{"html": "<div class=\"lf-doc\"><p class=\"lf-p\">od dnia otwarcia likwidacji; organ nadzoru może żądać przedstawiania sprawozdań o przebiegu likwidacji w terminach krótszych oraz przekazywania dodatkowych informacji.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku zarządzenia likwidacji głównego oddziału:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>główny oddział nie może zawierać nowych umów ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>umowy już zawarte nie mogą być przedłużane i nie przedłużają się;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>sumy ubezpieczeń zawartych umów ubezpieczenia nie mogą być podwyższane.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku likwidacji przez zagraniczny zakład ubezpieczeń działalności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub utraty zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w kraju, w którym znajduje się siedziba zagranicznego zakładu ubezpieczeń, likwidatorem głównego oddziału jest jego dyrektor.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dyrektor głównego oddziału ma obowiązek powiadomić organ nadzoru o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 119, w terminie 3 dni od dnia powzięcia informacji o zaistnieniu tych okoliczności oraz trzykrotnie ogłasza o zaistnieniu tych okoliczności w dzienniku o zasięgu ogólnokrajowym. Ogłoszenia są dokonywane w odstępach nie krótszych niż 7 dni i nie dłuższych niż 14 dni. Pierwsze ogłoszenie powinno być dokonane w terminie 7 dni od dnia powiadomienia organu nadzoru.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dyrektor głównego oddziału, który nie powiadomi organu nadzoru oraz nie ogłosi trzykrotnie w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim o okolicznościach, o których mowa w art. 119, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z zagranicznym zakładem ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną z tego tytułu wierzycielom.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-124\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 124</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nie wystarczą</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na pokrycie wszystkich zobowiązań głównego oddziału, za wydaną w drodze decyzji zgodą organu nadzoru, zaspokojenie niepokrytej części zobowiązań następuje z kaucji, o której mowa w art. 113.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-125\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 125</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do likwidacji głównego oddziału stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące likwidacji spółki akcyjnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-126\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 126</span><span class=\"lf-art-t\">Zagraniczny zakład ubezpieczeń odpowiada za zobowiązania głównego oddziału całym swoim</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">majątkiem.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 7</h3>\n<p class=\"lf-p\">Swoboda świadczenia usług ubezpieczeniowych</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-127\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 127</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Krajowy zakład ubezpieczeń, w ramach swobody świadczenia usług, może wykonywać działalność ubezpieczeniową na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Działalność krajowego zakładu ubezpieczeń w zakresie, o którym mowa w ust. 1, podlega nadzorowi organu nadzoru.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-128\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 128</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej może wykonywać działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli uzyskał odpowiednie zezwolenie na wykonywanie tej działalności w państwie, w którym ma swoją siedzibę.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wykonywanie działalności przez zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, podlega nadzorowi właściwego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym ma on swoją siedzibę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-129\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 129</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, wykonujący działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany stosować prawo polskie, chyba że co innego wynika z umowy międzynarodowej, której Rzeczpospolita Polska jest stroną.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Za zobowiązania z tytułu wykonywanej działalności ubezpieczeniowej zagraniczny zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, odpowiada całym swoim majątkiem.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, w zakresie określenia prawa właściwego dla umowy ubezpieczenia jest obowiązany stosować następujące zasady:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>jeżeli ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę zarządu w państwie członkowskim Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka, do umów ubezpieczenia stosuje się prawo tego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem, że gdy pozwala na to prawo tego państwa członkowskiego strony mogą wybrać prawo innego państwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>jeżeli ubezpieczający nie ma stałego miejsca zamieszkania lub siedziby zarządu w państwie członkowskim Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka, strony umowy ubezpieczenia mogą wybrać jako właściwe prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej umiejscowienia ryzyka lub prawo państwa, w którym ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę organu zarządzającego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>jeżeli ubezpieczający wykonuje działalność gospodarczą lub wykonuje wolny zawód, a umowa ubezpieczenia obejmuje co najmniej dwa ryzyka, związane z tą działalnością i umiejscowione w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, swoboda wyboru prawa właściwego w odniesieniu do umowy ubezpieczenia będzie rozciągać się na prawo tego państwa Unii Europejskiej, w którym ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę organu zarządzającego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>w zakresie określonym w pkt 2 i 3 dopuszcza się możliwość swobody wyboru prawa właściwego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>jeżeli ryzyko ogranicza się do zdarzeń zachodzących w państwie członkowskim innym niż państwo umiejscowienia ryzyka, niezależnie od przepisów pkt 1-3, strony mogą wybrać prawo pierwszego z tych państw;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>dokonanie wyboru prawa właściwego przez strony umowy ubezpieczenia, gdy wszystkie istotne elementy w czasie dokonania wyboru są związane tylko z jednym państwem członkowskim Unii Europejskiej nie wyłącza stosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa tego państwa członkowskiego Unii Europejskiej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>wybór prawa ma być jednoznacznie określony w umowie ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>jeżeli wybór nie został dokonany zgodnie z pkt 1-7, prawem właściwym dla danej umowy ubezpieczenia będzie prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, z którym umowa jest najściślej związana.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepis ust. 3 nie ogranicza prawa właściwego dla siedziby sądu, jeżeli jest ono bezwzględnie wiążące.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku ubezpieczenia dużych ryzyk, strony umowy ubezpieczenia mogą wybrać prawo dowolnego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-130\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 130</span><span class=\"lf-art-t\">Zakład ubezpieczeń, wykonujący działalność ubezpieczeniową w dziale I załącznika do</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ustawy, w zakresie określenia prawa właściwego dla umowy ubezpieczenia jest obowiązany stosować następujące zasady:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>prawem właściwym dla umowy ubezpieczenia jest prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym ubezpieczający ma miejsce zamieszkania lub siedzibę zarządu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>jeżeli ubezpieczającym jest osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania w państwie członkowskim Unii Europejskiej innym niż państwo, którego jest obywatelem, ubezpieczający może wybrać prawo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, którego jest obywatelem.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-131\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 131</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej może wykonywać działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez oddział:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>po otrzymaniu przez organ nadzoru od właściwego organu państwa, w którym znajduje się siedziba zakładu ubezpieczeń, odpowiednich informacji dotyczących zagranicznego zakładu ubezpieczeń, o których mowa w art. 132 i art. 133;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>po otrzymaniu od organu nadzoru informacji o warunkach, na których działalność ta jest wykonywana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru przekazuje informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 2, organowi nadzoru państwa właściwego ze względu na siedzibę zakładu ubezpieczeń, w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania informacji, o których mowa w art. 132 i art. 133.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-132\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 132</span><span class=\"lf-art-t\">Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej może wykonywać</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług, po otrzymaniu przez organ nadzoru od właściwych organów państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na terenie którego znajduje się siedziba zakładu ubezpieczeń:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zaświadczenia potwierdzającego, że zakład ubezpieczeń posiada środki na pokrycie marginesu wypłacalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>informacji o grupach ubezpieczeń, na wykonywanie których posiada on zezwolenie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>informacji o rodzaju ryzyk, które taki zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-133\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 133</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, wykonujący działalność w dziale II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach swobody świadczenia usług ma obowiązek przekazać organowi nadzoru, za pośrednictwem właściwego organu państwa, w którym znajduje się siedziba zakładu ubezpieczeń, dane osobowe przedstawicieli zakładu ubezpieczeń upoważnionych do jego reprezentowania w zakresie niezbędnym dla:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>podejmowania i zaspokajania roszczeń zgłaszanych przez osoby uprawnione oraz</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zapewnienia zastępstwa prawnego zakładu w sporach przed polskimi sądami powszechnymi.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie wyznaczy przedstawicieli, o których mowa w ust. 1, organ nadzoru może wyrazić zgodę na reprezentowanie zakładu ubezpieczeń w zakresie, o którym mowa w ust. 1, przez ustanowionego przez ten zakład ubezpieczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reprezentanta do spraw roszczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-134\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 134</span><span class=\"lf-art-t\">Krajowy zakład ubezpieczeń, który zamierza rozpocząć działalność ubezpieczeniową na</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ma obowiązek zawiadomienia organu nadzoru.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-135\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 135</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zawiadomienie, o którym mowa w art. 134, w przypadku zamiaru wykonywania działalności przez oddział zawiera:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nazwę państwa członkowskiego Unii Europejskiej, na terytorium którego zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać działalność ubezpieczeniową;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>rodzaj planowanej działalności, w tym rodzaje ryzyk, które zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>strukturę organizacyjną oddziału;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>plan działalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>adres oddziału w państwie członkowskim Unii Europejskiej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>imię i nazwisko dyrektora oddziału upoważnionego do reprezentowania zakładu ubezpieczeń oraz dwóch jego zastępców, którzy będą posiadać łącznie upoważnienie do reprezentowania zakładu ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>oświadczenie, że zakład ubezpieczeń jest członkiem biura narodowego i zagranicznego ubezpieczeniowego funduszu gwarancyjnego, w przypadku gdy zamierza on wykonywać działalność w dziale II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyłączeniem odpowiedzialności cywilnej przewoźnika.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, organ nadzoru przekaże informacje, o których mowa w ust. 1, wraz z oświadczeniem, że zakład ubezpieczeń posiada środki na pokrycie marginesu wypłacalności, właściwym organom państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym krajowy zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać działalność.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może odmówić, w drodze decyzji, przekazania informacji, o których mowa w ust. 1, jeżeli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>sytuacja finansowa zakładu ubezpieczeń nie pozwala na utworzenie oddziału;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>struktura organizacyjna oddziału nie zapewnia prawidłowego wykonywania działalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dyrektor oddziału oraz jego zastępcy nie posiadają odpowiedniego wykształcenia i doświadczenia zawodowego niezbędnego do zarządzania zakładem ubezpieczeń lub nie dają rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należyty lub byli karani za umyślne przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>przedstawiony plan działalności nie zapewnia zdolności do wykonywania zobowiązań.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Oddział może zostać ustanowiony, jeżeli po przekazaniu informacji, w trybie ust. 2, zakład otrzyma od właściwych organów państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym zakład zamierza ustanowić oddział, informacje o warunkach, na jakich działalność ta będzie wykonywana. Oddział może być ustanowiony w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania informacji przez zakład.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru niezwłocznie powiadomi zakład ubezpieczeń o przyczynach odmowy, o której mowa w ust. 3.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-136\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 136</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru przekazuje informacje, o których mowa w art. 135 ust. 1, oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 135 ust. 2, w języku urzędowym państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym krajowy zakład ubezpieczeń zamierza działać przez oddział lub w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług, chyba że właściwe organy tego państwa nie zgłoszą takiego wymogu.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może zgłosić wymóg przekazania mu w języku polskim informacji, o których mowa w art. 131-133.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-137\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 137</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zawiadomienie, o którym mowa w art. 134, w przypadku zamiaru wykonywania działalności w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług, zawiera wskazanie rodzajów ryzyk, jakie zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W terminie 30 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w art. 134, organ nadzoru przekaże właściwemu organowi państwa, w którym zakład ubezpieczeń zamierza wykonywać działalność:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zaświadczenie potwierdzające, że zakład ubezpieczeń posiada środki własne na pokrycie marginesu wypłacalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>informację o grupach ubezpieczeń, na które posiada zezwolenie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>informację o rodzaju ryzyk, które zakład ubezpieczeń zamierza ubezpieczać w państwie członkowskim Unii Europejskiej.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może odmówić przekazania informacji, o których mowa w ust. 2, jeżeli sytuacja finansowa zakładu ubezpieczeń nie pozwala na wykonywanie działalności w zakresie określonym w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 134.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń może rozpocząć działalność po otrzymaniu potwierdzenia od właściwego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej o otrzymaniu informacji, o których mowa w ust. 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru niezwłocznie powiadomi zakład ubezpieczeń o przyczynach odmowy, o której mowa w ust. 3.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-138\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 138</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">O zamiarze zmiany wszelkich danych lub informacji, o których mowa w art. 135 ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1 i art. 137 ust. 1 i 2, zakład ubezpieczeń ma obowiązek poinformowania organu nadzoru oraz właściwych organów państwa, w którym znajduje się siedziba oddziału zakładu ubezpieczeń, w terminie co najmniej 30 dni przed planowanym wprowadzeniem tych zmian.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wprowadzanie zmian informacji lub danych, o których mowa w art. 135 ust. 1 i art.</p>\n<p class=\"lf-p\">137 ust. 1 i 2, następuje w trybie określonym w art. 135 ust. 2 i 3 i art. 137 ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">2 i 3.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-139\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 139</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli organ nadzoru stwierdzi, że zagraniczny zakład ubezpieczeń, wykonujący działalność przez oddział lub w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług, przy wykonywaniu tej działalności nie przestrzega przepisów prawa polskiego, zobowiąże ten zakład ubezpieczeń do usunięcia takiej nieprawidłowości.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli zakład ten nie podejmie koniecznych działań, o których mowa w ust. 1, organ nadzoru poinformuje o tym właściwe organy państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym zakład ten ma siedzibę.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli pomimo zastosowania środków przez właściwe organy państwa członkowskiego Unii Europejskiej wobec zakładu ubezpieczeń lub jeżeli środki te okażą się niedostateczne lub nie zostaną zastosowane, a zagraniczny zakład ubezpieczeń w dalszym ciągu będzie naruszać przepisy prawa polskiego, organ nadzoru, po poinformowaniu właściwych organów państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym zakład ten ma siedzibę, może zastosować wszystkie uprawnienia przysługujące mu z mocy ustawy w stosunku do krajowych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów ubezpieczeń, aby zapobiec dalszym naruszeniom prawa.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru w ramach czynności, o których mowa w ust. 3, może również zakazać wykonywania, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, działalności ubezpieczeniowej przez zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 3.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-140\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 140</span><span class=\"lf-art-t\">Krajowy zakład ubezpieczeń, który wykonuje działalność w ramach swobody świadczenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">usług, jest obowiązany do poinformowania ubezpieczającego, przed zawarciem umowy ubezpieczenia, o siedzibie zakładu ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-141\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 141</span><span class=\"lf-art-t\">Polisa lub inny dokument potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia przez oddział</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług musi zawierać informacje dotyczące:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>adresu i siedziby zakładu ubezpieczeń lub odpowiednio adresu oddziału zakładu ubezpieczeń, który udziela ochrony ubezpieczeniowej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>miejsca zawarcia umowy ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>właściwości sądu, w przypadku sporu między stronami umowy ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>daty zawarcia umowy ubezpieczenia i terminu jej obowiązywania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>przedmiotu umowy ubezpieczenia i warunków jej wykonania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>oznaczenia stron umowy ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>wysokości składki ubezpieczeniowej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>wskazania ogólnych warunków ubezpieczenia, w oparciu o które została zawarta umowa ubezpieczenia oraz ich dostarczenia ubezpieczającemu.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-142\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 142</span><span class=\"lf-art-t\">Krajowy zakład ubezpieczeń wykonujący działalność poza granicami kraju jest obowiązany</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">do informowania organu nadzoru, oddzielnie dla transakcji przeprowadzanych w zakresie działalności oddziału oraz dla transakcji przeprowadzanych w inny sposób niż przez oddział w ramach swobody świadczenia usług, o wysokości składek, świadczeń i prowizji, niepomniejszonych o reasekurację, w podziale na państwa członkowskie Unii Europejskiej i grupy ubezpieczeń, a także - w odniesieniu do działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyłączeniem odpowiedzialności cywilnej przewoźnika - o częstotliwości występowania i średniej wysokości szkód.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-143\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 143</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Krajowy zakład ubezpieczeń może zawrzeć umowę o przeniesienie portfela ubezpieczeń zawartych przez oddział, z zakładem ubezpieczeń mającym siedzibę w kraju członkowskim Unii Europejskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru zatwierdza umowę, o której mowa w ust. 1, z zachowaniem warunków określonych w art. 181-186, po otrzymaniu od właściwego organu nadzoru państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym przejmujący zakład ubezpieczeń ma siedzibę, potwierdzenia, że zakład ten, po przejęciu portfela, będzie posiadać środki własne w wysokości marginesu wypłacalności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-144\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 144</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przeniesienie portfela ubezpieczeń zawartych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń działający przez oddział wymaga pozytywnej opinii organu nadzoru przekazanej właściwemu organowi państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym zagraniczny zakład ubezpieczeń ma siedzibę.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku gdy przeniesienie portfela, o którym mowa w ust. 1, ma nastąpić na rzecz krajowego zakładu ubezpieczeń, organ nadzoru przekazuje właściwemu organowi państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym zagraniczny zakład ubezpieczeń ma siedzibę, informację, czy krajowy zakład ubezpieczeń po przeniesieniu portfela będzie posiadać środki własne w wysokości marginesu wypłacalności.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Informacje, o których mowa w ust. 1 i 2, organ nadzoru przekazuje najpóźniej w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia o przekazanie tych informacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-145\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 145</span><span class=\"lf-art-t\">Do likwidacji oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń z państwa członkowskiego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Unii Europejskiej i krajowego zakładu ubezpieczeń za granicą stosuje się odpowiednio art. 190-201.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 8</h3>\n<p class=\"lf-p\">Gospodarka finansowa zakładu ubezpieczeń</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-146\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 146</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń jest obowiązany posiadać środki własne w wysokości nie niższej niż margines wypłacalności i nie niższej niż minimalna wysokość kapitału gwarancyjnego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kapitał gwarancyjny jest równy większej z wartości:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>jednej trzeciej marginesu wypłacalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>minimalnej wysokości kapitału gwarancyjnego.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-147\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 147</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, sposób wyliczenia wysokości marginesu wypłacalności oraz minimalną wysokość kapitału gwarancyjnego dla działów i grup ubezpieczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia wypłacalności zakładów ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-148\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 148</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Środki własne zakładu ubezpieczeń są to aktywa zakładu ubezpieczeń, z wyłączeniem aktywów przeznaczonych na pokrycie wszelkich przewidywalnych zobowiązań i wartości niematerialnych i prawnych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z aktywów stanowiących środki własne zakładu ubezpieczeń powiązanego wyłącza się posiadane przez ten zakład ubezpieczeń akcje i inne aktywa finansujące kapitały własne zakładów ubezpieczeń należących do tej samej ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W szczególności środki własne zakładu ubezpieczeń powinny odpowiadać:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wartości opłaconego kapitału zakładowego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wartości zobowiązań wobec członków towarzystwa, w przypadku towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, pod warunkiem, że zgodnie ze statutem towarzystwa zobowiązania wobec członków towarzystwa: a) mogą być spłacone członkom towarzystwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy nie spowoduje to naruszenia art. 146 ust. 1, b) w przypadku likwidacji towarzystwa, mogą być spłacone członkom towarzystwa tylko i wyłącznie po spłaceniu wszelkich innych zobowiązań towarzystwa, c) z wyłączeniem indywidualnych płatności związanych z wygaśnięciem członkostwa, nie mogą być spłacane przed przekazaniem informacji o zamiarze dokonania spłaty, w terminie 30 dni przed dniem spłaty, organowi nadzoru, który może zakazać w tym terminie dokonywania spłaty;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>połowie należnych wpłat na kapitał zakładowy, pod warunkiem, że co najmniej 25 % kapitału zostało opłacone;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>kapitałowi zapasowemu i kapitałom rezerwowym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>niepodzielonemu wynikowi finansowemu z lat ubiegłych: zysk - wielkość dodatnia, strata</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>wielkość ujemna;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>wynikowi finansowemu netto okresu sprawozdawczego: zysk - wielkość dodatnia, strata</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>wielkość ujemna;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>w przypadku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych należnościom towarzystwa od członków z tytułu dopłat, których może zażądać na podstawie statutu, do wysokości 50 % należnych dopłat w roku obrotowym i do wysokości 50 % środków własnych ogółem.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na wniosek zakładu ubezpieczeń i na podstawie przedstawionych przez niego dowodów organ nadzoru może wyrazić, w drodze decyzji, zgodę na zaliczenie do środków własnych:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wszelkich ukrytych rezerw, wynikających z niedoszacowania aktywów lub przeszacowania pasywów w bilansie, o ile takie ukryte rezerwy nie mają wyjątkowego charakteru;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>kapitału pożyczek podporządkowanych spełniających łącznie następujące warunki: a) kapitał pożyczek podporządkowanych nie może stanowić więcej niż 25 % środków własnych, b) kapitał pożyczek podporządkowanych jest opłacony w pełnej wysokości, c) w umowie pożyczki zawarto warunki, zgodnie z którymi kapitał pożyczek podporządkowanych w przypadku upadłości albo likwidacji zakładu ubezpieczeń, może być spłacony dopiero po zaspokojeniu wszystkich innych wierzycieli zakładu ubezpieczeń, d) w przypadku pożyczek z określonym okresem spłaty, pierwotny okres spłaty musi wynosić przynajmniej 5 lat; nie później jednak, niż 12 miesięcy przed terminem spłaty, zakład ubezpieczeń jest obowiązany przedstawić do zatwierdzenia przez organ nadzoru, plan przedstawiający sposób utrzymania lub podniesienia środków własnych do wymaganej wartości przed terminem spłaty, chyba że warunki zaliczenia pożyczki do środków własnych stopniowo ograniczają wartość pożyczki zaliczanej do środków własnych przez okres co najmniej 5 lat przed terminem spłaty; organ nadzoru może zezwolić na przedterminową spłatę pożyczek, na wniosek zakładu ubezpieczeń, pod warunkiem że nie spowoduje to naruszenia art. 146 ust. 1, e) w przypadku pożyczek, których termin spłaty nie jest ustalony, pożyczki te mogą być spłacane tylko i wyłącznie z zachowaniem pięcioletniego okresu wypowiedzenia, chyba że nie są już zaliczane do środków własnych; dokonanie przedterminowej spłaty może nastąpić tylko i wyłącznie po uzyskaniu uprzedniej zgody organu nadzoru, na wniosek zakładu ubezpieczeń, który jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o planowanej spłacie co najmniej 6 miesięcy przed planowanym terminem spłaty i przedstawić aktualne dane o wartości środków własnych i dane o wartości środków własnych przed i po dokonaniu płatności; organ nadzoru może zezwolić na spłatę pożyczek pod warunkiem, że nie spowoduje to naruszenia art. 146 ust. 1, f) w umowie pożyczki nie zawarto żadnych warunków przewidujących, że w określonych okolicznościach, innych niż likwidacja zakładu ubezpieczeń, zadłużenie zostanie spłacone przed uzgodnionym terminem spłaty, g) w umowie pożyczki zawarto warunki, zgodnie z którymi umowa pożyczki może być zmieniona tylko po otrzymaniu od organu nadzoru oświadczenia o braku zastrzeżeń do planowanych zmian.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na wniosek zakładu ubezpieczeń, o którym mowa w art. 38 ust. 1, i na podstawie przedstawionych przez niego dowodów organ nadzoru może wyrazić, w drodze decyzji, zgodę na zaliczenie do środków własnych rezerw, o których mowa w art. 151 ust. 2 pkt 8, jeżeli jej rozliczenie nastąpi w okresie nie krótszym niż 5 lat.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na wniosek zakładu ubezpieczeń na życie i na podstawie przedstawionych przez niego dowodów organ nadzoru może wyrazić, w drodze decyzji, zgodę na zaliczenie do środków własnych:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kwoty 50 % przyszłych zysków zakładu ubezpieczeń, ustalonych przez pomnożenie przewidywanego rocznego zysku, którym jest średnia arytmetyczna zysków zakładu wykazanych w okresie ostatnich 5 lat działalności, przez współczynnik, który określa pozostały średni okres ważności umów ubezpieczenia, nieprzekraczający 10 lat;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie stosuje metody Zillmera lub stosuje ją, lecz nie uwzględnia przy tym kosztów akwizycji w pełnej wysokości - różnicy między wysokością rezerwy obliczoną przez zakład ubezpieczeń i wysokością rezerwy obliczoną przy zastosowaniu metody Zillmera z uwzględnieniem kosztów akwizycji w pełnej wysokości; wielkość ta nie może jednak przekroczyć 3,5 % sumy różnicy pomiędzy sumami kapitału i wysokości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla wszystkich umów ubezpieczenia, dla których stosowanie metody Zillmera jest dopuszczalne; różnica zaliczana do środków własnych jest pomniejszana o nierozliczone koszty akwizycji, wykazane w bilansie jako aktywa.</div>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, sposób kalkulacji współczynnika kwoty 50 % przyszłych zysków oraz współczynnika określającego maksymalną wysokość przyszłych zysków, które mogą być zaliczone do środków własnych, zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność ubezpieczeniową w dziale I załącznika do ustawy, uwzględniając konieczność zapewnienia spójności i przejrzystości dokonywanych obliczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób ustalania środków własnych zakładów ubezpieczeń powiązanych, w taki sposób, aby w ubezpieczeniowej grupie kapitałowej do środków własnych nie były zaliczane podwójnie, w sposób bezpośredni lub pośredni, te same aktywa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-149\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 149</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń tworzy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kapitał zapasowy oraz kapitały rezerwowe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń może tworzyć w ciężar kosztów:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>fundusz prewencyjny przeznaczony na finansowanie działalności zapobiegawczej, w wysokości nieprzekraczającej 1 % składki przypisanej na udziale własnym w ostatnim roku obrotowym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>fundusze i rezerwy specjalne określone w statucie.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-150\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 150</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wydatki związane z utworzeniem administracji zakładu ubezpieczeń oraz ze zorganizowaniem sieci jego przedstawicielstw mogą być finansowane jedynie ze środków pochodzących z funduszu organizacyjnego zakładu ubezpieczeń gromadzonych na wyodrębnionym rachunku bankowym.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przychody ze środków funduszu organizacyjnego zakładu ubezpieczeń, po opodatkowaniu, zwiększają odpowiednio wartość tego funduszu.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Sposób tworzenia i gospodarowania funduszem organizacyjnym określa statut zakładu ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-151\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 151</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, o których mowa w art. 149 ust. 1 pkt 2, są przeznaczone na pokrycie bieżących i przyszłych zobowiązań, jakie mogą wyniknąć z zawartych umów ubezpieczenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe składają się:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>rezerwa składek;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>rezerwa na ryzyka niewygasłe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>rezerwa na niewypłacone odszkodowania lub świadczenia, w tym rezerwa na skapitalizowaną wartość rent;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>rezerwa na wyrównanie szkodowości (ryzyka);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>rezerwa ubezpieczeń na życie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>rezerwa ubezpieczeń na życie, gdy ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>rezerwy na premie i rabaty dla ubezpieczonych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>rezerwy na zwrot składek dla członków;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>inne rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe określone w statucie.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rezerwy, o których mowa w ust. 2 pkt 5-7, oraz rezerwa na skapitalizowaną wartość rent zwiększane są w całości lub określonej części o dochody z tytułu lokat tych rezerw, z uwzględnieniem warunków umowy ubezpieczenia i odpowiednich formuł matematycznych wykorzystywanych przy obliczaniu rezerw.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Obliczenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w zakładzie ubezpieczeń wykonującym działalność w dziale I załącznika do ustawy mogą być dokonywane wyłącznie przez aktuariusza.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe w zakładzie ubezpieczeń wykonującym działalność w dziale II załącznika do ustawy, które są ustalane metodami matematyki ubezpieczeniowej, muszą być potwierdzone opinią aktuariusza o ich prawidłowości. Opinia ta stanowi załącznik do sprawozdania finansowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-152\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 152</span><span class=\"lf-art-t\">W zakresie koasekuracji rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe są tworzone przez każdy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z zakładów ubezpieczeń zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie, co najmniej w wysokości proporcjonalnej do udziału zakładu w koasekurowanym ryzyku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-153\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 153</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń jest obowiązany do lokowania środków finansowych w taki sposób, aby uwzględniając rodzaj i strukturę prowadzonych ubezpieczeń osiągnąć jak największy stopień bezpieczeństwa i rentowności przy jednoczesnym zachowaniu płynności środków.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-154\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 154</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń jest obowiązany posiadać aktywa spełniające warunki określone w ustawie w wysokości nie niższej niż wartość rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w ujęciu brutto.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych są ustalone w walucie, w której są wyrażone zobowiązania z umów ubezpieczenia, z tytułu których tworzy się odpowiednie rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania waluty, w której ma zostać wypłacone odszkodowanie lub świadczenie z umowy ubezpieczenia oraz przypadki, kiedy nie stosuje się zasady ustalania waluty, uwzględniając w szczególności sytuację, gdy odszkodowanie lub świadczenie określone w umowie ubezpieczenia nie jest wyrażone w żadnej walucie oraz możliwość zaistnienia niedopasowania aktywów lub pasywów zakładu ubezpieczeń w danej walucie.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych powinny być w odpowiedni sposób zróżnicowane i rozproszone tak, aby nie były one związane z jednym rodzajem aktywów lub jednym podmiotem, jak również nie były obciążone zobowiązaniami innymi niż wynikające z umów ubezpieczenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Termin wymagalności aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych powinien być dostosowany do terminu wymagalności zobowiązań z umów ubezpieczenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktywami stanowiącymi pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych mogą być następujące rodzaje aktywów:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>papiery wartościowe emitowane, poręczone lub gwarantowane przez Skarb Państwa oraz organizacje międzynarodowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>obligacje emitowane lub poręczone przez jednostki samorządu terytorialnego lub związki jednostek samorządu terytorialnego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>inne dłużne papiery wartościowe o stałej stopie dochodu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>akcje, w tym dopuszczone do publicznego obrotu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne w funduszach inwestycyjnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>inne dłużne papiery wartościowe o zmiennej stopie dochodu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>udziały;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>listy zastawne;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>pożyczki, w tym zabezpieczone hipotecznie lub przez instytucje finansowe, oraz pożyczki pod zastaw praw wynikających z umów ubezpieczenia na życie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>nieruchomości lub ich części, z wyłączeniem nieruchomości lub ich części wykorzystywanych na własne potrzeby;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>środki pieniężne, w tym zgromadzone na rachunku bankowym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12)</span>depozyty bankowe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">13)</span>należności od reasekuratorów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">14)</span>udział reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">15)</span>należności depozytowe od cedentów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16)</span>należności od ubezpieczających wynikające z zawartych umów ubezpieczenia, jeżeli od dnia wymagalności należności upłynęło nie więcej niż 3 miesiące;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">17)</span>należności od pośredników ubezpieczeniowych wynikające z zawartych umów ubezpieczenia lub umów reasekuracji, jeżeli od dnia wymagalności należności upłynęło nie więcej niż 3 miesiące;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">18)</span>należności od budżetu państwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">19)</span>środki trwałe, inne niż nieruchomości, jeżeli dokonuje się od nich odpisów amortyzacyjnych według stawek amortyzacyjnych ustalonych z zachowaniem zasady ostrożności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">20)</span>zarachowane czynsze i odsetki;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">21)</span>aktywowane koszty akwizycji w zakresie zgodnym ze sposobem ustalania rezerwy ubezpieczeń na życie w dziale I zgodnie z załącznikiem do ustawy oraz w zakresie zgodnym ze sposobem ustalania rezerwy składek w dziale II załącznika do ustawy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">22)</span>instrumenty pochodne, jak opcje, transakcje terminowe typu futures, transakcje zamienne o ile służą zmniejszeniu ryzyka związanego z innymi aktywami stanowiącymi pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.</div>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wartość aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych jest ustalana z zachowaniem zasady ostrożności, po pomniejszeniu o zobowiązania wynikające z ich uzyskania. Jeżeli zakład ubezpieczeń ustala wartość aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w sposób naruszający zasadę ostrożności wyceny, organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń do dokonywania wyceny indywidualnych aktywów po cenach sprzedaży netto.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nie stanowią aktywów na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych zakładu ubezpieczeń powiązanego aktywa finansujące kapitały własne zakładów ubezpieczeń należących do tej samej ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.</p>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może, na wniosek zakładu ubezpieczeń, udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na uznawanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, aktywów innych niż określone w ust. 6, pod warunkiem że są one związane z nowymi instrumentami finansowymi. Organ nadzoru w decyzji udzielającej zezwolenia określa warunki dopuszczalności uznawania za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wskazanych w zezwoleniu aktywów.</p>\n<p class=\"lf-p\">10.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przez państwo członkowskie umiejscowienia ryzyka rozumie się państwo członkowskie Unii Europejskiej, w którym:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>znajduje się nieruchomość wraz z częściami składowymi i przynależnościami oraz znajdującym się w niej mieniem, o ile mienie to jest objęte tą samą umową ubezpieczenia co nieruchomość;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>jest zarejestrowany pojazd mechaniczny, w przypadku gdy umowa ubezpieczenia dotyczy pojazdu mechanicznego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>została zawarta umowa ubezpieczenia, na okres nie dłuższy niż 4 miesiące, dotycząca ubezpieczenia związanego z podróżą niezależnie od grupy określonej w załączniku do ustawy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>ubezpieczający będący osobą fizyczną ma stałe miejsce zamieszkania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>ubezpieczający będący osobą prawną ma siedzibę jednostki organizacyjnej objętej umową ubezpieczenia.</div>\n<p class=\"lf-p\">11.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku, gdy ryzyko jest umiejscowione na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej aktywa, o których mowa w ust. 6, mogą być lokowane wyłącznie na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem ust. 12.</p>\n<p class=\"lf-p\">12.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do uznania za środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, aktywów znajdujących się poza granicami państw członkowskich Unii Europejskiej, jest wymagane zezwolenie ogólne udzielone przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">13.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może, w drodze rozporządzenia, udzielić zezwolenia ogólnego na uznawanie za środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych aktywów znajdujących się poza granicami państw członkowskich Unii Europejskiej, uwzględniając konieczność zachowania bezpieczeństwa i rentowności aktywów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-155\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 155</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych nie mogą przekraczać:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>40% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w papierach wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu na rynku regulowanym i jednostkach uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>25 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w nieruchomościach oraz inwestycjach w certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych, dokonujących lokat wyłącznie w nieruchomości, a także pożyczkach zabezpieczonych hipotecznie, z zastrzeżeniem że aktywa te nie mogą przekraczać: a) 10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w jednej nieruchomości lub kilku nieruchomościach, które ze względu na swoje położenie powinny być uznane za jedną lokatę, b) 5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w pożyczce zabezpieczonej hipotecznie udzielonej temu samemu pożyczkobiorcy lub grupie pożyczkobiorców związanych ze sobą;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w listach zastawnych, udziałach, akcjach niedopuszczonych do publicznego obrotu na rynku regulowanym i innych papierach wartościowych o stałej lub zmiennej stopie dochodu, z zastrzeżeniem, że udział zakładu ubezpieczeń w przedsiębiorstwie, które jest emitentem tych papierów wartościowych, nie przekracza 10 % jego kapitału podstawowego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w certyfikatach inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych zamkniętych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>10% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w dłużnych papierach wartościowych o stałej kwocie dochodu i pożyczkach zabezpieczonych przez instytucje finansowe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w papierach wartościowych jednego emitenta lub grupy emitentów powiązanych albo w pożyczkach jednego pożyczkobiorcy lub grupy pożyczkobiorców związanych ze sobą;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w pożyczkach, które nie są zabezpieczone hipotecznie albo przez instytucje finansowe, przy czym aktywa te nie mogą przekraczać 1 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w jednej pożyczce;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>łącznie 25 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w należnościach od cedentów, reasekuratorów, ubezpieczających lub pośredników ubezpieczeniowych oraz udziale reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych, przy czym wartość tych należności oraz udziału reasekuratorów w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych niezabezpieczonych hipotecznie albo przez instytucje finansowe nie przekroczy 5 % łącznej wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych; nie są wymagane zabezpieczenia od reasekuratorów, którzy uzyskali pozytywną opinię organu nadzoru;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>5 % wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w środkach trwałych, z zastrzeżeniem pkt 2;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>3% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w środkach pieniężnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>3% wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych w zarachowanych czynszach i odsetkach.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ograniczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 5 i 6, nie dotyczą papierów wartościowych emitowanych, poręczonych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa, albo organizacje międzynarodowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska, pożyczek udzielanych Skarbowi Państwa lub poręczonych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa albo organizacje międzynarodowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska, papierów wartościowych emitowanych, poręczonych lub gwarantowanych przez jednostki samorządu terytorialnego lub związki jednostek samorządu terytorialnego, pożyczek udzielonych jednostkom samorządu terytorialnego oraz poręczonych lub gwarantowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ograniczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, nie dotyczą zakładu ubezpieczeń, o którym mowa w art. 38 ust. 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z ograniczeń określonych w ust. 1 są wyłączone aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla ubezpieczeń na życie, o których mowa w dziale I grupa 3 załącznika do ustawy, jeżeli ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z ograniczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 8, są wyłączone należności od ubezpieczających wynikające z dobrowolnych ubezpieczeń, o których mowa w dziale II załącznika do ustawy, do wysokości rezerwy składek utworzonej dla tych ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-156\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 156</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku gdy zakład ubezpieczeń wykonuje działalność ubezpieczeniową w dziale I</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">grupa 3 załącznika do ustawy, do zarządzania ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym lub ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi jest obowiązany zatrudnić doradcę inwestycyjnego lub zawrzeć umowę z podmiotem uprawnionym, na podstawie odrębnych przepisów, do zarządzania aktywami na zlecenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-157\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 157</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Suma ubezpieczenia od pojedynczego ryzyka na udziale własnym nie może przekroczyć 25 % łącznej wysokości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i kapitału własnego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ nadzoru może wyrazić zgodę na wysokość sumy ubezpieczenia inną niż określona w ust. 1.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 9</h3>\n<p class=\"lf-p\">Aktuariusz</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-158\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 158</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Aktuariuszem jest osoba fizyczna wykonująca czynności w zakresie matematyki ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki, wpisana do rejestru aktuariuszy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-159\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 159</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do zadań aktuariusza należy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>ustalanie wartości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>kontrolowanie aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, zgodnie z art. 167;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wyliczanie marginesu wypłacalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>sporządzanie rocznego raportu o stanie portfela ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>ustalanie wartości składników zaliczanych do środków własnych.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktuariusz niezwłocznie informuje zarząd zakładu ubezpieczeń o ujawnieniu podczas wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1, faktów wskazujących na popełnienie przestępstwa lub naruszenie przepisów prawa.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktuariusz, w terminie 30 dni od dnia poinformowania zarządu zakładu ubezpieczeń o ujawnieniu faktów, o których mowa w ust. 2, informuje organ nadzoru o ujawnionych faktach oraz podjętych przez zakład ubezpieczeń działaniach w związku z ujawnieniem tych faktów.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktuariusza powołuje i odwołuje zarząd, a jeżeli aktuariusz jest członkiem zarządu</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>organ właściwy w sprawie powołania lub odwołania zarządu.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ właściwy w sprawie powołania lub odwołania aktuariusza jest obowiązany niezwłocznie poinformować organ nadzoru o powołaniu lub odwołaniu aktuariusza, nie później niż w terminie 3 dni od dnia powołania lub odwołania.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ właściwy w sprawie powołania aktuariusza jest obowiązany powołać nowego aktuariusza nie później niż w terminie 30 dni od dnia odwołania poprzedniego aktuariusza.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie naruszenia przez organ właściwy w sprawie powołania lub odwołania aktuariusza obowiązku, o którym mowa w ust. 6, organ nadzoru jest uprawniony do wskazania aktuariusza na okres nieprzekraczający 6 miesięcy.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, zakres informacji, które muszą być zawarte w rocznym raporcie o stanie portfela, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, uwzględniając konieczność zapewnienia organowi nadzoru pełnej informacji o stanie portfela zakładu ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-160\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 160</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Rejestr aktuariuszy prowadzi organ nadzoru.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-161\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 161</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do rejestru aktuariuszy może być wpisana osoba fizyczna, spełniająca następujące wymagania:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>ukończyła studia wyższe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przez okres co najmniej 2 lat wykonywała czynności z zakresu matematyki ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki, pod kierunkiem aktuariusza;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>złożyła z pozytywnym wynikiem egzamin aktuarialny;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>posiada pełną zdolność do czynności prawnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>korzysta z pełni praw publicznych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, przestępstwo przeciwko mieniu lub za przestępstwo skarbowe.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru dokonuje wpisu do rejestru aktuariuszy na wniosek zainteresowanej osoby.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wpis aktuariusza do rejestru obejmuje:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>imię i nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>numer zaświadczenia Komisji Egzaminacyjnej dla Aktuariuszy o złożeniu egzaminów aktuarialnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>datę wpisu.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Aktuariusz ma obowiązek niezwłocznego zgłoszenia organowi nadzoru zmiany danych podlegających wpisowi.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rejestr aktuariuszy jest ogłaszany przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Od wymogu złożenia egzaminu aktuarialnego organ nadzoru, po uzyskaniu opinii ogólnopolskich organizacji aktuariuszy, może zwolnić osobę będącą obywatelem państwa obcego spełniającą warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 4-6.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Od wymogu złożenia egzaminu aktuarialnego są zwolnieni obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej na zasadach określonych w ustawie z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych (Dz. U. Nr 87, poz. 954 oraz z 2002 r. Nr 71, poz. 655), z zastrzeżeniem warunków, o których mowa w ust. 1 pkt 4-6.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-162\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 162</span><span class=\"lf-art-t\">Organ nadzoru dokona skreślenia aktuariusza z rejestru aktuariuszy w przypadku:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wniosku aktuariusza;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zaprzestania wykonywania zawodu aktuariusza przez okres dłuższy niż 6 lat;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>utraty pełnej zdolności do czynności prawnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>prawomocnego orzeczenia utraty praw publicznych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>skazania aktuariusza prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa, o których mowa w art.</div>\n<p class=\"lf-p\">161 ust. 1 pkt 6;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu o pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu aktuariusza;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>śmierci aktuariusza.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tworzy się Komisję Egzaminacyjną dla Aktuariuszy, zwaną dalej „Komisją”.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Osoby wchodzące w skład Komisji powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw instytucji finansowych na wniosek organu nadzoru.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Komisja składa się z:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przewodniczącego Komisji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zastępcy przewodniczącego Komisji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>sekretarza Komisji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>trzech członków Komisji.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">W skład Komisji wchodzą osoby posiadające wiedzę z zakresu matematyki ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do zadań Komisji należy w szczególności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przygotowywanie testów egzaminacyjnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przeprowadzanie egzaminów aktuarialnych oraz sprawdzanie testów egzaminacyjnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>sporządzanie protokołów z posiedzeń Komisji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminów, składanych przez jego uczestników.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Za udział w każdej sesji egzaminacyjnej oraz za przygotowanie zadania egzaminacyjnego członkom Komisji, o których mowa w ust. 3, przysługuje wynagrodzenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-164\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 164</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Obsługę administracyjno-biurową Komisji zapewnia Urząd.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-165\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 165</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tematy egzaminów aktuarialnych dotyczą w szczególności zagadnień z zakresu matematyki ubezpieczeniowej, finansowej i statystyki.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Warunkiem przystąpienia do egzaminu aktuarialnego jest zgłoszenie w Urzędzie pisemnego wniosku o przystąpienie do egzaminu oraz wniesienie opłaty egzaminacyjnej.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wejście na salę egzaminacyjną odbywa się za okazaniem dowodu tożsamości.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Osoba przystępująca do egzaminu aktuarialnego potwierdza ten fakt własnoręcznym podpisem na liście obecności.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrolę nad organizacją i przebiegiem egzaminu aktuarialnego wykonują osoby wchodzące w skład Komisji. W czasie egzaminu na sali egzaminacyjnej muszą być obecne co najmniej 2 osoby wchodzące w skład Komisji.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Urząd jest odpowiedzialny za przechowywanie testów egzaminacyjnych.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Urząd nie ponosi kosztów uczestnika związanych z przystąpieniem do egzaminu aktuarialnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-166\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 166</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii ogólnopolskich organizacji aktuariuszy, w drodze rozporządzenia:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nadaje regulamin Komisji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>ustala wysokość opłat egzaminacyjnych, o których mowa w art. 165 ust. 2, dla osób składających egzaminy aktuarialne przed Komisją;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>ustala wysokość wynagrodzenia dla osób wchodzących w skład Komisji za przeprowadzanie egzaminów oraz przypadki, gdy wynagrodzenie to nie przysługuje.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia sposób działania Komisji, terminy i miejsce przeprowadzania egzaminów, kontrolę sposobu ich przeprowadzenia, terminy przyjmowania zgłoszeń i uiszczania opłaty egzaminacyjnej oraz sposób ogłaszania powyższych danych do publicznej wiadomości.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii ogólnopolskich organizacji aktuariuszy, określi, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązujących tematów egzaminów aktuarialnych oraz tryb przeprowadzania tych egzaminów, uwzględniając konieczność zapewnienia pełnego sprawdzianu wiedzy kandydatów oraz sprawnego przeprowadzenia egzaminów.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 10</h3>\n<p class=\"lf-p\">Sprawozdawczość ubezpieczeniowa zakładu ubezpieczeń</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-167\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 167</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń przedstawia organowi nadzoru roczne sprawozdanie finansowe, sporządzone zgodnie z przepisami o rachunkowości, w terminie 6 miesięcy od ostatniego dnia roku obrotowego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Sprawozdanie finansowe zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w zakresie działu I oraz działu II grupa 10 załącznika do ustawy, obok osób określonych w odrębnych ustawach, podpisuje również aktuariusz.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do sprawozdania finansowego zakładu ubezpieczeń wykonującego działalność w zakresie ubezpieczeń działu II załącznika do ustawy, w których rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe są ustalane metodami aktuarialnymi, dołącza się opinię aktuariusza o prawidłowości wykazanych w sprawozdaniu rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ustalanych metodami aktuarialnymi.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, dołącza się raport o stanie portfela ubezpieczeń, o którym mowa w art. 159 ust. 1 pkt 4.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-168\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 168</span><span class=\"lf-art-t\">Do sprawozdań finansowych zakład ubezpieczeń dołącza zestawienie środków własnych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wraz ze wskazaniem dowodów posiadania środków własnych w wysokości co najmniej marginesu wypłacalności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-169\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 169</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń przedstawia organowi nadzoru kwartalne i dodatkowe roczne sprawozdania finansowe i statystyczne.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze rozporządzenia, zakres, formę i sposób sporządzania sprawozdań, o których mowa w ust. 1, oraz terminy ich przedstawiania organowi nadzoru, uwzględniając wszystkie informacje mające wpływ na ocenę sytuacji finansowej zakładu ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-170\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 170</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wyboru biegłego rewidenta dokonuje się przed upływem roku obrotowego, jednakże ten sam podmiot nie może być wybrany na okres dłuższy niż 5 lat.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">O wyborze biegłego rewidenta zakład ubezpieczeń zawiadamia organ nadzoru nie później niż w terminie 7 dni od dnia wyboru.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-171\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 171</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o zmianie osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, w terminie 7 dni od dnia powstania tych zmian.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru o zmianie biegłego rewidenta badającego sprawozdanie finansowe zakładu ubezpieczeń, w terminie 7 dni od dnia zmiany biegłego rewidenta.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-172\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 172</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Biegły rewident, przeprowadzający badanie sprawozdania finansowego zakładu ubezpieczeń, jest obowiązany powiadomić niezwłocznie organ nadzoru o ujawnionych podczas badania sprawozdania finansowego zakładu ubezpieczeń faktach wskazujących na:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>popełnienie przestępstwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>naruszenie przepisów prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zagrożenie wypłacalności zakładu ubezpieczeń.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-173\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 173</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Krajowy zakład ubezpieczeń powiązany oraz główny oddział jest obowiązany do sporządzenia i przekazywania organowi nadzoru wraz ze sprawozdaniem, o którym mowa w art. 169 ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1, rocznych sprawozdań dotyczących transakcji przeprowadzanych w ubezpieczeniowej grupie kapitałowej w szczególności w zakresie:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>pożyczek;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>gwarancji oraz innych transakcji pozabilansowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>środków stanowiących pokrycie marginesu wypłacalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>lokat;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>działalności reasekuracyjnej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>porozumień co do podziału kosztów.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres, formę i zasady sporządzania sprawozdań, o których mowa w ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1, uwzględniając wysokość i strukturę kapitału zakładowego, wysokość rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, prawidłowość polityki lokacyjnej, wysokość i pokrycie środkami własnymi marginesu wypłacalności oraz informacje mające wpływ na sytuację finansową zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru w przypadku stwierdzenia, że transakcje, o których mowa w ust. 1, zagrażają bądź mogą zagrozić wypłacalności zakładu ubezpieczeń, może podjąć środki określone w art. 187, art. 189 ust. 1 i art. 212, w celu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-174\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 174</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń współubezpieczający lub główny oddział współubezpieczający są obowiązane do sporządzania danych statystycznych dotyczących zakresu operacji koasekuracyjnych oraz przekazywania ich organowi nadzoru.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, zakres i rodzaje danych statystycznych, które mają być sporządzone przez zakład ubezpieczeń współubezpieczający lub główny oddział współubezpieczający, oraz terminy i formy ich przekazywania organowi nadzoru, uwzględniając szczegółowo dane pozwalające określić pełny zakres operacji koasekuracyjnych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-175\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 175</span><span class=\"lf-art-t\">Organ nadzoru przekazuje organom nadzoru państwa członkowskiego Unii Europejskiej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">niezbędne informacje dotyczące umów koasekuracji i współpracuje z nimi w zakresie nadzoru nad takimi umowami.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 11</h3>\n<p class=\"lf-p\">Łączenie się zakładów ubezpieczeń, przeniesienie umów ubezpieczenia</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-176\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 176</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Połączenie zakładów ubezpieczeń może nastąpić, jeżeli wykonują one działalność w takiej samej formie organizacyjnej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy niniejszego rozdziału nie wyłączają stosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-177\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 177</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do łączenia się zakładów ubezpieczeń stosuje się przepisy Kodeksu spółek handlowych o łączeniu się spółek kapitałowych, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych przepisy te stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-178\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 178</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Na zakład ubezpieczeń przejmujący lub na zakład ubezpieczeń nowo zawiązany przechodzi, z dniem połączenia, portfel ubezpieczeń zakładu przejmowanego lub łączących się zakładów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-179\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 179</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Łączące się zakłady ubezpieczeń uzgadniają na piśmie plan połączenia zakładów ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Plan połączenia zakładów ubezpieczeń, oprócz danych określonych w Kodeksie spółek handlowych, zawiera:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>grupy ryzyk, w zakresie których zakład ubezpieczeń przejmujący lub nowo zawiązany będzie wykonywać działalność;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>imiona i nazwiska: a) osób, które będą wchodzić w skład organów zakładu ubezpieczeń przejmującego lub nowo zawiązanego, b) osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych, c) aktuariusza, jeżeli obowiązek wykonywania przez tę osobę przypisanych jej czynności wynika z ustawy.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do planu połączenia zakładów ubezpieczeń należy dołączyć:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>projekty uchwał o połączeniu zakładów ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>projekt statutu zakładu przejmującego lub zakładu ubezpieczeń nowo zawiązanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dowód posiadania aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych zakładu ubezpieczeń przejmującego lub nowo zawiązanego oraz dowód posiadania środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>sprawozdania finansowe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>dowód posiadania środków własnych na pokrycie marginesu wypłacalności.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-180\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 180</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru, w terminie 21 dni od dnia powiadomienia o planie połączenia zakładów ubezpieczeń może, w drodze decyzji, złożyć sprzeciw wobec planowanego połączenia zakładów ubezpieczeń, jeżeli z przedłożonych dokumentów wynika, że:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>po połączeniu nowo powstały zakład ubezpieczeń nie będzie dysponować środkami własnymi w wysokości wymaganego marginesu wypłacalności lub zakład ubezpieczeń nie będzie posiadał aktywów na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, oraz</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia nie zostały należycie zabezpieczone.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Sprzeciw, złożony przez organ nadzoru, powoduje bezskuteczność planu połączenia zakładów ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, następuje nie później niż w terminie 14 dni od ogłoszenia planu połączenia zakładów ubezpieczeń, przez jeden z łączących się zakładów ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-181\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 181</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń może zawrzeć z innym zakładem ubezpieczeń umowę o przeniesienie całości lub części umów ubezpieczeń, zwaną dalej „przeniesieniem portfela ubezpieczeń”.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Umowa, o której mowa w ust. 1, wymaga zatwierdzenia przez organ nadzoru.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-182\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 182</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przeniesienie portfela ubezpieczeń może nastąpić pod warunkiem, że zakład ubezpieczeń przejmujący portfel ubezpieczeń i zakład ubezpieczeń przekazujący portfel ubezpieczeń, po wykonaniu umowy będą posiadać środki własne w wysokości co najmniej marginesu wypłacalności oraz będą posiadać aktywa na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może zwolnić zakład ubezpieczeń przekazujący lub przejmujący portfel od warunku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli umowa ma na celu ochronę interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, w sytuacji zagrożenia wypłacalności zakładu ubezpieczeń przekazującego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-183\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 183</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przed zatwierdzeniem przeniesienia portfela ubezpieczeń organ nadzoru, na koszt zainteresowanych zakładów ubezpieczeń, ogłosi trzykrotnie w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim o zamierzonym przeniesieniu portfela ubezpieczeń i wezwie ubezpieczonych do zgłaszania sprzeciwów w terminie 3 miesięcy od dnia ostatniego ogłoszenia. Ogłoszenia są dokonywane w odstępach nie krótszych niż 7 dni i nie dłuższych niż 14 dni.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ubezpieczeni, którzy zgłosili sprzeciw, mają prawo wypowiedzenia przenoszonej umowy ubezpieczenia na ostatni dzień 3. miesiąca licząc od dnia zatwierdzenia przeniesienia portfela ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-184\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 184</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek o zatwierdzenie przeniesienia portfela ubezpieczeń składają wspólnie zainteresowane zakłady ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek o zatwierdzenie przeniesienia portfela ubezpieczeń określa:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nazwy i siedziby zakładów ubezpieczeń przejmującego i przekazującego portfel ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wykaz przenoszonych umów ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wykaz rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ustalonych dla przenoszonych umów ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>wykaz aktywów przenoszonych wraz z umowami ubezpieczenia.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do wniosku o zatwierdzenie przeniesienia portfela ubezpieczeń należy dołączyć:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>umowę o przeniesienie portfela ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>dowód posiadania środków własnych w wysokości marginesu wypłacalności zakładów ubezpieczeń przejmującego i przekazującego portfel ubezpieczeń lub wniosek o zwolnienie od warunku określonego w art. 182 ust. 1;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dowód posiadania aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych przez zakład ubezpieczeń przejmujący i przekazujący portfel ubezpieczeń, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 182 ust. 2.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-185\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 185</span><span class=\"lf-art-t\">Organ nadzoru zatwierdza, w drodze decyzji, przeniesienie portfela ubezpieczeń, jeżeli</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">są spełnione następujące warunki:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>został złożony wniosek spełniający warunki określone w art. 184;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zakłady ubezpieczeń przekazujący i przejmujący portfel ubezpieczeń spełniają warunki określone w art. 182;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umowy ubezpieczenia są należycie zabezpieczone.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-186\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 186</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wraz z przeniesieniem portfela ubezpieczeń następuje przeniesienie aktywów zakładu ubezpieczeń przekazującego do zakładu ubezpieczeń przyjmującego, w wysokości rezerw techniczno-ubezpieczeniowych ustalonej dla przenoszonego portfela ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku uzasadnionym ochroną interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, organ nadzoru może, na wniosek zainteresowanego zakładu ubezpieczeń, określić wartość aktywów przenoszonych wraz z portfelem ubezpieczeń lub wyrazić zgodę na przeniesienie portfela ubezpieczeń bez przekazania środków finansowych.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 12</h3>\n<p class=\"lf-p\">Postępowanie naprawcze i likwidacja zakładów ubezpieczeń</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-187\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 187</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe zakładu ubezpieczeń nie są pokryte aktywami zgodnie z prawem, organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń do przedłożenia planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli środki własne zakładu ubezpieczeń są niższe niż wymagany margines wypłacalności, organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń do przedłożenia planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych, do zatwierdzenia przez organ nadzoru.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli środki własne zakładu ubezpieczeń są niższe niż wymagany kapitał gwarancyjny, zakład ubezpieczeń jest obowiązany niezwłocznie:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zawiadomić organ nadzoru o zaistniałej sytuacji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przedłożyć do zatwierdzenia przez organ nadzoru krótkoterminowy plan wypłacalności.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, organ nadzoru może:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zakazać zakładowi ubezpieczeń swobodnego rozporządzania aktywami lub ograniczyć zakres działalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wyznaczyć zakładowi ubezpieczeń termin przedłożenia planów, o których mowa w ust.</div>\n<p class=\"lf-p\">1 i 2, lub termin, do którego zakład ubezpieczeń powinien przywrócić prawidłowe stosunki finansowe albo wypłacalność;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zakazać zakładowi ubezpieczeń dokonywania wypłat z zysku.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">O zamiarze zastosowania środków, o których mowa w ust. 4, organ nadzoru informuje właściwe organy państw członkowskich Unii Europejskiej, w których zakład ubezpieczeń posiada zobowiązania.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">O zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 4, organ nadzoru informuje właściwe organy państw członkowskich Unii Europejskiej, w których zakład ubezpieczeń wykonuje działalność ubezpieczeniową.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1-3, organ nadzoru uzna, że zostały zagrożone interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, może podjąć czynności określone w ustawie, które uzna za konieczne w celu ochrony interesów tych osób.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia mogą zostać lub zostały zagrożone, organ nadzoru może zażądać od zakładu ubezpieczeń przedłożenia programu naprawczego. Program naprawczy podlega zatwierdzeniu przez organ nadzoru w drodze decyzji.</p>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru współdziała z właściwymi organami państw członkowskich Unii Europejskiej, w których zakład ubezpieczeń wykonuje działalność ubezpieczeniową w celu prawidłowego wykonania środków, o których mowa w ust. 4.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-188\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 188</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może podjąć decyzję o ustanowieniu kuratora nadzorującego wykonanie przez zakład ubezpieczeń:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych w zakresie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 187 ust. 1;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych, o których mowa w art. 187 ust.</div>\n<p class=\"lf-p\">2;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>krótkoterminowego planu wypłacalności, o którym mowa w art. 187 ust. 3 pkt 2;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>programu naprawczego, o którym mowa w art. 187 ust. 8.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kuratora powołuje się na czas określony. Kurator może być w każdym czasie odwołany przez organ nadzoru.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kuratorowi przysługuje prawo uczestniczenia w posiedzeniach organów zakładu ubezpieczeń oraz prawo do uzyskiwania wszelkich informacji niezbędnych do wykonywania jego funkcji.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kuratorowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu wobec uchwał i decyzji zarządu i rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń do właściwego sądu gospodarczego w terminie 14 dni od dnia ich powzięcia. Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie uchwały lub decyzji.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kurator może zaskarżyć uchwałę walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub uchwałę walnego zgromadzenia członków, które naruszają interesy zakładu ubezpieczeń, ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, w terminie określonym w art. 424 § 1 Kodeksu spółek handlowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzja organu nadzoru o ustanowieniu kuratora jest natychmiast wykonalna. Od decyzji o ustanowieniu kuratora zakład ubezpieczeń może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przepisu art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Funkcję kuratora może pełnić osoba fizyczna legitymująca się co najmniej 10-letnim doświadczeniem zawodowym w zakresie organizacji i zasad działalności zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kuratorem może być również osoba prawna, w której co najmniej połowa członków organu zarządzającego spełnia warunek określony w zdaniu poprzedzającym.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kurator składa organowi nadzoru okresowe sprawozdania ze swojej działalności zawierające ocenę realizacji przez zarząd zakładu ubezpieczeń planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych, krótkoterminowego planu wypłacalności lub programu naprawczego.</p>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wynagrodzenie kuratora ustala organ nadzoru, z tym że nie może ono być wyższe niż wynagrodzenie prezesa zarządu zakładu ubezpieczeń, w którym ustanowiono kuratora.</p>\n<p class=\"lf-p\">Koszty związane z wykonaniem funkcji kuratora obciążają koszty działalności zakładu ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może ustanowić, w drodze decyzji, zarząd komisaryczny w celu doprowadzenia do prawidłowych stosunków finansowych w przypadku, gdy zakład ubezpieczeń:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nie przedłoży krótkoterminowego planu wypłacalności lub organ nadzoru odmówi jego zatwierdzenia lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>nie zrealizuje w terminie krótkoterminowego planu wypłacalności, lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>w każdym innym przypadku zagrożenia wypłacalności zakładu ubezpieczeń.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może ustanowić zarząd komisaryczny w przypadku zaistnienia w zakładzie ubezpieczeń sytuacji niemożności wykonywania przez organy tego zakładu ubezpieczeń powierzonych im zadań, co może w istotny sposób zagrozić interesom ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, a także gdy organy zakładu ubezpieczeń wykonują powierzone im zadania z rażącym naruszeniem interesów zakładu ubezpieczeń, ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia w szczególności przez doprowadzanie do sytuacji, w której zakład ubezpieczeń nie będzie w stanie wypłacać należnych świadczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzja, o której mowa w ust. 1 i 2, jest natychmiast wykonalna.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do sądu administracyjnego na decyzję o ustanowieniu zarządu komisarycznego może wnieść rada nadzorcza zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ustanowienie zarządu komisarycznego podlega zgłoszeniu do Krajowego Rejestru Sądowego.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zgłoszenia dokonuje zarząd komisaryczny w dniu jego ustanowienia.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ustanowienie zarządu komisarycznego nie wpływa na prawa i obowiązki zakładu ubezpieczeń, z wyjątkiem zmian określonych w ustawie.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z dniem ustanowienia zarządu komisarycznego:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zostaje odwołany zarząd zakładu ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>ustanowione prokury i pełnomocnictwa wygasają;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>prawa i obowiązki innych organów zakładu ubezpieczeń ulegają zawieszeniu na okres zarządu komisarycznego, z zastrzeżeniem ust. 4.</div>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zarząd komisaryczny ma prawo podejmowania decyzji we wszelkich sprawach zastrzeżonych w przepisach prawa i statucie do właściwości zarządu, rady nadzorczej i walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru wydaje decyzję o odwołaniu zarządu komisarycznego w każdym przypadku, w którym przestały istnieć przesłanki ustanowienia zarządu komisarycznego albo została zarządzona likwidacja przymusowa albo zakład ubezpieczeń został postawiony w stan upadłości.</p>\n<p class=\"lf-p\">10.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zarząd komisaryczny w porozumieniu z organem nadzoru podejmuje wszelkie niezbędne czynności w celu zabezpieczenia interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">11.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru w decyzji o ustanowieniu zarządu komisarycznego określa dzień ustanowienia zarządu komisarycznego i okres, na jaki jest ustanowiony zarząd komisaryczny, a także wskazuje, czy okres ten może być przedłużany.</p>\n<p class=\"lf-p\">12.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1 i 2, w formie pisemnej określa liczbę członków i skład zarządu komisarycznego, a także szczegółowe zadania, sposób wykonywania zadań, zasady reprezentacji oraz wynagrodzenie zarządu komisarycznego.</p>\n<p class=\"lf-p\">13.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wynagrodzenie członków zarządu komisarycznego nie może być wyższe niż wynagrodzenie członków dotychczasowego zarządu zakładu ubezpieczeń. Koszty zarządu komisarycznego obciążają zakład ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">14.</p>\n<p class=\"lf-p\">Członkowie zarządu komisarycznego otrzymują w razie potrzeby urlop bezpłatny w macierzystym zakładzie pracy na czas pełnienia tej funkcji. Okres bezpłatnego urlopu zalicza się do okresów pracy oraz innych okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych.</p>\n<p class=\"lf-p\">15.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzja o ustanowieniu zarządu komisarycznego jest wykonalna z dniem wskazanym w decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-190\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 190</span><span class=\"lf-art-t\">Likwidacja zakładu ubezpieczeń następuje w przypadku:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>podjęcia uchwały walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń o rozwiązaniu zakładu ubezpieczeń (likwidacja dobrowolna);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zarządzenia likwidacji przez organ nadzoru (likwidacja przymusowa).</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-191\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 191</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku otwarcia likwidacji:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zakład ubezpieczeń nie może zawierać umów ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>umowy już zawarte nie mogą być przedłużane i nie przedłużają się;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>sumy ubezpieczeń zawartych umów ubezpieczenia nie mogą być podwyższane.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-192\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 192</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">O zamiarze podjęcia uchwały o rozwiązaniu zakładu ubezpieczeń organ zwołujący walne zgromadzenie zakładu ubezpieczeń jest obowiązany, nie później niż 30 dni przed zwołaniem walnego zgromadzenia, zawiadomić organ nadzoru.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, zawiadamiający określa:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przyczyny rozwiązania zakładu ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>osoby mające pełnić funkcje likwidatorów.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wyrazić, w drodze decyzji, sprzeciw, w przypadku gdy rozwiązanie zakładu ubezpieczeń zagraża interesom ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia. W przypadku zgłoszenia sprzeciwu organ, który zwołał walne zgromadzenie zakładu ubezpieczeń, jest obowiązany do niezwłocznego odwołania posiedzenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru, z ważnych powodów, może wyznaczyć, w drodze decyzji, likwidatorów z urzędu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-193\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 193</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może zarządzić likwidację przymusową zakładu ubezpieczeń, jeżeli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zakład ubezpieczeń wykonuje działalność z naruszeniem prawa lub statutu lub planu działalności nie zapewniając zdolności zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zakład ubezpieczeń nie zrealizuje w terminie planu przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych albo krótkoterminowego planu wypłacalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>walne zgromadzenie zakładu ubezpieczeń nie podejmie uchwały o pokryciu straty finansowej albo strata finansowa nie zostanie pokryta w terminie i w sposób określony w uchwale;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>zarząd komisaryczny nie doprowadził do przywrócenia prawidłowych stosunków finansowych zakładu ubezpieczeń w ustalonym terminie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>zakład ubezpieczeń nie spełnia świadczeń z tytułu umów ubezpieczenia albo spełnia je z opóźnieniem lub częściowo;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>zostało cofnięte zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie całej działalności.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzja, o której mowa w ust. 1, jest natychmiast wykonalna.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-194\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 194</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku zarządzenia likwidacji przymusowej organ nadzoru:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wyznacza likwidatora;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>powiadamia pisemnie o otwarciu likwidacji znanych sobie wierzycieli zakładu ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>powiadamia o otwarciu likwidacji organy nadzoru państw członkowskich Unii Europejskiej.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru ogłasza otwarcie likwidacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-195\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 195</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Likwidator posiada umocowanie do wykonywania obowiązków, wynikających z prowadzonego postępowania likwidacyjnego w stosunku do zakładu ubezpieczeń, także na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, z zachowaniem prawa krajowego tych państw.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Likwidator posiadający umocowanie do wykonywania obowiązków wynikających z prowadzonego przymusowego postępowania likwidacyjnego w stosunku do zagranicznego zakładu ubezpieczeń mającego siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej posiada takie same uprawnienia jak likwidator, o którym mowa w ust. 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-196\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 196</span><span class=\"lf-art-t\">Informacja o likwidacji zakładu ubezpieczeń podlega wpisowi do właściwych rejestrów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">państw członkowskich Unii Europejskiej, w których zakład ubezpieczeń wykonuje działalność, zgodnie z przepisami rozdziału 7.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-197\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 197</span><span class=\"lf-art-t\">Likwidator składa organowi nadzoru:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>bilans otwarcia likwidacji i sprawozdanie likwidacyjne, sporządzone w terminie wyznaczonym przez organ nadzoru - niezwłocznie po ich sporządzeniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>sprawozdanie finansowe za każdy rok likwidacji, w terminie ustalonym dla zakładów ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>sprawozdania o przebiegu likwidacji, w terminach i w sposób określonych przez organ nadzoru.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-198\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 198</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Likwidator ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu nadzoru o ukończeniu likwidacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-199\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 199</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku likwidacji zakładu ubezpieczeń aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych tworzą osobną masę przeznaczoną na zaspokojenie roszczeń z tytułu umów ubezpieczenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Inne zobowiązania zakładu ubezpieczeń mogą być pokryte z aktywów stanowiących pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wyłącznie po zaspokojeniu wszystkich roszczeń z tytułu umów ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-200\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 200</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do likwidacji towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, z wyjątkiem małych towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Likwidacja małego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych następuje w sposób określony w uchwale walnego zgromadzenia. W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru niepodjęcia lub niewykonywania czynności likwidacyjnych wobec małego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, do likwidacji towarzystwa stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu spółek handlowych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-201\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 201</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku likwidacji zakładu ubezpieczeń zobowiązania wynikające z umów koasekuracji</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zawartych na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej będą zaspokajane w ten sam sposób, jak zobowiązania wynikające z innych umów ubezpieczenia zawartych przez ten zakład ubezpieczeń.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 13</h3>\n<p class=\"lf-p\">Zasady sprawowania nadzoru ubezpieczeniowego</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-202\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 202</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru sprawuje nadzór nad zakładami ubezpieczeń wykonującymi działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do zadań organu nadzoru należy w szczególności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>ochrona interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia, przez zapobieganie sytuacji, w której zakład ubezpieczeń nie będzie w stanie wypłacać tym osobom należnego świadczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wydawanie zezwoleń na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>podejmowanie innych działań określonych w ustawie.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-203\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 203</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Postępowanie przed organem nadzoru toczy się w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Od decyzji organu nadzoru przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności również jeżeli wymaga tego interes ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-204\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 204</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku ubezpieczeniowej grupy kapitałowej, w skład której wchodzi zakład ubezpieczeń mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zakład ubezpieczeń mający siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, organ nadzoru może zawrzeć z właściwymi organami państw członkowskich Unii Europejskiej porozumienie, które z właściwych organów będą sprawowały dodatkowy nadzór nad tą ubezpieczeniową grupą kapitałową.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru, na zasadach wzajemności, stosownie do porozumień może, na wniosek organu nadzoru państwa członkowskiego Unii Europejskiej, przeprowadzić kontrolę ubezpieczeniowej grupy kapitałowej lub poszczególnych zakładów ubezpieczeń wchodzących w jej skład lub umożliwić przeprowadzenie takiej kontroli bezpośrednio przez organ nadzoru państwa członkowskiego Unii Europejskiej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-205\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 205</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przeprowadzonej przez organ nadzoru kontroli, o której mowa w art. 208, oddziału krajowego zakładu ubezpieczeń może uczestniczyć właściwy organ państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym krajowy zakład ubezpieczeń wykonuje działalność ubezpieczeniową przez oddział, jeżeli organ ten złoży taki wniosek.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może wystąpić do właściwego organu państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w którym ma siedzibę zagraniczny zakład ubezpieczeń wykonujący działalność ubezpieczeniową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez oddział, o uczestniczenie w przeprowadzanej w tym oddziale kontroli działalności i stanu majątkowego zagranicznego zakładu ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-206\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 206</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzonym badaniu sprawozdania finansowego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na zlecenie zakładu ubezpieczeń, organ nadzoru może zobowiązać zakład ubezpieczeń do zlecenia biegłym rewidentom badania prawidłowości i rzetelności wszystkich sprawozdań finansowych sporządzanych przez zakład ubezpieczeń oraz kontroli ksiąg rachunkowych mającej na celu badanie gospodarki finansowej i wypłacalności zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">Badanie nie może być zlecone ponownie biegłemu rewidentowi, który dokonał badania sprawozdania, w którym stwierdzono nieprawidłowości.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-207\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 207</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może żądać od zakładu ubezpieczeń informacji i wyjaśnień dotyczących działalności zakładu ubezpieczeń i jego gospodarki finansowej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może zażądać okresowego przekazywania przez zakład ubezpieczeń danych określonych przez organ nadzoru.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może żądać od zakładu ubezpieczeń przedstawienia wzorów umów ubezpieczenia, informacji o poszczególnych produktach oferowanych na podstawie indywidualnych negocjacji z ubezpieczającymi, wniosków o zawarcie ubezpieczenia, taryf składek ubezpieczeniowych i innych formularzy lub innych drukowanych dokumentów stosowanych przez zakład ubezpieczeń przy zawieraniu umów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-208\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 208</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może przeprowadzać, w każdym czasie, kontrolę działalności i stanu majątkowego zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W ramach kontroli, o której mowa w ust. 1, organ nadzoru może przeprowadzić w każdym czasie kontrolę działalności i stanu majątkowego podmiotów, które wykonują czynności ubezpieczeniowe w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń w zakresie tych czynności.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrola działalności i stanu majątkowego zakładu ubezpieczeń jest przeprowadzana przez upoważnionych przez organ nadzoru pracowników Urzędu tworzących zespół inspekcyjny.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Pracownicy, o których mowa w ust. 3, w zakresie ustalonym w upoważnieniu organu nadzoru, mają prawo do:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wstępu do wszystkich pomieszczeń kontrolowanego zakładu ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>swobodnego dostępu do oddzielnego pomieszczenia biurowego i środków łączności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wglądu do wszelkich dokumentów kontrolowanego zakładu ubezpieczeń oraz żądania sporządzenia kopii, odpisów i wyciągów z tych dokumentów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>wglądu do danych zawartych w systemie informatycznym kontrolowanego zakładu ubezpieczeń oraz żądania sporządzenia kopii lub wyciągów z tych danych, w tym w formie elektronicznej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>wglądu do wszelkich dokumentów pośrednika ubezpieczeniowego kontrolowanego zakładu ubezpieczeń oraz żądania sporządzenia kopii, odpisów i wyciągów z tych dokumentów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>żądania wyjaśnień ustnych lub pisemnych od pracowników i pośredników ubezpieczeniowych kontrolowanego zakładu ubezpieczeń, w tym w formie elektronicznej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>żądania sporządzenia niezbędnych danych, w tym w formie elektronicznej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>zabezpieczenia dokumentów i innych dowodów.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb przeprowadzania kontroli działalności i stanu majątkowego zakładu ubezpieczeń oraz podmiotów, które wykonują czynności ubezpieczeniowe w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia skutecznej kontroli.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-209\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 209</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może wydawać zalecenia w stosunku do zakładu ubezpieczeń w celu:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zapewnienia zgodności działalności zakładu ubezpieczeń z przepisami prawa, statutu lub planem działalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zapewnienia trwałej zdolności zakładu ubezpieczeń do wykonywania zobowiązań;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zapobieżenia naruszaniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie zaleceń, o których mowa w ust. 1, organ nadzoru może, w drodze decyzji, zobowiązać zakład ubezpieczeń do wykonania tych zaleceń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-210\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 210</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może nakazać zakładowi ubezpieczeń rozwiązanie w wyznaczonym terminie umowy, na podstawie której zlecono wykonywanie czynności, o których mowa w art. 3 ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, w przypadku stwierdzenia, że zlecone czynności wykonywane są z naruszeniem prawa.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przewidzianych w umowie ograniczeń w zakresie możliwości i terminów jej rozwiązywania lub wypowiadania.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku nierozwiązania umowy w wyznaczonym terminie organ nadzoru może nałożyć na zakład ubezpieczeń kary pieniężne, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 i 2.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-211\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 211</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń zawiadamia organ nadzoru o terminie walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń, w terminie 7 dni przed datą posiedzenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może delegować swojego przedstawiciela do udziału w posiedzeniu walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przedstawiciel organu nadzoru może zabierać głos we wszystkich sprawach na walnym zgromadzeniu zakładu ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może żądać od organów zakładu ubezpieczeń zwołania, w określonym terminie, walnego zgromadzenia zakładu ubezpieczeń lub umieszczenia określonych spraw w porządku obrad najbliższego walnego zgromadzenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli w terminie 14 dni od dnia przedstawienia żądania, o którym mowa w ust. 4, walne zgromadzenie zakładu ubezpieczeń nie zostanie zwołane w terminie określonym przez organ nadzoru lub określone sprawy nie zostaną umieszczone w porządku obrad najbliższego walnego zgromadzenia, organ nadzoru zwołuje walne zgromadzenie zakładu ubezpieczeń lub umieszcza określone sprawy w porządku obrad najbliższego walnego zgromadzenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">Koszty zwołania i odbycia walnego zgromadzenia ponosi zakład ubezpieczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadkach, o których mowa w ust. 4 i 5, organ nadzoru deleguje swojego przedstawiciela do udziału w walnym zgromadzeniu zakładu ubezpieczeń.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-212\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 212</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli zakład ubezpieczeń nie wykonuje w wyznaczonym terminie decyzji, o której mowa w art. 209 ust. 2, lub wykonuje działalność z naruszeniem przepisów prawa, statutu, zawartych umów ubezpieczenia lub planu działalności lub nie udziela informacji lub wyjaśnień, organ nadzoru może, w drodze decyzji:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nakładać na członków zarządu zakładu ubezpieczeń lub prokurentów kary pieniężne do wysokości odpowiadającej trzykrotnemu przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu z ostatnich 12 miesięcy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>nakładać na zakład ubezpieczeń kary pieniężne do wysokości 0,5 % składki przypisanej brutto uzyskanej przez zakład ubezpieczeń w roku poprzednim, a w przypadku gdy zakład ubezpieczeń nie prowadził działalności lub miał zbiór składki przypisanej poniżej 20 mln złotych do wysokości 100 000 złotych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zawieszać w czynnościach członków zarządu zakładu ubezpieczeń do czasu rozpatrzenia wniosku o ich odwołanie, na najbliższym posiedzeniu organu uprawnionego do ich odwołania; zawieszenie w czynnościach polega na wyłączeniu z podejmowania decyzji za zakład ubezpieczeń, w tym w zakresie jego praw i obowiązków majątkowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>zwołać posiedzenie zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń, z określonym porządkiem obrad.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru może występować do właściwego organu zakładu ubezpieczeń z wnioskiem o odwołanie członka zarządu lub odwołanie udzielonej prokury.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wpływy z tytułu kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, stanowią dochód budżetu państwa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-213\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 213</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru poinformuje Komisję Europejską o udzieleniu zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej zakładowi ubezpieczeń, będącemu podmiotem zależnym od podmiotu dominującego mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku gdy podmiot dominujący, o którym mowa w ust. 1, jest zakładem ubezpieczeń, organ nadzoru wraz z informacją, o której mowa w ust. 1, przekazuje Komisji Europejskiej informacje o strukturze kapitałowej ubezpieczeniowej grupy kapitałowej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-214\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 214</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru informuje Komisję Europejską o wszelkich trudnościach, na które w państwach niebędących państwami członkowskimi Unii Europejskiej napotykają krajowe zakłady ubezpieczeń, które zamierzają wykonywać działalność ubezpieczeniową na terytorium tych państw.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru na wniosek Komisji Europejskiej przekaże informacje o:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wnioskach o udzielenie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej przez zakład ubezpieczeń będący podmiotem zależnym od podmiotu dominującego mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>posiadanych przez siebie informacjach o zamiarze zakładu ubezpieczeń będącego podmiotem zależnym od podmiotu dominującego mającego siedzibę w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej, o nabyciu lub objęciu akcji lub udziałów w zakładzie ubezpieczeń mającym siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, który w wyniku tego nabycia lub objęcia stanie się podmiotem zależnym.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku podjęcia przez Komisję Europejską odpowiedniej decyzji organ nadzoru ogranicza lub zawiesza wydanie decyzji w zakresie:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny zakład ubezpieczeń z państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>nabycia lub objęcia akcji lub praw z akcji, o którym mowa w art. 36, przez podmiot, którego siedziba znajduje się w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub przez podmiot zależny od takiego podmiotu.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu ust. 2 nie stosuje się do zagranicznych zakładów ubezpieczeń, które posiadają zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 14</h3>\n<p class=\"lf-p\">Ubezpieczeniowy samorząd gospodarczy</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-215\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 215</span><span class=\"lf-art-t\">Krajowe zakłady ubezpieczeń i zagraniczne zakłady ubezpieczeń wykonujące działalność</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tworzą ubezpieczeniowy samorząd gospodarczy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-216\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 216</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Polska Izba Ubezpieczeń, zwana dalej „Izbą”, jest organizacją ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego, reprezentującą zakłady ubezpieczeń, o których mowa w art. 215, i które z mocy ustawy są członkami Izby, działającej na rzecz rozwiązywania problemów rynku ubezpieczeń w Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Izba posiada osobowość prawną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-217\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 217</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Członkostwo w Izbie jest obowiązkowe i powstaje z chwilą podjęcia przez zakład ubezpieczeń, o którym mowa w art. 215, działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Członkostwo w Izbie ustaje z chwilą podjęcia uchwały o likwidacji dobrowolnej lub z chwilą, gdy decyzja o likwidacji przymusowej stała się prawomocna.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-218\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 218</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organami Izby są:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>Walne Zgromadzenie Polskiej Izby Ubezpieczeń, zwane dalej „Walnym Zgromadzeniem Izby”;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>Zarząd Polskiej Izby Ubezpieczeń, składający się z Prezesa Zarządu, który jest Prezesem Izby, i z pozostałych członków Zarządu, w tym Wiceprezesów, których liczbę określa statut Izby;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>Komisja Rewizyjna Polskiej Izby Ubezpieczeń.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wybory do organów Izby są powszechne i odbywają się w głosowaniu tajnym.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kadencja organów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, nie może być dłuższa niż 4 lata.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-219\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 219</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Statut Izby i jego zmiany są uchwalane przez Walne Zgromadzenie Izby bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Statut Izby określa w szczególności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nazwę Izby i jej siedzibę;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zadania Izby i formy ich realizacji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zakres uprawnień organów Izby oraz tryb ich wyboru;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>prawa i obowiązki członków Izby;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>zasady gospodarki finansowej Izby oraz zasady wykonywania działalności gospodarczej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>strukturę organizacyjną Izby.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-220\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 220</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Podstawowymi zadaniami Izby jest reprezentowanie i podejmowanie działań w celu ochrony wspólnych interesów członków Izby, współdziałanie w zapobieganiu zagrożeniom rynku ubezpieczeń, kształtowanie, upowszechnianie i czuwanie nad przestrzeganiem zasad uczciwej konkurencji i zasad etyki w działalności ubezpieczeniowej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do zadań Izby należy w szczególności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>reprezentowanie członków Izby wobec organów władzy publicznej oraz podejmowanie działań w celu ochrony ich interesów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wyrażanie opinii o projektach aktów prawnych zawierających regulacje dotyczące działalności ubezpieczeniowej, lub z nią związane, i współdziałanie na wniosek przy ich opracowywaniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>reprezentowanie członków Izby w międzynarodowych organizacjach ubezpieczeniowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>współdziałanie z organizacjami, stowarzyszeniami i instytucjami krajowymi i zagranicznymi w zakresie ubezpieczeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>inicjowanie i wykonywanie działalności edukacyjnej i informacyjnej w dziedzinie ubezpieczeń oraz współpraca w zakresie szkolenia i doskonalenia zawodowego kadr ubezpieczeniowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>pozyskiwanie, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji o funkcjonowaniu rynków ubezpieczeniowych w kraju i za granicą oraz opracowywanie na ich podstawie i udostępnianie dla potrzeb działalności ubezpieczeniowej analiz i prognoz oraz wydawanie biuletynu Izby;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>tworzenie i wykonywanie informatycznych baz danych w zakresie statystyki ubezpieczeniowej, a w szczególności danych o przebiegu szkodowości w poszczególnych rodzajach ubezpieczeń oraz baz danych niezbędnych do przeciwdziałania przestępczości ubezpieczeniowej, w tym informacji o wypłaconych odszkodowaniach lub świadczeniach oraz agentach ubezpieczeniowych, z którymi zakład ubezpieczeń rozwiązał umowę agencyjną i osobach, przeciwko którym było prowadzone postępowanie karne w związku z podejrzeniem popełnienia przez nie przestępstwa na szkodę zakładu ubezpieczeń, zakończone wyrokiem skazującym lub warunkowym umorzeniem postępowania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>stwarzanie możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów między członkami Izby.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ustalenie zakresu pozyskiwanych informacji i danych od zakładów ubezpieczeń, o których mowa w ust. 2 pkt 6 i 7, wymaga uchwały Walnego Zgromadzenia Izby.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych gromadzonych w bazach danych, o których mowa w ust. 2 pkt 7, w odniesieniu do agentów ubezpieczeniowych, z którymi zakład ubezpieczeń rozwiązał umowę agencyjną, oraz w odniesieniu do osób prawomocnie skazanych lub w stosunku do których zostało warunkowo umorzone postępowanie karne w przypadku popełnienia przez nie przestępstwa na szkodę zakładu ubezpieczeń, a także okres przechowywania tych danych, uwzględniając w szczególności przepisy o ochronie danych osobowych oraz przepisy regulujące funkcjonowanie Krajowego Rejestru Karnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-221\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 221</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Izba, w przypadku naruszenia przez członka Izby zasad, o których mowa w art. 220, podejmuje działania i stosuje środki określone w statucie i uchwałach Walnego Zgromadzenia Izby.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-222\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 222</span><span class=\"lf-art-t\">Izba może wykonywać działalność gospodarczą w ramach przedsiębiorcy powołanego przez</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Walne Zgromadzenie Izby.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-223\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 223</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Majątek Izby powstaje ze składek członkowskich, dotacji, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z majątku Izby oraz dochodów z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 222.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dochód z działalności gospodarczej służy do realizacji zadań Izby i nie może być przeznaczony do podziału między jej członków.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia, wysokość składki członkowskiej płaconej przez zakłady ubezpieczeń na rzecz Izby, uwzględniając zadania Izby określone w ustawie.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Sposób opłacania i egzekwowania składki oraz ustalania wysokości odsetek za nieterminowe jej opłacanie określa statut Izby.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 15</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy karne</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-224\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 224</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto biorąc udział w czynnościach mających na celu powstanie zakładu ubezpieczeń albo będąc członkiem zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń lub likwidatorem działa na szkodę zakładu ubezpieczeń podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności do lat 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w imieniu osoby prawnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-225\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 225</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto bez wymaganego zezwolenia wykonuje czynności ubezpieczeniowe podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w imieniu osoby prawnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-226\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 226</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto nie będąc uprawnionym przez zakład ubezpieczeń zawiera w jego imieniu umowy ubezpieczenia podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w imieniu osoby prawnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-227\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 227</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto przy wykonywaniu obowiązków określonych w ustawie ogłasza dane nieprawdziwe albo przedstawia je organowi zakładu ubezpieczeń, władzom państwowym lub osobie powołanej do rewizji podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli sprawca działa nieumyślnie podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-228\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 228</span><span class=\"lf-art-t\">Kto będąc członkiem zarządu lub rady nadzorczej zakładu ubezpieczeń podaje organowi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nadzoru informacje niezgodne ze stanem faktycznym albo w inny sposób wprowadza w błąd ten organ podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-229\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 229</span><span class=\"lf-art-t\">Kto będąc członkiem zarządu zakładu ubezpieczeń albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o upadłość zakładu ubezpieczeń pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość zakładu ubezpieczeń podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-230\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 230</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto wykonując działalność gospodarczą, nie będąc zakładem ubezpieczeń, używa w nazwie albo do określenia wykonywanej działalności lub w reklamie wyrazów wskazujących na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1, działając w imieniu osoby prawnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-231\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 231</span><span class=\"lf-art-t\">Dyrektor głównego oddziału, który nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 123</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ust. 4 podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-232\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 232</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto będąc obowiązany do zachowania tajemnicy, o której mowa w art. 19 ust. 1, ujawnia ją lub wykorzystuje podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 3.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu, o którym mowa w ust. 1, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat 5.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 16</h3>\n<p class=\"lf-p\">Zmiany w przepisach obowiązujących</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-233\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 233</span><span class=\"lf-art-t\">W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.6)Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758, z 1999 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 271, Nr 74, poz. 855 i 857, Nr 88, poz. 983 i Nr 114, poz. 1191, z 2001 r. Nr 11, poz. 91, Nr 71, poz. 733, Nr 130, poz. 1450 i Nr 145, poz. 1638, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 141, poz. 1176 oraz z 2003 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 49, poz. 408, Nr 60, poz. 535 i Nr 64, poz. 592.) wprowadza się następujące zmiany:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>w art. 384 dodaje się § 5 w brzmieniu: „</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-5\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku umowy ubezpieczenia przepisy niniejszego tytułu stosuje się do stron umowy, także gdy ubezpieczający nie jest konsumentem. ” ;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w art. 807 § 2 otrzymuje brzmienie: „</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-2\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W ubezpieczeniach dotyczących obrotu z zagranicą mogą być stosowane warunki ubezpieczeń</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">odbiegające od przepisów niniejszego tytułu. ” ;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>art. 812 otrzymuje brzmienie: „</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-812\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 812</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-1\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przed zawarciem umowy ubezpieczenia zakład ubezpieczeń ma obowiązek doręczyć ubezpieczającemu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">tekst ogólnych warunków ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Ogólne warunki ubezpieczenia określają w szczególności:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przedmiot i zakres ubezpieczenia,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>sposób zawierania umowy ubezpieczenia,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zakres i czas trwania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>prawa i obowiązki stron umowy,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>tryb, warunki, sposób oraz przesłanki i terminy wypowiedzenia umowy przez ubezpieczającego lub zakład ubezpieczeń,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>sposób ustalania i opłacania składki ubezpieczeniowej lub opłat pobieranych przez zakład ubezpieczeń oraz metod ich indeksacji, a także ich wysokość,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>sposób indeksacji składki ubezpieczeniowej,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>tryb, warunki oraz sposób dokonywania zmiany umowy ubezpieczenia zawartej na czas nieokreślony,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>sposób ustalania wysokości szkody oraz wypłaty odszkodowania lub innego świadczenia,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>sposób i tryb dochodzenia roszczeń z umowy ubezpieczenia,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>informację o sądzie właściwym dla rozstrzygnięcia sporu mogącego wynikać z danej umowy ubezpieczenia,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12)</span>sumę ubezpieczenia i warunki jej zmiany.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-3\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Oprócz obowiązku, o którym mowa w § 1, zakład ubezpieczeń udziela ubezpieczającemu, będącemu osobą fizyczną, informacji o sposobie i trybie rozpatrywania skarg i zażaleń zgłaszanych przez ubezpieczającego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a także informacji o organie właściwym do ich rozpatrzenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-4\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli umowa ubezpieczenia jest zawarta na okres dłuższy niż sześć miesięcy ubezpieczający</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ma prawo odstąpienia od umowy ubezpieczenia, w terminie 30 dni, a w przypadku gdy ubezpieczający jest przedsiębiorcą w terminie 7 dni, od dnia zawarcia umowy. Odstąpienie od umowy ubezpieczenia nie zwalnia ubezpieczającego z obowiązku zapłacenia składki za okres, w jakim zakład ubezpieczeń udzielał ochrony ubezpieczeniowej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Zastrzeżony w umowie ubezpieczenia termin, w którym wypowiedzenie umowy nie jest możliwe, nie może być dłuższy niż dwa lata.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-6\"><span class=\"lf-art-num\">§ 6</span><span class=\"lf-art-t\">Umowa ubezpieczenia może regulować prawa i obowiązki stron w sposób odbiegający od</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ogólnych warunków ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-7\"><span class=\"lf-art-num\">§ 7</span><span class=\"lf-art-t\">Umowa ubezpieczenia zawierająca element międzynarodowy wskazuje prawo właściwe dla</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">tej umowy ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-8\"><span class=\"lf-art-num\">§ 8</span><span class=\"lf-art-t\">Zakład ubezpieczeń jest obowiązany, w formie pisemnej pod rygorem nieważności, przedstawić</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ubezpieczającemu różnice między postanowieniami umowy a ogólnymi warunkami. Przepisu nie stosuje się do umów ubezpieczenia zawieranych w drodze rokowań. ” ;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>w art. 817 § 2 otrzymuje brzmienie: „</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zakładu ubezpieczeń albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia zakład ubezpieczeń powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1. ” ;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>art. 822 otrzymuje brzmienie: „</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-822\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 822</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w §</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1, będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli strony tak postanowiły, umowa może obejmować także szkody powstałe, ujawnione</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia, będące następstwem wypadków, które miały miejsce w okresie przed zawarciem umowy ubezpieczenia, pod warunkiem że w chwili zawierania umowy ich skutki nie były znane żadnej ze stron, pomimo zachowania przez strony należytej staranności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. ” ;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>po art. 824 dodaje się art. 8241 w brzmieniu: „</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-8241\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 8241</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">O ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez zakład ubezpieczeń</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli ten sam przedmiot ubezpieczenia w tym samym czasie jest ubezpieczony od tego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">samego ryzyka w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń na sumy, które łącznie przewyższają jego wartość ubezpieczeniową, każdy z zakładów ubezpieczeń odpowiada do wysokości szkody w takim stosunku, w jakim przyjęta przez niego suma ubezpieczenia pozostaje do łącznych sum wynikających z podwójnego lub wielokrotnego ubezpieczenia. ” .</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-234\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 234</span><span class=\"lf-art-t\">W ustawie z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(Dz. U. Nr 91, poz. 408, z późn. zm.7)Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1992 r. Nr 63, poz. 315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i Nr 158, poz. 1041, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr 28, poz. 255 i 256 i Nr 84, poz. 935, z 2000 r. Nr 3, poz. 28, Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 84, poz. 948, Nr 114, poz. 1193 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 45, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">1083, Nr 111, poz. 1193, Nr 113, poz. 1207, Nr 126, poz. 1382, 1383 i 1384 i Nr 128, poz. 1407, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 45, poz. 391.) w art. 18 w ust. 3:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>w pkt 6 skreśla się wyrazy „, zakładom ubezpieczeniowym”;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w pkt 7 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu: „</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>zakładom ubezpieczeń na zasadach określonych w przepisach o działalności ubezpieczeniowej. ” .</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-235\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 235</span><span class=\"lf-art-t\">W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 i Nr 240, poz. 2055 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 84, poz. 774) w art. 25 w ust. 1 po pkt 3b dodaje się pkt 3c w brzmieniu: „</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3c)</span>z zakładem ubezpieczeń, ” .</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-236\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 236</span><span class=\"lf-art-t\">W ustawie z dnia 28 sierpnia 1997 r. o funduszach inwestycyjnych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(Dz. U. z 2002 r. Nr 49, poz. 448 i Nr 141, poz. 1178) w art. 11 w ust. 4 w zdaniu drugim skreśla się wyrazy „oraz ubezpieczeń na życie, jeżeli są one związane z ubezpieczeniowym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015, z 1999 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 37, poz. 424, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1084 i Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 25, poz. 253 i Nr 41, poz. 365)”.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 17</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy przejściowe i końcowe</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-237\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 237</span><span class=\"lf-art-t\">Wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przez zakład ubezpieczeń z państwa członkowskiego Unii Europejskiej podlega nadzorowi organu nadzoru.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-238\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 238</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rezydent, w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, może zawrzeć umowę ubezpieczenia wyłącznie z zakładem ubezpieczeń posiadającym zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nierezydent, w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, podejmujący działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może ubezpieczyć ryzyka związane z tą działalnością wyłącznie w zakładzie ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, przypadki dopuszczalności zawierania umów ubezpieczenia z innym zakładem ubezpieczeń niż zakład ubezpieczeń, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając warunki zawarcia umowy ubezpieczenia za granicą oraz procedurę uprawniającą do zawarcia takiej umowy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-239\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 239</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Podmiot, który nabył albo objął akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń w ilości zapewniającej przekroczenie 10 % głosów na walnym zgromadzeniu, jest obowiązany powiadomić o tym organ nadzoru w terminie 7 dni od dnia nabycia albo objęcia.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Podmiot zamierzający nabyć bezpośrednio lub pośrednio akcje lub prawa z akcji albo objąć akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń zapewniające przekroczenie odpowiednio 25 %, 50 %, 75 % głosów na walnym zgromadzeniu jest obowiązany każdorazowo uzyskać, wydaną w drodze decyzji, zgodę organu nadzoru na nabycie albo objęcie.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru odmawia wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2, jeżeli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>podmiot, zamierzający nabyć albo objąć akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń, nie daje rękojmi prowadzenia spraw zakładu ubezpieczeń w sposób należycie zabezpieczający interesy ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>środki przeznaczone na nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji pochodzą z kredytu lub pożyczki albo są w inny sposób obciążone;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń przez określony podmiot zagraża obronności, bezpieczeństwu państwa lub bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>wpłaty na akcje pochodzą z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń przez określony podmiot stoi w sprzeczności z planami restrukturyzacji sektora lub jego części.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzja organu nadzoru, o której mowa w ust. 2, zawiera:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>oznaczenie ilości nabywanych albo obejmowanych akcji lub praw z akcji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>oznaczenie wartości nominalnej nabywanych albo obejmowanych akcji lub praw z akcji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>procentowe oznaczenie liczby głosów, jakie będą przysługiwały nabywcy albo obejmującemu akcje lub prawa z akcji na walnym zgromadzeniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>oznaczenie rodzaju kodu i emisji nabywanych albo obejmowanych akcji lub praw z akcji.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ nadzoru jest obowiązany wydać decyzję w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nabycie albo objęcie akcji lub praw z akcji zakładu ubezpieczeń przez podmiot zależny uważa się za nabycie albo objęcie przez podmiot dominujący.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu ust. 6 nie stosuje się, gdy podmiotem dominującym jest Skarb Państwa.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nie można wykonywać prawa głosu z akcji nabytych albo objętych z naruszeniem ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wykonywanie prawa głosu z akcji nabytych albo objętych z naruszeniem ust. 1 i 2 jest bezskuteczne.</p>\n<p class=\"lf-p\">10.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń nie może nabywać albo obejmować akcji w podmiocie dominującym.</p>\n<p class=\"lf-p\">11.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy ust. 1-10 nie naruszają przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.</p>\n<p class=\"lf-p\">12.</p>\n<p class=\"lf-p\">Podmiot nabywający albo obejmujący akcje lub prawa z akcji zakładu ubezpieczeń, w trybie ust. 1-10, jest obowiązany poinformować zakład ubezpieczeń, którego nabycie albo objęcie dotyczy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-240\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 240</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku gdy ryzyko umiejscowione jest na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, aktywa, o których mowa w art. 154 ust. 6, mogą być lokowane wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem ust. 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do uznania za środki stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, aktywów znajdujących się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest wymagane zezwolenie ogólne udzielone przez ministra właściwego do spraw instytucji finansowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w drodze rozporządzenia, może udzielić zezwolenia ogólnego na uznawanie za aktywa stanowiące pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych aktywów znajdujących się poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniając konieczność zachowania bezpieczeństwa i rentowności aktywów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-241\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 241</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakład ubezpieczeń przekazuje organowi nadzoru ogólne i szczególne warunki ubezpieczeń, w terminie 14 dni od dnia wprowadzenia ich do obrotu.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku stwierdzenia, że dokumenty, o których mowa w art. 207 ust. 3, nie są zgodne z prawem, organ nadzoru w formie zalecenia może żądać od zakładu ubezpieczeń dokonania odpowiednich zmian.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-242\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 242</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 256, zachowują swoją ważność.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W stosunku do zakładów ubezpieczeń, które uzyskały zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej na podstawie ustawy, o której mowa w art. 256, a które przed dniem wejścia w życie ustawy nie rozpoczęły działalności ubezpieczeniowej, organ nadzoru, po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, cofa zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie grup ubezpieczeń, w których działalność ubezpieczeniowa nie została rozpoczęta.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-243\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 243</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do wniosków o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej lub na zmianę obszaru lub rzeczowego zakresu działania zakładu ubezpieczeń, złożonych na podstawie ustawy, o których mowa w art. 256, co do których nie została wydana decyzja, stosuje się przepisy ustawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, przekaże organowi nadzoru wnioski, o których mowa w ust. 1, wraz z dołączonymi do nich dokumentami.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-244\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 244</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakłady ubezpieczeń, które posiadają zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie działu II grupa 10 załącznika do ustawy, z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika, są obowiązane do ustanowienia reprezentantów do spraw roszczeń, o których mowa w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, w terminie 12 miesięcy od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku niedopełnienia przez zakład ubezpieczeń obowiązku, o którym mowa w ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1, organ nadzoru cofa zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie działu II grupa 10, z wyjątkiem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-245\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 245</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakłady ubezpieczeń, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 6 ust. 3, są obowiązane dostosować do tych wymagań nazwę lub firmę, w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Treść umów ubezpieczenia, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy, która w dniu wejścia w życie ustawy nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 13, powinna być dostosowana do tych wymagań w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepis art. 13 stosuje się do umów zawartych po dniu wejścia w życie ustawy. W terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy do umów zawartych przed tą datą stosuje się przepisy dotychczasowe.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakłady ubezpieczeń wykonujące działalność ubezpieczeniową w formie towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymagań, o których mowa w rozdziale 4, są obowiązane dostosować się do tych wymagań w terminie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych uznane za małe na mocy dotychczas obowiązujących przepisów uważa się za małe towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych w rozumieniu art. 43, jeżeli spełniają warunki określone w art. 43 ust. 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do towarzystw ubezpieczeń wzajemnych uznanych na mocy dotychczasowych przepisów za małe, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymogów określonych w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">43 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 43 ust. 6-8.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-246\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 246</span><span class=\"lf-art-t\">Zakłady ubezpieczeń, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymagań, o</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">których mowa w art. 156, są obowiązane dostosować się do tych wymagań w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-247\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 247</span><span class=\"lf-art-t\">Do spraw rozpoczętych przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończonych stosuje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się przepisy ustawy, o ile nie są one mniej korzystne dla ubezpieczającego, ubezpieczonego, uposażonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-248\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 248</span><span class=\"lf-art-t\">Z dniem wejścia w życie ustawy zawarte dotychczas umowy ubezpieczenia na życie jeżeli</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">są związane z ubezpieczeniowym funduszem inwestycyjnym, przekształcają się z mocy prawa w umowy ubezpieczenia z działu I grupa 3 załącznika do ustawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-249\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 249</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zarząd komisaryczny ustanowiony na mocy dotychczas obowiązujących przepisów wykonuje swoje zadania do upływu terminu określonego w decyzji o jego ustanowieniu, z zastrzeżeniem ust. 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z dniem ustanowienia przez organ nadzoru zarządu komisarycznego zgodnie z przepisami ustawy, zarząd komisaryczny ustanowiony na mocy dotychczas obowiązujących przepisów wygasa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-250\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 250</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do osób będących członkami zarządu krajowego zakładu ubezpieczeń oraz do dyrektora głównego oddziału i jego zastępcy powołanych na podstawie zezwoleń wydanych przez Ministra Finansów, zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art. 256, przepisy odpowiednio art. 27 ust. 3 oraz art. 106 ust. 4 stosuje się po upływie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do osób będących członkami zarządu i rady nadzorczej krajowego zakładu ubezpieczeń oraz do dyrektora głównego oddziału i jego zastępcy, powołanych na podstawie zezwoleń wydanych przez Ministra Finansów, zgodnie z przepisami ustawy, o której mowa w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">256, przepisy odpowiednio art. 27 ust. 1, 2, 4-9, art. 28, art. 106 ust. 3 i 5 oraz art. 110 stosuje się po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-251\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 251</span><span class=\"lf-art-t\">Z dniem wejścia w życie ustawy Polska Izba Ubezpieczeń utworzona na podstawie przepisów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ustawy, o której mowa w art. 256, staje się Polską Izbą Ubezpieczeń w rozumieniu ustawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-252\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 252</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Osoby, które zdały egzamin przed Komisją dla Aktuariuszy przed dniem wejścia w życie ustawy oraz spełniają warunki określone w art. 161 ust. 1 pkt 1 i 4-6, zostają z dniem wejścia w życie ustawy wpisane do rejestru aktuariuszy.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Osoby, które zostały wpisane na listę aktuariuszy przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają z urzędu wpisowi do rejestru aktuariuszy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-253\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 253</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 37 ust. 3, art. 37c, art.</p>\n<p class=\"lf-p\">37e ust. 6, art. 37i ust. 5, art. 37ł ust. 3, art. 46 ust. 1, art. 46a ust. 2, art.</p>\n<p class=\"lf-p\">53 ust. 2, art. 63 ust. 9, art. 82 ust. 12, art. 82c ust. 4a i art. 84 ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 256, zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>art. 9 ust. 2, art. 28 ust. 6 i art. 36 ust. 6 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>art. 13 ust. 3 i ust. 5, art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>art. 117 ust. 5 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>art. 147, art. 166 ust. 1 i ust. 3, art. 169 ust. 2, art. 238 ust. 3 oraz art. 240 ust. 3 niniejszej ustawy.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-254\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 254</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisy art. 35 ust. 4 pkt 5 i art. 239 ust. 3 pkt 5 obowiązują do czasu zakończenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">restrukturyzacji sektora, nie później niż do dnia 31 grudnia 2006 r.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-255\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 255</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej stosuje się art. 237-241.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej stosuje się art. 2 pkt 2, 3 i 10, art. 11, art. 14, art. 35, art. 36, art. 92 ust. 3 pkt 22, art. 98 ust. 2, art. 101 ust. 3, art. 107 ust. 3 pkt 18, art. 109, art. 114 ust. 2, art. 118 ust. 3-5, art. 119 ust. 4, art. 120, przepisy rozdziału 7, art. 154 ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">10-13, art. 161 ust. 7, art. 175, art. 187 ust. 5, 6 i 9, art. 194 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, art. 195, art. 196, art. 201, art. 204, art. 205, art. 213, art. 214 i art. 244.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-256\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 256</span><span class=\"lf-art-t\">Traci moc ustawa z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(Dz. U. z 1996 r. Nr 11, poz. 62, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 107, poz. 685, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 139, poz. 934, z 1998 r. Nr 155, poz. 1015, z 1999 r. Nr 49, poz. 483, Nr 101, poz. 1178 i Nr 110, poz. 1255, z 2000 r. Nr 43, poz. 483, Nr 48, poz. 552, Nr 70, poz. 819, Nr 114, poz. 1193 i Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 37, poz. 424, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1084 i Nr 110, poz. 1189, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 41, poz. 365 i Nr 153, poz. 1271 oraz z 2003 r. Nr 50, poz. 424 i Nr 60, poz. 535).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-257\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 257</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem art. 189 oraz art.</p>\n<p class=\"lf-p\">249, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 86, poz. 958 i Nr 114, poz.</div>\n<p class=\"lf-p\">1193, z 2001 r. Nr 49, poz. 509, Nr 67, poz. 679, Nr 102, poz. 1115 i Nr 147, poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">1643, z 2002 r. Nr 1, poz. 2, Nr 115, poz. 995 i Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 86, poz. 789.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 98, poz. 610, Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 110, poz. 1256, z 2000 r. Nr 60, poz. 702, z 2001 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">Nr 8, poz. 64 i Nr 110, poz. 1189 oraz z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 153, poz. 1271 i Nr 241, poz. 2074.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">Nr 19, poz. 185, Nr 74, poz. 676, Nr 81, poz. 731, Nr 113, poz. 984, Nr 115, poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">996, Nr 153, poz. 1271, Nr 176, poz. 1457 i Nr 200, poz. 1688 oraz z 2003 r. Nr 90, poz. 844 i Nr 113, poz. 1070.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 63, poz. 641, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 32, poz. 299, Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1204, Nr 169, poz. 1385 i Nr 180, poz. 1500 oraz z 2003 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">Nr 65, poz. 597.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1992 r. Nr 63, poz. 315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i Nr 158, poz. 1041, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr 28, poz. 255 i 256 i Nr 84, poz. 935, z 2000 r. Nr 3, poz. 28, Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 84, poz. 948, Nr 114, poz. 1193 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 45, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz.</div>\n<p class=\"lf-p\">1083, Nr 111, poz. 1193, Nr 113, poz. 1207, Nr 126, poz. 1382, 1383 i 1384 i Nr 128, poz. 1407, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 45, poz. 391.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>Zmiany ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r. Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115,</div></div>", "next": 239962}