenty strategiczne uwzględniają ten aspekt.
\n
Równocześnie rozwój koncepcji deinstytucjonalizacji w wymiarze ogólnoeuropejskim oraz jej ͵Ͷ\u0003Ustawa o pomocy społecznej.\u0003 48 Monitor Polski
\n
–50 – Poz. 843 \u0003\u0003\u0003 \u0003 \u0003stanowią obecnie podstawę do wyznaczania kierunków działań na gruncie krajowym oraz określenia kluczowych etapów umożliwiających urzeczywistnienie koncepcji w obszarze usług społecznych istotnych z punktu widzenia polityki \u0003bóstwu i wykluczeniu społecznemu.\u0003 Deinstytucjonalizacja została wskazana w Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju jako przyjęty kierunek zmian w systemie usług społecznych, a w Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego jest\u0003 uwzględniona wprost m.in. przy działaniach dotyczących usług pieczy zastępczej oraz usług społecznych.\u0003 Działania uwzględnione w \u0013\u0003są rozwinięciem ww. założeń strategicznych oraz obejmują spójn\u0003 z tymi dokumentami horyzont czasowy. Równocześnie wpisują się w strategiczne podejście do deins \u0003 obejmujące dłuższą perspektywę czasową i zgodne \u0003Ogólnoeuropejskimi wytycznymi dotyczącymi przejścia od opieki instytucjonalnej do opieki świadczonej na poziomie lokalnych społeczności. Zgodnie z tym podejściem w \u0013\u0003 uwzględniono te\u0003etapy procesu, które będą realizowane do 2030 Ǥ\u0003i stanowią niezbędny element jego skutecznej realizacji. Działania wykraczające poza ten horyzont czasowy będą odpowiednio modyfikowane i uszczegóławiane, stosownie do zapisów dokumentów strategicznych wyżs\u0003 rzędu (średniookresowa strategia rozwoju kraju, właściwa strategia rozwoju).\u0003 \u0013 \u0003 przejścia od opieki instytucjonalnej do opieki świadczonej na poziomie lokalnych społeczności\u0003 w przypadku zdiagnozowanej sytuacji w naszym kraju wymaga długofalowych ziałań –\u0003w perspektywie kilkudziesięcioletniej –\u0003obejmujących następujące etapy i bloki działań:\u0003 ͳȌ zwiększenie podaży, dostępności oraz zapewnienie odpowiedniej jakości usług świadczonych w miejscu zamieszkania oraz w formach zdeinstytucjonalizowanychǢ\u0003 ʹȌ otowanie i wdrożenie lokalnych i regionalnych planów rozwoju usług opieki długoterminowejǢ\u0003 ͵Ȍ stopniowe przekształcanieǡ\u0003a następnie ewentualne wygaszanie placówek stacjonarnych.\u0003 Kluczowymi etapami działań z zakresu przejścia od opieki instytucjonalnej do świ \u0003 \u0003 poziomie lokalnych społeczności do podjęcia do 2030 rǤ\u0003w obszarze usług społecznych istotnych z punktu widzenia przeciwdziałania ubóstwu i wykluczeniu społecznemu są:\u0003 ͳȌ kompleksowy przegląd i ocena („audyt”) wszystkich całodobowych placówek opiek\u0003 długoterminowej\u0003 funkcjonujących\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 pomocy społecznejǡ \u0003także schronisk dla osób bezdomnych i schronisk z usługami opiekuńczymi dla osób
\n
bezdomnych i innych miejsc schronienia dla osób bezdomnych\u0003 oraz innych placówek świadczących całodobowe usługi społeczneǡ\u0003 \u0003 szczególnym uwzględnieniem analizy \u0003 mieszkańców tych placówek\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 pod kątem \u0003ǡ\u0003\u0003 ʹȌ stały rozwój podaży usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkaniaǢ\u0003 ͵Ȍ zwój mieszkalnictwa wspomaganegoǢ\u0003 ͶȌ \u0003 lokalnych i regionalnych planów/strategii usług opieki długoterminowej, zgodnych z koncepcją deinstytucjonalizacjiǢ\u0003 49 Monitor Polski
\n
–51 – Poz. 843 ͷȌ zaprzestanie kierowania do domów pomocy społecznej osób poniżej 18Ǥ\u0003roku życiaǤ\u0003 \u001a\u0003\u0003woju systemu usług nadrzędne jest zapewnienie rodzinom i osobom wymagającym wsparcia dostępu do przystępnych cenowo usług świadczonych w środowisku lokalnym.\u0003 Promowanie rozwoju usług środowiskowych jest również podkreślane w najnowszych \u0003 \u0003 \u0003 niezbędne\u0003 w strategicznym podejściu do procesu\u0003 ǡ\u0003będącym\u0003\u0003ram strategicznych walki z ubóstwem i wykluczeniem\u0003 społecznym͵ͷǤ\u0003 Aby to osiągnąć niezbędne jest zbudowanie spójnego systemu programowania, koordynowania \u0003nitorowania systemu usług społecznych, którego rozwój powinien być oparty o partnerstwo Ǧspołeczne i udział partnerów sektora ekonomii społecznej we współkreowaniu, realizacji i monitorowaniu działań.\u0003 \u0007\u0003ʹͲ͵Ͳ\u0003Ǥ\u0003celem w zakresie procesu przejścia od usług instytucjonalnych do świadczonych na poziomie społeczności lokalnej jest:\u0003 \u0003 ͳȌ zwiększenie dostępności środowiskowych usług opiekuńczych na poziomie gminyǡ\u0003 ʹȌ zwiększenie licz\u0003 \u0003\u0003\u0003 \u0003 \u0003ǡ\u0003 ͵Ȍ zmniejszenie wskaźnika średniej liczby osób w domu pomocy społecznej\u0003\u0003 \u0003 dla osób bezdomnych i schronisku z usługami opiekuńczymi dla osób bezdomnychǡ\u0003 ͶȌ zwiększenie udziału usług świadczonych w środowisku i w miejscu zamieszkania \u0003\u0003 \u0003 \u0003 nej (poprzez zmniejszenie wskaźnika usług instytucjonalnych do środowiskowych)Ǥ\u0003 Efekty wsparcia Europejskiego Funduszu Społecznego w obszarze tematycznym zbieżnym z tematyką Programu Od początku wdrażania perspektywy finansowej 2014–2020, dzięki środkom E\u0003 Funduszu Społecznego wypracowano następujące efekty: \u0003 W obszarze włączenia społecznego: \u0003
\n
•\u001a\u0003 Regionalnych Programach Operacyjnych realizowany jest szereg działań wspierających rozwój usług społecznych świadczonych w społeczności lokalnej. Zamiast w dużych, separujących instytucjach opiekuńczych, usługi są świadczone w domach lub w niewielkich, wyspecjalizowanych placówkach, przez co zapobiegają odizolowaniu od rodziny i społeczności lokalnej, a gdy to nie jest możliwe, gwarantują warunki życia jak najbardziej zbliżone do domowych oraz umożliwiają podtrzymywanie więzi rodzinnych i sąsiedzkich. Odbiorca usług \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003–\u0003ma wpływ na decyzje, które dotyczą jego życia, a wsparcie dostosowane jest do jego potrzeb i możliwości, by zapewnić mu największy możliwy zakres samodzielności i aktywności. W ramach RPO usługami opiekuńczymi lub asystenckimi objęto do tej pory 68,7 tys. osób. Ponad 3.6 tys. osób skorzystało z usług \u0003 \u0003 \u0003\u0003 Ǥ\u0003\u0003
\n
•\u001a\u0003\u0015\u0013\u0012\u0003inansowane są również działania skoncentrowane na intensywnej profilaktyce i pracy z rodzinami, które potrzebują wsparcia w prawidłowym pełnieniu swoich funkcji.
\n
Wzmocnienie rodziny, rozwój zróżnicowanej oferty wsparcia dla rodzin ma na celu ͵ͷ\u0003\b\u0004\u0013\u0011\u0003\u0013ǡ\u0003\u0013\u0003\u001a \u0003ʹͲʹͲǡ\u0003Ǥ\u0003ͷͺǤ\u0003 50 Monitor Polski • • • • • • •
\n
–52 – Poz. 843 minimalizację napływu dzieci do pieczy zastępczej. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy odseparowanie dziecka od rodziny i powierzenie go do pieczy zastępczej jest niezbędne ze względu na jego dobro. Dlatego równolegle finansowane są działania wspierające system \u0003 tępczej, przede wszystkim w jej rodzinnych formach. Usługami wsparcia rodziny \u0003pieczy zastępczej objęto dotychczas ponad 102,7 tys. osób. \u0003 W ramach Programu Wiedza Edukacja Rozwój 2014–2020 realizowane są projekty mające na \u0003\u0003 \u0003adr instytucji systemu wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. \u001a\u0003szkoleniach tych do tej pory wzięło udział ponad 12,5 tys. osób. \u0003 W RPO realizowano działania aktywizujące osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym. Aktywizacja mogła mieć wieloraki\u0003 \u0003–\u0003społeczny, zawodowy, edukacyjny lub zdrowotny. Aktywizacja społeczna skupiona była na nabyciu, przywróceniu lub wzmocnieniu kompetencji społecznych, zaradności, samodzielności i aktywności społecznej. \u0006\u0003 \u0003 zawodowej, która mogła zostać wdrożona dla danej osoby dopiero po zastosowaniu instrumentów aktywizacji społecznej, była p \u0003w podjęciu decyzji dotyczącej wyboru lub zmiany zawodu, wyposażenie w kompetencje i kwalifikacje zawodowe oraz umiejętności pożądane na rynku pracy czy też pomoc w utrzymaniu zatrudnienia. Zakładanym rezultatem aktywizacji zawodowej był wzrost poziomu wykształcenia, dostosowanie wykształcenia do potrzeb rynku pracy. Usługi aktywnej integracji o charakterze zdrowotnym były skupione na wyeliminowaniu lub złagodzeniu barier zdrowotnych utrudniających funkcjonowanie w społeczeństwie lub powodujących oddalenie od rynku pracy. Aktywizacja mogła przybierać różnorodne formy, w tym poprzez kompleksowe programy aktywizacyjne \u0003 \u0003\u0003\u001a\u0017 ǡ\u0003 \u0004 ǡ\u0003\u0006 \u0016ǡ\u0003\u000e \u0016Ǥ\u0003\u001a\u0003wszystkich 16 RPO łącznie do projektów w zakresie aktywizacji przystąpiło 226,6 tys. osób, z czego 78,5 tys. to osoby z niepełnosprawnościami, \u0003ͻǡ\u0003Ǥ\u0003–\u0003osoby bezdomne lub dotknięte wykluczeniem z dostępu do mieszkań. W rezultacie 92 tys. osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym uzyskało kwalifikacje lub podniosło kompetencje za sprawą udziału w projektach EFS, 43,6 tys. zmieniło status na rynku pracy z biernego zawodowo na osobę poszukującą pracy, a\u0003 40,7 tys. wcześniej bez pracy –\u0003 podjęło pracę.\u0003 \u001a\u0003 \u0003 \u0013\u0012\u0003 \u001a\b\u0015\u0003 aktywizacja społecznoǦ\u0003 więźniów oraz zwiększenie ich zdolności do zatrudnienia została zrealizowana dla 47,3\u0003 tys. osadzonych. Dotąd aż 72% \u0003objętych działaniami aktywizacyjnymi więźniów podjęło pracę po zakończeniu udziału\u0003
\n
\u0003projekcie (33,9 tys. osób).\u0003 W programie krajowym EFS zostały przeprowadzone działania edukacyjne podwyższające \u0003\u0003 \u00033,8 tys. pracowników instytucji pomocy i integracji społecznej, jak również kadr\u0003zarządzającej tego typu instytucjami i pracowników socjalnych zatrudnionych poza systemem pomocy i integracji społecznej. W ramach projektów prowadzono zarówno szkolenia aktualizujące wiedzę, jak i szkolenia specjalizacyjne w zawodzie pracownika Ǥ\u0003\u0003 W PO WER 203 ośrodki pomocy społecznej otrzymały środki na wdrożenie usprawnień organizacyjnych w cel poprawy jakości obsługi klientów polegające na oddzieleniu zadań związanych z prowadzeniem postępowań administracyjnych od wykonywania pracy socjalnej i świadczenia usług socjalnychǤ\u0003 \u001a\u0003ramach RPO 16,9 tys. podmiotów ekonomii społecznej objęto wsparcie. Stworzono także prawie 10,2 tys. miejsc pracy w nowych i istniejących przedsiębiorstwach. Miejsca pracy tworzone są dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji na rynku pracy.\u0003 \u001a\u0003e ekonomii społecznej w PO WER 803 podmioty ekonomii społecznej skorzystało ze zwrotnych instrumentów finansowych, a dzięki temu działaniu stworzono 602 miejsca pracy.
\n
51 Monitor Polski
\n
–53 – Poz. 843 W ramach programu realizowane są także działania dot. wsparcia wdrażania idei tzw. „społecznie odpowiedzialnego samorządu”, promujące m.in. zlecanie podmiotom ekonomii społecznej usług społecznych. Działania edukacyjne trwają, a dotychczas pracownicy 133 JST skorzystali ze szkoleń. \u0003 \u001a\u0003\u0003 \u0003\u0003
\n
•Istotną rolę w RPO odgrywają działania mające na celu zwiększenie dostępu do edukacji oraz wyrównywania szans edukacyjnych dzieci w wieku przedszkolnym i uczniów. Od początku wdraża\u0003 \u0003 \u0003 ʹͲͳͶ–ʹͲʹͲǡ\u0003 \u0003 ʹ\u0003 Ǥ\u0003 \u0003 \u0003 przedszkolnego (wsparcie obejmowało ǤǤ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003niepełnosprawnościami). Niemal 200 tys. dzieci skorzystało z dodatkowych zajęć zwiększających ich szanse edukacyjne w edukacji przedszkolnej. Ponad 1,13 mln uczniów miało okazję rozwinąć kompetencje kluczowe lub umiejętności uniwersalne, ważne dla \u0003 a społecznego, a w przyszłości –\u0003\u0003\u0003 Ǥ\u0003\u0003 \u001a\u0003\u0003\u0003 \u0003\u0003
\n
•W ramach środków EFS realizowane są również projekty skierowane do imigrantów oraz reemigrantów, w których to otrzymują kompleksową aktywizację zawodową niezbędną do podjęcia zatrudnienia na rynku pracy, w tym poprzez możliwość skorzystania ze staży, szkoleń jak również wsparcia w zakresie dotacji do rozpoczęcia działalności gospodarcǤ\u0003\u001a\u0003 \u0003 \u0013\u0012\u0003 \u001a\b\u0015ǡ\u0003 \u0003 objęto 2340 migrantów oraz osób obcego pochodzenia. Natomiast \u0003ramach RPO wsparciem objęto 3069 migrantów oraz osób obcego pochodzenia, na rynku Ǥ\u0003 \u001a\u0003\u0003\u0003\u0003
\n
•W ramach projektu PO WER opracowano i pilotażowo przetestowano standard D\u0003 \u0007\u0003 \u0012\u0003 \u0010 \u0003 –\u0003 DDOM (w okresie od 2016 r. do I kwartału 2019 r. powstały ͷ͵\u0003\u0007\u0007\u0012\u0010Ǧy, w których utworzono 663 miejsca dla pacjentów). Po okresie pilotażu na poziomie krajowym umożliwiono realizację projektów zgodnie z wypracowanym standardem w ramach \u0015\u0013\u0012Ǥ\u0003 \u0012ta DDOM kierowana jest do osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, w szczególności do osób powyżej 65. roku życia, które nie wymagają całodobowego nadzoru lekarskiego i pielęgniarskiego w trybie stacjonarnym. Podstawowym \u0003 \u0003 lanej w DDOM jest zapobieganie wtórnym hospitalizacjom pacjentów, poprawa stanu ich zdrowia i samodzielności życiowej, zapobieganie wczesnym powikłaniom poszpitalnym. Pacjentom udzielane są przede wszystkim świadczenia zdrowotne (np. opieka pielęgniarska, podnoszenie sprawności ruchowej, badania diagnostyczne), ale dzięki ofercie zajęć dodatkowych, pozwalających na zagospodarowanie czasu wolnego pomiędzy udzielanymi świadczeniami zdrowotnymi, pobyt w DDOM pozwala pacjentom również na aktywny udział w życiu społecznym. \u0003
\n
•W RPO finansowane są działania mające na celu ułatwianie dostępu do przystępnych cenowo, trwałych oraz wysokiej jakości usług opieki zdrowotnej. Wśród dostępnych form wsparcia wymienić można np. programy wczesnego wykrywania wad rozwojowych i \u0003 \u0003 zagrożonych niepełnosprawnością i z niepełnosprawnościami, wsparcie deinstytucjonalizacji opieki nad osobami potrzebującymi wsparcia w codziennym funkcjonowaniu (w tym \u0003 \u0007\u0007\u0012\u0010Ǧów), usługi długoterminowej medycznej opieki domowej\u0003 ȋ\u0003 \u0003 pielęgniarskiej) nad osobą potrzebującą wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, 52 Monitor Polski \u0003
\n
–54 – Poz. 843 przygotowanie i tworzenie wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego, pielęgnacyjnego \u0003wspomagającego (połączone z doradztwem w doborze sprzętu, treningami z zakresu ługi wypożyczonego sprzętu oraz przygotowaniem warunków do opieki domowej) czy rozwój teleopieki medycznej. Wsparciem w zakresie usług zdrowotnych objęto do tej pory 199,5 tys. osób.\u0003 53 Monitor Polski
\n
–55 – Poz. 843
\n
Rozdział III
\n
PRIORYTETY KRAJOWEGO PROGRAMU UBÓSTWU I WYKLUCZENIU SPOŁECZNEMU Priorytet I.
\n
PRZECIWDZIAŁANIA Przeciwdziałanie ubóstwu i wykluczeniu społecznemu dzieci i młodzieży Główną przyczyną ubóstwa wśród dzieci jest ubóstwo ich rodzin, które zależy m.in. od dochodu \u0003sytuacji na rynku pracy rodziców, stanu zdrowia członków rodziny, środowiska społecznego.
\n
Ubóstwo niesie za sobą negatywne konsekwencje dla zdrowia dziecka. Powodem gorszego stanu zdrowia często jest niedożywienie, złe warunki mieszkaniowe oraz niedostateczna higiena.
\n
Przekłada się to też na wyniki w nauce oraz rozwój prawidłowych postaw społecznych, gdyż dzieci z rodzin o niższych dochodach/ubogich często odrzucane są przez rówieśników. Nabyte \u0003dzieciństwie negatywne postawy społeczne, brak wiary we własne siły, poczucie braku godności osobistej prowadzą do trudności w zrozumieniu znaczenia edukacji w wyjściu z ubóstwa i znalezieniu pracy. Pomoc dzieciom dotkniętym ubóstwem powinna przede wszystkim skupiać się na zmniejszaniu ubóstwa rodziców poprzez zwiększanie zatrudnienia w rodzinach oraz działania \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 polegając \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003rozwoju usług społecznych dla rodzin z dziećmi. Istotne \u0003równieżǡ\u0003\u0003 \u0003\u0003 \u0003 rodzin od najwcześniejszych lat korzystały z opieki i edukacji (żłobki, przedszkola), usłu\u0003 wspierających proces wychowania dziecka (asystent rodziny, placówki wsparcia dziennego, rodziny wspierająceȌ\u0003oraz usług zdrowotnychǤ\u0003 Działanie 1.1. Rozwój usług środowiskowych wspierających rodzinę oraz usług opiekuńczych i edukacyjnych dla dzieci \u0006\u0003 pisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 rǤ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 zastępczej\u0003 jest stworzenie spójnego systemu narzędzi opieki nad dzieckiem i\u0003rodziną je wychowującą, w wypadku trudności w prawidłowym wypełnianiu swoich funkcji, głównie natur\u0003 opiekuńczoǦwychowawczej. Podejmowane działania mają na celu zapewnienie rodzinie takiej pomocy, aby wyeliminowane zostało zagrożenie umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, \u0003\u0003ǡ\u0003gdy dziecko z uwagi na jego dobro okresowo zostało umieszczone poza rodziną, wprowadzić takie działania, aby zapewnić jego szybki powrót do rodziny.\u0003 Dlatego w ramach Działania 1.1 będą realizowane działania z zakresu procesu deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej polegające na rozwoju profilaktyki i usług środowiskowych\u0003 oraz działania świadomościowe kierowane do szerokiego kręgu społeczności lokalnych, a służące przekazywaniu wiedzy na temat istoty rodzinnej pieczy zastępczej, funkcjonowania rodzin zastępczych w środowisku, trudności wiążących się ze sprawowaniem \u0003zastępczej. Powstanie kompleksowy system wsparcia rodziców zastępczych obejmujący ę\u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ń́ \u0003 \u0003 lokalnego rynku pracy, wsparcie terapeutyczne dla dzieci pod ich opieką, organizację\u0003\u0003\u0003 dziećmi na czas wypoczynku, szkoleń́ \u0003 oraz użyczania przez samorządy budynków na cele prowadzenia zawodowej rodzinnej pieczy zastępczej. Ich celem będzie podniesienie świadomości
\n
na temat rodzinnych form pieczy zastępczej, realiów ich funkcjonowania, wyzwań przed którymi stoją, korzyści dla przebywających w nich dzieci, problemów z jakimi rodziny zastępcze borykają się na co dzień, a\u0003przede wszystkim powoływanie nowych rodzin zastępczych oraz zachęcanie 54 Monitor Polski
\n
–56 – Poz. 843 władz samorządowych do dokonywania przekształceń struktury pieczy zastępczej. Ponadto celem pośrednim będzie wskazywanie korzyści, jakie niesie deinstytucjonalizacja tego systemu dla wychowanków pieczy zastępczej i docelowo dla społeczności lokalnej. Tego rodzaju działania wspomagają pozyskiwanie kandydatów na rodziny zastępcze oraz służą popularyzacji dobrych rozwiązań w obszarze deinstytucjonalizacji. Efektem tych działań ma być odejści\u0003 \u0003 sprawowania pieczy zastępczej w placówkach opiekuńczoǦ \u0003\u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 aniu form (rodziny zastępcze, rodzinne domy dziecka oraz placówki opiekuńczoǦ \u0003 \u0003 Ȍǡ\u0003 pozwalających na efektywną integrację ze środowiskiem lokalnym.\u0003 Realizacja działania nastąpi przez:\u0003 ͳȌ spółpracę wielu systemów na rzecz wsparcia rodziny w zakresie wypełniania funkcji opiekuńczoǦwychowawczych, tj. systemu wsparcia rodziny, systemu pomocy społecznej, systemu edukacji, współpracy z sądami w zakresie wglądu w sytuację rodziny, aby dobro dzieci było chronioneǢ\u0003 ʹȌ ziałania profilaktyczne realizowane przez samorządy gminne, zapobiegające umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej:\u0003 Ȍ praca z rodziną naturalną/biologiczną –\u0003 rozwój zatrudnienia i wzrost kompetencji asystentów rodzinyǡ\u0003 Ȍ wzmocnienie asystenta rodziny i wprowadzenie legitymacji służbowej –\u0003 \u0003 \u0003 wzrostem płac i tym samym ze wzrostem liczby asystentów rodziny,\u0003 Ȍ rozwój usług dla rodzin z dziećmi na poziomie gminy ȋ ǡ\u0003 \u0003 psychologiczna, prawna, szkolenia zwiększające kompetencje rodzicielskie),\u0003 Ȍ koszyki świadczeń dla rodzin ujm\u0003\u0003 \u0003 \u0003\u0003ǡ\u0003 Ȍ Ȍ rozwój usług środowiskowych, wspomagających rodzinę w pełnieniu funkcji rodzicielskoǦ\u0003 Ǧ Ǧopiekuńczychǡ\u0003 rozwój placówek wsparcia dziennego, których zadaniem jest wspieranie rodziny \u0003wypełnianiu funkcji opiekuńczo –\u0003 wychowawczych, w szczególności zapewnienie dzieciom dziennej opieki i wychowania, organizowanie pomocy dzieciom sprawiającym problemy wychowawcze, pomoc w nauce, organizacja czasu wolnego, rozwój zainteresowań i uzdolnień, organizacja zabaw i zajęć sportowych, kształtowanie właściwych postaw i zachowań, zapewnienie posiłku, współpraca z rodzicami lub opiekunami dziecka, a także placówkami oświatowymi i leczniczymiǢ\u0003 ziałania prowadzone w placówkach wparcia dziennego powinny mieć charakter \u0003 w zależności od potrzeb dzieci \u0003 \u0003 \u0003 interdyscyplinarnej współpracy instytucji działają \u0003ǡ\u0003
\n
Ȍ\u0003wykorzystanie instytucji rodziny wspierającej jako usługi o c\u0003ǡ\u0003 Ȍ\u0003realizacja działań zapobiegających umieszczaniu eci w domach pomocy społecznej –\u0003 rozwój profesjonalnych rodzin zastępczych\u0003oraz rodzinnych domów pomocyǡ\u0003 Ȍ\u0003ealizacja działań w obszarze profilaktyki zdrowi\u0003 \u0003 \u0003–\u0003rozwój usług \u0003oraz usług w zak\u0003\u0003 Ǣ\u0003 ͵Ȍ ealizacja przez samorządy gminne i powiatowe procesu deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej:\u0003 Ȍ kampanie społeczne na rzecz rozwoju pieczy rodzinnejǡ\u0003 55 Monitor Polski Ȍ Ȍ Ȍ
\n
–57 – Poz. 843 intensywny rozwój usług dla rodzin wychowujących dzieci wspierających rodziców \u0003 \u0003 \u0003 –\u0003 zadanie gminy zmierzające do zmniejszania liczby dzieci umieszczanych w pieczy zastępczejǡ\u0003 \u0003 \u0003 wolnych miejsc w pieczy zastępczej i rejestru placówek opiekuńczoǦ \u0003 ułatwiający \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003\u0003 \u0003zastępczej,\u0003 udyt w placówkach opiekuńczoǦwychowawczych (także w placówkach podległych ME\u0011\u0003 \u0003\u0010 \u0003\u0003\u0007\u0013\u0016Ǧ Ȍǡ\u0003 Ȍ współprac\u0003 \u0003 \u0003 powiatu poprzez wymianę informacji, tworzenie wspóln\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 e wspólnych zespołów ds. \u0003 \u0003 \u0003zabezpieczenia interesów dziecka,\u0003 Ȍ działania świadomościowe na rzecz budowania pozytywnego wizerunku i rozwoju rodzinnej pieczy zastępczej (kampanie społeczne, seminaria, debaty),\u0003 Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ działania na rzecz rozwoju rodzinnych form pieczy zastępczej i profesjonalizacji zawodu rodzica zastępczego, poprzez szkolenia kandydatów na nowe rodziny i wsparcie już istniejących\u0003oraz stabilizację ich sytuacji zawodowej,\u0003 przekształcenia placówek opiekuńczoǦ \u0003 \u0003 enie działań samorządów na rzecz realizacji standardów dotyczących liczby dzieci w nich przebywających –\u0003 nie więcej niż 14 wychowanków oraz przestrzeganie wieku przebywających w placówkach dzieci –\u0003 powyżej 10Ǥ\u0003 roku życia\u0003 poprzez między innymi \u0003 ówek na potrzeby środowiska lokalnego,\u0003 działania na rzecz pozyskiwania rodzin zastępczych poprzez zakup, wynajem, adaptację mieszkań na potrzeby prowadzenia rodzinnych form pieczy zastępczejǡ\u0003 intensyfikacja działań zmierzających do powrotu dziecka d\u0003\u0003 \u0003\u0003 –\u0003służące jej reintegracji –\u0003wsparcie rodziny w środowisku lokalnymǡ\u0003 skuteczne programy usamodzielniania wychowanków pieczy zastępczej\u0003 \u0003 tworzenie m.in. programów wspierających mieszkalnictwo dla usamodzielniających się anków pieczy zastępczejǡ\u0003 podnoszenie umiejętności i kwalifikacji kadr w zakresie sprawowania pieczy zastępczej, głównie osób prowadzących rodzinne domy dziecka, dyrektorów małych placówek opiekuńczoǦwychowawczych do 14 miejsc oraz rodziców zastępczych w formie szkoleń, warsztatów, kursów czy seminariówǡ\u0003 Ȍ szkolenia specjalistyczne, przygotowujące kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczejǢ\u0003\u0003 ͶȌ\u0003 ozwój wysokiej jakości opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, poprzez zwiększenie dostępności terytorialnej\u0003\u0003dostępności finansowej (poprzez obniżenie opłat ponoszonych przez rodziców, a także zwiększenie konkurencyjności poprzez większą liczbę instytucji)ǡ\u0003\u0003\u0003\u0003
\n
\u0003 ǣ\u0003 Ȍ Ȍ dofinansowanie tworzenia i funkcjonowania miejsc w żłobkach, klubach dziecięc \u0003 \u0003\u0003dziennych opiekunów w tym \u0003dzieci z niepełnosprawnościami oraz wymagających szczególnej opieki,\u0003\u0003 zwiększanie dostępności usług opieki nad dzieckiem na obszarach wiejskich przez tworzenie i poprawę funkcjonowania placówek opieki nad dzieckiem ora\u0003 \u0003 budowy lub tworzenia i modernizacji niezbędnej w tym zakresie infrastruktury 56 Monitor Polski Ȍ
\n
–58 – Poz. 843 społecznej (budowa przedszkoli, instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, m.in. klubów dziecięcych)ǡ\u0003\u0003 opłacanie przez budżet państwa składek na ubezpieczenie emerǡ\u0003 \u0003 \u0003wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne za nianie (od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż 50% kwoty stanowiącej wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę).\u0003 Harmonogram realizacji zadań\u0003 Termin realizacji zadań 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 ͳ\u0003 ʹ\u0003 ͵\u0003 Indykatywne finansowania Koordynacja źródła Ͷ\u0003 Budżet państwa\u0003 \u0003\u0013 \u0003 Budżet Zakładu Ubezpieczeń Społecznych\u0003 Budżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 \u0003\u0018\b\u0003 Minister właściwy do spraw ro\u0003 Jednostki samorządu terytorialnego\u0003 Samorządy województw\u0003 Działanie 1.2. Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego jako jednej z form pomocy dla rodzin, dzieci i młodzieży Pomoc żywnościowa wpisuje się w kompleksową pracę socjalną z osobami najuboższym\u0003 \u0003wykluczonymi społecznie. Dodatkowe działania towarzysząceǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 właściwego odżywiania, nauka gotowania, prowadzenia domu, zarządzania budżetem, czy wreszcie wspólny posiłek stanowią często pierwszy krok w powrocie do uczestnictwa\u0003w życiu społecznym i zawodowym osób i rodzin najbardziej potrzebujących. Działanie to ma na celu wsparcie zadań własnych gminy.\u0003 ͳȌ\u0003\u000e \u0003\u0003rządow\u0003\u0003„Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019– 2023 ustanowionego uchwałą nr 140 Rady\u0003Ministrów z dnia 15 października 2018 r.\u0003 Wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu”\u0003\u0003\u0003ʹͲͳͻ–ʹͲʹ͵\u0003\u0003\u0003 przez cały \u0003 rok kalendarzowy. Ma na celu zapewnić pomoc zarówno dzieciom, które wychowują się w rodzinach znajdujących się w trudnej sytuacji, jak również\u0003\u0003\u0003 \u0003niepełnosprawnym o niskich dochodach. Program zapewnia młodzieży w wieku szkolnym zjedzenie gorącego posiłku przygotowanego w stołówce szkolnej.\u0003 \u001a\u0003 \u0003wieloletniego programu rządowego „Posiłek \u0003e i w domu” na lata 2019–ʹͲʹ͵\u0003 realizowany jest również oduł organizacji stołówek oraz miejsc \u0003\u0003spożywania posiłków w szkołach, którego celem jest wzmocnienie opiekuńczej funkcji szkoły podstawowej poprzez tworzenie warunków umożliwiających spożywanie przez uczniów posiłku w trakcie \u0003\u0003Ǥ\u0003 57 Monitor Polski
\n
–59 – Poz. 843 Finansowanie: środki budżetu państwa oraz środki własn\u0003jednostek samorządu terytorialnegoǤ\u0003 Zasięg: wszystkie województwa.\u0003 ʹȌ\u0003 \u000e \u0003 \u0003 \u0003 ʹͲʹͳ–ʹͲʹ\u0003 pomocy żywnościowej w ramach odrębnego p\u0003 operacyjnego współfinansowanego z funduszu EFS+ (obecnie wsparcie takie realizowane jest \u0003 \u0003 \u0013\u0003 \u0012acyjnego Pomoc Żywnościowa 2014–ʹͲʹͲ, współfinasowanego \u0003Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym FEAD)Ǥ\u0003 \u0015 \u0003 \u0013\u0003 \u0012acyjnego Pomoc Żywnościowa 2014–ʹͲʹͲ\u0003 rozpoczęła się w Polsce \u0003końcem 2014 r. Interwencja w ramach \u0003Programu jest niewątpliwym wsparciem dla osób \u0003rodzin tego potrzebujących, bowiem rocznie do polskich rodzin trafiaǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 żywnościowych i posiłków, żywność o wartości przekraczającej 300\u0003ͲͲͲ\u0003000 zł (łączna wartość \u0013\u0003\u0003 \u0003ʹͲͳͶ–2020 to ok. 2 mld. zł). Osoby zakwalifikowane przez ośrodki pomocy społecznej do udziału w Programie otrzymują żywność obejmującą różne artykuły: zbożǡ\u0003 Ǧowocowe, mięsne, mleczne, cukier i olej. Przy wyborze rocznego zestawu produktów wchodzących w skład paczki (o gramaturze średnio rocznie 50 kg), ważne jest zachowanie zasad zrównoważonej diety w oparciu o piramidę żywienia, a także zachowanie różnorodności \u0003atrakcyjności oferowanych artykułów. Ponadto osoby korzystające z \u0003Programu mogą wziąć udział w tzw. działaniach towarzyszącychǡ\u0003 Ǥ\u0003 \u0003bezpłatnych warsztatach dotyczących m.in. przygotowywania posiłków, dietetyki oraz zdrowego odżywiania, sprawnego zarządzania budżetem domowym, zapobiegania marnowaniu żywności w celu zwiększenia samodzielności \u0003 i włączenia społecznego. Średnio rocznie żywność trafia do ok. 1,3 mln osób, a w działaniach towarzyszących uczestniczy ok.\u0003150 tys. osób. Wśród grup otrzymujących wsparcie w ramach Programu warto wymienić: rodziny z dziećmi, osoby starsze, osoby niepełnosprawne i osoby bezdomne. Za dystrybucję żywności odpowiedzialne są organizacje pozarządowe na szczeblu ogólnopolskim –\u0003 Federacja Polskich Banków Żywności, Caritas Polska, Polski Komitet Pomocy Społecznej i Polski Czerwony Krzyż, którą prowadzą\u0003 ją\u0003 za pośrednictwem swoich organizacji regionalnych posiadających magazyny i lokalnych bezpośrednio wydających żywność odbiorcom końcowym.\u0003 Mając na względzie istotność pomocy żywnościowej dla poprawy sytuacji osób najbardziej potrzebujących, planowana jest kontynuacja Programu w ramach\u0003 \u0003 \u0003 \u0018\b\u0003 ʹͲʹͳ–2027 jako odrębnego programu operacyjnego współfinansowanego ze środków \b\u0003 u Społecznego (EFS+).\u0003
\n
Głównymi założeniami działań programowych w nowej perspektywie finansowej jest:\u0003 ͳȌ zwiększenie znaczenia działań towarzyszących \u0003kontekście\u0003 komplementarności \u0003innymi działaniami w\u0003 \u0003 \b \u0016ǡ\u0003 \u0003 \u0003 ǤǤ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ȋǤ\u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003instytucjami), a także zwiększenie liczby uczestników działań towarzyszących;\u0003 ʹȌ bardziej efektywne ukierunkowanie pomocy do osób w najtrudniejszej sytuacji, w tym osób nieobjętych systemem pomocy społecznej, które pomimo spełniania kryteriów kwalifikowania nie korzystają z\u0003\u0013Ǣ\u0003 ͵Ȍ zwiększenie ilości żywności przypadającej na jednego odbiorcę dzięki włączeniu do dystrybucji dodatkowej żywności pochodzącej ze źródeł zewnętrznych (darowizny, 58 Monitor Polski
\n
–60 – Poz. 843 zbiórkiȌǢ\u0003 ziałanie to ma przyczynić się do realizacji zasady horyzontalnej przeciwdziałania marnowaniu żywnościǢ\u0003 ͶȌ lepsze dostosowanie pomocy (artykułów spożywczych i działań towarzyszących) do potrzeb poszczególnych grup odbiorców (np. dzieci, osób starszych, osób be ȌǤ\u0003 Działanie 1.3. Wsparcie finansowe rodzin z dziećmi \u0012\u0003ʹͲͳ\u0003Ǥ\u0003\u0003są\u0003działania mające na celu przeciwdziałanie ubóstwu dzieci. Efektem tych działań jest wprowadzenie z dniem 1 kwietnia 2016 r.\u0003 znaczącej pomocy finansowej dla \u0003 \u0003 ećmi w postaci świadczenia wychowawczego przyznawanego w ramach programu „Rodzina 500+”. Rządowy program „Rodzina 500+” stanowi podstawową formę wsparcia rodzin wychowujących dzieci. Przyczynia się także do redukcji ubóstwa dzieci i młodzieży. Jest to bard\u0003 efektywne narzędzie polityki rodzinnej wspierające rodziny z dziećmi. Od 1 lipca 2019 Ǥ\u0003 \u0003\u0003 „Rodzina 500+”\u0003 wprowadzono zmiany, zgodnie z którymi świadczenie wychowawcze przysługuje na każde dziecko do ukończenia 18. roku życia, bez względu na dochód osiągany przez rodzinęǤ\u0003 Rozszerzona formuła Programu pozwala na poprawę jakości życia wszystkich polskich rodzin mających dzieci na utrzymaniu i stanowi dopełnienie kompleksowej polityki państwa wobec rodzin. Programem tym objęte są także dzieci przebywające \u0003 w podmiotach pieczy zastępczej.\u0003 \u0012\u0003\u0013rogramu „Rodzina 500+”, kolejnym komponentem kompleksowej i długofalowej polityki rodzinnej, jest Program „Dobry start”. Program stanowi wsparcie dla ponad 4 mln uczniów. Kwota 300 zł przysługuje raz w roku\u0003a dziecko uczące się w szkole, aż do ukończenia przez nie 20Ǥ\u0003\u0003 życia.\u0003 Uczniowie z niepełnosprawnościami\u0003 otrzymają świadczenie\u0003 do ukończenia\u0003 \u0003 \u0003 ʹͶǤ\u0003roku życia. Do rodzin o niskich dochodach (obok \u0013rogramu „Rodzina 500+”) kierowane są dodatkowo świadczenia z systemu świadczeń rodzinnych (szczególnie zasiek rodzinny \u0003 z dodatkami) oraz świadczenia z funduszu alimentacyjnego.\u0003 Dla osób uprawnionych do alimentów, które ich nie otrzymują, ustawa z\u0003\u0003\u0003września ʹͲͲ\u0003Ǥ\u0003 \u0003 \u0003\u0003 \u0003 \u0003 imentów ȋ\u0007Ǥ\u0003 \u0018Ǥ\u0003 \u0003 ʹͲʹͳ\u0003 Ǥ\u0003 Ǥ\u0003 ͷȌ\u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003\u0003\u0003budżetu państwa, w postaci świadczenia z funduszu alimentacyjnego, po spełnieniu określonych kryteriów. Jednym z nich jest kryterium dochodowe.\u0003 \u001a \u0003\u0003\u0003spełniających określono kryteria\u0003realizowane jest również zgodnie \u0003 z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznejǤ\u0003 ͳȌ\u0003 Kontynuacja dotychczasowych programów społecznych wspierających rodziny z dziećmi,
\n
\u0003tym Programu „Rodzina 500+” oraz Programu\u0003„\u0007\u0003”Ǥ\u0003\u0013ǣ\u0003„Rodzina 500+” oraz „\u0007\u0003”\u0003nie mają charakteru terminowego i nie są prowadzone prace nad zmianą warunków \u0003Ǣ\u0003
\n
2)Weryfikacja kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń rodzinnych. Kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do zasiłku rodzinnego: kryterium ogólne i kryterium dla rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym oraz kryterium uprawniające do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, a także wysokość świadczeń rodzinnych, z wyłączeniem wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyników badań \u0003 \u0003 \u0003Ǥ\u0003 59 Monitor Polski
\n
–61 – Poz. 843 Kolejna weryfikacja kwot ww. kryteriów dochodowych oraz wysokości świadczeń przewidziana \u0003\u0003ʹͲʹͳ\u0003Ǥ\u0003 Podwyższenie kryterium dochodowego uprawniających do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do wysokości 900 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie oraz wprowadzanie tzw. mechanizmu „złotówka za złotówkę” przy ustalaniu prawa do świadczeń \u0003\u0003 ǡ\u0003który zakłada otrzymanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego przez osobę uprawnioną, pomniejszonego o kwotę przekroczenia kryterium dochodowego ȋ\u0003 z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych \u0003związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARSǦ\u0006\u0019Ǧʹ\u0003ȋ\u0007Ǥ\u0003\u0018Ǥ\u0003Ǥ\u0003ͺͷ, z późn. zm.Ȍǡ\u0003Ǥ\u0003 \u0003 antykryzysowa 3.0) Rozwiązanie będzie obowiązywać przy ustalaniu prawa do świadczeń \u0003funduszu alimentacyjnego od okresu świadczeniowego rozpoczynającego się ͳ\u0003października ʹͲʹͲ\u0003ǤǢ\u0003 ͵Ȍ okresowe monitorowanie i analiza rozwiązań w zakresie świadczeń pomocy społecznej, pod kątem ich skuteczności jako działań ograniczających skutki ubóstwa osób i ǡ\u0003 \u0003 \u0003 wypracowywania i wdrażania najbardziej adekwatnych mechanizmów wsparcia Ǥ\u0003 Działanie 1.4. Wzmocnienie funkcji opiekuńczej przedszkola, szkoły i placówki, w koordynacji ze wsparciem i rozwojem usług w środowisku lokalnym Działania w tym obszarze będą obejmowały następujące przedsięwzięcia ukierunkowane na:\u0003 ͳȌ większanie integracji i spójności społecznej ǡ\u0003 szkół\u0003 i placówek, obejmujące działania o\u0003 ǣ\u0003 Ȍ Ȍ wspierającym przedsięwzięcia organizacyjnoǦ\u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 szkoły i placówki,\u0003 których celem będzie eliminowanie barier utrudniających \u0003 \u0003młodzieży kształcenie, integrację społeczną, przechodzenie na wyższe \u0003 ǡ\u0003 animacyjnym i motywującym do optymalnego wykorzystania istniejącego potencjału przedszkoli, szkół i placówek i\u0003środowiska lokalnego przy realizacji wspólnych in \u0003 partnerskich z lokalnymi grupami społecznymiǢ\u0003 ʹȌ oprawę efektów w nauce, frekwencji oraz kompetencji emocjonalnoǦspołecznych uczniów szkół podstawowych, umożliwiające wyrównywanie szans rozwojowych i równy dostęp do \u0003 \u0003 ǡ\u0003 ez wsparcie organizacyjne i finansowe projektów społecznych, na podstawie następujących zasad:\u0003 Ȍ Ȍ Ȍ projekt może mieć na celu stworzenie nowych, dodatkowych elementów oddziaływania, zwiększenia liczebności dotychczas realizowanych działań oraz podniesienie jakości dotychczas realizowanych działańǡ\u0003 wszystkie dotychczasowe i planowane działania powinny zostać zebrane w jedną, spójną
\n
całość partycypacyjnego projektu społecznegoǢ\u0003 \u0003 powinien tworzyć sieć działań: działania okołoszkolne o charakterze edukacyjnym\u0003i integracyjnym; działania opiekuńcze na rzecz spędzania czasu wolnego ( \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 kluby, świetlice\u0003 dla dzieci i młodzieży); działania ulicznoǦpodwórkowe (animacyjne, streetworkerzy); działania wspierające o wymiarz\u0003 \u0003ȋǡ\u0003Ȍǡ\u0003 projekt społeczny powinien mieć wsparcie jednostki pomocy społecznej oraz szkołyǡ\u0003 60 Monitor Polski
\n
–62 – Poz. 843 Ȍ \u0003 \u0003 \u0003 Ǧ \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 inicjowały będą przedsięwzię \u0003 o charakterze społecznoǦcyjnym, które będą realizowane \u0003 \u0003 Ǣ\u0003 ͵Ȍ drożenie działań w zakresie wczesnego rozpoznawania potrzeb rozwojowych uczniów.\u0003 \u0003 System oświaty obejmuje wsparciem dzieci w wieku już od urodzenia, zapewniając\u0003 \u0003 Ǧpedagogiczną\u0003 \u0003 \u0003 Ǧ \u0003 \u0003 \u0003 \u0003\u0003 \u0003z niepełnosprawnościami. Wsparcie w zróżnicowanych formach organizacyjnych oferowane jest dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym, uczniom szkół i słuchaczom szkół dla dorosłychǡ\u0003 \u0003 ełniającym i podnoszącym swoje \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Ǥ\u0003 Kształcenie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi organizuje się w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego, na wszystkich etapach edukacyjnych, w każdym\u0003 typie szkoły oraz placówkach, do których uczęszczają dzieci i młodzież.\u0003 Obecnie w resorcie edukacji i nauki trwają prace nad stworzeniem krajowego systemu \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ie oraz podejściu funkcjonalnym i zapewniającym koordynację wsparcia oferowanego przez różne sektory (edukacja, opieka społeczna, zdrowie). Celami planowanych zmian jest zmniejszenie skali problemów rozwojowych i zdrowotnych u dzieci \u0003młodzieży i wzmocnienie rodzin:\u0003 ‒\u0003 mniejsza liczba dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi/zaburzeniami \u0003 ǡ\u0003 ‒\u0003 zintegrowanie działań podejmowanych w różnych sektorach: oświata, zdrowie, pomoc rodzinie, pomoc społeczna poprzez określenie:\u0003
\n
a)zadań realizowanych przez różne sektory w systemie, JST (gmina, powiat) i różne podmiotyǡ\u0003
\n
b)zasad współpracy (praktyczna realizacja wsparcia/świadczeń/wsparcia), wymiany danych \u0003Ǥ\u0003\u0003 W tworzonych rozwiązaniach wykorzystywane są systemowe rozwiązania bazujące na doświadczeniach z realizacji programu „Za życiem”, badaniach naukowych, dobrych praktykach i projektach (model „bielański”, projekt AGORA), rozwiązaniach międzynarodowych. Ponadto zakłada się, że będzie powstawał jeden plan wsparcia, w którego realizację włączeni będą różni realizatorzy i różne źródła finansowania.\u0003 \u0003 Każde dziecko, które wymaga pomocy psychologicznoǦpedagogicznej, powinno być objęte taką pomocą jak najszybciej po rozpoznaniu takiej potrzeby, jak najbliżej mi \u0003 \u0003 \u0003 Ǥ\u0003 Działania jednostek systemu oświaty ukierunkowane są nie tylko na podnoszenie osiągnięć edukacyjnych dzieci i\u0003młodzieży, ale obejmują również wspomaganie indywidualnego rozwoju każdego dziecka –\u0003 ǡ\u0003 ǡ\u0003łecznego, także poprzez wspieranie rodziców i\u0003 \u0003 \u0003rozwiązywaniu problemów wychowawczych \u0003dydaktycznych oraz rozwijaniu ich umiejętności wychowawczych w celu zwiększania efektywności pomocy psychologicznoǦpedagogicznej udzielanej dzieciom i młodzieży.\u0003 \u0005ędą prowadzone działania o charakterze:\u0003 Ȍ diagnostycznym, zmierzające do określenia potrzeb i możliwości dzieci i\u0003młodzieży oraz opracowania indywidualnych programów wsparciaǡ\u0003 61 Monitor Polski Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ
\n
–63 – Poz. 843 inicjowania zajęć dla dzieci i młodzieży doświadczających trudności w funkc\u0003 społecznym w takich placówkach jak: świetlice, kluby, ogniska wychowawcze czy \u0003ǡ\u0003 wspólnego diagnozowania przez kadrę pedagogicznąǡ\u0003\u0003 \u0003łużb społecznych\u0003 we współpracy z\u0003 Ȁǡ\u0003 potrzeb dzieci i młodzieży do usług gwarantujących zorganizowanie możliwości spędzenia wolnego czasu od zajęć ǡ\u0003Ǥ\u0003\u0003 \u0003 ǡ\u0003\u0003\u0003\u0003 ǡ\u0003 umożliwiającym dostęp do materiałów szkolnych\u0003\u0003sprzętu komputerowegoǡ\u0003 umożliwiających ucząc\u0003się dziec\u0003spożycie pełnowartościowego posiłku w\u0003\u0003‒\u0003 realizacja rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2019–ʹͲʹ͵ǡ\u0003 ującym\u0003 działania wynikające z rządowego programu pomocy uczniom niepełnosprawnym ze szkół ponadpodstawowych, którzy posiadają orzeczenie\u0003 \u0003potrzebie kształcenia specjalnego, w formie dofinansowania zakupu podręczników, materiałów edukacyjnych i ćw \u0003\u0003 \u0003ʹͲʹͲ‒ʹͲʹʹǡ\u0003 \u0003 nauczycieli i specjalistów ze szkół i przedszkoli w zakresie praktycznych umiejętności pedagogicznych or\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościamiǡ\u0003 Ȍ stworzenie mechanizmów koordynacji dostępnego lokalnie wsparcia i zwiększenia jego dostępności oraz efektywności, np. poprzez zmiany ins Ǥ\u0003 ͶȌ yrównywanie szans edukacyjnych uczniów oraz \u0003 jakości edukacji w szkołach prowadzących kształcenie ogólneǢ\u0003 \u0003 ramach działania przewiduje się zadania służące indywidualizacji kształcenia i realizacji w praktyce założeń edukacji włączającej przez:\u0003 Ȍ wspieranie jednostek systemu oświaty w pracy z klasami zróżnicowanymi pod względem potrzeb edukacyjnych uczniów (w tym szkolenia dla kadr przygotowujące do tych zadań oraz doposażenie jednostek systemu oświaty w pomoce dydaktycznoǦȌǡ\u0003 Ȍ tworzenia lokalnych koalicji na rzecz podnoszenia jakości kształcenia wszystkich uczniów\u0003 i rozwoju edukacji włączającej, opartych na współpracy samorządów, szkół ogólnodostępnych, poradni psychologicznoǦ ǡ\u0003 szkół i placówek ǡ\u0003tek pomocy społecznej i wsparcia rodziny, placówek ochrony zdrowia, organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów działających lokalnie na rzecz dziecka\u0003 \u0003ǡ\u0003 Ȍ wsparcie stypendialne uczniówǢ\u0003 ͷȌ spomaganie rozwoju dzieci i młodzieży, ze szczególnym zwró \u0003 \u0003 \u0003 zróżnicowanie ich potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz ewentualne bariery w zakresie
\n
dostępu do informacji niezbędnych w procesie kształcenia i indywidulanym rozwoju, które zwiększą efektywność pracy z dziećmi i młodzieżą.\u0003 Działania te będą miały nowoczesną formę opartą przede wszystkim na technologiach Ǧ \u0003umożliwiających pracę zarówno indywidualną, jak i w grupie, \u0003także pracę zdalną, możliwością pracy terapeutycznej przez nauczyciela specjalistę \u0003ǡ\u0003szkole i placówce lub nauczyciela poradni psychologicznoǦ Ǥ\u0003 Działania będą zmierzały do zapewnienia:\u0003 Ȍ oprogramowania komputerowego związanego ze wspomaganiem integralnego rozwoju \u0003włączenia społecznego dzieckaǡ\u0003 62 Monitor Polski Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ
\n
–64 – Poz. 843 \u0003 \u0003 ązanego z prowadzeniem działań rozwijających \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003szczególności: nauki języka polskiego jako obcego, zajęć logopedycznych, nauki AAC, Braille’a lub polskiego języka migowegoǡ\u0003 ażenia przedszkoli, szkół i poradni psychologicznoǦ ǡ\u0003\u0003\u0003\u0003 ǡ\u0003 \u0003sprzęt komputerowy wspomagający codzienne funkcjonowanie dzieci i młodzieży w przedszkolu, szkole i placówce oraz wspomagający rozwijanie \u0003 ci i młodzieży oraz prowadzenie działań edukacyjnych \u0003 ǡ\u0003 rozwijania kompetencji posługiwania się oprogramowaniem i sprzętem komputerowym przez nauczycieli i specjalistów, z uwzględnieniem działań ukierunkowanych na wspieranie włączania społecznego dzieci i młodzieżyǡ\u0003 upowszechnianie korzystania z otwartych zasobów edukacyjnych przez nauczycieli, pecjalistów, uczniów i rodziców;\u0003 Ȍ\u0003 ziałania na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu dzieci, w szczególności działania w zakresie zapobiegania problemom zdrowia psychicznego oraz uzależnieniom wśród dzieci (w tym uzależnieniom cyfrowym) oraz wsparcia dzieci, młodzieży oraz ich rodzin ętych tymi trudnościami. m.in. niepełnosprawności, długotrwałej choroby, problemów \u0003 o, przemocy domowej i rówieśniczej (w tym cyberprzemocy), uzależnień \u0003 (w tym również uzależnień cyfrowych), wykluczenia cyfrowego (zwłaszcza w okresie pandemii), zaniedbań opiekuńczoǦwychowawczych czy konfliktów z prawemǤ\u0003 \u0003 \u0003realizacji zadań\u0003 Termin realizacji zadań 2021 2022 2023 2024 2025 2026 ͳ\u0003 ʹ\u0003 ͵\u0003 Ͷ\u0003 ͷ\u0003 Indykatywne źródła finansowania Koordynacja \u0003 Budżet państwa\u0003 Budżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 \u0003\u0018\b\u0003 Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania\u0003 Minister właściwy do\u0003\u0003zabezpieczenia społecznego\u0003 Minister właściwy do spraw zdrowia\u0003 Samorządy województw\u0003 63 2027 Monitor Polski
\n
–65 – Poz. 843 Działanie 1.5. Wzmocnienie kształcenia dzieci i młodzieży w obszarze kompetencji kluczowych, w tym kreatywności, przedsiębiorczości oraz współpracy Postawy i kompetencje budujące kapitał społeczny, w tym kreatywność, przedsiębiorczość oraz kooperatywność –\u0003 warunkują zdolność do funkcjonowania w zmieniającej się rzeczywistości.
\n
Rozwijanie postaw i kompetencji społecznych powinno być zatem jedną z horyzontalnych zasad systemu oświaty. Podniesienie poziomu kompetencji rozwijających kapitał społeczny wymaga zmian świadomościowych wśród kadry pedagogicznej, administracji przedszkoli, szkół \u0003placówek, jak i wśród dzieci i młodzieży. Istotna jest w tym względzie poprawa systemu kształcenia nauczycieli i podniesienie prestiżu zawodu nauczyciela.\u0003 ͳȌ \u0013\u0003 \u0003 \u0003 oraz dobrych praktyk mających \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 kreatywności, współpracy i przedsiębiorczości:\u0003 Ȍ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 programowej kształcenia ogólnego uwzględniającej samodzielne i zespołowe zdobywanie ǡ\u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 identyfikowanie problemów oraz \u0003 ǡ\u0003\u0003\u0003–\u0003 \u0003–\u0003sposobów ich rozwiązywaniaǡ\u0003 Ȍ\u0003 rozwijanie i upowszechnianie metod nauczania kształtujących przedsiębiorczość, kreatywność i kooperatywność wśród uczniów, promowanie działań zespołowych oraz \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 nia się i kierowania własnym rozwojem przez uczniówǡ\u0003 Ȍ\u0003 wspieranie metod nauczania rozwijających przedsiębiorczość, kreatywność\u0003 \u0003kooperatywność, a\u0003także powiązanych z nimi kompetencji kluczowych –\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ołecznoǦobywatelskich oraz zwiększenie uczestnictwa uczniów \u0003 i nauczycieli w projektach sprzyjających kształtowaniu tych kompetencjiǡ\u0003 Ȍ\u0003 wspieranie działań z zakresu edukacji obywatelskiej, realizowanych przez instytucje \u0003podmioty prowadzące działalność edukacyjną oraz organizacje obywatelskieǡ\u0003 Ȍ\u0003 poszukiwanie rozwiązań prawnych i organizacyjnych służących podnoszeniu jakości procesu edukacji wszystkich osób uczących się, w tym edukacji sprzyjającej kształtowaniu kompetencji kluczowych i włączeniu społecznǡ\u0003 Ȍ\u0003 podniesienie rangi samorządu uczniowskiego i rady rodziców w\u0003 funkcjonowaniu szkoły \u0003 \u0003\u0003 ǡ\u0003 Ȍ\u0003 wspieranie działań edukacyjnych z zakresu ekonomii społecznej i przedsiębiorczości społecznej oraz rozwój spółdzielczości uczniowskiejǢ\u0003 ʹȌ Kształcenie i doskonalenie nauczycieli w zakresie rozwijania kompetencji kluczowych uczniów i studentów, w tym kompetencji społecznych i\u0003 ǣ\u0003 Ȍ Ȍ Ȍ wprowadzenie do programu kształcenia nauczycieli zagadnień dotyczących kształtowania postaw i kompetencji kluczowych wśród uczniów oraz umiejętności pracy z klasą/grupą zróżnicowaną pod względem potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniówǡ\u0003 promowanie dobrych praktyk w zakresie współpracy na zasadzie partnerstwa między
\n
nauczycielami, rodzicami i przedszkolami, szkołami, placówkamiǡ\u0003 wspieranie doskonalenia nauczycieli, bibliotekarzy w zakresie efektywnej realizacji zajęć wynikających z podstawy programowejǡ\u0003 64 Monitor Polski Ȍ Ȍ Ȍ
\n
–66 – Poz. 843 stworzenie i wdrożenie systemu wsparcia dla nabywania uprawnień przez nienauczycieli (artystów, sportowców, informatyków, osób mających kompetencje (dual-careerȌȌ\u0003 \u0003 \u0003\u0003\u0003ȋǤ\u0003ǡ\u0003ǡ\u0003ǡ\u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 Ȍǡ\u0003 promowanie metod nauczania sprzyjających kreatywności, kooperatywności \u0003przedsiębiorczości wśród pracowników oświaty i administracji oświatowejǡ\u0003 upowszechnienie wzorów współpracy nauczycieli w małych zespołach, skoncentrowanych na wspomaganiu procesów uczenia się dzieci i młodych ludzi, wzajemne wspieranie się w badaniu i\u0003poprawie skuteczności nauczani\u0003 \u0003 \u0003 \u0003młodzieży, wymieniających swoje doświadczenia i wspólnie doskonalących jakość własnej pracyǢ\u0003 ͵Ȍ Wzmocnienie edukacji obywatelskiej w procesach kształcenia:\u0003 Ȍ wspieranie wdrażania podstawy programowej wychowania przedszkolnego i\u0003kształcenia\u0003 ogólnego w poszczególnych typach szkół, promującej samodzielne i\u0003zespołowe zdobywanie informacji, krytyczne ich przetwarzanie, identyfikowanie problemów oraz \u0003 ǡ\u0003\u0003\u0003–\u0003 \u0003–\u0003sposobów ich rozwiązywaniaǡ\u0003 Ȍ promowanie współpracy szkół z organizacjami obywatelskimi, mediami, instytucjami \u0003zakresie prowadzenia edukacji rozwijającej kooperatywność, przedsiębiorczość \u0003kreatywność \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ȋǤ\u0003 \u0003 ǡ\u0003 ǡ\u0003 \u0003 społeczne)ǡ\u0003 Ȍ wspieranie współpracy\u0003 naukowców oraz działaczy społecznych z uczniami\u0003 \u0003nauczycielami szkół wszystkich typów w realizowaniu projektów ǡ\u0003 Ȍ zaangażowanie młodzieży w życie lokalnych społeczności, zwłaszcza \u0003 \u0003 ǡ\u0003\u0003\u0003 \u0003\u0003\u0003 , tworzenie sieci społecznościǤ\u0003 \u0003 Harmonogram realizacji zadań\u0003 \u0003 Termin realizacji zadań Indykatywne źródła finansowania Koordynacja \u0003 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 ͳ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ͵\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ʹ\u0003 \u0003 \u0003 Budżet państwa\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Budżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 \u0003\u0018\b\u0003 Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania\u0003 Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki\u0003 Samorządy województw\u0003 65 \u0003 Monitor Polski
\n
–67 – Poz. 843 Działanie 1.6. Doskonalenie modelu kształcenia zawodowego, w tym kształcenia wyższego oraz promocja kształcenia zawodowego w powiązaniu z rynkiem pracy Trudna sytuacja na rynku pracy w sposób szczególny dotyka ludzi młodych, którzy rozpoczynają swoją karierę zawodową. Perspektywa wejścia na rynek pracy i utrzymania zatrudnienia pogarsza się szczególnie w czasach i sytuacjach kryzysowych, charakteryzujących się rosnącym poziomem bezrobocia wśród młodzieży. Trudności w rozpoczęciu samodzielnego życia na własny rachunek dotyczą nie tylko osób bez kwalifikacji zawodowych, lecz także osób, których kwalifikacje i umiejętności nie odpowiadają aktualnym wymogom rynku pracy; braki te stanowią jeden z istotnych czynników generujących zjawisko wykluczenia i marginalizacji społecznej.\u0003 Wdrażany obecnie model kształcenia zawodowego na poziomie ponadpodstawowym oparty jest \u0003 temowej współpracy szkół i placówek kształcenia zawodowego z ich otoczeniem społecznoǦgospodarczym, w tym zwłaszcza z pracodawcami. Zakłada się równocześnie upowszechnienie doradztwa zawodowego już na etapie edukacji podstawowej. Szkoły prowadzące kształcenie zawodowe konstruują ofertę edukacyjną w taki sposób, aby nabywanie wiedzy teoretycznej odbywało się równolegle z praktyczną nauką zawodu \u0003 w rzeczywistych warunkach pracy. Taki model kształcenia zawodowego z jednej strony wychodzi \u0003 m predyspozycjom, aspiracjom oraz oczekiwaniom uczniów, z drugiej zaś pozwala reagować na dynamiczne zmiany na rynku pracy. Należy wspierać stosowanie różnych form uczenia się w miejscu pracy, ponieważ zwiększa to możliwości zatrudnienia na \u0003 \u0003 życia zawodowego oraz sprzyja przystosowaniu młodego człowieka do warunków pracy panujących w rzeczywistym zakładzie pracy. Z punktu widzenia przygotowania młodych ludzi do wejścia na rynek pracy, samodzielności w życiu dorosłym i pełnego \u0003 łecznego konieczne są również działania stymulujące zapewnianie wysokiej jakości kształcenia zawodowego w szkołach ponadpodstawowych oraz na poziomie wyższym.\u0003 Zmiany w szkolnictwie wyższym zmierzają w kierunku uelastycznienia ścieżek i programów kształcenia praktycznego oraz uznawania w systemie szkolnictwa wyższego osiągnięć efektów uczenia się nabytych poza systemem,\u0003 przykładowo wynikających z doświadczeń zawodowych.
\n
System szkolnictwa wyższego stwarza możliwość osobom dorosłym, które np. z powodów icznych zaniechały kształcenia na poziomie wyższym, włączenia się do programów kształcenia praktycznego. Wysokie wymagania rynku pracy, silna konkurencja, presja czasu nie sprzyjają procesowi wdrażania nowego pracownika do zadań wynikających z zakresu czynności.
\n
Współczesny rynek oczekuje na pracownika z aktualną wiedzą i dobrą orientacją w realiach zawodu. Dlatego też w ramach szkolnictwa wyższego zainicjowano wiele działań zmierzających do dostosowania programów studiów do realnego rynku pracy. Program studiów o profilu praktycznym przewiduje praktyki zawodowe w wymiarze co najmniej 6 miesięcy w ramach studiów pierwszego stopnia i jednolitych studiów magisterskich lub 3 miesięcy w przypadku programu studiów drugiego stopnia. W kontekście wdrażanych zmian wzrosła rola praktyk studenckich, które umożliwiają uzyskanie pierwszego –\u0003 dla wielu studentów –\u0003 doświadczenia \u0003 w realnych warunkach pracy. W celu dostosowania programów studiów nawiązywana jest współpraca uczelni z biznesem i wzmacniana prozatrudnieniowa rola szkolnictwa wyższego, poprzez angażowanie pracodawców w proces kształcenia (np. dodatkowe zajęcia realizowane wspólnie z pracodawcami, certyfikowane szkolenia, wizyty studyjne u pracodawcówǤ\u0003 \u0003 66 Monitor Polski
\n
–68 – Poz. 843 Ważną rolę w doskonaleniu procesu kształcenia i projektowaniu indywidualnych ścieżek kształcenia lub rozwoju odgrywa monitorowanie losów absolwentów oraz wsparcie udzielane przez biura karier. Suma różnorodnych form wparcia przyczynia się do zwiększenia zdolności do zatrudnienia absolwentów uczelni zawodowych na ry\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003 sobie ‒ po ukończeniu kształcenia ‒\u0003w pełnieniu ról społecznoǦ Ǥ\u0003 W Polsce, aby wzmocnić kształcenie praktyczne, umożliwiające rozwój umiejętności zawodowych i kompetencji społecznych studentów, wprowadzono –\u0003\u0003ustawę z dnia 20 lipca 2018 r. ‒\u0003 Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85\u0003\u0003ͳͻȌ\u0003‒\u0003dwie ścieżki kształcenia na kierunkach o profilu praktycznym: rozbudowane obowiązkowe praktyki zawodowe i studia dualne. Ustawa umożliwiła też prowadzenie przez uczelnie zawodowe kształcenia specjalistycznego. Osoba, która ukończyła kształcenie specjalistyczne otrzymuje świadectwo \u0003 \u0003\u0003\u0003 \u0003 Ǥ\u0003 W obszarze szkolnictwa wyższego \u0003 \u0003 sparcie osób z niepełnosprawnościami, które znalazło wyraz m.in. w ustawowym zobligowaniu uczelni do stwarzania takim osobom warunków do pełnego udziału w:\u0003 ‒\u0003procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia,\u0003 ‒\u0003kształceniu,\u0003 ‒\u0003prowadzeniu działalności naukowej.\u0003 W celu wsparcia tych zadań ministrowie nadzorujący uczelnie przekazują dotację podmiotową.\u0003 Środki finansowe z dotacji powinny być przeznaczone na zapewnienie kandydatom na studia, studentom, doktorantom i pracownikom warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia, do szkół doktorskich, kształceniu na studiach i w szkołach doktorskich lub prowadzeniu działalności naukowej.\u0003 Mogą one być wydatkowane m.in. na kursy języka migowego dla studentów, doktorantów oraz dla pracowników uczelni, specjalistyczne szkolenia, w tym umożliwiające orientację przestrzenną na terenie uczelni niepełnosprawnym studentom i doktorantom, udział w olimpiadach, w różnych wydarzeniach, zakup sprzętu i urządzeń specjalistycznych wspomagających proces dyda ǡ\u0003 zakup literatury specjalistycznej i naukowej do uczelnianych bibliotek dla potrzeb osób niepełnosprawnych, dostosowanie infrastruktury.\u0003 Ponadto z dotacji uczelnie mogą realizować wydatki na rzecz osób z niepełnosprawnościami, \u0003 eniem o stopniu niepełnosprawności oraz wydatki na rzecz osób \u0003 z niepełnosprawnościami bez stosownego orzeczenia. W tym celu uczelnie mogą opracować
\n
wewnętrzny regulamin, który określi kryteria kwalifikacji oraz formy pomocy Ȁ\u0003 \u0003 ownikom prowadzącym działalność naukową \u0003 z niepełnosprawnościami bez stosownego orzeczenia.\u0003 Narodowe Centrum Badań i Rozwoju prowadzi trzy konkursy współfinansowane z \u0003 uropejskich (PO WER), realizujące działania Programu Dostępność Plus w obszarze\u0003 \u0003 wyższego, ukierunkowane na zwiększenie dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.\u0003 Konkurs „Uczelnia dostępna” (trzy edycje), w ramach działania „Studia bez barier”, obejmuje wsparciem zmiany organizacyjne i podnoszenie świadomości i kompete \u0003 \u0003 \u0003\u0003 z zakresu niepełnosprawności poprzez realizację działań mających na celu zapewnienie przez uczelnię dostępności komunikacyjnej, administrowanych stron internetowych, narzędzi informatycznych, procedur kształcenia na poziomie wyższym, wprowadzenie do programów 67 Monitor Polski
\n
–69 – Poz. 843 kształcenia modyfikacji zapewniających ich dostępność dla studentów z niepełnosprawnościami oraz działań z zakresu dostępności architektonicznej. Bezpośrednią grupą docelową w projekcie są uczelnie, studenci oraz kadra uczelni (dydaktyczna, administracyjna i zarządzająca).\u0003 Konkurs „Projektowanie uniwersalne”, w ramach działania „Dostępność w programach kształcenia”, dotyczy opracowania i wdrożenia zajęć obowiązkowych w programie studiów, obejmujących projektowanie uniwersalne i umożliwiających studentom poznanie potrzeb osób \u0003niepełnosprawnościami oraz praktyczne zastosowanie zasad uniwersalnego projektowania produktów i usług. Odbiorcami wsparcia są zarówno studenci kierunków technicznych, jak \u0003pedagogicznych i artystycznych (między innymi architektury, architektury wnętrz, budownictwa, urbanistyki, informatyki, programowania, wzornictwa przemysłowego, inżynierii lądowej, projektowania, wzornictwa, pedagogiki).\u0003 Konkurs „Centrum wiedzy o dostępności”, w ramach działania „Centra wiedz\u0003 \u0003 uniwersalnego”, dotyczy utworzenia i wsparcia funkcjonowania w uczelniach centrum wiedzy \u0003dostępności, jako jednostki wspierającej stosowanie i upowszechnianie zasad projektowania uniwersalnego, m.in. poprzez działania upowszechniające zas\u0003\u0003ǡ\u0003 wpływające na podnoszenie kompetencji kadry uczelni w zakresie zasad projektowania uniwersalnego, prowadzenie kształcenia oraz działalności szkoleniowej w zakresie projektowania uniwersalnego z wykorzystaniem wiedzy i doświadczenia wiodących ekspertów \u0003uczelni polskich i zagranicznych, a także inicjowanie współpracy z otoczeniem społecznoǦ\u0003 Ǧgospodarczym w celu wypracowania innowacyjnych produktów i standardów dla usług \u0003\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003nego. Bezpośrednią grupą docelową w projekcie są przede wszystkim uczelnie, które chcą w ramach swojej struktury powołać centrum wiedzy o dostępności w wybranym przez siebie obszarze.\u0003 Ponadto Narodowe Centrum Badań i Rozwoju realizuje –\u0003 jako kolejne działa\u0003 \u0003 \u0003 Programu Dostępność Plus –\u0003 konkurs „Rzeczy są dla ludzi”, prowadzony jako zadanie zlecone przez ówczesne Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Celem konkursu jest wybranie do dofinansowania projektów, które w największym stopniu przyczynią się do poprawy jakości \u0003zapewnienia niezależności życia osób ze szczególnymi potrzebami. Środki przyznawane są na realizację badań przemysłowych, prac rozwojowych (obowiązkowych w projekcie) oraz prac przedwdrożeniowych. Wnioskodawca jest zobowiązany do\u0003 zastosowania wyników projektu
\n
\u0003praktyce. Konkurs skierowany jest do samodzielnych podmiotów, tj. jednostek naukowych, przedsiębiorstw i konsorcjów składających się maksymalnie z 4 podmiotów. Projekty w ramach konkursu muszą dotyczyć przynajmniej jednego z 23 zróżnicowanych tematów dotyczących technologii, narzędzi i innych rozwiązań dla osób ze szczególnymi potrzebamiǤ\u0003 Analiza sytuacji w obszarze dostępu do materiałów dydaktycznych dla kształcenia zawodowego pozwala stwierdzić, że zarówno nauczyciele, jak\u0003 \u0003uczniowie otrzymują niewystarczającą ilość odpowiednich materiałów multimedialnych wspierających proces kształcenia/uczenia się, dlatego tak ważne jest tworzenie eǦzasobów na potrzeby kształcenia zawodowego. \u0004\u0003 prowadzone są intensywne działania na rzecz tworzenia ogólnodostępnych i nowoczesnych edukacyjnych zasobów elektronicznych dla kształcenia zawodowego i doradztwa zawodowego, zgodnych z podstawami programowymi kształcenia w\u0003poszczególnych zawodach szkolnictwa branżowegoǤ\u0003Materiały te\u0003są znaczone zarówno do wykorzystania w procesie nauczania, jak i do doskonalenia umiejętności samodzielnego uczenia się wśród uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe\u0003\u0003osób dorosłych. Są \u0003Ǧmateriały multimedialne i\u0003 Ǥ\u0003 \u0003 68 Monitor Polski
\n
–70 – Poz. 843 są udostępnione na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej (ZPE) działającej pod adresem\u0003 https://zpe.gov.pl/. Uczniowie i nauczyciele mogą korzystać z nich bezpłatnie. Na platformie znajduje się dostęp m.in. do eǦmateriałów zawodoznawczych oraz zestawów edukacyjnych służących do nauki zawodowego języka obcego (angielskiego, a w przypadku niektórych zawodów również niemieckiego, francuskiego, hiszpańskiego i rosyjskiego) ukierunkowanego zawodowo w poszczególnych branżach. \u0003 Jednym z celów edukacji cyfrowej w dziedzinie kształcenia zawodowego jest upowszechnianie \u0003 materiałów multimedialnych w nauczaniu zawodu, w tym\u0003 Ǧzasobów dostępnych na platformie\u0003 https://zpe.gov.pl/, stałe ich aktualizowanie, a także poszerzanie \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Ǧmateriałów zawodoznawczych. W ramach konkursów realizowanych \u0003 z Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój zostanie opracowanych kolejnych 800 \u0003 Ǧmateriałów do kształcenia zawodowego dla poszczególnych zawodów szkolnictwa branżowego, które docelowo zostaną zamieszczone na platformie.\u0003 Osiągnięcie tego celu będzie realizowane przez następujące działania:\u0003 ͳȌ romowanie szkolnictwa branżowego w szkołach podstawowych poprzez promocję wśród \u0003 \u0003rodziców efektów\u0003 tego rodzaju kształcenia, współpracę z doradcami zawodoǡ\u0003 \u0003 \u0003Ǣ\u0003 ʹȌ worzenie ogólnodostępnych i nowoczesnych edukacyjnych zasobów elektronicznych dla kształcenia zawodowego i doradztwa zawodowego;\u0003 ͵Ȍ spieranie rozwoju współpracy szkół i placówek kształcenia zawodowego z ich otoczeniem,\u0003 \u0003tym zwłaszcza z pracodawcami i szkołami wyższymi (staże i praktyki dla uczniów \u0003przedsiębiorstwach, rozwój współpracy szkół z uczelniami) oraz urzędami pracy, w celu \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 w ścisłej współpracy z pracodawcami oraz zapoznania uczniów i nauczycieli z najnowszymi rozwiązaniami \u0003\u0003 Ǣ\u0003 ͶȌ zmocnienie oddziaływań profilaktycznych, zapobiegających występowaniu trudności \u0003uczeniu się i zachowaniu oraz wczesnej interwencji, w sytuacji, gdy pojawią się problemy \u0003tym zakresie, realizacji praktycznej nauki zawodu, realizację działań podejmowanych na rzecz młodzieży zagrożonej marginalizacją społecznąǢ\u0003 ͷȌ odniesienie jakości kształcenia w szkołach specjalnych przysposabiających do pracy \u0003dostosowanie oferty kształcenia do potrzeb lokalnego rynku pracyǢ\u0003 Ȍ \u0003\u0003 \u0003\u0003\u0003 Ǣ\u0003 Ȍ ziałania w zakresie powiązania kształcenia wyższego z potrzebami rynku pracy i praktyczną
\n
nauką zawodu:\u0003 Ȍ\u0003 \u0003\u0003studiówǡ\u0003 Ȍ\u0003podwyższenie jakości kształcenia oraz wartości dyplomów\u0003ukończenia studiówǡ\u0003 Ȍ\u0003 promocja studiów dualnych i kształcenia praktycznego\u0003 oraz studiów o kształceniu ǡ\u0003 \u0003 \u0003 Ȍ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ułatwiający naukę na poziomie wyższym mniej zamożnym \u0003\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003 Ǥ\u0003 69 Monitor Polski
\n
–71 – Harmonogram realizacji zadań\u0003 Termin realizacji zadań 2021 2022 Poz. 843 2023 2024 2025 2026 ͳ\u0003 ʹ\u0003 ͵\u0003 Ͷ\u0003 ͷ\u0003 Indykatywne źródła finansowania Koordynacja \u0003 \u0003 Budżet państwa\u0003 Budżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 \u0003\u0018\b Minister właściwy do spraw do spraw oświaty i wychowania\u0003 Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego\u0003\u0003\u0003 Minister właściwy do sp\u0003 \u0003 Powiatowe jednostki samorządu terytorialnego\u0003 Samorządy województw 70 2027 Monitor Polski
\n
–72 – Poz. 843 Działanie 1.7. Wdrożenie kompleksowego systemu pierwszego zatrudnienia młodzieży opartego o zintegrowane działania instytucji edukacyjnych, rynku pracy i integracji społecznej \u0015zpoczęcie przez młodego człowieka samodzielnego życia na własny rachunek wymaga spełnienia szeregu warunków odnoszących się przede wszystkim do nabycia kwalifikacji zawodowych adekwatnych do stale zmieniających się wymogów rynku pracy, podstawowych ncji społecznych, jak również nabycia umiejętności poruszania się na rynku pracy.
\n
Efektywne spełnienie tych warunków jest szczególnie istotne w przypadku pracy z osobami zagrożonymi marginalizacją społeczną, z natury rzeczy mających ograniczony dostęp zaró\u0003\u0003 nowoczesnych form edukacji nieformalnej, szkoleń zawodowych, jak i usług rynku pracy.\u0003 Jednocześnie ważne jest wzmacnianie programów edukacji liderów życia publicznego \u0003 i społecznego, w tym systemu identyfikacji liderów społecznych i wspieranie ich rǡ\u0003 podnoszenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych oraz podnoszenie umiejętności związanych z wykorzystywaniem technologii ICT i prowadzeniem działalności gospodarczejǤ\u0003 ͳȌ Wspierany będzie rozwój doradztwa zawodowego dla dzieci, młodzieży i dorosłych integrujący doradztwo zawodowe na rożnych etapach kształcenia i w procesie uczenia się przez całe życie. W tym celu wspierane będzie:\u0003 Ȍ zapewnienie dostępu do odpowiedniej informacji edukacyjnoǦzawodowej na różnych \u0003 ǡ\u0003 Ȍ rozwijanie podmiotowości uczniów\u0003 w procesie oceny swoich \u0003 \u0003 ǡ\u0003 Ȍ zapewnienie koordynacji zadań w zakresie doradztwa zawodowego, realizowanych przez poszczególne szkołyǢ\u0003 Ȍ Ȍ opracowanie materiałów dla wychowawców klas wszystkich typów szkół \u0003przeprowadzenie szkoleń dla osób realizujących zadania z zakresu doradztwa zawodowego w szkołach podstawowych, ponadpodstawowych oraz poradniach Ǧ ǡ\u0003 zainteresowań opracowanie rozwiązań w zakresie włączenia lekarzy medycyny pracy w proces doradztwa w zakresie wyboru kierunku dalszego kształcenia i zawodu dla uczniów szkół ǡ\u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 występują u ucznia ograniczenia w tym wyborze uwarunkowane stanem zdrowia lub niepełnosprawnościąǡ\u0003 ʹȌ Opracowanie i wdrożenie systemowych, międzysektorowych rozwiązań w zakresie wspierania procesu przejścia młodych ludzi z systemu edukacji na rynek pracyǢ\u0003 ͵Ȍ Analiza dotychczas funkcjonujących instrumentów skierowanych do osób bezrobotnych, które nie przekroczyły 30. roku życia\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 instrumentów w celu przełamania barier utrudniających danej grupie osób wejście na rynek Ǣ\u0003 ͶȌ Wspierane będą programy specjalnie adresowane do młodzieży (w tym młodzieży \u0003niepełnosprawnościami) realizowane przez podmioty ekonomii społec\u0003 ȋ\u0003 \u0003 organizacje obywatelskie) oraz jednostki samorządu terytorialnegoǡ\u0003\u0003ǣ\u0003 71 Monitor Polski
\n
–73 – Poz. 843 Ȍ\u0003 osoby młode opuszczające pieczę zastępcą będą uwzględnione w katalogu osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, określonym na potrzeby definicji przedsiębiorstwa społe \u0003–\u0003jako uprawnione do jego zakładaniaǡ\u0003 Ȍ\u0003 \u0003 \u0003 wybranych działań\u0003 adresowanych do podmiotów zatrudnienia socjalnego uwzględnione będą \u0003adresowane do młodzieży, w szczególności ze środowisk zagrożonych wykluczeniem społecznym, których cel\u0003\u0003\u0003 \u0003 ryzykownym, oraz wspieranie osób młodych w przezwyciężaniu przyczyn powodujących wykluczenie społeczneǡ\u0003 Ȍ\u0003 realizowane będą działania o charakterze edukacyjnym, koncentrujące się na promowaniu współpracy, solidarności, wolo\u0003 \u0003 Ǣ\u0003 ziałania \u0003 obejmować będą m.in. angażowanie uczniów w przedsięwzięcia na rzecz społeczności Ǣ\u0003 ͷȌ Wspierane będą działania na rzecz młodzieży z młodzieżowych ośrodków wychowawczych \u0003młodzieżowych ośrodków socjoterapii, mających na celu przygotowanie wychowanków do samodzielnego funkcjonowania po opuszczeniu ośrodka poprzez organizację dodatkowego wsparcia w zakresie umiejętności społecznych i\u0003zawodowych dzięki realizacji programów aktywizacji wychowanków, w tym:\u0003 Ȍ Ȍ \u0003petencji zawodowych i społecznych niezbędnych m.in. w\u0003\u0003 \u0003\u0003ǡ\u0003 likwidacja opóźnień edukacyjnych uwarunkowanych różnymi przyczynami, m.in. wynikających z sytuacji życiowej lub zaburzeń rozwojowych.\u0003 \u0003 \u0003 \u0003ń\u0003 \u0003 Termin realizacji zadań \u0003 2021 Koordynacja 2023 2024 2025 2026 2027 ͳ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ͵\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ʹ\u0003 Indykatywne źródła finansowania 2022 Ͷ\u0003 ͷ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Budżet państwa\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003\u0013 \u0003 Budżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 \u0003\u0018\b\u0003 \u0010\u0003właściwy do spraw do spraw oświaty i wychowania\u0003 Minister właściwy do spraw pracy\u0003 Minister właściwy do spraw zdrowia\u0003 Samorządy województw\u0003 72 \u0003 \u0003 \u0003 Monitor Polski Priorytet II.
\n
–74 – Poz. 843 Przeciwdziałanie bezdomności i wykluczeniu mieszkaniowemu Polityka społeczna przeciwdziała i rozwiązuje problem bezdomności oraz wspiera rozwój mieszkalnictwa społecznego jako istoty bezpieczeństwa socjalnego umożliwiającego aktywność społeczną i zawodową osób zagrożonych wykluczeniem. Na bezdomność z pewnością mają wpływ takie czynnikiǡ\u0003 ǣ\u0003 \u0003 ja mieszkaniowa, utrudniony dostęp do rynku pracy, \u0003tym długotrwałe bezrobocie, ubóstwo, pozbawienie mieszkania (eksmisja), brak miejsca do mieszkania po opuszczeniu różnego typu instytucji (np. po powrocie z zakładu karnego, \u0003\u0003 ǡ\u0003\u0003powrocie ze szpitala psychiatrycznego) połączony z brakiem lub niewystarczającą integracją społeczną. Do krytycznych sytuacji życiowych, które mogą wpływać na sytuację zagrożenia bezdomnością, zaliczyć należy również rozpad rodziny i patologie życia nego (często związane z przemocą domową). Specjaliści pracujący z osobami bezdomnymi wskazują, że różnego rodzaju typologie i schematy nie są w stanie objąć swoim zakresem różnorodności powodów, dla których osoby tracą swoje miejsce zamieszkania. W tym kontekście podkreśla się, że bardzo często nie można mówić o jednej głównej przyczynie bezdomności, ale \u0003współwystępowaniu wielu krytycznych zdarzeń w życiu człowieka, które w konsekwencji prowadzą do stanu wykluczenia. Należy mieć na względzie, iż grupa osó\u0003 \u0003 \u0003 zbiorowość wewnętrznie różnorodna. Możemy wyróżnić zarówno osoby przebywające \u0003specjalnych placówkach, ale też takie, które nie posiadają dachu nad głową i za swoje miejsca przebywania przyjmują miejsca publiczne. Biorąc pod uwagę, że długotrwałe przebywanie \u0003placówkach wieloosobowych pogłębia wykluczenie społeczneǡ\u0003 Ǥ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 konieczności podejmowania decyzji za własne życieǡ\u0003należy wprowadzać kompleksowe działania \u0003obszarze przejścia od świadczenia usług dla osób bezdomnych w instytucjach do usług środowiskowych poprzez rozwój mieszkalnictwa oraz zapewnienia usług wspierających powrót osób bezdomnych do społeczeństwa. Ma to szczególne znaczenie w przypadku młodych osób \u0003–\u0003zarówno wychowujących się w rodzinach dysfunkcyjnych, jak również mających za sobą pobyt w instytucjonalnej pieczy zastępczej lub różnego rodzaju placówkach dla młodzieży –\u0003 u których przebywanie w warunkach instytucjonalnych utrwala deficyty w zakresie kompetencji społecznych i emocjonalnych umożliwiających samodzielne funkcjonowanie \u0003społeczeństwie. Niejednokrotnie instytucje w których wychowują się dzieci zapewniają
\n
optymalne warunki bytowe dla grup, ale nie zawsze mogą zaspokajać indywidualne potrzeby rozwojowe. Raport z badania dostępności rozwiązań mieszkaniowych w pomocy osobom doświadczającym bezdomności͵\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 mieszkaniowymi i świadomość ich znacznie większej, w porównaniu z rozwiązaniami instytucjonalnymi, skuteczności. Wskazuje przede wszystkim na konieczność adaptacji różnorodnych rozwiązań mieszkaniowych do lokalnych warunków i możliwości, a także potrzebę \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 „Najpierw mieszkanie”ȋ \u0003 Ȍ”͵ǡ\u0003 mającym na celu zapewnienie wsparcia osobom, które z różnych przyczyn nie są w stanie sprostać warunkom obowiązującym w systemie instytucjonalnym.\u0003 Dlatego w ramach niwelowania skutków bezdomności oraz profilaktyki w\u0003zakresie tego rodzaju wykluczenia społecznego do realizacji zaplanowano następujące działania, opracowane z uwzględnieni\u0003 \u0003 \u0003\u0003 ͵\u0003Usługi mieszkaniowe w pomocy osobom bezdomnym. Raport z badania ankietowego [N=297] oraz wywiadów indywidualnych, Paweł Korliński, Piotr Olech, Jakub Wilczek, Zabrze 2020.\u0003 ͵\u0003 Program „Najpierw mieszkanie” (ang. „Housing First”) zakłada zapewnienie osobie bezdomnej, doświadczającej często kryzysu psychicznego i uzależnienia, samodzielnego mieszkania jako warunku rozpoczynającego terapię, na którym można oprzeć dalsze indywidualne działania. Zapewnienie bezpieczeństwa mieszkaniowego jest podstawą do dalszych działań społecznych na którym opierają się dalsze działania specjalistyczne o charakterze zindywidualizowanym. Program został opracowany przez psychologa klinicznego Sama Tsemberisa, zajmującego się problemem bezdomności i wdrażany początkowo przez organizację Pathways to \u0003\u0003\u0011\u0003 \u0003\u0003\u0003ͻͲǤ\u0003\u001b\u001b\u0003Ǥ\u0003 73 Monitor Polski
\n
–75 – Poz. 843 w materiałach eksperckiej grupy roboczej, pracującej nad zagadnieniami związanymi z obszarem bezdomności.\u0003 Działanie 2.1. Wsparcie osób zagrożonych kryzysem bezdomności ͳȌ Opracowanie i uregulowanie form wsparcia mieszkaniowego osób opuszczających pieczę zastępczą oraz placówki, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. \u0003pomocy społecznej \u0003 \u0003ǣ\u0003\u0003 Ȍ \u0003diagnozowanie i monitorowanie grup zagrożonych bezdomnością, w tym usamodzielniających się osób z rodzin defawory ǡ\u0003\u0003 Ȍ zapobieganie bezdomności osób usamodzielniających się poprzez wdrożenie \u0003 \u0003pogłębionych programów przygotowujących o\u0003samodzielnego życia obejmujących trening samodzielności oraz zapewnienie lokaliǢ\u0003\u0003 ʹȌ Opracowanie i wdrożenie modelu działań zapobiegających zadłużeniom, eksmisjom \u0003bezdomności przez:\u0003 \u0003 Ȍ skoordynowanie różnych elementów systemu, w tym usprawnienie komunikacji oraz uporządkowanie działań na gruncie pomocy społecznej, jak i całej polityki społecznej, \u0003celu zintegrowania usług w obszarze prewencji przed eksmisją i bezdomnością \u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003 ǡ\u0003 Ȍ \u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003 \u0003 \u0003\u0003 ǡ\u0003\u0003 a także uspójnianie działań samorządów lokalnych, przy udziale ROPS, mające na celu ǤǤǣ\u0003\u0003
\n
•wsparcie osób zagrożonych bezdomnością i wykluczeniem mieszkaniowym,\u0003
\n
•przeciwdziałanie zadłużeniom,\u0003
\n
•wypracowywanie dobrych praktyk i schematów działania stosowanych wobec osób zagrożonych zadłużeniem, bezdomnością i wykluczeniem mieǡ\u0003\u0003 Ȍ opracowanie wojewódzkich programów rozwiązywania kryzysu bezdomności oraz mieszkalnictwa społecznego jako bazy do tworzenia gminnych programów zapobiegania bezdomności, wsparcia osób w kryzysie bezdomności, mieszkalnictwa społecznegoǡ\u0003 Ȍ wdrożenie intensywnych programów reintegracji społecznej i zawodowej skierowanych do osób wobec których zasądzono eksmisję, oczekujących na eksmisję, \u0003 \u0003przebywających w lokalach socjalnych i pomieszczeniach Ǣ\u0003 \u0003programów integracyjnych „ostatniej szansy” dla\u0003osób, wobec których zasądzono już eksmisjęǢ\u0003 ͵Ȍ Opracowanie i wdrożenie modelu pracy z osobami osadzonymi w zakładach penitencjarnych, pod kątem zapobiegania bezdomności po ich wyjściu na wolność przez:\u0003 Ȍ wspieranie współpracy instytucji pomocy społecznej oraz zakładów penitencjarnych \u0003 w przygotowaniu osadzonych do wyjścia na wolnośćǡ\u0003 74 Monitor Polski
\n
–76 – Poz. 843 Ȍ zapobieganie bezdomności osób opuszczających instytucje –\u0003zakłady penitencjarne, placówki resocjalizacyjne, formy pieczy zastępczej\u0003–\u0003\u0003my zapewniające \u0003Ǥ\u0003 Działanie 2.2. Opracowanie i wdrożenie rozwiązań na rzecz przejścia ze wsparcia instytucjonalnego do wsparcia w formie mieszkaniowej ͳȌ Rozwój i wspieranie różnych form mieszkalnictwa jako narzędzi dedykowanych rozwiązywaniu\u0003kryzysu bezdomności, w tym:\u0003 Ȍ zwiększanie zasobu mieszkań dostępnych cenowo (lokale stanowiące mieszkaniowy zasób gminy, mieszkania z zasobów społecznych inicjatyw mieszkaniowych, mieszkania w zasobach społecznych agencji najmu oraz inne) o\u0003\u0003 dardzie połączone z systemem adekwatnego wsparcia finansowego (obejmującego dodatki mieszkaniowe czy dopłaty do czynszu) poprzez rozwój instrumentów finansowych w obszarze polityki mieszkaniowej,\u0003 Ȍ wprowadzenie obowiązku opracowania przez samorządy terytorialne zapisów odnoszących się do problemu rozwiązywania bezdomności w strategiach rozwiązywania problemów społecznych,\u0003 Ȍ działania informacyjne oraz doradcze przy udziale ROPS, skierowane do jednostek samorządu terytorialnego, w zakresie sposobów gospodarowani\u0003 \u0003 zasobem mieszkaniowym, w szczególności z udziałem społecznych agencji najmu,\u0003 Ȍ podjęcie działań zmierzających do wprowadzenia instrumentów regulacyjnych, które umożliwiłyby gminom racjonalne gospodarowanie posiadanym zasobem \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 osób najbardziej potrzebującychǢ\u0003 ʹȌ Opracowanie i wdrożenie rozwiązań mieszkaniowych dla osób zagrożonych bezdomnością oraz wychodzących z kryzysu bezdomności, wymagających wsparcia \u0003 \u0003\u0003\u0003ǣ\u0003 Ȍ zintegrowanie różnych systemów i instytucji pomocy jednostkom i rodzinom \u0003sytuacjach kryzysowych z systemem zarządzania mieszkalnictwem społecznym,\u0003 Ȍ tworzenie i propagowanie rozwiązań opartych na formule najmu społecznego uzupełnionego świadczeniem usług, dedykowanych w szczególności młodym osobom usamodzielniającym się zagrożonym bezdomnością czy wychodzącym \u0003kryzysu bezdomności),\u0003 Ȍ rozwój usług mieszkalnictwa powiązanych ze wsparciem dla osób zagrożonych bezdomnością i osób bezdomnych o\u0003szczególnych potrzebach, zwłaszcza \u0003\u0003\u0003\u0003Ǣ\u0003 ͵Ȍ Rozwój programów przeciwdziałania bezdomności opartych na modelu „Najpierw mieszkanie” („Housing First”):\u0003 75 Monitor Polski
\n
–77 – Poz. 843 Ȍ popularyzowanie wiedzy o modelu „Najpierw mieszkanie” („Housing First”),\u0003 Ȍ \u0003 i propagowanie mieszkaniowych programów rozwiazywania problemu bezdomności opartych o ideę “Najpierw mieszkanie” („Housing First”);\u0003 ͶȌ Rozwijanie alternatywnych funkcji poszczególnych instytucjonalnych form udzielania \u0003 \u0003\u0003Ǥ\u0003 Działanie 2.3. Rozwiązywanie problemu bezdomności\u0003 ͳȌ Rozwój i zwiększenie dostępności do instrumentów wsparcia osób bezdomnych, \u0003szczególności uregulowanych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, \u0003\u0003 \u0003\u0003 \u0003\u0003 Ǣ\u0003 ʹȌ Wprowadzenie rozwiązań prawnych umożliwiających wspieranie wychodzenia \u0003 z bezdomności jako kontynuację interwencyjnej pomocy doraźnej świadczonej przez Ǣ\u0003 ͵Ȍ Zintensyfikowanie współpracy międzysektorowej w zakresie kompleksowej p \u0003 osobom w kryzysie bezdomności;\u0003 ͶȌ Rozwój i podnoszenie jakości usług świadczonych osobom bezdomnym, ze szczególnym uwzględnieniem bezdomnych osób starszych potrzebujących wsparcia w codziennym \u0003ǣ\u0003 Ȍ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 interwencji, w szczególności rozwijanie specjalistycznego wsparcia w środowisku\u0003 rozwój usług „outreach”, w tym \u0003 skierowanego do grupy osób bezdomnych przebywających \u0003\u0003 \u0003\u0003 \u0003 ǡ\u0003 Ȍ\u0003 zapewnienie usług mających na celu włączenie w system wsparcia instytucjonalnego, \u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003programów aktywizacyjnych,\u0003 Ȍ\u0003 realizację programu resortowego, zawierającego metody i sposoby rozwiązywania problemu bezdomności,\u0003 Ȍ\u0003 enie osobom w kryzysie bezdomności, zgodnej z ich możliwościami \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003\u0003 w usamodzielnianiu poprzez wprowadzanie i upowszechnianie podejść i programów, których istotnym aspektem jest aktywna rola wspieranych osóbǤ\u0003 Działanie 2.4. Diagnozowanie problemu bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego \u0003 ͳȌ Monitorowanie skali zjawiska bezdomności poprzez prowadzone cyklicznie Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych, którego realizacja koordynowana jest\u0003 przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej͵ͺǢ\u0003 ʹȌ Badanie i ewaluacja funkcjonujących rozwiązań w zakresie przeciwdziałania bezdomności i ich adaptacja do zmieniających się potrzeb populacji osób bezdomnych, \u0003 \u0003\u0003 \u0003 \u0003\u0003\u0003 \u0003\u0003Ǣ\u0003 ͵ͺ\u0003Celem badania jest określenie liczby osób bezdomnych, które stanowi niezbędny wstęp do wszelkich dalszych działań zmierzający
\n
\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 skutków bezdomności oraz kształtowania kierunków polityki społecznej na szczeblu centralnym, wojewódzkim i gminnym.\u0003 76 Monitor Polski
\n
–78 – Poz. 843 ͵Ȍ Rozwój statystyki publicznej w obszarze mieszkalnictwa i bezdomności prowadzonej przez Główny Urząd Statystyczny, we współpracy z Ministerstwem Rodziny i Polityki Społecznej;\u0003 ͶȌ Współpraca międzysektorow\u0003\u0003\u0003\u0003ń \u0003\u0003\u0003 bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego.\u0003 \u0003 \u0003 \u0003zadań\u0003 \u0003 Termin realizacji zadań \u0003 2021 Koordynacja 2023 2024 2025 2026 2027 ͳ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ͵\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ʹ\u0003 Indykatywne źródła finansowania 2022 Ͷ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Budżet państwa\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Budżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 \u0003\u0018\b\u0003 Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego\u0003 Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003 \u0003 Samorządy województw\u0003 Samorządy gmin\u0003 Podstawę dla prowadzonej obecnie polityki mieszkaniowej stanowi NPM, przyjęty uchwałą \u0003ͳͳͷ\u0003 Rady Ministrów \u0003 27 września 2016 r.\u0003 \u0003sprawie przyjęcia Narodowego Programu Mieszkaniowego. NPM jest jednym z autonomicznych narzędzi służących realizacji\u0003 „Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”. Jako dokument strategiczny określa cele polityki mieszkaniowej państwa w perspektywie do 2030 r.\u0003 W wyniku przeprowadzonej diagnozy zidentyfikowane zostały główne wyzwania, którym odpowiadają trzy główne cele progǣ\u0003 ͳȌ większenie dostępu do mieszkań dla osób o dochodach uniemożliwiających obecnie nabycie lub wynajęcie mies\u0003\u0003 \u0003 Ǣ\u0003 \u0003\u0003ʹͲ͵Ͳ\u0003Ǥ\u0003liczba mieszkań przypadająca na 1 tys. mieszkańców powinna osiągnąć wysokość mieszczącą się\u0003 w aktualnej średniej Unii EuropejskiejǢ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 wskaźnika z obecnego poziomu 363 do 435 mieszkań na 1000 osóbǢ\u0003 ʹȌ większenie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym ze względu na niskie dochody lub szczególnie trudną sytuację życiową;\u0003 \u0003\u0003ʹͲ͵Ͳ\u0003Ǥ\u0003samorządy gminne powinny dysponować możliwościami zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wszystkich gospodarstw domowych oczekujących aktualnie na \u0003\u0003\u0003Ǣ\u0003edług stan\u0003\u0003 \u0003ʹͲͳͶ\u0003Ǥ\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003 oczekiwało 1ͷǡʹ\u0003Ǥ\u0003\u0003 Ǣ\u0003 ͵Ȍ \u0003 ków mieszkaniowych społeczeństwa, stanu mieszkaniowych oraz zwiększenie efektywności energetycznejǤ\u0003 77 technicznego zasobów\u0003 Monitor Polski
\n
–79 – Poz. 843 \u0007 \u0003\u0003ʹͲ͵Ͳ\u0003Ǥ\u0003 \u0003ób mieszkających w warunkach substandardowych (ze względu \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 przeludnienie) powinna się obniżyć o 2 mln osób (z ok. 5,3 mln do ok. 3,3 mln).\u0003 \u0013\u0003wszystkie budynki, które zostaną zaplanowane po 1\u0003 \u00032021 r., będą musiały spełniać wymagania oszczędności energii i izolacyjności cieplnej dla tzw. budynku o niskim zużyciu energii. Oznacza to, że budynki zwiększające bazę mieszkaniową zarówno socjalną, jak \u0003\u0003 e będą wpływały na ograniczenie kosztów bytowych związanych \u0003 z energią, co wpłynie na\u0003ograniczenie ubóstwa energetycznego.\u0003 Aby osiągnąć założone cele, w NPM zaproponowano szereg działań służących wsparciu \u0003\u0003ǣ\u0003ǡ\u0003 nym, społecznym i regulacyjnymǤ\u0003 Podstawę działań przyczyniających się do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, zaplanowanych w NPM, stanowi pakiet „Mieszkanie+”. Obejmuje on zróżnicowane, ale wzajemnie się uzupełniające rozwiązania służące poprawie dostępności mieszkań, zwłaszcza dla osób \u0003dochodach utrudniających samodzielne nabycie lub wynajęcie mieszkania na zasadach Ǥ\u0003 W ramach pakietu „Mieszkanie+” realizowane są:\u0003
\n
•program budowy dostępnych mieszkań na wynajem (w tym z opcją dojścia do własności) \u0003ramach inwestycji prowadzonych z wykorzystaniem aktywów Banku Gospodarstwa Krajowego i Polskiego Funduszu Rozwoju (koordynacja: spółka PFR Nieruchomości S.A.);\u0003
\n
•zintegrowany program wsparcia społecznego budownictwa czynszowego, obejmujący \u0003 arcia budownictwa socjalnego dla osób o najniższych dochodach realizowany \u0003 \u0003 ȋ ǣ\u0003 \u0005\u0003 \u0003 \u000eȌ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 społecznego budownictwa czynszowego realizowany głównie przez TBSǦy oraz spółdzielnie \u0003ȋ ǣ\u0003\u0005\u0003 \u0003\u000eȌǤ\u0003 Ostatnim elementem pakietu jest program dopłat do czynszu „Mieszkanie na Start”, realizowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych lata \u0003 \u0003 \u0003 ȋ\u0007Ǥ\u0003 \u0018Ǥ\u0003 \u0003 ʹͲʹͲ\u0003 Ǥ\u0003 Ǥ\u0003 ͷͷͳǡ\u0003\u0003 z późn. zm.). Oferuje on finansowe wsparcie dla najemców nowych mieszkań na wynajem, powstałych w\u0003ramach współpracy inwestorów z gminami.\u0003 78 Monitor Polski
\n
–80 – Poz. 843 Priorytet III. Usługi społeczne dla osób z niepełnosprawnościami, osób starszych i innych osób potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu Działania zaplanowane w Priorytecie III mają na celu rozwój usług środowiskowych dla osób, które potrzebują wsparcia \u0003 \u0003 \u0003 jak również są odpowiedzią na ideę procesu deinstytucjonalizacji usług społecznych rozumianego jako długofalowy proces przejścia od usług świadczonych w instytucjach do usług świadczonych w środowisku lokalnym, którego końcowym rezultatem będzie odejście od usług społecznych świadcz \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 rzecz usług społecznych świadczonych w środowisku lokalnym. Realizacja procesu będzie przebiegała poprzez wieloaspektowe wsparcie rodzin i osób oraz wypracowany system świadczenia usług w środowisku lokalnym. Proces deinstytucjonalizacji usług społecznych to proces wielopłaszczyznowy i wieloletni, wymagający zaangażowania instytucji z poziomu ǡ\u0003z poziomu regionalnego (województwa, powiaty, gminy), organizacji obywatelskich działających na rzecz interesariuszy usług społecznych oraz samych osób zainteresowanych.
\n
Działania w zakresie procesu deinstytucjonalizacji usług będą w pierwszej fazie koncentrować się na rozwoju usług środowiskowych w celu zapobiegania umieszczaniu osób w placówkach całodobowych, przeglądzie obowiązujących aktów prawnych, dokumentów strategicznych \u0003obowiązujących systemów świadczenia usług \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 deinstytucjonalizacji usług społecznych.\u0003 Działania te będą prowadzone zarówno na poziomie krajowym jak również regionalnym. Zostanie również przeprowadzony audyt instytucji zapewniających całodobową opiekę pod kątem zdiagnozowania osób potrzebujących wsparcia \u0003 \u0003 . Podnoszona przez organizacje obywatelskie, również w ramach \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 ąca niezasadności pobytu w placówkach osób, które już \u0003nich przebywają wymaga zbadania i określenia zasobów osobistych mieszkańców domów pomocy społecznej pod kątem możliwości ich zamieszkania w środowisku. Kolejnym punktem będą ewentualne zmiany w aktach\u0003 prawnych oraz rekomendacje dla jednostek samorządu terytorialnego. Zasadne jest, aby w przeprowadzenie audytu mieszkańców całodobowych placówek zostały zaangażowane Regionalne Ośrodki Polityki Społecznej. Działania zaplanowane w zakresie rozwoju usług środowiskowych stanowią podstawę dalszych działań w procesie deinstytucjonalizacji usług społecznych rozumianym jako proces przejścia od usług świadczonych w instytucjach do usług świadczonych w środowisku lokalnym.\u0003 Jednocześnie, ze względu na zachodzące zmiany demograficzne, obszary wiejskie potrzebują działań na rzecz włączenia społecznego osób niepełnosprawnych, starszych i kobiet, a także mające na celu zwiększanie dostępności usług opiekuńczych nad dziećmi oraz osobami starszymi na wsi. Dużą rolę w realizacji tego celu odgrywać będzie rozwój rolnictwa społecznego, które nabiera nowego znaczenia i jest szansą dla rolników oraz innych instytucji współpracujących \u0003 w zakresie rolnictwa oraz świadczenia usług społecznych. Rolnictwo społeczne z jednej strony ma na celu świadczenie usług na rzecz społeczeństwa, a z drugiej może być źródłem dywersyfikacji dochodów rolników.\u0003 W zakresie funkcjonujących domów pomocy społecznej będą prowadzone systematyczne działania w obszarze zmniejszania miejsc stacjonarnych w tych placówkach, wprowadzanie miejsc czasowego pobytu oraz zmiany prowadzące do zmniejszania miejsc stacjonarnych całodobowych na rzecz zwiększania miejsc dziennego pobytu oraz wykorzystania infrastruktury domów pomocy społecznej do realizacji wsparcia środowisǤ\u0003 \u001a\u0003 \u0003 \u0003
\n
79 Monitor Polski
\n
–81 – Poz. 843 zmniejszaniem się miejsc w placówkach opieki całodobowej zmniejszeniu ulegnie liczba personelu w nich zatrudniona. Dlatego personel zatrudniony w domach pomocy społecznej będzie przygotowywany\u0003(po odbyciu szkoleń) do realizacji usług w środowisku, co pozwoli na \u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003 Ǥ\u0003 Jednakże takie działania są silnie skorelowane z rozwojem usług środowiskowych, które powinny być rozwijane w pierwszej kolejności.\u0003 Dużą rolę w rozwoju usług środowiskowych mogą odegrać Centra Usług Społecznych (CUS) jako jednostki koordynujące wykonywanie środowiskowych usług społecznych na terenie gminy lub kilku gmin. CUS działają na podstawie ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez\u0003 centrum usług społecznych (Dz.\u0003 \u0018Ǥ\u0003 Ǥ\u0003 ͳͺͳͺȌǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 organizacyjna gminy i zarazem nowa instytucja lokalnej polityki społecznej. Celem tworzenia CUS jest koordynacja usług społecznych z różnych systemów\u0003pomocy społecznej, polityki rodzinnej, promocji i ochrony zdrowia, kultury, edukacji publicznej, polityki prorodzinnej, wspierania osób niepełnosprawnych. Mechanizmy oraz działania CUS określa ustawa o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznychǤ\u0003W rozwoju CUS istotne będą ka\u0003\u0003 \u0003 rozwoju usług świadczonych w środowiskach lokalnych, skierowane do osób zarządzających gminami i przedstawiające rozwój CUS jako jednostki koordynującej działania w\u0003\u0003 Ǥ\u0003 Należy jednak poczekać na pierwsze efekty działania CUS, które powstają ramach projektu konkursowego realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój.\u0003 Rozwój usług społecznych, zwłaszcza usług opiekuńczych, czy też z zakresu wsparcia osób wymagających zarówno pomocy o charakterze społecznym, jak i\u0003 zdrowotnym, odbywa się na zasadzie komplementarności z działaniami sektora ochrony zdrowia. Warto zaznaczyć, że \u0003 \u0003 \u0011\u0003 \u0013\u0003 \u0012 \u0003 \u0003 \u0013 \u0003 \u0003 \u0003 ʹͲͳ‒ʹͲʹʹ\u0003 zawierający cele związane m.in. z upowszechnieniem środowiskow\u0003\u0003 \u0003 opieki zdrowotnej, skoordynowaniem dostępnych form opieki i pomocy, or\u0003 \u0003 \u0003i dyskryminacji osób doświadczających zaburzeń psychicznych.\u0003 Od 2018 r. realizowany jest także program pilotażowy w centrach zdr\u0003 Ǥ\u0003\u0006\u0003 pilotażu jest przetestowanie środowiskowego modelu psychiatrycznej opieki zdrowotnej opartego na centrach zdrowia psychicznego, o których mowa w art. 5a ustawy z dnia 1994 r. \u0003 \u0003 \u0003\u0003 \u0003\u0003 ǣ\u0003
\n
ͳǤ\u0003 ǡ\u0003 ʹǤ\u0003ǡ\u0003 3. jakościowym,\u0003 4. równości i dostępności do świadczeń zdrowotnychǤ\u0003 Zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 kwietnia 2018 r. w sprawie programu pilotażowego w centra \u0003 \u0003 \u0003 ȋ\u0007Ǥ\u0003 \u0018Ǥ\u0003 \u0003 ʹͲʹͲ\u0003 Ǥ\u0003 Ǥ\u0003 ʹͲͺ\u0003 \u0003 ʹ͵ͶȌ\u0003 udzielanie świadczeń w ramach programu pilotażowego możliwe jest od 1\u0003 \u0003 ʹͲͳͺ\u0003 Ǥ\u0003 Nowelizacja rozporządzenia pilotażowego z dnia 21 grudnia 2020 r. wydłużyła czas trwania pilotażu do 31 grudnia 2022 r. Każdy podmiot zakwalifikowany do programu pilotażowego tworzy jedno centrum zdrowia psychicznego. Zadaniem realizatora programu pilotażowegoǡ\u0003 Ǥǣ\u0003\u0003 \u0003\u0003\u0003 \u0003 \u0003\u0003 ǡ\u0003 jest zapewnienie kompleksowej opieki psychiatrycznej (doraźnǡ\u0003 ǡ\u0003 środowiskowej, dziennej i całodobowej) dla dorosłej ludności zamieszkałej na obszarze jego 80 Monitor Polski
\n
–82 – Poz. 843 działania (od 50 do około 200 tys. mieszkańców). Łączna liczba populacji do objęcia opieką przez 33 centrów to około 3,8 mln osób z terenu całej \u0013Ǥ\u0003 W związku z potrzebą pilnych zmian w ochronie zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, Ministerstwo Zdrowia zajmuje się wdrożeniem reformy, której celem jest stworzenie ogólnokrajowego, kompleksowego systemu zapewniającego wsparcie pacjentom niepeł\u0003 doświadczającym zaburzeń psychicznych oraz ich rodzinom. Nowy model systemu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzież zakłada stworzenie sieci ośrodków w ramach trzech poziomów\u0003 referencyjnych. Każdy poziom referencyjny będzie udzielał pomocy \u0003 \u0003różnych potrzebach zdrowotnych. Celem reformy jest deinstytucjonalizacja systemu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży oraz zwiększenie roli świadczeń środowiskowych.
\n
Kluczową zmianą jest upowszechnienie pomocy udzielanej w nowopowstających placówkach \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 –\u0003 ośrodkach środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, w których pracują psycholodzy, psychoterapeuci i terapeuci środowiskowi. Pacjenci mogą skorzystać z oferty tych placówek bez skierowania lekarskiego. W ośrodkach tych pomoc mogą uzyskać osoby, które nie potrzebują diagnozy psychiatrycznej lub farmakoterapii. W przypadku wielu zaburzeń psychicznych, pojawiających się w dzieciństwie, można bowiem udzielić skutecznej pomocy za pomocą takich interwencji jak psychoterapia indywidualna i grupowa, terapia rodzinna czy praca z grupą rówieśniczą.\u0003 \u0012\u0003 ͳ\u0003 \u0003 ʹͲʹͲ\u0003 Ǥ\u0003 rozpoczęło działalność 139 ośrodków środowiskowej opieki \u0003 \u0003 ycznej (I poziom referencyjny). Ze względu na sytuację epidemiczną możliwość prowadzenia konkursów przez oddziały wojewódzkie była czasowo wstrzymana. Została ona przywrócona ustawą z dnia 7 października 2020 r. o zmianie niektórych \u0003\u0003 \u0003 ałania społecznoǦ \u0003\u0003\u0006\u0012\u0019 \u0007Ǧͳͻ\u0003ȋ\u0007Ǥ\u0003\u0018Ǥ\u0003Ǥ\u0003ͳͶȌǤ\u0003 Według aktualnych danych (kwiecień 2021 r.) dotyczących konkursów, świadczenia na I poziomie psychiatrii dziecięcej udzielane są w 214 miejscach. Obecnie oddziały wojewódzkie prowadzą ne postępowania konkursowe. Na kolejnym etapie rozpoczęte zostanie zawieranie kontraktów na II i III poziom referencyjny.\u0003 Wspieranie rozwoju usług społecznych wymaga odpowiedniego zagospodarowania potencjału sektora ekonomii społecznej. Podmioty ekonomii społecznej najczęściej zakorzenione \u0003lokalnych społecznościach, świadczą usługi odpowiednio dopasowane do indywidualnych potrzeb, jednocześnie wykorzystując zasoby tej wspólnoty. Warunki te sprzyjają pełniejszemu uczestnictwu osób korzystających z usług w życiu społeczności lokalnej, co z kolei jest istotnym elementem procesów deinstytucjonalizacji. Ponadto wspieranie udziału podmiotów ekonomii społecznej w realizacji usług społecznych sprzyja także tworzeniu miejsc pracy dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, co jest dodatkową, obok realizacji samej usługi społecznej korzyścią także dla lokalnej społeczności. Z tych względów konieczne jest nie tylko włączenie podmiotów ekonomii społecznej do realizacji usług społecznych, ale również stałe \u0003 ich zdolności do realizacji takich zadań. Szczegółowe działania w zakresie wspierania rozwoju ekonomii społecznej ujęte zostały w priorytecie 4 nie mniej odnoszą się one
\n
w szczególności do usług świadczonych na rzecz osób niepełnosprawnych, osób starszych\u0003\u0003 innych grup zagrożonych wykluczeniem społecznym. \u0003 Przedział czasowy poszczególnych działań związanych z deinstytucjonalizacją usług społecznych oraz osiągnięcie końcowych rezultatów można wstępnie określić do 2040 rǤǡ\u0003 \u0003 \u0003\u0003 81 Monitor Polski
\n
–83 – Poz. 843 \u0003 \u0003 \u0013ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0013\u0003 znalazły się działania możliwe do realizacji do ʹͲʹ\u0003Ǥ\u0003 Działania opracowano z uwzględnieniem propozycji zawartych w materiałach opracowanych \u0003\u0003 Ǥ\u0003 Wskazane w poszczególnych punktach działania w znaczny sposób wpłyną na poprawę sytuacji osób potrzebujących Ǥ\u0003 Działanie 3.1. Wsparcie osób z niepełnosprawnościami Osoby z niepełnosprawnościami są jedną z grup społecznych znajdujących się w centrum zainteresowania polityki społecznej. Wynika to z trudnego położenia tej grupy zarówno pod względem ekonomicznymǡ\u0003 jak również możliwości pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.
\n
Brak odpowiednich rozwiązań i adekwatnego wsparcia przekłada się na brak możliwości włączenia społecznego. Osoby z niepełnosprawnościami, z uwagi na różne rodzaje i stopień niepełnosprawnościǡ\u0003 wymagają różnych instrumentów wsparcia. Dlatego działania z zakresu polityki społecznej podejmowane na rzecz osób z niepełnosprawnościami muszą uwzględniać ich potrzeby w celu umożliwienia im pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.\u0003Niezwykle ważną\u0003 sprawą jest, aby osoby z niepełnosprawnościami otrzymywałyǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 szeroko rozumiane wsparcie w postaci usług środowiskowych, które wyelimin\u0003 konieczność umieszczania w placówkach z tzw. przyczyn społecznych czy też\u0003 \u0003 \u0003 „niedoboru” świadczenia usług. Usługi środowiskowe powinny wspierać niezależne życie i dawać ich użytkownikom możliwość wyboru oraz \u0003nad swoim życiemǤ\u0003 \u0003działania będą realizowane w sposób umożliwiający realizację procesu przejścia od usług świadczonych \u0003instytucjach do usług świadczonych w środowisku lokalnymǤ\u0003 Działania wskazane w \u000e\u0013\u0013\u0018\u001a\u0016\u0003 są spójne z działaniami \u0016\u0003 na rzecz Osób \u0003Niepełnosprawnościami 2021‒2030, której celem jest tworzenie ram\u0003\u0003ǡ\u0003\u0003 i horyzontalnej polityki społecznej względem osób z niepełnosprawnościami. Strategia przewiduje szereg działań, których celem jest poprawa sytuacji osób z niepełnosprawnościami \u0003różnych aspektach życia społecznego i zawodowe\u0003 \u0003 grupy osób. W dokumencie\u0003 została również podkreślona sytuacja ekonomiczna osób niepełnosprawnych. W ramach priorytetu \u0003 V Strategii zaplanowano działanie V.1.1. Modyfikacja systemu wsparcia finansowego adekwatnego do potrzeb i poziomu niepełnosprawności az działanie V. 1.2. Modyfikacja systemu świadczeń dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami, jak również działanie V. 1.3. Mechanizmy wspierające zapewnienie bezpiecznej przyszłości finansowej i majątkowej, które zakłada pogłębioną analizę \u0003 \u0003 e oraz wdrożenie rekomendacji prawnych i pozaprawnych w zakresie narzędzi wspierających bezpieczną przyszłość (m.in. finansową, prawną, organizacyjną) osób \u0003 z niepełnosprawnościami –\u0003 funduszów, trustów, fundacji, działających z udziałem \u0003 \u0003\u0003ństwa, stworzonych dla konkretnych osób, także w sytuacji gdy jej najbliższa rodzina nie będzie już miała możliwości udzielać jej wsparciaǤ\u0003\u001a\u0003 \u0016\u0003\u0003 \u0003 \u0013 \u0003 przewidziano działanie IV.1.4., które \u0003 poprawę funkcjonowania warsztatów tera\u0003 zajęciowej (WTZ) i wypracowanie nowych rozwiązań w zakresie rehabilitacji społecznej \u0003
\n
i zawodowej, umożliwiających aktywizację społeczną i zawodową ich uczestników oraz zapewnienie wsparcia adekwatnego do ich potrzeb i oczekiwań. \u0003 \u0003 \u0003 cjonowania WTZ są przedmiotem aktualnie realizowanegoǡ\u0003w ramach działania 2.6 PO WER \u0003 ǡ\u0003 „Aktywni niepełnosprawni –\u0003 narzędzia wsparcia samodzielności 82 Monitor Polski
\n
–84 – Poz. 843 osób niepełnosprawnych”. Jego celem jest \u0003\u0003 \u0003żenia do systemu prawnego zmodyfikowanych i nowych instrumentów w zakresie rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych zapewniających możliwie samodzielne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych w\u0003społeczeństwie oraz wypracowanie, przetestowanie, wdrożen\u0003 \u0003upowszechnienie standardu usług asystenckich świadczonych na rzecz osób niepełnosprawnychǤ Standard usługi asystenckiej na rzecz osób niepełnosprawnych, \u0003uwzględnieniem osób zamieszkałych na obszarach wiejskichǡ\u0003 ma obejmować zdefiniowanie usług asyst \u0003\u0003ustalenie ich zakresu, sposobu realizacji, rekrutacji i szkolenia asystentów, \u0003uwzględnieniem świadczenia tych usług przez osoby w wieku 50+, określenie grupy odbiorców usługi, źródeł i\u0003sposobu finansowania usług, a także umiejscowienie usług w\u0003\u0003 \u0003 osób niepełnoprawnychǤ\u0003 \u0003 \u0015\u0003będą\u0003następujące działania:\u0003 ͳȌ ealizacja działań wynikających z zapisów dokumentu Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami\u0003 ʹͲʹͳ‒2030, w tym działań w obszarze deinstytucjonalizacji wraz \u0003niem systemowych rozwiązań w zakresie usług społecznych wspierających niezależne życie osób niepełnosprawnych, mǤ\u0003Ǥǣ\u0003 Ȍ\u0003 uregulowanie systemowe na poziomie ustawowym oraz zapewnienie powszechności \u0003stałości usługi asystencji osobistej dla osób z różnymi niepełnosprawnościamiǡ\u0003 usługi opiekuńcze dla osób niepełnosprawnych,\u0003 Ȍ\u0003\u0003 uregulowanie systemowe opieki wytchnieniowej, świadczonej w formie długoterminowej lub krótkoterminowej i realizowanej przede wszystkim w miejscu zamieszkania osoby potrzebującej opieki wytchnieniowej (przy braku innej możliwości –\u0003 również w innym miejscu pobytu całodobowego lub dziennego), jako formy alternatywnej dla asystencji ǡ\u0003 Ȍ\u0003\u0003 uregulowanie na poziomie ustawowym usługi mieszkalnictwa wspomaganego, w tym dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności \u0003 rozwój mieszkalnictwa wspomaganego w celu zapobiegania umieszczaniu osób z niepełnosprawnościami \u0003 w instytucjach całodobowychǡ\u0003 Ȍ\u0003\u0003 zmiana nazwy usługi mieszkalnictwa chronionego (zawartej \u0003Ǥ\u0003ͷ͵\u0003\u0003\u0003 \u0003 społeczȌ\u0003 oraz rozwój mieszkalnictwa treningowego (pobyt czasowy) i wspierane\u0003 (pobyt na czas nieokreślony)ǡ\u0003 Ȍ\u0003\u0003 rozwój oferty środowiskowych domów samopomocy dla osób z niepełnosprawnościami wymagających intensywnego wsparcia, w tym mających niepełnosprawność sprzężonąǡ\u0003 Ȍ\u0003\u0003 rozwój Centrów OpiekuńczoǦ\u0010 \u0003\u0003\u0003\u0003ȋ\u0003\u0003 \u0003 alizację postanowień Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych) formy
\n
nastawionej na zmniejszenie liczby mieszkańców oraz na upodmiotowienie osób \u0003pełnosprawnościamiǢ\u0003 ʹȌ ealizacja działań wynikających z ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 20ʹͲ\u0003Ǥ\u0003Ǥ\u0003ͳͺ) (wcześniej Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych) ma na celu wsparcie społeczne, zawodoweǡ\u0003 \u0003 \u0003 finansowe osób niepełnosprawnych, w tym m.in. przez:\u0003 83 Monitor Polski
\n
–85 – Poz. 843 Ȍ realizację programów rządowych oraz resortowych finansowanych ze środków Funduszu\u0003 Solidarnościowego, w tym obejmujących realizację zadań własnych jednostek samorządu \u0003\u0003resie wsparcia osób niepełnosprawnych tj.: „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnościami”, „Centra opiekuńczoǦmieszkalne” i „Opieka wytchnieniowa”ǡ\u0003
\n
b)realizację zadań związanych z promowaniem i wspieraniem działań realizowanych \u0003 \u0003 \u0003 a osób niepełnosprawnych; z uwzględnieniem działań wynikających z obowiązujących aktów prawaǡ\u0003
\n
c)realizację zadań z zakresu innowacyjnych rozwiązań w\u0003zakresie wsparcia osób niepełnosprawnych, w tym nowoczesnych technologii wspomagającychǢ\u0003 ͵Ȍ ealizacja rządowego Programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”Ǣ\u0003 ͶȌ pracowanie uregulowań prawnych dotyczących rolnictwa społecznego, które pozwalałaby gospodarstwom rolnym świadczyć usługi społeczne (opiekuńcze, terapeutyczne \u0003 ȌǤ\u0003 \u0003 \u0003 ji zadań\u0003 \u0003 Termin realizacji zadań Indykatywne finansowania Koordynacja źródła \u0003 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 ͳ\u0003 ʹ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ͵\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Ͷ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 Budżet państwa\u0003 Fundusz Solidarnościowy\u0003 Budżet Programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem”\u0003 \u0003\u0013 \u0015\u0012\u0011\u0003 \u0005dżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 Budżet Programu Dostępność Plus\u0003 \u0003\u0018\b\u0003 Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego\u0003 Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania \u0003\u0003\u0003\u0003 \u0003 Minister właściwy do spraw rozwoju wsi\u0003 Minister właściwy do spraw zdrowia\u0003 Samorządy województw\u0003 \u0003 Samorządy gminne\u0003 Działanie 3.2. Wsparcie osób starszych w codziennym funkcjonowaniu, aktywizacja społeczna seniorów, przeciwdziałanie samotności Osoby wchodzące w okres starości mierzą się z wieloma wyzwaniamiǡ\u0003 Ǥ\u0003 ą\u0003 dotychczasowego stylu życia, a także ograniczenie\u0003lub zakończenie\u0003aktywności zawodowej. \u001a\u0003wielu przypadkach to także czas związany z prowadzeniem jednoosobowych gospodarstw \u0003 \u0003 aniczeniem środków finansowych wynikających z przejścia na emeryturę.
\n
Większość osób starszych pozostaje aktywna w środowisku rodzinnym i lokalnym. Jest jednak 84 Monitor Polski
\n
–86 – Poz. 843 grupa seniorów, która ze względu na pogarszające się zdrowie, czy brak możliwości sprawowania ieki przez członków rodziny potrzebuje wsparcia w czynnościach życia codziennego.
\n
Pogarszający się stan zdrowia, problemy z poruszaniem się, pamięcią oraz utrata niezależności zwiększają\u0003 ryzyko wykluczenia społecznego, izolacji społecznej, a w związku z ty\u0003 \u0003 samotności. Dlatego, w\u0003celu zapobiegania dezaktywizacji seniorów oraz wsparcia w codziennym ǡ\u0003 finansowane są programy w zakresie zróżnicowanego wsparciaǡ\u0003 stanowiące część polityki społecznej wobec osób starszych. \u0003 Realizacja działania będzie również możliwa \u0003 \u0003 społecznej funkcji gospodarstw rolnych, łączącej rolnictwo wielofunkcyjne i usługi o charakterze społecznym (lub zdrowotnym) na poziomie lokalnym, umożliwiające dywersyfikację dochodów rolników połączoną z szerszą ofertą usług socjalnych dla osób starszych i niepełnosprawnych.\u0003 W ramach Działania 3.2 będą realizowane następujące działania:\u0003 ͳȌ\u0003 ealizacja działań zaplanowanych w ramach Polityki społecznej wobec osób starszych 2030.
\n
Bezpieczeństwo – Uczestnictwo – Solidarność,\u0003przyjętej przez Radę Ministrów 26\u0003października 2018 r. Dokument określa najważniejsze kierunki polityki senioralnej w\u0003nadchodzących latach (do 2030 r.) i porządkuje działania wielu instytucji publicznych w\u0003\u0013 Ǥ\u0003„Polityka społeczna \u0003sób starszych 2030”\u0003\u0003\u0003\u0016\u0003\u0003 \u0003\u0012\u0003\u0015\u0003\u0003 roku 2020 (z perspektywą do 2030 rǤȌǤ\u0003 Działania zaplanowane w ramach Polityki społecznej wobec osób starszych 2030.
\n
Bezpieczeństwo –\u0003 \u0018 \u0003 –\u0003 Solidarność realizowane są\u0003 ǤǤ\u0003 \u0003następujących ǣ\u0003 Ȍ\u0003 kształtowania pozytywnego postrzegania starości w społeczeństwieǡ\u0003 Ȍ\u0003 wspierania wszelkich form aktywności obywatelskiej, społecznej, kulturalnej, artystycznej, sportowej i religijnej prowadzące do uczestnictwa w życiu społecznymǡ\u0003 Ȍ\u0003 tworzenia warunków umożliwiających wykorzystanie potencjału osób starszych jako aktywnych uczestników życia gospodarczego i rynku pracy, dostosowanych do ich możliwości psychofizycznych oraz sytuacji rodzinnejǡ\u0003 Ȍ\u0003 wspierania działań z zakresu\u0003 promocji zdrowia, profilaktyki chorób, dostępu do ǡ\u0003 \u0003\u0003 ǡ\u0003 Ȍ\u0003 tworzenia warunków do solidarności i integracji międzypokoleniowejǡ\u0003 Ȍ\u0003 zmniejszania skali zależności od innych poprzez ułatwienie dostępu do usług wzmacniających samodzielność oraz dostosowanie środowiska zamieszkania do możliwości funkcjonalnych\u0003 osób starszych\u0003 potrzebujących \u0003 \u0003 \u0003 Ǣ\u0003 ʹȌ\u0003 \u0003Programu wieloletniego „Senior+” na lata 2021‒2025Ǥ\u0003 Celem strategicznym Programu jest zwiększenie aktywnego uczestnictwa seniorów w\u0003życiu społecznym, poprzez dofinansowanie rozbudowy infrastruktury ośrodków wsparcia \u0003środowisku lokalnym oraz zwiększenie miejsc w ośrodkach wsparcia „Senior+”, tj. wsparcie działań jednostek samorządu \u0003w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów „Senior+” i\u0003Klubów „Senior+”.\u0003 \u0013\u0003\u0003 \u0003\u0003\u0003ǤǤǣ\u0003 Ȍ umożliwienie korzystania z oferty na rzecz społecznej aktywności,\u0003 85 Monitor Polski
\n
–87 – Poz. 843 Ȍ usługi w zakresie aktywności ruchowej lub kinezyterapii,\u0003 Ȍ y edukacyjnej, kulturalnej, rekreacyjnej i opiekuńczej –\u0003 w zależności od potrzeb stwierdzonych w środowisku lokalnym,\u0003 Ȍ zaktywizowanie i zaangażowanie seniorów w działania\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 środowiska lokalnegoǢ\u0003 Ȍ udostępnianie seniorom infrastruktury pozwalającej na aktywne spędzanie wolnego ǡ\u0003 ͵Ȍ\u0003 \u0003Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych AKTYWNI+ na lata 2021‒2025Ǥ\u0003 Celem głównym Programu jest zwiększenie uczestnictwa osób starszych we wszystkich dziedzinach życia społecznego poprzez wspieranie aktywności organizacji pozarządowych działających na rzecz seniorów.\u0003 Działania zaplanowane w Programie AKTYWNI+ będą realizowane m.in. przez:\u0003 Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ Ȍ wzbogacenie oferty zagospodarowania czasu wolnego dla osób starszych,\u0003 \u0003\u0003 h w pełnym udziale osób starszych w życiu społecznym i publicznym poprzez zwiększanie zakresu wykorzystywania nowoczesnych technologii w życiu osób starszych, a także zmniejszenie poziomu wykluczenia cyfrowego wśród osób ǡ\u0003 rozwijanie przedsiębiorczości społecznej oraz postaw aktywizujących do podejmowania \u0003\u0003\u0003ǡ\u0003 podejmowanie przez osoby starsze działań charytatywnych na rzecz innych osób, w tym ǡ\u0003 zwiększenie poziomu samoorganizacji środowiska osób starszych w życiu pu ǡ\u0003 rozwijanie kompetencji społecznych (wiedzy, umiejętności, postaw) wobec starości \u0003osób w każdym wieku,\u0003 budowanie pozytywnego wizerunku starzenia się i starości w uniwersalnej świadomości społecznej.\u0003 \u0003 Harmonogram realizacji zadań\u0003 \u0003 Termin realizacji zadań 2021 2022 2023 2024 2025 1 2 3 Indykatywne źródła finansowania Koordynacja Budżet państwa\u0003 Budżety jednostek samorządu terytorialnego\u0003 Budżety organizacji pozarządowych i innych podmiotów\u0003 Minister właściwy do\u0003\u0003 enia społecznego\u0003 Minister właściwy do spraw rozwoju wsi\u0003 \u001a\u0003 Interdyscyplinarna współpraca wszystkich podmiotów zaangażowanych w prowadzenie działań skierowanych do seniorów, \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 86 Monitor Polski
\n
–88 – Poz. 843 Działanie 3.3. Rozwój usług środowiskowych, dla osób starszych potrzebujących wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, w tym rozwój usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych w ramach systemu pomocy społecznej \u001a\u0003 ciągu najbliższych lat system\u0003 opieki długoterminowej \u0003 \u0003 \u0003 Ǥ\u0003 \u0007otyczą one między innymi rozwoju usług wspierających rodzinę, w tym opiekunów nieformalnych, rozwoju usług środowiskowych oraz deinstytucjonalizacji oznaczającej proces rozwoju usług świadczonych w środowisku domowym i lokalnym, w tym również usług profilaktycznych, które mają ograniczyć lub wyeliminować konieczność opieki instytucǤ\u0003 Osoby starsze stanowią znaczną grupę doświadczającą ograniczeń funkcjonalnych. Do tych osóbǡ\u0003 w zależności od potrzeb, oprócz usług o charakterze cało\u0003\u0003 \u0003\u0003 jest wsparcie w formie świadczeń pieniężnych, usług w środowisku domowym \u0003 Ǥ\u0003 Należy podkreślić, że udział osób powyżej 60Ǥ\u0003roku życia w\u0003populacji wzrósł w latach 2010‒ʹͲͳͺ\u0003 \u0003 ͳͻǡΨ\u0003 \u0003 ʹͶǡͺΨǡ\u0003 \u0003 \u0003 ją, że w ciągu najbliższej dekady udział osób powyżej \u0003 ͲǤ\u0003roku życia wzrośnie do 29%, zaś udział osób w tzw. „czwartym wieku” (po 80Ǥ\u0003roku życia) wzrośnie do 5,9%. Jednocześnie ta najstarsza grupa osób\u0003–\u0003\u0003osób z\u0003niepełnosprawnościami\u0003–\u0003 \u0003 największe potrzeby związane z potrzebą świadczeń opiekuńczych. Wynika z tego, że rola wsparcia, w tym w szczególności usług środowiskowych, będzie rosła wraz z rosnącymi potrzebami, do których istotnie przyczynia się wzrost liczby osób starszych związany \u0003 z postępującym procesem starzenia się populacjiǤ\u0003 W ostatnich latach zauważa się\u0003 również\u0003 zainteresowanie pomocą w formie świadczeń niepieniężnych z pomocy społecznej m.in. w formie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia, w tym np. w środowiskowych domach samopomocy, pobytu i usług w dom\u0003pomocy społecznejǡ\u0003\u0003\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003 Ǥ\u0003Wśród ww. form pomocy społecznej najliczniejszą grupę stanowią osoby, którym przyznano decyzją administracyjną usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania͵ͻǤ\u0003 \u001a\u0003 ʹͲͳͺ\u0003 Ǥ\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003ͳͳʹǡͻ\u0003Ǥ\u0003ǡ\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003ǡͺΨ\u0003\u0003\u0003\u0003 \u0003 \u0003ʹͲͳ\u0003Ǥ\u0003ȋͳͲͷǡ\u0003tys. osób) oraz o 13,6% w stosunku do 2016 r. (99,3 tys. osób). Udział tej grupy osób w\u0003 ywistej liczbie osób objętych pomocą społeczną, w porównaniu do udziału liczby osób korzystających z pomocy udzielanej w ramach środowiskowych domów samopomocy,
\n
domów pomocy społecznej lub mieszkań chronionych, również był najwyższy i wyniósł 8,7% \u0003 \u0003ʹͲͳͺ\u0003Ǥ\u0003ȋ\u0003\u0003ʹǡͷ\u0003Ǥ\u0003 . więcej niż w 2016\u0003ǤȌǤ\u0003Ze wsparcia udzielanego w ramach ŚDS w roku 2018 skorzystało 33,7 tys. osób. Jest to wzrost o 3,6% w\u0003stosunku do 2017 r. (32,5 tys. osób) oraz o 7,6% więcej niż\u0003 \u0003 ʹͲͳ\u0003 Ǥ\u0003 (31,3 tys. osób). Liczba osób korzystających z pomocy w formie mieszkania chronionego stanowi najmniej liczną grupę, w stosunku do wyżej omówionych –\u0003\u0003 \u0003 ʹͲͳͺ\u0003 Ǥ\u0003 pomocą w tej formie objęto 3,4 tys. osób. Należy jednak zaznaczyć, iż w przypadku beneficjentów pomocy w formie mieszkania chronionegǡ\u0003 \u0003 \u0003 Ǥ\u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 ʹͲͳͺ\u0003 Ǥ\u0003 został odnotowany najwyższy wzrost w porównaniu do danych za 2017\u0003 Ǥ\u0003 –\u0003 liczba osób korzystających wzrosła bowiem o 21,7%.\u0003 Biorąc pod uwagę wyzwania w zakresie usług świadczonych długoterminowo oraz fakt, że optymalnym i\u0003najbardziej przyjaznym rozwiązaniem dla osób starszych i\u0003potrzebujących \u0003\u0003 \u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003 w swoim własnym środowiskuǡ\u0003w Działaniu 3.3 będą realizowane działania, które to umożliwiąǡ\u0003 \u0003ǣ\u0003 ͵ͻ\u0003Usługi opiekuńcze ogółem, jako zadanie własne gminy o charakterze obowiązkowym, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 11 ustawy\u0003\u0003\u0003 ͳʹ\u0003 \u0003ʹͲͲͶ\u0003Ǥ\u0003o pomocy społecznej.\u0003 87 Monitor Polski
\n
–89 – Poz. 843 ͳȌ\u0003\u0003ałań na rzecz osób potrzebujących \u0003\u0003\u0003 usług w sposób umożliwiający zamieszkiwanie\u0003 jak najdłużej w środowisku rodzinnym i lokalnym, przy jednoczesnym zabezpieczeniu wszystkich niezbędnych potrzebǤ\u0003 \u0003 \u0007ziałani\u0003pozytywnie wpłyną\u0003na kondycję psychofizyczną osób potrzebujących wsparcia \u0003 ą\u0003 wydłużyć okres zachowania aktywności społecznej, dłuższe utrzymanie\u0003 samodzielności, \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ą konieczność przyznania wsparcia ǡ\u0003 Ǥ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 pomocy społecǤ\u0003 Działania będą miały również \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 aktywizacji członków rodzin, któr\u0003 \u0003 odciążenie w bezpośrednim sprawowaniu opieki będą mogli podjąć bądź utrzymać aktywność zawodową.\u0003Dlatego realizowane działania będą miały na celu zarówno wsparcie rodzinǡ\u0003\u0003 również przyczynią się do realizacji procesu przejścia od opieki instytucjonalnej do usług świadczonych w środowisku lokalnym.\u0003Realizacja działań nastąpi przez:\u0003 Ȍ\u0003 rozwój pomocy środowiskowej dla osób starszych i\u0003 potrzebują \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 w miejscu zamieszkania (usługi opiekuńcze, pomoc sąsiedzka, wolontariat opiekuńczy)ǡ\u0003 Ȍ\u0003 rozwój mieszkalnictwa dla osób starszych dostosowanego i doposażonego \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003pnia samodzielnościǡ\u0003 Ȍ\u0003 rozwój pomocy środowiskowej dla osób starszych potrzebujących\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ǡ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ȋ\u0003 \u0003 pobytu, gospodarstwa opiekuńcze)ǡ\u0003 Ȍ\u0003 rozwój rodzinnych domów pomocy, jako małych form pomocy oferujących usługi opiekuńcze\u0003dostosowane do potrzeb osób w celu zapewnienia niezależnego życiaǡ\u0003 Ȍ\u0003 \u0003\u0003\u0003\u0003\u0003\u0003ͳʹ\u0003 \u0003ʹͲͲͶ\u0003Ǥ\u0003o pomocy społecznej w zakresie przyznawania usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług\u0003opiekuńczych\u0003\u0003\u0003 \u0003–\u0003 \u0003będzie mogła zostać wydana już po faktycznym rozpoczęciu świadczenia niezbędnych w\u0003danym przypadku usługǡ\u0003 Ȍ\u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 \u0003 ͳʹ\u0003 \u0003 ʹͲͲͶ\u0003 Ǥ\u0003 o pomocy społecznej dotyczących zmiany nazewnictwa „mieszkania chronione”\u0003 ǣ\u0003 \u0003 \u0003