📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 12 października 2016 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca
Rozdział 1 - Zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy
udzielenia i pozbawiania ochrony uzupełniającej
Rozdział 2 - Postępowanie w sprawach udzielania ochrony międzynarodowej oraz pozbawiania statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej
Rozdział 3 - Tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca
Rozdział 4 - Postępowanie z udziałem małoletnich bez opieki i innych osób o szczególnych potrzebach
Rozdział 4a - Nieodpłatna informacja prawna i nieodpłatna pomoc prawna
Rozdział 5 - Pomoc dla cudzoziemców ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej
Rozdział 5a - Przesiedlenie i relokacja
Rozdział 6 - Zatrzymanie cudzoziemca oraz umieszczenie go w strzeżonym ośrodku lub zastosowanie
aresztu dla cudzoziemców w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej
Rozdział 7 - Prawa i obowiązki cudzoziemca, który posiada status uchodźcy lub korzysta z ochrony
uzupełniającej
Rozdział 8 - Rada do Spraw Uchodźców
Dział III - Inne rodzaje ochrony udzielanej cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Rozdział 1 - Azyl
Rozdział 2
Rozdział 3 - Ochrona czasowa cudzoziemców
Dział IV - Rejestry
Dział V - Przepisy karne
Dział VI - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Rozdział 1 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 2 - Przepisy przejściowe i końcowe
Załącznik nr 1 - Oświadczenie cudzoziemca (wzór)
Załącznik nr 2 - Oświadczenie cudzoziemca (wzór)
Załącznik nr 3 - Oświadczenie cudzoziemca (wzór)
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2012 r. poz. 680), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. poz. 1650),
2)
ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1004),
3)
ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1607),
4)
ustawą z dnia 20 maja 2016 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. poz. 783)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 10 października 2016 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośnika nr 1 oraz art. 508 ust. 1 i 2, art. 509, art. 513 ust. 3, art. 514 i art. 522 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. poz. 1650), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia:
1)
dyrektywy Rady 2001/40/WE z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie wzajemnego uznawania decyzji
o wydalaniu obywateli państw trzecich
(Dz. Urz. WE L 149 z 02.06.2001, str. 34; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 4, str. 107);
2)
dyrektywy Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art.
26 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r.
(Dz. Urz. WE L 187 z 10.07.2001, str. 45; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 4, str. 160);
3)
dyrektywy Rady 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin
(Dz. Urz. UE L 251 z 03.10.2003, str. 12, z późn. zm.);
4)
dyrektywy Rady 2003/110/UE z dnia 25 listopada 2003 r. w sprawie pomocy w przypadkach
tranzytu do celów deportacji drogą powietrzną
(Dz. Urz. UE L 321 z 06.12.2003, str. 26, z późn. zm.);
5)
dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli
państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi
(Dz. Urz. UE L 16 z 23.01.2004, str. 44, z późn. zm.);
6)
dyrektywy Rady 2004/81/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentu pobytowego
wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej
byli przedmiotem działań
ułatwiających nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi organami (Dz.
Urz. UE L 261, z 06.08.2004, str. 19, z późn. zm.);
7)
dyrektywy Rady 2004/114/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie warunków przyjmowania
obywateli państw trzecich w celu odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej,
szkoleniu bez wynagrodzenia lub wolontariacie
(Dz. Urz. UE L 375 z 23.12.2004, str. 12, z późn. zm.);
8)
dyrektywy Rady 2005/71/WE z dnia 12 października 2005 r. w sprawie szczególnej procedury
przyjmowania obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych
(Dz. Urz. UE L 289 z 03.11.2005, str. 15, z późn. zm.);
9)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w
sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu
do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich
(Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 98);
10)
dyrektywy Rady 2009/50/WE z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu
obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji
(Dz. Urz. UE L 155 z 18.06.2009, str. 17);
11)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. przewidującej
minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających
nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich
(Dz. Urz. UE L 168 z 30.06.2009, str. 24, z późn. zm.);
12)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie
zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępującej
decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW
(Dz. Urz. UE L 101 z 15.04.2011, str. 1, z późn. zm.);
13)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/51/UE z dnia 11 maja 2011 r. zmieniającej
dyrektywę Rady 2003/109/WE w celu rozszerzenia jej zakresu na osoby objęte ochroną
międzynarodową (Tekst mający znaczenie dla EOG)
(Dz. Urz. UE L 132 z 19.05.2011, str. 1);
14)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie
norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako
beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących
się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony
(Dz. Urz. UE L 337 z 20.12.2011, str. 9);
15)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie
procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt
i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw
dla pracowników z państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim
(Dz. Urz. UE L 343 z 23.12.2011, str. 1, z późn. zm.).
”
Art. 508.
„1. Z dniem wejścia w życie ustawy wydane na podstawie dotychczasowych przepisów decyzje:
1)
o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany ze względu na przesłanki, o których mowa w
art. 97:
a)
ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy zmienianej w art. 484 niniejszej ustawy, stają się decyzjami
o udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych,
b)
ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy zmienianej w art. 484 niniejszej ustawy, stają się
decyzjami o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany, o której mowa w art. 351 pkt 2 lub
3;
2)
o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i decyzje
o wydaleniu, z wyłączeniem decyzji o wydaleniu wydanych na podstawie ustawy zmienianej
w art. 493 niniejszej ustawy, stają się decyzjami o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.
2.
Z dniem wejścia w życie ustawy decyzje w sprawie udzielenia zgody na pobyt tolerowany,
o których mowa w art. 141 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 484 niniejszej ustawy, stają
się decyzjami o udzieleniu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
”
„
Art. 509.
Jeżeli przepisy niniejszej ustawy uzależniają udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia
na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od okresu jego pobytu na tym terytorium
na podstawie:
1)
zezwolenia na pobyt czasowy - do tego okresu pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej zalicza się okres pobytu cudzoziemca na tym terytorium na podstawie zezwolenia
na zamieszkanie na czas oznaczony;
2)
zezwolenia na pobyt czasowy wydanego w określonym celu - do tego okresu pobytu cudzoziemca
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zalicza się okres pobytu cudzoziemca na tym
terytorium na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wydanego ze
względu na ten sam cel;
3)
zgody na pobyt ze względów humanitarnych - do tego okresu pobytu cudzoziemca na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej zalicza się okres pobytu cudzoziemca na tym terytorium na
podstawie decyzji o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany, wydanej ze względu na przesłanki,
o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy zmienianej w art. 484 niniejszej
ustawy, lub zgody na pobyt tolerowany, o której mowa w art. 141 ust. 2 ustawy zmienianej
w art. 484 niniejszej ustawy;
4)
ochrony uzupełniającej - do tego okresu zalicza się okres pobytu cudzoziemca na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie decyzji o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany,
wydanej ze względu na przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej
w art. 484 niniejszej ustawy.
”
Art. 513.
„3. Decyzje o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany, których wydanie zakończy postępowania
administracyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w dniu, w którym staną się ostateczne,
staną się decyzjami o udzieleniu:
1)
zgody na pobyt ze względów humanitarnych - w przypadku decyzji wydanych ze względu
na przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a ustawy zmienianej w art.
484 niniejszej ustawy;
2)
zgody na pobyt tolerowany, o której mowa w art. 351 pkt 2 lub 3 - w przypadku decyzji
wydanych ze względu na przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 2 lub ust.
2 ustawy zmienianej w art. 484 niniejszej ustawy.
”
„
Art. 514.
1.
W decyzji o odmowie lub cofnięciu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, której
wydanie zakończy postępowanie wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończone
do tego dnia decyzją ostateczną, nie orzeka się o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
W decyzji o:
1)
cofnięciu zezwolenia na:
a)
osiedlenie się,
b)
pobyt rezydenta długoterminowego UE,
2)
odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej
i udzielenia zgody na pobyt tolerowany,
3)
pozbawieniu cudzoziemca azylu,
4)
cofnięciu zgody na pobyt tolerowany
- kończącej postępowanie wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończone
do tego dnia decyzją ostateczną nie orzeka się o wydaleniu.
3.
Organy prowadzące postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, poinformują
organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca o zakończeniu
postępowań, gdy decyzje w tych sprawach staną się ostateczne.
”
„
Art. 522.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2014 r., z wyjątkiem art. 470 pkt 3 lit. a w
zakresie art. 3a pkt 3, art. 470 pkt 3 lit. b oraz art. 470 pkt 4, 5 i 11-16, które
wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
2)
odnośnika nr 1 oraz art. 17 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1004), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie
norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako
beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących
się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony
(Dz. Urz. UE L 337 z 20.12.2011, str. 9).
”
„
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
odnośników nr 1 i 2 oraz art. 14-21 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1607), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia:
1)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 60);
2)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę
międzynarodową (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 96).
2) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31).
”
„
Art. 14.
1.
Postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy wszczęte i niezakończone przed dniem
wejścia w życie ustawy, stają się z tym dniem postępowaniami w sprawie udzielenia
ochrony międzynarodowej.
2.
Wnioski o nadanie statusu uchodźcy złożone przed dniem wejścia w życie ustawy, stają
się z tym dniem wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej.
3.
Decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy stają się decyzjami
o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej.
Art. 15.
W przypadku gdy postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy zostało umorzone na
podstawie ustawy zmienianej w art. 1, cudzoziemiec może złożyć oświadczenie o zamiarze
dalszego ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, o którym mowa w art.
40 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie
2 lat od dnia wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy.
Art. 16.
1.
Rejestr spraw o nadanie cudzoziemcom statusu uchodźcy, udzielenie im ochrony uzupełniającej
oraz udzielenie pomocy cudzoziemcom ubiegającym się o nadanie im statusu uchodźcy
staje się rejestrem spraw o udzielenie lub pozbawienie ochrony międzynarodowej oraz
udzielenie pomocy cudzoziemcom ubiegającym się o udzielenie ochrony międzynarodowej.
2.
Rejestr spraw prowadzonych na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 z dnia 18 lutego 2003 r. ustanawiającego kryteria
i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego, które jest odpowiedzialne za rozpatrzenie
wniosku o azyl złożonego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela kraju trzeciego
(Dz. Urz. UE L 50 z 25.02.2003, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 109), staje się rejestrem spraw prowadzonych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31).
Art. 17.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 81 ust. 5 i art. 86 ust.
1 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych
wydanych na podstawie art. 81 ust. 5 i art. 86 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w
brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 18.
1.
W 2015 r. porozumienia, o których mowa w art. 69i ustawy zmienianej w art. 1, są zawierane
do dnia 30 listopada.
2.
W 2015 r. okręgowe rady adwokackie i rady okręgowych izb radców prawnych wskazują
Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców adwokatów i radców prawnych deklarujących gotowość
udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w terminie do dnia 15 grudnia.
Art. 19.
Przepisy art. 53 i art. 54e ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, w zakresie pouczenia o prawie do nieodpłatnej pomocy prawnej, stosuje się
od dnia 1 stycznia 2016 r.”
Art. 20.
1.
Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa, będących skutkiem finansowym ustawy,
wynosi 31 077 tys. zł, z tego:
1)
w 2015 r. - 101 tys. zł;
2)
w 2016 r. - 3 123 tys. zł;
3)
w 2017 r. - 3 191 tys. zł;
4)
w 2018 r. - 3 273 tys. zł;
5)
w 2019 r. - 3 354 tys. zł;
6)
w 2020 r. - 3 436 tys. zł;
7)
w 2021 r. - 3 520 tys. zł;
8)
w 2022 r. - 3 607 tys. zł;
9)
w 2023 r. - 3 692 tys. zł;
10)
w 2024 r. - 3 780 tys. zł.
2.
W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczenia przyjętego w danym roku budżetowym
maksymalnego limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, zostaną zastosowane mechanizmy
korygujące, polegające na:
1)
obniżeniu o nie więcej niż 50% wysokości wynagrodzenia osób zatrudnionych w urzędzie
obsługującym Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w związku ze zwiększonym zapotrzebowaniem
na udzielanie informacji prawnej cudzoziemcom;
2)
obniżeniu o nie więcej niż 50% wydatków na tłumaczenia ustne podczas spotkań indywidualnych
z cudzoziemcami w ramach udzielania nieodpłatnej informacji prawnej w postępowaniach
w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej w pierwszej instancji;
3)
obniżeniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 69l ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w
art. 1 niniejszej ustawy, do wysokości 100% stawki minimalnej w postępowaniu przed
sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem nie jest
należność pieniężna ani orzeczenie Urzędu Patentowego, określonej w przepisach wydanych
na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 oraz art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
(Dz. U. z 2015 r. poz. 615);
4)
redukcji liczby osób zatrudnionych w urzędzie obsługującym Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców
w związku z realizacją zadań dotyczących rozliczeń z tytułu nieodpłatnej pomocy prawnej
udzielonej w postępowaniu odwoławczym przez adwokatów, radców prawnych i organizacje
pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego, uprawnione do udzielania nieodpłatnej
pomocy prawnej;
5)
obniżeniu o nie więcej niż 50% wydatków na przeprowadzanie badań lekarskich lub psychologicznych
w celu dokonania oceny, czy cudzoziemiec wymaga szczególnego traktowania.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych monitoruje wykorzystanie limitu wydatków,
o których mowa w ust. 1, oraz wdraża mechanizmy korygujące, o których mowa w ust.
2.
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
27 w zakresie art. 69c-69h, art. 69j, art. 69l i art. 69m, pkt 72 oraz art. 11 pkt
4 i 5, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
”
;
”
;
4)
art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. poz. 783), które stanowią:
„
Art. 2.
W sprawach wszczętych i niezakończonych prowadzonych na podstawie art. 86f ustawy
zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym stosuje się art. 86f ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych
standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców
oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych
z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz. Urz. WE L 212 z 07.08.2001);
2) dyrektywy 2003/9/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającej minimalne normy dotyczące
przyjmowania osób ubiegających się o azyl (Dz. Urz. WE L 31 z 03.02.2003). Dane dotyczące
ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem
uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia
tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady, warunki i tryb udzielania cudzoziemcom ochrony na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej oraz organy właściwe w tych sprawach.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
12)W brzmieniu ustalonym przez art. 484 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650), która weszła w życie z dniem 1 maja 2014 r.)
areszt dla cudzoziemców - areszt dla cudzoziemców w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. poz. 1650, z późn. zm.)3)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 463 i 1004, z
2015 r. poz. 1274, 1607 i 1767 oraz z 2016 r. poz. 65, 753 i 904.;
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
44)W brzmieniu ustalonym przez art. 484 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
cudzoziemiec - cudzoziemca w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
4a)
dane biometryczne - wizerunek twarzy i odciski linii papilarnych pobrane w celu umieszczenia
w dokumentach podróży przewidzianych w Konwencji Genewskiej w formie elektronicznej;
5)
dokument podróży - dokument uznany przez właściwy organ Rzeczypospolitej Polskiej,
uprawniający do przekroczenia granicy, wydany przez organ państwa obcego, organ polski
lub organizację międzynarodową albo podmiot upoważniony przez organ państwa obcego
lub obcą władzę o charakterze państwowym;
6)
granica - granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej
(Dz. U. z 2015 r. poz. 930 i 1336 oraz z 2016 r. poz. 904);
75)W brzmieniu ustalonym przez art. 484 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
karta pobytu - dokument wydany cudzoziemcowi, który uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy,
zezwolenie na pobyt stały, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej,
ochronę uzupełniającą, zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub status uchodźcy
w Rzeczypospolitej Polskiej;
7a6)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy
o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 1607), która weszła w życie z dniem 13 listopada 2015 r.)
kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej - wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej złożony przez cudzoziemca lub w jego imieniu po tym, jak w odniesieniu
do poprzedniego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, który go dotyczył, została
wydana decyzja ostateczna, w tym także o umorzeniu postępowania;
8)
Konwencja Genewska - Konwencję dotyczącą statusu uchodźców, sporządzoną w Genewie dnia 28 lipca 1951 r.
(Dz. U. z 1991 r. poz. 515 i 516);
9)
kraj pochodzenia - państwo, którego obywatelem jest cudzoziemiec, a w przypadku cudzoziemca,
którego obywatelstwa nie da się ustalić lub który nie posiada obywatelstwa żadnego
państwa - państwo, w którym stale zamieszkuje;
9a7)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie
ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1004), która weszła w życie z dniem 30 sierpnia
2014 r.)
małoletni bez opieki - małoletniego cudzoziemca, który przybywa na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub przebywa na tym terytorium bez opieki osób dorosłych, odpowiedzialnych
za niego zgodnie z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej;
9aa8)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
ośrodek recepcyjny - ośrodek dla cudzoziemców pełniący funkcję punktu przyjęć cudzoziemców,
którzy złożyli wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej;
9b9)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
6.)
państwo członkowskie - państwo członkowskie Unii Europejskiej lub inne państwo, które
stosuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31);
9c)
przesiedlenie - przeniesienie z kraju trzeciego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
uchodźcy mandatoryjnego w celu nadania mu na tym terytorium statusu uchodźcy lub udzielenia
ochrony uzupełniającej;
9d10)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
6.)
relokacja - przemieszczenie cudzoziemca, który złożył wniosek o udzielenie ochrony
międzynarodowej na terytorium odpowiedzialnego państwa członkowskiego określonego
w rozdziale III rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 31), i osoby, w imieniu
której wniosek ten został złożony, z terytorium tego państwa członkowskiego na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej lub przemieszczenie cudzoziemca objętego ochroną międzynarodową
z państwa członkowskiego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w ramach odpowiedzialności
i solidarności między państwami członkowskimi;
1011)W brzmieniu ustalonym przez art. 484 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
strzeżony ośrodek - strzeżony ośrodek w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
11)
(uchylony)
12)
uchodźca mandatoryjny - cudzoziemca uznanego za uchodźcę przez Wysokiego Komisarza
Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, zgodnie z jego mandatem wynikającym z Konwencji
Genewskiej oraz Statutu Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców
zatwierdzonego rezolucją Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych 428(V)
z dnia 14 grudnia 1950 r.;
1312)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej - wniosek o objęcie przez Rzeczpospolitą
Polską ochroną cudzoziemca, który ubiega się o status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą.
Art. 3.
1.
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi udziela się ochrony przez:
1)
nadanie statusu uchodźcy;
1a)
udzielenie ochrony uzupełniającej;
2)
udzielenie azylu;
3)
(uchylony)13)Przez art. 484 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
4)
udzielenie ochrony czasowej.
2.
(uchylony)14)Przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
Art. 4.
Do postępowań w sprawach uregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 5.
Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji lub postanowienia wydanego na podstawie
ustawy, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony
bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Art. 6.
(uchylony)15)Przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
Art. 7.
1.
Decyzje lub postanowienia wydane w sprawach określonych w ustawie mogą być przekazywane
za pośrednictwem urządzeń umożliwiających odczyt i zapis znaków pisma na nośniku papierowym
oraz za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnych i doręczane cudzoziemcowi w formie
uzyskanej w wyniku takiego przekazu.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o doręczeniu decyzji, rozumie się przez to także jej ogłoszenie.
Art. 8.
W postępowaniach i rejestrach prowadzonych na podstawie ustawy mogą być przetwarzane
następujące dane cudzoziemca:
1)
imię (imiona) i nazwisko;
2)
nazwisko poprzednie;
3)
nazwisko rodowe;
4)
płeć;
5)
imię ojca;
6)
imię i nazwisko rodowe matki;
7)
data urodzenia lub wiek;
8)
miejsce i kraj urodzenia;
9)
kraj pochodzenia;
10)
odciski linii papilarnych;
11)
rysopis:
a)
wzrost w centymetrach,
b)
kolor oczu,
c)
znaki szczególne;
11a)
wizerunek twarzy;
12)
obywatelstwo;
13)
narodowość;
14)
rasa lub pochodzenie etniczne;
15)
przekonania polityczne, religijne, filozoficzne;
1616)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
6.)
przynależność wyznaniowa, partyjna, związkowa;
17)
przynależność do określonych grup społecznych;
18)
stan zdrowia;
18a17)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
informacje o życiu seksualnym;
19)
stan cywilny;
20)
wykształcenie;
21)
zawód wykonywany;
22)
miejsce pracy;
23)
miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu;
24)
informacje o karalności, o prowadzonych przeciwko niemu postępowaniach karnych i postępowaniach
w sprawach o wykroczenia oraz o wydanych w stosunku do niego orzeczeniach w postępowaniu
sądowym lub administracyjnym;
25)
stosunek do służby wojskowej;
26)
informacje o podróżach i pobytach zagranicznych w okresie ostatnich 5 lat;
2718)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
6.)
informacje o wynikach sprawdzenia cudzoziemca w jednostce centralnej, zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu
skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów
i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez
obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca oraz w sprawie występowania o porównanie
z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby
ochrony porządku publicznego, oraz zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 1077/2011 ustanawiające
Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi
w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości
(Dz. Urz. UE L 180 z 29.06.2013, str. 1), zwanym dalej „rozporządzeniem 603/2013”, oraz o czynnościach podjętych na podstawie
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego
odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego
w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona), zwanego dalej „rozporządzeniem 604/2013”.
Art. 919)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Dane cudzoziemca, na podstawie których jest możliwe ustalenie, że:
1)
jest w toku lub zakończyło się postępowanie w sprawie:
a)
udzielenia ochrony międzynarodowej albo pozbawienia statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
b)
udzielenia albo pozbawienia azylu wobec cudzoziemca,
2)
cudzoziemcowi nadano albo odmówiono nadania statusu uchodźcy,
3)
cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia azylu,
4)
cudzoziemcowi udzielono albo odmówiono udzielenia ochrony uzupełniającej
- nie mogą być udostępniane ani pozyskiwane od podmiotów, wobec których istnieje uzasadnione
domniemanie, że dopuszczają się prześladowań lub wyrządzają poważną krzywdę.
Art. 10.
W przypadku gdy w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy bierze udział cudzoziemiec,
który nie umie lub nie może pisać, podpis cudzoziemca na dokumencie zastępuje tuszowy
odcisk jego palca; obok tego odcisku inna osoba wpisuje imię i nazwisko osoby nieumiejącej
lub niemogącej pisać, umieszczając swój podpis, z zaznaczeniem że został on złożony
na życzenie nieumiejącego lub niemogącego pisać.
Art. 11.
120)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Tłumaczenie na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym, dopuszczonych
jako dowód w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub azylu,
zapewnia, w razie potrzeby, organ, przed którym jest prowadzone postępowanie.
2.
Jeżeli w przesłuchaniu cudzoziemca, w postępowaniu prowadzonym w sprawie uregulowanej
w ustawie, bierze udział tłumacz, w protokole przesłuchania cudzoziemca podaje się
imię i nazwisko tłumacza.
Art. 12.
(uchylony)
Dział II
Status uchodźcy i ochrona uzupełniająca
Rozdział 1
Zasady nadawania, odmowy nadania i pozbawiania statusu uchodźcy oraz udzielania, odmowy
udzielenia i pozbawiania ochrony uzupełniającej
Art. 13.
1.
Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed
prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań
politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce
korzystać z ochrony tego kraju.
2.
Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który uzyskał status
uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, urodzonemu na tym terytorium.
3.
Prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:
1)
ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka,
w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej
w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.
(Dz. U. z 1993 r. poz. 284, z późn. zm.)21)Zmiany wymienionej konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1993 r. poz. 285, z 1995 r.
poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. poz. 962, z 2001 r. poz. 266, z 2002 r. poz. 1084,
z 2003 r. poz. 364 oraz z 2010 r. poz. 587., lub
2)
być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka,
których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt
1.
4.
Prześladowanie może polegać w szczególności na:
1)
użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;
2)
zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób
dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;
3)
wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter
nieproporcjonalny lub dyskryminujący;
4)
braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;
5)
wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia
służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby
zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;
6)
czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.
Art. 14.
1.
Przy ocenie powodów prześladowania bierze się pod uwagę, że:
1)
pojęcie rasy obejmuje w szczególności kolor skóry, pochodzenie lub przynależność do
określonej grupy etnicznej;
2)
pojęcie religii obejmuje w szczególności:
a)
posiadanie przekonań teistycznych, nieteistycznych lub ateistycznych,
b)
udział lub powstrzymywanie się od udziału w obrzędach religijnych, sprawowanych publicznie
lub prywatnie, indywidualnie lub zbiorowo,
c)
inne akty o charakterze religijnym, wyrażane przekonania lub formy zachowania indywidualnego
lub zbiorowego, wynikające z wierzeń religijnych lub z nimi związane;
3)
pojęcie narodowości nie jest ograniczone do posiadania obywatelstwa lub jego braku,
lecz obejmuje w szczególności przynależność do grupy określonej przez:
a)
tożsamość kulturową, etniczną lub językową lub
b)
wspólne pochodzenie geograficzne lub polityczne, lub
c)
powiązanie z ludnością w innym państwie;
4)
pojęcie przekonań politycznych obejmuje w szczególności posiadanie opinii, myśli lub
przekonań w sprawach związanych z podmiotami, o których mowa w art. 16 ust. 1, dopuszczającymi
się prześladowań, oraz w sprawach ich polityki lub metod działania, bez względu na
to, czy osoba, która ubiega się o nadanie statusu uchodźcy, działała zgodnie z tą
opinią, myślą lub przekonaniem;
522)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.)
grupa jest uznawana jako określona grupa społeczna, w szczególności jeżeli posiada
odrębną tożsamość w kraju pochodzenia przez postrzeganie jej jako odrębnej od otaczającego
społeczeństwa, a jej członkowie mają wspólne cechy wrodzone, których nie można zmienić,
lub wspólną przeszłość albo mają wspólne cechy lub przekonania o takim znaczeniu dla
ich tożsamości lub świadomości, że członek grupy nie może być zmuszony do ich zmiany.
2.
W zależności od warunków istniejących w kraju pochodzenia określona grupa społeczna
może stanowić grupę, której członkowie mają wspólną orientację seksualną, przy czym
orientacja seksualna nie może obejmować czynów, które według prawa polskiego są przestępstwami.
3.
Uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia może istnieć, chociażby
cudzoziemiec nie posiadał cech powodujących prześladowanie z powodu rasy, religii,
narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej,
jeżeli takie cechy są mu przypisywane przez podmioty dopuszczające się prześladowań.
Art. 15.
Cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się
ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go
na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1)
orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2)
tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3)
poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego
stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego
konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Art. 16.
1.
Podmiotami dopuszczającymi się prześladowań, o których mowa w art. 13, lub wyrządzającymi
poważną krzywdę, o której mowa w art. 15, mogą być:
1)
organy władzy publicznej kraju pochodzenia;
2)
ugrupowania lub organizacje kontrolujące kraj pochodzenia lub znaczną część jego terytorium;
3)
podmioty inne niż określone w pkt 1 i 2, w przypadku gdy podmioty, o których mowa
w pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, nie mogą lub nie chcą zapewnić ochrony
przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy.
223)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 7..
Ochronę przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy uważa się za
zapewnioną, jeżeli jest udzielana w sposób skuteczny i trwały, a w szczególności gdy
podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w tym organizacje międzynarodowe, chcą
i są w stanie zapobiegać prześladowaniom lub poważnej krzywdzie, w szczególności przez
zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i
wykrywania czynów stanowiących prześladowania lub poważną krzywdę oraz ścigania i
karania za takie czyny, i gdy zapewniają osobom prześladowanym lub doznającym poważnej
krzywdy dostęp do takiej ochrony.
Art. 17.
1.
Cudzoziemiec może powoływać się na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem lub rzeczywiste
ryzyko doznania poważnej krzywdy, spowodowane wydarzeniami, które nastąpiły po opuszczeniu
kraju pochodzenia.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste
ryzyko doznania poważnej krzywdy mogą być spowodowane działaniem cudzoziemca po opuszczeniu
kraju pochodzenia, w szczególności gdy były one wyrazem i kontynuacją przekonań lub
orientacji seksualnych posiadanych w kraju pochodzenia.
Art. 18.
124)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 7..
Jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające
obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje
uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić
się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona
obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju
pochodzenia.
2.
Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust.
1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz
osobiste uwarunkowania cudzoziemca.
Art. 18a25)Dodany przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Informacja o okoliczności, że cudzoziemiec był w przeszłości prześladowany lub doznał
poważnej krzywdy, lub był bezpośrednio zagrożony prześladowaniem lub doznaniem poważnej
krzywdy, jest istotną informacją potwierdzającą uzasadnioną obawę cudzoziemca przed
prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy, chyba że istnieją
uzasadnione powody, aby uznać, że akty prześladowania lub wyrządzania poważnej krzywdy
się nie powtórzą.
Art. 19.
1.
Cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli:
1)
nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia;
2)
korzysta z ochrony lub pomocy organów lub agencji Narodów Zjednoczonych innych niż
Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców, pod warunkiem że w danych
okolicznościach cudzoziemiec ma praktyczną i prawną możliwość powrotu na terytorium,
gdzie taka ochrona lub pomoc jest dostępna, bez zagrożenia jego życia, bezpieczeństwa
osobistego lub wolności;
3)
istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
a)
popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości
w rozumieniu prawa międzynarodowego,
b)
jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi
w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych,
c26)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
6.)
popełnił zbrodnię o charakterze innym niż polityczny poza terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przed złożeniem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;
4)
jest uważany przez organy władzy Rzeczypospolitej Polskiej za osobę mającą prawa i
obowiązki związane z posiadaniem obywatelstwa polskiego.
2.
Nadania statusu uchodźcy odmawia się także cudzoziemcowi, wobec którego istnieją poważne
podstawy, aby sądzić, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu zbrodni
lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 3.
327)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
6..
Cudzoziemcowi, który złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej,
można ponadto odmówić nadania statusu uchodźcy, jeżeli obawa przed prześladowaniem
jest oparta na okolicznościach, które celowo wytworzył po opuszczeniu kraju pochodzenia.
Art. 20.
1.
Cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli:
1)
nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy;
2)
istnieją poważne podstawy, aby sądzić, że:
a)
zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b,
b)
popełnił na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zbrodnię lub popełnił poza tym terytorium
czyn, który jest zbrodnią według prawa polskiego,
c)
stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa.
2.
Udzielenia ochrony uzupełniającej odmawia się także cudzoziemcowi, wobec którego istnieją
poważne podstawy, aby sądzić, że podżegał albo w inny sposób brał udział w popełnieniu
zbrodni lub czynów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt
3 lit. a lub b.
3.
Cudzoziemcowi, który przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej popełnił
inny niż określony w ust. 1 pkt 2 lit. b lub w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit. a lub b czyn,
który jest przestępstwem według prawa polskiego zagrożonym karą pozbawienia wolności,
można odmówić udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli opuścił on kraj pochodzenia
wyłącznie w celu uniknięcia kary.
Art. 21.
1.
Cudzoziemca pozbawia się statusu uchodźcy, jeżeli po nadaniu tego statusu właściwy
organ stwierdził, że cudzoziemiec:
1)
dobrowolnie ponownie przyjął ochronę państwa, którego jest obywatelem;
2)
utraciwszy obywatelstwo kraju pochodzenia, ponownie dobrowolnie je przyjął;
3)
przyjął nowe obywatelstwo i korzysta z ochrony państwa, którego obywatelstwo przyjął;
4)
ponownie dobrowolnie osiedlił się w państwie, które opuścił lub poza którego granicami
przebywał z powodu obawy przed prześladowaniem;
5)
nie może dłużej odmawiać korzystania z ochrony państwa, którego jest obywatelem, z
powodu ustania okoliczności, w związku z którymi uzyskał status uchodźcy, i nie przedstawił
przekonywających powodów związanych z prześladowaniami, w związku z którymi uzyskał
ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, uzasadniających
jego odmowę korzystania z ochrony państwa, którego obywatelstwo posiada;
6)
będąc bezpaństwowcem, może powrócić do państwa, w którym miał poprzednio stałe miejsce
zamieszkania, z powodu ustania okoliczności, w związku z którymi uzyskał status uchodźcy,
i nie przedstawił przekonywających powodów związanych z prześladowaniami, w związku
z którymi uzyskał ten status, lub innych powodów uzasadnionej obawy przed prześladowaniem,
uzasadniających jego odmowę powrotu do tego państwa;
7)
popełnił zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości
w rozumieniu prawa międzynarodowego;
8)
jest winny działań sprzecznych z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych, określonymi
w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych;
9)
zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje lub dokumenty
o istotnym znaczeniu dla nadania statusu uchodźcy.
2.
Pozbawienie statusu uchodźcy w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lub 6, może
nastąpić w przypadku:
1)
zmian okoliczności mających charakter na tyle znaczący i długotrwały, że dalsza obawa
cudzoziemca przed prześladowaniem nie jest uzasadniona;
2)
gdy organy władzy publicznej kraju pochodzenia cudzoziemca, jak również ugrupowania
lub organizacje, w tym organizacje międzynarodowe, kontrolujące ten kraj lub znaczną
część jego terytorium, podjęły niezbędne środki w celu zapobieżenia prześladowaniom,
w szczególności przez zapewnienie skutecznego systemu prawnego w zakresie rozpoznawania,
zapobiegania i wykrywania czynów stanowiących prześladowania oraz karania za takie
czyny, i zapewniają osobom prześladowanym dostęp do takich środków.
3.
Cudzoziemca nie pozbawia się statusu uchodźcy z przyczyny, o której mowa w ust. 1
pkt 9, jeżeli nadal spełnia warunki posiadania tego statusu.
Art. 22.
1.
Cudzoziemca pozbawia się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy:
1)
okoliczności, z powodu których była udzielona, przestały istnieć lub zmieniły się
w taki sposób, że ochrona nie jest już wymagana;
2)
po jej udzieleniu wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 lit.
a lub b lub w art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c;
3)
wyjdzie na jaw, że zataił informacje lub dokumenty albo przedstawił fałszywe informacje
lub dokumenty o istotnym znaczeniu dla udzielenia ochrony uzupełniającej.
2.
Pozbawienie ochrony uzupełniającej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może
nastąpić wyłącznie wtedy, gdy zmiana okoliczności ma charakter na tyle znaczący i
długotrwały, że dalsza obawa cudzoziemca przed doznaniem poważnej krzywdy nie jest
uzasadniona.
2a28)Dodany przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 7..
Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust.
1 pkt 1, jeżeli może powołać się na przekonywające powody związane z poprzednio doznaną
poważną krzywdą, uzasadniające jego odmowę skorzystania z ochrony państwa, którego
obywatelstwo posiada, albo - w przypadku bezpaństwowca - z ochrony państwa, w którym
miał poprzednio stałe miejsce zamieszkania.
3.
Cudzoziemca nie pozbawia się ochrony uzupełniającej z przyczyny, o której mowa w ust.
1 pkt 3, jeżeli nadal spełnia warunki jej posiadania.
4.
Cudzoziemca można pozbawić ochrony uzupełniającej, jeżeli po jej udzieleniu wyjdą
na jaw okoliczności, o których mowa w art. 20 ust. 3.
Art. 22a29)Dodany przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Decyzja o nadaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy albo udzieleniu ochrony uzupełniającej
wygasa z mocy prawa z dniem nabycia przez cudzoziemca obywatelstwa polskiego.
Rozdział 2
Postępowanie w sprawach udzielania ochrony międzynarodowej oraz pozbawiania statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej30)Rozdział w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku
6.
Art. 23.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zwany dalej „Szefem Urzędu”, w drodze decyzji:
1)
nadaje albo odmawia nadania statusu uchodźcy;
2)
udziela ochrony uzupełniającej albo odmawia jej udzielenia;
3)
pozbawia statusu uchodźcy albo ochrony uzupełniającej.
Art. 24.
1.
Cudzoziemiec składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej do Szefa Urzędu za
pośrednictwem komendanta oddziału Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży
Granicznej.
2.
Cudzoziemiec, który przebywa w strzeżonym ośrodku, areszcie dla cudzoziemców, areszcie
śledczym lub zakładzie karnym, składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej
za pośrednictwem komendanta oddziału Straży Granicznej albo komendanta placówki Straży
Granicznej obejmującego terytorialnym zasięgiem działania siedzibę strzeżonego ośrodka,
aresztu dla cudzoziemców, aresztu śledczego lub zakładu karnego.
Art. 25.
1.
Cudzoziemiec, który składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, zwany dalej
„wnioskodawcą”, może złożyć ten wniosek także w imieniu następujących osób towarzyszących
mu i zależnych od niego ze względów ekonomicznych, zdrowotnych lub ze względu na wiek:
1)
osoby pozostającej z wnioskodawcą w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej
związku małżeńskim, zwanej dalej „małżonkiem”;
2)
małoletniego dziecka wnioskodawcy i małżonka, w tym także dziecka przysposobionego,
niepozostającego w związku małżeńskim;
3)
małoletniego dziecka wnioskodawcy, w tym także dziecka przysposobionego, niepozostającego
w związku małżeńskim;
4)
małoletniego dziecka małżonka, w tym także dziecka przysposobionego, niepozostającego
w związku małżeńskim.
2.
Przepisy dotyczące osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, stosuje się także
do dziecka wnioskodawcy urodzonego w trakcie trwania:
1)
postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej aż do jego zakończenia decyzją
ostateczną;
2)
ponownego postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej prowadzonego przez
organ pierwszej instancji po uchyleniu przez organ wyższego stopnia decyzji w tej
sprawie lub po stwierdzeniu jej nieważności.
Art. 26.
1.
Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej osobiście.
2.
W imieniu małoletniego bez opieki wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej składa
kurator albo przedstawiciel organizacji międzynarodowej lub pozarządowej zajmującej
się udzielaniem pomocy cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, jeżeli na podstawie indywidualnej
oceny sytuacji małoletniego bez opieki organizacja ta uzna, że może on potrzebować
takiej ochrony.
3.
Wnioskodawca składa wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w swoim imieniu i
w imieniu osób, o których mowa w art. 25 ust. 1, na formularzu zawierającym:
1)
dane wnioskodawcy, o których mowa w art. 8 pkt 1-9, 11, 12-14, 16, 19 i 20, imię (imiona)
i nazwisko w języku ojczystym, informacje o ostatnim miejscu zamieszkania i miejscu
pracy w kraju pochodzenia, o odbyciu służby wojskowej w kraju pochodzenia oraz o znajomości
języków;
2)
wskazanie języka, w którym wnioskodawca chciałby, aby było przeprowadzone przesłuchanie
w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej;
3)
określenie osób, w imieniu których wnioskodawca występuje;
4)
dane małżonka, o których mowa w art. 8 pkt 1-3, 5-9, 11, 12-14 i 16, imię (imiona)
i nazwisko w języku ojczystym, informacje o posiadanych przez małżonka dokumentach
potwierdzających tożsamość oraz o znajomości języków;
5)
następujące dane małoletniego dziecka, w imieniu którego wnioskodawca występuje:
a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
datę urodzenia,
c)
płeć,
d)
imiona rodziców;
6)
oświadczenie małżonka o wyrażeniu zgody na złożenie wniosku w jego imieniu lub w imieniu
jego małoletniego dziecka;
7)
informacje dotyczące wyjazdu z kraju pochodzenia, w tym informacje o opuszczeniu kraju
pochodzenia w okresie ostatnich 5 lat oraz o wizach lub zezwoleniach na pobyt w innym
państwie wydanych wnioskodawcy i osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje;
8)
informacje dotyczące wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym
informacje o miejscu zamieszkania i adresie do korespondencji na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej oraz o wydanych wobec wnioskodawcy decyzjach zobowiązujących do powrotu do
kraju pochodzenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub innego państwa członkowskiego;
9)
informacje dotyczące stanu zdrowia wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, oraz doznanej przez nich przemocy;
10)
określenie powodów ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym informacje
o zatrzymaniu, aresztowaniu, prowadzonych postępowaniach karnych oraz wydanych orzeczeniach
w postępowaniach sądowych w stosunku do wnioskodawcy lub członka jego rodziny w państwie
innym niż Rzeczpospolita Polska;
11)
informacje o wcześniejszym ubieganiu się przez wnioskodawcę lub członka jego rodziny
o udzielenie ochrony międzynarodowej w Rzeczypospolitej Polskiej lub innym państwie;
12)
informacje o prowadzonych wobec wnioskodawcy i osoby, w imieniu której wnioskodawca
występuje, postępowaniach karnych w Rzeczypospolitej Polskiej;
13)
następujące dane członka rodziny wnioskodawcy, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub innego państwa członkowskiego:
a)
imię (imiona) i nazwisko,
b)
datę i miejsce urodzenia,
c)
adres miejsca zamieszkania,
d)
stopień pokrewieństwa,
e)
tytuł prawny do pobytu;
14)
wzór podpisu wnioskodawcy.
4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się aktualne fotografie wnioskodawcy i
osób, w imieniu których wnioskodawca występuje, oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia
danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie
ochrony międzynarodowej.
5.
Za członków rodziny, o których mowa w ust. 3 pkt 11 i 13, uważa się osoby w rozumieniu
art. 2 lit. g rozporządzenia 604/2013.
6.
Jeżeli wnioskodawcą jest małoletni bez opieki, w formularzu wniosku zawiera się dane,
o których mowa w ust. 3 pkt 13, dotyczące jego krewnych w rozumieniu art. 2 lit. h
rozporządzenia 604/2013, którzy przebywają na terytorium innego państwa członkowskiego.
7.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza
wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, kierując się zakresem informacji określonym
w ust. 3 i art. 8 oraz koniecznością ujednolicenia formy przekazywanych danych, a
także zapewnienia zupełności i przejrzystości przedstawianych informacji.
Art. 27.
1.
Złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej w imieniu małżonka i jego małoletniego
dziecka wymaga pisemnej zgody tego małżonka.
2.
Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z udzieleniem wnioskodawcy
pełnomocnictwa do działania w imieniu małżonka i dzieci tego małżonka.
3.
Organ Straży Granicznej przed przyjęciem wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
informuje na osobności małżonka, w imieniu którego wnioskodawca zamierza złożyć wniosek,
o konsekwencjach proceduralnych złożenia takiego wniosku, o prawie do wystąpienia
z wnioskiem o przesłuchanie oraz o prawie do wystąpienia z odrębnym wnioskiem o udzielenie
ochrony międzynarodowej.
Art. 28.
1.
W przypadku gdy z przyczyn leżących po stronie organu Straży Granicznej nie jest możliwe
przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na formularzu w dniu, w którym
cudzoziemiec stawił się osobiście w siedzibie tego organu i zadeklarował zamiar złożenia
takiego wniosku, organ Straży Granicznej informuje cudzoziemca w języku dla niego
zrozumiałym o terminie i miejscu przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej
oraz sporządza protokół z tej czynności.
2.
W przypadku gdy cudzoziemiec będący osobą niepełnosprawną, osobą w podeszłym wieku,
kobietą ciężarną, osobą samotnie wychowującą dziecko lub osobą przebywającą w pieczy
zastępczej, szpitalu, areszcie śledczym lub zakładzie karnym nie może stawić się osobiście
w siedzibie organu Straży Granicznej, pisemna deklaracja zamiaru złożenia wniosku
o udzielenie ochrony międzynarodowej może być złożona za pośrednictwem operatora pocztowego
w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 i 1250) lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1030 i 1579).
3.
Wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez cudzoziemca, o którym mowa
w ust. 2, przyjmuje i rejestruje organ Straży Granicznej właściwy ze względu na miejsce
pobytu cudzoziemca.
4.
Deklaracja zamiaru złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej może dotyczyć
także osób, o których mowa w art. 25 ust. 1.
5.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, przyjęcie wniosku o udzielenie ochrony
międzynarodowej i jego rejestracja następują niezwłocznie, nie później jednak niż
w terminie 3 dni roboczych od dnia przyjęcia deklaracji zamiaru złożenia takiego wniosku,
a w razie masowego napływu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w
celu uzyskania ochrony międzynarodowej - w terminie 10 dni roboczych.
6.
Organ Straży Granicznej rejestruje deklarację zamiaru złożenia wniosku o udzielenie
ochrony międzynarodowej w rejestrze, o którym mowa w art. 119 ust. 1 pkt 1.
Art. 29.
1.
W przejściach granicznych, strzeżonych ośrodkach i aresztach dla cudzoziemców zapewnia
się cudzoziemcowi dostęp do informacji w języku dla niego zrozumiałym o możliwości
złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i skorzystania w tym celu z
pomocy tłumacza.
2.
Organ Straży Granicznej, na wniosek lub za zgodą wnioskodawcy, zapewnia przedstawicielom
organizacji międzynarodowych lub pozarządowych zajmujących się udzielaniem pomocy
cudzoziemcom, w tym pomocy prawnej, dostęp do wnioskodawcy, który złożył wniosek o
udzielenie ochrony międzynarodowej w przejściu granicznym.
Art. 3 …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.