📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 11 sierpnia 2021 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Organizacja Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 3 - Uprawnienia funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 4 - Czynności kontrolne funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 5 - Służba funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 6 - Obowiązki i prawa oraz uposażenie funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 7 - Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1921), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień
publicznych
(Dz. U. poz. 2020),
2)
ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia
służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o
zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1610),
3)
ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 11 sierpnia 2021 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 109 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo
zamówień publicznych
(Dz. U. poz. 2020), który stanowi:
„
Art. 109.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., z wyjątkiem:
1)
art. 85 pkt 5, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 88, który wchodzi w życie z dniem 1 marca 2020 r.
”
;
2)
art. 9 ust. 3, art. 22 ust. 3, art. 39, art. 43, art. 47 i art. 48 ustawy z dnia 14
sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych
nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o
Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1610), które stanowią:
Art. 9.
„3. Przepis art. 96 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy
przysługujący za okres od dnia 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu
pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za
rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego
lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada
2018 r.
”
Art. 22.
„3. Do przewinień dyscyplinarnych popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe o przedawnieniu.
”
„
Art. 39.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie:
1)
art. 96 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych
przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy zmienianej w art.
1,
2)
art. 139 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia
wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 139 ustawy
zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
3)
art. 62 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia
wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 62 ustawy
zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
4)
art. 91 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc
do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 91
ust. 2 ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
5)
art. 28 ust. 14, art. 37 ust. 2, art. 57a ust. 12, art. 61 ust. 6 i 9 i art. 88 ust.
5 ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia wejścia
w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 28 ust. 14, art.
37 ust. 2, art. 57a ust. 12, art. 61 ust. 5 i 9 i art. 88 ust. 5 ustawy zmienianej
w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
6)
art. 87 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc
do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 87
ust. 1 ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
7)
art. 245 ustawy zmienianej w art. 7 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia
wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 245 ustawy
zmienianej w art. 7 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą
- nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 43.
1.
W latach 2020-2029 maksymalny limit wydatków Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego
będących skutkiem finansowym wejścia w życie niniejszej ustawy wynosi 24 320 tys.
zł, w tym w:
1)
2020 r. - 2 750 tys. zł;
2)
2021 r. - 2 170 tys. zł;
3)
2022 r. - 2 220 tys. zł;
4)
2023 r. - 2 280 tys. zł;
5)
2024 r. - 2 330 tys. zł;
6)
2025 r. - 2 390 tys. zł;
7)
2026 r. - 2 450 tys. zł;
8)
2027 r. - 2 510 tys. zł;
9)
2028 r. - 2 580 tys. zł;
10)
2029 r. - 2 640 tys. zł.
2.
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego monitoruje wykorzystanie limitu wydatków,
o których mowa w ust. 1, i dokonuje oceny wykorzystania tego limitu według stanu co
najmniej na koniec półrocza i na koniec każdego roku kalendarzowego według stanu na
dzień 20 listopada danego roku.
3.
W przypadku zagrożenia przekroczeniem lub przekroczenia przyjętego na dany rok budżetowy
maksymalnego limitu wydatków, o których mowa w ust. 1, o 25% stosuje się mechanizm
korygujący polegający na zmniejszeniu wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym
niniejszej ustawy.
4.
Organem właściwym do wdrożenia mechanizmu korygującego, o którym mowa w ust. 3, jest
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
”
„
Art. 47.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do
spraw finansów publicznych, może dokonywać przeniesień wydatków budżetowych między
częściami, działami, rozdziałami i paragrafami klasyfikacji wydatków budżetu państwa
w celu wykonania niniejszej ustawy.
2.
Minister Sprawiedliwości, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw finansów
publicznych, może dokonywać przeniesień wydatków budżetowych między działami, rozdziałami
i paragrafami klasyfikacji wydatków budżetu państwa w celu wykonania niniejszej ustawy.
Art. 48.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2020 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1-3, które wchodzą w życie z dniem 30 listopada 2020 r.;
2)
art. 2 pkt 37-52 oraz art. 27-38, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.
”
;
3)
odnośnika nr 1 oraz art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 29 października
2019 r. pod numerem 2019/533/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania
krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych
(Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r.
ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych
oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
(Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).
”
„
Art. 166.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 5 października 2021 r., z wyjątkiem:
1)
art. 145 i art. 146, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 80, art. 115, art. 144 i art. 161, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od
dnia ogłoszenia;
3)
art. 96 pkt 18, art. 130, art. 134, art. 149 ust. 1 oraz art. 150, które wchodzą w
życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
4)
art. 38 ust. 6, art. 50, art. 52 ust. 5-7, art. 54 ust. 1-5 oraz art. 57 ust. 4, które
wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
5)
art. 9 ust. 1 pkt 1-8, art. 11 pkt 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 28 pkt
2 lit. b i c, art. 31, art. 83 oraz art. 141, które wchodzą w życie z dniem 5 lipca
2022 r.;
6)
art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt 5, który
wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
7)
art. 58 ust. 1 pkt 4 i art. 63, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2022 r.;
8)
art. 126 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
9)
art. 9 ust. 1 pkt 9, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r.;
10)
art. 82 pkt 2, w zakresie dodawanego art. 100b, i art. 159, które wchodzą w życie
z dniem 1 października 2028 r.;
11)
art. 82 pkt 1, 2, w zakresie dodawanego art. 100a, i pkt 3-21, art. 93, art. 96 pkt
1-17 i 19, art. 105 oraz art. 162, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2029 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Tworzy się Centralne Biuro Antykorupcyjne, zwane dalej „CBA”, jako służbę specjalną
do spraw zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w
instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej
w interesy ekonomiczne państwa.
2.
Nazwa Centralne Biuro Antykorupcyjne i jej skrót „CBA” przysługuje wyłącznie Centralnemu
Biuru Antykorupcyjnemu.
3.
(utracił moc)1)Z dniem 3 lipca 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca
2009 r. sygn. akt K 54/07 (Dz. U. poz. 880).
3a.
Korupcją, w rozumieniu ustawy, jest czyn:
1)
polegający na obiecywaniu, proponowaniu lub wręczaniu przez jakąkolwiek osobę, bezpośrednio
lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści osobie pełniącej funkcję publiczną
dla niej samej lub dla jakiejkolwiek innej osoby, w zamian za działanie lub zaniechanie
działania w wykonywaniu jej funkcji;
2)
polegający na żądaniu lub przyjmowaniu przez osobę pełniącą funkcję publiczną bezpośrednio,
lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści, dla niej samej lub dla jakiejkolwiek
innej osoby, lub przyjmowaniu propozycji lub obietnicy takich korzyści, w zamian za
działanie lub zaniechanie działania w wykonywaniu jej funkcji;
3)
popełniany w toku działalności gospodarczej, obejmującej realizację zobowiązań względem
władzy (instytucji) publicznej, polegający na obiecywaniu, proponowaniu lub wręczaniu,
bezpośrednio lub pośrednio, osobie kierującej jednostką niezaliczaną do sektora finansów
publicznych lub pracującej w jakimkolwiek charakterze na rzecz takiej jednostki, jakichkolwiek
nienależnych korzyści, dla niej samej lub na rzecz jakiejkolwiek innej osoby, w zamian
za działanie lub zaniechanie działania, które narusza jej obowiązki i stanowi społecznie
szkodliwe odwzajemnienie;
4)
popełniany w toku działalności gospodarczej obejmującej realizację zobowiązań względem
władzy (instytucji) publicznej, polegający na żądaniu lub przyjmowaniu bezpośrednio
lub pośrednio przez osobę kierującą jednostką niezaliczaną do sektora finansów publicznych
lub pracującą w jakimkolwiek charakterze na rzecz takiej jednostki, jakichkolwiek
nienależnych korzyści lub przyjmowaniu propozycji lub obietnicy takich korzyści dla
niej samej lub dla jakiejkolwiek innej osoby, w zamian za działanie lub zaniechanie
działania, które narusza jej obowiązki i stanowi społecznie szkodliwe odwzajemnienie.
4.
Działalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa, w rozumieniu ustawy, jest każde
zachowanie mogące spowodować w mieniu:
1)
jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych,
2)
jednostki niezaliczanej do sektora finansów publicznych otrzymującej środki publiczne,
3)
przedsiębiorcy z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego
- znaczną szkodę w rozumieniu art. 115 § 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517 oraz z 2021 r. poz. 1023).
Art. 2.
1.
Do zadań CBA, w zakresie właściwości określonej w art. 1 ust. 1, należy:
1)
rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw przeciwko:
a)
działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, określonych w art. 228-231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, a także o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności
gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2399),
b)
wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 232, art. 233, art. 234, art. 235, art.
236 § 1 i art. 239 § 1, wyborom i referendum, określonych w art. 250a, porządkowi
publicznemu, określonych w art. 258, wiarygodności dokumentów, określonych w art.
270-273 i art. 277a § 1, mieniu, określonych w art. 286, obrotowi gospodarczemu, określonych
w art. 296-297, art. 299 i art. 305, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
określonych w art. 310 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, a także o których mowa w art. 586-592 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 i 2320) oraz określonych w art. 179-183 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2021 r. poz. 328, 355 i 680), jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne
państwa,
c)
finansowaniu partii politycznych, określonych w art. 49d i 49f ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 580 oraz z 2021 r. poz. 1407), jeżeli pozostają w związku z korupcją,
d)
obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji i subwencji, określonych w rozdziale 6 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
(Dz. U. z 2021 r. poz. 408 i 694), jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne
państwa,
e)
zasadom rywalizacji sportowej, określonych w art. 46-48 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1133),
f)
obrotowi lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobami
medycznymi określonymi w art. 54 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 523 i 1292)
- oraz ściganie ich sprawców;
1a)
ujawnianie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa
w pkt 1;
2)
ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej
przez osoby pełniące funkcje publiczne;
3)
dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem
Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych
(Dz. U. poz. 255, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r. poz. 331, z 1993 r.
poz. 67 i 647, z 2001 r. poz. 24, z 2005 r. poz. 1398 oraz z 2006 r. poz. 708.);
4)
ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania
i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji i komercjalizacji, wsparcia finansowego,
udzielania zamówień publicznych, rozporządzania mieniem jednostek lub przedsiębiorców,
o których mowa w art. 1 ust. 4 oraz przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych
i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji kredytowych;
4a)
kontrola prawidłowości realizacji umów dotyczących partnerstwa publiczno-prywatnego;
5)
kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu
działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne, o których mowa w art. 115 § 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, składanych na podstawie odrębnych przepisów;
6)
prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej zjawisk występujących w obszarze
właściwości CBA oraz przedstawianie w tym zakresie informacji Prezesowi Rady Ministrów,
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi oraz Senatowi;
7)
podejmowanie innych działań określonych w odrębnych ustawach i umowach międzynarodowych.
2.
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego w celu realizacji zadań CBA może podejmować
współpracę z właściwymi organami i służbami innych państw oraz z organizacjami międzynarodowymi.
2a.
Podjęcie współpracy, o której mowa w ust. 2, może nastąpić po uzyskaniu zgody Prezesa
Rady Ministrów.
3.
CBA może prowadzić postępowanie przygotowawcze obejmując wszystkie czyny ujawnione
w jego przebiegu, jeżeli pozostają w związku podmiotowym lub przedmiotowym z czynem
stanowiącym podstawę jego wszczęcia.
4.
Działalność CBA poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej może być prowadzona w związku
z jego działalnością na terytorium państwa wyłącznie w zakresie realizacji zadań określonych
w ust. 1 pkt 1.
Art. 3.
Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz instytucje państwowe
są obowiązane, w zakresie swojego działania, do współpracy z CBA, a w szczególności
udzielania pomocy w realizacji zadań CBA.
Art. 3a3)Dodany przez art. 108 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135), która wejdzie w życie z dniem 5 października
2021 r..
Obowiązku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego
doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 72, 802, 1135 i 1163), nie stosuje się:
1)
w sprawach dotyczących przyjęcia do służby albo pracy w CBA;
2)
w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy CBA;
3)
w sprawach wynikających ze stosunku pracy pracowników CBA;
4)
w sprawach wynikających ze stosunku służbowego byłych funkcjonariuszy CBA;
5)
w sprawach wynikających ze stosunku pracy byłych pracowników CBA;
6)
jeżeli doręczenie korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego
doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej mogłoby wpłynąć negatywnie
na sposób realizacji zadań CBA.
Art. 4.
1.
Działalność CBA jest finansowana z budżetu państwa.
2.
Koszty realizacji zadań CBA, w zakresie których - ze względu na wyłączenie ich jawności
- nie mogą być stosowane przepisy o finansach publicznych, rachunkowości i zamówieniach
publicznych, są finansowane z utworzonego na ten cel funduszu operacyjnego.
3.
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego określi, w drodze zarządzenia, stanowiące
informacje niejawne szczegółowe zasady tworzenia funduszu operacyjnego, o którym mowa
w ust. 2, oraz gospodarowania tym funduszem.
Rozdział 2
Organizacja Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Art. 5.
1.
CBA kieruje Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zwany dalej „Szefem CBA”.
2.
Szef CBA jest centralnym organem administracji rządowej nadzorowanym przez Prezesa
Rady Ministrów, działającym przy pomocy CBA, które jest urzędem administracji rządowej.
2a.
Działalność Szefa CBA podlega kontroli Sejmu.
3.
Prezes Rady Ministrów lub wyznaczony przez niego członek Rady Ministrów koordynuje
działalność CBA, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego.
Art. 6.
1.
Szefa CBA powołuje na czteroletnią kadencję i odwołuje Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu
opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kolegium do Spraw Służb Specjalnych oraz
Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
2.
Ponowne powołanie na Szefa CBA może nastąpić tylko raz. Szef CBA pełni obowiązki do
dnia powołania jego następcy.
3.
Kadencja Szefa CBA wygasa w przypadku jego śmierci lub odwołania.
4.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek Szefa CBA, powołuje i odwołuje zastępców Szefa CBA
po zasięgnięciu opinii Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
Art. 7.
1.
Szefem CBA lub zastępcą Szefa CBA może być osoba, która:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
wykazuje nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną;
4)
nie była skazana za przestępstwo popełnione umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego
lub przestępstwo skarbowe;
5)
spełnia wymagania określone w przepisach o ochronie informacji niejawnych w zakresie
dostępu do informacji niejawnych o klauzuli tajności „ściśle tajne”;
6)
posiada wyższe wykształcenie;
7)
nie pełniła służby zawodowej, nie pracowała i nie była współpracownikiem organów bezpieczeństwa
państwa, wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
(Dz. U. z 2021 r. poz. 177), ani też nie była sędzią, który orzekając uchybił godności urzędu, sprzeniewierzając
się niezawisłości sędziowskiej.
2.
Funkcji Szefa CBA lub zastępcy Szefa CBA nie można łączyć z inną funkcją publiczną.
3.
Szef CBA lub zastępca Szefa CBA nie może pozostawać w stosunku pracy z innym pracodawcą
oraz podejmować innego zajęcia zarobkowego poza służbą.
4.
Szef CBA lub zastępca Szefa CBA nie może być członkiem partii politycznej ani uczestniczyć
w działalności tej partii lub na jej rzecz.
Art. 8.
Odwołanie Szefa CBA z zajmowanego stanowiska następuje w przypadku:
1)
rezygnacji z zajmowanego stanowiska;
2)
niespełniania któregokolwiek z warunków określonych w art. 7;
3)
niewykonywania obowiązków z powodu choroby trwającej nieprzerwanie ponad 3 miesiące.
Art. 9.
W przypadku zwolnienia stanowiska Szefa CBA lub czasowej niemożności sprawowania przez
niego funkcji, Prezes Rady Ministrów może powierzyć pełnienie obowiązków Szefa, na
czas nie dłuższy niż 3 miesiące, jego zastępcy lub innej osobie, która spełnia warunki
określone w art. 7.
Art. 10.
1.
Szef CBA kieruje CBA bezpośrednio lub przez swoich zastępców.
2.
Szef CBA może upoważnić podległych funkcjonariuszy do załatwiania spraw w jego imieniu
w określonym zakresie, z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 19 i art. 23, a także
art. 17, z wyłączeniem upoważnienia dla zastępcy Szefa CBA w zakresie określonym w
art. 17 ust. 9a.
3.
Szef CBA, w drodze zarządzenia, określa sposoby, metody i formy wykonywania zadań
przez CBA.
Art. 11.
1.
Prezes Rady Ministrów nadaje CBA, w drodze zarządzenia, statut, który określa jego
organizację wewnętrzną.
2.
Szef CBA, w drodze zarządzeń, nadaje regulaminy organizacyjne jednostkom organizacyjnym
CBA, w których określa ich strukturę wewnętrzną i szczegółowe zadania.
3.
Szef CBA określi, w drodze zarządzenia, formy i tryb szkolenia funkcjonariuszy CBA.
4.
Szef CBA może tworzyć zespoły o charakterze stałym lub doraźnym, określając ich nazwę,
skład osobowy oraz szczegółowy zakres i tryb działania.
Art. 12.
1.
Prezes Rady Ministrów określa kierunki działania CBA w drodze wytycznych.
2.
Szef CBA, najpóźniej na 2 miesiące przed końcem roku kalendarzowego, przedstawia Prezesowi
Rady Ministrów do zatwierdzenia roczny plan działania CBA na rok następny.
3.
Szef CBA przedstawia corocznie do dnia 31 marca Prezesowi Rady Ministrów oraz Sejmowej
Komisji do Spraw Służb Specjalnych sprawozdanie z działalności CBA za poprzedni rok
kalendarzowy.
4.
Szef CBA przedstawia corocznie do dnia 31 marca Sejmowi oraz Senatowi informację o
wynikach działalności CBA, z wyjątkiem informacji, do których stosuje się przepisy
o ochronie informacji niejawnych.
Rozdział 3
Uprawnienia funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Art. 13.
1.
W granicach zadań, o których mowa w art. 2, funkcjonariusze CBA wykonują:
1)
czynności operacyjno-rozpoznawcze w celu zapobiegania popełnieniu przestępstw, ich
rozpoznania i wykrywania oraz - jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia
przestępstwa - czynności dochodzeniowo-śledcze w celu ścigania sprawców przestępstw;
2)
czynności kontrolne w celu ujawniania przypadków korupcji w instytucjach państwowych
i samorządzie terytorialnym oraz nadużyć osób pełniących funkcje publiczne, a także
działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa;
3)
czynności operacyjno-rozpoznawcze i analityczno-informacyjne w celu uzyskiwania i
przetwarzania informacji istotnych dla zwalczania korupcji w instytucjach państwowych
i samorządzie terytorialnym oraz działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.
2.
CBA wykonuje również czynności na polecenie sądu lub prokuratora w zakresie określonym
w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2021 r. poz. 534 i 1023) oraz ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. z 2021 r. poz. 53, 472 i 1236).
3.
Funkcjonariusze CBA wykonują czynności tylko w zakresie właściwości CBA i w tym zakresie
przysługują im uprawnienia procesowe Policji, wynikające z przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
4.
Funkcjonariusze CBA podczas wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, mają
obowiązek poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka
niezależnie od jego narodowości, pochodzenia, sytuacji społecznej, przekonań politycznych
lub religijnych albo światopoglądowych.
Art. 14.
1.
Funkcjonariusze CBA, wykonując czynności służące realizacji zadań, o których mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 1, mają prawo:
1)
wydawania osobom poleceń określonego zachowania się w granicach niezbędnych do wykonania
czynności określonych w pkt 2-5a lub wykonywania innych czynności służbowych podejmowanych
w zakresie i w celu realizacji ustawowych zadań CBA lub w celu uniknięcia bezpośredniego
zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia, gdy jest to niezbędne do sprawnego i zgodnego
z prawem wykonywania tych czynności albo uniknięcia zatarcia śladów przestępstwa;
2)
legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości;
3)
zatrzymywania osób w trybie i w przypadkach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego;
4)
przeszukiwania osób i pomieszczeń w trybie i w przypadkach określonych w przepisach
Kodeksu postępowania karnego;
5)
dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania
ładunków w portach i na dworcach lub innych miejscach odprawy podróżnych lub bagażu
oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego, w razie istnienia uzasadnionego
podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary lub w związku z realizacją
zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1-2 i 7;
5a)
dokonywania sprawdzenia prewencyjnego na zasadach i w sposób określony w art. 30a;
6)
obserwowania i rejestrowania, przy użyciu środków technicznych, obrazu zdarzeń w miejscach
publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom w trakcie wykonywania czynności
operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych na podstawie ustawy;
7)
żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej
i samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie
użyteczności publicznej; wymienione instytucje, organy i przedsiębiorcy są obowiązani,
w zakresie swojego działania, do udzielenia nieodpłatnie tej pomocy, w ramach obowiązujących
przepisów prawa;
8)
zwracania się o niezbędną pomoc do innych niż wymienieni w pkt 7 przedsiębiorców,
jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych, jak również zwracania się do
każdej osoby o udzielenie pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa.
2.
Osobie zatrzymanej lub wobec której dokonano przeszukania, przysługują uprawnienia
odpowiednio osoby zatrzymanej lub osoby, której prawa zostały naruszone, przewidziane
w przepisach Kodeksu postępowania karnego.
3.
Zatrzymanie osoby może być zastosowane tylko wówczas, gdy inne środki okazały się
bezcelowe lub nieskuteczne.
4.
Osoba zatrzymana może być okazywana, fotografowana lub daktyloskopowana tylko wtedy,
gdy jej tożsamości nie można ustalić w inny sposób.
5.
Osobę zatrzymaną należy niezwłocznie poddać, w przypadku uzasadnionej potrzeby, badaniu
lekarskiemu lub udzielić jej pierwszej pomocy medycznej.
6.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, powinny być wykonywane w sposób możliwie
najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostały podjęte.
7.
Na sposób przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1:
1)
pkt 1, 2, 7 i 8, w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności,
2)
pkt 6, w terminie 7 dni od dnia, gdy podmiot dowiedział się o dokonanych wobec niego
czynnościach
- przysługuje zażalenie do prokuratora właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia
czynności. Do zażalenia stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego w zakresie dotyczącym postępowania odwoławczego.
8.
Materiały z czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 6, które nie stanowią informacji
potwierdzających popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, podlegają niezwłocznie
protokolarnemu, komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie materiałów zarządza Szef CBA.
9.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania badań
lekarskich, o których mowa w ust. 5, osób zatrzymanych przez funkcjonariuszy CBA.
Rozporządzenie powinno określać osoby przeprowadzające badania oraz organizację i
miejsce przeprowadzania badań, a także przypadki uzasadniające potrzebę udzielenia
osobie zatrzymanej pierwszej pomocy medycznej, z uwzględnieniem ochrony zdrowia osoby
zatrzymanej.
10.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki przeprowadzania
i dokumentowania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 i 6, uwzględniając dostosowany
do sytuacji sposób przeprowadzania przez funkcjonariuszy CBA czynności podejmowanych
w ramach ustawowych uprawnień oraz obowiązki funkcjonariuszy podczas realizacji tych
czynności.
11.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób przeprowadzania
czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, uwzględniając obowiązki funkcjonariusza
CBA występującego z żądaniem udzielenia pomocy lub zwracającego się o tę pomoc.
Art. 14a.
1.
Funkcjonariusze CBA mają prawo przeprowadzania doprowadzenia, o którym mowa w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej
(Dz. U. z 2019 r. poz. 2418), lub konwoju, o którym mowa w art. 4 pkt 3 tej ustawy.
2.
Funkcjonariusze CBA wykonujący zadania w zakresie przeprowadzania doprowadzenia lub
konwoju, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa tego doprowadzenia
lub konwoju, mają prawo wydawania poleceń określonego zachowania się.
3.
Do wykonywania zadań w zakresie przeprowadzania doprowadzenia lub konwoju stosuje
się przepisy art. 15.
Art. 14aa.
1.
Kontrola osobista polega na sprawdzeniu:
1)
zawartości odzieży i obuwia osoby poddawanej kontroli osobistej, zwanej dalej „osobą
kontrolowaną”, i przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, bez odsłaniania przykrytej
odzieżą powierzchni ciała;
2)
zawartości podręcznego bagażu oraz innych przedmiotów, które posiada przy sobie osoba
kontrolowana;
3)
zawartości odzieży i obuwia osoby kontrolowanej i przedmiotów, które znajdują się
na jej ciele, z odsłonięciem przykrytych odzieżą powierzchni ciała w celu oraz w zakresie
niezbędnym do odebrania broni lub innych poszukiwanych przedmiotów, w przypadku gdy
ujawniono ich posiadanie przez osobę kontrolowaną podczas sprawdzenia, o którym mowa
w pkt 1 lub 2, i gdy do ich odebrania nie jest wystarczające zastosowanie czynności
określonych w pkt 1 i 2;
4)
jamy ustnej, nosa, uszu oraz włosów osoby kontrolowanej;
5)
miejsc intymnych osoby kontrolowanej, w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
2.
Funkcjonariusz dokonuje kontroli osobistej w sposób możliwie najmniej naruszający
dobra osobiste osoby kontrolowanej oraz w zakresie niezbędnym w danych okolicznościach
do zrealizowania celu dokonywanej kontroli. Podczas sprawdzenia, o którym mowa w ust.
1 pkt 3 i 5, osoba kontrolowana powinna być częściowo ubrana. Funkcjonariusz najpierw
sprawdza część odzieży, a przed sprawdzeniem kolejnej części umożliwia osobie kontrolowanej
włożenie odzieży już sprawdzonej.
3.
Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3, można dokonać wzrokowo, manualnie lub
z wykorzystaniem psa służbowego lub środków technicznych niezbędnych do wykrywania
materiałów i urządzeń, których posiadanie jest zabronione, w szczególności broni,
materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych i ich prekursorów,
a sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 i 5 - wzrokowo lub manualnie.
4.
Funkcjonariusz dokonujący kontroli osobistej:
1)
przystępując do czynności związanych z kontrolą osobistą podaje swoje imię i nazwisko
w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a na żądanie osoby kontrolowanej okazuje
również legitymację służbową w taki sposób, aby osoba kontrolowana miała możliwość
odczytać i zanotować numer i organ, który wydał legitymację oraz nazwisko funkcjonariusza;
2)
podaje podstawę prawną i przyczynę podjęcia kontroli osobistej;
3)
legitymuje osobę kontrolowaną oraz inne osoby, jeżeli uczestniczą w czynności;
4)
może wezwać osobę kontrolowaną do dobrowolnego wydania przez nią broni lub innych
poszukiwanych przedmiotów oraz może żądać opróżnienia przez osobę kontrolowaną kieszeni,
innych części odzieży, przedmiotów znajdujących się na ciele osoby kontrolowanej lub
przez nią posiadanych, jak również może żądać przyjęcia przez osobę kontrolowaną odpowiedniej
pozycji ciała w sposób umożliwiający sprawdzenie miejsc intymnych;
5)
odbiera osobie kontrolowanej broń lub inne poszukiwane przedmioty;
6)
sprawdza czy informacje o osobie kontrolowanej, przedmiotach lub dokumentach posiadanych
przez tę osobę są przetwarzane w dostępnych krajowych i międzynarodowych systemach
informacyjnych, w których przetwarza się informacje, w tym dane osobowe, o osobach
podejrzanych o popełnienie przestępstw, osobach zaginionych lub osobach poszukiwanych
w związku z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego lub w których przetwarza
się informacje o skradzionych lub utraconych dokumentach lub przedmiotach w celu ich
odnalezienia;
7)
pobiera niezbędne dane osobowe osoby kontrolowanej lub innych osób, jeżeli uczestniczą
w czynności, oraz dane dotyczące posiadanych przez osobę kontrolowaną dokumentów i
podlegających sprawdzeniu przedmiotów, w tym dane związane z tymi przedmiotami lub
utrwalone na tych dokumentach;
8)
może odstąpić od wykonywania czynności, o których mowa w pkt 1 i 3, w przypadku gdy
czynności te zostały wykonane przez funkcjonariusza bezpośrednio przed przystąpieniem
do dokonania kontroli osobistej w ramach realizacji innych uprawnień CBA, w szczególności
w związku z legitymowaniem osoby.
5.
Kontroli osobistej dokonuje funkcjonariusz tej samej płci, co osoba kontrolowana,
w miejscu niedostępnym w czasie wykonywania kontroli dla osób postronnych.
6.
W przypadku gdy kontrola osobista musi być dokonana niezwłocznie, w szczególności
ze względu na okoliczności mogące stanowić zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego
lub mienia, może jej dokonać funkcjonariusz płci odmiennej niż osoba kontrolowana,
także w miejscu niespełniającym warunku, o którym mowa w ust. 5, w sposób możliwie
najmniej naruszający dobra osobiste osoby kontrolowanej.
7.
Podczas kontroli osobistej może być obecna osoba przybrana przez dokonującego czynności,
a w przypadku gdy nie uniemożliwi to przeprowadzenia kontroli osobistej albo nie utrudni
jej przeprowadzenia w istotny sposób, podczas kontroli osobistej może być obecna także
osoba wskazana przez osobę kontrolowaną.
8.
Osoba kontrolowana jest obowiązana umożliwić funkcjonariuszom dokonanie czynności,
o których mowa w ust. 1.
9.
Po zakończeniu kontroli osobistej funkcjonariusz poucza osobę kontrolowaną o prawie
do złożenia zażalenia, o którym mowa w ust. 11, oraz o prawie do żądania sporządzenia
protokołu z kontroli osobistej.
10.
Z kontroli osobistej sporządza się protokół w przypadku, gdy osoba kontrolowana zgłosiła
takie żądanie bezpośrednio po jej dokonaniu oraz w przypadku, gdy w toku kontroli
znaleziono broń lub inne poszukiwane przedmioty. Protokół zawiera w szczególności:
1)
oznaczenie czynności, podstawy prawnej i przyczyny jej podjęcia, jej miejsca oraz
danych osoby kontrolowanej i osób uczestniczących w kontroli osobistej, obejmujących
w szczególności imię, nazwisko, numer PESEL lub datę urodzenia oraz rodzaj i cechy
identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość osoby;
2)
datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności;
3)
dane funkcjonariusza dokonującego czynności, obejmujące imię, nazwisko i stanowisko
służbowe;
4)
miejsce dokonania czynności;
5)
przebieg czynności, oświadczenia i wnioski jej uczestników;
6)
spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis;
7)
pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach;
8)
w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności.
11.
Osobie kontrolowanej przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu
na miejsce dokonania kontroli osobistej, w terminie 7 dni od dnia jej dokonania, w
celu zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jej dokonania. Do zażalenia
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
12.
W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości dokonania
kontroli osobistej sąd zawiadamia o tym prokuratora i Szefa CBA.
13.
W przypadku gdy w toku kontroli osobistej nie znaleziono broni lub innych poszukiwanych
przedmiotów lub w przypadku gdy osoba kontrolowana nie zgłosiła żądania sporządzenia
protokołu z kontroli, kontrolę osobistą dokumentuje się w dokumentacji służbowej,
określając datę, czas, miejsce i przyczynę jej dokonania, dane osób w niej uczestniczących
oraz rodzaj i wynik czynności, a także informację o pouczeniu osoby kontrolowanej,
o którym mowa w ust. 9.
14.
W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku czynności, o których mowa w ust. 1,
stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia lub mienia, funkcjonariusz, w granicach
dostępnych środków, niezwłocznie podejmuje działania zmierzające do usunięcia niebezpieczeństwa.
15.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 11, składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej
CBA, której funkcjonariusz dokonał kontroli osobistej. Jednostka organizacyjna, o
której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie przekazuje zażalenie do sądu rejonowego.
Art. 14ab.
1.
Przeglądanie zawartości bagaży lub sprawdzanie ładunków w portach i na dworcach lub
innych miejscach odprawy podróżnych lub bagażu oraz w środkach transportu lądowego,
powietrznego i wodnego polega na:
1)
wzrokowej i manualnej kontroli zawartości bagaży lub ładunków, w tym manualnym sprawdzeniu
ładunków, elementów konstrukcyjnych bagaży oraz znajdujących się w nich przedmiotów;
2)
sprawdzeniu bagaży i ładunków z wykorzystaniem psa służbowego lub z wykorzystaniem
środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i urządzeń zabronionych,
w szczególności broni, materiałów wybuchowych, środków odurzających, substancji psychotropowych
i ich prekursorów.
2.
Czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w obecności posiadacza bagaży lub
ładunków, a w przypadku gdy nie można ustalić posiadacza bagaży lub ładunków lub w
przypadku jego nieobecności - w obecności przedstawiciela przewoźnika, spedytora lub
agenta morskiego.
3.
W przypadku bagaży lub ładunków przyjętych do przewozu, czynności, o których mowa
w ust. 1, wykonuje się wyłącznie w obecności przedstawiciela przewoźnika, spedytora
lub agenta morskiego.
4.
W przypadku braku możliwości zapewnienia natychmiastowej obecności osób, o których
mowa w ust. 2, funkcjonariusz może wykonać czynności określone w ust. 1 bez ich obecności,
jeżeli z posiadanych informacji wynika, że zwłoka może spowodować zagrożenie życia
lub zdrowia ludzkiego lub mienia, albo gdy istnieje uzasadniona obawa zniszczenia
bądź utracenia przedmiotów mogących stanowić dowód w postępowaniu prowadzonym w związku
z realizacją zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1-2 i 7.
5.
Funkcjonariusz, w związku z realizacją czynności, o których mowa w ust. 1, ma prawo
żądania udostępnienia bagaży lub przewożonych ładunków, w tym otwarcia bagażnika oraz
udostępnienia przestrzeni bagażowej w środkach komunikacji do przejrzenia, wyjęcia
przewożonych bagaży lub ładunków oraz otwarcia i pokazania ich zawartości.
6.
Osoby, o których mowa w ust. 2, są obowiązane udostępnić funkcjonariuszowi bagaż lub
ładunek do przejrzenia lub sprawdzenia, w tym wykonać czynności, o których mowa w
ust. 5.
7.
Czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje się w miarę możliwości w sposób niepowodujący
uszkodzenia przeglądanych bagaży lub ładunków.
8.
Przy dokonywaniu czynności, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 14aa ust. 4 i 14
stosuje się odpowiednio.
9.
Funkcjonariusz po zakończeniu wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, poucza
posiadacza bagaży lub ładunków lub przedstawiciela przewoźnika, spedytora lub agenta
morskiego, w obecności którego dokonano tych czynności, o prawie do złożenia zażalenia,
o którym mowa w ust. 11, oraz o prawie do żądania sporządzenia protokołu z dokonanych
czynności.
10.
Z dokonania czynności, o których mowa w ust. 1, sporządza się protokół w przypadku,
gdy posiadacz bagaży lub ładunków lub przedstawiciel przewoźnika, spedytora lub agenta
morskiego, w obecności którego dokonano tych czynności, zgłosił takie żądanie bezpośrednio
po dokonaniu tych czynności oraz w przypadku, gdy w toku czynności znaleziono broń
lub inne poszukiwane przedmioty. Do sporządzenia protokołu stosuje się odpowiednio
przepis art. 14aa ust. 10 zdanie drugie.
11.
Posiadaczowi bagaży lub ładunków lub przedstawicielowi przewoźnika, spedytora lub
agenta morskiego, w obecności którego dokonano czynności określonych w ust. 1, przysługuje
zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce dokonania czynności,
w terminie 7 dni od dnia jej dokonania, w celu zbadania zasadności, legalności oraz
prawidłowości jej dokonania. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego. W przypadku stwierdzenia bezzasadności, nielegalności lub nieprawidłowości dokonania
czynności, przepis art. 14aa ust. 12 stosuje się odpowiednio.
12.
W przypadku gdy w toku czynności, o których mowa w ust. 1, nie znaleziono broni lub
poszukiwanych przedmiotów lub gdy posiadacz bagaży lub ładunków, przedstawiciel przewoźnika,
spedytora lub agenta morskiego, w obecności którego dokonano tych czynności, nie zażądał
sporządzenia protokołu, czynności dokumentuje się w dokumentacji służbowej, określając
datę, czas, miejsce i przyczynę ich dokonania, dane osób w nich uczestniczących oraz
rodzaj i wynik czynności, a także informację o pouczeniu osoby, o którym mowa w ust.
9.
13.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 11, składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej
CBA, której funkcjonariusz dokonał czynności, o której mowa w ust. 1. Jednostka organizacyjna,
o której mowa w zdaniu pierwszym, niezwłocznie przekazuje zażalenie do sądu rejonowego.
Art. 14ac.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania dokumentów,
o których mowa w art. 14aa ust. 10 i 13 oraz art. 14ab ust. 10 i 12, a także wzory
protokołów, o których mowa w art. 14aa ust. 9 i art. 14ab ust. 9, z uwzględnieniem
informacji niezbędnych do udokumentowania podstaw prawnych, celu i zakresu dokonanej
kontroli osobistej, przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania ładunków w portach
i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego oraz z uwzględnieniem
niezbędnych danych osobowych osób objętych tymi czynnościami, uczestniczących w tych
czynnościach oraz dokonujących tych czynności, a także informacji niezbędnych do ustalenia
przebiegu i wyniku tych czynności.
Art. 14ad.
1.
Funkcjonariusz, który w toku kontroli osobistej, sprawdzenia prewencyjnego, przeglądania
zawartości bagażu lub sprawdzania środków transportu i ładunku lub sprawdzenia, o
którym mowa w art. 30a ust. 4, ujawnił rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie o przestępstwo,
którego ściganie należy do zadań CBA, lub podlegające zajęciu w takim postępowaniu,
jest obowiązany rzeczy te zatrzymać za pokwitowaniem, a jeżeli ujawnił rzeczy mogące
stanowić dowód w sprawie o przestępstwo lub podlegające zajęciu w postępowaniu, którego
ściganie nie należy do zadań CBA, jest obowiązany niezwłocznie powiadomić o tym Policję.
2.
Od obowiązków, o których mowa w ust. 1, funkcjonariusz może odstąpić, w przypadku
wykonywania czynności określonych w art. 19 ust. 1 ustawy.
Art. 15.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1-6 i 8-14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej, funkcjonariusz CBA może użyć środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art.
12 ust. 1 pkt 1-5, 7, 11, pkt 12 lit. a i d, pkt 13, 18 i 20 tej ustawy, oraz środków
przeznaczonych do pokonywania zamknięć budowlanych i innych przeszkód, z wyłączeniem
materiałów wybuchowych, lub wykorzystać te środki.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a-c i e, pkt 2, 3 i 4 lit. a, b i lit. c tiret drugie oraz w art.
47 pkt 1, pkt 2 lit. a, pkt 3 i 5-7 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu
bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusz CBA może użyć broni palnej lub ją wykorzystać.
3.
Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie
tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
Art. 16.
(uchylony)
Art. 17.
1.
Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, podejmowanych przez CBA w celu
rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw, uzyskania i utrwalenia dowodów
przestępstw, a także ujawnienia mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami:
1)
określonymi w art. 228-231, art. 250a, art. 258, art. 270a § 1 i 2, art. 271a § 1 i 2, art. 277a
§ 1, art. 286, art. 296-297, art. 299, art. 305, art. 310 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny,
2)
skarbowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, jeżeli wartość przedmiotu
czynu lub uszczuplenie należności publicznoprawnej przekraczają pięćdziesięciokrotną
wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2207),
3)
określonymi w art. 232, art. 233 § 1, 1a, 4 i 6, art. 234, art. 235, art. 236 § 1 i art. 239 § 1
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, jeżeli dotyczą przestępstw, o których mowa w pkt 1 i 2
- gdy inne środki okazały się bezskuteczne albo będą nieprzydatne, sąd, na pisemny
wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, może,
w drodze postanowienia, zarządzić kontrolę operacyjną.
1a.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, przedstawia się wraz z materiałami uzasadniającymi
potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej.
2.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje Sąd Okręgowy w Warszawie.
3.
W przypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli mogłoby to spowodować utratę informacji
lub zatarcie albo zniszczenie dowodów przestępstwa, Szef CBA może zarządzić, po uzyskaniu
zgody Prokuratora Generalnego, kontrolę operacyjną, zwracając się jednocześnie z wnioskiem
do sądu, o którym mowa w ust. 2, o wydanie postanowienia w tej sprawie. Sąd wydaje
postanowienie w przedmiocie wniosku w terminie 5 dni. W przypadku nieudzielenia przez
sąd zgody, Szef CBA wstrzymuje kontrolę operacyjną oraz poleca niezwłoczne, protokolarne,
komisyjne zniszczenie materiałów zgromadzonych podczas jej stosowania.
4.
W przypadku potrzeby zarządzenia kontroli operacyjnej wobec podejrzanego lub osoby
będącej oskarżonym w innej sprawie, we wniosku Szefa CBA, o którym mowa w ust. 1,
zamieszcza się informację o toczącym się wobec podejrzanego lub tej osoby postępowaniu.
5.
Kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie i polega na:
1)
uzyskiwaniu i utrwalaniu treści rozmów prowadzonych przy użyciu środków technicznych,
w tym za pomocą sieci telekomunikacyjnych;
2)
uzyskiwaniu i utrwalaniu obrazu lub dźwięku osób z pomieszczeń, środków transportu
lub miejsc innych niż miejsca publiczne;
3)
uzyskiwaniu i utrwalaniu treści korespondencji, w tym korespondencji prowadzonej za
pomocą środków komunikacji elektronicznej;
4)
uzyskiwaniu i utrwalaniu danych zawartych w informatycznych nośnikach danych, telekomunikacyjnych
urządzeniach końcowych, systemach informatycznych i teleinformatycznych;
5)
uzyskiwaniu dostępu i kontroli zawartości przesyłek.
6.
Kontrola operacyjna dokumentowana jest w formie protokołu w zakresie związanym ze
sprawą.
7.
Wniosek Szefa CBA, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:
1)
numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został jej nadany;
2)
opis przestępstwa z podaniem jego kwalifikacji prawnej;
3)
okoliczności uzasadniające potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej, w tym stwierdzonej
bezskuteczności lub nieprzydatności innych środków;
4)
dane osoby lub inne dane pozwalające na jednoznaczne określenie podmiotu lub przedmiotu,
wobec którego stosowana będzie kontrola operacyjna, ze wskazaniem miejsca lub sposobu
jej stosowania;
5)
cel, czas i rodzaj prowadzonej kontroli operacyjnej.
8.
Kontrolę operacyjną zarządza się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Sąd, o którym
mowa w ust. 2, może, na pisemny wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody
Prokuratora Generalnego, wydać postanowienie o jednorazowym przedłużeniu kontroli
operacyjnej, na okres nie dłuższy niż kolejne 3 miesiące, jeżeli nie ustały przyczyny
zarządzenia tej kontroli.
9.
W uzasadnionych przypadkach, gdy podczas stosowania kontroli operacyjnej pojawią się
nowe okoliczności istotne dla zapobieżenia lub wykrycia przestępstwa albo ustalenia
sprawcy i uzyskania dowodów przestępstwa, sąd, o którym mowa w ust. 2, na pisemny
wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, może
wydawać, również po upływie okresów, o których mowa w ust. 8, kolejne postanowienia
o przedłużeniu kontroli operacyjnej na następujące po sobie okresy, których łączna
długość nie może przekraczać 12 miesięcy.
9a.
Szef CBA może upoważnić swojego zastępcę do składania wniosków, o których mowa w ust.
1, 3, 8 i 9, lub do zarządzania kontroli operacyjnej w trybie ust. 3.
10.
Do wniosków, o których mowa w ust. 3, 8 i 9, stosuje się odpowiednio przepisy ust.
1a i 7. Sąd przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 1, 3, 8 i 9, zapoznaje
się z materiałami uzasadniającymi wniosek, w szczególności zgromadzonymi podczas stosowania
kontroli operacyjnej zarządzonej w tej sprawie.
11.
Wnioski, o których mowa w ust. 1, 3, 8 i 9, sąd rozpoznaje jednoosobowo, przy czym
czynności sądu związane z rozpoznawaniem tych wniosków powinny być realizowane w warunkach
przewidzianych dla przekazywania, przechowywania i udostępniania informacji niejawnych
oraz z odpowiednim zastosowaniem przepisów wydanych na podstawie art. 181 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego. W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator i wyznaczony przez Szefa
CBA funkcjonariusz CBA.
12.
Przedsiębiorca telekomunikacyjny, operator pocztowy oraz usługodawca świadczący usługi
drogą elektroniczną są obowiązani do zapewnienia na własny koszt warunków technicznych
i organizacyjnych umożliwiających prowadzenie przez CBA kontroli operacyjnej.
12a.
Usługodawca świadczący usługi drogą elektroniczną będący mikroprzedsiębiorcą lub małym
przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 2021 r. poz. 162) zapewnia warunki techniczne i organizacyjne umożliwiające prowadzenie przez CBA kontroli
operacyjnej stosownie do posiadanej infrastruktury.
13.
Kontrola operacyjna powinna być zakończona niezwłocznie po ustaniu przyczyn jej zarządzenia,
najpóźniej jednak z upływem okresu, na który została wprowadzona.
14.
Szef CBA informuje Prokuratora Generalnego o wynikach kontroli operacyjnej po jej
zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli, przedstawiając zebrane
w jej toku materiały.
15.
W przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub
mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego Szef CBA przekazuje Prokuratorowi
Generalnemu wszystkie materiały zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej.
W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu do tych materiałów, stosuje się odpowiednio
art. 393 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania
karnego.
15a.
(uchylony)
15b.
(uchylony)
15c.
(uchylony)
15d.
(uchylony)
15e.
(uchylony)
15f.
W przypadku, gdy materiały, o których mowa w ust. 15:
1)
zawierają informacje, o których mowa w art. 178 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, Szef CBA zarządza ich niezwłoczne, komisyjne i protokolarne zniszczenie;
2)
mogą zawierać informacje, o których mowa w art. 178a i art. 180 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, albo informacje stanowiące tajemnice związane z wykonywaniem zawodu lub funkcji,
o których mowa w art. 180 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, Szef CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu te materiały.
15g.
W przypadku, o którym mowa w ust. 15f pkt 2, Prokurator Generalny niezwłocznie po
otrzymaniu materiałów, kieruje je do sądu, który zarządził kontrolę operacyjną albo
wyraził na nią zgodę w trybie określonym w ust. 3, wraz z wnioskiem o:
1)
stwierdzenie, które z przekazanych materiałów zawierają informacje, o których mowa
w ust. 15f pkt 2;
2)
dopuszczenie do wykorzystania w postępowaniu karnym materiałów zawierających informacje
stanowiące tajemnice związane z wykonywaniem zawodu lub funkcji, o których mowa w
art. 180 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, nieobjęte zakazami określonymi w art. 178a i art. 180 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
15h.
Sąd, niezwłocznie po złożeniu wniosku przez Prokuratora Generalnego, wydaje postanowienie
o dopuszczeniu do wykorzystania w postępowaniu karnym materiałów, o których mowa w
ust. 15g pkt 2, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność
nie może być ustalona na podstawie innego dowodu, a także zarządza niezwłoczne zniszczenie
materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne.
15i.
Na postanowienie sądu w przedmiocie dopuszczenia do wykorzystania w postępowaniu karnym
materiałów, o których mowa w ust. 15g pkt 2, Prokuratorowi Generalnemu przysługuje
zażalenie. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
15j.
Szef CBA jest obowiązany do wykonania zarządzenia sądu o zniszczeniu materiałów, o
którym mowa w ust. 15h, oraz niezwłocznego, komisyjnego i protokolarnego zniszczenia
materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne. Szef
CBA niezwłocznie informuje Prokuratora Generalnego o zniszczeniu tych materiałów.
16.
Zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej materiały, które nie stanowią
informacji potwierdzających zaistnienie przestępstwa, podlegają niezwłocznemu, protokolarnemu,
komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie materiałów zarządza Szef CBA.
16a.
O wydaniu i wykonaniu zarządzenia dotyczącego zniszczenia materiałów, o których mowa
w ust. 16, Szef CBA jest obowiązany do niezwłocznego poinformowania Prokuratora Generalnego.
17.
Na postanowienia sądu, o których mowa w:
1)
ust. 1, 3, 8 i 9 - przysługuje zażalenie Szefowi CBA;
2)
ust. 3 - przysługuje zażalenie Prokuratorowi Generalnemu.
Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
17a.
Sąd, Prokurator Generalny i Szef CBA prowadzą rejestry, odpowiednio postanowień, pisemnych
zgód, zarządzeń i wniosków dotyczących kontroli operacyjnej. Rejestry prowadzi się
w formie elektronicznej, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych.
18.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób dokumentowania kontroli
operacyjnej oraz przechowywania i przekazywania wniosków i zarządzeń, a także przechowywania,
przekazywania oraz przetwarzania i niszczenia materiałów uzyskanych podczas stosowania
tej kontroli, uwzględniając potrzebę zapewnienia niejawnego charakteru podejmowanych
czynności i uzyskanych materiałów oraz wzory stosowanych druków i rejestrów.
Art. 18.
1.
CBA może uzyskiwać niezbędne do realizacji zadań, o których mowa w art. 2, dane niestanowiące
treści odpowiednio, przekazu telekomunikacyjnego, przesyłki pocztowej albo przekazu
w ramach usługi świadczonej drogą elektroniczną, określone w:
1)
art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne
(Dz. U. z 2021 r. poz. 576), zwane dalej „danymi telekomunikacyjnymi”,
2)
art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320), zwane dalej „danymi pocztowymi”,
3)
art. 18 ust. 1-5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną
(Dz. U. z 2020 r. poz. 344), zwane dalej „danymi internetowymi”
- oraz może je przetwarzać bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą.
2.
Przedsiębiorca telekomunikacyjny, operator pocztowy lub usługodawca świadczący usługi
drogą elektroniczną udostępnia nieodpłatnie dane, o których mowa w ust. 1:
1)
na pisemny wniosek Szefa CBA lub osoby przez niego upoważnionej;
2)
na ustne żądanie funkcjonariusza CBA, posiadającego pisemne upoważnienie Szefa CBA
lub osoby przez niego upoważnionej;
3)
za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej funkcjonariuszowi CBA posiadającemu pisemne
upoważnienie osób, o których mowa w pkt 1.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, udostępnianie danych, o których mowa w
ust. 1, odbywa się bez udziału pracowników przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, operatora
pocztowego lub usługodawcy świadczącego usługi drogą elektroniczną lub przy niezbędnym
ich współudziale, jeżeli możliwość taką przewiduje porozumienie zawarte pomiędzy Szefem
CBA a tym podmiotem.
4.
Udostępnienie CBA danych, o których mowa w ust. 1, może nastąpić za pośrednictwem
sieci telekomunikacyjnej, jeżeli:
1)
sieć ta zapewnia:
a)
możliwość ustalenia funkcjonariusza CBA uzyskującego te dane, ich rodzaju oraz czasu,
w którym zostały uzyskane,
b)
…
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.