12.
\nOblodzenie statku - prognozowanie możliwości oblodzenia statku na podstawie nomogramów.
\n13.
\nProgramy komputerowe uwzględniające warunki pogodowe na potrzeby planowania podróży statków.
\n14.
\nPlanowanie podróży na obszarach ograniczonych.
\n15.
\nModyfikacja planu podróży w trakcie jego realizacji. Plan awaryjny.
\n16.
\nAutomatyzacja obliczeń nawigacyjnych.
\n8 ECDIS 6 24 30 1.
\nSystemy informacji przestrzennej.
\n2.
\nAspekty prawne, standaryzacja systemów ECDIS.
\n3.
\nCharakterystyka podstawowych typów systemów map elektronicznych (ECDIS, RCDS i ECS).
\n4.
\nBaza danych tworzona na potrzeby ECDIS.
\n5.
\nPodstawowe funkcje nawigacyjne ECDIS.
\n6.
\nPrezentacja danych ECDIS i SENC.
\n7.
\nUrządzenia i czujniki współpracujące z ECDIS.
\n8.
\nPlanowanie, monitorowanie i rejestracja podróży w systemach ECDIS.
\n9.
\nZobrazowanie oraz funkcje prezentacji dodatkowych informacji nawigacyjnych.
\n10.
\nAktualizacja danych, rejestracja danych nawigacyjnych, kontrola poprawnego funkcjonowania ECDIS, funkcje back-up.
\n11.
\nNawigacja pilotowa z wykorzystaniem ECDIS.
\nRazem 50 18 38 24 130 II.
\nWiedza Teoretyczne podstawy planowania podróży oraz zasady prowadzenia bezpiecznej i sprawnej nawigacji we wszystkich fazach podróży, w różnych warunkach hydrometeorologicznych, z uwzględnieniem oddziaływania tych warunków, występujących na oceanach, morzach i wodach śródlądowych uczęszczanych przez statki morskie; zasady konstrukcji map i innych materiałów kartograficznych stosowanych w nawigacji oraz zakres i treść szczegółowa morskich pomocy nawigacyjnych; teoretyczne podstawy prowadzenia zliczenia drogi (graficzne i analityczne) z uwzględnieniem błędów wskazań logów, kompasów oraz oddziaływania wiatru i prądu; podstawy tworzenia infrastruktury nawigacyjnej akwenów żeglugowych; podstawy teorii określania pozycji statku za pomocą wszystkich dostępnych technik wraz z oceną dokładności linii pozycyjnych i pozycji; zasady i procedury pełnienia wachty nawigacyjnej i współpracy w zespole obsady mostka nawigacyjnego.
\nIII.
\nUmiejętności Definiowanie i weryfikowanie potencjalnych niebezpieczeństw nawigacyjnych; wykorzystywanie publikacji nautycznych; uzyskiwanie ze wszystkich dostępnych źródeł ostrzeżeń nawigacyjnych i pogodowych; korekta map i publikacji; wyznaczanie pozycji statku metodami terrestrycznymi i elektronicznymi oraz określanie ich dokładności; prowadzenie bezpiecznej nawigacji, określanie i przewidywanie ruchu statku w zmiennych warunkach hydrometeorologicznych; obliczanie wartości poprawek kompasów; określanie pływów i prądów pływowych; zaplanowanie podróży statku, prowadzenie obliczeń nawigacyjnych dotyczących kursu i drogi statku; wykorzystywanie systemu nawigacji zintegrowanej, w tym ECDIS; przygotowanie raportów i uczestniczenie w systemach meldunkowych; stosowanie procedur wachty nawigacyjnej, zastosowanie procedur w niebezpieczeństwie; przygotowanie mostka nawigacyjnego do wyjścia statku w morze.
\n4.2 Przedmiot:
\nMETEOROLOGIA I OCEANOGRAFIA Zakres szkolenia Szyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n14 10 24 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Meteorologia 4 6 10 1.
\nAnaliza synoptyczna.
\n2.
\nPrzewidywanie zmienności warunków pogodowych na frontach atmosferycznych.
\n3.
\nCyklony tropikalne - budowa i obszary powstawania.
\n4.
\nStadia rozwój u cyklonu tropikalnego.
\n5.
\nCyklon tropikalny jako niebezpieczeństwo nawigacyjne. Unikanie zagrożenia. Omijanie pola sztormowego. Sztormowanie w cyklonie tropikalnym.
\n6.
\nOdbiór i interpretacja informacji pogodowej na statku.
\n2 Oceanografia 10 4 14 1.
\nWszechocean i jego podział, charakterystyka dna morskiego, osady.
\n2.
\nWłaściwości fizykochemiczne wód morskich.
\n3.
\nWahania poziomu morza - długookresowe, sezonowe, krótkookresowe.
\n4.
\nWezbrania i obniżenia sztormowe, sejsze, tsunami.
\n5.
\nFalowanie - charakterystyka.
\n6.
\nPrognozowanie pól falowania, interpretacja map falowania.
\n7.
\nFalowanie wiatrowe - teorie powstawania, rozwoju i zaniku. Wpływ falowania na ruch statku.
\n8.
\nPrądy morskie - klasyfikacja, występowanie, charakterystyka.
\n9.
\nObliczanie parametrów prądu wiatrowego (kierunek, prędkość).
\n10.
\nZjawiska lodowe na morzach.
\n11.
\nSłużba lodowa, przekazywanie informacji o zjawiskach lodowych.
\n12.
\nInterpretacja map zlodzenia.
\n13.
\nOblodzenie statków. Przewidywanie oblodzenia statku.
\n14.
\nWydawnictwa i pomoce hydrometeorologiczne.
\nRazem 14 10 24 II.
\nWiedza Zarys procesów i elementów determinujących pogodę; charakterystyka różnych układów pogodowych; instrumenty meteorologiczne i ich zastosowanie; główne prawidłowości funkcjonowania środowiska, w którym odbywa się żegluga (ocean, atmosfera), i wzajemne oddziaływanie obu podsystemów; organizacja służb meteorologicznych i systemy nadawania prognoz pogody; wydawnictwa nautyczne.
\nIII.
\nUmiejętności Interpretowanie obserwacji meteorologicznych dokonanych bezpośrednio na statku oraz informacji otrzymanych w komunikatach; odczytywanie informacji z map pogodowych z uwzględnieniem takich czynników, jak: warunki klimatyczne rejonu żeglugi, prognozy pogody, prądy oceaniczne, obecność lodów - w aspekcie decyzji związanych z bezpieczeństwem statku; wykorzystywanie stosownych publikacji nautycznych; procedury sporządzania i przesyłania depesz meteorologicznych.
\n4.3 Przedmiot:
\nURZĄDZENIA NAWIGACYJNE Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S I Liczba godzin:
\n22 14 12 48 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Podstawowe systemy nawigacyjne 6 6 12 1.
\nBudowa i diagnostyka żyrokompasów.
\n2.
\nBudowa, diagnostyka i regulacja autopilotów.
\n3.
\nWykrywanie obiektów podwodnych w płaszczyźnie poziomej - budowa i interpretacja wskazań sonaru oraz echosondy wielowiązkowej.
\n4.
\nCyfrowe oraz analogowe metody rejestracji danych z urządzeń nawigacyjnych.
\n5.
\nWymagania stawiane przez instytucje klasyfikacyjne odnośnie do urządzeń nawigacyjnych.
\n6.
\nUrządzenie VDR - zasada działania, wykorzystanie, obsługa.
\n2 Satelitarne systemy radionawigacyjne 8 6 14 1.
\nWzorce i skale czasu w systemach radionawigacyjnych.
\n2.
\nUkłady odniesienia pozycji.
\n3.
\nRuch sztucznego satelity w ziemskim polu grawitacyjnym.
\n4.
\nSystem satelitarny GPS - budowa, dokładność.
\n5.
\nSystem satelitarny GLONASS - budowa, zasada działania, dokładność.
\n6.
\nSystem satelitarny Galileo - budowa, zasada działania, dokładność.
\n7.
\nWersje różnicowe GNSS (DGNSS) - analiza dokładności.
\n8.
\nPilotażowe systemy radionawigacyjne bliskiego zasięgu - budowa, zasady działania, dokładność.
\n9.
\nSystem hiperboliczny Loran C - budowa, diagnostyka, ocena dokładności, poprawki.
\n10.
\nSystemy nawigacji zintegrowanej, wykorzystanie monitorów wielofunkcyjnych.
\n11.
\nSystem automatycznej identyfikacji (AIS) - analiza zastosowań systemu.
\n3 Radiolokacja - wykorzystanie urządzeń radarowych 8 8 6 22 1.
\nWymagania techniczno-eksploatacyjne IMO dotyczące urządzeń radarowych. Interpretacja zobrazowania radarowego.
\n2.
\nDiagnostyka sprawności radaru i wstępna lokalizacja uszkodzeń.
\n3.
\nObróbka cyfrowa ech i jej wpływ na zobrazowanie radarowe.
\n4.
\nInterpretacja informacji uzyskiwanej w ARPA.
\n5.
\nTestowanie, błędy i ograniczenia urządzeń ARPA.
\n6.
\nWspółpraca ECDIS - AIS - ARPA.
\n7.
\nWykorzystanie urządzeń radarowych z zastosowaniem przepisów MPDM w celu zapobiegania kolizji i sytuacji nadmiernego zbliżenia.
\n8.
\nWykorzystanie urządzeń radarowych podczas prowadzenia połowów w rejonach intensywnego ruchu jednostek nawodnych.
\n9.
\nWykorzystanie urządzeń radarowych podczas żeglugi w rejonach pól lodowych, gór lodowych i growlerów.
\nRazem 22 14 12 48 II.
\nWiedza Podstawowe systemy nawigacyjne: budowa i zasada działania żyrokompasów i repetytorów żyro, źródła błędów żyrokompasu i ich eliminacja; budowa i zasada działania autopilotów, metody regulacji autopilotów; zasady pomiaru prędkości, budowa i zasada działania logów mechanicznych, ciśnieniowych, elektromagnetycznych, dopplerowskich, specjalnych; błędy logów, ich źródła i metody kalibracji; teoria dotycząca rozchodzenia się fal hydroakustycznych; zasady pomiaru głębokości z wykorzystaniem echosondy, budowa i zasady działania echosond nawigacyjnych; błędy pomiaru głębokości, ich źródła oraz metody eliminowania; cyfrowe oraz analogowe metody rejestracji danych z logów, żyrokompasów, echosond i innych urządzeń nawigacyjnych; wykorzystanie VDR; podstawowe metody wymiany informacji pomiędzy urządzeniami nawigacyjnymi; budowa i zastosowanie kompasów elektronicznych typu: Fluxgate, AMR; wymogi dokładnościowe instytucji klasyfikacyjnych stawiane urządzeniom nawigacyjnym.
\nSatelitarne systemy radionawigacyjne: teoria propagacji fal elektromagnetycznych; parametry fal radiowych, pojęcie czasu w radionawigacji, jego wzorce i skale; pojęcie linii pozycyjnej w radionawigacji i podział systemów radionawigacyjnych ze względu na mierzony parametr; teoria układów odniesienia pozycji, teoria radionamierzania; budowa oraz zasada działania radionawigacyjnych naziemnych systemów stadiometrycznych i hiperbolicznych; zjawiska wpływające na ruch sztucznych satelitów oraz budowa i zasada działania satelitarnych systemów pozycjonowania; podstawowe różnice pomiędzy poszczególnymi systemami radionawigacyjnymi i stosowanymi w tych systemach metodami określania pozycji; dokładność określania pozycji oraz wektora ruchu w systemach radionawigacyjnych; rodzaje i zasady technik różnicowych korekty pozycji; parametry niezawodnościowe systemów radionawigacyjnych; wydawnictwa radionawigacyjne i ich struktura tematyczna; techniki planowania trasy oraz zapisu i wyświetlania informacji nawigacyjnej w odbiornikach systemów radionawigacyjnych.
\nRadiolokacja (wykorzystanie urządzeń radarowych - szkolenie na poziomie operacyjnym): właściwości propagacyjne mikrofal w stopniu pozwalającym na zrozumienie zjawisk rozchodzenia się i odbijania fal elektromagnetycznych zakresu radarowego, zasada pracy radaru według schematu blokowego w stopniu pozwalającym na zrozumienie działania jego wszystkich elementów regulacyjnych i ich wpływu na obraz radarowy; sposoby wykonywania pomiarów radarowych, ich błędy i dokładność; problemy wykrywania związane z zasięgiem, refrakcją, szeroko rozumianymi cieniami i kształtem charakterystyki antenowej oraz sposoby ich minimalizacji, rodzaje zniekształceń i zakłóceń, ich przyczyny i sposoby reakcji na ich obecność; podstawy diagnozowania i lokalizacji uszkodzeń w radarach; rodzaje i zasady działania urządzeń współpracujących z radarem; wpływ mikrofal na organizm ludzki; sposoby interpretacji informacji radarowej, zasady sporządzania nakresów radarowych i ich dokładność; sposoby wykorzystania radaru w nawigacji, wymagania IMO dotyczące urządzeń radarowych i ARPA; przepisy MPDM; niebezpieczeństwo wynikające ze zbytniego zaufania do danych ARPA; podstawowe typy urządzeń ARPA; możliwości, ograniczenia i błędy urządzeń ARPA, testy operacyjne, zasady lokalizacji uszkodzeń.
\nIII.
\nUmiejętności Podstawowe systemy nawigacyjne: obsługiwanie podstawowych typów żyrokompasów nawigacyjnych, autopilotów, logów i echosond nawigacyjnych; kalibrowanie żyrokompasów, repetytorów żyro, logów; interpretowanie błędów żyrokompasów, interpretowanie nastaw autopilotów; wprowadzanie parametrów pracy do echosond, odczytywanie głębokości z echosond nawigacyjnych, zarejestrowanie obrazów i wartości głębokości w echosondzie; przeprowadzanie podstawowych kalibracji i oceny dokładności echosond nawigacyjnych.
\nSatelitarne systemy radionawigacyjne: posługiwanie się terminologią angielską stosowaną w odbiornikach systemów pozycyjnych, odczytywanie i zastosowanie informacji zawartych w wydawnictwach radionawigacyjnych, w szczególności w ALRS; określenie pozycji obserwowanej w wybranym układzie odniesienia za pomocą odbiorników radionawigacyjnych systemów naziemnych i satelitarnych, zweryfikowanie dokładności wskazywanej pozycji i jakości odbieranego sygnału; wprowadzenie parametrów wymaganych w odbiornikach poszczególnych systemów, wprowadzanie alarmów nawigacyjnych, interpretowanie informacji nawigacyjnej prezentowanej na wskaźniku odbiornika systemu pozycyjnego.
\nRadiolokacja: włączanie i wstępna regulacja wskaźnika radarowego; dobieranie właściwego położenia elementów regulacyjnych stosownie do wykonywanego zadania, w tym wpływanie na wykrywalność i rozmiary ech oraz rozróżnialność; sprawne identyfikowanie ech obiektów na ekranie na podstawie mapy nawigacyjnej bądź obserwacji wzrokowej; biegłe wykonywanie pomiarów radarowych dostępnymi metodami celem określenia pozycji; poprawne interpretowanie obrazów radarowych, w tym w warunkach zniekształceń i zakłóceń z szacowaniem położenia, kursu, prędkości, odległości najmniejszego zbliżenia i czasu do osiągnięcia tej odległości; obsługiwanie ze zrozumieniem funkcji nakresowych dostępnych w radarze; rozpoznawanie i wykorzystywanie sygnałów urządzeń współpracujących z radarem, uzyskiwanie informacji o obiektach widocznych na ekranie radaru, ocena sytuacji kolizyjnej, planowanie i wykonanie manewrów antykolizyjnych oraz sprawdzenie skuteczności podjętych działań; wykorzystanie urządzeń radarowych do prowadzenia bezpiecznej nawigacji i unikania kolizji na różnych akwenach nawigacyjnych; zainicjowanie śledzenia obiektu, uzyskanie i właściwa interpretacja informacji podanej przez system ARPA, uwzględnianie błędów i ograniczeń urządzeń ARPA; korzystanie z ARPA i radaru z uwzględnieniem prawideł MPDM; testowanie urządzenia ARPA.
\n4.4 Przedmiot:
\nMANEWROWANIE STATKIEM Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n32 16 48 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Teoria manewrowania 12 12 1.
\nPodział ruchów statku, kinematyka ruchów manewrowych statku.
\n2.
\nRównania dynamiki ruchu statku, metody określania parametrów cyrkulacji i zatrzymywania statku.
\n3.
\nSiły i moment kadłuba, opór statku.
\n4.
\nSiły i moment śruby okrętowej (napór, moment, boczne działanie śruby).
\n5.
\nRównanie prędkości i podział prędkości. Zatrzymywanie swobodne i wymuszone, przyspieszanie.
\n6.
\nSiły i moment steru.
\n7.
\nPodstawowe prawa kinematyki cyrkulacji. Teoria manewrów silnych.
\n8.
\nEfekty płytkowodzia - aspekty kinematyczne i dynamiczne. Osiadanie statku w ruchu, zapas wody pod stępką.
\n9.
\nEfekt brzegowy - aspekty kinematyczne i dynamiczne.
\n10.
\nOddziaływania statek - statek (mijanie, wyprzedzanie, statek zacumowany).
\n11.
\nSiły i moment wiatru.
\n12.
\nSiły i moment fali (pierwszego i drugiego rzędu). Ruchy statku podczas falowania morza.
\n13.
\nOddziaływania prądu.
\n14.
\nDryf statku przy awarii napędu.
\n15.
\nPozostałe efekty dynamiczne: kotwice, cumy, holowniki, stery strumieniowe, odbojnice.
\n16.
\nPróby manewrowe, standardy manewrowe i informacyjne, stateczność kursowa i zwrotność.
\n2 Praktyka manewrowania (procedury) 20 20 1.
\nPodstawowe zasady manewrowania (żeglugi) w różnych warunkach ograniczenia akwenu.
\nWpływ wiatru i prądu.
\n2.
\nPodejmowanie i zdawanie pilota. Żegluga w obszarach TSS i VTS.
\n3.
\nManewry „człowiek za burtą”.
\n4.
\nManewry podejścia do burty innego statku na morzu.
\n5.
\nManewry podczas bunkrowania na morzu.
\n6.
\nManewry kotwiczenia. Wykorzystanie kotwicy do poprawy sterowności statku.
\n7.
\nSamodzielne cumowanie statkiem jednośrubowym i dwuśrubowym.
\n8.
\nHolowanie portowe, współpraca z holownikami.
\n9.
\nDokowanie. Cumowanie w śluzie.
\n10.
\nManewrowanie w sztormie.
\n11.
\nOpuszczanie i podnoszenie środków ratunkowych w warunkach falowania morza.
\n12.
\nHolowanie morskie.
\n13.
\nManewrowanie w lodach.
\n3 Praktyczne wykonywanie manewrów na symulatorach manewrowych 16 16 1.
\nCharakterystyki i próby manewrowe, standardy IMO.
\n2.
\nManewry „człowiek za burtą”.
\n3.
\nPodejmowanie pilota, systemy TSS i VTS.
\n4.
\nKotwiczenie w celu postoju.
\n5.
\nŻegluga kanałem płytko wodnym (chwilowy środek obrotu, efekty: brzegowy i płytkowodzia).
\n6.
\nMijanie i wyprzedzanie w kanale.
\n7.
\nPodstawy samodzielnego cumowania i odcumowania statku jednośrubowego.
\n8.
\nManewry cumowania do burty innego statku na otwartym morzu.
\n9.
\nManewrowanie statkiem rybackim w warunkach sztormowych.
\n10.
\nAkcje ratownicze na otwartym morzu.
\nRazem 32 16 48 II.
\nWiedza Mechanika manewrowania statkiem (m.in. układ sił i momentów) oraz zalecenia (strategie) manewrowe w przypadku typowych manewrów w zakresie umożliwiającym samodzielne rozwiązywanie problemów manewrowych w aktualnych warunkach statek - akwen - środowisko i optymalizacja tych rozwiązań.
\nIII.
\nUmiejętności Posługiwanie się dostępnymi źródłami o oddziaływaniach dynamicznych w manewrowaniu, stosowanie ewentualnej symulacji ruchu; obserwowanie stanu ruchu jednostki w czasie manewru; przewidywanie bezwładności ruchu, dobieranie czasu i wielkości nastaw napędu i wychyleń steru.
\n4.5 Przedmiot:
\nRATOWNICTWO MORSKIE Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n14 6 2 22 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Ratowanie życia na morzu 10 2 12 1.
\nPodstawy prawne i organizacja ratownictwa życia i mienia na morzu.
\n2.
\nKierowanie akcją wodowania łodzi, tratw ratunkowych i szybkich łodzi ratowniczych.
\n3.
\nKierowanie akcją ewakuacji ludzi z zagrożonego statku.
\n4.
\nMetody podejmowania rozbitków z zagrożonych statków i wraków.
\n5.
\nProwadzenie poszukiwań i akcji ratowniczej według zaleceń IAMSAR.
\n6.
\nOrganizacja i koordynacja akcji poszukiwawczo - ratowniczej: ćwiczenia na symulatorze z wykorzystaniem wybranych funkcji ECDIS.
\n7.
\nWspółpraca z jednostkami lotniczymi ratownictwa morskiego.
\n8.
\nHolowanie ratownicze.
\n2 Ochrona przeciwpożarowa 4 4 1.
\nKategorie pożarów i towarzyszące im zjawiska chemiczne.
\n2.
\nSystemy walki z pożarem na statkach rybackich. Kierowanie akcją gaszenia pożaru.
\n3.
\nOrganizacja ćwiczebnych alarmów pożarowych statku. Szkolenie załogi, działania profilaktyczne.
\n3 Obliczenia ratownicze 6 6 1.
\nWykorzystanie standardowej dokumentacji statku w obliczeniach ratowniczych.
\n2.
\nObliczenia hydrauliczne związane z niezatapialnością.
\n3.
\nObliczenia nacisku na grunt i punktu podparcia statku na mieliźnie.
\n4.
\nSprawdzenie stateczności statku na mieliźnie.
\n5.
\nObliczenia siły koniecznej do ściągnięcia statku z mielizny.
\nRazem 14 6 2 22 II.
\nWiedza Regulacje dotyczące zasad i organizacji ratowania życia i mienia na morzu; zasady pracy globalnych systemów i polskiego systemu poszukiwania i ratownictwa morskiego; podstawowe charakterystyki techniczne środków SAR; umowy ratownicze i zasady współdziałania z ratownikami; organizacja załogi statku w sytuacji bezpośredniego zagrożenia statku i załogi (mielizna, przeciek, zderzenie, poszukiwanie i ratownictwo ludzi).
\nIII.
\nUmiejętności Posługiwanie się międzynarodowymi procedurami współdziałania i koordynacji w ratownictwie morskim oraz zachowanie się na statku w sytuacjach zagrożenia; obsługiwanie sprzętu i jednostek ratunkowych, wykonywanie obliczeń ratowniczych.
\n4.6 Przedmiot:
\nBEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n12 10 22 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu 12 12 1.
\nOdpowiedzialność za zaniedbanie przestrzegania przepisów MPDM.
\n2.
\nZwykła praktyka morska, uwzględnienie okoliczności i możliwości manewrowych statków, odstępstwa od prawideł.
\n3.
\nPrzepisy miejscowe - znaczenie, znajomość i konieczność ich przestrzegania, źródła informacji.
\nMPDM - Interpretacja wybranych prawideł 1.
\nCel, zakres, rodzaje i sposoby prowadzenia obserwacji w różnych warunkach widzialności.
\n2.
\nCzynniki warunkujące szybkość bezpieczną.
\n3.
\nSposoby ustalania i ocena istnienia ryzyka zderzenia w różnych warunkach widzialności.
\n4.
\nCharakterystyka działania podjętego w celu uniknięcia zderzenia, sprawdzenie skuteczności tego działania.
\n5.
\nManewry zapobiegające zderzeniu w zależności od stopnia zagrożenia i rodzaju spotkań statków, działanie zdecydowane i wykonane wystarczająco wcześnie.
\n6.
\nZasada ograniczonego zaufania, działanie skoordynowane, ocena zdolności manewrowych.
\n7.
\nRodzaje spotkań statków, stosowanie odpowiednich prawideł wymijania w zależności od rodzaju spotkania, ustalenie pierwszeństwa drogi.
\n8.
\nObowiązek trzymania parametrów ruchu, obowiązki na poszczególnych etapach, obowiązek podjęcia działania antykolizyjnego.
\n9.
\nManewrowanie kursem i szybkością.
\nProcedury wachtowe 1.
\nWachta morska - kierowanie wachtą nawigacyjną, podział obowiązków.
\n2.
\nObsada wachty morskiej w zależności od warunków.
\n3.
\nSytuacje awaryjne w czasie wachty: procedury.
\n4.
\nPostępowanie, dokumentacja, zabezpieczenie dowodów po wypadku.
\n2 SYMULATOR MANEWROWY 10 10 1.
\nRyzyko zderzenia i działanie w celu uniknięcia zderzenia, ustalanie szybkości bezpiecznej, właściwa obserwacja.
\n2.
\nPełna ocena sytuacji wokół statku, stwierdzenie istnienia ryzyka zderzenia, podjęcie właściwego działania i sprawdzenie jego skuteczności.
\n3.
\nZachowanie się statków widzących się wzajemnie. Żegluga przy dobrej widzialności, mijanie się statków w różnych sytuacjach.
\n4.
\nWyprzedzanie się statków. Ustalanie momentu rozpoczęcia wyprzedzania i jego zakończenia, wzajemne obowiązki statków.
\n5.
\nSystemy rozgraniczenia ruchu. Zachowanie statków korzystających z systemów rozgraniczenia ruchu - podejmowanie manewrów antykolizyjnych.
\n6.
\nPostępowanie statku mającego pierwszeństwo drogi. Spotkanie ze statkiem mającym obowiązek ustąpienia z drogi i niepodejmującym manewrów antykolizyjnych.
\n7.
\nOgraniczona widzialność. Zasady postępowania i manewrowania statkiem w warunkach ograniczonej widzialności na akwenie otwartym, umiejętność interpretacji obrazu radarowego.
\n8.
\nZasady postępowania i manewrowania statkiem w warunkach ograniczonej widzialności na akwenie ograniczonym.
\n9.
\nPełnienie wachty, procedury, kierowanie wachtą nawigacyjną, podział czynności (Bridge Team Management).
\nRazem 12 10 22 II.
\nWiedza Obowiązki kapitana przejmującego dowodzenie na mostku; zakres stosowania przepisów prawa drogi morskiej, charakterystyka świateł i znaków; zasady prowadzenia obserwacji; rola i znaczenie przepisów miejscowych; zdolności manewrowe statku; zastosowanie i ograniczenia urządzeń technicznych.
\nIII.
\nUmiejętności Stosowanie przepisów prawa drogi morskiej, rozpoznawanie statku na podstawie świateł lub znaków dziennych i ocenianie jego możliwości manewrowych; ocenianie sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów manewrowych, ostrzegawczych i zwrócenia uwagi; rozpoznanie statku i ocenianie sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów mgłowych; właściwie wykorzystanie dostępnych urządzeń technicznych i dokonanie prawidłowego podziału czynności wśród członków wachty; prawidłowa ocena bezpieczeństwa nawigacji podczas pełnienia wachty.
\n4.7 Przedmiot:
\nBUDOWA I STATECZNOŚĆ STATKU Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n42 20 62 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Konstrukcja kadłuba 12 12 1.
\nInstytucje klasyfikacyjne, zakres działalności, wydawnictwa.
\n2.
\nGeometria kadłuba, wymiary główne, współczynniki pełnotliwości, linie teoretyczne kadłuba.
\n3.
\nElementy konstrukcyjne kadłuba, układy wiązań, podstawowy węzeł konstrukcyjny.
\n4.
\nKonstrukcja podstawowych typów statków rybackich.
\n5.
\nWymagania klasyfikacyjne odnośnie do wodoszczelności i strugoszczelności zamknięć.
\n6.
\nPlan ogólny, plan zbiorników, rysunki konstrukcyjne statków rybackich.
\n7.
\nWolna burta, znak wolnej burty, inspekcje wymagane przez konwencję LL.
\n8.
\nWytrzymałość kadłuba, siły tnące, momenty gnące, momenty skręcające, ugięcie kadłuba, wytrzymałość lokalna.
\n9.
\nWytrzymałość kadłuba na wzburzonym morzu.
\n2 Wiedza okrętowa 4 4 1.
\nKorozja kadłuba, metody zapobiegawcze.
\n2.
\nKonserwacja statku, planowanie remontów i przeglądów.
\n3.
\nPrzygotowanie statku do dokowania.
\n3 Stateczność i niezatapialność statku 26 20 46 1.
\nKryteria stateczności statku nieuszkodzonego, krzywa dopuszczalnych wzniesień środka ciężkości statku.
\n2.
\nKodeks stateczności statku.
\n3.
\nZmiana wyporu i współrzędnych środka ciężkości statku rybackiego: przyjęcie, zdjęcie lub przesunięcie ładunku, poprawka na swobodne powierzchnie cieczy, wpływ wody na pokładzie, wpływ ładunków podwieszonych, ze szczególnym uwzględnieniem momentów przechylających powodowanych narzędziami połowowymi i samym połowem, wpływ oblodzenia statku i narzędzi połowowych, sytuacje szczególne: gdy narzędzie połowowe zahaczy o dno lub przeszkodę podwodną.
\n4.
\nPróba przechyłów.
\n5.
\nObliczanie przegłębienia statku oraz zanurzeń na dziobie i rufie, wykorzystanie arkusza krzywych hydrostatycznych, arkusza Firsowa.
\n6.
\nZmiana przechyłu, przegłębienia i zanurzeń podczas operacji połowowych, ładunkowych i balastowych.
\n7.
\nWpływ gęstości wody zaburtowej na położenie równowagi i stateczność statku.
\n8.
\nMetody kontroli stateczności w eksploatacji statku, określenie wysokości metacentrycznej na podstawie okresu kołysań.
\n9.
\nInformacja dla kapitana o stateczności i jej wykorzystanie.
\n10.
\nPlanowanie stanu załadowania statku z uwzględnieniem współczynnika sztauerskiego ładunku, kryteriów stateczności, długości podróży, głębokości oraz gęstości wody w porcie wyjścia i w porcie docelowym.
\n11.
\nUrządzenia i programy komputerowe wykorzystywane do obliczeń statecznościowych i do kontroli stateczności.
\n12.
\nRuch statku na fali, zjawiska towarzyszące kołysaniu, krótkoterminowa prognoza kołysań, sposoby zapobiegania nadmiernemu kołysaniu.
\n13.
\nWpływ stanu załadowania i prędkości statku oraz stanu morza i kąta nabiegu fali na ruch statku na fali oraz jego stateczność - analiza z wykorzystaniem programu komputerowego.
\n14.
\nStateczność statku na fali nadążającej. Rezonans kołysania bocznego i rezonans parametryczny.
\n15.
\nWytyczne dla kapitana - unikanie sytuacji niebezpiecznych w niekorzystnych warunkach pogodowych na morzu (MSC.1/Circ.1228).
\n16.
\nStateczność statku podpartego, ocena możliwości samodzielnego zejścia statku z mielizny.
\n17.
\nNiezatapialność statku, klasa niezatapialności, stopień zatapialności, linia graniczna, pokład grodziowy, współczynnik podziału grodziowego, standardowe rozmiary uszkodzeń, wymagania konwencji SOLAS, konwencji LL oraz przepisów PRS.
\n18.
\nMetody określania stanu równowagi statku w stanie uszkodzonym.
\nRazem 42 20 62 II.
\nWiedza Zasady działalności instytucji klasyfikacyjnych; charakterystyka eksploatacyjna podstawowych typów statków rybackich; podstawowe materiały używane do budowy kadłubów; nazewnictwo i typowe rozwiązania węzłów konstrukcyjnych kadłuba, urządzenia pokładowe - zasady budowy i obsługi; podstawy teoretyczne w zakresie wytrzymałości i stateczności statków; elementy dokumentacji w zakresie konstrukcji i stateczności statków rybackich; procedury kontroli stateczności oraz wytrzymałości lokalnej i ogólnej kadłuba.
\nIII.
\nUmiejętności Czytanie i posługiwanie się rysunkami konstrukcyjnymi statku; obliczanie przebiegu sił tnących i momentów gnących kadłubów; wykonanie obliczeń związanych ze statecznością statku, interpretowanie dokumentacji statecznościowej statku rybackiego; posługiwanie się kalkulatorem załadunku statku; ocena stanu załadowania statku pod kątem wytrzymałości i stateczności.
\n4.8 Przedmiot:
\nSIŁOWNIE OKRĘTOWE Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n10 6 16 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Siłownie okrętowe 10 10 1.
\nMiejsce i funkcja siłowni okrętowej na statku. Rozwiązania siłowni statku rybackiego: urządzenia główne i pomocnicze.
\n2.
\nŚruba, wał śrubowy, przekładnie, współpraca elementów układu ruchowego.
\n3.
\nSterowanie silnika głównego z mostka, telegraf maszynowy, zabezpieczenia SG, procedury uruchomienia i zatrzymania silnika napędowego.
\n4.
\nAwaryjne sterowanie silnikiem głównym, manewrowanie statkiem w stanach awaryjnych.
\n5.
\nWytwarzanie i dystrybucja energii elektrycznej na statku.
\n6.
\nUkłady napędowe z prądnicą wałową. Agregaty prądotwórcze, zasilanie awaryjne.
\n7.
\nSystem paliwowy, budowa systemu, typy paliw żeglugowych, metody oczyszczania paliw, plan bunkrowania.
\n8.
\nKsiążki zapisów olejowych 9.
\nUrządzenia do ochrony środowiska (separator wód zaolejonych, spalarka odpadów, oczyszczalnia ścieków, instalacje do redukcji SOx i NOx w spalinach).
\n10.
\nChłodnia i klimatyzacja - zasady eksploatacji.
\n2 Symulator siłowni okrętowych 6 6 1.
\nZasady eksploatacji pomp i systemów pompowych.
\n2.
\nProcedura przygotowania silnika głównego do ruchu - wymagania, ograniczenia.
\n3.
\nPole pracy silnika spalinowego, zapotrzebowanie mocy.
\n4.
\nWpływ warunków żeglugi na zapotrzebowanie mocy przez śrubę.
\n5.
\nAwaryjne zatrzymywanie statku silnikiem (manewr CN - CW).
\n6.
\nEkologiczne i ekonomiczne aspekty eksploatacji jednostek pływających.
\n7.
\nWpływ warunków eksploatacji na emisję szkodliwych związków w spalinach oraz zużycie paliwa.
\nRazem 10 6 16 II.
\nWiedza Rozwiązania siłowni okrętowych, okrętowych systemów napędowych oraz ich główne wady i zalety; podstawowe wiadomości o współpracy układu silnik - śruba - kadłub; zasady eksploatacji głównych i pomocniczych instalacji okrętowych: zęzowej, balastowej, paliwowej, wody słodkiej i sanitarnej, parowej oraz hydrauliki urządzeń pokładowych; zasady wytwarzania i dystrybucji energii elektrycznej na statku; wybrane aspekty chłodnictwa i klimatyzacji.
\nIII.
\nUmiejętności Rozpoznanie poszczególnych rodzajów siłowni; podejmowanie właściwych decyzji odnośnie do sposobu eksploatacji statku i siłowni w danej sytuacji; identyfikowanie zagrożenia wynikającego ze zmiany aktualnego stanu eksploatacyjnego siłowni; ocena wpływu warunków eksploatacyjnych i pogodowych na pracę układu napędowego; ocena zachowania się statku i systemu napędowego przy manewrze z CN na CW dla danego rodzaju układu napędowego.
\n4.9 Przedmiot:
\nZARZĄDZANIE STATKIEM* Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n20 6 26 * Przedmiot realizowany tylko na poziomie zarządzania.
\nI.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Eksploatacja statku rybackiego 20 6 26 1.
\nPodstawowe parametry techniczno-eksploatacyjne statków i ich cechy indywidualne.
\n2.
\nPodstawowe i pochodne formy eksploatacji statku rybackiego.
\n3.
\nCzynniki determinujące eksploatację statku rybackiego (prawne, traktatowe, sezonowość przyrodnicza, specyfika surowca rybnego).
\n4.
\nRybacka specyfika eksploatacji statku: połowy autonomiczne i ekspedycyjne, usługi połowowo-przetwórcze.
\n5.
\nOrganizacja przewozów czarterowych, rodzaje czarterów, dokumentacja.
\n6.
\nDokumenty i certyfikaty morskiego statku transportowego i rybackiego wynikające z konwencji: SOLAS, LL, MARPOL, CLC, MLC, WHO, a także kodeksów: BC, IMDG, GC.
\n7.
\nDokumenty legitymacyjne, klasyfikacyjne, bezpieczeństwa, sanitarne, załogowe, ładunkowe statku rybackiego.
\n8.
\nDzienniki i książki ze szczególnym uwzględnieniem dziennika pokładowego, oraz dziennika połowowego w wersji tradycyjnej i elektronicznej.
\n9.
\nKonwencja FAL. Procedury i dokumenty związane z odprawą statku na wejściu do portu, wyjściu z portu i w tranzycie.
\n10.
\nWspółpraca statku rybackiego w porcie krajowym i zagranicznym.
\n11.
\nPlanowanie i rozliczenia w eksploatacji statku rybackiego.
\n12.
\nPlanowanie budżetu statku, zamówienia w poszczególnych działach, rozliczenia kosztów, prowadzenie rozliczeń finansowych na statku.
\n13.
\nAnaliza eksploatacyjna i ekonomiczna statku rybackiego, współpraca z armatorem i agentem w zakresie realizacji budżetu statku.
\n14.
\nWykorzystanie komputera do prowadzenia dokumentacji rybackiej (dzienniki elektroniczne) oraz obliczeń ekonomicznych na statku.
\n15.
\nEwidencja produkcji i usług, raportowanie do państw nabrzeżnych i organizacji międzynarodowych.
\n16.
\nSprawozdawczość elektroniczna, monitoring satelitarny statków rybackich, inspekcje rybackie.
\nRazem 20 6 26 II.
\nWiedza Parametry eksploatacyjne statków; dokumentacja statku rybackiego; formy eksploatacji statku; problemy organizacji przewozów i dokumentowania przewozów; problemy współpracy statek - port, port - armator, statek - usługowcy.
\nIII.
\nUmiejętności Interpretowanie dokumentacji statku rybackiego; tworzenie i interpretowanie dokumentów związanych z prowadzeniem połowów, z przewozem surowca rybnego; organizowanie pracy na statku, kierowanie załogą.
\n4.10 Przedmiot:
\nBHP NA STATKACH RYBACKICH Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n16 16 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 BHP NA STATKACH RYBACKICH 16 16 1.
\nKrajowe i międzynarodowe przepisy dotyczące prawa pracy.
\n2.
\nObowiązki i uprawnienia pracowników w świetle przepisów Kodeksu pracy.
\n3.
\nUmowy o pracę. Instytucje powołane do rozstrzygania sporów wynikających ze stosunku pracy.
\n4.
\nKonwencje MOP w kontekście zatrudniania marynarzy.
\n5.
\nWymagania kodeksu FAO/ILO/IMO dotyczącego bezpieczeństwa rybaków i statków rybackich, z 2005 r.
\n6.
\nPrzepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy na statkach rybackich - akty prawne i zarządzenia armatorów.
\n7.
\nStosowanie profilaktyki i procedur bezpiecznego postępowania podczas operacji połowowych.
\n8.
\nWpływ czynnika ludzkiego na bezpieczeństwo statku.
\n9.
\nStosunki międzyludzkie.
\n10.
\nSen i zmęczenie.
\n11.
\nZarządzanie personelem.
\n12.
\nOrganizowanie pracy załogi, szkolenie, ćwiczenia.
\n13.
\nPracoholizm i mobbing w pracy.
\n14.
\nZagrożenia wypadkowe na statkach rybackich - przyczyny, miejsca, eliminowanie.
\n15.
\nWypadki przy pracy i choroby zawodowe - procedura postępowania.
\n16.
\nErgonomia w kształtowaniu warunków pracy.
\nRazem 16 16 II.
\nWiedza Zasady zawierania umów o pracę na statkach, zagrożenia wypadkowe na statkach, procedury powypadkowe, akty prawne - konwencje, rezolucje, kodeksy dotyczące eksploatacji statku rybackiego.
\nIII.
\nUmiejętności Poprawnie interpretowanie wymagań zawartych w konwencjach, rezolucjach i kodeksach; efektywne zarządzanie bezpieczeństwem statku oraz podejmowanie w każdych warunkach efektywnych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludziom, statkowi i ładunkowi.
\n4.11 Przedmiot:
\nBEZPIECZEŃSTWO STATKU Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n30 4 34 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Bezpieczeństwo statku i ludzi 20 4 24 1.
\nMiędzynarodowa Organizacja Morska (IMO) i jej rola w ustanawianiu standardów bezpieczeństwa żeglugi.
\n2.
\nKonwencja SOLAS: odpowiedzialność w świetle wymagań zawartych w rozdziale V konwencji.
\n3.
\nProtokół Torremoliński z 1993 r. do Międzynarodowej Konwencji Torremolińskiej o bezpieczeństwie statków rybackich, z 1977 r.:
\n4.
\nKodeks ISM.
\n5.
\nKodeks ISPS.
\n6.
\nKodeks FAO/ILO/IMO dotyczący bezpieczeństwa rybaków i statków rybackich, z 2005 r.
\n7.
\nPostępowanie kapitana w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa statku (pożar, eksplozja, zalanie przedziału wodoszczelnego) wymagającego opuszczenia statku.
\n8.
\nProcedury awaryjne i kierowanie akcją w sytuacji:
\n9.
\nMetody wdrażania i weryfikacji procedur awaryjnych na statku rybackim.
\n10.
\nŚrodki specjalne dla podniesienia bezpieczeństwa na morzu.
\n11.
\nKontrola państwa portu (PSC) - cele, procedury, efekty.
\n12.
\nDokumenty bezpieczeństwa statku rybackiego.
\n2 Organizacja pracy załogi i kierowanie załogą 10 10 1.
\nSzkolenie marynarzy (konwencja STCW oraz STCW-F).
\n2.
\nKwalifikacje i kompetencje załogi w świetle wymagań konwencji STCW-F.
\n3.
\nZalecenia organizacji międzynarodowych dotyczące szkolenia icertyfikowania rybaków (FAO/ILO/IMO Document for Guidance on Fishermen 's Training and Certification, 2005).
\n4.
\nWymagania krajowe w zakresie szkolenia marynarzy i rybaków.
\n5.
\nOrganizacja i kierowanie załogą statku rybackiego, ocenianie pracowników.
\n6.
\nSzkolenia na statku:
\n7.
\nObsada statku i wachty oraz jej wpływ na bezpieczeństwo statku rybackiego.
\n8.
\nKierowanie załogą na statku rybackim w sytuacjach kryzysowych.
\nRazem 30 4 34 II.
\nWiedza Zagrożenia wypadkowe na statkach, procedury powypadkowe, procedury awaryjne, rozkłady alarmowe, procedury postępowania dowództwa statku w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku; akty prawne - konwencje, rezolucje, kodeksy i podstawowe wymagania z nich wynikające w odniesieniu do statku i armatora; zakres i zasady postępowania statku w czasie kontroli państwa portu.
\nIII.
\nUmiejętności Poprawne interpretowanie wymagań dotyczących bezpieczeństwa zawartych w konwencjach, rezolucjach i kodeksach; efektywne zarządzanie bezpieczeństwem statku oraz podejmowanie w każdych warunkach efektywnych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludziom, statkowi i ładunkowi.
\n4.12 Przedmiot:
\nPRAWO MORSKIE Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n26 26 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Prawo morskie 20 20 1.
\nPojęcie, przedmiot, systematyka prawa morskiego.
\n2.
\nŹródła prawa morskiego: krajowego i międzynarodowego.
\n3.
\nMiędzynarodowe organizacje IMO, FAO, ILO i ich rola w tworzeniu prawa dotyczącego rybołówstwa.
\n4.
\nKwalifikacje i kompetencje załogi w świetle wymagań konwencji STCW-F.
\n5.
\nProtokół Torremoliński z 1993 r. do Międzynarodowej Konwencji Torremolińskiej o bezpieczeństwie statków rybackich, z 1977 r.
\n6.
\nKodeks FAO/ILO/IMO dotyczący bezpieczeństwa rybaków i statków rybackich, z 2005 r.
\n7.
\nProcedury inspekcyjne w obszarach północnego i północno-wschodniego Atlantyku.
\n8.
\nKodeks odpowiedzialnego rybołówstwa FAO:
\n9.
\nStatus prawny obszarów morskich i akwenów połowowych.
\n10.
\nAdministracja morska.
\n11.
\nIzby morskie. Państwowa Komisja Badania Wypadków Morskich.
\n12.
\nUsługi agencyjne. Usługi maklerskie. Usługi holownicze. Usługi pilotowe.
\n13.
\nRatownictwo morskie. Obowiązki kapitana statku.
\n2 Ubezpieczenia Morskie 6 1.
\nPrzedmiot i zakres ubezpieczeń morskich.
\n2.
\nRyzyko morskie i rodzaje ubezpieczeń morskich.
\n3.
\nRyzyko związane z prowadzeniem połowów.
\n6 4.
\nAwaria wspólna.
\n5.
\nUmowa ubezpieczenia w przepisach Kodeksu morskiego.
\n6.
\nPolisa morska i jej rodzaje.
\n7.
\nPrawa i obowiązki stron umowy ubezpieczenia.
\nRazem 26 26 II.
\nWiedza Elementarny zarys wiedzy z prawa morskiego w zakresie niezbędnym do prawidłowej eksploatacji statku we wszystkich jej formach; międzynarodowe konwencje, regulacje i zalecenia dotyczące bezpośrednio statku rybackiego i jego załogi; przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa statku, załogi i ładunku; ochrona zdrowia załogi; podstawowe pojęcia dotyczące ubezpieczeń morskich.
\nIII.
\nUmiejętności Prawidłowe stosowanie posiadanej wiedzy w praktyce morskiej; rozumienie i stosowanie przepisów prawa morskiego.
\n4.13 Przedmiot:
\nOCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n20 20 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Ochrona środowiska 20 20 1.
\nRodzaje i źródła zanieczyszczeń morskich według GESAMP.
\n2.
\nWybrane konwencje i porozumienia ratyfikowane przez Polskę mające znaczenie dla biosfery oceanu.
\n3.
\nKonwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości, sporządzona w Genewie dnia 13 listopada 1979 r.
\n4.
\nPrzepisy prawa i konwencje dotyczące zanieczyszczenia morza - konwencje: LC, INTERVENTION, CLC, normy IMO.
\n5.
\nRola i bieżące prace Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego IMO dotyczące ochrony morza w skali międzynarodowej.
\n6.
\nKonwencja MARPOL, konwencja helsińska.
\n7.
\nKonwencja wiedeńska o ochronie warstwy ozonowej, sporządzona w Wiedniu dnia 22 marca 1985 r..
\n8.
\nRamowa konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, sporządzona w Nowym Jorku dnia 9 maja 1992 r. wraz z protokołem z Kioto z dnia 11 grudnia 1997 r.
\n9.
\nOptymalizacja zużycia energii, globalne ocieplenie.
\n10.
\nZmiany i modyfikacje unijnych i krajowych przepisów dotyczących ochrony środowiska.
\n11.
\nŚrodki i sposoby zwalczania zanieczyszczeń pochodzących ze statku.
\n12.
\nOkrętowe urządzenia i systemy oczyszczające oraz zapobiegające zanieczyszczaniu.
\n13.
\nDokumentacja statku w zakresie ochrony środowiska morskiego, wymagane certyfikaty.
\nRazem 20 20 II.
\nWiedza Podstawowe pojęcia dotyczące ekologii morza, rodzaje zanieczyszczeń powstających na statku, ilościowe źródła zanieczyszczeń; przepisy dotyczące zapobiegania zanieczyszczaniu morza o zasięgu międzynarodowym, regionalnym i krajowym; zasady budowy i obsługi urządzeń okrętowych ochrony środowiska stosowanych na statkach morskich.
\nIII.
\nUmiejętności Obsługiwanie urządzeń ochrony środowiska stosowanych na statkach; poprawne ocenianie pracy urządzeń ochrony środowiska; prowadzenie dokumentacji z zakresu ochrony środowiska przewidzianej dla statku i wymaganej prawem.
\n4.14 Przedmiot:
\nJĘZYK ANGIELSKI Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n32 32 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Gramatyka angielska i korespondencja służbowa 12 12 1.
\nWybrane zagadnienia gramatyczne - strona bierna, okresy warunkowe.
\n2.
\nZasady pisania fachowych dokumentów i zasady ich czytania ze zrozumieniem. Korespondencja służbowa i biznesowa.
\n3.
\nKorespondencja w sprawach raportowania i dokumentowania połowów.
\n4.
\nĆwiczenia w prowadzeniu dokumentacji rybackiej w języku angielskim w wersji tradycyjnej i elektronicznej.
\n2 Język zawodowy (morski) 20 20 1.
\nŁączność w niebezpieczeństwie i podczas operacji SAR.
\n2.
\nPilotaż - wzywanie, podejmowanie i zdawanie pilota, porozumiewanie się z VTS - standardowe zwroty porozumiewania się na morzu.
\n3.
\nKotwiczenie, cumowanie i odchodzenie od nabrzeża, terminologia, komendy.
\n4.
\nPogłębiona znajomość angielskiej terminologii technicznej dotyczącej narzędzi połowowych i technik połowowych.
\n5.
\nPogoda - oryginalne prognozy meteorologiczne, ostrzeżenia nawigacyjne i sztormowe, zwroty z SMCP.
\n6.
\nBezpieczeństwo załogi i pasażerów (w tym medyczne). Uzyskiwanie pomocy medycznej przez radio.
\n7.
\nĆwiczenia w prowadzeniu łączności radiowej na wszystkie wyżej wymienione tematy zawodowe z użyciem zwrotów z SMCP.
\n8.
\nKorzystanie z angielskich publikacji nautycznych: locji, wiadomości żeglarskich, spisów świateł, spisów radiostacji nautycznych i innych.
\nRazem 32 32 II.
\nWiedza Język angielski w stopniu umożliwiającym poprawne funkcjonowanie w zawodzie, tzn.: sytuacje dnia codziennego, terminologia morska, zastosowanie rejestru nautycznego języka angielskiego w porozumiewaniu się w sprawach zawodowych.
\nIII.
\nUmiejętności Odczytywanie informacji z publikacji nautycznych; rozumienie treści informacji meteorologicznych i ostrzeżeń nawigacyjnych; prowadzenie komunikacji z innymi statkami i stacjami brzegowymi w zakresie bezpieczeństwa statku i akcji SAR; stosowanie zwrotów z SMCP.
\n4.15 Przedmiot:
\nZABEZPIECZENIE SUROWCA RYBNEGO Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n20 20 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Zabezpieczenie surowca rybnego 20 20 1.
\nOkreślenie planu zagospodarowania połowu.
\n2.
\nPrzygotowanie połowu do składowania.
\n3.
\nOcena czynników wpływających na jakość surowca rybnego.
\n4.
\nZapewnienie jakości (HACCP).
\n5.
\nCzynniki powodujące utratę jakości ryb.
\n6.
\nPrzestrzeganie procedur załadunku i wyładunku ze szczególnym zwróceniem uwagi na moment przechylający.
\n7.
\nSztauowanie połowu.
\n8.
\nCzynniki związane z zabezpieczeniem i sztauowaniem połowu.
\nRazem 20 20 II.
\nWiedza Podstawowe pojęcia z zakresu technicznej i technologicznej eksploatacji produkcji, konserwacji i jakości produktów rybnych; właściwości przemysłowego wykorzystania gatunków organizmów morskich; ciągłość przemian chemicznych przed konserwacją i po konserwacji ryb oraz ich wpływ na jakość i właściwości zdrowotne produkowanego surowca oraz produktów rybnych.
\nIII.
\nUmiejętności Odróżnianie wydajności surowca i stopnia wypełnienia ładowni; kontrolowanie pracy ludzi i maszyn podczas wstępnej obróbki ryb; kontrolowanie wielkości i jakości produkcji ryb schładzanych; analizowanie wpływu odchyłki parametrów produkcyjnych na zmiany jakości surowców i produktów rybnych; odróżnianie wpływu cyklu biologicznego ryb i zmiany jakości ładunku na jego kwalifikację cenową.
\n4.16 Przedmiot:
\nBIOLOGIA RYBACKA Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n10 10 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Biologia rybacka 10 10 1.
\nEkologia morza.
\n2.
\nSystematyka wybranych gatunków.
\n3.
\nBiosfera oceaniczna.
\n4.
\nPodstawowe gatunki poławianych ryb.
\n5.
\nZmienność wielkości połowów w długich i krótkich okresach oraz jej główne przyczyny.
\n6.
\nMiary aktywności połowowej, standaryzowany nakład połowowy.
\n7.
\nWydajność połowu. Zmiany wydajności na jednostkę standaryzowanego nakładu jako wskaźnik zmian stanu zasobów.
\n8.
\nPrzepisy prawa obowiązujące na polskich akwenach oraz innych akwenach możliwych do eksploatacji przez polskie rybołówstwo.
\n9.
\nWspólna polityka rybacka Unii Europejskiej.
\nRazem 10 10 II.
\nWiedza Podstawowe prawa rządzące życiem w morzu; podstawy anatomii, fizjologii, biologii i systematyki ryb oraz normy i przepisy dotyczące rybołówstwa.
\nIII.
\nUmiejętności Rozróżnianie ważniejszych gatunków organizmów „nierybnych” oraz ważniejszych gatunków ryb wykorzystywanych przez rybołówstwo polskie oraz zastosowanie wiedzy o ich rozmieszczeniu i biologii.
\n4.17 Przedmiot:
\nNARZĘDZIA I TECHNIKI POŁOWÓW Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n20 20 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Narzędzia i techniki połowów 20 20 1.
\nKlasyfikacja narzędzi połowowych według FAO Fisheries Technical Paper No. 222.
\n3.
\nZnajomość dokumentacji technicznej narzędzi połowowych.
\n4.
\nŁowność i selektywność narzędzi połowowych.
\n5.
\nKonwencje i przepisy dotyczące ochrony rybołówstwa.
\n6.
\nKodeks odpowiedzialnego rybołówstwa FAO.
\n7.
\nWpływ prądu i falowania na pracę narzędzi połowowych.
\n8.
\nSiły hydrostatyczne i hydrodynamiczne działające na narzędzia połowowe.
\n9.
\nWłaściwości hydrodynamiczne elementów uzbrojenia i uspławnienia - opory.
\n10.
\nSposoby zbrojenia i regulacji narzędzi połowowych.
\nRazem 20 20 II.
\nWiedza Zasady klasyfikacji metod i narzędzi połowowych; materiałoznawstwo sieciarskie, konstrukcja podstawowych typów narzędzi połowów: włoków, tuk, okrężnie, pławnic, netów, takli i sznurów dennych oraz techniki połowów poszczególnymi narzędziami połowowymi; mechanika układów połowowych; przepisy dotyczące ochrony rybołówstwa; konwencje dotyczące rybołówstwa.
\nIII.
\nUmiejętności Określanie właściwości fizykomechanicznych wyrobów włókienniczych stosowanych do budowy jadra sieciowego, określanie wielkości oczek, wyznaczanie cykli kroju tkaniny sieciowej, naprawianie i osadzanie uszkodzonego jadra; wykonywanie węzłów i splotów na linach włókiennych i stalowych; prawidłowe posługiwanie się dokumentacją techniczną narzędzi połowowych; obliczanie wskaźników konstrukcyjnych; sporządzanie specyfikacji materiałowej; wykonywanie rysunków schematycznych i rysunków w skali umownej oraz projektowanie podstawowych typów narzędzi połowowych.
\n4.18 Przedmiot:
\nTAKTYKA POŁOWÓW I ICHTIOLOKACJA Zakres szkolenia:
\nSzyper statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć:
\nW C L S Σ Liczba godzin:
\n24 24 I.
\nProgram szkolenia Lp.
\nTreść programu Liczba godzin W C L S Σ 1 Symulator rybacki 24 24 1.
\nMetody poszukiwania i lokalizacji ławic ryb pelagicznych i dennych z wykorzystaniem echosond i sonarów.
\n2.
\nOkreślanie parametrów ruchu ławic - prędkość i kurs rzeczywisty ławicy.
\n3.
\nTrałowanie włokiem dennym.
\n4.
\nTrałowanie włokiem pelagicznym.
\nRazem 24 24 Wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra żeglugi nieograniczonej rybołówstwa morskiego Szyper żeglugi nieograniczonej rybołówstwa morskiego Forma egzaminu Funkcja Przedmiot egzamin teoretyczny egzamin praktyczny* test wyboru egzamin pisemny egzamin ustny symulator/statek liczba pytań czas [min] liczba zadań czas [min] liczba pytań czas [min] liczba scenariuszypraktycznychna symulatorze czas [min] Nawigacja Nawigacja 20 50 1 45 1 60 Meteorologia i oceanografia 4 Urządzenia nawigacyjne 8 Manewrowanie statkiem 7 Bezpieczeństwo nawigacji 5 Ratownictwo morskie 6 Język angielski 5 5 3 15 Dbałość o statek i opieka nad ludźmi Budowa i stateczność statku 8 40 brak brak brak Siłownie okrętowe 3 Zarządzanie statkiem 6 Prawo morskie 4 Bezpieczeństwo statku 7 Ochrona środowiska morskiego 6 BHP na statkach rybackich 6 Eksploatacja statku rybackiego Narzędzia i techniki połowów 4 10 brak brak brak Taktyka połowów i ichtiolokacja 2 Biologia rybacka 2 Zabezpieczenie surowca rybnego 2 * Przeprowadzone szkolenie, zgodne z przewidzianym ramowym programem, zakończone zaliczeniem z części praktycznej, zgodnie z niniejszymi wymaganiami, uznaje się za równoważne z egzaminem praktycznym. Zaświadczenie o zaliczeniu części praktycznej wystawia morska jednostka edukacyjna, która prowadziła szkolenie.
\nTematyka egzaminu ustnego: w odniesieniu do funkcji „Nawigacja”: terminologia związana z ratownictwem i bezpieczeństwem nawigacji (elementy SMCP).
\nTematyka egzaminu pisemnego: w odniesieniu do funkcji „Nawigacja”: obliczenia ratownicze z wykorzystaniem znajomości języka angielskiego.
\nTematyka egzaminu na symulatorze/statku: w odniesieniu do funkcji „Nawigacja”: manewrowanie statkiem w sytuacjach szczególnych i awaryjnych; zarządzanie obsadą mostka nawigacyjnego (z uwzględnieniem zwrotów z SMCP).
\nZałącznik nr 5 - Wymagania egzaminacyjne 1.
\nWymagania egzaminacyjne na odnowienie dyplomu szypra rybołówstwa morskiego Odnowienie dyplomu szypra rybołówstwa morskiego Forma egzaminu Funkcja Przedmiot egzamin teoretyczny egzamin praktyczny* test wyboru egzamin pisemny egzamin ustny symulator/statek liczba pytań czas [min] liczba zadań czas [min] liczba pytań czas [min] liczba scenariuszypraktycznychna symulatorze czas [min] Nawigacja - brak brak 3 30 brak Dbałość o statek i opieka nad ludźmi - brak brak 3 30 brak Eksploatacja statku rybackiego - brak brak 3 30 brak Tematyka egzaminu ustnego: w odniesieniu do funkcji „Nawigacja”: przepisy w zakresie żeglugi międzynarodowej i krajowej dotyczące rybołówstwa morskiego; w odniesieniu do funkcji „Dbałość o statek i opieka nad ludźmi”: przepisy w zakresie kwalifikacji zawodowych rybaków, ochrony środowiska oraz ochrony żeglugi statków rybackich; w odniesieniu do funkcji „Eksploatacja statku rybackiego”: przepisy w zakresie rybołówstwa morskiego i prowadzenia połowów morskich.
\n2.
\nWymagania egzaminacyjne z wiedzy rybackiej i stateczności statku rybackiego Wiedza rybacka i stateczność statku rybackiego Forma egzaminu Funkcja Przedmiot egzamin teoretyczny egzamin praktyczny* test wyboru egzamin pisemny egzamin ustny symulator/statek liczba pytań czas [min] liczba zadań czas [min] liczba pytań czas [min] liczba scenariuszypraktycznychna symulatorze czas [min] Dbałość o statek i opieka nad ludźmi Bezpieczeństwo i higiena pracy na statkach rybackich 5 50 1 30 brak brak Konstrukcja statków rybackich i podstawy stateczności 10 Narzędzia i techniki połowów oraz ichtiolokacja 20 Zabezpieczenie surowca rybnego 10 Język angielski 5 Tematyka egzaminu pisemnego: w odniesieniu do funkcji „Dbałość o statek i opieka nad ludźmi”: kryteria i obliczanie stateczności statku rybackiego.
\n3.
\nWymagania egzaminacyjne z bezpieczeństwa żeglugi i wiedzy nautycznej Bezpieczeństwo żeglugi i wiedzy nautycznej Forma egzaminu Funkcja Przedmiot egzamin teoretyczny egzamin praktyczny* test wyboru egzamin pisemny egzamin ustny symulator/statek liczba pytań czas [min] liczba zadań czas [min] liczba pytań czas [min] liczba scenariuszypraktycznychna symulatorze czas [min] Nawigacja Nawigacja 10 30 1 60 brak brak Manewrowanie statkiem 10 Bezpieczeństwo nawigacji 10 Dbałość o stateki opieka nad ludźmi Zarządzanie statkiem 30 30 brak brak brak Tematyka egzaminu pisemnego: w odniesieniu do funkcji „Nawigacja”: kompleksowe zadanie z podstaw nawigacji.
\n4.
\nWymagania egzaminacyjne ze znajomości narzędzi połowowych Znajomość narzędzi połowowych Forma egzaminu Funkcja Przedmiot egzamin teoretyczny egzamin praktyczny* test wyboru egzamin pisemny egzamin ustny symulator/statek liczba pytań czas [min] liczba zadań czas [min] liczba pytań czas [min] liczba scenariuszypraktycznychna symulatorze czas [min] Eksploatacja statku rybackiego Rybackie narzędzia czynne i bierne 5 15 1 30 brak brak Włoki pelagiczne, denne, okrężnice, narzędzia stawne 5 Język angielski 5 Tematyka egzaminu pisemnego: w odniesieniu do funkcji „Eksploatacja statku rybackiego”: interpretacja dokumentacji rybackich narzędzi połowowych oraz ich wykorzystywanie.
\n5.
\nWymagania egzaminacyjne z polskiego prawa morskiego Znajomość polskiego prawa morskiego Forma egzaminu Funkcja Przedmiot egzamin teoretyczny egzamin praktyczny* test wyboru egzamin pisemny egzamin ustny symulator/statek liczba pytań czas [min] liczba zadań czas [min] liczba pytań czas [min] liczba scenariuszypraktycznychna symulatorze czas [min] Dbałość o statek i opieka nad ludźmi Prawo morskie brak brak 5 30 brak Tematyka egzaminu ustnego: w odniesieniu do funkcji „Dbałość o statek i opieka nad ludźmi”: znajomość podstawowych krajowych aktów prawnych regulujących zagadnienia dotyczące: obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, bezpieczeństwa i ochrony żeglugi, zapobiegania zanieczyszczaniu morza, pracy na statkach morskich, dokumentów statku, ubezpieczeń oraz wypadków morskich.
\nZałącznik nr 6 - Objaśnienia I.
\nSYMBOLE:
\nII.
\nSKRÓTY:
\nPokaż całość