📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 15 września 2022 r.o medycynie laboratoryjnej 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej
służbie krwi, ustawę z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, ustawę
z dnia 1 lipca 2005 r. o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek
i narządów, ustawę z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw
Pacjenta, ustawę z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i
chorób zakaźnych u ludzi, ustawę z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej,
ustawę z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz ustawę
z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym oraz uchyla się ustawę z dnia 27 lipca
2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej.
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Zasady i warunki wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej
Rozdział 3 - Zasady i warunki wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego
Rozdział 4 - Obowiązki kierownika laboratorium oraz obowiązki i prawa diagnosty laboratoryjnego
Rozdział 5 - Ustawiczny rozwój zawodowy diagnosty laboratoryjnego
Rozdział 6 - Samorząd diagnostów laboratoryjnych
Rozdział 7 - Odpowiedzialność zawodowa
Rozdział 8 - Przepisy karne
Rozdział 9 - Zmiany w przepisach
Rozdział 10 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1)
zasady i warunki wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej;
2)
zasady i warunki wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego;
3)
zasady nadzoru i kontroli medycznych laboratoriów diagnostycznych;
4)
zasady organizacji i działania samorządu diagnostów laboratoryjnych.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
laboratorium - medyczne laboratorium diagnostyczne, w którym są wykonywane czynności
medycyny laboratoryjnej, o których mowa w art. 3, będące:
a)
zakładem leczniczym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 633, 655, 974 i 1079) albo jednostką lub komórką organizacyjną tego zakładu lub
b)
zespołem składników majątkowych, za pomocą którego diagnosta laboratoryjny wykonuje
indywidualną praktykę diagnosty laboratoryjnego albo grupową praktykę diagnostów laboratoryjnych,
lub
c)
jednostką organizacyjną uczelni albo instytutu badawczego niebędącego podmiotem leczniczym;
2)
laboratoryjna interpretacja wyniku badania laboratoryjnego - zbiór komentarzy i informacji
umieszczanych przez osobę uprawnioną do samodzielnego wykonywania czynności medycyny
laboratoryjnej, o których mowa w art. 3, na wyniku badania laboratoryjnego;
3)
materiał biologiczny - komórki, tkanki, narządy lub ich części, wydzieliny, wydaliny,
płyny ustrojowe pochodzące od człowieka pobrane dla celów profilaktycznych, diagnostycznych,
leczniczych, sanitarno-epidemiologicznych i oceny zgodności tkankowej „in vitro”;
4)
medycyna laboratoryjna - dziedzinę medycyny, której zadaniem jest określanie składu
i parametrów biologicznych, chemicznych i fizycznych materiałów biologicznych;
5)
państwo członkowskie - państwo członkowskie Unii Europejskiej, państwo członkowskie
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym lub Konfederację Szwajcarską;
6)
POCT - badania laboratoryjnych parametrów krytycznych wykonywane w materiale biologicznym,
umożliwiające podjęcie szybkiej decyzji terapeutycznej, wykonywane przez personel
medyczny do tego uprawniony w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych;
7)
świadczenie zdrowotne - świadczenie zdrowotne w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;
8)
wynik badania laboratoryjnego - sprawozdanie z wykonanego badania laboratoryjnego
przedstawione w formie liczbowej lub opisowej wraz z zakresem biologicznych wartości
referencyjnych i laboratoryjną interpretacją wyniku badania laboratoryjnego, zautoryzowane
przez osobę uprawnioną, zawierające dane identyfikujące pacjenta, materiał biologiczny,
laboratorium oraz osobę wykonującą i autoryzującą badanie.
Rozdział 2
Zasady i warunki wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej
Art. 3.
Czynności medycyny laboratoryjnej obejmują:
1)
badania laboratoryjne materiału biologicznego, w szczególności analityczne, mikrobiologiczne,
immunologiczne, genetyczne, cytomorfologiczne i toksykologiczne;
2)
działania zmierzające do ustalenia zgodności tkankowej;
3)
wykonywanie oceny jakości i wartości diagnostycznej badań laboratoryjnych i działań
określonych w pkt 2 oraz laboratoryjnej interpretacji i autoryzacji wyników badań
laboratoryjnych.
Art. 4.
Osobą uprawnioną do samodzielnego wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej w
laboratorium jest:
1)
diagnosta laboratoryjny;
2)
lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu oraz specjalizację I lub II stopnia w
dziedzinie analityki lub w dziedzinie mikrobiologii, lub w dziedzinie diagnostyki
laboratoryjnej lub lekarz posiadający specjalizację II stopnia w dziedzinie mikrobiologii
i serologii, lub lekarz posiadający tytuł specjalisty w dziedzinie diagnostyki laboratoryjnej
lub w dziedzinie mikrobiologii lekarskiej.
Art. 5.
1.
Osobą uprawnioną do wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej w laboratorium jest
również osoba, która:
1)
posiada tytuł zawodowy technika analityki medycznej lub
2)
posiada tytuł zawodowy licencjata uzyskany na kierunku analityka medyczna, lub
3)
ukończyła jednolite studia magisterskie lub studia pierwszego i drugiego stopnia w
zakresie:
a)
biologii, biologii medycznej, mikrobiologii lub mikrobiologii medycznej i uzyskała
tytuł zawodowy magistra lub
b)
biotechnologii lub biotechnologii medycznej i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub
magistra inżyniera.
2.
Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, wykonuje:
1)
samodzielnie czynności medycyny laboratoryjnej, o których mowa w art. 3 pkt 1 i 2;
2)
pod nadzorem diagnosty laboratoryjnego czynności, o których mowa w art. 3 pkt 3.
3.
Osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 3, wykonuje czynności medycyny laboratoryjnej:
1)
pod nadzorem diagnosty laboratoryjnego lub
2)
samodzielnie po uzyskaniu tytułu specjalisty w dziedzinie mikrobiologii, toksykologii
lub medycznej genetyki molekularnej na podstawie ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o uzyskiwaniu tytułu specjalisty w dziedzinach mających
zastosowanie w ochronie zdrowia
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1297), w zakresie uzyskanej specjalizacji.
4.
Osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu lekarza w czasie realizacji programu specjalizacji
lub innych form kształcenia podyplomowego, odbywanych na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1731 i 1733), wykonuje czynności medycyny laboratoryjnej w laboratorium pod nadzorem osób, o których
mowa w art. 4.
5.
Osoby uprawnione, o których mowa w ust. 1 i art. 4, mogą wykonywać określone zabiegi
i czynności polegające na pobraniu od pacjenta materiału biologicznego do badań laboratoryjnych.
6.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Diagnostów
Laboratoryjnych, zwanej dalej „Krajową Radą”, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz
zabiegów i czynności, o których mowa w ust. 5, oraz osób uprawnionych do ich wykonywania,
uwzględniając bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta oraz potrzebę zapewnienia odpowiedniej
jakości badań laboratoryjnych.
Art. 6.
1.
Wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego polega na wykonywaniu czynności medycyny
laboratoryjnej w laboratorium.
2.
Za wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego uważa się także:
1)
prowadzenie działalności dydaktycznej w uczelniach prowadzących studia na kierunku
analityka medyczna oraz badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie nauk medycznych
i nauk o zdrowiu;
2)
pobieranie od pacjenta materiału biologicznego do badań laboratoryjnych;
3)
zatrudnienie w podmiocie leczniczym na stanowisku administracyjnym, na którym wykonuje
się czynności związane z przygotowywaniem, organizowaniem lub nadzorem nad udzielaniem
świadczeń zdrowotnych;
4)
zatrudnienie w podmiotach zobowiązanych do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej
ze środków publicznych w rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1285, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1292, 1559, 1773, 1834, 1981, 2105, 2120, 2232, 2270, 2427 i 2469 oraz z 2022 r.
poz. 64, 91, 526, 583, 655, 807, 974, 1002, 1079, 1265, 1352, 1700, 1855, 2140 i 2180.) lub urzędach te podmioty obsługujących, w ramach którego wykonuje się czynności związane
z przygotowywaniem, organizowaniem lub nadzorem nad udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej;
5)
zatrudnienie w urzędach obsługujących organy administracji publicznej, których zakres
działania obejmuje nadzór nad czynnościami medycyny laboratoryjnej;
6)
sprawowanie funkcji z wyboru w organach samorządu diagnostów laboratoryjnych lub wykonywanie
pracy na rzecz tego samorządu, w zakresie realizacji jego zadań;
7)
pełnienie funkcji kierownika laboratorium;
8)
wydawanie opinii i orzeczeń z zakresu medycyny laboratoryjnej dla organów ścigania
lub wymiaru sprawiedliwości;
9)
wykonywanie czynności medycyny laboratoryjnej zgodnie ze standardami organizacyjnymi
POCT;
10)
uczestniczenie w czynnościach związanych z udzielaniem akredytacji oraz przyznawaniem
certyfikatów i notyfikacji laboratoriom.
Art. 7.
1.
POCT realizuje się z zachowaniem standardów organizacyjnych.
2.
Standardy organizacyjne POCT obejmują organizację i nadzór nad ich wykonaniem, kwalifikacje
osób uprawnionych do ich wykonania i autoryzacji oraz wykaz POCT.
3.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady, określi,
w drodze rozporządzenia, standardy organizacyjne POCT, kierując się potrzebą zapewnienia
bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, a także rodzajem i miejscem prowadzonej działalności
oraz zakresem udzielanych świadczeń zdrowotnych i potrzebą zapewnienia odpowiedniej
jakości badań.
Art. 8.
Wykonywanie czynności z zakresu medycyny laboratoryjnej jest wykonywaniem działalności
leczniczej.
Art. 9.
1.
Podmiot wykonujący działalność leczniczą w zakresie czynności medycyny laboratoryjnej
oraz uczelnia, która prowadzi laboratorium, posiadają pomieszczenia i urządzenia niezbędne
do zakresu wykonywanych badań laboratoryjnych oraz zatrudniają personel i kierownika
laboratorium, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie
ust. 2.
2.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakim powinno odpowiadać laboratorium,
w tym warunki sanitarne pomieszczeń i urządzeń niezbędnych do zakresu wykonywanych
badań laboratoryjnych oraz kwalifikacje personelu i kierownika laboratorium, kierując
się potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.
Art. 10.
1.
Kierownikiem laboratorium może być osoba, o której mowa w art. 4, posiadająca tytuł
specjalisty w co najmniej jednej dziedzinie specjalizacji zgodnej z profilem laboratorium,
zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy.
2.
Laboratorium stosuje standardy jakości w zakresie wykonywania badań laboratoryjnych.
3.
Standardy jakości, o których mowa w ust. 2, obejmują:
1)
opracowanie, wdrażanie i stosowanie przez laboratorium procedury zlecania badania
laboratoryjnego oraz udostępniania jej zleceniodawcom, którzy potwierdzają zapoznanie
się z tą procedurą;
2)
określenie zasad pobierania materiału biologicznego do badań laboratoryjnych;
3)
opracowanie, wdrażanie i stosowanie przez laboratorium procedury transportu materiału
do badań laboratoryjnych oraz udostępnianie jej zleceniodawcom, którzy potwierdzają
zapoznanie się z tymi procedurami;
4)
opracowanie, wdrażanie i stosowanie przez laboratorium procedury przyjmowania, rejestrowania
i laboratoryjnego oznakowania materiału do badań laboratoryjnych i zlecenia na badanie
laboratoryjne;
5)
opracowanie, wdrażanie i stosowanie przez laboratorium procedury przechowywania materiału
do badania laboratoryjnego dla wszystkich rodzajów wykonywanych badań, określające
warunki i maksymalny czas przechowywania materiału do badań laboratoryjnych od momentu
jego pozyskania do wykonania badania oraz po wykonaniu badania, z uwzględnieniem w
szczególności aktualnej wiedzy medycznej;
6)
prowadzenie przez laboratorium stałej wewnętrznej kontroli jakości badań laboratoryjnych,
zgodnie z opartą na dowodach naukowych wiedzą, z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi
kontrolnych dla wszystkich rodzajów badań wykonywanych w laboratorium;
7)
opracowanie, wdrażanie i stosowanie przez laboratorium procedury wydawania sprawozdań
z badań laboratoryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem informacji o wynikach znajdujących
się w zakresie wartości krytycznych.
4.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady, określi,
w drodze rozporządzenia, szczegółowe standardy jakości dla laboratoriów, kierując
się potrzebą zapewnienia odpowiedniego poziomu i jakości czynności medycyny laboratoryjnej.
Rozdział 3
Zasady i warunki wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego
Art. 11.
1.
Diagnostą laboratoryjnym jest osoba, która:
1)
rozpoczęła po roku akademickim 2018/2019 studia przygotowujące do wykonywania zawodu
diagnosty laboratoryjnego, prowadzone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 68 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce
(Dz. U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 583, 655, 682, 807, 1010, 1079, 1117, 1459 i 2185.), i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub
2)
ukończyła w Rzeczypospolitej Polskiej jednolite studia magisterskie na kierunku analityka
medyczna lub medycyna laboratoryjna i uzyskała tytuł zawodowy magistra, lub
3)
do dnia 31 grudnia 2028 r. ukończyła jednolite studia magisterskie lub studia pierwszego
i drugiego stopnia na kierunku biologia, biotechnologia, chemia, farmacja lub weterynaria
i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub równorzędny oraz ukończyła kształcenie podyplomowe
w zakresie analityki medycznej w uczelni, która prowadzi studia na kierunku analityka
medyczna, potwierdzone egzaminem, lub
4)
do dnia 31 grudnia 2028 r. ukończyła jednolite studia magisterskie lub studia pierwszego
i drugiego stopnia na kierunku biologia, biotechnologia, chemia, farmacja lub weterynaria
i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub równorzędny i rozpoczęła szkolenie specjalizacyjne
w dziedzinie analityki klinicznej, diagnostyki laboratoryjnej, mikrobiologii lub toksykologii,
z zastrzeżeniem ust. 2, lub
5)
posiada dyplom wydany w państwie innym niż państwo członkowskie, uznany w Rzeczypospolitej
Polskiej za równoważny z dyplomem uzyskiwanym w Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzającym
tytuł zawodowy magistra na kierunku analityka medyczna zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, lub
6)
posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego uznane w Rzeczypospolitej
Polskiej przez Krajową Radę na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych
w państwach członkowskich Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1646 oraz z 2022 r. poz. 1616), lub
7)
posiada kwalifikacje uzyskane przed dniem 1 stycznia 2021 r. w Zjednoczonym Królestwie
Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, zwanym dalej „Zjednoczonym Królestwem”, uznane
w Rzeczypospolitej Polskiej przez Krajową Radę na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych
w państwach członkowskich Unii Europejskiej, lub
8)
uzyskała w Rzeczypospolitej Polskiej tytuł zawodowy licencjata na kierunku analityka
medyczna, a następnie ukończyła studia drugiego stopnia i uzyskała tytuł zawodowy
magistra na kierunku analityka medyczna;
9)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
10)
daje dotychczasowym zachowaniem rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu diagnosty
laboratoryjnego oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej, o których mowa w art. 22;
11)
korzysta z pełni praw publicznych;
12)
nie była prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego
lub umyślne przestępstwo skarbowe;
13)
posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu diagnosty laboratoryjnego;
14)
została wpisana do rejestru diagnostów laboratoryjnych, zwanego dalej „rejestrem diagnostów”,
oraz otrzymała prawo wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego;
15)
posiada znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania
zawodu diagnosty laboratoryjnego.
2.
Osoba, która ukończyła studia i uzyskała tytuł zawodowy magistra lub równorzędny oraz
rozpoczęła szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie analityki klinicznej, diagnostyki
laboratoryjnej, mikrobiologii lub toksykologii, w terminie określonym w ust. 1 pkt
4, uzyskuje kwalifikacje do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, jeżeli ukończy
to szkolenie specjalizacyjne i uzyska tytuł specjalisty.
3.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1 pkt 15, uważa się za spełniony, jeżeli osoba, o
której mowa w art. 69 ust. 1, ukończyła studia, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt
3, w języku polskim lub uzyskała świadectwo dojrzałości po zdaniu egzaminu dojrzałości
w języku polskim albo uzyskała inny dokument potwierdzający znajomość języka polskiego
w mowie i piśmie w zakresie koniecznym do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności gdy znajomość języka polskiego
jest potwierdzona złożeniem z wynikiem pozytywnym egzaminu zorganizowanego i przeprowadzonego
przez Krajową Radę.
4.
Krajowa Rada dokonuje oceny dokumentów potwierdzających znajomość języka polskiego,
biorąc pod uwagę zakres znajomości języka polskiego w mowie i piśmie konieczny do
wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, określony w przepisach wydanych na podstawie
ust. 7.
5.
Opłatę za egzamin, o którym mowa w ust. 3, wnosi osoba zdająca, a wpływy z tego tytułu
stanowią przychód Krajowej Rady. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku za
ubiegły rok, ogłaszanego w roku poprzedzającym rok, w którym wnioskodawca wnosi opłatę
za egzamin, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w
Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
6.
Złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu, o którym mowa w ust. 3, potwierdza zaświadczenie
wydane przez Krajową Radę.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres znajomości języka polskiego w mowie i piśmie konieczny do wykonywania zawodu
diagnosty laboratoryjnego,
2)
sposób przeprowadzania i potwierdzania złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu, o
którym mowa w ust. 3, oraz wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 6,
3)
wysokość opłaty, o której mowa w ust. 5
- uwzględniając zakres uprawnień zawodowych określonych w art. 6, prawidłowe przygotowanie
i przebieg egzaminu oraz koszty jego przeprowadzenia.
Art. 12.
1.
Osoba, która posiada prawo wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, ma prawo
posługiwać się tytułem zawodowym „diagnosta laboratoryjny”.
2.
Tytuł zawodowy „diagnosta laboratoryjny” podlega ochronie prawnej.
3.
Ustanawia się dzień 27 maja Dniem Diagnosty Laboratoryjnego.
Art. 13.
1.
Krajowa Rada jest uprawniona do kontroli i oceny wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej
przez diagnostę laboratoryjnego.
2.
Kontrola i ocena, o której mowa w ust. 1, jest przeprowadzana w formie wizytacji.
3.
Wizytację przeprowadzają wybrani i upoważnieni przez Krajową Radę diagności laboratoryjni,
zwani dalej „wizytatorami”.
4.
Wizytatorzy mają prawo do podejmowania czynności wizytacyjnych, o których mowa w ust.
5, wyłącznie w zakresie objętym przedmiotem wizytacji.
5.
Wizytatorzy po okazaniu imiennego upoważnienia mają prawo do:
1)
wglądu do dokumentacji medycznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1876) w sposób uniemożliwiający identyfikację pacjenta w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia
wizytacji;
2)
udziału w wykonywanych czynnościach medycyny laboratoryjnej;
3)
żądania ustnych i pisemnych wyjaśnień związanych z wykonywaniem czynności medycyny
laboratoryjnej;
4)
wykonywania innych niezbędnych czynności, w tym utrwalania obrazu i dźwięku za pomocą
urządzeń technicznych z zachowaniem ochrony wizerunku osób postronnych, koniecznych
do oceny prawidłowości wykonywanych czynności medycyny laboratoryjnej.
6.
Zarejestrowany obraz i dźwięk, o którym mowa w ust. 5 pkt 4, podlega archiwizacji
przez okres 3 miesięcy od dnia powstania zapisu. Wizytatorzy oraz inne osoby przeprowadzające
wizytację uzyskują dostęp do zarchiwizowanych materiałów w zakresie realizacji ich
ustawowych zadań po otrzymaniu upoważnienia wydanego przez administratora danych,
którym jest Krajowa Rada.
7.
Z przeprowadzonej wizytacji sporządza się wystąpienie powizytacyjne, które zawiera:
1)
imię (imiona) i nazwisko wizytowanego diagnosty laboratoryjnego oraz imię (imiona)
i nazwisko kierownika laboratorium oraz adres laboratorium;
2)
datę rozpoczęcia i zakończenia czynności wizytacyjnych;
3)
imię (imiona) i nazwisko wizytatora;
4)
opis stanu faktycznego;
5)
opis stwierdzonych nieprawidłowości albo informację o braku zastrzeżeń z wizytacji;
6)
wnioski i ewentualne zalecenia powizytacyjne dotyczące usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości;
7)
informację o sposobie realizacji wniosków i zaleceń powizytacyjnych;
8)
datę i miejsce sporządzenia wystąpienia powizytacyjnego.
8.
Wystąpienie powizytacyjne sporządza się w trzech egzemplarzach.
9.
Wizytatorzy, w terminie 30 dni od dnia przeprowadzenia wizytacji, przekazują w formie
pisemnej egzemplarz wystąpienia powizytacyjnego wizytowanemu diagnoście laboratoryjnemu
oraz kierownikowi laboratorium, w którym diagnosta wykonuje czynności medycyny laboratoryjnej.
Art. 14.
1.
Wystąpienie powizytacyjne, o którym mowa w art. 13 ust. 7, podpisują wizytatorzy,
wizytowany diagnosta laboratoryjny oraz kierownik laboratorium, w którym diagnosta
wykonuje czynności medycyny laboratoryjnej.
2.
W przypadku niemożności lub odmowy podpisania wystąpienia powizytacyjnego przez wizytowanego
diagnostę laboratoryjnego lub kierownika laboratorium, w którym diagnosta wykonuje
czynności medycyny laboratoryjnej, wizytatorzy umieszczają o tym informację w treści
wystąpienia powizytacyjnego.
3.
Wizytowany diagnosta laboratoryjny lub kierownik laboratorium, w którym diagnosta
wykonuje czynności medycyny laboratoryjnej, w terminie 10 dni od dnia otrzymania wystąpienia
powizytacyjnego, mogą wnieść pisemnie umotywowane zastrzeżenia co do treści wystąpienia
powizytacyjnego. Wizytatorzy są obowiązani przedstawić na piśmie stanowisko wobec
wniesionych zastrzeżeń, w tym wyjaśnić, które zastrzeżenia są zasadne, w terminie
14 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń.
4.
W przypadku przyjęcia zastrzeżeń w całości albo w części wizytatorzy sporządzają uzupełnienie
wystąpienia powizytacyjnego, które przekazują wizytowanemu diagnoście laboratoryjnemu
oraz kierownikowi laboratorium, w którym diagnosta wykonuje czynności medycyny laboratoryjnej,
niezwłocznie po otrzymaniu zastrzeżeń co do treści wystąpienia powizytacyjnego.
5.
W przypadku braku zastrzeżeń co do treści wystąpienia powizytacyjnego kierownik laboratorium,
w którym diagnosta wykonuje czynności medycyny laboratoryjnej, niezwłocznie zwraca
wizytatorowi podpisane wystąpienie powizytacyjne, nie później jednak niż w terminie
14 dni od dnia jego otrzymania.
Art. 15.
1.
Wizytowany diagnosta laboratoryjny ma obowiązek usunięcia wskazanych we wnioskach
lub w zaleceniach powizytacyjnych nieprawidłowości, związanych z wykonywaniem czynności
medycyny laboratoryjnej, w terminach wyznaczonych w wystąpieniu powizytacyjnym. Terminy
wskazane w wystąpieniu powizytacyjnym ulegają zawieszeniu do czasu przedstawienia
stanowiska, o którym w art. 14 ust. 3 zdanie drugie.
2.
Diagnosta laboratoryjny przekazuje wizytatorom informację o sposobie realizacji wniosków
i zaleceń powizytacyjnych, o której mowa w art. 13 ust. 7 pkt 7, w terminach wyznaczonych
w wystąpieniu powizytacyjnym.
Art. 16.
Jeżeli w wyniku wizytacji wizytatorzy stwierdzili, że diagnosta laboratoryjny postępuje
niezgodnie z zasadami etyki zawodowej lub doszło do ewentualnego zawinionego naruszenia
przepisów o wykonywaniu zawodu diagnosty laboratoryjnego lub przepisów o czynnościach
medycyny laboratoryjnej, informują Krajową Radę, która powiadamia o tym fakcie Rzecznika
Odpowiedzialności Zawodowej, zwany dalej „Rzecznikiem”.
Art. 17.
1.
W przypadku niewykonywania czynności medycyny laboratoryjnej przez okres dłuższy niż
5 lat łącznie w okresie ostatnich 6 lat osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu
diagnosty laboratoryjnego przed podjęciem czynności medycyny laboratoryjnej ma obowiązek
zawiadomienia o zamiarze wykonywania czynności medycyny laboratoryjnej Krajowej Rady
i odbycia przeszkolenia.
2.
Osoba, która ukończyła studia na kierunku analityka medyczna lub medycyna laboratoryjna
i w okresie 5 lat od dnia ukończenia tych studiów nie złożyła wniosku o przyznanie
prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, przed uzyskaniem tego prawa wykonywania
zawodu jest obowiązana do odbycia przeszkolenia.
Art. 18.
1.
Przeszkolenie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 albo 2, trwa 6 miesięcy i jest realizowane
na podstawie programu przeszkolenia w laboratorium odpowiadającym w wymiarze pełnemu
wymiarowi czasu pracy oraz polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych pod nadzorem
diagnosty laboratoryjnego posiadającego co najmniej 5-letnie doświadczenie zawodowe.
2.
Krajowa Rada opracowuje i aktualizuje program przeszkolenia, o którym mowa w art.
17 ust. 1 i 2, zgodnie z postępem wiedzy, nie rzadziej jednak niż raz na 5 lat.
3.
Krajowa Rada na wniosek osoby, o której mowa w art. 17 ust. 1 albo 2, wskazuje laboratorium,
w którym odbędzie ona przeszkolenie.
4.
Szczegółowe warunki odbywania przeszkolenia określa umowa zawarta przez osobę, o której
mowa w art. 17 ust. 1 albo 2, z kierownikiem laboratorium, w którym jest realizowane
przeszkolenie.
5.
W okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii osoby, o których
mowa w art. 17 ust. 1 i 2, są zwolnione z obowiązku odbycia przeszkolenia, pod warunkiem
że przez pierwsze 3 miesiące wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego udzielają
świadczeń zdrowotnych pod nadzorem diagnosty laboratoryjnego.
Art. 19.
1.
W przypadku gdy Krajowa Rada stwierdzi, że istnieje uzasadnione podejrzenie niezdolności
diagnosty laboratoryjnego do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego albo ograniczenia
w wykonywaniu określonych czynności medycyny laboratoryjnej przez diagnostę laboratoryjnego
ze względu na jego stan zdrowia, powołuje komisję złożoną z lekarzy specjalistów z
odpowiednich dziedzin medycyny. Komisja wydaje orzeczenie o niezdolności diagnosty
laboratoryjnego do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego albo ograniczenia
w wykonywaniu określonych czynności medycyny laboratoryjnej przez diagnostę laboratoryjnego.
2.
Diagnosta laboratoryjny ma obowiązek stawienia się przed komisją, o której mowa w
ust. 1, i poddania się niezbędnym badaniom.
3.
Krajowa Rada, na podstawie orzeczenia komisji, o której mowa w ust. 1, o niezdolności
diagnosty laboratoryjnego do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego albo ograniczeniu
w wykonywaniu określonych czynności medycyny laboratoryjnej przez diagnostę laboratoryjnego,
podejmuje uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego
na okres trwania niezdolności albo uchwałę o ograniczeniu wykonywania określonych
czynności medycyny laboratoryjnej przez diagnostę laboratoryjnego na okres trwania
niezdolności.
4.
Krajowa Rada podejmuje uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego
albo uchwałę o ograniczeniu wykonywania określonych czynności medycyny laboratoryjnej
przez diagnostę laboratoryjnego do czasu zakończenia postępowania przed komisją, o
której mowa w ust. 1, w przypadku:
1)
odmowy przez diagnostę laboratoryjnego stawienia się przed komisją;
2)
uchylania się przez diagnostę laboratoryjnego od wykonania niezbędnych badań, o których
mowa w ust. 2;
3)
stwierdzenia przez komisję, w drodze orzeczenia, że dalsze wykonywanie zawodu diagnosty
laboratoryjnego albo określonych czynności medycyny laboratoryjnej przez diagnostę
laboratoryjnego grozi niebezpieczeństwem dla pacjentów.
5.
Diagnosta laboratoryjny, w stosunku do którego podjęto uchwałę, o której mowa w ust.
3 albo 4, może wystąpić do Krajowej Rady o uchylenie uchwały, jeżeli ustaną przyczyny
zawieszenia diagnosty laboratoryjnego w prawie wykonywania zawodu lub ograniczenia
w wykonywaniu określonych czynności medycyny laboratoryjnej przez diagnostę laboratoryjnego,
nie wcześniej jednak niż po upływie 6 miesięcy od dnia podjęcia uchwały przez Krajową
Radę.
6.
Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1-5, jest poufne.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady, określi,
w drodze rozporządzenia, skład komisji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb jej działania,
a także tryb orzekania o stanie zdrowia diagnosty laboratoryjnego, mając na uwadze
konieczność prawidłowego wykonywania zawodu przez diagnostę laboratoryjnego, zapewnienie
sprawnego działania komisji oraz prawidłowego wydawania przez komisję orzeczeń.
Art. 20.
1.
Od uchwał w sprawach, o których mowa w art. 19 ust. 3 i 4, art. 69 ust. 2 i art. 74
ust. 1, przysługuje osobie, której uchwała dotyczy, wniosek o ponowne rozpoznanie
sprawy przez Krajową Radę. Do uchwał tych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185) dotyczące decyzji administracyjnych.
2.
Na uchwały Krajowej Rady, o których mowa w art. 19 ust. 3 i 4, art. 69 ust. 2 i art.
74 ust. 1, lub uchwały podjęte w następstwie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy
przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Rozdział 4
Obowiązki kierownika laboratorium oraz obowiązki i prawa diagnosty laboratoryjnego
Art. 21.
Do obowiązków kierownika laboratorium należy:
1)
nadzór nad wykonywanymi czynnościami medycyny laboratoryjnej;
2)
organizacja pracy w laboratorium, zgodnie z uprawnieniami personelu do wykonywania
poszczególnych czynności medycyny laboratoryjnej;
3)
nadzór nad przetwarzaną dokumentacją medyczną związaną z wykonanymi badaniami laboratoryjnymi;
4)
nadzór nad zapewnieniem odpowiedniej jakości badań laboratoryjnych;
5)
zapewnienie przestrzegania przez podmioty współpracujące z laboratorium procedur w
nim obowiązujących;
6)
prowadzenie ewidencji personelu zatrudnionego w laboratorium;
7)
zapewnienie stałej wewnętrznej oraz zewnętrznej kontroli jakości badań oraz dokumentacji
związanej z prowadzeniem kontroli;
8)
organizowanie i prowadzenie szkoleń dla personelu zatrudnionego w laboratorium;
9)
prowadzenie stałego nadzoru i monitorowanie przebiegu, prawidłowości i skuteczności
stosowanych metod i procedur diagnostycznych, sposobu prowadzenia dokumentacji badań
laboratoryjnych, czasu trwania badań, jakości stosowanych odczynników, sposobu rozwiązywania
zaistniałych problemów technicznych i diagnostycznych.
Art. 22.
Diagnosta laboratoryjny wykonuje zawód z należytą starannością, zgodnie z zasadami
etyki zawodowej oraz z wykorzystaniem wskazań aktualnej wiedzy medycznej.
Art. 23.
1.
Diagnosta laboratoryjny może wykonywać czynności medycyny laboratoryjnej po uzyskaniu
zgody na ich wykonanie na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
2.
Wykonywanie czynności medycyny laboratoryjnej bez zgody, o której mowa w ust. 1, jest dopuszczalne, jeżeli konieczne jest niezwłoczne wykonanie badań diagnostycznych,
a ze względu na stan zdrowia lub wiek pacjent nie może wyrazić zgody i nie ma możliwości
porozumienia się z jego przedstawicielem ustawowym lub opiekunem faktycznym.
3.
Decyzję o wykonywaniu czynności medycyny laboratoryjnej w okolicznościach, o których
mowa w ust. 2, diagnosta laboratoryjny podejmuje na pisemne zlecenie lekarza lub lekarza
dentysty leczącego pacjenta, odnotowane w dokumentacji medycznej tego pacjenta.
Art. 24.
Diagnosta laboratoryjny jest obowiązany na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta:
1)
informować pacjenta o jego prawach określonych w tej ustawie;
2)
udzielać informacji o stanie zdrowia pacjenta, w zakresie udzielanych przez niego
świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z posiadanymi przez niego uprawnieniami;
3)
zachowywać w tajemnicy informacje związane z pacjentem, uzyskane od lekarza lub lekarza
dentysty leczącego pacjenta w związku z wykonywaniem zawodu.
Art. 25.
Diagnosta laboratoryjny bierze udział w postępowaniu diagnostycznym, profilaktycznym
i monitorowaniu terapii, w szczególności przez udokumentowany udział w procesie terapeutycznym,
współpracując z lekarzem lub lekarzem dentystą leczącym pacjenta, a w razie potrzeby
- z osobami wykonującymi inne zawody medyczne. Lekarz lub lekarz dentysta leczący
pacjenta decyduje o zakresie zleconych badań laboratoryjnych.
Art. 26.
1.
Diagnosta laboratoryjny jest obowiązany zgłaszać Prezesowi Urzędu Rejestracji Produktów
Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub podmiotowi odpowiedzialnemu
za wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu działania niepożądane produktu leczniczego.
2.
Diagnosta laboratoryjny jest obowiązany zgłosić:
1)
działanie niepożądane produktu leczniczego, zgodnie z art. 36d ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1977, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 2120 oraz z 2022 r. poz. 830, 974, 1095, 1344 i 1733.);
2)
poważny incydent, zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych
(Dz. U. poz. 974);
3)
niepożądany odczyn poszczepienny, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób
zakaźnych u ludzi
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1657).
Art. 27.
1.
Diagnosta laboratoryjny może odmówić wykonania czynności medycyny laboratoryjnej zleconej
przez lekarza lub lekarza dentystę leczącego pacjenta, jeżeli stwierdzi:
1)
nieprawidłowe przygotowanie pacjenta do badań laboratoryjnych;
2)
wystąpienie niezgodności otrzymanego materiału biologicznego z wymaganiami dotyczącymi
jego pobrania lub transportu;
3)
zagrożenie życia lub zdrowia pacjenta w wyniku wykonania czynności medycyny laboratoryjnej.
2.
Odmowę wykonania czynności medycyny laboratoryjnej zleconej przez lekarza lub lekarza
dentystę leczącego pacjenta diagnosta laboratoryjny uzasadnia na piśmie oraz powiadamia
o tym fakcie niezwłocznie swojego bezpośredniego przełożonego.
3.
Odmowę, o której mowa w ust. 2, odnotowuje się w dokumentacji medycznej pacjenta.
Art. 28.
Przepisy art. 22-27 mają zastosowanie również do osób uprawnionych do wykonywania
czynności medycyny laboratoryjnej w laboratorium.
Rozdział 5
Ustawiczny rozwój zawodowy diagnosty laboratoryjnego
Art. 29.
1.
Diagnosta laboratoryjny ma prawo i obowiązek ustawicznego rozwoju zawodowego przez
pogłębianie wiedzy i umiejętności zawodowych.
2.
Ustawiczny rozwój zawodowy może być realizowany przez doskonalenie zawodowe lub szkolenie
specjalizacyjne.
3.
Pracodawca ma obowiązek umożliwić diagnoście laboratoryjnemu ustawiczny rozwój zawodowy.
4.
Diagnoście laboratoryjnemu przysługuje urlop szkoleniowy w wymiarze do 6 dni roboczych
rocznie, płatny według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop
wypoczynkowy.
5.
Termin urlopu szkoleniowego jest uzgadniany każdorazowo z pracodawcą.
6.
Urlop szkoleniowy może zostać udzielony jednorazowo albo w częściach.
7.
Diagnosta laboratoryjny niezwłocznie przedstawia pracodawcy dokument poświadczający
udział w wybranej formie ustawicznego rozwoju zawodowego.
Art. 30.
1.
Konto w Systemie Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych, o którym mowa w
art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie
zdrowia
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1555), zwanym dalej „SMK”, zakłada w celu dokonywania czynności w tym systemie:
1)
diagnosta laboratoryjny;
2)
kierownik szkolenia specjalizacyjnego, zwany dalej „kierownikiem specjalizacji”;
3)
konsultant wojewódzki w ochronie zdrowia, o którym mowa w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia
(Dz. U. z 2019 r. poz. 886 oraz z 2022 r. poz. 974);
4)
konsultant krajowy w ochronie zdrowia, o którym mowa w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia;
5)
kierownik jednostki szkolącej lub osoba przez niego upoważniona.
2.
Warunkiem dokonywania przez osoby określone w ust. 1 czynności za pomocą SMK, jest
potwierdzenie tożsamości osoby, która konto założyła, i weryfikacja uprawnień tej
osoby.
3.
Potwierdzenia, o którym mowa w ust. 2, dokonuje się na podstawie wniosku o nadanie
uprawnień:
1)
opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem
osobistym lub
2)
potwierdzonego elektronicznie przez Krajową Radę w zakresie tożsamości osoby, która
konto założyła, na podstawie danych zawartych w rejestrze diagnostów.
4.
Weryfikacji uprawnień, o których mowa w ust. 2, dokonuje w stosunku do:
1)
diagnosty laboratoryjnego - Krajowa Rada;
2)
kierownika specjalizacji - właściwa jednostka szkoląca;
3)
konsultanta wojewódzkiego w ochronie zdrowia - właściwy miejscowo wojewoda;
4)
konsultanta krajowego w ochronie zdrowia - minister właściwy do spraw zdrowia;
5)
kierownika jednostki szkolącej lub osoby przez niego upoważnionej - właściwa jednostka
akredytowana do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego.
Art. 31.
1.
Diagnosta laboratoryjny uzyskuje tytuł specjalisty po odbyciu szkolenia specjalizacyjnego
ustalonego programem specjalizacji albo po uzyskaniu decyzji, o której mowa w art.
63 ust. 1, i zdaniu Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego Diagnostów Laboratoryjnych,
zwanego dalej „PESDL”.
2.
Organizatorem szkolenia specjalizacyjnego jest jednostka szkoląca, o której mowa w
art. 32 ust. 1.
3.
Szkolenie specjalizacyjne jest dofinansowane przez ministra właściwego do spraw zdrowia
w ramach środków budżetu państwa, których jest dysponentem, z uwzględnieniem konieczności
zapewnienia minimalnej liczby miejsc szkoleniowych dla diagnostów laboratoryjnych,
którzy mogą corocznie rozpocząć specjalizację dofinansowywaną z tych środków.
4.
W przypadku gdy dofinansowanie szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w ust. 3,
dotyczy osoby prowadzącej indywidualną lub grupową praktykę diagnostów laboratoryjnych,
dofinansowanie jest udzielane jako pomoc de minimis , zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania
art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis
(Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1, z późn. zm.)5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 215 z 07.07.2020,
str. 3..
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia na podstawie umowy zawartej z jednostką szkolącą,
o której mowa w art. 32 ust. 1, przekazuje dofinansowanie szkolenia specjalizacyjnego,
o którym mowa w ust. 3.
6.
W przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 5, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1710, 1812, 1933 i 2185).
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady oraz konsultanta
krajowego w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej lub w pokrewnej dziedzinie z
zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma konsultanta, ogłasza, w formie
obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia w terminie
do dnia 15 grudnia na rok następny:
1)
minimalną liczbę miejsc szkoleniowych w określonych dziedzinach medycyny laboratoryjnej,
2)
maksymalną kwotę dofinansowania jednego miejsca szkoleniowego dla specjalizacji rozpoczynanych
w danym roku,
3)
maksymalną kwotę, którą przeznacza się na szkolenie specjalizacyjne
- uwzględniając zapotrzebowanie na specjalistów z poszczególnych dziedzin oraz zapotrzebowanie
na osoby legitymujące się ukończoną specjalizacją.
8.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, tryb przyznawania
liczby dofinansowanych ze środków, o których mowa w ust. 3, miejsc szkoleniowych dla
poszczególnych jednostek szkolących, o których mowa w art. 32 ust. 1, uwzględniając
zapotrzebowanie na specjalistów z poszczególnych dziedzin medycyny laboratoryjnej
oraz zapotrzebowanie na osoby legitymujące się ukończoną specjalizacją.
Art. 32.
1.
Szkolenie specjalizacyjne realizują uczelnie, które prowadzą studia przygotowujące
do wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego, zwane dalej „jednostkami szkolącymi”,
po uzyskaniu akredytacji udzielonej przez dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia
Podyplomowego, zwanego dalej „CMKP”.
2.
Akredytacja może zostać udzielona uczelni, która:
1)
powołała kierownika jednostki szkolącej;
2)
powołała zespół do spraw kształcenia podyplomowego;
3)
podpisała promesy lub zawarła umowy na pełnienie obowiązków kierowników specjalizacji
z osobami posiadającymi tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej
lub decyzję, o której mowa w art. 63 ust. 1;
4)
spełnia standardy kształcenia określone w programie szkolenia specjalizacyjnego;
5)
prowadzi działalność w zakresie prowadzonego szkolenia specjalizacyjnego oraz realizuje
staże kierunkowe lub kursy specjalizacyjne określone programem szkolenia lub zawarła
porozumienia z innymi podmiotami o realizacji tych staży lub kursów, jeżeli uczelnia
nie może zapewnić ich odbywania w ramach swojej struktury organizacyjnej;
6)
prowadzi dokumentację związaną z przebiegiem szkolenia specjalizacyjnego;
7)
opracowała regulamin organizacyjny szkolenia specjalizacyjnego.
3.
Regulamin organizacyjny szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w ust. 2 pkt 7,
określa:
1)
maksymalną liczbę osób, które mogą zostać przyjęte na szkolenie specjalizacyjne;
2)
organizację szkolenia specjalizacyjnego, w tym harmonogram kursów specjalizacyjnych
i staży kierunkowych;
3)
szczegółowy zakres obowiązków kierowników specjalizacji, opiekunów staży kierunkowych,
wykładowców i innych osób prowadzących zajęcia;
4)
metody oceny wiedzy teoretycznej i nabytych umiejętności praktycznych;
5)
sposoby oceny organizacji i przebiegu szkolenia specjalizacyjnego przez osoby w nim
uczestniczące.
4.
Uczelnia zamierzająca prowadzić szkolenie specjalizacyjne składa do dyrektora CMKP,
za pomocą SMK, wniosek o udzielenie akredytacji, zwany dalej „wnioskiem o akredytację”,
opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem
osobistym kierownika jednostki szkolącej lub osoby przez niego upoważnionej.
5.
Wniosek o akredytację zawiera:
1)
nazwę i adres siedziby uczelni;
2)
dziedzinę specjalizacji, w której uczelnia zamierza prowadzić szkolenie specjalizacyjne;
3)
liczbę i kwalifikacje kadry dydaktycznej prowadzącej zajęcia teoretyczne i praktyczne
na kursie specjalizacyjnym;
4)
opis bazy dydaktycznej i warunków organizacyjnych właściwych dla danego szkolenia
specjalizacyjnego;
5)
plan realizacji programu szkolenia specjalizacyjnego w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej;
6)
oświadczenie o spełnieniu warunków niezbędnych do realizacji planu, o którym mowa
w pkt 5.
6.
Do wniosku o akredytację dołącza się:
1)
elektroniczną kopię statutu uczelni;
2)
informacje o dotychczasowym przebiegu prowadzonej przez uczelnię działalności;
3)
elektroniczną kopię dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, o których mowa
w ust. 2.
7.
W przypadku uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności dokumentu, o którym mowa
w ust. 6 pkt 1 lub 3, dyrektor CMKP może żądać od uczelni zamierzającej prowadzić
szkolenie specjalizacyjne, która złożyła wniosek o akredytację, przedłożenia do wglądu
jego papierowego oryginału.
8.
Wniosek o udzielenie akredytacji składa się najpóźniej na 4 miesiące przed planowanym
dniem rozpoczęcia przez uczelnię prowadzenia pierwszej edycji szkolenia specjalizacyjnego
w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej.
9.
W przypadku stwierdzenia braków formalnych wniosku o akredytację dyrektor CMKP wzywa
uczelnię do ich usunięcia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania przekazywanego
za pomocą SMK.
10.
Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 9, wniosek o akredytację pozostawia
się bez rozpoznania.
Art. 33.
1.
Dyrektor CMKP, w celu uzyskania opinii o spełnieniu przez podmiot warunków, o których
mowa w art. 32 ust. 2, powołuje zespół ekspertów.
2.
Zespół ekspertów, o którym mowa w ust. 1, składa się z:
1)
przedstawiciela stowarzyszenia będącego zgodnie z postanowieniami jego statutu towarzystwem
naukowym o zasięgu krajowym, właściwym dla danej dziedziny medycyny laboratoryjnej,
posiadającego tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej albo w
pokrewnej dziedzinie z zakresu medycyny lub legitymującego się dorobkiem naukowym
lub zawodowym w tej dziedzinie;
2)
dwóch ekspertów w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej, zgłoszonych przez konsultanta
krajowego w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej albo w pokrewnej dziedzinie z
zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma powołanego konsultanta krajowego;
3)
przedstawiciela Krajowej Rady.
3.
Zespół ekspertów, o którym mowa w ust. 1, opiniuje wnioski w miarę potrzeby, nie rzadziej
niż raz na kwartał, i przekazuje swoją opinię dyrektorowi CMKP niezwłocznie po jej
sporządzeniu, jednak nie później niż w terminie 7 dni od dnia jej sporządzenia. Wnioski
mogą być opiniowane w trybie obiegowym, z użyciem dostępnych systemów teleinformatycznych
lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
4.
Dyrektor CMKP:
1)
dokonuje, w drodze decyzji, wpisu uczelni, o której mowa w art. 32 ust. 1, na prowadzoną
przez siebie, za pomocą SMK, listę jednostek szkolących wraz z określeniem maksymalnej
liczby miejsc szkoleniowych w zakresie danego szkolenia specjalizacyjnego dla osób
mogących odbywać szkolenie specjalizacyjne, na okres 5 lat, w przypadku gdy opinia
zespołu ekspertów, o którym mowa w ust. 1, jest pozytywna, albo
2)
odmawia, w drodze decyzji, wpisu uczelni, o której mowa w art. 32 ust. 1, na prowadzoną
przez siebie, za pomocą SMK, listę jednostek szkolących, w przypadku gdy opinia zespołu
ekspertów, o którym mowa w ust. 1, jest negatywna.
5.
Decyzja dyrektora CMKP jest ostateczna.
6.
Dyrektor CMKP występuje do jednostki szkolącej na 6 miesięcy przed dniem upływu okresu,
o którym mowa w ust. 4 pkt 1, o weryfikację posiadanej przez nią akredytacji, mając
na względzie konieczność zapewnienia diagnostom laboratoryjnym ciągłości szkolenia
specjalizacyjnego w tej jednostce. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio.
Art. 34.
1.
Dyrektor CMKP ogłasza i aktualizuje na swojej stronie internetowej oraz w SMK listę
jednostek szkolących posiadających akredytację.
2.
W przypadku gdy jednostka szkoląca przestała spełniać warunki niezbędne do uzyskania
akredytacji do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego, powiadamia o tym niezwłocznie
właściwego wojewodę i dyrektora CMKP.
Art. 35.
1.
Dyrektor CMKP, w drodze decyzji, skreśla z listy jednostek szkolących jednostkę, która:
1)
nie realizuje programu szkolenia specjalizacyjnego lub
2)
nie przestrzega standardów kształcenia, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 4, lub
3)
przestała spełniać warunki niezbędne do uzyskania akredytacji do prowadzenia szkolenia
specjalizacyjnego, lub
4)
nie prowadzi szkolenia specjalizacyjnego.
2.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do
spraw zdrowia.
Art. 36.
1.
Nadzór nad prowadzeniem szkolenia specjalizacyjnego sprawuje minister właściwy do
spraw zdrowia za pośrednictwem dyrektora CMKP.
2.
W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, dyrektor CMKP jest uprawniony do:
1)
kontroli jednostki szkolącej;
2)
żądania przedstawienia dokumentacji i wyjaśnień dotyczących prowadzonego szkolenia
specjalizacyjnego;
3)
wydawania zaleceń dotyczących usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Art. 37.
1.
Kontrola realizacji szkolenia specjalizacyjnego jest prowadzona przez zespół kontrolny
powoływany przez dyrektora CMKP. W skład zespołu kontrolnego mogą wchodzić, poza pracownikami
CMKP:
1)
konsultant krajowy w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej albo w pokrewnej dziedzinie
z zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma powołanego konsultanta krajowego;
2)
przedstawiciel stowarzyszenia będącego zgodnie z postanowieniami jego statutu towarzystwem
naukowym o zasięgu krajowym, właściwym dla danej dziedziny medycyny laboratoryjnej,
posiadający tytuł specjalisty w tej dziedzinie lub legitymujący się dorobkiem naukowym
lub zawodowym w tej dziedzinie;
3)
osoby posiadające tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej lub
legitymujące się dorobkiem naukowym lub zawodowym w tej dziedzinie zgłoszone przez
konsultanta krajowego w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej albo w pokrewnej
dziedzinie z zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma powołanego konsultanta
krajowego;
4)
przedstawiciel właściwego miejscowo wojewody;
5)
przedstawiciel Krajowej Rady, który posiada tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny
laboratoryjnej albo w pokrewnej dziedzinie z zakresu medycyny lub legitymuje się dorobkiem
naukowym lub zawodowym w tej dziedzinie.
2.
Zespół kontrolny składa się z co najmniej 3 osób, o których mowa w ust. 1.
3.
Zespół kontrolny po okazaniu upoważnień udzielonych przez dyrektora CMKP ma prawo
do:
1)
wstępu do pomieszczeń dydaktycznych;
2)
udziału w zajęciach w charakterze obserwatora;
3)
wglądu do dokumentacji związanej z przebiegiem szkolenia specjalizacyjnego prowadzonej
przez jednostkę szkolącą;
4)
żądania od kierownika kontrolowanej jednostki szkolącej ustnych i pisemnych wyjaśnień;
5)
badania opinii uczestników szkolenia specjalizacyjnego i kadry dydaktycznej.
4.
Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządza się protokół, który zawiera:
1)
nazwę i adres siedziby jednostki szkolącej;
2)
miejsce odbywania szkolenia specjalizacyjnego;
3)
datę rozpoczęcia i zakończenia czynności kontrolnych;
4)
imię (imiona) i nazwisko osoby wykonującej czynności kontrolne;
5)
opis stanu faktycznego;
6)
opis stwierdzonych nieprawidłowości albo informację o braku zastrzeżeń;
7)
wnioski osób wykonujących czynności kontrolne;
8)
w przypadku odmowy podpisania protokołu przez kierownika kontrolowanej jednostki szkolącej
- informację o takiej odmowie;
9)
datę i miejsce sporządzenia protokołu.
5.
Protokół podpisują osoby wykonujące czynności kontrolne oraz kierownik kontrolowanej
jednostki szkolącej.
6.
Protokół sporządza się w dwóch egzemplarzach, z których jeden jest przekazywany kierownikowi
kontrolowanej jednostki szkolącej.
7.
Kierownik kontrolowanej jednostki szkolącej, w terminie 7 dni od dnia otrzymania protokołu,
ma prawo do wniesienia pisemnie umotywowanych zastrzeżeń co do treści protokołu oraz
co do sposobu wykonywania czynności kontrolnych. Osoby wykonujące czynności kontrolne
są obowiązane zbadać zasadność wniesionych zastrzeżeń i w razie potwierdzenia ich
zasadności uzupełnić protokół w terminie 14 dni od dnia otrzymania zastrzeżeń.
8.
W razie nieuwzględnienia w całości albo w części zastrzeżeń, o których mowa w ust.
7, zespół kontrolny przekazuje na piśmie swoje stanowisko kierownikowi kontrolowanej
jednostki szkolącej.
9.
Dyrektor CMKP przekazuje kierownikowi kontrolowanej jednostki szkolącej zalecenia
pokontrolne dotyczące stwierdzenia nieprawidłowości w trakcie kontroli i zobowiązuje
go do usunięcia tych nieprawidłowości w wyznaczonym przez niego terminie. Kopię pisma
z zaleceniami pokontrolnymi dyrektor CMKP przekazuje do wiadomości konsultantowi krajowemu
właściwemu w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej albo w pokrewnej dziedzinie
z zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma powołanego konsultanta krajowego,
i właściwemu konsultantowi wojewódzkiemu w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej
albo w pokrewnej dziedzinie z zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma powołanego
konsultanta wojewódzkiego.
10.
W przypadku niezrealizowania w określonym terminie zaleceń pokontrolnych dyrektor
CMKP wydaje decyzję, o której mowa w art. 35 ust. 1. Od decyzji tej przysługuje odwołanie
do ministra właściwego do spraw zdrowia.
11.
Osobom wykonującym czynności kontrolne przysługuje:
1)
wynagrodzenie za wykonanie czynności kontrolnych w kwocie nie wyższej niż 300 zł;
2)
zwrot kosztów przejazdu, w wysokości i na warunkach określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 775§ 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1510, 1700 i 2140), przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju;
3)
zwolnienie od pracy w dniach wykonywania czynności kontrolnych bez zachowania prawa
do wynagrodzenia.
Art. 38.
1.
Program szkolenia specjalizacyjnego zawiera:
1)
założenia organizacyjno-programowe, określające:
a)
cele szkolenia,
b)
uzyskane kompetencje zawodowe,
c)
sposób organizacji szkolenia specjalizacyjnego;
2)
okres szkolenia specjalizacyjnego, w tym liczbę godzin stażu podstawowego;
3)
szczegółowy zakres wymaganej wiedzy teoretycznej i wykaz umiejętności praktycznych
będących przedmiotem szkolenia specjalizacyjnego;
4)
moduły szkolenia specjalizacyjnego oraz formy i metody kształcenia stosowane w ramach
modułów, w tym:
a)
kursy obejmujące szczegółowy zakres wiedzy teoretycznej i umiejętności praktycznych
będących przedmiotem kursu oraz ich wymiar godzinowy, w tym kurs w zakresie prawa
medycznego oraz kursy, które mogą być realizowane z wykorzystaniem metod i technik
kształcenia na odległość,
b)
staże kierunkowe obejmujące określony zakres wymaganych umiejętności praktycznych
będących przedmiotem stażu kierunkowego oraz miejsce, liczbę godzin i sposób zaliczenia
poszczególnych staży kierunkowych;
5)
formy i metody samokształcenia, w tym przygotowanie opracowań teoretycznych, pracy
poglądowej lub pracy oryginalnej, których temat odpowiada programowi z zakresu danego
szkolenia specjalizacyjnego;
6)
metody oceny wiedzy teoretycznej i nabytych umiejętności praktycznych, w tym:
a)
kolokwium z zakresu wiedzy teoretycznej objętej programem danego modułu,
b)
sprawdzian z zakresu programu kursu,
c)
kolokwium z zakresu wiedzy teoretycznej i sprawdzian umiejętności praktycznych objętych
programem stażu kierunkowego,
d)
ocenę złożonych opracowań teoretycznych, pracy poglądowej lub pracy oryginalnej, o
których mowa w pkt 5.
2.
Program, o którym mowa w ust. 1, określa ponadto standardy kształcenia w danym szkoleniu
specjalizacyjnym, z uwzględnieniem danych dotyczących:
1)
liczby i kwalifikacji kadry dydaktycznej;
2)
bazy dydaktycznej do realizacji programu kursów i staży kierunkowych;
3)
sposobu realizacji programu szkolenia specjalizacyjnego, w tym oceny wiedzy teoretycznej
i umiejętności praktycznych;
4)
wewnętrznego systemu oceny jakości kształcenia.
3.
Osoba posiadająca odpowiednią specjalizację I stopnia, określoną w przepisach wydanych
na podstawie art. 30zb ustawy uchylanej w art. 165, może uzyskać tytuł specjalisty
w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej po ukończeniu uzupełniającego szkolenia
specjalizacyjnego. Szkolenie uzupełniające jest prowadzone zgodnie z uzupełniającym
programem szkolenia specjalizacyjnego, który jest dostosowany do zakresu wiedzy teoretycznej
i umiejętności praktycznych nieobjętych programem specjalizacji wskazanej w zdaniu
pierwszym. Do programu szkolenia uzupełniającego stosuje się odpowiednio przepisy
ust. 1 i 2.
4.
Program szkolenia specjalizacyjnego oraz program uzupełniającego szkolenia specjalizacyjnego,
o którym mowa w ust. 3, opracowuje zespół ekspertów powołany przez dyrektora CMKP.
5.
W skład zespołu ekspertów, o którym mowa w ust. 4, wchodzą:
1)
konsultant krajowy w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej albo w pokrewnej dziedzinie
z zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma powołanego konsultanta krajowego;
2)
przedstawiciel stowarzyszenia będącego zgodnie z postanowieniami jego statutu towarzystwem
naukowym o zasięgu krajowym, zrzeszającego specjalistów w danej dziedzinie medycyny
laboratoryjnej, który posiada tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej
albo w pokrewnej dziedzinie z zakresu medycyny lub legitymujący się dorobkiem naukowym
lub zawodowym w tej dziedzinie;
3)
przedstawiciel Krajowej Rady, który posiada tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny
laboratoryjnej albo w pokrewnej dziedzinie z zakresu medycyny lub legitymujący się
dorobkiem naukowym lub zawodowym w tej dziedzinie;
4)
dwie osoby posiadające tytuł specjalisty w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej
lub legitymujące się dorobkiem naukowym lub zawodowym w tej dziedzinie zgłoszone przez
konsultanta krajowego w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej albo w pokrewnej
dziedzinie z zakresu medycyny, jeżeli w danej dziedzinie nie ma powołanego konsultanta
krajowego.
6.
Opracowany przez zespół ekspertów, o którym mowa w ust. 4, i zredagowany przez CMKP
program szkolenia specjalizacyjnego oraz program szkolenia specjalizacyjnego uzupełniającego,
o którym mowa w ust. 3, zatwierdza minister właściwy do spraw zdrowia.
7.
Dyrektor CMKP ogłasza program szkolenia specjalizacyjnego oraz program szkolenia specjalizacyjnego
uzupełniającego, o którym mowa w ust. 3, zatwierdzone przez ministra właściwego do
spraw zdrowia na swojej stronie internetowej oraz za pomocą SMK.
8.
Program szkolenia specjalizacyjnego oraz program szkolenia specjalizacyjnego uzupełniającego,
o którym mowa w ust. 3, są aktualizowane przez zespół ekspertów, o którym mowa w ust.
4, zgodnie z postępem wiedzy, jednak nie rzadziej niż co 5 lat.
Art. 39.
1.
Jednostka szkoląca, co najmniej 2 miesiące przed wyznaczonym terminem postępowania
kwalifikacyjnego, przekazuje do wojewody, za pomocą SMK, informację o kosztach szkolenia
specjalizacyjnego w danej dziedzinie medycyny laboratoryjnej na jedną osobę oraz informację
o liczbie wolnych miejsc przyznanych na dane postępowanie w danej dziedzinie medycyny
laboratoryjnej.
2.
Wojewoda na podstawie informacji przekazanych przez jednostkę szkolącą ogłasza, za
pomocą SMK, listę miejsc szkoleniowych w poszczególnych dziedzinach w danym postępowaniu,
co najmniej na miesiąc przed terminem danego postępowania kwalifikacyjnego.
Art. 40.
1.
Szkolenie specjalizacyjne może rozpocząć diagnosta laboratoryjny, który spełnia łącznie
następujące warunki:
1)
złożył wniosek o rozpoczęcie szkolenia specjalizacyjnego w wybranej dziedzinie, zwany
dalej „wnioskiem”;
2)
posiada prawo wykonywania zawodu diagnosty laboratoryjnego;
3)
został zakwalifikowany do odbycia szkolenia specjalizacyjnego w postępowaniu kwalifikacyjnym.
2.
Diagnosta …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.