pomiarów o obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej podanej na tabliczce znamionowej instalacji.
\n
1)g´stoÊç stosowanego do badaƒ gazu ciek∏ego propan-butan w temperaturze odniesienia 15 °C; g´stoÊç powinna zawieraç si´ w granicach 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3;
\n
26.Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowych do wydawania mleka nale˝y okreÊliç wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
2)wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
a)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,9 qmax do qmax, podanego na tabliczce znamionowej odmierzacza (trzy pomiary),
\n
b)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,45 qmax do 0,55 qmax, podanego na tabliczce znamionowej odmierzacza (dwa pomiary),
\n
c)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,25 qmax do 0,35 qmax, podanego na tabliczce znamionowej odmierzacza (dwa pomiary),
\n
d)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od qmin do 1,1 qmin, podanego na tabliczce znamionowej odmierzacza (trzy pomiary).
\n
23.Podczas drugiego etapu legalizacji pierwotnej lub legalizacji ponownej odmierzacza gazu ciek∏ego propan-butan nale˝y okreÊliç:
\n
1)g´stoÊç stosowanego do badaƒ gazu ciek∏ego propan-butan w temperaturze odniesienia 15 °C; g´stoÊç ta powinna zawieraç si´ w granicach 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3;
\n
2)wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
a)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,9 qmax do qmax, podanego na tabliczce znamionowej odmierzacza (pi´ç pomiarów),
\n
b)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 1,0 qmin do 1,1 qmin, podanego na tabliczce znamionowej odmierzacza (pi´ç pomiarów).
\n
24.Podczas legalizacji pierwotnej instalacji pomiarowych do przyjmowania mleka nale˝y okreÊliç wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
1)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,9 qmax do qmax, podanego na tabliczce znamionowej instalacji (pi´ç pomiarów);
\n
2)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci qmax dla pi´ciu pomiarów o obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej podanej na tabliczce znamionowej instalacji.
\n
25.Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowych do przyjmowania mleka nale˝y okreÊliç wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
1)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,5 qmax do qmax, podanego na tabliczce znamionowej instalacji (trzy pomiary);
\n
1)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,9 qmax do qmax, podanego na tabliczce znamionowej instalacji (trzy pomiary);
\n
2)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od qmin do qmax dla trzech pomiarów o obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej podanej na tabliczce znamionowej instalacji.
\n
27.Podczas legalizacji ponownej instalacji pomiarowych do wydawania mleka nale˝y okreÊliç wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
1)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od 0,5 qmax do qmax, podanego na tabliczce znamionowej instalacji (trzy pomiary);
\n
2)przy dowolnej wartoÊci strumienia obj´toÊci zawartej w przedziale od qmin do qmax dla trzech pomiarów o obj´toÊci równej wartoÊci dawki minimalnej podanej na tabliczce znamionowej instalacji.
\n
28.Podczas legalizacji instalacji pomiarowych do gazu ciek∏ego propan-butan, przewoênych, nale˝y okreÊliç:
\n
1)g´stoÊç stosowanego do badaƒ gazu ciek∏ego propan-butan w temperaturze odniesienia 15 °C; g´stoÊç ta powinna zawieraç si´ w granicach 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3;
\n
2)wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
a)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci qmax uzyskanego przy maksymalnych obrotach pompy w instalacji oraz przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach instalacji (trzy pomiary),
\n
b)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci uzyskanego przy minimalnych obrotach pompy w instalacji oraz przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach instalacji (trzy pomiary),
\n
c)przy wartoÊci strumienia obj´toÊci instalacji zawartego w granicach od 0,28 qmax do 0,32 qmax uzyskanej przy pomocy zaworu regulacyjnego, przy ca∏kowicie otwartych pozosta∏ych zaworach instalacji i minimalnych obrotach pompy w instalacji.
\n
29.Podczas legalizacji instalacji pomiarowych do nape∏niania cystern gazem ciek∏ym propan-butan nale˝y okreÊliç:
\n
1)g´stoÊç stosowanego do badaƒ gazu ciek∏ego propan-butan w temperaturze odniesienia 15 °C; g´stoÊç ta powinna zawieraç si´ w granicach 0,539 g/cm3 do 0,569 g/cm3;
\n
2)wartoÊci wzgl´dnych b∏´dów wskazaƒ:
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4628 —
\n
a)przy wartoÊci strumienia masy lub obj´toÊci qmax uzyskanego przy ca∏kowicie otwartych wszystkich zaworach instalacji (trzy pomiary),
\n
b)przy wartoÊci strumienia masy lub obj´toÊci zawartej w granicach od 0,4(qmin + qmax) do 0,6(qmin + qmax) (trzy pomiary),
\n
c)przy wartoÊci strumienia masy lub obj´toÊci zawartej w granicach od qmin do 1,1 qmin, podanego na tabliczce znamionowej instalacji (trzy pomiary).
\n
Poz. 730 30. Schematy wzorcowe:
\n
1)schemat wzorcowy S 1 grawitacyjnej instalacji pomiarowej przewoênej z ciàg∏ym odprowadzaniem powietrza lub gazów na poziomie odniesienia:
\n
a)pozwala ona na pomiar przy wydawaniu z pustym w´˝em,
\n
b)musi byç pod∏àczona bezpoÊrednio i na sta∏e do ka˝dej komory, bez zastosowania kolektora ∏àczàcego, je˝eli zbiornik cysterny wyposa˝ony jest w kilka komór;
\n
ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 1:
\n
A F T1, T2 T1 T2 car C Vm I i II at H h — urzàdzenie przeciwwirowe, — filtr, musi byç on zaprojektowany i zainstalowany w taki sposób, aby móg∏ byç oczyszczany bez opró˝niania licznika obj´toÊci i naczynia przelewowego V1 lub wziernika V2, oraz umieszczony poni˝ej poziomu odniesienia, — sposoby pod∏àczenia urzàdzenia odpowietrzajàcego: — zawór odpowietrzajàcy i zawór zwrotny zamontowany w celu uniemo˝liwienia przep∏ywu gazu do instalacji pomiarowej, — powrót do zbiornika cysterny, — zawór zwrotny uniemo˝liwiajàcy przep∏yw gazu w przypadku termicznego nadciÊnienia w zbiorniku, — licznik obj´toÊci, — zawór odcinajàcy, — warianty instalacji pomiarowej do wydawania z pustym w´˝em:
\n
Wariant I: naczynie przelewowe z poziomem odniesienia, Wariant II: wziernik, s∏u˝àcy tak˝e jako przeziernik, — sta∏y otwór odpowietrzajàcy o przekroju wystarczajàcym do zapewnienia ciÊnienia w liczniku obj´toÊci równego co najmniej ciÊnieniu atmosferycznemu, w celu uzyskania sta∏ego odpowietrzenia mo˝e byç zainstalowana pozioma rurka bez zaworu, a je˝eli ta rurka jest po∏àczona z fazà gazowà zbiornika, to zawór zwrotny „car” nie jest wymagany, — wysokoÊç s∏upa cieczy, — wysokoÊç po∏o˝enia dna zbiornika cysterny okreÊlona wzgl´dem poziomu odniesienia; wysokoÊç ta musi byç wystarczajàca do zapewnienia strumienia obj´toÊci przynajmniej równego minimalnemu strumieniowi obj´toÊci cieczy, a˝ do ca∏kowitego opró˝nienia zbiornika cysterny;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4629 —
\n
2)schemat wzorcowy S 2 grawitacyjnej instalacji pomiarowej przewoênej bez ciàg∏ego odprowadzania powietrza lub gazów na poziomie odniesienia:
\n
a)pozwala ona na: — pomiar przy wydawaniu z pustym w´˝em, Poz. 730 — bezpoÊrednie wydawanie bez pomiaru, opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika cysterny bez przep∏ywu cieczy przez licznik obj´toÊci,
\n
b)rurociàg pomi´dzy komorami zbiornika cysterny i licznikami obj´toÊci musi byç stale pod∏àczony;
\n
ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 2 A R F PgS V1 T1, T2, T3, T4 T1 T2 T3 T4 C va I i II Vm at H h — urzàdzenie przeciwwirowe, — zawór trójdrogowy zapewniajàcy pomiar przy wydawaniu mierzonej cieczy oraz opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez wykonywania pomiaru, zawór ten mo˝e byç zastàpiony po∏àczeniem bezpoÊrednim, — filtr, zawór spustowy filtra mo˝na zastosowaç tylko wtedy, gdy jest wyposa˝ony w zawór uniemo˝liwiajàcy przep∏yw gazu do instalacji pomiarowej, — specjalny ekstraktor gazu, — wziernik specjalnego ekstraktora gazu, — sposoby pod∏àczenia urzàdzenia odpowietrzajàcego: — powrót do zbiornika, — po∏àczenie z atmosferà, — naczynie resztkowe, — zawór odpowietrzajàcy, — licznik obj´toÊci, — zawór sterowany automatycznie przez specjalny ekstraktor gazu, kiedy ciÊnienie jest zbyt niskie, aby zapobiec parowaniu w instalacji pomiarowej lub kiedy powstaje w specjalnym ekstraktorze gazu przestrzeƒ gazowa, zawór ten musi zamykaç si´ w przypadku awarii jego systemu sterujàcego, — warianty instalacji pomiarowej do wydawania z pustym w´˝em:
\n
Wariant I — naczynie przelewowe z poziomem odniesienia V2, Wariant II — wziernik, s∏u˝àcy tak˝e jako przeziernik V3, — zawór odcinajàcy, zawór zamykany automatycznie va i zawór odcinajàcy Vm mogà byç wykonane jako specjalny zawór wykonujàcy obie funkcje, przy czym obie funkcje muszà byç niezale˝ne od siebie, w wariancie II ten specjalny zawór musi byç umieszczony za wziernikiem V3, — odpowietrznik r´czny, mo˝e on byç automatyczny (np. automatycznie zamykany podczas dokonywania pomiarów i otwierany po ich zakoƒczeniu), — wysokoÊç s∏upa cieczy, — wysokoÊç po∏o˝enia dna zbiornika cysterny okreÊlona wzgl´dem poziomu odniesienia, musi byç ona wystarczajàca do zapewnienia strumienia obj´toÊci cieczy przynajmniej równego minimalnemu strumieniowi obj´toÊci a˝ do ca∏kowitego opró˝nienia zbiornika cysterny;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4630 —
\n
3)schemat wzorcowy S 3 instalacji pomiarowej przewoênej wyposa˝onej w pomp´, separator gazu i jeden lub dwa pe∏ne w´˝e:
\n
a)pozwala ona na: — pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym w´˝em, Poz. 730 — bezpoÊrednie wydawanie bez pomiaru (z pompà lub bez), opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez przep∏ywu cieczy przez licznik obj´toÊci,
\n
b)rurociàg pomi´dzy komorami zbiornika cysterny i licznikiem obj´toÊci musi byç stale pod∏àczony;
\n
ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 3 R1 — zawór trójdrogowy zapewniajàcy pomiar przy wydawaniu mierzonej cieczy oraz opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika cysterny bez wykonywania pomiaru, zawór ten mo˝e byç zastàpiony po∏àczeniem bezpoÊrednim, P — pompa, mo˝e to byç pompa pracujàca w dwóch kierunkach, pod warunkiem, ˝e pomi´dzy zaworem R2 i odgaênikiem Sg jest zamontowany zawór zwrotny, R2 — opcjonalny zawór dwukierunkowy, do wydawania bez pomiaru, F — filtr, mo˝e byç wyposa˝ony w zawór spustowy, Sg — odgaênik, poziom cieczy w odgaêniku musi byç wy˝szy od poziomu cieczy w liczniku obj´toÊci, T1, T2 — sposoby pod∏àczenia urzàdzenia odpowietrzajàcego:
\n
T1 — powrót do zbiornika, T2 — powrót do zbiornika przez naczynie resztkowe, C — licznik obj´toÊci, Vm — zawór odcinajàcy, cl — zawór zwrotny, fl1 — pe∏ny wà˝ nawini´ty na b´bnie, fl2 — opcjonalny drugi pe∏ny wà˝ (bardzo krótki) do wydawania cieczy przy du˝ych strumieniach obj´toÊci, cla — zawór zapobiegajàcy opró˝nieniu pe∏nego w´˝a, R3 — urzàdzenie pozwalajàce na wydawanie cieczy dowolnym w´˝em w instalacji pomiarowej z dwoma w´˝ami;
\n
4)schemat wzorcowy S 4 instalacji pomiarowej przewoênej wyposa˝onej w pomp´, odgaênik, jeden pe∏ny wà˝ i jeden pusty wà˝, która pozwala na:
\n
a)pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym lub pustym w´˝em,
\n
b)pomiar przy wydawaniu grawitacyjnym z pustym w´˝em,
\n
c)bezpoÊrednie wydawanie bez pomiaru (z pompà lub bez), opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez przep∏ywu cieczy przez licznik obj´toÊci;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4631 — Poz. 730 ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 4 R1 — zawór trójdrogowy zapewniajàcy pomiar przy wydawaniu mierzonej cieczy oraz opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez wykonywania pomiaru, zawór ten mo˝e byç zastàpiony po∏àczeniem bezpoÊrednim, P — pompa, mo˝e to byç pompa pracujàca w dwóch kierunkach, pod warunkiem, ˝e pomi´dzy zaworem R2 i odgaênikiem Sg jest zamontowany zawór zwrotny, B — obejÊcie pozwalajàce na pomiar przy wydawaniu grawitacyjnym z pustym w´˝em, które mo˝na zastosowaç tylko wtedy, gdy nie jest zainstalowany zawór R1, R2 — opcjonalny zawór trójdrogowy do wydawania bez pomiaru, F — filtr, mo˝e byç wyposa˝ony w zawór spustowy, Sg — odgaênik, poziom cieczy w odgaêniku musi byç wy˝szy od poziomu cieczy w liczniku obj´toÊci, car — zawór zwrotny zapobiegajàcy przep∏ywowi gazu (w przypadku wydawania z pustym w´˝em), C — licznik obj´toÊci, M — gniazdo manometru, wymagane jest tylko w przypadku zainstalowania obejÊcia B, wy∏àcznik pozwala na sprawdzenie podczas legalizacji, czy ciÊnienie w instalacji pomiarowej jest przynajmniej równe ciÊnieniu atmosferycznemu podczas wydawania grawitacyjnego, at — odpowietrzanie automatyczne lub r´czne, przy czym, je˝eli zainstalowane jest obejÊcie B, zawór odpowietrzajàcy musi pracowaç automatycznie i posiadaç dostatecznie du˝y przekrój poprzeczny w celu zapewnienia odpowiedniego ciÊnienia w instalacji pomiarowej przynajmniej równego ciÊnieniu atmosferycznemu, Vm — zawór odcinajàcy, I i II — warianty instalacji pomiarowej do wydawania:
\n
Wariant I — z pustym w´˝em, Wariant II — kombinacja instalacji pomiarowej z pe∏nym w´˝em i z pustym w´˝em, cl — zawór zwrotny, V1 — naczynie przelewowe z poziomem odniesienia, V2 — wziernik, s∏u˝àcy tak˝e jako przeziernik, fl1 — pe∏ny wà˝ nawini´ty na b´bnie, cla — zawór zapobiegajàcy opró˝nieniu pe∏nego w´˝a, R3 — urzàdzenie pozwalajàce na wydawanie cieczy dowolnym w´˝em w instalacji pomiarowej z dwoma w´˝ami;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4632 — Poz. 730
\n
5)schemat wzorcowy S 5 instalacji pomiarowej przewoênej wyposa˝onej w pomp´, ekstraktor gazu, jeden lub dwa pe∏ne w´˝e:
\n
a)pozwala ona na pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym w´˝em,
\n
b)musi byç pod∏àczona bezpoÊrednio i na sta∏e do ka˝dej komory bez zastosowania kolektora, je˝eli zbiornik cysterny wyposa˝ony jest w kilka komór;
\n
ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 5:
\n
A — urzàdzenie przeciwwirowe, v — zawór typu „otwarty lub zamkni´ty” uniemo˝liwiajàcy w praktyce jakiekolwiek zmniejszenie przep∏ywu cieczy przez pomp´, M — manometr przeznaczony do sprawdzania ciÊnienia na wejÊciu pompy, ciÊnienie to nie mo˝e byç ni˝sze od ciÊnienia atmosferycznego, P — pompa, F — filtr, który mo˝e byç wyposa˝ony w zawór spustowy, pod warunkiem, ˝e jest on wyposa˝ony w zawór uniemo˝liwiajàcy przep∏yw gazu do instalacji pomiarowej, Pg — ekstraktor gazu, Dwa warianty T1 i T2 oraz mo˝liwoÊç zainstalowania urzàdzenia odpowietrzajàcego:
\n
T1 — bezpoÊrednie po∏àczenie pomi´dzy ekstraktorem gazu i zbiornikiem; w takim przypadku, rurociàg musi byç poprowadzony wzd∏u˝ Êcianki zbiornika w celu umo˝liwienia oddzielenia cieczy od gazu, T2 — ekstraktor gazu po∏àczony z naczyniem resztkowym, C — licznik obj´toÊci, Vm — zawór odcinajàcy, cl — zawór zwrotny, fl1 — pe∏ny wà˝ nawini´ty na b´bnie, fl2 — opcjonalny drugi pe∏ny wà˝ (bardzo krótki) do wydawania cieczy przy du˝ych strumieniach obj´toÊci, cla — zawór zapobiegajàcy opró˝nieniu pe∏nego w´˝a, R — urzàdzenie pozwalajàce na wydawanie cieczy dowolnym w´˝em w instalacji pomiarowej z dwoma w´˝ami;
\n
6)schemat wzorcowy S 6 instalacji pomiarowej przewoênej wyposa˝onej w pomp´, odgaênik, jeden lub dwa pe∏ne w´˝e lub jeden pusty wà˝ lub jeden pusty wà˝ i jeden pe∏ny wà˝:
\n
a)pozwala ona na: — pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym lub pustym w´˝em, — bezpoÊrednie wydawanie bez pomiaru (z pompà lub bez), opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez przep∏ywu przez licznik obj´toÊci,
\n
b)rurociàg pomi´dzy komorami cysterny i instalacjami pomiarowymi musi zapewniaç sta∏e po∏àczenie;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4633 — Poz. 730 ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 6:
\n
R1 F SgP cl1 P R2 C I, II, III:
\n
Vm V1 V2 fl1 fl2 cla cl2 at R3 — zawór trójdrogowy zapewniajàcy pomiar przy wydawaniu mierzonej cieczy oraz opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez wykonywania pomiaru, zawór mo˝e byç zastàpiony po∏àczeniem bezpoÊrednim, — filtr; mo˝e byç wyposa˝ony w zawór spustowy, — odgaênik po∏àczony z pompà zasilajàcà, — zawór zwrotny zamontowany poni˝ej licznika obj´toÊci, — pompa, mo˝e to byç pompa pracujàca w dwóch kierunkach, pod warunkiem, ˝e zawór zwrotny cl1 jest zamontowany pomi´dzy zaworem R2 i separatorem gazu Sg, — opcjonalny zawór trójdrogowy, przeznaczony do bezpoÊredniego za∏adunku bez pomiaru, — licznik obj´toÊci, Warianty instalacji pomiarowej do wydawania:
\n
Wariant I: z jednym lub dwoma pe∏nymi w´˝ami, Wariant II: z pe∏nym w´˝em, Wariant III: kombinacja instalacji pomiarowej z pe∏nym i pustym w´˝em, — zawór odcinajàcy, — naczynie przelewowe z poziomem odniesienia, — wziernik, s∏u˝àcy tak˝e jako przeziernik, — pe∏ny wà˝ nawini´ty na b´bnie, — opcjonalny drugi pe∏ny wà˝ (bardzo krótki) do wydawania cieczy przy du˝ych strumieniach obj´toÊci, — zawór zapobiegajàcy opró˝nieniu pe∏nego w´˝a, — zawór zwrotny, — odpowietrzanie automatyczne lub r´czne, — urzàdzenie pozwalajàce na wydawanie cieczy dowolnym w´˝em w instalacji pomiarowej z dwoma w´˝ami;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4634 —
\n
7)schemat wzorcowy S 7 instalacji pomiarowej przewoênej wyposa˝onej w pomp´, specjalny ekstraktor gazu, jeden lub dwa pe∏ne w´˝e lub jeden pusty wà˝, lub jeden pe∏ny i jeden pusty wà˝:
\n
Poz. 730 — bezpoÊrednie wydawanie bez pomiaru (z pompà lub bez), opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez przep∏ywu przez licznik obj´toÊci, — pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym lub pustym w´˝em,
\n
b)zawory w dnach komór i zawory na ssaniu pompy muszà byç typu „otwarty” lub „zamkni´ty”, je˝eli zbiornik cysterny wyposa˝ony jest w kilka komór i mo˝liwe jest u˝ycie kolektora, — pomiar przy wydawaniu z pe∏nym w´˝em,
\n
c)rurociàgi pomi´dzy komorami cysterny i instalacjà pomiarowà muszà byç pod∏àczone na sta∏e;
\n
a)pozwala ona na: grawitacyjnym Dziennik Ustaw Nr 77 — 4635 — Poz. 730 ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 7:
\n
A R1 P B R2 F PgS V1 T1, T2, T3 T1 T2 T3 C va I, II, III Vm cl V2 V3 fl1 fl2 cla at R3 — urzàdzenie przeciwwirowe, — zawór trójdrogowy zapewniajàcy pomiar przy wydawaniu mierzonej cieczy oraz opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez wykonywania pomiaru, zawór mo˝e byç zastàpiony po∏àczeniem bezpoÊrednim, — pompa, mo˝e to byç pompa pracujàca w dwóch kierunkach, pod warunkiem, ˝e zawór zwrotny jest zamontowany pomi´dzy zaworem R2 i specjalnym ekstraktorem gazu PgS, — opcjonalne obejÊcie pozwalajàce na pomiar przy wydawaniu grawitacyjnym z pustym w´˝em, które mo˝e byç zastosowane tylko wtedy, gdy nie ma zaworu R1, — opcjonalny zawór trójdrogowy do wydawania bez pomiaru, — filtr; zawór spustowy mo˝na zastosowaç tylko wtedy, gdy jest wyposa˝ony w zawór zwrotny uniemo˝liwiajàcy przep∏yw gazu do instalacji pomiarowej, — specjalny ekstraktor gazu, — wziernik specjalnego ekstraktora gazu, — sposoby pod∏àczenia urzàdzenia odpowietrzajàcego: — naczynie resztkowe, — powrót do zbiornika, — zawór odpowietrzajàcy, — licznik obj´toÊci, — zawór zamykany automatycznie przez specjalny ekstraktor gazu, kiedy ciÊnienie jest zbyt niskie, aby zapobiec parowaniu w instalacji pomiarowej, lub kiedy powstaje w specjalnym ekstraktorze gazu przestrzeƒ gazowa, zawór ten musi zamykaç si´ w przypadku awarii jego systemu sterujàcego, — warianty instalacji pomiarowej do wydawania:
\n
Wariant I: z jednym lub dwoma pe∏nymi w´˝ami, Wariant II: z pustym w´˝em, Wariant III: kombinacja instalacji pomiarowej z pe∏nym i z pustym w´˝em, — zawór odcinajàcy, zawór zamykany automatycznie va oraz zawór odcinajàcy Vm mogà byç wykonane jako specjalny zawór wykonujàcy obie funkcje, przy czym funkcje te muszà byç niezale˝ne od siebie, oraz musi byç on umieszczony za wziernikiem V3, w wariantach II i III, — zawór zwrotny, — naczynie przelewowe z poziomem odniesienia, — wziernik, s∏u˝àcy tak˝e jako przeziernik, — pe∏ny wà˝ nawini´ty na b´bnie, — opcjonalny drugi pe∏ny wà˝ (bardzo krótki) do wydawania cieczy przy du˝ych strumieniach obj´toÊci, — zawór zapobiegajàcy opró˝nieniu pe∏nego w´˝a, — odpowietrzanie automatyczne lub r´czne, — urzàdzenie pozwalajàce na wydawanie cieczy dowolnym w´˝em w instalacji pomiarowej z dwoma w´˝ami;
\n
8)schemat wzorcowy S 8 instalacji pomiarowej przewoênej wyposa˝onej w pomp´, specjalny ekstraktor gazu, jeden lub dwa pe∏ne w´˝e lub jeden pusty wà˝, lub jeden pe∏ny i jeden pusty wà˝: — bezpoÊrednie wydawanie bez pomiaru (z pompà lub bez), opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez przep∏ywu przez liczniki obj´toÊci, — pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym lub pustym w´˝em,
\n
b)zawory w dnach komór i zawory na ssaniu pompy muszà byç typu „otwarty” lub „zamkni´ty”, je˝eli zbiornik cysterny wyposa˝ony jest w kilka komór i mo˝liwe jest u˝ycie kolektora, — pomiar przy wydawaniu grawitacyjnym z pustym w´˝em,
\n
c)rurociàgi pomi´dzy komorami cysterny i instalacjà pomiarowà muszà byç pod∏àczone na sta∏e;
\n
a)pozwala ona na:
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4636 — Poz. 730 ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 8:
\n
A P Ro R1 F cl1 PgS V1 T1, T2, T3 T1 T2 T3 C — urzàdzenie przeciwwirowe, — pompa, — zawór trójdrogowy, który — ∏àcznie z zaworami R1 i R2 — umo˝liwia przeprowadzenie nast´pujàcych operacji:
\n
1)pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym lub pustym w´˝em oraz wydanie bez pomiaru za pomocà pompy;
\n
2)pomiar przy wydawaniu grawitacyjnym z pustym w´˝em oraz wydawanie grawitacyjne bez pomiaru;
\n
3)nape∏nianie zbiornika przy u˝yciu pompy P, — opcjonalny zawór trójdrogowy, który mo˝e byç zastàpiony po∏àczeniem bezpoÊrednim, — filtr, zawór spustowy mo˝na zastosowaç tylko wtedy, gdy jest wyposa˝ony w zawór zwrotny uniemo˝liwiajàcy przep∏yw gazu do instalacji pomiarowej, — zawór zwrotny, — specjalny ekstraktor gazu, — wziernik specjalnego ekstraktora gazu, — sposoby pod∏àczenia urzàdzenia odpowietrzajàcego: — naczynie resztkowe, — powrót do zbiornika, — zawór odpowietrzajàcy, — licznik obj´toÊci, Dziennik Ustaw Nr 77 va I, II, III Vm cl2 V2 V3 fl1 fl2 cla at R3 — 4637 — Poz. 730 — zawór zamykany automatycznie przez specjalny ekstraktor gazu, kiedy ciÊnienie jest zbyt niskie, aby zapobiec parowaniu w instalacji pomiarowej, lub kiedy powstaje w specjalnym ekstraktorze gazu przestrzeƒ gazowa i musi on zamykaç si´ w przypadku awarii jego systemu sterujàcego, — warianty instalacji pomiarowej do wydawania:
\n
Wariant I: z jednym lub dwoma pe∏nymi w´˝ami, Wariant II: z pustym w´˝em, Wariant III: kombinacja instalacji z pe∏nym i pustym w´˝em, — zawór odcinajàcy, zawór zamykajàcy automatycznie va oraz zawór odcinajàcy Vm mogà byç wykonane jako specjalny zawór wykonujàcy obie funkcje, przy czym funkcje te muszà byç niezale˝ne od siebie i musi on byç umieszczony za wziernikiem V3, w wariantach II i III, — zawór zwrotny, — naczynie przelewowe z poziomem odniesienia, — wziernik, s∏u˝àcy tak˝e jako przeziernik, — pe∏ny wà˝ nawini´ty na b´bnie, — opcjonalny drugi pe∏ny wà˝ (bardzo krótki) do wydawania cieczy przy du˝ych strumieniach obj´toÊci, — zawór zapobiegajàcy opró˝nieniu pe∏nego w´˝a, — odpowietrzanie automatyczne lub r´czne, — urzàdzenie pozwalajàce na wydawanie cieczy dowolnym w´˝em w instalacji pomiarowej z dwoma w´˝ami;
\n
9)schemat wzorcowy S 9 instalacji pomiarowej przewoênej wyposa˝onej w pomp´, odgaênik, zawór utrzymujàcy ciÊnienie oraz jeden pe∏ny wà˝, która pozwala na:
\n
a)pomiar przy wydawaniu za pomocà pompy z pe∏nym w´˝em,
\n
b)bezpoÊrednie wydawanie bez pomiaru (z pompà lub bez), opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez przep∏ywu przez licznik obj´toÊci;
\n
ObjaÊnienia do schematu wzorcowego S 9:
\n
R1 — zawór trójdrogowy zapewniajàcy pomiar przy wydawaniu mierzonej cieczy, oraz opró˝nianie i nape∏nianie zbiornika bez wykonywania pomiaru, P — pompa, B — regulowane obejÊcie pompy po∏àczone ze zbiornikiem, R2 — opcjonalny zawór trzydrogowy do wydawania bez pomiaru, cl1 — zawór zwrotny; mo˝e byç zainstalowany pomi´dzy filtrem a separatorem gazu, F — filtr, Sg — odgaênik po∏àczony z fazà gazowà zbiornika, do odgaênika mo˝e byç zamontowany ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa zawór vas; w takim przypadku zawór vas musi byç zamontowany pomi´dzy zbiornikiem i odga∏´zieniem do zaworu „vamp”, C — licznik obj´toÊci, vamp — automatyczny zawór regulacyjny do utrzymywania ciÊnienia wy˝szego przynajmniej o 100 kPa od ciÊnienia pary nasyconej w zbiorniku, Vm — zawór odcinajàcy, cl2 — zawór zwrotny, Z — rura fazy gazowej, która mo˝e byç u˝yta jedynie przy nape∏nianiu zbiornika pojazdu i odzyskania cieczy podczas kontroli instalacji pomiarowej, Th — termometr, umieszczony w odgaêniku lub przy otworze wlotowym albo wylotowym licznika obj´toÊci, M — manometr, Mo — manometry opcjonalne.
\n
Uwaga: 1) ∏àczenie faz gazowych zbiornika pojazdu i zbiornika odbiorcy cieczy jest zabronione;
\n
2)mo˝na instalowaç zawory bezpieczeƒstwa.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4638 — Poz. 730 Za∏àcznik nr 8 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ KOLB METALOWYCH II RZ¢DU 1. Zakres badaƒ typu wykonywanych podczas zatwierdzenia typu i zakres sprawdzenia podczas legalizacji kolb metalowych II rz´du, zwanych dalej „kolbami”, obejmuje wyznaczenie b∏´dów pojemnoÊci nominalnych kolb wykonywane:
\n
1)w pomieszczeniu o temperaturze powietrza równej (20 ± 5) °C, niezmieniajàcej si´ w ciàgu godziny wi´cej ni˝ o 1 °C;
\n
2)wodà, której temperatura ró˝ni si´ najwy˝ej o ± 2 °C od temperatury powietrza znajdujàcego si´ w pomieszczeniu i podczas wyznaczania b∏´du pojemnoÊci kolby nie powinna zmieniç si´ wi´cej ni˝ o ± 0,5 °C.
\n
2.Woda stosowana do wyznaczania b∏´dów pojemnoÊci nominalnych kolb metodà obj´toÊciowà powinna byç wolna od zanieczyszczeƒ chemicznych i mechanicznych oraz powinna byç pozbawiona p´cherzyków powietrza.
\n
3.Do wyznaczania b∏´dów pojemnoÊci nominalnych kolb metodà grawimetrycznà (wagowà) powinna byç stosowana woda destylowana.
\n
4.Podczas wyznaczania b∏´dów pojemnoÊci nominalnych kolb pomiar temperatury wody i powietrza powinien byç dokonywany z b∏´dem nie wi´kszym ni˝ 0,1 °C.
\n
Za∏àcznik nr 9 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ SAMOCHODOWYCH CYSTERN POMIAROWYCH 1. Badania typu wykonywane podczas zatwierdzenia typu oraz zakres sprawdzeƒ podczas legalizacji samochodowych cystern pomiarowych, zwanych dalej „cysternami”, obejmujà wzorcowanie cysterny wykonywane metodà obj´toÊciowà, pod ciÊnieniem atmosferycznym, z zastosowaniem wody, w nast´pujàcych warunkach:
\n
Ρti Vw = V0i · [1 + ßc · (20 – tc)] · —— Ρtc gdzie:
\n
Vw
\n
1)temperatura powietrza od 10 °C do 30 °C;
\n
2)brak opadów, silnego wiatru i nas∏onecznienia;
\n
3)zmiana temperatury wody podczas wzorcowania komory cysterny nie powinna byç wi´ksza ni˝ 2 °C.
\n
2.Temperatur´ wody w instalacji pomiarowej oraz w komorze cysterny mierzy si´ za pomocà termometrów o wartoÊci dzia∏ki elementarnej nie wi´kszej ni˝ 0,1 °C i zakresie pomiarowym co najmniej od + 5 °C do + 35 °C. n V0k V0i ßk 3. Obj´toÊci dawek wody podczas wzorcowania komory cysterny powinny byç tak dobierane, aby przyrost wysokoÊci nape∏nienia odpowiadajàcy tym dawkom, mierzony wzd∏u˝ osi pomiarowej, nie by∏ wi´kszy ni˝ 10 mm. ßc 4. Obj´toÊç poszczególnych dawek wody Vw zawartych w komorze cysterny podczas jej wzorcowania, odniesionych do temperatury 20 °C, oblicza si´ wed∏ug nast´pujàcych wzorów: tk
\n
1)w przypadku wzorcowania komory cysterny za pomocà kolb metalowych II rz´du: ti Ρtk Vw = V0k · n · [1 + ßk · (tk – 20) + ßc · (20 – tc)] · —— Ρtc Ρtk
\n
2)w przypadku wzorcowania komory cysterny za pomocà instalacji pomiarowej:
\n
Ρtc tc Ρti — wartoÊç liczbowa obj´toÊci dawki wody zawartej w komorze cysterny podczas jej wzorcowania, odniesiona do temperatury 20 °C, wyra˝ona w dm3, — iloÊç nape∏nieƒ kolby metalowej II rz´du przypadajàca na obj´toÊç dawki wody, — wartoÊç poprawna obj´toÊci wody zawartej w kolbie metalowej II rz´du, przelana do wzorcowanej komory cysterny i odniesiona do temperatury 20 °C, wyra˝ona w dm3, — wartoÊç poprawna obj´toÊci dawki wody, przelana do wzorcowanej komory cysterny za pomocà instalacji pomiarowej, odniesiona do temperatury 20 °C, wyra˝ona w dm3, — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika obj´toÊciowej rozszerzalnoÊci cieplnej materia∏u kolby metalowej II rz´du, wyra˝ona w 1/°C, — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika obj´toÊciowej rozszerzalnoÊci cieplnej materia∏u wzorcowanej komory cysterny, wyra˝ona w 1/°C, — Êrednia temperatura wody zawartej w kolbie metalowej II rz´du ze wszystkich nape∏nieƒ przypadajàcych na dawk´, wyra˝ona w °C, — temperatura dawki wody zmierzona w komorze cysterny, wyra˝ona w °C, — Êrednia temperatura dawki wody zmierzona w instalacji pomiarowej, wyra˝ona w °C, — g´stoÊç wody w temperaturze tk, wyra˝ona w kg/m3, — g´stoÊç wody w temperaturze ti, wyra˝ona w kg/m3, — g´stoÊç wody w temperaturze tc, wyra˝ona w kg/m3.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4639 — Poz. 730 Za∏àcznik nr 10 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ CIEP¸OMIERZY DO WODY I ICH ELEMENTÓW 1. Liczba egzemplarzy ciep∏omierzy do wody, zwanych dalej „ciep∏omierzami”, oraz ich elementów: przeliczników wskazujàcych, par czujników temperatury i przetworników przep∏ywu, zwanych dalej „elementami ciep∏omierzy”, niezb´dnych do przeprowadzenia badaƒ typu wykonywanych podczas zatwierdzenia typu, jest okreÊlana przez Prezesa po analizie dokumentacji do∏àczonej do wniosku o zatwierdzenie typu.
\n
2.Badania typu ciep∏omierzy zespolonych i hybrydowych oraz przeliczników wskazujàcych i przetworników przep∏ywu, zawierajàcych uk∏ady elektroniczne, majà na celu stwierdzenie, ˝e wartoÊci ich b∏´dów:
\n
1)nie przekraczajà wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych, w nast´pujàcych warunkach:
\n
a)temperatura otoczenia: od +5 °C do +55 °C,
\n
b)wilgotnoÊç wzgl´dna: ≤ 93 %,
\n
c)napi´cie zasilania (w przypadku zasilania z sieci): od 0,85 Un do 1,1 Un, gdzie Un — napi´cie nominalne sieci,
\n
d)cz´stotliwoÊç zasilania (w przypadku zasilania z sieci): od 0,98 fn do 1,02 fn, gdzie fn — cz´stotliwoÊç nominalna sieci,
\n
e)napi´cie baterii (w przypadku zasilania z baterii): od UBmin do UBmax, gdzie: UBmax — napi´cie nowej baterii bez obcià˝enia, UBmin — napi´cie minimalne baterii w temperaturze 20 °C, podane przez producenta ciep∏omierza lub jego elementu;
\n
2)nie zmieniajà si´ o wartoÊç wi´kszà od bezwzgl´dnych wartoÊci ich b∏´dów granicznych dopuszczalnych na skutek poddania dzia∏aniu nast´pujàcych czynników:
\n
a)zapadów napi´cia zasilania (w przypadku zasilania z sieci) o poziomie 100 % podczas 10 pó∏okresów (10 zapadów w odst´pach 10 s),
\n
b)pola elektromagnetycznego: — o cz´stotliwoÊci (26 ÷ 1 000) MHz i nat´˝eniu sk∏adowej elektrycznej 3 V/m, — o cz´stotliwoÊci sieci i nat´˝eniu sk∏adowej magnetycznej 60 A/m,
\n
c)sta∏ego pola magnetycznego o nat´˝eniu 100 kA/m,
\n
d)wy∏adowaƒ elektrostatycznych o napi´ciu 8 kV w powietrzu i o napi´ciu 4 kV na powierzchni obudowy (10 pojedynczych wy∏adowaƒ),
\n
e)elektrycznych szybkich stanów przejÊciowych, o czasie narastania impulsu 5 ns, czasie trwania impulsu 50 ns, cz´stotliwoÊci 5 kHz, czasie trwania serii impulsów 15 ms, okresie powtórzeƒ se- rii impulsów 300 ms i czasie trwania zak∏ócenia — po 60 s dla impulsów o polaryzacji dodatniej i ujemnej: — dla przewodów sygna∏owych i pràdu sta∏ego — o amplitudzie impulsu 1 kV, — dla przewodów pràdu zmiennego — o amplitudzie impulsu 2 kV,
\n
f)elektrycznych udarowych stanów przejÊciowych, dla przewodów sygna∏owych i pràdu sta∏ego d∏u˝szych od 10 m, o amplitudzie impulsu 0,5 kV, o czasie narastania impulsu 1,2 µs (bez obcià˝enia) i 8 µs (przy zwarciu), czasie trwania impulsu 50 µs (bez obcià˝enia) i 20 µs (przy zwarciu), po 3 impulsy o polaryzacji dodatniej i ujemnej,
\n
g)kondensacji pary wodnej na obudowie podczas cyklicznych zmian temperatury mi´dzy 25 °C i 55 °C, przy wilgotnoÊci wzgl´dnej nie mniejszej ni˝ 93 %, w czasie po 12 h dla wzrostu i spadku temperatury (2 cykle),
\n
h)ciÊnienia wewn´trznego o wartoÊci 1,5 razy wi´kszej ni˝ ciÊnienie nominalne, przy wartoÊci temperatury wody mniejszej o (10 ± 5) K od górnej granicy zakresu temperatury tmax, albo o wartoÊci ciÊnienia nominalnego, przy wartoÊci temperatury wody wi´kszej o 5 K od górnej granicy zakresu temperatury tmax, w czasie 0,5 h.
\n
3.Przy badaniach typu przeprowadza si´:
\n
1)próby trwa∏oÊci, po których wartoÊci b∏´dów poddanych im przyrzàdów nie powinny si´ zmieniç o wartoÊç wi´kszà od bezwzgl´dnych wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych ciep∏omierzy i ich elementów:
\n
a)dla ciep∏omierzy zespolonych i hybrydowych oraz przetworników przep∏ywu w czasie 300 h, przy przep∏ywie maksymalnym qs i górnej granicy zakresu temperatury tmax;
\n
b)dla par czujników temperatury podczas 10 cykli powolnych zmian nast´pujàcych wartoÊci temperatury: temperatury otoczenia, górnej granicy zakresu temperatury tmax, temperatury otoczenia, dolnej granicy zakresu temperatury tmin;
\n
2)prób´ straty ciÊnienia, dla ciep∏omierzy zespolonych i hybrydowych oraz przetworników przep∏ywu, przy temperaturze wody (50 ± 5) °C i ustalonej wartoÊci przep∏ywu w zakresie (0,9 ÷ 1,0) qp, gdzie qp — przep∏yw nominalny.
\n
4.Ciep∏omierze lub ich elementy powinny byç sprawdzone podczas legalizacji, na stanowiskach kontrolnych i z zastosowaniem metod sprawdzania umo˝liwiajàcych wyznaczenie b∏´dów sprawdzanych przyrzàdów pomiarowych z niepewnoÊcià rozszerzonà Dziennik Ustaw Nr 77 — 4640 — (przy poziomie ufnoÊci 95 % i wspó∏czynniku rozszerzenia k = 2), nieprzekraczajàcà 1/5 wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych, okreÊlonych przepisami w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç ciep∏omierze i ich elementy.
\n
5.Podczas legalizacji nale˝y uwzgl´dniç, ˝e:
\n
1)ciep∏omierze zespolone powinny byç sprawdzane w ca∏oÊci;
\n
2)elementy ciep∏omierzy sk∏adanych powinny byç sprawdzane oddzielnie;
\n
3)elementy ciep∏omierzy hybrydowych mogà byç sprawdzane oddzielnie, bez koniecznoÊci mechanicznego roz∏àczania, je˝eli jest to podane w decyzji zatwierdzenia typu tych ciep∏omierzy.
\n
6.Je˝eli wyznaczona podczas legalizacji wartoÊç b∏´du ciep∏omierza lub jego cz´Êci sk∏adowej przekracza wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych, to pomiar nale˝y powtórzyç dwa razy. Wynik pomiaru nale˝y uznaç za pozytywny, je˝eli sà spe∏nione nast´pujàce warunki:
\n
1)Êrednia arytmetyczna wartoÊci b∏´du wyznaczonego w trzech pomiarach nie przekracza wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych;
\n
2)przynajmniej dwie wartoÊci b∏´du wyznaczonego w trzech pomiarach nie przekraczajà wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych.
\n
7.Ciep∏omierz podczas legalizacji powinien byç sprawdzony w nast´pujàcych warunkach:
\n
1)co najmniej przy nast´pujàcych wartoÊciach ró˝nicy temperatury ∆t i przep∏ywu q, okreÊlonych na podstawie decyzji zatwierdzenia typu ciep∏omierzy:
\n
a)∆tmin ≤ ∆t ≤ 1,2 ∆tmin i 0,9 qp ≤ q ≤ qp,
\n
b)10 °C ≤ ∆t ≤ 20 °C i 0,2 qp ≤ q ≤ 0,22 qp,
\n
c)∆tmax – 5 °C ≤ ∆t ≤ ∆tmax i qi ≤ q ≤ 1,1 qi;
\n
2)w warunkach, o których mowa w pkt 1 w lit. a i b, temperatura ni˝sza powinna mieç wartoÊç od 40 °C do 70 °C, je˝eli w decyzji zatwierdzenia typu nie postanowiono inaczej;
\n
3)pomiary mo˝na wykonywaç, wykorzystujàc wskazanie ciep∏a o podwy˝szonej rozdzielczoÊci, wskazanie testowe ciep∏omierza, wyjÊcie sygna∏u elektrycznego lub cyfrowego ciep∏omierza;
\n
4)temperatura otoczenia od 15 °C do 35 °C;
\n
5)wilgotnoÊç wzgl´dna od 25 % do 75 %;
\n
6)ciÊnienie atmosferyczne od 86 kPa do 106 kPa;
\n
7)wartoÊç Êrednia temperatury wody t podczas pojedynczego pomiaru powinna wynosiç:
\n
a)t = (50 ± 5) °C przy sprawdzaniu wodà ciep∏à,
\n
b)t = (20 ± 5) °C przy sprawdzaniu wodà zimnà;
\n
Poz. 730
\n
8)zmiany wartoÊci chwilowej temperatury wody podczas pojedynczego pomiaru nie powinny przekraczaç ±2 °C;
\n
9)woda powinna mieç czystoÊç wody pitnej wodociàgowej;
\n
10)przewodnoÊç elektryczna w∏aÊciwa wody, przy sprawdzaniu elektromagnetycznych przetworników przep∏ywu lub ciep∏omierzy z takimi przetwornikami, powinna przekraczaç 0,02 S/m;
\n
11)zmiany wartoÊci chwilowej strumienia obj´toÊci q podczas pojedynczego pomiaru nie powinny przekraczaç ±2,5 % wartoÊci Êredniej strumienia obj´toÊci dla qi ≤ q < 0,2 qp i ±5 % dla 0,2 qp ≤ q ≤ qp;
\n
12)wartoÊç Êrednia strumienia obj´toÊci podczas pojedynczego pomiaru powinna byç wyznaczona z b∏´dem nieprzekraczajàcym ±1 % wartoÊci wyznaczonej (przy metodzie sprawdzenia „z zatrzymanym startem i stopem”);
\n
13)liczba jednoczeÊnie sprawdzanych przyrzàdów pomiarowych, po∏àczonych szeregowo, mo˝e byç dowolna, je˝eli:
\n
a)nie wyklucza tego decyzja zatwierdzenia ich typu,
\n
b)ró˝nica wartoÊci Êrednich temperatury wody na poczàtku i na koƒcu szeregu, podczas pojedynczego pomiaru, nie przekracza 2 °C;
\n
14)ciep∏omierze lub przetworniki przep∏ywu o Êrednicy nominalnej wi´kszej od 40 mm mogà byç sprawdzane wodà zimnà pod warunkiem, ˝e w decyzji zatwierdzenia typu dopuszcza si´ takà procedur´;
\n
15)nale˝y przestrzegaç instrukcji obs∏ugi i postanowieƒ zawartych w decyzji zatwierdzenia typu ciep∏omierzy lub przetworników przep∏ywu, w szczególnoÊci przewodnoÊci elektrycznej w∏aÊciwej wody, temperatury wody, d∏ugoÊci prostych odcinków rurociàgu przed i za sprawdzanym przyrzàdem pomiarowym;
\n
16)metod´ sprawdzenia „z zatrzymanym startem i stopem” dopuszcza si´ tylko dla przetworników przep∏ywu o konstrukcji mechanicznej lub dla ciep∏omierzy z takimi przetwornikami; w pozosta∏ych przypadkach nale˝y stosowaç metod´ sprawdzania „z ruchomym startem i stopem”.
\n
8.Przelicznik wskazujàcy podczas legalizacji powinien byç sprawdzony w nast´pujàcych warunkach:
\n
1)co najmniej przy nast´pujàcych symulowanych wartoÊciach ró˝nicy temperatury ∆t, okreÊlonych na podstawie decyzji zatwierdzenia typu ciep∏omierzy lub przeliczników wskazujàcych:
\n
a)∆tmin ≤ ∆t ≤ 1,2 ∆tmin,
\n
b)10 °C ≤ ∆t ≤ 20 °C,
\n
c)∆tmax – 5 °C ≤ ∆t ≤ ∆tmax;
\n
2)symulowany przep∏yw nie powinien przekraczaç maksymalnej wartoÊci, dopuszczalnej przy spraw- Dziennik Ustaw Nr 77 — 4641 — Poz. 730 dzaniu przelicznika wskazujàcego i podanej w decyzji zatwierdzenia typu ciep∏omierzy lub przeliczników wskazujàcych albo w ich instrukcji sprawdzenia (w przypadku sygna∏u impulsowego okreÊla go maksymalna cz´stotliwoÊç impulsów);
\n
3)temperatura otoczenia powinna przyjmowaç wartoÊci, o których mowa w ust. 8;
\n
3)w warunkach, o których mowa w pkt 1 w lit. a i b, temperatura ni˝sza powinna mieç wartoÊç od 40 °C do 70 °C, je˝eli w decyzji zatwierdzenia typu nie postanowiono inaczej;
\n
5)liczba jednoczeÊnie sprawdzanych par czujników temperatury mo˝e byç dowolna, pod warunkiem, ˝e nie pogarsza to stabilizacji temperatury w termostacie.
\n
4)pomiary mo˝na wykonywaç, wykorzystujàc wskazanie ciep∏a o podwy˝szonej rozdzielczoÊci, wskazanie testowe przelicznika wskazujàcego, wyjÊcie sygna∏u elektrycznego lub cyfrowego przelicznika wskazujàcego;
\n
10.Przelicznik wskazujàcy z parà czujników temperatury podczas legalizacji powinien byç sprawdzony co najmniej w warunkach, o których mowa w ust. 8, z tym, ˝e ró˝nica temperatury nie jest symulowana tylko zadawana.
\n
5)temperatura otoczenia od 15 °C do 35 °C, przy czym zmiany temperatury otoczenia podczas pojedynczego pomiaru nie powinny przekraczaç ±2,5 °C;
\n
11.Przetwornik przep∏ywu podczas legalizacji powinien byç sprawdzony w warunkach, o których mowa w ust. 7, oraz:
\n
6)wilgotnoÊç wzgl´dna od 25 % do 75 %, przy czym zmiany wilgotnoÊci wzgl´dnej podczas pojedynczego pomiaru nie powinny przekraczaç ±5 %.
\n
1)co najmniej przy nast´pujàcych wartoÊciach przep∏ywu q, ustalonych na podstawie decyzji zatwierdzenia typu ciep∏omierzy lub przetworników przep∏ywu:
\n
9.Para czujników temperatury podczas legalizacji powinna byç sprawdzona w nast´pujàcych warunkach:
\n
1)w ka˝dym z trzech nast´pujàcych zakresów temperatury t, ustalonych na podstawie decyzji zatwierdzenia typu ciep∏omierzy lub par czujników temperatury:
\n
a)tmin ≤ t ≤ tmin + 10 °C — je˝eli podana w decyzji zatwierdzenia typu wartoÊç tmin < 20 °C lub 35 °C ≤ t ≤ 45 °C — je˝eli podana w decyzji zatwierdzenia typu wartoÊç tmin ≥ 20 °C,
\n
b)75 °C ≤ t ≤ 85 °C,
\n
c)tmax – 30 °C ≤ t ≤ tmax;
\n
2)dopuszcza si´ sprawdzenie pary czujników temperatury przy innej wartoÊci t ni˝ ta, o której mowa w lit b, je˝eli jest ona podana w decyzji zatwierdzenia typu;
\n
4)wilgotnoÊç wzgl´dna powinna przyjmowaç wartoÊci, o których mowa w ust. 8;
\n
a)qi ≤ q ≤ 1,1 qi,
\n
b)0,1 qp ≤ q ≤ 0,11 qp,
\n
c)0,9 qp ≤ q ≤ qp;
\n
2)dopuszcza si´ sprawdzenie przetwornika przep∏ywu przy innej wartoÊci q ni˝ ta, o której mowa w pkt 1 w lit. c, je˝eli jest ona ustalona w decyzji zatwierdzenia typu;
\n
3)pomiary mo˝na wykonywaç, wykorzystujàc wskazanie obj´toÊci lub masy o podwy˝szonej rozdzielczoÊci, wyjÊcie sygna∏u elektrycznego lub cyfrowego przetwornika przep∏ywu.
\n
12.Wyznaczone przy legalizacji wartoÊci b∏´dów ciep∏omierzy i ich elementów nie powinny przekraczaç wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych, okreÊlonych przepisami w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç ciep∏omierze do wody i ich elementy.
\n
Za∏àcznik nr 11 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ MATERIALNYCH MIAR D¸UGOÂCI 1. Do wniosku o zatwierdzenie typu powinny byç zg∏oszone co najmniej 3 sztuki materialnych miar d∏ugoÊci, zwanych dalej „przymiarami”, tego samego typu, nale˝àce do tej samej klasy dok∏adnoÊci.
\n
2)charakterystyk metrologicznych w warunkach odniesienia; sprawdzanych 2. Zakres badaƒ typu przymiarów wykonywanych podczas zatwierdzenia typu obejmuje badanie zgodnoÊci z wymaganiami w zakresie:
\n
3.Zakres sprawdzeƒ przymiarów wykonywanych przy legalizacji pierwotnej obejmuje:
\n
1)konstrukcji, materia∏ów i wykonania (z wy∏àczeniem wspó∏czynnika rozszerzalnoÊci liniowej);
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne przymiaru w celu potwierdzenia jego zgodnoÊci z zatwierdzonym typem, w szczególnoÊci stwierdzenie, czy:
\n
3)wymagaƒ dodatkowych okreÊlonych dla poszczególnych rodzajów przymiarów.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4642 —
\n
a)kraw´dzie wst´gi, w przymiarze wst´gowym, rozciàgni´tej na p∏askiej powierzchni sà prostoliniowe i równoleg∏e,
\n
b)podzia∏ka i ocyfrowanie sà czytelne, regularne, nieÊcieralne i wykonane w sposób zapewniajàcy pewny, ∏atwy i jednoznaczny odczyt,
\n
c)kreski podzia∏ki sà prostoliniowe, prostopad∏e do osi wzd∏u˝nej przymiaru,
\n
d)kreski podzia∏ki majà t´ samà szerokoÊç sta∏à na ca∏ej d∏ugoÊci, niepogarszajàcà dok∏adnoÊci pomiaru,
\n
e)d∏ugoÊç kresek podzia∏ki jest zró˝nicowana w zale˝noÊci od odpowiadajàcej jednostki miary;
\n
2)sprawdzenie, w warunkach odniesienia, zgodnoÊci charakterystyk metrologicznych przymiaru z wymaganiami dotyczàcymi b∏´dów granicznych dopuszczalnych:
\n
a)b∏´du d∏ugoÊci nominalnej, z uwzgl´dnieniem tam, gdzie jest to niezb´dne, wymagaƒ metrologicznych dla przymiarów wst´gowych z obcià˝nikiem,
\n
b)w pi´ciu ró˝nych przypadkowo rozmieszczonych punktach na przymiarze: — b∏´dów d∏ugoÊci odcinka podzia∏ki pomi´dzy dwoma dowolnymi nienast´pujàcymi po sobie wskazami przymiaru, — b∏´dów d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej, — ró˝nic mi´dzy d∏ugoÊciami dwóch nast´pujàcych po sobie dzia∏ek elementarnych, z uwzgl´dnieniem, tam gdzie jest to w∏aÊciwe, wymagaƒ okreÊlonych dla przymiarów koƒcowych lub mieszanych oraz przymiarów sk∏adanych;
\n
3)w przypadku gdy wyniki sprawdzenia to uzasadniajà, mo˝na zmniejszyç lub zwi´kszyç iloÊç sprawdzeƒ;
\n
4)sprawdzenie przymiarów podczas legalizacji pierwotnej powinno byç przeprowadzone:
\n
Poz. 730
\n
7)partia powinna sk∏adaç si´ z przymiarów, które:
\n
a)sà tego samego typu,
\n
b)nale˝à do tej samej klasy dok∏adnoÊci,
\n
c)zosta∏y wyprodukowane w tym samym procesie;
\n
8)maksymalna licznoÊç partii czyli liczba przymiarów, jakà ta partia zawiera, przy legalizacji pierwotnej wynosi 10 000 sztuk;
\n
9)je˝eli wybrano metod´ „A”, do przyj´cia lub odrzucenia przedstawionej partii stosuje si´ plan pobierania próbek utworzonych z przymiarów wybranych losowo z partii, z nast´pujàcymi wartoÊciami charakterystycznymi:
\n
a)wadliwoÊç dopuszczalna pomi´dzy 0,40 % a 0,90 % dla standardowego poziomu jakoÊci SQL partii przedstawionej do badania, który odpowiada w planie pobierania próbek 95 % prawdopodobieƒstwu przyj´cia partii,
\n
b)wadliwoÊç dopuszczalna pomi´dzy 4,0 % a 6,5 %, dla granicznego poziomu jakoÊci LQ5 partii przedstawionej do badania, który odpowiada w planie pobierania próbek 5 % prawdopodobieƒstwu przyj´cia partii, — je˝eli partia zostanie odrzucona, przeprowadza si´ 100 % kontrol´ tej partii;
\n
10)je˝eli przyj´to metod´ „B”, do przyj´cia lub odrzucenia przedstawionej partii stosuje si´ plany pobierania próbek zgodnie z nast´pujàcà tabelà:
\n
Numer kontroli LicznoÊç próbki Liczba przyj´cia1) Liczba odrzucenia2) 1 2 3 4 70 85 105 120 0 0 0 0 1 1 1 1
\n
a)dla wszystkich dostarczonych przymiarów albo
\n
1)Dopuszczalna liczba wadliwych przymiarów w kontro-
\n
b)partii przymiarów — zgodnie z zasadami kontroli statystycznej stosowanej jako kontrola metrologiczna przy legalizacji pierwotnej;
\n
2)Liczba wadliwych przymiarów w kontrolowanej prób-
\n
5)je˝eli przymiary sà produkowane seryjnie, a osoba odpowiedzialna za dostarczenie ich do legalizacji pierwotnej z∏o˝y∏a we wniosku oÊwiadczenie, ˝e zosta∏y ju˝ one poddane odpowiedniej kontroli, przedstawione partie mogà byç poddane tylko kontroli statystycznej;
\n
6)kontrola statystyczna przeprowadzona jest przy u˝yciu schematu pojedynczego (metoda A) lub wielokrotnego (metoda B) poddania badaniom próbek, które sà utworzone z przymiarów wybranych losowo z partii, a iloÊç przymiarów w próbce jest okreÊlona licznoÊcià próbki; lowanej próbce. ce, która powoduje odrzucenie partii.
\n
a)po przyj´ciu danej partii nast´pna przedstawiana do badania partia powinna byç poddana kontroli oznaczonej numerem 1, b w przypadku odrzucenia danej partii wnioskodawca mo˝e przedstawiç do badania t´ samà parti´ albo innà; nast´pnie partia poddawana jest kontroli oznaczonej numerem o jeden wi´kszym; je˝eli partia nie jest przyj´ta po kontroli oznaczonej numerem 4, nale˝y przeprowadziç 100 % kontrol´ partii.
\n
4.Zakres sprawdzeƒ przymiarów wykonywanych przy legalizacji ponownej obejmuje:
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4643 —
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne przymiaru w celu potwierdzenia jego zgodnoÊci z zatwierdzonym typem, w szczególnoÊci stwierdzenie, czy:
\n
a)kraw´dzie wst´gi, w przymiarze wst´gowym, rozciàgni´tej na p∏askiej powierzchni sà prostoliniowe i równoleg∏e,
\n
b)podzia∏ka i ocyfrowanie sà czytelne, nieÊcieralne i wykonane w sposób zapewniajàcy pewny, ∏atwy i jednoznaczny odczyt;
\n
2)sprawdzenie, w warunkach odniesienia, zgodnoÊci charakterystyk metrologicznych przymiaru z wymaganiami dotyczàcymi b∏´dów granicznych dopuszczalnych, okreÊlonymi w wymaganiach metrologicznych:
\n
Poz. 730
\n
a)b∏´du d∏ugoÊci nominalnej, z uwzgl´dnieniem tam, gdzie jest to niezb´dne, wymagaƒ metrologicznych dla przymiarów wst´gowych z obcià˝nikiem,
\n
b)b∏´dów d∏ugoÊci, z uwzgl´dnieniem odpowiednio wymagaƒ metrologicznych dla przymiarów koƒcowych, mieszanych lub sk∏adanych: — odcinka podzia∏ki pomi´dzy dwoma dowolnymi nienast´pujàcymi po sobie wskazami przymiaru, w pi´ciu ró˝nych przypadkowo rozmieszczonych punktach na przymiarze, — pierwszej i ostatniej dzia∏ki elementarnej dla przymiaru koƒcowego lub mieszanego.
\n
Za∏àcznik nr 12 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ PRZYRZÑDÓW KONTROLNYCH — TACHOGRAFÓW SAMOCHODOWYCH I WYKRESÓWEK DO TACHOGRAFÓW SAMOCHODOWYCH 1. Wniosek o zatwierdzenie typu wykresówek do przyrzàdów kontrolnych — tachografów samochodowych, zwanych dalej „tachografami”, powinien wymieniaç typy tachografów, w których wykresówki mogà byç stosowane.
\n
2.Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, wnioskodawca do∏àcza wykresówki w iloÊci niezb´dnej do przeprowadzenia badaƒ razem z opakowaniem handlowym oraz egzemplarze tachografów, do jakich wykresówka jest przeznaczona.
\n
3.Zakres badaƒ typu wykonywanych podczas zatwierdzenia typu wykresówki obejmuje sprawdzenie zgodnoÊci wykonania wykresówki z dokumentacjà wytwórcy i w∏aÊciwymi wymaganiami metrologicznymi oraz badania majàce na celu potwierdzenie mo˝liwoÊci stosowania wykresówki w tachografach wymienionych we wniosku.
\n
4.Do wniosku o zatwierdzenie typu tachografu wnioskodawca do∏àcza co najmniej dwa egzemplarze tachografu, którego typ ma byç badany, w kompletacji przewidzianej do stosowania w pojeêdzie przez wytwórc´. Przeznaczone do tachografu wykresówki powinny byç dostarczone w iloÊci niezb´dnej do przeprowadzenia badaƒ.
\n
5.Zakres badaƒ typu wykonywanych podczas zatwierdzenia typu tachografu obejmuje sprawdzenie zgodnoÊci wykonania tachografu z dokumentacjà techniczno-konstrukcyjnà oraz zgodnoÊci z w∏aÊciwymi wymaganiami metrologicznymi.
\n
6.Sprawdzenie zgodnoÊci z zatwierdzonym typem i z wymaganiami wykonywane podczas legalizacji tachografu, w szczególnoÊci obejmuje:
\n
1)podczas legalizacji pierwotnej oraz legalizacji ponownej po naprawie:
\n
a)sprawdzenie stanu technicznego i poprawnoÊci dzia∏ania tachografu,
\n
b)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ i rejestracji dla tachografu przed zainstalowaniem w pojeêdzie, przy czym wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ i rejestracji pr´dkoÊci powinno byç udokumentowane dla co najmniej trzech wartoÊci pr´dkoÊci równomiernie roz∏o˝onych w jego zakresie pomiarowym,
\n
c)sprawdzenie rejestracji okresów czasu,
\n
d)sprawdzenie wymaganej rejestracji zdarzeƒ;
\n
2)podczas legalizacji ponownej:
\n
a)sprawdzenie stanu technicznego i poprawnoÊci dzia∏ania tachografu,
\n
b)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ i rejestracji tachografu przy instalacji lub w u˝ytkowaniu,
\n
c)sprawdzenie rejestracji okresów czasu oraz wymaganej rejestracji zdarzeƒ,
\n
d)sprawdzenie prawid∏owoÊci zainstalowania tachografu w pojeêdzie,
\n
e)wyznaczenie obwodu tocznego kó∏ pojazdu,
\n
f)wyznaczenie wspó∏czynnika charakterystycznego pojazdu.
\n
7.Sprawdzenia, o których mowa w ust. 6 pkt 2 lit. b, d—f, wykonywane sà w warunkach odniesienia.
\n
8.Wymagania dotyczàce sprawdzenia b∏´dów wskazaƒ i rejestracji d∏ugoÊci drogi i pr´dkoÊci, o których mowa w ust. 6 pkt 2 lit. b, mogà byç uznane za spe∏nione na podstawie porównania wartoÊci wspó∏czynnika charakterystycznego pojazdu i sta∏ej tachografu, pod warunkiem, ˝e zostanà wyznaczone i nie przekroczà wartoÊci dopuszczalnych b∏´dy wskazaƒ i rejestracji d∏ugoÊci drogi i pr´dkoÊci okreÊlone dla tachografu przed zainstalowaniem w pojeêdzie.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4644 — Poz. 730 Za∏àcznik nr 13 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ MANOMETRÓW DO POMIARU CIÂNIENIA W OGUMIENIU POJAZDÓW MECHANICZNYCH 1. Do wniosku o zatwierdzenie typu manometru powinny byç za∏àczone, co najmniej dwa manometry.
\n
2.Zakres badaƒ typu wykonywanych w celu zatwierdzenia typu obejmuje:
\n
1)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ;
\n
2)wyznaczenie b∏´du histerezy dla manometrów do pomiaru ciÊnienia malejàcego;
\n
3)badanie stabilnoÊci charakterystyki metrologicznej;
\n
4)badanie zmiany wskazaƒ pod wp∏ywem temperatury.
\n
3.B∏´dy wskazaƒ manometrów sprawdza si´ w co najmniej pi´ciu punktach, równomiernie roz∏o˝onych w ca∏ym zakresie podzia∏ki, w tym w punktach przy górnej i dolnej granicy zakresu wskazaƒ.
\n
4.Wyznaczenie b∏´du histerezy, które wykonuje si´ tylko dla manometrów przeznaczonych do pomiaru ciÊnieƒ malejàcych, polega na odczytaniu wskazaƒ w co najmniej pi´ciu punktach równomiernie roz∏o˝onych w ca∏ym zakresie podzia∏ki manometru, w tym w pobli˝u górnej i dolnej granicy zakresu pomiarowego, przy wzrastajàcych i malejàcych wartoÊciach ciÊnienia, przy czym w przypadku malejàcych wartoÊci ciÊnienia odczyty powinny byç dokonywane po przetrzymaniu manometru przy ciÊnieniu równym górnej granicy zakresu wskazaƒ przez 20 minut.
\n
5.Badanie stabilnoÊci charakterystyki metrologicznej manometrów polega na poddaniu ich próbie:
\n
1)ciÊnienia o wartoÊci przekraczajàcej o 25 % górnà granic´ zakresu wskazaƒ, przez 15 minut;
\n
2)1000 impulsów spowodowanych ciÊnieniem zmiennym od 0 do (90 ÷ 95) % górnej granicy zakresu wskazaƒ;
\n
3)10 000 cykli powolnych zmian ciÊnienia od oko∏o 20 % do oko∏o 75 % górnej granicy zakresu wskazaƒ, z cz´stotliwoÊcià nieprzekraczajàcà 60 cykli na minut´;
\n
4)temperatury otoczenia równej –20 °C przez 6 godzin i temperatury +50 °C przez 6 godzin.
\n
6.Po up∏ywie 1 godziny od zakoƒczenia prób, o których mowa w ust. 5 pkt 1—3, manometry powinny spe∏niaç wymagania metrologiczne.
\n
7.Po zakoƒczeniu próby temperatury, o której mowa w ust. 5 pkt 4, manometry powinny byç pozostawione w zakresie temperatury odniesienia przez 6 godzin. Po up∏ywie tego okresu manometry powinny spe∏niaç wymagania metrologiczne.
\n
8.Wyznaczenie zmiany wskazaƒ spowodowanych zmianà temperatury polega na okreÊleniu zmiany wskazaƒ dla danej wartoÊci ciÊnienia w temperaturach –10 °C i +40 °C w porównaniu ze wskazaniami w temperaturach z zakresu temperatury odniesienia.
\n
9.Manometry zg∏oszone do legalizacji poddane sà badaniu polegajàcemu na sprawdzeniu zgodnoÊci z zatwierdzonym typem, podczas którego wyznaczenie:
\n
1)b∏´dów wskazaƒ odbywa si´ po sprawdzeniu wskazaƒ manometrów w co najmniej trzech punktach równomiernie roz∏o˝onych w ca∏ym zakresie wskazaƒ;
\n
2)b∏´du histerezy polega na odczytaniu wskazaƒ w co najmniej trzech punktach równomiernie roz∏o˝onych w ca∏ym zakresie wskazaƒ manometru, dla wzrastajàcych i malejàcych wartoÊci ciÊnienia, i powinno byç prowadzone w normalnych warunkach u˝ytkowania, z tym ˝e b∏àd histerezy powinien byç wyznaczony tylko w przypadku manometrów mogàcych mierzyç ciÊnienie wzrastajàce i malejàce.
\n
Za∏àcznik nr 14 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS KONTROLI METROLOGICZNEJ WAG AUTOMATYCZNYCH PORCJUJÑCYCH ORAZ DOZOWNIKÓW OBJ¢TOÂCIOWYCH, WAG AUTOMATYCZNYCH ODWA˚AJÑCYCH, WAG AUTOMATYCZNYCH DLA POJEDYNCZYCH ¸ADUNKÓW, WAG SAMOCHODOWYCH DO WA˚ENIA POJAZDÓW W RUCHU I WAG WAGONOWYCH DO WA˚ENIA W RUCHU WAGONÓW SPI¢TYCH ORAZ WAG NIEAUTOMATYCZNYCH 1. Badania typu elektronicznych wag automatycznych porcjujàcych, odwa˝ajàcych, dla pojedynczych ∏adunków, samochodowych do wa˝enia pojazdów w ruchu i wagonowych do wa˝enia w ruchu wagonów spi´tych obejmujà dodatkowo sprawdzenie od- pornoÊci wag na wystàpienie nast´pujàcych zak∏óceƒ:
\n
1)krótkotrwa∏ych spadków napi´cia zasilania o wartoÊç równà:
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4645 —
\n
a)50 % wartoÊci nominalnej napi´cia w czasie 1 okresu napi´cia sieci,
\n
b)100 % wartoÊci nominalnej napi´cia w czasie 1/2 okresu napi´cia sieci, powtarzanych 10 razy z przerwà co najmniej 10 s;
\n
2)ciàgu elektrycznych impulsów zak∏ócajàcych o amplitudzie 1 000 V, czasie narastania 5 ns i czasie trwania 50 ns, trwajàcego 15 ms o ró˝nej polaryzacji i czasie repetycji 300 ms, powtarzanego 10 razy z przerwà co najmniej 10 s;
\n
3)serii 10 wy∏adowaƒ elektrostatycznych z przerwami co 10 s:
\n
a)o napi´ciu 6 kV — wy∏adowanie przez kontakt z wagà,
\n
b)o napi´ciu 8 kV — wy∏adowanie przez powietrze;
\n
4)jednorodnego pola elektromagnetycznego o polaryzacji pionowej i poziomej i nast´pujàcych parametrach:
\n
a)nat´˝enie pola 3 V/m,
\n
b)zakres cz´stotliwoÊci od 26 MHz do 1 000 MHz,
\n
c)cz´stotliwoÊç sinusoidalnej fali modulujàcej 1 kHz,
\n
d)g∏´bokoÊç modulacji 80 %.
\n
2.Wagi automatyczne porcjujàce oraz dozowniki obj´toÊciowe mogà byç legalizowane dla ró˝nych materia∏ów, dla których:
\n
1)majà zastosowanie ró˝ne klasy dok∏adnoÊci X(x);
\n
2)w celu zachowania charakterystyk metrologicznych wymagane sà ró˝ne parametry dzia∏ania;
\n
3)oznakowanie powinno byç takie, aby mo˝liwe by∏o jednoznaczne powiàzanie klasy dok∏adnoÊci wagi lub parametrów dzia∏ania z odpowiednim materia∏em.
\n
3.Klasa dok∏adnoÊci X(x) wag automatycznych porcjujàcych oraz dozowników obj´toÊciowych okreÊlona podczas legalizacji pierwotnej nie mo˝e byç lepsza ni˝ klasa odniesienia Ref (x) okreÊlona w fazie zatwierdzenia typu.
\n
4.Podczas legalizacji nale˝y sprawdziç:
\n
1)w wagach porcjujàcych oraz dozownikach obj´toÊciowych:
\n
a)zgodnoÊç z zatwierdzonym typem,
\n
b)konstrukcj´, oznaczenia i dzia∏anie wagi,
\n
c)w zakresie charakterystyki metrologicznej: — odchylenia ka˝dej porcji od Êredniej z przyj´tej liczby porcji, — odchylenia Êredniej z przyj´tej liczby porcji od wartoÊci nastawy tej porcji;
\n
Poz. 730
\n
2)w wagach odwa˝ajàcych:
\n
a)zgodnoÊç z zatwierdzonym typem,
\n
b)konstrukcj´, oznaczenia i dzia∏anie wagi,
\n
c)w zakresie charakterystyk metrologicznych: — sprawdzenie przy obcià˝eniu statycznym, — sprawdzenie przy automatycznym wa˝eniu towaru;
\n
3)w wagach dla pojedynczych ∏adunków:
\n
a)zgodnoÊç z zatwierdzonym typem,
\n
b)konstrukcj´, oznaczenia i dzia∏anie wagi,
\n
c)w zakresie charakterystyk metrologicznych, dla wag klasy dok∏adnoÊci X: — b∏àd Êredni przy automatycznym wa˝eniu okreÊlonej liczby ∏adunków, — odchylenie standardowe eksperymentalne przy automatycznym wa˝eniu okreÊlonej liczby ∏adunków, — sprawdzenie przy obcià˝eniu statycznym,
\n
d)w zakresie charakterystyk metrologicznych, dla wag klasy dok∏adnoÊci Y: — sprawdzenie przy obcià˝eniu statycznym, — sprawdzenie przy automatycznym wa˝eniu dowolnego ∏adunku, — wp∏yw pochylenia (w wagach za∏adunkowych),
\n
e)niezale˝nie od klasy dok∏adnoÊci: — niecentrycznoÊç, — sprawdzenie prawid∏owoÊci wskazaƒ, wydruku, dok∏adnoÊci, zerowania i tarowania;
\n
4)w wagach samochodowych do wa˝enia pojazdów w ruchu:
\n
a)zgodnoÊç z zatwierdzonym typem,
\n
b)konstrukcj´, w∏aÊciwe zainstalowanie, oznaczenia i dzia∏anie wagi,
\n
c)w zakresie charakterystyk metrologicznych: — odchylenie ka˝dego obcià˝enia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obcià˝enia osi lub osi wielokrotnej podczas wa˝enia dynamicznego, — odchylenie ka˝dego obcià˝enia osi od wartoÊci statycznego obcià˝enia osi dla pojazdu dwuosiowego podczas wa˝enia dynamicznego, — b∏àd sumarycznej masy pojazdu, — b∏´dy wskazaƒ podczas wa˝enia statycznego dla dowolnego obcià˝enia zawartego w zakresie wa˝enia, — dok∏adnoÊci zerowania i tarowania, — wyÊwietlanie i drukowanie;
\n
5)w wagach wagonowych do wa˝enia w ruchu wagonów spi´tych:
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4646 —
\n
a)zgodnoÊç z zatwierdzonym typem,
\n
b)konstrukcj´, w∏aÊciwe zainstalowanie, oznaczenia i dzia∏anie wagi,
\n
c)w zakresie charakterystyk metrologicznych:
\n
Poz. 730
\n
6)w wagach nieautomatycznych:
\n
a)wizualnie: — charakterystyki metrologiczne: klasy dok∏adnoÊci, Min, Max, e, d, — b∏´dy podczas wa˝enia dynamicznego dla pojedynczego wagonu, — inne wymagane oznaczenia oraz miejsca na cechy legalizacyjne i zabezpieczajàce, — b∏´dy podczas wa˝enia dynamicznego ca∏ego sk∏adu wagonów, — sprawdzenie czy miejsce i warunki u˝ytkowania sà w∏aÊciwe, — b∏´dy podczas wa˝enia statycznego,
\n
b)w zakresie charakterystyk metrologicznych: — sprawdzenie zgodnoÊci wskazaƒ urzàdzeƒ wskazujàcych i drukujàcych, — b∏´dy wskazaƒ, — zerowanie, — rozrzut, — niecentrycznoÊç, — niecentrycznoÊç, — pobudliwoÊç; — pobudliwoÊç. — dok∏adnoÊç zerowania i tarowania, Za∏àcznik nr 15 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ WAG AUTOMATYCZNYCH PRZENOÂNIKOWYCH 1. Zakres badaƒ typu wag automatycznych przenoÊnikowych, zwanych dalej „wagami”, wykonywanych podczas zatwierdzenia typu obejmuje badania:
\n
1)symulacyjne;
\n
2)eksploatacyjne.
\n
2.Badania symulacyjne powinny byç dokonywane na wadze bez przenoÊnika taÊmowego lub z przenoÊnikiem taÊmowym, do którego waga powinna byç do∏àczona.
\n
a)50 % wartoÊci nominalnej napi´cia w czasie 1 okresu napi´cia sieci,
\n
b)100 % wartoÊci nominalnej napi´cia w czasie 1/2 okresu napi´cia sieci powtarzanych 10 razy z przerwà co najmniej 10 s;
\n
2)ciàgu elektrycznych impulsów zak∏ócajàcych o amplitudzie 1 000 V, czasie narastania 5 ns i czasie trwania 50 ns, trwajàcego 15 ms o ró˝nej polaryzacji i czasie repetycji 300 ms, powtarzanego 10 razy z przerwà co najmniej 10 s;
\n
3.Badania symulacyjne powinny przede wszystkim umo˝liwiç ocen´ oddzia∏ywania czynników wp∏ywajàcych na wag´, w szczególnoÊci temperatury, napi´cia zasilania, cz´stotliwoÊci, w normalnych warunkach u˝ytkowania. Wp∏yw ka˝dego czynnika powinien byç w miar´ potrzeb zbadany oddzielnie.
\n
3)serii 10 wy∏adowaƒ elektrostatycznych z przerwami co 10 s:
\n
4.Przy symulowaniu pr´dkoÊci taÊmy wzgl´dny b∏àd symulacji nie powinien przekraczaç 0,2 wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego dla masy sumowanej.
\n
4)jednorodnego pola elektromagnetycznego o polaryzacji pionowej i poziomej o nast´pujàcych parametrach:
\n
5.Badania eksploatacyjne powinny byç wykonywane przy u˝yciu materia∏u w iloÊci co najmniej równej minimalnej masie sumowanej, przy wydajnoÊci pomi´dzy minimalnà i maksymalnà.
\n
b)zakres cz´stotliwoÊci od 26 MHz do 1 000 MHz,
\n
a)o napi´ciu 6 kV — wy∏adowanie przez kontakt z wagà,
\n
b)o napi´ciu 8 kV — wy∏adowanie przez powietrze;
\n
a)nat´˝enie pola 3 V/m,
\n
c)cz´stotliwoÊç sinusoidalnej fali modulujàcej 1 kHz,
\n
d)g∏´bokoÊç modulacji 80 %.
\n
6.Badanie typu wag elektronicznych obejmuje dodatkowo sprawdzenie odpornoÊci wagi na wystàpienie nast´pujàcych zak∏óceƒ:
\n
7.Legalizacja pierwotna wagi powinna byç przeprowadzana w dwóch etapach.
\n
1)krótkotrwa∏ych spadków napi´cia zasilania o wartoÊç równà:
\n
8.Zakres badaƒ podczas pierwszego etapu legalizacji pierwotnej obejmuje:
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4647 — Poz. 730
\n
1)sprawdzenie zgodnoÊci wykonania wagi z zatwierdzonym typem;
\n
2)wyznaczenie zmiany wskazania zera po ca∏kowitej liczbie obiegów taÊmy;
\n
2)przeprowadzenie testów sumowania za pomocà symulacji przemieszczenia, zgodnie z wymaganiami dla badaƒ symulacyjnych, przy czym w przypadku wag, których:
\n
3)wyznaczenie maksymalnej ró˝nicy b∏´dów wyzerowania, przy czym w przypadku urzàdzenia kontroli zera z dodatkowym obcià˝nikiem sprawdzenie powinno byç przeprowadzone co najmniej pi´ciokrotnie;
\n
a)przenoÊnik taÊmowy stanowi pomost, badania przeprowadza si´ na kompletnej wadze,
\n
b)cz´Êç przenoÊnika taÊmowego stanowi pomost, badania przeprowadza si´ na wadze bez przenoÊnika taÊmowego, z u˝yciem urzàdzenia symulujàcego przemieszczenie.
\n
9.Drugi etap legalizacji pierwotnej wagi przeprowadza si´ w miejscu u˝ytkowania przy u˝yciu produktu lub produktów, które b´dà wa˝one na wadze.
\n
Instalacja wagi powinna byç taka, ˝eby legalizacja mog∏a byç przeprowadzona bez zak∏ócania jej normalnej pracy.
\n
10.Stanowisko do badaƒ powinno:
\n
1)umo˝liwiç wa˝enie masy sumowanej w granicach 0,2 b∏´du granicznego dopuszczalnego legalizowanej wagi;
\n
2)byç usytuowane w pobli˝u wagi.
\n
11.Zakres badaƒ podczas drugiego etapu legalizacji pierwotnej obejmuje:
\n
1)sprawdzenie poÊlizgu, je˝eli istniejà podstawy do przypuszczeƒ, ˝e mo˝e wystàpiç poÊlizg czujnika przemieszczenia;
\n
4)przeprowadzenie testów materia∏owych w normalnych warunkach dzia∏ania, dla co najmniej dwóch wydajnoÊci z zakresu pomi´dzy wydajnoÊcià minimalnà a maksymalnà, z u˝yciem iloÊci produktu co najmniej równej minimalnej masie sumowanej, przy czym sprawdzenie masy produktu powinno nastàpiç przed lub po jego przejÊciu przez wag´.
\n
12.Legalizacj´ ponownà wagi przeprowadza si´ w miejscu u˝ytkowania przy u˝yciu produktu lub produktów, które b´dà wa˝one na wadze, na stanowisku pomiarowym wykonanym zgodnie z ust. 10. Instalacja wagi powinna byç taka, ˝eby legalizacja mog∏a byç przeprowadzona bez zak∏ócania jej normalnej pracy.
\n
13.Podczas legalizacji ponownej dokonuje si´:
\n
1)ogl´dzin zewn´trznych (sprawdzanie ogólnego stanu technicznego, konstrukcji, oznaczeƒ jakoÊci wykonania warunków zabudowy w przenoÊniku);
\n
2)sprawdzenia parametrów konstrukcyjnych (nachylenia taÊmy na pomoÊcie, d∏ugoÊci pomostu, d∏ugoÊci taÊmy, czasu pe∏nego obiegu taÊmy);
\n
3)sprawdzenia dok∏adnoÊci wagi (wyzerowania, sprawdzenia za pomocà materia∏u wa˝onego).
\n
Za∏àcznik nr 16 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ WAG AUTOMATYCZNYCH KONTROLNYCH I SORTUJÑCYCH 1. Zakres badaƒ typu wag automatycznych kontrolnych i sortujàcych, zwanych dalej „wagami”, w celu zatwierdzenia typu obejmuje:
\n
1)badania statyczne, w szczególnoÊci:
\n
a)badania przy niecentrycznym obcià˝eniu,
\n
b)specjalne badania dla wagi z zespo∏em wagowym stanowiàcym wag´ nieautomatycznà;
\n
2)pomiar czasu odpowiedzi;
\n
3)badania w normalnych warunkach u˝ytkowania, w tym sprawdzenie:
\n
a)strefy niezdecydowania i b∏´du nastawy,
\n
b)zmian rzeczywistego punktu nastawy w czasie,
\n
c)zmiany rzeczywistego punktu nastawy w zale˝noÊci od temperatury;
\n
4)badania zgodnoÊci z wymaganiami metrologicznymi w zakresie konstrukcji i wykonania.
\n
2.W przypadku wag majàcych wiele nominalnych punktów nastawy, badania powinny obejmowaç co najmniej dwa nominalne punkty nastawy.
\n
3.Wzorcowy ∏adunek próbny stosowany dla ka˝dego badania wykonywanego w celu zatwierdzenia typu powinien spe∏niaç nast´pujàce wymagania:
\n
1
\n
1)masa: m = Max, Min i — (Max + Min);
\n
2 3 —
\n
2)d∏ugoÊç: L = (0,8 ÷ 1,2) √ m, gdzie L jest wyra˝one w cm, m jest wyra˝one w g;
\n
L
\n
3)wysokoÊç: h = — ;
\n
2 Dziennik Ustaw Nr 77 — 4648 —
\n
4)sta∏a masa;
\n
5)materia∏ sta∏y, niehigroskopijny, nieelektrostatyczny, bez kontaktów mi´dzy metalami.
\n
4.Je˝eli ∏adunki mogà byç umieszczane niecentrycznie na pomoÊcie, to badanie powinno byç przeprowadzone z ∏adunkiem równym obcià˝eniu minimalnemu, uk∏adanym kolejno w dowolnym miejscu pomostu.
\n
5.Specjalne badania dla wagi z zespo∏em wagowym stanowiàcym wag´ nieautomatycznà obejmujà badania czu∏oÊci, pobudliwoÊci i b∏´dów wskazaƒ zespo∏u wagowego, przy czym jego b∏´dy nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych dla tych wag.
\n
6.Czas odpowiedzi powinien byç mierzony w sta∏ych warunkach badania, bez efektów pochodzàcych od czynników wp∏ywajàcych, przy czym:
\n
1)uzyskane wartoÊci nie mogà przekraczaç wartoÊci podanych w oznaczeniach na wadze;
\n
2)dane dotyczàce maksymalnej wydajnoÊci b´dàcej funkcjà pr´dkoÊci podajnika ∏adunku i d∏ugoÊci ∏adunku powinny byç zgodne z wartoÊciami otrzymanymi dla czasu odpowiedzi.
\n
7.Sprawdzenie zmiany rzeczywistego punktu nastawy w czasie powinno byç wykonywane z wzorcowymi ∏adunkami próbnymi bez zmian nastaw wagi i bez zmiany czynników wp∏ywajàcych; badania te powinny Poz. 730 byç powtarzane wielokrotnie w ciàgu 8 godzin dzia∏ania wagi; w celu otrzymania wyników mo˝na w trakcie badaƒ stosowaç elektryczne metody pomiaru.
\n
8.Sprawdzenie zmiany rzeczywistego punktu nastawy w zale˝noÊci od temperatury powinno byç:
\n
1)wykonywane z wzorcowym ∏adunkiem próbnym bez zmian nastaw wagi i bez zmiany czynników wp∏ywajàcych innych ni˝ temperatura;
\n
2)powtarzane wielokrotnie przy zmienianej temperaturze w danych granicach temperatur.
\n
9.Legalizacja pierwotna wag przeprowadzana jest w jednym lub dwóch etapach.
\n
10.Legalizacja pierwotna przeprowadzana w jednym etapie lub jej drugi etap powinny odbywaç si´ w miejscu zainstalowania wagi.
\n
11.Zakres sprawdzenia wykonywanego podczas pierwszego etapu legalizacji pierwotnej obejmuje przeprowadzenie badaƒ statycznych, o których mowa w ust 1.
\n
12.Zakres sprawdzenia wykonywanego podczas drugiego etapu legalizacji pierwotnej oraz podczas legalizacji ponownej obejmuje sprawdzenie strefy niezdecydowania i wyznaczenie b∏´du nastawy z u˝yciem produktów, do wa˝enia których waga jest przewidziana. W ka˝dym przypadku sprawdzenie powinno byç przeprowadzone co najmniej dla obcià˝enia minimalnego.
\n
Za∏àcznik nr 17 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ G¢STOÂCIOMIERZY ZBO˚OWYCH 20 L U˚YTKOWYCH 1. Zakres badaƒ wykonywanych w celu zatwierdzenia typu i podczas legalizacji g´stoÊciomierzy zbo˝owych 20 L u˝ytkowych obejmuje wyznaczenie: z 6 wskazaƒ uzyskanych, dla tej samej próbki zbo˝a, g´stoÊciomierzem badanym „B” i g´stoÊciomierzem wzorcowym „K”.
\n
1)b∏´dów wskazaƒ;
\n
5.Do pomiarów nale˝y u˝ywaç suchej, niepokruszonej, wolnej od plew i zanieczyszczeƒ pszenicy:
\n
2)odchylenia ka˝dego wskazania od wartoÊci Êredniej.
\n
2.B∏´dy, o których mowa w ust. 1, wyra˝a si´ w jednostkach miary g´stoÊci zbo˝a w stanie zsypnym, w szczególnoÊci w kg/hL.
\n
3.G´stoÊç zbo˝a w stanie zsypnym otrzymuje si´ z wyniku podzielenia wskazaƒ g´stoÊciomierzy, wyra˝onych w kg, przez 0,2 hL. Uzyskane wartoÊci liczbowe zaokràgla si´ do drugiego miejsca po przecinku.
\n
4.W celu wyznaczenia b∏´dów, o których mowa w ust 1, porównuje si´ wartoÊci Êrednie arytmetyczne Nr pomiaru KolejnoÊç nasypywania g´stoÊciomierzy
\n
1)w iloÊci 24 L;
\n
2)o g´stoÊci w stanie zsypnym nie mniejszej ni˝ 80 kg/hL;
\n
3)roz∏o˝onej cienkà warstwà w pomieszczeniu, w którym b´dà przeprowadzane pomiary i pozostawionej na oko∏o 10 godzin przed przystàpieniem do porównaƒ w celu doprowadzenia do równowagi temperaturowej z otaczajàcym powietrzem.
\n
6.Pomiary wykonywane w celu uzyskania wartoÊci wskazaƒ g´stoÊciomierzy nale˝y przeprowadziç, zachowujàc nast´pujàcà kolejnoÊç nasypywania:
\n
1 2 3 4 5 6 do KB BK KB BK KB BK Dziennik Ustaw Nr 77 — 4649 — 7. Je˝eli wartoÊci graniczne dopuszczalne b∏´dów, o których mowa w ust. 1, sà przekroczone, mo˝e to byç spowodowane tym, ˝e zbo˝e nie jest dostatecznie homogeniczne. Zbo˝e nale˝y wówczas pozostawiç na kolejne 10 godzin w miejscu wykonywania pomiarów, po czym powtórzyç pomiary zgodnie z ust. 6.
\n
Poz. 730 8. Je˝eli przekroczona jest tylko wartoÊç graniczna dopuszczalna b∏´dów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, to g´stoÊciomierz nale˝y adiustowaç. Wskazania g´stoÊciomierza mo˝na zmieniç, ustawiajàc rozpraszacz w wy˝szej lub ni˝szej pozycji. Po przemieszczeniu rozpraszacza nale˝y powtórzyç pomiary zgodnie z ust. 6.
\n
Za∏àcznik nr 18 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ ANALIZATORÓW SPALIN SAMOCHODOWYCH 1. Przy zatwierdzeniu typu analizatorów spalin samochodowych, zwanych dalej „analizatorami”, zakres badaƒ typu powinien obejmowaç:
\n
11)sprawdzenie separatora wody;
\n
1)przeprowadzenie ogl´dzin zewn´trznych;
\n
13)sprawdzenie urzàdzenia do badania szczàtkowej zawartoÊci w´glowodorów.
\n
2)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ analizatora;
\n
3)sprawdzenie dryftu krótkookresowego;
\n
4)wyznaczenie powtarzalnoÊci wskazaƒ analizatora;
\n
5)sprawdzenie urzàdzenia sygnalizujàcego spadek strumienia obj´toÊci gazu;
\n
6)sprawdzenie wp∏ywu:
\n
a)czynników fizycznych: napi´cia i cz´stotliwoÊci zasilania pràdem przemiennym, napi´cia zasilania pràdu sta∏ego, temperatury otoczenia, wilgotnoÊci wzgl´dnej otoczenia, ciÊnienia atmosferycznego,
\n
12)sprawdzenie równowa˝nika propan/heksan;
\n
2.Przy legalizacji nale˝y wykonaç nast´pujàce czynnoÊci:
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne,
\n
2)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ,
\n
3)sprawdzenie urzàdzenia sygnalizujàcego spadek strumienia obj´toÊci gazu — przy czym przy legalizacji pierwotnej nale˝y ponadto sprawdziç wersj´ oprogramowania.
\n
3.Podczas ogl´dzin zewn´trznych analizatora podczas badania typu i legalizacji nale˝y sprawdziç:
\n
b)sk∏adników gazowych innych ni˝ sk∏adnik oznaczany,
\n
1)czy nie ma widocznych uszkodzeƒ zewn´trznych;
\n
c)nara˝eƒ fizycznych: krótkotrwa∏ego obni˝enia napi´cia zasilania pràdem przemiennym, udaru mechanicznego, drgaƒ, zak∏óceƒ impulsowych, wy∏adowaƒ elektrostatycznych, pola elektromagnetycznego, pola magnetycznego o cz´stotliwoÊci sieciowej, suchego goràca, zimna, wilgotnego goràca;
\n
2)szczelnoÊç uk∏adu przet∏aczania gazów wed∏ug procedury badania szczelnoÊci zawartej w instrukcji obs∏ugi;
\n
7)sprawdzenie czasu odpowiedzi;
\n
8)sprawdzenie czasu nagrzewania;
\n
9)sprawdzenie urzàdzenia do badania szczelnoÊci;
\n
10)sprawdzenie filtru;
\n
3)dzia∏anie urzàdzenia do badania szczàtkowej zawartoÊci w´glowodorów wed∏ug procedury zawartej w instrukcji obs∏ugi.
\n
4.Podczas badania typu b∏´dy wskazaƒ nale˝y wyznaczyç w warunkach odniesienia oddzielnie dla ka˝dego sk∏adnika gazowego, w co najmniej trzech punktach zakresu pomiarowego, stosujàc dwusk∏adnikowe gazy wzorcowe zawierajàce tlenek w´gla, dwutlenek w´gla, w´glowodory i tlen w azocie w nast´pujàcych u∏amkach obj´toÊciowych:
\n
ZawartoÊç badanego sk∏adnika w azocie (u∏amek obj´toÊciowy) Badany sk∏adnik Punkt I zakresu pomiarowego Punkt II zakresu pomiarowego Punkt III zakresu pomiarowego CO 0,5 % 1% 3,5 % i/lub 5 % CO2 6% 10 % 14 % HC 0,01 % 0,03 % 0,1 % O2 0,5 % 10 % 20,9 % — przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy zatwierdzeniu typu.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4650 — 5. Przy legalizacji nale˝y wykonaç sprawdzenie w co najmniej dwóch punktach zakresu pomiarowego, stosujàc wzorce gazowe o wartoÊciach u∏amków obj´Klasa dok∏adnoÊci 0iI II Poz. 730 toÊciowych sk∏adników badanych mieszczàcych si´ w nast´pujàcych zakresach:
\n
Badany sk∏adnik Zakres wartoÊci u∏amka obj´toÊciowego CO od 0,5 % do 5 % CO2 od 4 % do 16 % HC od 0,01 % do 0,2 % CO od 1 % do 7 % CO2 od 6 % do 16 % HC od 0,03 % do 0,2 % — przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
6.Przy legalizacji kana∏ tlenowy powinien byç sprawdzany w punkcie zerowym przy u˝yciu gazów wzorcowych niezawierajàcych tlenu oraz dla wartoÊci u∏amka obj´toÊciowego 20,9 % przy u˝yciu powietrza, przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
7.Przy zatwierdzeniu typu nale˝y przeprowadziç w warunkach powtarzalnoÊci co najmniej dwadzieÊcia pomiarów z u˝yciem wzorców gazowych o nast´pujàcych wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych:
\n
ZawartoÊç badanego sk∏adnika (u∏amek obj´toÊciowy) Badany sk∏adnik klasa dok∏adnoÊci 0 i I klasa dok∏adnoÊci II CO 0,5 % 3,5 % CO2 14 % 14 % HC 0,01 % 0,1 % O2 0,5 % 0,5 % — przy czym powtarzalnoÊç wskazaƒ analizatora powinna byç taka, aby wartoÊç odchylenia standardowego obliczonego na podstawie serii dwudziestu pomiarów nie przekracza∏a wartoÊci dopuszczalnych.
\n
8.W celu sprawdzenia dryftu krótkookresowego nale˝y wykonaç pierwszy pomiar bezpoÊrednio po automatycznym wyzerowaniu wskazania analizatora, a nast´pne pomiary odpowiednio po 5, 10 i 25 min, stosujàc wzorce gazowe o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych okreÊlonych w ust. 7, przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
9.W celu sprawdzenia wp∏ywu suchego goràca nale˝y poddaç analizator przez 2 godz. dzia∏aniu temperatury 40 °C i wilgotnoÊci wzgl´dnej nieprzekraczajàcej 50 %; w czasie testu co pó∏ godziny nale˝y wykonaç pomiar z u˝yciem gazów wzorcowych o nast´pujàcych wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych:
\n
ZawartoÊç badanego sk∏adnika (u∏amek obj´toÊciowy) Badany sk∏adnik mieszanina wzorcowa I mieszanina wzorcowa II CO 0,5 % 3,5 % CO2 14 % 14 % HC 0,01 % 0,1 % O2 0,5 % 0,5 % — przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4651 — 10. W celu sprawdzenia wp∏ywu zimna nale˝y poddaç analizator przez 2 godziny dzia∏aniu temperatury 5 °C; w czasie testu co pó∏ godziny nale˝y wykonaç pomiar z u˝yciem gazów wzorcowych o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9, przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
11.W celu sprawdzenia wp∏ywu wilgotnego goràca nale˝y poddaç analizator przez 2 doby dzia∏aniu sta∏ej temperatury 30 °C i wilgotnoÊci wzgl´dnej 85 %.
\n
Warunki ekspozycji powinny byç takie, ˝eby na przyrzàdzie nie kondensowa∏a woda. W czasie testu nale˝y wykonaç raz na dob´ pomiary z u˝yciem gazów wzorcowych o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9, przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
Parametr Poz. 730 12. W celu sprawdzenia wp∏ywu ciÊnienia atmosferycznego nale˝y wykonaç pomiary z u˝yciem gazów wzorcowych o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9, wprowadzanych do analizatora pod ciÊnieniem podanym w wymaganiach metrologicznych lub okreÊlonym przez producenta. WartoÊci te nale˝y osiàgaç stopniowo, wychodzàc od ciÊnienia atmosferycznego, a po osiàgni´ciu utrzymywaç ich sta∏oÊç przez 30 min przed wykonaniem pomiaru, przy czym b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
13.W celu sprawdzenia wp∏ywu zmian napi´cia i cz´stotliwoÊci zasilania pràdem przemiennym nale˝y poddaç analizator dzia∏aniu ekstremalnych dopuszczonych przez warunki odniesienia przy legalizacji wartoÊci napi´cia i cz´stotliwoÊci przez czas umo˝liwiajàcy wykonanie pomiaru. Warunki badania przy u˝yciu gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9 dla mieszaniny wzorcowej I sà nast´pujàce:
\n
Tolerancja wzgl´dna, % Nominalne napi´cie zasilania Unom, V +10 –15 Nominalna cz´stotliwoÊç fnom, Hz ±2 — przy czym:
\n
1)w przypadku analizatora zasilanego przez êród∏o pràdu sta∏ego nale˝y wykonaç pomiary dla wartoÊci górnej granicy napi´cia zasilania podanej przez producenta i najni˝szej wartoÊci, przy której jest mo˝liwe dzia∏anie analizatora;
\n
2)zmiany wskazaƒ nie powinny przekraczaç po∏owy wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
14.W celu zbadania wp∏ywu sk∏adników gazowych innych ni˝ sk∏adnik badany nale˝y wykonaç:
\n
3)pomiar z u˝yciem mieszaniny zawierajàcej sk∏adniki wymienione w pkt 2;
\n
4)dla ka˝dego oznaczanego sk∏adnika ró˝nica mi´dzy wartoÊciami wskazaƒ otrzymanymi na podstawie pomiarów, o których mowa w pkt 2 i 3, nie powinna przekraczaç po∏owy wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego przy legalizacji.
\n
15.Sprawdzenie wp∏ywu udaru mechanicznego nale˝y wykonaç w nast´pujàcych warunkach:
\n
1)wysokoÊç upadku: 25 mm,
\n
2)liczba upadków na ka˝dà kraw´dê: 1
\n
1)pomiar z u˝yciem czystego azotu;
\n
2)pomiary z u˝yciem pojedynczo nast´pujàcych sk∏adników o podanych ni˝ej wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych w azocie:
\n
a)16 % CO2,
\n
b)6 % CO,
\n
c)10 % O2,
\n
d)5 % H2, — przy czym po przeprowadzeniu testu b∏´dy wskazaƒ analizatora otrzymane z u˝yciem gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9 dla mieszaniny wzorcowej I nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
16.W celu sprawdzenia wp∏ywu drgaƒ analizator przenoÊny nale˝y poddaç drganiom przypadkowym o nast´pujàcych parametrach:
\n
e)0,3 % NO,
\n
1)zakres cz´stotliwoÊci: od 10 Hz do 150 Hz,
\n
f)0,2 % HC w przeliczeniu na n-heksan,
\n
2)wartoÊç skuteczna przyspieszenia (RMS): 1,6 m/s2,
\n
g)para wodna do stanu nasycenia
\n
3)widmowa g´stoÊç przyspieszenia: 0,048 m2/s3 w zakresie cz´stotliwoÊci od 10 Hz do 20 Hz i zmniejszana o 3 dB na oktaw´ w zakresie cz´stotliwoÊci od 20 Hz do 150 Hz, — przy czym dla ka˝dego kana∏u pomiarowego ró˝nica mi´dzy otrzymanymi wartoÊciami wskazaƒ nie powinna przekraczaç po∏owy wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego przy legalizacji;
\n
4)liczba wzajemnie prostopad∏ych osi: 3, Dziennik Ustaw Nr 77 — 4652 — Poz. 730
\n
5)czas dzia∏ania na jednà oÊ: 2 minuty
\n
2)napi´cie przy wy∏adowaniu kontaktowym: 6 kV, — przy czym zmiana wskazaƒ analizatora rozumiana jako ró˝nica mi´dzy wskazaniami otrzymanymi przed testem i po jego wykonaniu z u˝yciem gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9 dla mieszaniny wzorcowej I nie powinna przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
3)liczba nara˝eƒ: co najmniej 10 kolejnych wy∏adowaƒ, 17. W celu sprawdzenia wp∏ywu krótkotrwa∏ego obni˝enia napi´cia zasilania nale˝y poddaç analizator dzia∏aniu nara˝eƒ o nast´pujàcych parametrach:
\n
1)obni˝enie napi´cia zasilania o 100 % wartoÊci nominalnej w czasie 10 ms,
\n
2)obni˝enie napi´cia zasilania o 50 % wartoÊci nominalnej w czasie 20 ms,
\n
3)liczba powtórzeƒ 10,
\n
4)przerwy mi´dzy kolejnymi nara˝eniami nie mniejsze ni˝ 10 s — przy czym spowodowane nara˝eniem zmiany wskazaƒ analizatora otrzymanych z u˝yciem gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w pkt 9 dla mieszaniny wzorcowej I nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji lub postaç odpowiedzi analizatora powinna uniemo˝liwiç uznanie jej za wynik pomiaru.
\n
18.W celu sprawdzenia odpornoÊci na zak∏ócenia impulsowe nale˝y poddaç analizator dzia∏aniu zak∏óceƒ impulsowych o nast´pujàcych parametrach:
\n
1)szczytowa wartoÊç amplitudy: 1 kV,
\n
2)kszta∏t fali: wyk∏adniczy,
\n
3)czas narastania impulsu: 5 ns,
\n
4)czas trwania impulsu w po∏owie wartoÊci amplitudy: 50 ns;
\n
5)czas trwania nara˝enia impulsowego: 15 ms,
\n
6)cz´stoÊç powtarzania impulsu: co 300 ms — przy czym spowodowane nara˝eniem zmiany wskazaƒ analizatora otrzymanych z u˝yciem gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9 dla mieszaniny wzorcowej I nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji lub postaç odpowiedzi analizatora powinna uniemo˝liwiç uznanie jej za wynik pomiaru.
\n
19.W celu sprawdzenia odpornoÊci na wy∏adowania elektrostatyczne nale˝y poddaç analizator wy∏adowaniom elektrostatycznym o nast´pujàcych parametrach:
\n
1)napi´cie przy wy∏adowaniu powietrznym: 8 kV,
\n
4)przerwy mi´dzy kolejnymi wy∏adowaniami: co najmniej 10 s — przy czym spowodowane nara˝eniem zmiany wskazaƒ analizatora otrzymanych z u˝yciem gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9 dla mieszaniny wzorcowej I nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji lub postaç odpowiedzi analizatora powinna uniemo˝liwiç uznanie jej za wynik pomiaru.
\n
20.W celu sprawdzenia odpornoÊci na dzia∏anie pola elektromagnetycznego nale˝y poddaç analizator dzia∏aniu pola elektromagnetycznego o nast´pujàcych parametrach:
\n
1)zakres cz´stotliwoÊci: od 26 MHz do 1 000 MHz,
\n
2)nat´˝enie pola: 10 V/m,
\n
3)modulacja: 80 % AM, 1 kHz fali sinusoidalnej — przy czym spowodowane nara˝eniem zmiany wskazaƒ analizatora otrzymanych z u˝yciem gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9 dla mieszaniny wzorcowej I nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji lub postaç odpowiedzi analizatora powinna uniemo˝liwiç uznanie jej za wynik pomiaru.
\n
21.W celu sprawdzenia odpornoÊci na dzia∏anie pola magnetycznego nale˝y poddaç analizator dzia∏aniu pola magnetycznego o nat´˝eniu 30 A/m i cz´stotliwoÊci sieciowej, przy czym spowodowane nara˝eniem zmiany wskazaƒ analizatora otrzymanych z u˝yciem gazu wzorcowego o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych podanych w ust. 9 dla mieszaniny wzorcowej I nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji lub postaç odpowiedzi analizatora powinna uniemo˝liwiç uznanie jej za wynik pomiaru.
\n
22.Sprawdzenie czasu nagrzewania wykonuje si´ w temperaturze odniesienia przy zatwierdzeniu typu i w 5 °C przez wykonanie pomiaru niezw∏ocznie po up∏ywie czasu podanego jako czas nagrzewania przez producenta, a nast´pnie wykonanie kolejnych pomiarów po up∏ywie 2 min, 5 min i 15 min, przy czym ró˝nica mi´dzy dowolnà parà otrzymanych wartoÊci wskazaƒ nie powinna przekraczaç wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego przy legalizacji.
\n
23.Sprawdzenie czasu odpowiedzi polega na okreÊleniu czasu niezb´dnego do tego, aby analizator po uprzednim pobraniu próbki gazu zerowego zareagowa∏ na dostarczenie do sondy gazu wzorcowego; do sprawdzenia stosuje si´ gaz wzorcowy o nast´pujàcych wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych:
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4653 — Sk∏adnik badany Poz. 730 ZawartoÊç badanego sk∏adnika w azocie (u∏amek obj´toÊciowy) CO 0,5 % CO2 14 % HC 0,01 % O2 0% 24. Sprawdzenie urzàdzenia do badania szczelnoÊci polega na wytworzeniu sztucznej nieszczelnoÊci wyregulowanej za pomocà gazu wzorcowego tak, aby b∏àd wskazania wynosi∏ po∏ow´ b∏´du granicznego dopuszczalnego przy legalizacji, a nast´pnie przeprowadzenie w tych warunkach badania szczelnoÊci wed∏ug instrukcji obs∏ugi; zasygnalizowanie przez analizator nieszczelnoÊci uznaje si´ za pozytywny wynik badania.
\n
25.Sprawdzenie wartoÊci równowa˝nika propan/heksan obejmuje:
\n
1)wykonanie pomiarów przy u˝yciu gazów wzorcowych o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych propanu 0,02 % i 0,2 %,
\n
2)obliczenie bezwzgl´dnej wartoÊci b∏´du ka˝dego pomiaru przez porównanie wartoÊci wskazaƒ z wartoÊciami odniesienia obliczonymi przy u˝yciu wspó∏czynnika PEF podanego przez producenta,
\n
3)wykonanie pomiaru przy u˝yciu gazów wzorcowych o wartoÊciach u∏amków obj´toÊciowych n-heksanu 0,01 % i 0,1 % i obliczenie b∏´dów wskazaƒ — przy czym ró˝nica mi´dzy b∏´dami wskazaƒ otrzymanymi dla obu wartoÊci u∏amków obj´toÊciowych propanu i n-heksanu nie powinna przekraczaç wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego w przypadku analizatora, dla którego producent podaje jednà wartoÊç wspó∏czynnika PEF, i po∏owy wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego w przypadku analizatora, dla którego producent podaje tabel´ wartoÊci wspó∏czynnika PEF.
\n
26.Po pracy analizatora w warunkach powodujàcych zwi´kszone obcià˝enie filtru i separatora wody analizator powinien spe∏niaç wymagania dotyczàce czasu odpowiedzi, a b∏´dy wskazaƒ nie powinny przekraczaç wartoÊci b∏´dów granicznych dopuszczalnych przy legalizacji.
\n
Za∏àcznik nr 19 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ ANALIZATORÓW WYDECHU 1. Przy badaniach typu wykonywanych w celu zatwierdzenia typu i podczas legalizacji analizatora wydechu, zwanego dalej „analizatorem”, nale˝y stosowaç:
\n
1)urzàdzenie symulujàce przebieg wydechu osoby badanej;
\n
6)wilgotnoÊç wzgl´dna: co najmniej 95 %,
\n
7)u∏amek obj´toÊciowy CO2: (5 ± 1) %,
\n
8)st´˝enie masowe etanolu, rosnàce w trakcie wprowadzania wzorca do analizatora i osiàgajàce po okreÊlonym czasie plateau równe:
\n
a)(0 ÷ 0,05) mg/l,
\n
2)mieszaniny par etanolu z innymi gazami, zwane dalej „wzorcami”.
\n
b)0,10 mg/l, 2. Parametry wzorca powinny odpowiadaç nast´pujàcym wartoÊciom:
\n
d)0,40 mg/l,
\n
1)obj´toÊç wzorca dostarczona do analizatora: 3 l,
\n
f)1,00 mg/l,
\n
2)czas wprowadzania wzorca do analizatora: 5 s,
\n
c)0,25 mg/l,
\n
e)0,70 mg/l,
\n
g)1,50 mg/l,
\n
h)powy˝ej 1,50 mg/l
\n
3)czas trwania plateau podczas wprowadzania wzorca do analizatora: 3 s,
\n
4)gaz noÊny: czyste powietrze,
\n
5)temperatura: (34,0 ± 0,5) °C, — przy czym wartoÊç niepewnoÊci rozszerzonej przy poziomie ufnoÊci 95 %, z jakà jest podana zawartoÊç etanolu we wzorcu, powinna byç mniejsza ni˝ 25 % wartoÊci bezwzgl´dnej granicznych b∏´dów dopuszczalnych okreÊlonych dla danego sprawdzenia.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4654 — 3. Wzorzec o parametrach innych ni˝ okreÊlone w ust. 2 mo˝na stosowaç, je˝eli nie wp∏ynie to na wyniki badaƒ lub wp∏yw ten mo˝na iloÊciowo uwzgl´dniç.
\n
4.Dopuszcza si´ mo˝liwoÊç stosowania wzorca o st´˝eniu etanolu sta∏ym w czasie wprowadzania go do analizatora lub wzorca niezawierajàcego CO2 w przypadku:
\n
1)braku technicznych mo˝liwoÊci wytworzenia wzorca o parametrach, o których mowa w ust. 2,
\n
2)koniecznoÊci przenoszenia analizatora i urzàdzeƒ pomocniczych w celu wykonania okreÊlonych badaƒ, w szczególnoÊci wp∏ywu czynników fizycznych i nara˝eƒ fizycznych — pod warunkiem podania odpowiedniej informacji przy dokumentowaniu wyników sprawdzenia oraz uwzgl´dnienia b∏´dów wynikajàcych z jego u˝ycia.
\n
5.W przypadku, gdy stosuje si´ wzorzec, który nie zawiera pary wodnej, informacje o tym oraz o sposobie potwierdzenia równowa˝noÊci wyników przeprowadzonych badaƒ z wynikami uzyskanymi za pomocà wzorca zawierajàcego par´ wodnà nale˝y podaç przy dokumentowaniu wyników sprawdzenia.
\n
6.Zakres badaƒ typu powinien obejmowaç:
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne;
\n
2)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ analizatora;
\n
3)wyznaczenie powtarzalnoÊci wskazaƒ analizatora;
\n
4)sprawdzenie dryftu;
\n
5)sprawdzenie efektu pami´ci oraz wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ przy pomiarach st´˝eƒ o zbli˝onych wartoÊciach;
\n
6)sprawdzenie wp∏ywu:
\n
a)parametrów charakteryzujàcych wzorzec,
\n
b)alkoholu zalegajàcego w górnych drogach oddechowych,
\n
c)czynników fizycznych: napi´cia zasilania pràdu przemiennego, cz´stotliwoÊci zasilania, napi´cia zasilania pràdu sta∏ego, t´tnieƒ pràdu sta∏ego, temperatury otoczenia, wilgotnoÊci wzgl´dnej otoczenia, ciÊnienia atmosferycznego, ca∏kowitego u∏amka obj´toÊciowego w´glowodorów (wyra˝onego jako równowa˝nik metanu) w otoczeniu,
\n
d)zwiàzków chemicznych mogàcych wyst´powaç w wydychanym powietrzu,
\n
e)nara˝eƒ fizycznych: krótkotrwa∏ego obni˝enia napi´cia zasilania pràdem przemiennym, pràdów paso˝ytniczych i zak∏óceƒ zasilania, drgaƒ sinusoidalnych, drgaƒ przypadkowych (w przypadku analizatorów przenoÊnych), udaru mechanicznego, wy∏adowaƒ elektrostatycznych, pola elektromagnetycznego, pola magnetycznego, wilgotnego goràca (w przypadku analiza- Poz. 730 torów przenoÊnych), warunków przechowywania odbiegajàcych od normy (w przypadku analizatorów przenoÊnych), wstrzàsów transportowych (w przypadku analizatorów przenoÊnych);
\n
7)sprawdzenie trwa∏oÊci.
\n
7.Badania, o których mowa w ust. 6 pkt 6 i 7, powinny byç wykonywane z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu 0,25 mg/l. Dopuszcza si´ odstàpienie od wykonania testów wchodzàcych w sk∏ad tych badaƒ w przypadku braku odpowiednich urzàdzeƒ technicznych.
\n
8.Przy legalizacji pierwotnej oraz legalizacji ponownej po naprawie powinny byç wykonane nast´pujàce czynnoÊci:
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne;
\n
2)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ analizatora;
\n
3)wyznaczenie powtarzalnoÊci wskazaƒ analizatora;
\n
4)sprawdzenie wp∏ywu nast´pujàcych parametrów charakteryzujàcych wzorzec:
\n
a)wprowadzanej obj´toÊci,
\n
b)czasu wprowadzania wzorca do analizatora,
\n
c)czasu trwania plateau.
\n
9.Przy legalizacji ponownej analizatora nie poddawanego uprzednio naprawie powinny byç wykonane co najmniej nast´pujàce czynnoÊci:
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne;
\n
2)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ przy ró˝nych obj´toÊciach i czasach wprowadzania wzorca oraz ró˝nych czasach trwania plateau.
\n
10.Pomiary podczas badaƒ typu i legalizacji powinny byç wykonywane:
\n
1)z maksymalnà mo˝liwà do osiàgni´cia przez analizator cz´stoÊcià, z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci przyrzàdów stosowanych do sprawdzania;
\n
2)w sta∏ych warunkach, z wyjàtkiem badania wp∏ywu czynników fizycznych.
\n
11.Podczas ogl´dzin zewn´trznych analizatora przy:
\n
1)badaniu typu i legalizacji nale˝y sprawdziç, czy:
\n
a)nie ma widocznych uszkodzeƒ zewn´trznych,
\n
b)dzia∏ajà poprawnie wszystkie przyciski,
\n
c)dzia∏ajà wszystkie segmenty wyÊwietlaczy,
\n
d)dzia∏a poprawnie drukarka;
\n
2)badaniu typu nale˝y ponadto sprawdziç, czy:
\n
a)oznaczenia przycisków sà czytelne i jednoznaczne, Dziennik Ustaw Nr 77 — 4655 — Poz. 730
\n
b)wydruk zawiera wszystkie niezb´dne dane wymienione w wymaganiach metrologicznych. masowego etanolu c = 0,25 mg/l powinna byç mniejsza ni˝ 4 % wartoÊci mierzonej.
\n
12.B∏´dy wskazaƒ i powtarzalnoÊç wskazaƒ analizatora nale˝y wyznaczyç co najmniej dla wzorców o parametrach i wartoÊciach st´˝eƒ masowych etanolu podanych w ust. 2.
\n
17.W celu sprawdzenia poprawnoÊci wskazaƒ analizatora w przypadku pomiaru st´˝eƒ o zbli˝onych wartoÊciach nale˝y wykonaç co najmniej dziesi´ç pomiarów z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu c = 0,25 mg/l, a nast´pnie wykonaç od trzech do pi´ciu pomiarów z wykorzystaniem wzorca o st´˝eniu masowym etanolu 0,15 mg/l, przy czym b∏´dy wskazaƒ analizatora dla wzorca o ni˝szym st´˝eniu masowym nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych.
\n
13.Przy zatwierdzeniu typu nale˝y przeprowadziç w warunkach powtarzalnoÊci co najmniej po dwadzieÊcia pomiarów, a przy legalizacji pierwotnej i legalizacji ponownej po naprawie — co najmniej po dziesi´ç pomiarów dla ka˝dego wzorca, przy czym:
\n
1)b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych;
\n
2)powtarzalnoÊç wskazaƒ analizatora powinna byç taka, aby wartoÊç odchylenia standardowego obliczonego na podstawie poszczególnych serii pomiarowych nie przekracza∏a wartoÊci dopuszczalnych.
\n
14.Przy legalizacji ponownej analizatora nie poddawanego uprzednio naprawie nale˝y wykonaç co najmniej dwadzieÊcia pomiarów przy ró˝nych obj´toÊciach i czasach wprowadzania wzorca oraz czasach trwania plateau, z czego co najmniej pi´ç powinno byç wykonanych z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu 0,25 mg/l, przy czym b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych.
\n
15.Sprawdzenie dryftu obejmuje wykonanie, z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu 0,25 mg/l, serii dziesi´ciu pomiarów, którà powtarza si´ po up∏ywie 4 godzin i po up∏ywie 2 miesi´cy, przy czym zmiany wskazaƒ analizatora, okreÊlone jako ró˝nice mi´dzy wartoÊciami Êrednimi z kolejnych serii dziesi´ciu pomiarów nie powinny przekroczyç:
\n
1)0,010 mg/l po 4 godzinach;
\n
2)0,020 mg/l po 2 miesiàcach.
\n
16.W celu sprawdzenia efektu pami´ci nale˝y wykonaç seri´ dziesi´ciu pomiarów z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu c = 0,25 mg/l, a nast´pnie dziesi´ç cykli pomiarowych, z których ka˝dy sk∏ada si´ z:
\n
1)pomiaru z wykorzystaniem wzorca o st´˝eniu masowym c etanolu równym ni˝szej z nast´pujàcych dwóch wartoÊci:
\n
a)2,00 mg/l,
\n
b)wartoÊç górnej granicy zakresu pomiarowego analizatora,
\n
2)pomiaru z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu c = 0,25 mg/l — przy czym zmiana wskazaƒ analizatora, okreÊlona jako ró˝nica mi´dzy wartoÊciami Êrednimi z serii dziesi´ciu pomiarów z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia 18. W celu sprawdzenia wp∏ywu parametrów charakteryzujàcych wzorzec nale˝y wykonaç po dziesi´ç pomiarów z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu c = 0,25 mg/l dla ka˝dego testu, zmieniajàc poszczególne parametry wzorca w nast´pujàcy sposób:
\n
1)przy okreÊlaniu wp∏ywu dostarczonej obj´toÊci gazu testy nale˝y przeprowadziç dla obj´toÊci wzorca:
\n
a)1,5 l,
\n
b)4,5 l (przy czasie wprowadzania wzorca 15 s i czasie trwania plateau 6 s),
\n
2)przy okreÊlaniu wp∏ywu czasu wprowadzania wzorca nale˝y wprowadzaç go do analizatora w ciàgu 15 s (czas trwania plateau 6 s),
\n
3)przy okreÊlaniu wp∏ywu czasu trwania plateau wzorzec nale˝y wprowadzaç do analizatora w taki sposób, aby plateau trwa∏o 1,5 s,
\n
4)przy okreÊlaniu wp∏ywu zawartoÊci CO2 nale˝y wprowadzaç do analizatora wzorzec o wartoÊci u∏amka obj´toÊciowego CO2 wynoszàcej 10 % — przy czym b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych.
\n
19.W celu sprawdzenia wp∏ywu zak∏óceƒ ciàg∏oÊci przep∏ywu nale˝y przeprowadziç dwie serie pomiarowe po 10 pomiarów z wykorzystaniem wzorca o wartoÊci st´˝enia masowego etanolu c = 0,25 mg/l, przy czasie wprowadzania wzorca 5 s i 15 s, przerywajàc przep∏yw wzorca odpowiednio po 1 s i po 6 s od rozpocz´cia wprowadzania go do analizatora, przy czym przy wyst´powaniu zak∏óceƒ analizator nie powinien podawaç wyniku.
\n
20.W celu sprawdzenia wp∏ywu alkoholu zalegajàcego w górnych drogach oddechowych nale˝y wykonaç dziesi´ç pomiarów z wykorzystaniem wzorca o obj´toÊci 3 l i maksymalnym st´˝eniu masowym etanolu 0,40 mg/l przy czasie wprowadzania do analizatora równym 15 s, przy czym krzywa zale˝noÊci st´˝enia masowego c etanolu we wzorcu od czasu t powinna mieç maksimum i plateau. Kàt nachylenia stycznej do krzywej zale˝noÊci st´˝enia masowego wyra˝onego w miligramach na litr od czasu wyra˝onego w sekundach zawartej mi´dzy maksimum i plateau osiàga charakterystycznà dla wykonywanego testu wartoÊç maksymalnà, dla której dc/dt = –0,1 mg · l–1 · s–1 (z dopuszczalnym od- Dziennik Ustaw Nr 77 — 4656 — chyleniem równym ±10 % tej wartoÊci); w tych warunkach analizator nie powinien podawaç wyniku, sygnalizujàc, ˝e pomiar zosta∏ przeprowadzony b∏´dnie.
\n
21.Wp∏yw ka˝dego z czynników fizycznych powinien byç badany w trakcie osobnego testu, podczas którego jeden czynnik zmienia si´ w granicach wartoÊci znamionowych, a pozosta∏e czynniki majà wartoÊci na tyle sta∏e, na ile pozwalajà na to warunki techniczne laboratorium sprawdzajàcego. Dla ka˝dego testu nale˝y przeprowadziç co najmniej pi´ç pomiarów, przy czym b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych.
\n
Zwiàzek chemiczny Poz. 730 22. W celu sprawdzenia wp∏ywu zwiàzków chemicznych na analizator nale˝y wykonaç pi´ç cykli pomiarowych, wprowadzajàc naprzemiennie czysty wzorzec oraz wzorzec, do którego wprowadzono wy∏àcznie jeden zwiàzek chemiczny w takiej iloÊci, aby jego st´˝enie masowe we wzorcu by∏o równe wartoÊci nominalnej (z dopuszczalnym odchyleniem ±5 % wartoÊci nominalnej) podanej w tabeli, przy czym zmiany wskazaƒ analizatora spowodowane obecnoÊcià okreÊlonego zwiàzku chemicznego w st´˝eniu nominalnym nie powinny przekraczaç wartoÊci 0,1 mg/l albo analizator powinien sygnalizowaç, ˝e pomiar zosta∏ przeprowadzony b∏´dnie.
\n
WartoÊç nominalna st´˝enia masowego we wzorcu (mg/l) Aceton 0,5 Aldehyd octowy 0,15 Metanol 0,1 Izopropanol 0,1 Tlenek w´gla 0,2 Toluen 0,2 Octan etylu 0,2 Metan 0,3 Eter dietylowy 0,3 23. W przypadku, gdy analizator sygnalizuje zak∏ócenie spowodowane wp∏ywem danego zwiàzku chemicznego, nale˝y wykonaç pomiary dla tego samego zwiàzku wprowadzonego w st´˝eniu masowym pi´ç razy mniejszym od st´˝enia nominalnego, przy czym zmiany wskazaƒ analizatora spowodowane obecnoÊcià tego zwiàzku w st´˝eniu masowym pi´ç razy mniejszym od nominalnego nie powinny przekraczaç wartoÊci 0,02 mg/l.
\n
24.W celu sprawdzenia wp∏ywu nara˝eƒ fizycznych na analizator cykl pomiarowy nale˝y rozpoczàç od wykonania pomiaru w warunkach odniesienia, które stanowià warunki znamionowe u˝ytkowania. Zmian´ wskazaƒ analizatora pod wp∏ywem nara˝enia rozumie si´ jako ró˝nic´ mi´dzy wartoÊciami wskazaƒ otrzymanymi odpowiednio w warunkach odniesienia i pod wp∏ywem nara˝enia. Je˝eli nie okreÊlono inaczej, nale˝y dla ka˝dego rodzaju nara˝enia wykonaç co najmniej pi´ç cykli pomiarowych.
\n
25.Parametry nara˝eƒ powinny byç nast´pujàce:
\n
1)krótkotrwa∏e obni˝enie napi´cia zasilania: obni˝enie napi´cia zasilania o 100 % wartoÊci nominalnej w czasie odpowiadajàcym w przybli˝eniu po∏owie okresu napi´cia zasilajàcego, obni˝enie napi´cia zasilania o 50 % wartoÊci nominalnej w czasie odpowiadajàcym w przybli˝eniu okresowi napi´cia zasilajàcego, przerwy mi´dzy kolejnymi nara˝eniami nie krótsze ni˝ 10 s, przy czym zmiany wskazaƒ analizatora spowodowane nara˝eniem nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych albo analizator nie powinien podawaç wyniku, sygnalizujàc, ˝e pomiar zosta∏ przeprowadzony b∏´dnie;
\n
2)pràdy paso˝ytnicze i zak∏ócenia zasilania:
\n
a)dla analizatora zasilanego pràdem przemiennym: napi´cie probiercze na linii zasilania 2 000 V, napi´cie probiercze na zewn´trznych liniach sterujàcych i sygna∏owych wejÊcia i wyjÊcia mi´dzy analizatorem i dowolnym urzàdzeniem peryferyjnym 1 000 V, czas narastania impulsu 5 ns, czas trwania impulsu (50 % wartoÊci) 50 ns, pojedyncze impulsy,
\n
b)dla analizatora zasilanego ze êród∏a sta∏ego przeznaczonego do zasilania nie tylko analizatora, w szczególnoÊci z akumulatora samochodowego: od∏àczenie obcià˝enia indukcyjnego od êród∏a zasilania, przerwa w obwodzie elektrycznym, proces w∏àczania (komutacji) — przy czym zmiana wskazaƒ analizatora spowodowana nara˝eniem nie powinna przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych albo analizator nie powinien podawaç wyniku, sygnalizujàc, ˝e pomiar zosta∏ przeprowadzony b∏´dnie;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4657 —
\n
3)drgania sinusoidalne o:
\n
a)zakresie cz´stotliwoÊci: od 10 Hz do 150 Hz,
\n
b)wartoÊci skutecznej przyspieszenia (RMS): 2 m/s2,
\n
c)liczbie wzajemnie prostopad∏ych osi: 3 — przy czym zmiany wskazaƒ analizatora stacjonarnego pod wp∏ywem nara˝enia nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych lub analizator nie powinien podawaç wyniku, sygnalizujàc, ˝e pomiar zosta∏ przeprowadzony b∏´dnie, a b∏´dy wskazaƒ analizatora przenoÊnego pod wp∏ywem nara˝enia nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych;
\n
4)dla analizatorów przenoÊnych — drgania przypadkowe o:
\n
a)zakresie cz´stotliwoÊci: od 10 Hz do 150 Hz,
\n
b)wartoÊci 10 m/s2, skutecznej przyspieszenia (RMS):
\n
c)widmowej g´stoÊci przyspieszenia: sta∏ej w zakresie cz´stotliwoÊci od 10 Hz do 20 Hz i zmniejszanej o 3 dB na oktaw´ w zakresie cz´stotliwoÊci od 20 Hz do 150 Hz, Poz. 730
\n
9)dla analizatorów przenoÊnych — wilgotne goràco:
\n
2 cykle zmian temperatury i wilgotnoÊci o nast´pujàcym przebiegu:
\n
a)wzrost temperatury od 25 °C do 55 °C w ciàgu 3 h,
\n
b)utrzymanie temperatury 55 °C i wilgotnoÊci wzgl´dnej 93 % przez 9 h,
\n
c)utrzymanie temperatury 25 °C i wilgotnoÊci wzgl´dnej przewy˝szajàcej 95 % przez 9 h — przy czym po przeprowadzeniu testu b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych;
\n
10)dla analizatorów przenoÊnych w warunkach przechowywania:
\n
a)zimno (–25 °C), w ciàgu 2 h,
\n
b)suche goràco (70 °C), w ciàgu 6 h — przy czym po przeprowadzeniu testu b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych;
\n
11)dla analizatorów przenoÊnych — wstrzàsy transportowe:
\n
d)liczbie wzajemnie prostopad∏ych osi: 3,
\n
a)kszta∏t przebiegu: pó∏okres sinusoidy,
\n
e)czasie dzia∏ania na jednà oÊ: 1 h
\n
b)cz´stotliwoÊç: 2 Hz, — przy czym po przeprowadzeniu testu b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych;
\n
5)udar mechaniczny:
\n
a)wysokoÊç upadku: 25 mm dla analizatorów stacjonarnych i 50 mm dla analizatorów przenoÊnych,
\n
b)liczba upadków na ka˝dà kraw´dê dolnà: 1 — przy czym po przeprowadzeniu testu b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych,
\n
6)wy∏adowania elektrostatyczne: napi´cie przy wy∏adowaniu przez powietrze 8 kV, napi´cie przy wy∏adowaniu przez kontakt 6 kV, przerwy mi´dzy kolejnymi wy∏adowaniami co najmniej 10 s, przy czym zmiany wskazaƒ analizatora pod wp∏ywem nara˝enia nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych albo analizator nie powinien podawaç wyniku;
\n
7)pole elektromagnetyczne: zakres cz´stotliwoÊci od 26 MHz do 1 000 MHz, nat´˝enie pola 10 V/m, modulacja AM, 1 kHz, 80 %, przy czym zmiany wskazaƒ analizatora pod wp∏ywem nara˝enia nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych albo analizator nie powinien podawaç wyniku;
\n
8)pole magnetyczne: cz´stotliwoÊci 50 Hz lub 60 Hz, nat´˝enie 60 A/m; przy czym zmiany wskazaƒ analizatora pod wp∏ywem nara˝enia nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych albo analizator nie powinien podawaç wyniku;
\n
c)liczba wzajemnie prostopad∏ych osi: 3,
\n
d)liczba wstrzàsów na ka˝dà oÊ: 1 000 — przy czym po przeprowadzeniu testu b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych.
\n
26.W celu sprawdzenia trwa∏oÊci analizatora, które przeprowadza si´ na koƒcu badaƒ, nale˝y:
\n
1)umieÊciç analizator w stanie oczekiwania na 8 h w komorze klimatycznej w temperaturze 40 °C i przy wilgotnoÊci wzgl´dnej 90 %;
\n
2)wy∏àczyç analizator i podwy˝szyç temperatur´ w komorze do 60 °C na okres 1 h;
\n
3)po spadku temperatury do wartoÊci temperatury otoczenia poddaç analizator dzia∏aniu drgaƒ sinusoidalnych o nast´pujàcych parametrach:
\n
a)zakres cz´stotliwoÊci drgaƒ: od 10 Hz do 150 Hz,
\n
b)wartoÊç skuteczna przyÊpieszenia (RMS): 10 m/s2 dla analizatorów przenoÊnych i 5 m/s2 dla analizatorów stacjonarnych,
\n
c)drgania wzbudzane w trzech wzajemnie prostopad∏ych kierunkach,
\n
d)szybkoÊç p∏ynnej zmiany cz´stotliwoÊci: 1 oktawa na minut´,
\n
e)liczba cykli p∏ynnej zmiany i zwi´kszanie) cz´stotliwoÊci: (zmniejszanie — dla analizatorów przenoÊnych: 5 na ka˝dà oÊ, — dla analizatorów stacjonarnych: 20 na ka˝dà oÊ;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4658 —
\n
4)analizator umieÊciç ponownie w komorze w stanie oczekiwania i poddaç szybkim zmianom temperatury w zakresie od 0 °C do 40 °C w ciàgu 16 h, zapobiegajàc zjawisku kondensacji na analizatorze, w nast´pujàcy sposób:
\n
a)podwy˝szyç temperatur´ do 40 °C,
\n
b)obni˝yç wilgotnoÊç wzgl´dnà do wartoÊci poni˝ej 30 %, Poz. 730
\n
c)zmieniaç temperatur´ co godzin´, tak aby przejÊcie od jednej temperatury do drugiej trwa∏o oko∏o 15 minut — przy czym dla pi´ciu pomiarów przeprowadzonych po wykonaniu testu b∏´dy wskazaƒ analizatora nie powinny przekraczaç b∏´dów granicznych dopuszczalnych.
\n
Za∏àcznik nr 20 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ TAKSOMETRÓW ELEKTRONICZNYCH 1. Do wniosku o zatwierdzenie typu taksometru elektronicznego, zwanego dalej „taksometrem”, wnioskodawca za∏àcza co najmniej dwa egzemplarze kompletnego taksometru, wraz z ka˝dym typem kasy rejestrujàcej przewidzianej do wspó∏pracy z taksometrem.
\n
Do kasy rejestrujàcej nale˝y do∏àczyç rolki papieru w iloÊci umo˝liwiajàcej przeprowadzenie badaƒ.
\n
2.Zakres badaƒ typu wykonywanych podczas zatwierdzenia typu taksometru obejmuje sprawdzenia przewidziane dla taksometru niezainstalowanego w taksówce, a w szczególnoÊci:
\n
1)sprawdzenie zgodnoÊci wykonania taksometru z dokumentacjà producenta w zakresie obj´tym wymaganiami metrologicznymi;
\n
2)wykonanie ogl´dzin zewn´trznych taksometru w celu stwierdzenia, czy:
\n
a)taksometr posiada oznaczenia i znaki wymagane przepisami,
\n
b)konstrukcja i wykonanie taksometru umo˝liwia na∏o˝enie wymaganych cech zabezpieczajàcych,
\n
c)taksometr spe∏nia wymagania metrologiczne w zakresie dzia∏ania;
\n
3)sprawdzenie dok∏adnoÊci wskazaƒ taksometru w nast´pujàcych warunkach: temperatura otoczenia (20 ± 5) °C, znamionowe napi´cie zasilania, zadana pr´dkoÊç na element nap´dowy taksometru o wartoÊci (80 ± 20) km/h, w zestawieniu z ka˝dym typem dostarczonego przetwornika (je˝eli stanowi kompletacj´ taksometru) i dla co najmniej dwóch ró˝nych uk∏adów taryf;
\n
4)sprawdzenie prawid∏owoÊci wspó∏pracy zespo∏u drogi i zespo∏u czasu taksometru;
\n
5)sprawdzenie wp∏ywu pr´dkoÊci na dok∏adnoÊç wskazaƒ taksometru wykonuje si´ je:
\n
a)przy pr´dkoÊci minimalnej z zakresu pr´dkoÊci (wartoÊç pr´dkoÊci granicznej Vg ÷ Vg + 20 km/h) i pr´dkoÊci maksymalnej z zakresu pr´dkoÊci (wartoÊç pr´dkoÊci maksymalnej Vmax – 20 km/h ÷ Vmax),
\n
b)dla po∏o˝enia zespo∏u prze∏àcznika TARYFA 1, w którym wyznacza si´ b∏´dy wskazaƒ zespo∏u drogi i zespo∏u liczników sumujàcych;
\n
6)sprawdzenie wp∏ywu zmiany napi´cia zasilania na dok∏adnoÊç wskazaƒ taksometru, polegajàce na wyznaczeniu b∏´dów wskazaƒ zespo∏u drogi, zespo∏u czasu i zespo∏u liczników sumujàcych przy skrajnych wartoÊciach napi´ç zasilajàcych w warunkach temperatury otoczenia;
\n
7)sprawdzenie wytrzyma∏oÊci taksometru na krótkotrwa∏e zaniki napi´cia zasilania, nale˝y je przeprowadziç przez krótkotrwa∏e od∏àczanie zasilania taksometru i obserwacj´ jego wskazaƒ przy po∏o˝eniu prze∏àcznika rodzaju pracy taksometru TARYFA lub KASA;
\n
8)sprawdzenie wp∏ywu temperatur i wilgotnoÊci wzgl´dnej powietrza na dok∏adnoÊç wskazaƒ taksometru, pracujàcy taksometr, zasilany napi´ciem znamionowym, poddawany jest wp∏ywowi temperatury o wartoÊci –25 °C oraz o wartoÊci +55 °C przez co najmniej dwie godziny w ka˝dej z temperatur; w ka˝dej z tych temperatur nale˝y wyznaczyç b∏´dy wskazaƒ zespo∏u drogi, zespo∏u czasu i zespo∏u liczników sumujàcych;
\n
9)sprawdzenie wp∏ywu wibracji na dok∏adnoÊç wskazaƒ taksometru, pracujàcy taksometr, ustawiony w po∏o˝eniu pracy, jest nara˝any na wibracje o przyspieszeniu równym 20 m/s2 i cz´stotliwoÊci 20 Hz oraz 200 Hz przez co najmniej dwie godziny dla ka˝dej z cz´stotliwoÊci; przy ka˝dej cz´stotliwoÊci nale˝y wyznaczyç b∏´dy wskazaƒ zespo∏u drogi, zespo∏u czasu i zespo∏u liczników sumujàcych;
\n
10)sprawdzenie wp∏ywu wy∏adowaƒ elektrostatycznych na prac´ taksometru, wykonuje si´ je przy pracujàcym zespole czasu i dla dowolnego po∏o˝enia taryfowego;
\n
11)sprawdzenie wp∏ywu zak∏óceƒ elektromagnetycznych na prac´ taksometru, wykonuje si´ je przez wyznaczenie b∏´du wskazania zespo∏u czasu dla co najmniej dwóch okresów nast´pnych przy ka˝dym po∏o˝eniu anteny polaryzacyjnej, w trzech miejscach zakresu cz´stotliwoÊci zak∏ócajàcego pola magnetycznego;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4659 —
\n
12)sprawdzenie wp∏ywu impulsów przewodzonych zak∏óceƒ na prac´ taksometru.
\n
3.Sprawdzenia, o których mowa w ust. 2 pkt 4—12, przeprowadza si´ dla jednego taksometru i jednego uk∏adu taryf.
\n
4.Sprawdzenia, o których mowa w ust. 2 pkt 4, 5, 7 i 9—12, wykonuje si´ w warunkach temperatury otoczenia i znamionowym napi´ciu zasilania.
\n
Poz. 730 5. Podczas sprawdzeƒ, o których mowa w ust. 2 pkt 5, 6, 8 i 9, nie wyznacza si´ b∏´dów wskazaƒ licznika sumujàcego liczb´ kursów.
\n
6.Sprawdzenia, o których mowa w ust. 2 pkt 10—12, powinny byç przeprowadzone zgodnie z wymaganiami metrologicznymi.
\n
7.Podczas legalizacji przeprowadza si´ sprawdzenia zgodnie z wymaganiami metrologicznymi.
\n
Za∏àcznik nr 21 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ PRZYRZÑDÓW DO POMIARU PR¢DKOÂCI POJAZDÓW W RUCHU DROGOWYM 1. Zakres badaƒ typu podczas zatwierdzenia typu przyrzàdu do pomiaru pr´dkoÊci pojazdów w ruchu drogowym, zwanego dalej „przyrzàdem”, obejmuje:
\n
b)pola elektromagnetycznego; prób´ przeprowadza si´ zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w wymaganiach metrologicznych,
\n
1)sprawdzenie zgodnoÊci wykonania badanego przyrzàdu z dokumentacjà technicznà w zakresie obj´tym wymaganiami metrologicznymi;
\n
c)wy∏adowania elektrostatycznego; prób´ przeprowadza si´ zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w wymaganiach metrologicznych,
\n
2)wykonanie ogl´dzin zewn´trznych w celu stwierdzenia, czy:
\n
d)oddzia∏ywania impulsów przewodzonych zak∏óceƒ; prób´ przeprowadza si´ zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w wymaganiach metrologicznych,
\n
a)przyrzàd zawiera wymagane zespo∏y,
\n
b)przyrzàd posiada oznaczenia i znaki wymagane przepisami,
\n
c)konstrukcja i wykonanie przyrzàdu spe∏nia wymagania metrologiczne,
\n
d)przyrzàd przystosowany jest do na∏o˝enia cech zabezpieczajàcych;
\n
3)sprawdzenie, czy dzia∏anie przyrzàdu jest zgodne z wymaganiami metrologicznymi;
\n
4)wyznaczenie wartoÊci b∏´dów wskazaƒ pr´dkoÊci w nast´pujàcych warunkach:
\n
a)temperatura otoczenia (20 ± 5) °C,
\n
b)wilgotnoÊç wzgl´dna powietrza (20 ÷ 95) %,
\n
c)znamionowe napi´cie zasilania — przy czym b∏´dy wskazaƒ pr´dkoÊci wyznacza si´ oddzielnie dla wskazaƒ w kierunku zwi´kszania i zmniejszania pr´dkoÊci dla co najmniej czterech wartoÊci pr´dkoÊci w miar´ równomiernie roz∏o˝onych w ca∏ym zakresie pomiarowym;
\n
5)sprawdzenie wp∏ywu na dzia∏anie przyrzàdu nast´pujàcych zak∏óceƒ:
\n
a)wibracji; prób´ przeprowadza si´ dla cz´stotliwoÊci 20 Hz i 150 Hz, wartoÊç skuteczna przyspieszenia 10 m/s2, z tym ˝e dla pr´dkoÊciomierza kontrolnego przeznaczonego do pomiaru i wskazywania pr´dkoÊci pojazdu, w którym jest zainstalowany, wartoÊç skuteczna przyspieszenia 20 m/s2; czas ka˝dej próby co najmniej 2 godziny,
\n
e)temperatur otoczenia 0 °C i +50 °C lub innych temperatur mniejszych od 0 °C i wi´kszych od +50 °C, o ile okreÊli je zg∏aszajàcy; badany przyrzàd poddawany jest wp∏ywowi ww. temperatur w komorze klimatycznej co najmniej przez okres 2 godzin od chwili osiàgni´cia danej temperatury przez komor´ klimatycznà;
\n
6)sprawdzenie wp∏ywu zmian napi´cia zasilania na dok∏adnoÊç wskazaƒ przyrzàdu, prób´ przeprowadza si´ zgodnie z wymaganiami metrologicznymi;
\n
7)sprawdzenie kàta rozwarcia wiàzki promieniowania przyrzàdu laserowego;
\n
8)wyznaczenie wartoÊci b∏´dów wskazaƒ pr´dkoÊci w warunkach u˝ytkowania — sprawdzenie wykonuje si´ dla co najmniej dziesi´ciu wskazaƒ pr´dkoÊci w miar´ równomiernie rozmieszczonych w zakresie pomiarowym badanego przyrzàdu;
\n
9)sprawdzenia wymienione w punkcie 5 a ÷ d, 7 i 8 wykonuje si´ w warunkach temperatury otoczenia i znamionowego napi´cia zasilania.
\n
2.Podczas legalizacji przyrzàdu wykonuje si´ nast´pujàce czynnoÊci:
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne, które obejmujà sprawdzenie, czy przyrzàd:
\n
a)jest kompletny i nieuszkodzony,
\n
b)posiada charakterystyk´ zgodnà z charakterystykà zawartà w decyzji o zatwierdzeniu typu, Dziennik Ustaw Nr 77 — 4660 —
\n
c)posiada oznaczenia i znaki zgodne z wymaganiami przepisów,
\n
d)jest przystosowany do na∏o˝enia cech zabezpieczajàcych;
\n
2)wyznaczenie b∏´dów wskazaƒ pr´dkoÊci;
\n
3)umieszczenie na przyrzàdzie cech zabezpieczajàcych w przypadku spe∏nienia przez przyrzàd wymagaƒ metrologicznych.
\n
Poz. 730 3. Podczas legalizacji ponownej wyznaczenie b∏´dów, o których mowa w ust. 2 pkt 2, w warunkach laboratoryjnych tylko w przypadku przyrzàdu po naprawie lub w przypadku stwierdzenia uszkodzenia cech zabezpieczajàcych.
\n
4.W przypadku braku technicznych mo˝liwoÊci wykonania pomiarów, dopuszcza si´ ograniczenie maksymalnej mierzonej pr´dkoÊci w warunkach u˝ytkowania do 160 km/h.
\n
Za∏àcznik nr 22 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ MASZYN DO POMIARU POLA POWIERZCHNI SKÓR 1. Zakres badania typu wykonywanego podczas zatwierdzenia typu maszyn do pomiaru pola powierzchni skór obejmuje:
\n
1)analiz´ dokumentacji;
\n
2)sprawdzenie zgodnoÊci typu maszyny z wymaganiami w zakresie konstrukcji i wykonania;
\n
3)sprawdzenie poprawnoÊci oznaczeƒ;
\n
4)sprawdzenie urzàdzenia drukujàcego, o ile ma to zastosowanie;
\n
5)sprawdzenie b∏´dów wskazaƒ maszyny w normalnych warunkach u˝ytkowania.
\n
2.B∏´dy wskazaƒ maszyny nale˝y wyznaczyç przy u˝yciu wzorców pola powierzchni w zakresie pomiarowym maszyny, co najmniej w pobli˝u dolnej i górnej granicy zakresu pomiarowego. Podczas wykonywania pomiarów wzorzec powinien byç uk∏adany na maszynie zgodnie z instrukcjà obs∏ugi maszyny.
\n
2)trzykrotne sumaryczne pomiary wzorca wed∏ug nast´pujàcych zasad:
\n
a)do sprawdzenia nale˝y u˝yç wzorca o wartoÊci pola powierzchni zbli˝onej do dolnej granicy zakresu pomiarowego maszyny,
\n
b)pomiar wykonywaç tyle razy, a˝ koƒcowe wskazanie maszyny b´dzie bliskie górnej granicy jej zakresu pomiarowego,
\n
c)kolejne pomiary nale˝y wykonaç bez odczytywania i kasowania wskazaƒ po ka˝dym pomiarze — odczyt wskazaƒ i ich skasowanie nale˝y dokonaç po ostatnim pomiarze;
\n
3)ró˝nica mi´dzy wartoÊcià Êrednià wyznaczonà z pomiarów i wartoÊcià poprawnà reprezentowanà przez wzorzec nie powinna przekraczaç wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego.
\n
6.Podczas legalizacji wykonuje si´ nast´pujàce czynnoÊci:
\n
1)sprawdzenie zgodnoÊci z zatwierdzonym typem;
\n
3.Dla ka˝dego u˝ytego wzorca pola powierzchni nale˝y wykonaç pomiary:
\n
1)co najmniej pi´ciokrotnie, z ka˝dorazowym odczytaniem i odnotowaniem wskazaƒ oraz ich kasowaniem po ka˝dym pomiarze;
\n
2)sprawdzenie oznaczeƒ na tabliczce znamionowej;
\n
3)sprawdzenie poprawnoÊci dzia∏ania maszyny;
\n
4)sprawdzenie b∏´dów wskazaƒ maszyny w normalnych warunkach u˝ytkowania zgodnie z ust. 2.
\n
Za∏àcznik nr 23 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ PRZYRZÑDÓW DO POMIARU D¸UGOÂCI TKANIN, DRUTU, KABLA, MATERIA¸ÓW TAÂMOWYCH, OPATRUNKOWYCH I PAPIEROWYCH 1. Zakres badaƒ typu podczas zatwierdzenia typu przyrzàdów do pomiaru d∏ugoÊci tkanin, drutu, kabla, materia∏ów taÊmowych, opatrunkowych i papierowych obejmuje:
\n
1)analiz´ dokumentacji;
\n
2)sprawdzenie zgodnoÊci typu przyrzàdu z wymaganiami w zakresie konstrukcji i wykonania;
\n
3)sprawdzenie poprawnoÊci oznaczeƒ;
\n
4)sprawdzenie b∏´dów wskazaƒ przyrzàdu w normalnych warunkach u˝ytkowania;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4661 —
\n
5)ogl´dziny zewn´trzne.
\n
2.Ogl´dziny zewn´trzne majà na celu w szczególnoÊci stwierdzenie, czy:
\n
1)licznik umo˝liwia ∏atwy i jednoznaczny odczyt wielkoÊci mierzonej;
\n
2)na liczniku w przyrzàdzie obrotowym umieszczona jest nazwa legalnej jednostki miary d∏ugoÊci, a na liczniku w przyrzàdzie uk∏adajàcym umieszczony jest odpowiedni napis: „odcinków”, „sztuk” albo „warstw”;
\n
3)na przyrzàdzie obrotowym zamieszczone sà wskazy do oznaczania punktu poczàtkowego i koƒcowego mierzonej d∏ugoÊci;
\n
4)konstrukcja przyrzàdu uniemo˝liwia wyst´powanie poÊlizgu mi´dzy mierzonym materia∏em a elementem mierzàcym;
\n
5)urzàdzenie znakujàce (jeÊli wyst´puje) zapewnia widoczne i czytelne znakowanie d∏ugoÊci na ca∏ym odcinku, a wskazy metrowe sà ocyfrowane i oznakowane legalnà jednostkà miary d∏ugoÊci;
\n
6)na obudowie przyrzàdu sà zamieszczone wymagane oznaczenia.
\n
3.Podczas legalizacji sprawdza si´, czy mierzony materia∏ przesuwa si´ równomiernie i p∏ynnie, bez rozciàgni´cia i zniekszta∏cenia.
\n
4.Podczas badania typu oraz legalizacji wyznacza si´ w warunkach odniesienia b∏´dy wskazaƒ przyrzàdów, u˝ywajàc materia∏ów jakie b´dà mierzone w warunkach normalnego u˝ytkowania przyrzàdu.
\n
5.B∏´dy wskazaƒ przyrzàdu obrotowego wyznacza si´ dla dwóch odcinków materia∏u o ró˝nych d∏ugo- Poz. 730 Êciach, z których jeden ma d∏ugoÊç co najmniej 20 m, przy czym:
\n
1)b∏´dy wskazaƒ przyrzàdów do mierzenia d∏ugoÊci tkanin nale˝y wyznaczyç, u˝ywajàc przynajmniej trzech ró˝nych rodzajów tkanin;
\n
2)b∏´dy wskazaƒ przyrzàdów do mierzenia d∏ugoÊci drutu i kabla nale˝y wyznaczyç, u˝ywajàc przynajmniej dwóch ró˝nych drutów lub kabli, ró˝niàcych si´ mi´dzy sobà gruboÊcià;
\n
3)b∏´dy wskazaƒ przyrzàdów do mierzenia d∏ugoÊci materia∏ów taÊmowych, opatrunkowych i papierowych nale˝y wyznaczyç, u˝ywajàc przynajmniej trzech ró˝nych materia∏ów, ró˝niàcych si´ mi´dzy sobà gruboÊcià, rozciàgliwoÊcià i w∏aÊciwoÊciami powierzchni.
\n
6.W celu wyznaczenia b∏´dów wskazaƒ przyrzàdu uk∏adajàcego do pomiaru d∏ugoÊci tkaniny nale˝y u∏o˝yç przynajmniej 20 warstw tkaniny.
\n
7.B∏àd bezwzgl´dny wskazaƒ przyrzàdu, o którym mowa w ust. 6, nale˝y wyznaczyç dla 10 kolejnych warstw tkaniny.
\n
8.B∏àd wzgl´dny wskazaƒ przyrzàdu, o którym mowa w ust. 6, nale˝y wyznaczyç dla 2 odcinków o d∏ugoÊciach 10 m i 20 m.
\n
9.W celu wyznaczenia b∏´dów wskazaƒ przyrzàdu do pomiaru i znakowania d∏ugoÊci kabla przeprowadza si´ pomiar dla co najmniej 20 oznakowanych odcinków, a nast´pnie:
\n
1)wyznacza si´ b∏´dy dla odleg∏oÊci mi´dzy dwoma sàsiednimi wskazami dla 10 kolejnych odcinków;
\n
2)wyznacza si´ b∏àd dla ca∏kowitej d∏ugoÊci odcinka kabla.
\n
Za∏àcznik nr 24 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ P¸YWAKOWYCH MIERNIKÓW OBJ¢TOÂCI MLEKA 1. Do wniosku o zatwierdzenie typu p∏ywakowych mierników obj´toÊci mleka, zwanych dalej „miernikami”, powinny byç do∏àczone trzy egzemplarze licznika reprezentujàce typ, który ma zostaç zatwierdzony.
\n
2.Podczas badaƒ typu wykonywanych w celu zatwierdzania typu miernika nale˝y sprawdziç zgodnoÊç dokumentacji techniczno-konstrukcyjnej z wymaganiami metrologicznymi.
\n
3.W∏aÊciwoÊci metrologiczne mierników podczas zatwierdzenia typu i legalizacji nale˝y sprawdzaç w nast´pujàcych warunkach:
\n
1)temperatura w pomieszczeniu, w którym dokonywane jest sprawdzenie, mieÊci si´ w przedziale (20 ± 8) °C;
\n
2)temperatura w pomieszczeniu nie powinna zmieniaç si´ w ciàgu jednej godziny wi´cej ni˝ o 1,5 °C;
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4662 —
\n
3)do sprawdzania pojemnoÊci mierników stosuje si´ wod´, której temperatura nie mo˝e si´ ró˝niç od temperatury panujàcej w pomieszczeniu o wi´cej ni˝ 3 °C.
\n
Poz. 730 4. CzynnoÊci wykonywane przy sprawdzaniu w∏aÊciwoÊci metrologicznych mierników podczas zatwierdzenia typu i legalizacji przedstawia tabela:
\n
Zakres badaƒ przy CzynnoÊci zatwierdzeniu typu, legalizacji pierwotnej lub legalizacji ponownej po naprawie legalizacji ponownej Ogl´dziny zewn´trzne tak tak Sprawdzanie podstawowych wymiarów tak nie Sprawdzanie p∏ywaka tak tak (dotyczy mierników sprz´˝onych) tak tak Sprawdzanie szczelnoÊci miernika tak tak Sprawdzanie pojemnoÊci miernika tak tak Sprawdzanie szczelnoÊci zaworu wyp∏ywowego 5. Podczas ogl´dzin zewn´trznych nale˝y sprawdziç:
\n
1)czystoÊç miernika;
\n
2)stan pow∏oki zabezpieczajàcej przed korozjà (niedopuszczalne sà Êlady korozji);
\n
3)regularnoÊç kszta∏tów miernika;
\n
4)poprawnoÊç i czytelnoÊç oznaczeƒ (tylko w przypadku nowych mierników);
\n
5)zgodnoÊç znaków fabrycznych i numerów na pa∏àku i podzielni miernika;
\n
6)p∏ynnoÊç ruchów zaworów (dotyczy mierników sprz´˝onych).
\n
6.Sprawdzenia podstawowych wymiarów dokonuje si´ dla co najmniej trzech sztuk mierników, w przypadku legalizacji — losowo wybranych z partii mierników zg∏oszonych do badaƒ. Je˝eli wymiary choçby jednego miernika nie odpowiadajà wymaganiom metrologicznym, sprawdzeniu nale˝y poddaç ka˝dy zg∏oszony miernik. Nale˝y zmierzyç Êrednice i wysokoÊci zbiorników mierników oraz d∏ugoÊç dzia∏ek elementarnych, a tak˝e d∏ugoÊç i szerokoÊç kres podzia∏ek.
\n
7.Sprawdzenie p∏ywaka obejmuje:
\n
1)sprawdzenie szczelnoÊci p∏ywaka, które nale˝y dokonaç przez zanurzenie go w wodzie o temperaturze (40 ÷ 50) °C;
\n
2)sprawdzenie, czy przy swobodnie p∏ywajàcym p∏ywaku podzielnia znajduje si´ w pozycji pionowej i czy powierzchnia wody przecina p∏ywak w jego cz´Êci cylindrycznej.
\n
8.W celu sprawdzenia szczelnoÊci zaworu wyp∏ywowego miernik nape∏nia si´ wodà tak, aby osiàgnàç wskazanie zbli˝one do maksymalnego. Stwierdzona nieszczelnoÊç zaworu wyklucza miernik z dalszego sprawdzania.
\n
9.Sprawdzenie szczelnoÊci zbiornika miernika polega na obserwowaniu, czy podczas sprawdzania pojemnoÊci miernika na powierzchni zewn´trznej zbiornika nie pojawiajà si´ krople wody, Êwiadczàce o jego nieszczelnoÊci. W razie stwierdzenia nieszczelnoÊci, nale˝y miernik uznaç za nienadajàcy si´ do badaƒ.
\n
10.W celu sprawdzenia pojemnoÊci miernik ustawia si´ na poziomej podstawie, a nast´pnie sprawdza si´:
\n
1)stycznoÊç kreski oznaczonej cyfrà zero na podzielni do górnej powierzchni pa∏àka;
\n
2)b∏´dy wskazaƒ miernika w ca∏ym zakresie pomiarowym, poczynajàc od dawki minimalnej.
\n
Dziennik Ustaw Nr 77 — 4663 — Poz. 730 Za∏àcznik nr 25 SZCZEGÓ¸OWY ZAKRES BADA¡ PRZEPROWADZANYCH PODCZAS PRAWNEJ KONTROLI METROLOGICZNEJ ZBIORNIKÓW POMIAROWYCH 1. Podczas badaƒ typu wykonywanych w celu zatwierdzenia typu zbiorników pomiarowych nale˝y: sà regularne, dopuszcza si´ metod´ geometrycznà),
\n
1)sprawdziç zgodnoÊç dokumentacji z wymaganiami metrologicznymi;
\n
b)o pojemnoÊci wi´kszej ni˝ 100 m3 — nale˝y wzorcowaç metodà geometrycznà (jeÊli kszta∏ty sà nieregularne lub wewnàtrz zbiornika wyst´pujà szkodliwe opary, dopuszcza si´ metod´ obj´toÊciowà).
\n
2)dokonaç wzorcowania zbiornika reprezentujàcego zatwierdzany typ.
\n
2.Podczas legalizacji zbiornika pomiarowego nale˝y:
\n
6.Przy wzorcowaniu zbiornika nale˝y wykonaç:
\n
1)sprawdziç zgodnoÊç wykonania zbiornika z zatwierdzonym typem;
\n
1)ogl´dziny zewn´trzne;
\n
2)dokonaç wzorcowania.
\n
2)wzorcowanie metodà obj´toÊciowà albo geometrycznà.
\n
3.Warunki badania zbiorników:
\n
7.Podczas ogl´dzin zewn´trznych nale˝y sprawdziç:
\n
1)zbiorniki nale˝y badaç w miejscu ich ustawienia (posadowienia);
\n
1)stan ogólny;
\n
2)warunki otoczenia powinny byç nast´pujàce:
\n
2)regularnoÊç kszta∏tów;
\n
a)temperatura powietrza od 10 °C do 30 °C,
\n
b)brak opadów i silnego wiatru;
\n
3)zbiorniki powinny byç czyste;
\n
4)powietrze znajdujàce si´ w zbiornikach wzorcowanych metodà geometrycznà powinno umo˝liwiaç przebywanie w ich wn´trzu bez Êrodków ochrony