{"html": "<div class=\"lf-doc\"><p class=\"lf-p\">4.3.10.5 Je˝eli silnik macierzysty z rodziny silników ma zostaç poddany certyfikacji zgodnie z alternatywnà normà lub cyklem prób, innym ni˝ dopuszczony przez niniejszy Kodeks, wytwórca musi dowieÊç administracji, zanim wyda ona Certyfikat EIAPP, ˝e Êrednia wa˝ona emisja NOx dla w∏aÊciwych cykli prób jest zgodna z odpowiednimi wartoÊciami granicznymi — zgodnie z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI oraz niniejszym Kodeksem.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13083 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13083 — Poz. 1679 4.3.10.6 Przed przyznaniem rodzinie silników uznania dla nowych, seryjnie produkowanych silników, administracja podejmie niezb´dne Êrodki w celu sprawdzenia, ˝e zapewniona zosta∏a efektywna kontrola zgodnoÊci produkcji. To wymaganie mo˝e nie byç potrzebne dla rodzin silników ustanowionych w celu obj´cia tà koncepcjà silników po modyfikacji przeprowadzonej na statku ju˝ po wydaniu Certyfikatu EIAPP.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4 Zastosowanie koncepcji grupy silników 4.4.1 Silniki te stosowane sà przede wszystkim jako nap´d g∏ówny statków. Normalnie wymagajà one, odpowiednio do warunków pracy na statku, regulacji lub modyfikacji, które jednak˝e nie powinny powodowaç przekroczenia limitów emisji NOx podanych w punkcie 3.1 niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.2 Dla silników b´dàcych w produkcji lub w eksploatacji koncepcja grupy silników dostarcza tak˝e mo˝liwoÊç ograniczenia prób zatwierdzajàcych ze wzgl´du na dokonane modyfikacje.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.3 Koncepcja grupy silników mo˝e zostaç zastosowana do ka˝dego silnika, majàcego takie same w∏aÊciwoÊci konstrukcyjne, jak wymienione w 4.4.5, dla których dopuszczona jest regulacja lub modyfikacja danego silnika po pomiarze wykonanym na stanowisku prób. Zakres silników w∏àczonych do grupy silników oraz wybór silnika macierzystego musi byç uzgodniony i zatwierdzony przez administracj´.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.4 Wniosek dotyczàcy zastosowania koncepcji grupy silników, o ile wystàpi∏ z nim wytwórca silnika lub inna strona, ma zostaç rozwa˝ony przez administracj´ pod wzgl´dem wydania uznaƒ/Êwiadectw. Je˝eli w∏aÊciciel silnika (armator), dzia∏ajàc z/lub bez technicznego wsparcia ze strony wytwórcy, zdecyduje si´ na dokonanie modyfikacji pewnej liczby podobnych silników, znajdujàcych si´ we flocie tego˝ armatora, wówczas armator mo˝e wystàpiç o dokonanie certyfikacji w ramach grupy silników. W ramach tej grupy mo˝e znaleêç si´ silnik badany na stanowisku prób. Typowe zastosowania to podobne modyfikacje silników podobnych, b´dàcych w eksploatacji, lub silników podobnych, pracujàcych w podobnych warunkach eksploatacyjnych.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.5 Wytyczne zmierzajàce do wyboru grupy silników 4.4.5.1 Grupa silników mo˝e zostaç okreÊlona przez podanie jej podstawowej charakterystyki oraz warunków technicznych dodatkowych do parametrów, okreÊlonych w 4.3.8 dla rodziny silników.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.5.2 Dla silników nale˝àcych do grupy silników wspólne muszà byç nast´pujàce parametry i rozwiàzania techniczne:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>Êrednica cylindra i skok t∏oka,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>sposób rozwiàzania i cechy konstrukcyjne uk∏adu do∏adowania i uk∏adu wydechowego: — system sta∏ociÊnieniowy, — system pulsacyjny;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>rodzaj uk∏adu ch∏odzenia powietrza do∏adowujàcego: — z/lub bez ch∏odnicy powietrza do∏adowujàcego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>cechy konstrukcyjne komory spalania, które majà wp∏yw na emisj´ NOx;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>cechy konstrukcyjne uk∏adu wtryskowego, t∏oczka i krzywki wtryskowej, które mogà kszta∏towaç podstawowà charakterystyk´ emisji NOx oraz</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>maksymalna moc znamionowa z cylindra przy maksymalnej pr´dkoÊci znamionowej. W grupie silników dopuszczalny zakres obni˝ania wartoÊci znamionowych powinien zostaç okreÊlony przez producenta i zatwierdzony przez administracj´.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.4.5.3 Ogólnie, je˝eli parametry wymagane w 4.4.5.2 nie sà wspólne dla wszystkich silników w przysz∏ej grupie silników, wówczas silniki te mogà nie byç uznane jako grupa silników. Jednak˝e, grupa silników mo˝e zostaç zatwierdzona, je˝eli tylko jeden z tych parametrów lub rozwiàzaƒ technicznych nie jest wspólny dla wszystkich silników w przysz∏ej grupie silników pod warunkiem, ˝e producent silnika lub armator mo˝e, w ramach Kartoteki technicznej, dowieÊç administracji, ˝e takie naruszenie tego jednego parametru lub rozwiàzania technicznego da∏oby w rezultacie to, ˝e wszystkie silniki nale˝àce do grupy nadal spe∏nia∏yby ograniczenia emisji NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.6 Wytyczne odnoÊnie do dopuszczalnej regulacji i modyfikacji w ramach grupy silników 4.4.6.1 Zgodnie z koncepcjà grupy silników nieznaczne regulacje lub modyfikacje sà dozwolone w grupie silników po dokonaniu wst´pnej certyfikacji lub koƒcowym pomiarze na stanowisku prób za porozumieniem zainteresowanych stron i z zatwierdzeniem przez administracj´, o ile:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kontrola parametrów silnika powiàzanych z emisjà i/lub zaopatrzenie silnika w statkowe procedury sprawdzania emisji NOx i/lub dane dostarczone przez producenta potwierdzà, ˝e wyregulowany lub zmodyfikowany silnik spe∏nia odpowiednie limity emisji NOx. Wyniki pomiarów emisji NOx, wykonanych na stanowisku prób, powinny zostaç zaakceptowane jako jedna z mo˝liwoÊci sprawdzania regulacji lub modyfikacji na statku dla silnika nale˝àcego do grupy silników lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>pomiary wykonane na statku potwierdzà, ˝e wyregulowany lub zmodyfikowany silnik spe∏nia odpowiednie limity emisji NOx.</div>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13084 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13084 — Poz. 1679 4.4.6.2 Przyk∏ady regulacji lub modyfikacji, które mogà byç dozwolone w ramach grupy silników, nie sà jednak ograniczone do podanych poni˝ej:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>dla warunków na statku, regulacja: — kàta wyprzedzenia wtrysku dla kompensacji ró˝nic we w∏asnoÊciach paliwa, — kàta wyprzedzenia wtrysku dla optymalizacji maksymalnego ciÊnienia w cylindrze, — ró˝nic dawki paliwa pomi´dzy cylindrami;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>dla optymalizacji osiàgów, modyfikacja: — turbospr´˝arki, — cz´Êci sk∏adowych pompy wtryskowej: — rozwiàzania konstrukcyjnego i wykonania t∏oczka, — rozwiàzania konstrukcyjnego i wykonania zaworu t∏ocznego — rozpylaczy, — profili krzywek: — zaworu ssàcego i/lub wydechowego, — krzywki pompy wtryskowej, — komory spalania.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.4.6.3 Wy˝ej wymienione przyk∏ady modyfikacji po próbach na stanowisku prób dotyczà istotnych usprawnieƒ, dotyczàcych elementów sk∏adowych lub parametrów pracy silnika podczas jego ˝ycia. Jest to jednym z g∏ównych powodów istnienia koncepcji grupy silników. Administracja, w oparciu o wniosek, mo˝e zaakceptowaç wyniki otrzymane z próby pokazowej, przeprowadzonej na jednym silniku, mo˝e nawet na silniku badawczym, pokazujàcej wp∏yw modyfikacji na poziom emisji NOx, który mo˝e zostaç zaakceptowany dla wszystkich silników w obr´bie grupy silników bez wymagania wykonania pomiarów certyfikacyjnych na ka˝dym silniku z grupy.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.7 Wytyczne odnoÊnie do wyboru silnika macierzystego z grupy silników 4.4.7.1 Selekcja silnika macierzystego ma byç odpowiednio zgodna z kryteriami podanymi w 4.3.9. Nie zawsze jest mo˝liwe dokonanie wyboru silnika macierzystego z ma∏ej iloÊciowo produkcji silników w ten sam sposób, jak dla silników produkowanych seryjnie (rodzina silników). Pierwszy zamówiony silnik mo˝e byç zarejestrowany jako silnik macierzysty. Metod´ u˝ytà do wyboru silnika macierzystego do reprezentowania grupy silników nale˝y uzgodniç i zatwierdziç przez administracj´.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.4.8 Certyfikacja grupy silników Wymagania punktu 4.3.10 majà zastosowanie, uwzgl´dniajàc istniejàce ró˝nice odnoszàce si´ do niniejszej cz´Êci.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rozdzia∏ 5 Procedury pomiarów emisji NOx na stanowisku prób 5.1 Uwagi ogólne 5.1.1 Niniejszà procedur´ nale˝y zastosowaç do ka˝dej próby zasadniczej silnika okr´towego bez wzgl´du na miejsce wykonania tych prób (metody opisane w 2.1.2.1 i 2.1.2.2).</p>\n<p class=\"lf-p\">5.1.2 Niniejszy rozdzia∏ okreÊla metody pomiaru i obliczeƒ emisji sk∏adników gazowych w spalinach silników spalinowych t∏okowych (silniki RIC) w ustalonych warunkach pracy, niezb´dne do okreÊlania Êredniej wa˝onej wielkoÊci emisji NOx w spalinach.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.1.3 Wiele z procedur opisanych poni˝ej jest szczegó∏owym zestawieniem metod laboratoryjnych, jako ˝e okreÊlenie wartoÊci emisji wymaga wykonania z∏o˝onego zestawu pojedynczych pomiarów, a nie uzyskania tylko jednej zmierzonej wartoÊci. W zwiàzku z tym uzyskane wyniki zale˝à w takim samym stopniu od sposobu przeprowadzenia pomiarów, jak od silnika i metody prób.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.1.4 Niniejszy rozdzia∏ zawiera metody prób i metody pomiarowe, przebieg pomiaru oraz raport z prób stanowiàce procedur´ pomiaru na stanowisku prób.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.1.5 W zasadzie podczas prób emisji silnik powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenia pomocnicze w taki sam sposób, w jaki b´dzie stosowany na statku.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.1.6 Dla wielu typów silników obj´tych zakresem niniejszego Kodeksu urzàdzenia pomocnicze, które mogà byç zamontowane na silniku w eksploatacji, mogà nie byç znane w czasie produkcji lub certyfikacji. Z tego powodu przyjmuje si´ emisje jednostkowe wyra˝one w oparciu o moc na hamulcu, zdefiniowanà w 1.3.13.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13085 — 13085 — Poz. 1679 5.1.7 Gdy nie jest w∏aÊciwe poddanie silnika próbie w warunkach okreÊlonych w 5.2.3, np. je˝eli silnik i przek∏adnia stanowià jeden integralny zespó∏, silnik mo˝e byç poddany tylko próbie z zamontowanymi na nim urzàdzeniami pomocniczymi. W tym przypadku nastawy dynamometru nale˝y okreÊliç zgodnie z 5.2.3 i 5.9. Straty zwiàzane z urzàdzeniami pomocniczymi nie powinny przekraczaç 5 % maksymalnej mierzonej mocy. Straty przekraczajàce 5 % nale˝y zatwierdziç przez administracj´ przed wykonaniem próby.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.1.8 Wszystkie pomiary obj´toÊci i obj´toÊciowego nat´˝enia przep∏ywu nale˝y odnieÊç do temperatury 273 K (0°C) i ciÊnienia 101,3 kPa.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.1.9 O ile nie wyszczególniono inaczej, wszystkie wyniki pomiarów, dane z prób lub obliczenia wymagane przez niniejszy rozdzia∏ nale˝y zapisaç w sprawozdaniu z prób silnika zgodnie z 5.10.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2 Warunki wykonania próby 5.2.1 Parametry warunków wykonania próby i wa˝noÊci próby dla zatwierdzenia rodziny silników Parametr fa nale˝y okreÊliç zgodnie z nast´pujàcymi zale˝noÊciami:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>silniki niedo∏adowane i silniki do∏adowane mechanicznie:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>silniki do∏adowane turbospr´˝arkowo z lub bez ch∏odzenia powietrza do∏adowujàcego: i prób´ uznaje si´ za wa˝nà, je˝eli parametr fa spe∏nia nast´pujàcy warunek:</div>\n<p class=\"lf-p\">Je˝eli, z oczywistych przyczyn technicznych, nie jest mo˝liwe spe∏nienie niniejszego wymagania, fa powinien zawieraç si´ pomi´dzy 0,93 i 1,07*.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.2 Silniki z ch∏odzeniem powietrza do∏adowujàcego 5.2.2.1 Nale˝y zapisaç temperatur´ czynnika ch∏odzàcego i temperatur´ powietrza do∏adowujàcego. Uk∏ad ch∏odzenia nale˝y wyregulowaç przy silniku pracujàcym z pr´dkoÊcià i obcià˝eniem znamionowym. Temperatura powietrza do∏adowujàcego i spadek ciÊnienia na ch∏odnicy powinny zawieraç si´ odpowiednio w granicach ±4K i ±2kPa od wartoÊci wyspecyfikowanych przez wytwórc´ silnika.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.2.2 Wszystkie silniki wyposa˝one tak, jakby by∏y przeznaczone do instalacji na statkach, muszà byç zdolne do pracy w granicach dopuszczalnych poziomów emisji NOx, zawartych w Prawidle 13(3) Za∏àcznika VI, przy temperaturze wody morskiej wynoszàcej 25°C**.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.3 Moc 5.2.3.1 Podstawà pomiaru emisji jednostkowej jest nieskorygowana moc na hamulcu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.3.2 Urzàdzenia pomocnicze niepotrzebne do pracy silnika, które mogà byç na nim zamontowane, mogà zostaç od∏àczone na czas próby. Patrz tak˝e 5.1.5 i 5.1.6.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.3.3 Gdy nieistotne urzàdzenia pomocnicze nie zosta∏y od∏àczone, wówczas nale˝y okreÊliç moc przez nie pobieranà dla poszczególnych pr´dkoÊci obrotowych, wyst´pujàcych w trakcie próby po to, by mo˝na by∏o okreÊliç nieskorygowanà moc na hamulcu zgodnie ze wzorem (18). Patrz tak˝e 5.12.5.1.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.4 Uk∏ad dolotowy silnika Silnik poddany próbie nale˝y wyposa˝yç w uk∏ad dolotowy, zapewniajàcy opory przep∏ywu na dolocie powietrza, zgodne z wyszczególnionymi przez wytwórc´ silnika dla danego punktu pracy, tak by reprezentowa∏y one niezanieczyszczony filtr powietrza i pozwala∏y na maksymalny przep∏yw powietrza w danym zastosowaniu silnika. ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/1014 ** Temperatura wody morskiej 25 °C stanowi temperatur´ odniesienia do warunków otoczenia w celu okreÊlenia zgodnoÊci z limitami NOx. Nale˝y uwzgl´dniç dodatkowy przyrost temperatury z powodu wymienników ciep∏a zainstalowanych na statku, np. dla wodnego niskotemperaturowego uk∏adu ch∏odzenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 5.2.5 Page 13086 — 13086 — Poz. 1679 Uk∏ad wydechowy silnika Silnik poddany próbie nale˝y wyposa˝yç w uk∏ad wydechowy zapewniajàcy takie opory przep∏ywu na wylocie, zgodne z wyszczególnionymi przez wytwórc´ dla danego punktu pracy, które pozwalajà na uzyskanie maksymalnej mocy deklarowanej dla danego zastosowania silnika.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.6 Uk∏ad ch∏odzenia Nale˝y u˝yç uk∏adu ch∏odzenia silnika o wystarczajàcej pojemnoÊci dla utrzymania silnika w normalnych temperaturach roboczych wyszczególnionych przez wytwórc´ silnika.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2.7 Olej smarujàcy Nale˝y zapisaç dane techniczne oleju smarujàcego u˝ytego na próbie.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.3 Paliwa u˝ywane do próby 5.3.1 W∏aÊciwoÊci paliwa mogà oddzia∏ywaç na emisj´ gazowych sk∏adników spalin. Dlatego te˝ w∏aÊciwoÊci paliwa u˝ytego do próby nale˝y okreÊliç i zapisaç. Tam, gdzie sà u˝ywane paliwa odniesienia, nale˝y dostarczyç kod paliwa lub jego w∏aÊciwoÊci oraz analiz´ paliwa.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.3.2 Wybór paliwa do próby zale˝y od celu próby. Je˝eli nie zosta∏o inaczej uzgodnione z administracjà i gdy nie sà dost´pne odpowiednie paliwa odniesienia, nale˝y u˝yç paliwa klasy DM zgodnie z normà ISO 8217, 1996, o w∏asnoÊciach odpowiednich dla danego typu silnika.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.3.3 Temperatura paliwa musi byç zgodna z zaleceniami wytwórcy silnika. Temperatur´ paliwa nale˝y mierzyç na dolocie do pompy wtryskowej lub w miejscu okreÊlonym przez wytwórc´, zapisujàc wartoÊç temperatury i miejsce jej pomiaru.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4 Aparatura pomiarowa 5.4.1 Emisj´ gazowych sk∏adników spalin przez silnik poddany próbie nale˝y mierzyç za pomocà analizatorów/metod, których wymagania techniczne okreÊlono w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.2 Za zgodà administracji mogà byç zastosowane inne systemy pomiarowe lub analizatory, o ile dajà wyniki równowa˝ne do uzyskiwanych urzàdzeniami wymienionymi w 5.4.1.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.3 Niniejszy Kodeks nie zawiera szczegó∏ów dotyczàcych sprz´tu pomiarowego do pomiaru nat´˝enia przep∏ywu, ciÊnienia i temperatury. Zamiast tego, w 1.3.1 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu sà podane tylko wymagania dotyczàce dok∏adnoÊci takiego sprz´tu, konieczne do przeprowadzenia prób emisji.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.4 Warunki techniczne hamulca 5.4.4.1 Nale˝y u˝yç hamulca o charakterystyce odpowiedniej do zastosowanego cyklu prób opisanego w 3.2.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.4.2 Oprzyrzàdowanie do pomiaru pr´dkoÊci i momentu obrotowego ma pozwalaç na pomiar mocy na wale w ca∏ym zakresie pracy na stanowisku prób, zgodnie z wyszczególnieniem przez wytwórc´. Je˝eli ten przypadek nie ma miejsca, wówczas wymagane jest wykonanie dodatkowych obliczeƒ i ich zapis.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.4.3 Dok∏adnoÊç sprz´tu pomiarowego ma byç taka, by maksymalne odchy∏ki, podane w 1.3.1 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu, nie zosta∏y przekroczone.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5 OkreÊlanie przep∏ywu spalin Przep∏yw spalin nale˝y okreÊliç poprzez jednà z metod podanych w 5.5.1, 5.5.2 lub 5.5.3.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.1 Pomiar bezpoÊredni Metoda ta wymaga bezpoÊredniego pomiaru przep∏ywu spalin przy u˝yciu zw´˝ek przep∏ywowych lub równowa˝nego uk∏adu pomiarowego i musi byç zgodna z uznanà normà mi´dzynarodowà.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga: BezpoÊredni pomiar przep∏ywu gazowego jest trudnym zadaniem. Powinny byç zastosowane Êrodki ostro˝noÊci w celu unikni´cia b∏´dów pomiaru, które b´dà wp∏ywaç na b∏´dy okreÊlania wartoÊci emisji.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.2 Metoda pomiaru zu˝ycia powietrza i paliwa 5.5.2.1 Metoda okreÊlania przep∏ywu spalin przy u˝yciu metody pomiaru zu˝ycia powietrza i paliwa powinna byç przeprowadzona zgodnie z uznanà normà mi´dzynarodowà.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13087 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13087 — Poz. 1679 5.5.2.2 Nale˝y u˝yç przep∏ywomierzy powietrza i przep∏ywomierzy paliwa o dok∏adnoÊci okreÊlonej w 1.3.1 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.2.3 Nat´˝enie przep∏ywu spalin nale˝y obliczaç nast´pujàco:</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga: WartoÊci FFD i FFW ulegajà zmianom w zale˝noÊci od rodzaju paliwa (patrz tabela 1 w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu).</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.3 Metoda bilansu w´gla Metoda ta wymaga obliczenia masowego przep∏ywu spalin na podstawie zu˝ycia paliwa i st´˝eƒ sk∏adników spalin przy u˝yciu metody bilansu w´gla i tlenu, okreÊlonej w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.6 Dopuszczalne odchy∏ki urzàdzeƒ do pomiaru parametrów zwiàzanych z silnikiem i innych istotnych parametrów Kalibracja wszystkich narz´dzi pomiarowych musi byç dokonana wed∏ug uznanej normy mi´dzynarodowej i zgodnie z wymaganiami podanymi w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.7 Analizatory do okreÊlania zawartoÊci sk∏adników gazowych Analizatory do okreÊlania zawartoÊci sk∏adników gazowych muszà spe∏niaç warunki techniczne zamieszczone w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.8 Kalibracja przyrzàdów analitycznych Ka˝dy analizator u˝yty do pomiaru parametrów silnika, jak to omówiono w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu, nale˝y kalibrowaç tak cz´sto, jak jest to niezb´dne, jak pokazano w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9 Przebieg pomiaru 5.9.1 Uwagi ogólne 5.9.1.1 Szczegó∏owe opisy zalecanych uk∏adów analizowania i pobierania próbek sà zawarte w 5.9.2 do 5.9.4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Poniewa˝ ró˝ne uk∏ady mogà dawaç równowa˝ne wyniki, Êcis∏e stosowanie si´ do ww. punktów nie jest wymagane. Dodatkowe elementy sk∏adowe, takie jak przyrzàdy, zawory, cewki, pompy i prze∏àczniki, mogà byç u˝yte w celu dostarczenia dodatkowych informacji i koordynacji funkcji poszczególnych cz´Êci uk∏adu. Inne elementy, które nie sà potrzebne do utrzymania dok∏adnoÊci niektórych uk∏adów, mogà zostaç od∏àczone, o ile jest to oparte na w∏aÊciwym osàdzie in˝ynierskim.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.1.2 Nastawy oporów dolotu i przeciwciÊnienia wylotu nale˝y ustawiç w górnym limicie okreÊlonym przez wytwórc´ zgodnie, z 5.2.4 i 5.2.5, odpowiednio.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.2 Podstawowe analizowane sk∏adniki spalin 5.9.2.1 Do pomiaru sk∏adników (CO, CO2, HC, NOx, O2) w surowych (nierozcieƒczonych) spalinach nale˝y u˝ywaç uk∏adu analitycznego, opartego na nast´pujàcych analizatorach:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>analizator HFID do pomiaru zawartoÊci w´glowodorów,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>analizator NDIR do pomiaru tlenku w´gla i dwutlenku w´gla,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>analizator HCLD lub jemu równowa˝ny do pomiaru tlenków azotu i</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>PMD, ECS lub ZRDO do pomiaru zawartoÊci tlenu.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.9.2.2 Dla pomiarów w spalinach surowych, próbk´ do oznaczenia wszystkich sk∏adników mo˝na pobraç jednà lub dwiema sondami, umieszczonymi w bliskiej odleg∏oÊci z wewn´trznym rozdzia∏em dla ró˝nych analizatorów. Nale˝y zachowaç ostro˝noÊç, by w ˝adnym z punktów uk∏adu pomiarowego nie nastàpi∏a kondensacja ˝adnego ze sk∏adników spalin (w∏àcznie z wodà i kwasem siarkowym).</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.2.3 Dane techniczne i kalibracja tych˝e analizatorów musi byç taka jak wyszczególniono odpowiednio w Uzupe∏nieniu 5 i 6 do niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13088 Dziennik Ustaw Nr 202 5.9.3 — 13088 — Poz. 1679 Pobieranie próbek do oznaczenia sk∏adników gazowych 5.9.3.1 Sondy do pobierania próbek do oznaczenia sk∏adników gazowych nale˝y umieÊciç w odleg∏oÊci co najmniej 0,5 m lub w odleg∏oÊci równej co najmniej 3-krotnej Êrednicy rurociàgu wydechowego — w zale˝noÊci od tego, która z nich jest wi´ksza — przed przekrojem wylotowym uk∏adu wydechowego na tyle daleko, na ile jest to wykonalne, lecz dostatecznie blisko wylotu z cylindrów silnika, aby zapewniç, ˝e temperatura gazu wydechowego w sondzie wynosi co najmniej 343 K (70°C).</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.3.2 W przypadku silnika wielocylindrowego z rozwidlonym kolektorem wydechowym, wlot do sondy nale˝y umieÊciç dostatecznie daleko od silnika, aby zapewniç, ˝e próbka jest reprezentatywna dla Êredniej emisji ze wszystkich cylindrów. W wielocylindrowych silnikach majàcych wyraênie rozdzielone grupy kolektorów wydechowych, tak jak w silnikach w uk∏adzie widlastym (typu V), dopuszczalne jest pobranie próbki z ka˝dej grupy indywidualnie i obliczenie emisji Êredniej. Mogà byç u˝yte metody, które wykazujà korelacj´ z metodami wymienionymi wy˝ej. Do obliczenia emisji w spalinach nale˝y u˝yç ca∏kowitego masowego przep∏ywu spalin.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.3.3 Je˝eli na sk∏ad gazów wydechowych ma wp∏yw jakikolwiek zastosowany uk∏ad oczyszczania spalin, to próbk´ spalin nale˝y pobraç za tym uk∏adem.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.4 Sprawdzanie analizatorów Analizatory emisji nale˝y wyzerowaç i wzorcowaç.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.5 Cykle prób Wszystkie silniki nale˝y poddaç próbom zgodnie z cyklami prób zdefiniowanymi w 3.2, bioràc pod uwag´ przeznaczenie danego silnika.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.6 Sekwencje pomiarowe 5.9.6.1 Po zakoƒczeniu procedur podanych w 5.9.1 do 5.9.5, nale˝y rozpoczàç sekwencje pomiarowe. Silnik powinien pracowaç w ka˝dej fazie cyklu zgodnie z odpowiednimi cyklami prób okreÊlonymi w 3.2.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.6.2 Podczas ka˝dej fazy cyklu prób, po zakoƒczeniu poczàtkowego okresu przejÊciowego, nale˝y utrzymywaç wyszczególnionà pr´dkoÊç obrotowà w granicach ±1 % pr´dkoÊci znamionowej lub 3 obr/min, w zale˝noÊci od tego, która jest wi´ksza, z wyjàtkiem biegu ja∏owego, dla którego pr´dkoÊç powinna mieÊciç si´ w granicach tolerancji okreÊlonych przez producenta. OkreÊlony moment obrotowy, wyszczególniony dla danej fazy, nale˝y utrzymywaç w taki sposób, by jego Êrednia wartoÊç w czasie wykonywania pomiarów zmienia∏a si´ maksymalnie w granicach 2 % maksymalnego momentu obrotowego dla danej pr´dkoÊci obrotowej.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.7 Sygna∏ wyjÊciowy (odpowiedê) analizatora Sygna∏ wyjÊciowy (odpowiedê) analizatora nale˝y zarejestrowaç, zarówno w trakcie pomiarów, jak te˝ w czasie wszelkich sprawdzianów funkcjonowania (zerowanie, wzorcowanie), przy pomocy plotera bàdê równowa˝nego systemu pobierania danych pomiarowych, przy czym spaliny muszà przep∏ywaç przez analizatory co najmniej przez ostatnie 10 minut ka˝dej fazy próby.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.8 Warunki silnika Pr´dkoÊç obrotowà i obcià˝enie silnika, temperatur´ powietrza dolotowego i przep∏yw paliwa nale˝y mierzyç w ka˝dej fazie próby zaraz po osiàgni´ciu przez silnik ustalonego stanu pracy. Nale˝y mierzyç lub obliczyç i zarejestrowaç nat´˝enie przep∏ywu spalin.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.9.9 Powtórne sprawdzanie analizatora Po zakoƒczeniu pomiarów emisji nale˝y powtórnie sprawdziç kalibracj´ analizatorów przy u˝yciu gazu zerowego i tego samego gazu wzorcowego, który by∏ u˝yty w trakcie wzorcowania wykonanego przed rozpocz´ciem pomiarów. Prób´ nale˝y uznaç za akceptowalnà, je˝eli ró˝nica pomi´dzy tymi dwiema kalibracjami jest mniejsza ni˝ 2 %.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.10 Raport z prób 5.10.1 Dla ka˝dego silnika poddanego próbom w celu certyfikacji lub zasadniczej certyfikacji na statku bez uprzedniej certyfikacji wst´pnej, wytwórca silnika musi przygotowaç raport z prób, który ma zawieraç, jako minimum, takie dane jak zamieszczone w Uzupe∏nieniu 5 do niniejszego Kodeksu. Orygina∏ raportu z prób musi byç przechowywany w dokumentach wytwórcy silnika, zaÊ potwierdzona kopia w dokumentach znajdujàcych si´ w administracji.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.10.2 Raport z prób, albo orygina∏, albo poÊwiadczona kopia, musi byç do∏àczony jako sta∏y element Kartoteki technicznej silnika.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.11 Ocena danych emisji sk∏adników gazowych Do oceny emisji sk∏adników gazowych nale˝y uÊredniç zapis (odczyt) z ostatnich 60 sekund ka˝dej fazy, zaÊ Êrednie st´˝enie (conc) CO, CO2, HC, NOx, i O2 podczas ka˝dej fazy nale˝y okreÊliç w oparciu o uÊrednione zapisy wyników pomiarów oraz odpowiednie dane z kalibracji.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13089 Dziennik Ustaw Nr 202 5.12 — 13089 — Poz. 1679 Obliczanie emisji sk∏adników gazowych Koƒcowe wyniki do raportu z prób nale˝y okreÊliç przy u˝yciu kolejnych kroków podanych w 5.12.1 do 5.12.4.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.1 OkreÊlanie przep∏ywu spalin Nat´˝enie przep∏ywu spalin (GEXHW, VEXHW lub VEXHD) nale˝y okreÊliç dla ka˝dej fazy zgodnie z metodami opisanymi w 5.5.1 do 5.5.3.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.2 Korekcja warunków pomiaru w spalinach suchych do warunków w spalinach mokrych Stosujàc GEXHW lub VEXHW, zmierzone st´˝enie, o ile nie zosta∏o ju˝ zmierzone w spalinach mokrych, nale˝y przekszta∏ciç na st´˝enie w spalinach mokrych, zgodnie z nast´pujàcym wzorem: conc (mokre) = Kw ⋅ conc (suche) 5.12.2.1 Dla spalin surowych (nierozcieƒczonych): gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">Ha = masa wody w powietrzu (g wody / kg suchego powietrza) Ra = wilgotnoÊç wzgl´dna powietrza dolotowego, % pa = ciÊnienie pary nasyconej powietrza dolotowego, kPa pB = ca∏kowite ciÊnienie barometryczne, kPa Uwaga: Wzory u˝ywajàce FFH sà uproszczonymi wersjami wzorów przytoczonych w paragrafie 3.7 w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu (wzór (2—44) i (2—45)); gdy sà zastosowane, dajà wyniki porównywalne w stosunku do uzyskiwanych przy stosowaniu pe∏nych wzorów.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.2.2 Alternatywnie:</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.2.3 Dla powietrza dolotowego:</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.2.4 Wzór (8) nale˝y uznaç za definicj´ wspó∏czynnika FFH zale˝nego od w∏asnoÊci stosowanego paliwa.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zdefiniowany w ten sposób wspó∏czynnik FFH okreÊla zawartoÊç wody w spalinach w zale˝noÊci od stosunku paliwa do powietrza.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.2.5 Typowe wartoÊci FFH mo˝na znaleêç w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu. Tabela 1 w Uzupe∏nieniu 6 zawiera wykaz wartoÊci FFH dla ró˝nych paliw. FFH jest nie tylko zale˝ny od w∏asnoÊci paliwa, lecz tak˝e, w mniejszym stopniu, od stosunku paliwa do powietrza wyst´pujàcego w silniku.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.2.6 Paragraf 3.9 w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu zawiera wzory do obliczania FFH na podstawie zawartoÊci wodoru w paliwie i stosunku paliwa do powietrza.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.2.7 Wzór (8) traktuje wod´ powsta∏à wskutek spalania i wod´ zawartà w powietrzu dolotowym jako wielkoÊci wzajemnie niezale˝ne i addytywne. Wzór (2—45) w paragrafie 3.7 w Uzupe∏nieniu 6 do niniejszego Kodeksu pokazuje, ˝e te dwa czynniki nie sà addytywne. Wzór (2—45) stanowi wersj´ poprawnà, lecz jest bardzo skomplikowany i dlatego nale˝y u˝ywaç zale˝noÊci (8) i (11), bardziej przydatnych w praktyce.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13090 Dziennik Ustaw Nr 202 5.12.3 — 13090 — Poz. 1679 Korekcja NOx ze wzgl´du na wilgotnoÊç i temperatur´ 5.12.3.1 Poniewa˝ emisja NOx zale˝y od warunków otoczenia, st´˝enie NOx nale˝y skorygowaç ze wzgl´du na temperatur´ otoczenia i wilgotnoÊç przez pomno˝enie przez wspó∏czynniki podane we wzorach (13) i (14).</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.3.2 We wszystkich obliczeniach dotyczàcych korekcji wilgotnoÊci podanych w niniejszym Kodeksie nale˝y u˝ywaç standardowej wartoÊci odniesienia 10,71 g/kg w standardowej temperaturze odniesienia 25°C. Nie wolno u˝ywaç innych wartoÊci odniesienia ni˝ 10,71 g/kg.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.3.3 Za zgodà zainteresowanych stron i po zatwierdzeniu przez administracj´ mo˝na u˝ywaç innych wzorów korekcyjnych, je˝eli mogà one byç uzasadnione lub potwierdzone.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.3.4 Woda lub para wprowadzana do powietrza do∏adowujàcego (nawil˝anie powietrza) jest uwa˝ana jako instrument kontroli emisji i dlatego nie nale˝y jej uwzgl´dniaç przy dokonywaniu korekcji ze wzgl´du na wilgotnoÊç. Woda, która skrapla si´ w ch∏odnicy powietrza do∏adowujàcego, mo˝e zmieniç wilgotnoÊç powietrza do∏adowujàcego i dlatego nale˝y jà uwzgl´dniç przy korekcji ze wzgl´du na wilgotnoÊç.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.3.5 Ogólnie dla silników wysokopr´˝nych Generalnie dla silników wysokopr´˝nych nale˝y u˝ywaç nast´pujàcego wzoru do obliczania KHDIES: gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">A = 0,309 GFUEL/GAIRD — 0,0266 B = – 0,209 GFUEL/GAIRD — 0,00954 Ta = temperatura powietrza w K Ha = wilgotnoÊç powietrza dolotowego, wyra˝ona w g wody na kg suchego powietrza (okreÊlona wzorem (10)) 5.12.3.6 Silniki wysokopr´˝ne z ch∏odnicami mi´dzystopniowymi Dla silników wysokopr´˝nych z ch∏odnicami mi´dzystopniowymi nale˝y u˝ywaç nast´pujàcego wzoru alternatywnego (14): gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">TSC = temperatura sch∏odzonego powietrza TSCRef = temperatura odniesienia dla sch∏odzonego powietrza odpowiadajàca temperaturze powietrza przy temperaturze wody morskiej równej 25°C. TSCRef musi zostaç okreÊlona przez wytwórc´ silnika.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1.</span>Aby uwzgl´dniç wilgotnoÊç powietrza do∏adowujàcego, dodano nast´pujàce rozwa˝ania:</div>\n<p class=\"lf-p\">HSC = wilgotnoÊç powietrza do∏adowujàcego, w gramach wody na kilogram suchego powietrza, w której: gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">Psc = ciÊnienie pary nasyconej powietrza do∏adowujàcego, kPa PC = ciÊnienie powietrza do∏adowujàcego, kPa 2. Je˝eli, Ha ≥ Hsc wówczas nale˝y we wzorze (14) zamiast Ha ujàç Hsc. W takim przypadku wartoÊç GEXHW okreÊlonà w 5.5.2.3 nale˝y skorygowaç nast´pujàco:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3.</span>Je˝eli Ha ≤ Hsc, wówczas we wzorze (14) nale˝y u˝ywaç Ha.</div>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga: W celu wyjaÊnienia innych zmiennych patrz wzór (13).</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13091 Dziennik Ustaw Nr 202 5.12.4 — 13091 — Poz. 1679 Obliczanie masowego nat´˝enia przep∏ywu 5.12.4.1 Masowe nat´˝enie przep∏ywu poszczególnych sk∏adników gazowych nale˝y dla ka˝dej fazy cyklu obliczyç nast´pujàco (dla spalin surowych — nierozcieƒczonych):</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.4.2 Wspó∏czynniki odnoszàce si´ do: u — do spalin mokrych, v — do spalin suchych i w — do spalin wilgotnych nale˝y u˝ywaç w postaci wyst´pujàcej w tabeli 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tabela 5 — Wspó∏czynniki u, v, w Uwaga: Wspó∏czynniki dla u podane w tabeli 5 sà poprawnymi wartoÊciami tylko dla g´stoÊci spalin 1,293 kg/m3; dla g´stoÊci spalin ró˝nej od 1,293 u = w/g´stoÊç.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.5 Obliczanie emisji jednostkowych 5.12.5.1 Emisj´ nale˝y obliczyç dla wszystkich poszczególnych sk∏adników w nast´pujàcy sposób: gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.5.2 Wspó∏czynniki wagowe i liczba faz (n) u˝yte w powy˝szym obliczeniu sà zgodne z postanowieniami 3.2.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.12.5.3 Uzyskanà za pomocà wzoru (18) wartoÊç Êredniej wa˝onej emisji NOx dla silnika nale˝y nast´pnie porównaç z wartoÊcià dopuszczalnà na rys. 1 w 3.1, aby okreÊliç czy silnik spe∏nia postanowienia Prawid∏a 13 Za∏àcznika VI.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rozdzia∏ 6 Procedury okreÊlania zgodnoÊci silnika z normami emisji NOx w trakcie przeglàdów na statku 6.1 Uwagi ogólne Po instalacji na statku silnika, poddanego przeglàdowi wst´pnemu, ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny nale˝y poddaç przeglàdom sprawdzajàcym, przeprowadzonym na statku w zakresie wymienionym w 2.1.1.2 do 2.1.1.4 w celu potwierdzenia, ˝e silnik nadal spe∏nia normy emisji NOx zawarte w Prawidle 13 Za∏àcznika VI.</p>\n<p class=\"lf-p\">Takie sprawdzenie zgodnoÊci nale˝y przeprowadziç przy u˝yciu jednej z nast´pujàcych metod:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>metoda kontroli parametrów silnika zgodnie z 6.2 w celu potwierdzenia, ˝e cz´Êci sk∏adowe, nastawy i parametry eksploatacyjne silnika nie ró˝nià si´ od wyspecyfikowanych w jego Kartotece technicznej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>uproszczona metoda pomiaru emisji zgodnie z 6.3 lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>metoda bezpoÊredniego pomiaru i monitoringu zgodnie z 2.3.4, 2.3.5, 2.3.7, 2.3.8, 2.3.11, 2.4.4, i 5.5.</div>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13092 Dziennik Ustaw Nr 202 6.2 6.2.1 — 13092 — Poz. 1679 Metoda kontroli parametrów silnika Uwagi ogólne 6.2.1.1 Odpowiednie do zastosowania metody kontroli parametrów silnika sà silniki, które spe∏niajà nast´pujàce warunki:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>silniki, które uzyska∏y Certyfikat EIAPP w oparciu o pomiary na stanowisku prób oraz te, które uzyska∏y Certyfikat IAPP podczas przeglàdu zasadniczego i</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>silniki, w których okreÊlone cz´Êci sk∏adowe silnika i mechanizmy nastawialne organa poddane zosta∏y modyfikacjom lub regulacjom od czasu ich ostatniego przeglàdu.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.2.1.2 Metodzie kontroli parametrów nale˝y poddaç silniki wyszczególnione w 6.2.1.1 ka˝dorazowo, gdy nast´puje zmiana cz´Êci sk∏adowych i/lub mechanizmów nastawialnych organów silnika, majàcych wp∏yw na poziom emisji NOx. Metod´ t´ nale˝y zastosowaç do potwierdzenia zgodnoÊci z normami emisji NOx. Silniki instalowane na statkach nale˝y uprzednio tak zaprojektowaç, aby umo˝liwiç ∏atwe sprawdzenie cz´Êci sk∏adowych, stanu/po∏o˝enia organów nastawialnych oraz parametrów silnika majàcych wp∏yw na poziom emisji NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.1.3 Dodatkowo, gdy silnik wysokopr´˝ny zosta∏ zaprojektowany tak, ˝e spe∏nia nakazane ograniczenia emisji NOx, to jest prawdopodobne, ˝e podczas ca∏ego okresu eksploatacji silnika na morzu mogà byç one dotrzymane. Jednak˝e okreÊlone limity emisji NOx mogà zostaç przekroczone w wyniku regulacji lub modyfikacji silnika. Dlatego te˝ metody kontroli parametrów silnika nale˝y u˝yç do sprawdzenia, czy silnik spe∏nia nadal zalecane limity emisji NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.1.4 Kontrole cz´Êci sk∏adowych silnika, w∏àcznie z kontrolami nastaw i parametrów eksploatacyjnych, majà na celu zapewnienie ∏atwego Êrodka pozwalajàcego na wyciàgni´cie wniosków odnoÊnie do charakterystyki emisji silnika w celu sprawdzenia, czy silnik, na którym dokonano lub nie dokonano drobnych regulacji lub modyfikacji, spe∏nia odpowiednie limity emisji NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.1.5 Celem takich kontroli jest zapewnienie prostej metody potwierdzenia, ˝e dany silnik zosta∏ poprawnie wyregulowany zgodnie z danymi technicznymi podanymi przez wytwórc´ i jego regulacja pozostaje w zgodzie z warunkami dopuszczalnych zmian regulacji, okreÊlonymi w trakcie certyfikacji zasadniczej przez administracj´ jako zgodne z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.1.6 Je˝eli zastosowany jest elektroniczny system sterowania silnikiem, wówczas nale˝y go sprawdziç w oparciu o oryginalne nastawy w celu zapewnienia, ˝e odpowiednie parametry zawierajà si´ w granicach takich, jak po wykonaniu silnika u wytwórcy.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.1.7 W celu oceny zgodnoÊci z Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI nie zawsze jest konieczny pomiar poziomu NOx po to, by dowiedzieç si´, ˝e silnik niewyposa˝ony w urzàdzenie do oczyszczania spalin z danym prawdopodobieƒstwem spe∏nia limity emisji NOx. Wystarczajàca mo˝e byç pewnoÊç, ˝e obecny stan silnika odpowiada pod wzgl´dem okreÊlonych cz´Êci sk∏adowych silnika, kalibracji lub regulacji parametrów stanowi, wyst´pujàcemu w czasie zasadniczej certyfikacji. Je˝eli wyniki metody kontroli parametrów silnika wyka˝à prawdopodobieƒstwo, ˝e dany silnik spe∏nia limity emisji NOx, silnik mo˝e byç powtórnie certyfikowany bez bezpoÊredniego pomiaru emisji NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.1.8 Jako cz´Êç kontroli parametrów technicznych silników wyposa˝onych w urzàdzenia do oczyszczania spalin, konieczne b´dzie sprawdzenie dzia∏ania urzàdzenia oczyszczajàcego.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.2 Procedury dla metody kontroli parametrów silnika 6.2.2.1 Kontrol´ parametrów silnika nale˝y przeprowadziç, u˝ywajàc dwóch nast´pujàcych procedur:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kontrola dokumentacji dotyczàcej parametrów silnika, którà nale˝y przeprowadziç jako dodatkowà do innych kontroli i która obejmowaç ma kontrol´ Dziennika maszynowego, zawierajàcego parametry silnika wraz z weryfikacjà, czy jego parametry le˝à w zakresie warunków dopuszczalnych, wyszczególnionych w Kartotece technicznej; oraz</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>rzeczywista kontrola cz´Êci sk∏adowych silnika i jego nastawialnych organów , którà nale˝y przeprowadziç dodatkowo do kontroli dokumentacji, jeÊli jest to konieczne. Nast´pnie nale˝y zweryfikowaç, odnoszàc si´ do kontroli dokumentacji, czy te nastawialne organa silnika mieszczà si´ w zakresie wielkoÊci dopuszczalnych, wyszczególnionych w Kartotece technicznej.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.2.2.2 Inspektor musi mieç mo˝liwoÊç sprawdzenia jednej lub wszystkich identyfikowalnych cz´Êci sk∏adowych, nastaw lub parametrów pracy silnika, aby upewniç si´, ˝e silnik, w którym nie dokonano lub dokonano ma∏ych zmian regulacji lub modyfikacji nadal spe∏nia limity emisji oraz, ˝e u˝ywane sà wy∏àcznie cz´Êci sk∏adowe, wyszczególnione w aktualnej specyfikacji. Gdy regulacje i/lub modyfikacje w parametrach technicznych sà przywo∏ane w Kartotece technicznej, muszà byç one zgodne z zakresem zalecanym przez wytwórc´ i zatwierdzone przez administracj´.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 6.2.3 Page 13093 — 13093 — Poz. 1679 Dokumentacja dla metody kontroli parametrów silnika 6.2.3.1 Ka˝dy okr´towy silnik wysokopr´˝ny musi posiadaç Kartotek´ technicznà wymaganà w 2.3.6, która identyfikuje cz´Êci sk∏adowe, nastawy lub parametry eksploatacyjne silnika oddzia∏ujàce na emisj´ w spalinach i które muszà zostaç sprawdzone w celu zapewnienia zgodnoÊci.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.2 Armatorzy lub osoby odpowiedzialne za statki wyposa˝one w silniki wysokopr´˝ne podlegajàce metodzie kontroli parametrów silnika muszà prowadziç na statku nast´pujàcà dokumentacj´, zwiàzanà ze statkowymi procedurami sprawdzania emisji NOx:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>Dziennik parametrów silnika do odnotowywania wszelkich zmian nastaw silnika lub zmian jego elementów sk∏adowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wykaz parametrów silnika zawierajàcy elementy sk∏adowe i nastawy silnika i/lub charakterystyki parametrów pracy silnika w zale˝noÊci od obcià˝enia, dostarczony przez wytwórc´ silnika i zatwierdzony przez administracj´;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dokumentacj´ technicznà modyfikacji elementów sk∏adowych silnika, gdy dokonano modyfikacji dowolnego elementu sk∏adowego silnika.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.3 Dziennik parametrów silnika W Dzienniku parametrów silnika nale˝y chronologicznie zapisywaç opisy jakichkolwiek zmian, majàcych wp∏yw na jego okreÊlone parametry, ∏àcznie z regulacjami, wymianami cz´Êci i modyfikacjami jego elementów. Opisy te nale˝y uzupe∏niç o inne odpowiednie dane, u˝yte do oceny poziomu emisji NOx przez silnik.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.4 Wykaz parametrów majàcych wp∏yw na emisje NOx, które podlegajà niekiedy modyfikacjom na statku.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.4.1 Zale˝nie od konstrukcji danego silnika, mo˝liwe i normalne sà ró˝ne modyfikacje i regulacje, wp∏ywajàce na emisje NOx. Dotyczà one nast´pujàcych parametrów silnika:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kàt wyprzedzenia wtrysku paliwa,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wtryskiwacz,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>pompa wtryskowa,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>krzywka paliwowa,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>ciÊnienie wtrysku dla uk∏adów wtrysku o wspólnym przewodzie t∏ocznym (common rail),</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>komora spalania,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>stopieƒ spr´˝ania,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>typ i wykonanie (budowa) turbospr´˝arki,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>ch∏odnica powietrza do∏adowujàcego, podgrzewacz powietrza do∏adowujàcego,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>fazy rozrzàdu zaworów, 11 elementy systemu ograniczania emisji NOx poprzez wtrysk wody,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12)</span>elementy systemu ograniczania emisji NOx poprzez stosowanie emulsji paliwowo-wodnej,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">13)</span>elementy systemu ograniczania emisji NOx poprzez recyrkulacj´ spalin,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">14)</span>elementy systemu ograniczania emisji NOx poprzez selektywnà redukcj´ katalitycznà,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">15)</span>inny(e) parametr(y) okreÊlony przez administracj´.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.4.2 W zale˝noÊci od danego silnika i jego cech konstrukcyjnych rzeczywista Kartoteka techniczna silnika mo˝e, w oparciu o zalecenia wytwórcy i zatwierdzenie administracji, zawieraç mniej cz´Êci sk∏adowych i/lub parametrów ni˝ omówione powy˝ej.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.5 Lista sprawdzajàca metody kontroli parametrów silnika Po zatwierdzeniu przez administracj´, operator statku, przy wsparciu wytwórcy silnika, mo˝e wybraç, jaka metoda powinna byç zastosowana. Ka˝da z metod wyszczególnionych w Uzupe∏nieniu 7 do niniejszego Kodeksu, a tak˝e ich kombinacje, mo˝e wystarczyç do wykazania zgodnoÊci.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.6 Dokumentacja techniczna modyfikacji elementów sk∏adowych silnika Dokumentacja techniczna, którà nale˝y do∏àczyç do Kartoteki technicznej silnika, musi zawieraç szczegó∏y modyfikacji i dane odnoÊnie do ich wp∏ywu na emisj´ NOx oraz zostaç dostarczona w czasie, gdy dokonuje si´ danej modyfikacji. Mogà zostaç zaakceptowane dane pochodzàce z pomiarów na stanowisku prób wykonanych na ostatnio produkowanym silniku, nale˝àcym do danej grupy silników.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.2.3.7 Stan wyjÊciowy cz´Êci sk∏adowych, nastawialnych mechanizmów sterujàcych i parametrów silnika Kartoteka techniczna silnika musi zawieraç wszystkie odpowiednie informacje, zwiàzane z charakterystykà emisji NOx silnika, dotyczàce okreÊlonych elementów sk∏adowych, nastawialnych organów i parametrów pracy silnika wyst´pujàcych w czasie wst´pnej certyfikacji silnika (Certyfikat EIAPP) lub certyfikacji zasadniczej (Certyfikat IAPP) w zale˝noÊci od tego, która wystàpi∏a pierwsza.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 6.3 Uproszczona metoda pomiaru 6.3.1 Uwagi ogólne Page 13094 — 13094 — Poz. 1679 6.3.1.1 Uproszczona próba i procedura pomiaru okreÊlona w niniejszym paragrafie mo˝e byç zastosowana tylko jako test potwierdzajàcy na statku oraz w trakcie przeglàdów okresowych i poÊrednich, gdy jest to wymagane. Ka˝dà pierwszà prób´ silnika na stanowisku prób nale˝y przeprowadziç zgodnie z procedurà okreÊlonà w rozdziale 5, u˝ywajàc oleju nap´dowego o klasie DM. Istotne jest wykonanie korekcji ze wzgl´du na temperatur´ i wilgotnoÊç otaczajàcego powietrza zgodnie z 5.12.3, poniewa˝ statki p∏ywajà w klimacie zimnym lub goràcym oraz suchym lub wilgotnym, co mo˝e powodowaç ró˝nic´ w emisji NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.1.2 W celu osiàgni´cia znaczàcych i wa˝nych wyników próby potwierdzajàcej, wykonanej na statku oraz w trakcie przeglàdów okresowych i poÊrednich, jako absolutne minimum poza st´˝eniem NOx nale˝y mierzyç st´˝enia O2 i/lub CO2 i CO przy obcià˝aniu silnika zgodnie z odpowiednim cyklem prób. Wspó∏czynniki wagowe (WF) i iloÊç faz (n) u˝yte w obliczeniu muszà byç zgodne z 3.2.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.1.3 Nale˝y mierzyç moment obrotowy i pr´dkoÊç obrotowà silnika, jednak˝e, dla uproszczenia procedury, dopuszczalne odchy∏ki przyrzàdów (patrz 6.3.7) u˝ywanych do pomiaru parametrów zwiàzanych z silnikiem, wykorzystywanych dla celów weryfikacji na statku, sà ró˝ne od dopuszczalnych odchy∏ek dozwolonych w metodzie prób na stanowisku próbnym. Je˝eli trudno jest mierzyç moment bezpoÊrednio, wówczas moc na hamulcu mo˝e byç oszacowana przy u˝yciu jakiegokolwiek innego sposobu zalecanego przez wytwórc´ silnika i zatwierdzonego przez administracj´.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.1.4 W praktyce cz´sto niemo˝liwe jest zmierzenie zu˝ycia paliwa po tym, gdy silnik zosta∏ zainstalowany na statku. W celu uproszczenia procedury przeprowadzanej na statku mogà zostaç przyj´te wyniki pomiarów zu˝ycia paliwa z prób wst´pnej certyfikacji silnika, wykonanych na stanowisku próbnym. W takich przypadkach, dotyczàcych zw∏aszcza pracy na paliwie ci´˝kim, nale˝y dokonaç szacunkowej oceny zu˝ycia i szacunkowego okreÊlenia zwiàzanego z nià b∏´du. Poniewa˝ nat´˝enie przep∏ywu paliwa u˝ywane do obliczenia (GFUEL) musi byç powiàzane ze sk∏adem paliwa, okreÊlonym na podstawie próbki paliwa pobranej podczas wykonywania próby na statku, pomiar zu˝ycia paliwa (GFUEL) z prób wykonanych na stanowisku próbnym nale˝y skorygowaç ze wzgl´du na jakàkolwiek ró˝nic´ dolnych wartoÊci opa∏owych pomi´dzy paliwem u˝ytym na stanowisku prób a paliwem u˝ytym na statku. Konsekwencje takich b∏´dów na ostatecznà wartoÊç emisji nale˝y obliczyç i podaç w wynikach pomiarów emisji.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.1.5 JeÊli nie okreÊlono inaczej, wszystkie wyniki pomiarów, dane z próby lub obliczenia wymagane przez niniejszy rozdzia∏ nale˝y zapisaç w raporcie z prób silnika zgodnie z 5.10.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.2 Parametry silnika, które nale˝y mierzyç i zapisaç Tabela 6 wyszczególnia parametry silnika, które nale˝y mierzyç i zapisaç podczas wykonywania statkowych procedur weryfikacyjnych.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tabela 6 — Parametry silnika, które nale˝y mierzyç i zapisaç Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13095 Dziennik Ustaw Nr 202 6.3.3 — 13095 — Poz. 1679 Moc na hamulcu 6.3.3.1 Kwestia dotyczàca zdolnoÊci uzyskania wymaganych danych, podczas sprawdzania emisji NOx na statku, w szczególnoÊci dotyczy mocy na hamulcu. Mimo ˝e przypadek przek∏adni bezpoÊrednio po∏àczonej z silnikiem jest uwzgl´dniony w rozdziale 5, silniki — w takim stanie, w jakim sà na statku — mogà w wielu zastosowaniach byç tak rozmieszczone, ˝e pomiary momentu obrotowego (wykonane przy u˝yciu specjalnie zamontowanych czujników tensometrycznych) mogà nie byç mo˝liwe z powodu braku dost´pu do wolnego fragmentu wa∏u. Zasadniczo do tej grupy nale˝à silniki nap´dzajàce pràdnice, ale tak˝e silniki, które mogà byç sprz´˝one z pompami, zespo∏ami hydraulicznymi, spr´˝arkami itp.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.3.2 Silniki nap´dzajàce takie mechanizmy z regu∏y sà poddawane próbom przy obcià˝eniu ich na hamulcu wodnym na stanowisku u wytwórcy, zanim wykonane zostanie sta∏e po∏àczenie z odbiornikiem mocy po zamontowaniu na statku. W przypadku zespo∏ów pràdotwórczych nie powinno byç problemem u˝ycie pomiarów napi´cia i nat´˝enia pràdu oraz deklarowanej przez wytwórc´ sprawnoÊci pràdnicy. Dla urzàdzeƒ pracujàcych wed∏ug krzywej Êrubowej mo˝na wykorzystaç deklarowanà krzywà Êrubowà w uk∏adzie pr´dkoÊç obrotowa — moc wraz z zapewnianiem mo˝liwoÊci pomiaru pr´dkoÊci obrotowej silnika albo na wolnym koƒcu wa∏u, albo — z uwzgl´dnieniem prze∏o˝enia — na wale rozrzàdu.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.4 Paliwa u˝yte do próby 6.3.4.1 Zasadniczo, wszystkie pomiary emisji nale˝y przeprowadziç na silniku zasilanym olejem nap´dowym klasy DM wed∏ug normy ISO 8217, 1996.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.4.2 Aby zbytnio nie obcià˝aç armatora nadmiernymi kosztami w trakcie prób weryfikujàcych lub przeglàdów okresowych mo˝na dopuÊciç, za zgodà administracji, stosowanie do tego typu prób paliwa ci´˝kiego klasy RM, wed∏ug wy˝ej wymienionej normy. Nale˝y jednak liczyç si´ z tym, ˝e na poziom emisji mogà mieç wp∏yw w∏asnoÊci zap∏onowe paliwa oraz azot, zawarty w paliwie.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.5 Pobieranie próbek spalin w celu okreÊlenia emisji gazowych 6.3.5.1 Nale˝y stosowaç ogólne wymagania opisane w 5.9.3 równie˝ do pomiarów na statku.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.5.2 Sposób zainstalowania silników na statku ma byç taki, aby pomiar móg∏ byç przeprowadzany w sposób bezpieczny z mo˝liwie minimalnym oddzia∏ywaniem na silnik. Nale˝y zapewniç odpowiednià instalacj´ do pobrania próbki spalin oraz mo˝liwoÊç uzyskania wymaganych danych. Narzuca to koniecznoÊç wyposa˝enia wszystkich silników w ∏atwo dost´pne, znormalizowane punkty poboru próbek.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.6 Sprz´t pomiarowy i wielkoÊci mierzone Emisj´ substancji gazowych zanieczyszczajàcych Êrodowisko nale˝y mierzyç przy u˝yciu metod opisanych w rozdziale 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.7 Dopuszczalne odchy∏ki przyrzàdów do pomiaru parametrów zwiàzanych z silnikiem oraz innych znaczàcych parametrów Tabele 3 i 4 zawarte w ust´pie 1.3.2 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu wyszczególniajà dopuszczalne odchy∏ki przyrzàdów, których nale˝y u˝yç do pomiaru parametrów zwiàzanych z silnikiem oraz innych znaczàcych parametrów podczas statkowych procedur weryfikacyjnych.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.8 OkreÊlanie zawartoÊci sk∏adników gazowych Nale˝y zastosowaç analityczne urzàdzenia pomiarowe oraz metody opisane w Rozdziale 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13096 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13096 — Poz. 1679 6.3.9 Cykle prób 6.3.9.1 Cykle prób zastosowane na statku majà odpowiadaç odpowiednim cyklom prób okreÊlonym w 3.2.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.9.2 Praca silnika na statku wed∏ug cyklu prób okreÊlonego w 3.2 nie zawsze jest mo˝liwa, jednak˝e procedura próby ma, w oparciu o zalecenia wytwórcy silnika i zatwierdzenie jej przez administracj´, byç na tyle zbli˝ona, na ile to mo˝liwe do procedury okreÊlonej w 3.2. Dlatego te˝ wartoÊci mierzone w tym przypadku mogà nie byç bezpoÊrednio porównywalne z rezultatami z prób na stanowisku próbnym, poniewa˝ zmierzone wartoÊci sà bardzo uzale˝nione od cykli prób.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.9.3 Je˝eli liczba punktów pomiarowych jest ró˝na od iloÊci na stanowisku prób, punkty pomiarowe i wspó∏czynniki wagowe muszà byç zgodne z zaleceniami wytwórcy silnika i zatwierdzone przez Administracj´.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.10 Obliczanie emisji sk∏adników gazowych Nale˝y zastosowaç procedur´ obliczeƒ okreÊlonà w rozdziale 5, bioràc pod uwag´ szczególne wymagania niniejszej procedury pomiaru uproszczonego.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.11 Dopuszczalne przekroczenia norm emisji 6.3.11.1 Ze wzgl´du na mo˝liwe odchy∏ki, wynikajàce z zastosowania procedur pomiaru uproszczonego wyszczególnionych w niniejszym rozdziale, w trakcie pomiarów weryfikujàcych oraz przeglàdów okresowych i poÊrednich mo˝na dopuÊciç 10 % przekroczenie stosowanego limitu emisji.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.11.2 Emisja NOx mo˝e zmieniaç si´ w zale˝noÊci od wartoÊci zap∏onowych paliwa oraz zawartoÊci azotu w paliwie. Je˝eli brak jest wystarczajàcych informacji o wp∏ywie w∏asnoÊci zap∏onowych na tworzenie si´ NOx w procesie spalania, zaÊ stopieƒ konwersji azotu zawartego w paliwie do tlenków azotu jest zale˝ny od sprawnoÊci silnika, wówczas mo˝e zostaç udzielona zgoda na 10 % przekroczenie dopuszczalnej emisji w trakcie próby na statku, przeprowadzanej na paliwie ci´˝kim, z wyjàtkiem wykonywanej na statku próby certyfikacji wst´pnej, dla której nie udziela si´ zgody na przekroczenie norm emisji. Paliwo nale˝y poddaç analizie ze wzgl´du na zawartoÊç w´gla, wodoru, azotu, siarki w zakresie normy ISO 8217, jak równie˝ ze wzgl´du na dowolny inny dodatkowy sk∏adnik, konieczny do Êcis∏ego okreÊlenia w∏asnoÊci paliwa.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.3.11.3 W ˝adnym przypadku ca∏kowite przekroczenie norm emisji ze wzgl´du na uproszczenie pomiarów i stosowanie paliwa ci´˝kiego klasy RM wed∏ug ISO 8217, 1996, nie mo˝e przekroczyç 15 % wartoÊci dopuszczalnej emisji.</p>\n<p class=\"lf-p\">UZUPE¸NIENIE 1 Formularz Certyfikatu EIAPP (Patrz p. 2.2.9 Kodeksu technicznego NOx) MI¢DZYNARODOWE ÂWIADECTWO O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU POWIETRZA PRZEZ SILNIK Wydane na podstawie Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (zwanej dalej Konwencjà) w imieniu Rzàdu: ........................................................................................................................................................................................... (Pe∏na nazwa paƒstwa) przez ................................................................................................................................................................................. (Pe∏ne okreÊlenie kompetentnej osoby lub organizacji upowa˝nionej na podstawie postanowieƒ Konwencji) Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13097 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13097 — Poz. 1679 NINIEJSZYM STWIERDZA SI¢:</p>\n<p class=\"lf-p\">1 ˝e wy˝ej wymieniony okr´towy silnik wysokopr´˝ny zosta∏ poddany przeglàdowi wst´pnemu zgodnie z wymaganiami Kodeksu technicznego kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych, ustanowiony jako obowiàzujàcy przez Za∏àcznik VI do Konwencji, i 2 ˝e przeglàd wst´pny wykaza∏, i˝ silnik, jego cz´Êci sk∏adowe, nastawialne mechanizmy sterujàce jego pracà oraz Kartoteka techniczna silnika przed zainstalowaniem go i/lub eksploatacjà na statku sà w pe∏ni zgodne z majàcym zastosowanie Prawid∏em 13 Za∏àcznika VI do Konwencji.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy certyfikat jest z upowa˝nienia Rzàdu wa˝ny przez czas eksploatacji silnika zainstalowanego na statku, pod warunkiem przeprowadzania przeglàdów zgodnie z Prawid∏em 5 Za∏àcznika VI do Konwencji, Wydano w ........................................................................................................................................................................ (MiejscowoÊç wydania certyfikatu) ..................................................................... 20 ....... ............................................................... (Data wydania) (Podpis osoby upowa˝nionej wydajàcej certyfikat) (Piecz´ç lub stempel urz´du wydajàcego) ZA¸ÑCZNIK DO MI¢DZYNARODOWEGO CERTYFIKATU O ZAPOBIEGANIU ZANIECZYSZCZANIU POWIETRZA PRZEZ SILNIK (OZNACZONY DALEJ JAKO CERTYFIKAT EIAPP) OPIS KONSTRUKCJI, KARTOTEKI TECHNICZNEJ I ÂRODKÓW WERYFIKACJI z uwzgl´dnieniem wymagaƒ Za∏àcznika VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (zwanej dalej Konwencjà) i Kodeksu technicznego kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych (zwanego dalej Kodeksem technicznym NOx).</p>\n<p class=\"lf-p\">UWAGI:</p>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy formularz powinien byç za∏àczony na sta∏e do Certyfikatu EIAPP, a certyfikat ten ma towarzyszyç silnikowi podczas jego eksploatacji i ma byç na statku zawsze dost´pny.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Je˝eli formularz wype∏niony zosta∏ w j´zyku innym ni˝ angielski lub francuski, to tekst ten ma zawieraç równie˝ t∏umaczenie na jeden z tych j´zyków.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Je˝eli nie ustalono inaczej, przywo∏ane w niniejszym formularzu prawid∏a pochodzà z Za∏àcznika VI do Konwencji, a przywo∏ane wymagania dotyczàce Kartoteki technicznej silnika i Êrodków weryfikacji pochodzà z obowiàzujàcych wymagaƒ Kodeksu technicznego NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dane silnika:</p>\n<p class=\"lf-p\">1.1 Nazwa i adres wytwórcy ........................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.2 Miejsce budowy silnika ..........................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.3 Data budowy silnika ...............................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.4 Miejsce przeglàdu wst´pnego ...............................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.5 Data przeglàdu wst´pnego ....................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.6 Typ i numer modelu silnika ...................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13098 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13098 — Poz. 1679 1.7 Numer seryjny silnika ............................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.8 Je˝eli ma to zastosowanie, silnik jest: silnikiem macierzystym \u0001 lub cz∏onkiem \u0001 nast´pujàcej rodziny \u0001 lub grupy silników \u0001 ..................................................................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.9 Cykl(e) prób (patrz rozdzia∏ 3 Kodeksu technicznego NOx) ..................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.10 Moc znamionowa (kW) i pr´dkoÊç znamionowa (obr/min) ................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.11 Numer zatwierdzenia silnika ..................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.12 W∏asnoÊci paliwa u˝ytego do próby ....................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.13 Numer zatwierdzenia przypisany urzàdzeniu redukujàcemu emisj´ NOx (je˝eli jest ono zainstalowane) ..................................................................................................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.14 W∏aÊciwy limit emisji NOx (g/kWh) (Prawid∏o 13 Za∏àcznika VI) .........................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">1.15 Rzeczywista wartoÊç emisji NOx silnika (g/kWh) .................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dane Kartoteki technicznej 2.1 Numer identyfikacyjny/zatwierdzenia Kartoteki technicznej ...............................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">2.2 Data zatwierdzenia Kartoteki technicznej .............................................................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">2.3 Kartoteka techniczna, wymagana przez rozdzia∏ 2 Kodeksu technicznego NOx, stanowi zasadniczà cz´Êç Certyfikatu EIAPP i musi zawsze towarzyszyç silnikowi w ca∏ym jego okresie eksploatacji na statku i musi byç na statku zawsze dost´pna.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wykazy statkowych procedur sprawdzania parametrów silnika 3.1 Numer identyfikacyjny/zatwierdzenia statkowych procedur sprawdzania emisji NOx .....................................</p>\n<p class=\"lf-p\">3.2 Data zatwierdzenia statkowych procedur sprawdzania emisji NOx ....................................................................</p>\n<p class=\"lf-p\">3.3 Wykazy statkowych procedur sprawdzania emisji NOx, wymaganych przez rozdzia∏ 6 Kodeksu technicznego NOx, stanowià zasadniczà cz´Êç Certyfikatu EIAPP i muszà zawsze towarzyszyç silnikowi w ca∏ym jego okresie eksploatacji na statku i majà byç zawsze dost´pne na statku.</p>\n<p class=\"lf-p\">NINIEJSZYM ZAÂWIADCZA SI¢, ˝e ten opis jest prawid∏owy pod ka˝dym wzgl´dem.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wydany w ........................................................................................................................................................................ (Miejsce wydania opisu) ....................................................... 20 ....... ............................................................... (Data wydania) (Podpis osoby upowa˝nionej wydajàcej certyfikat) (Piecz´ç lub stempel urz´du wydajàcego) Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13099 — 13099 — Poz. 1679 UZUPE¸NIENIE 2 Schematy blokowe przeglàdu i certyfikacji okr´towych silników wysokopr´˝nych (Odniesienie do 2.2.8 i 2.3.13 Kodeksu technicznego NOx) Wytyczne w celu zapewnienia zgodnoÊci z wymaganiami odnoÊnie do przeglàdu i certyfikacji okr´towych silników wysokopr´˝nych, okreÊlonych w rozdziale 2 niniejszego Kodeksu, pokazane sà na schematach blokowych na nast´pnych trzech stronach w nast´pujàcej kolejnoÊci:</p>\n<p class=\"lf-p\">Rysunek 1 Schemat blokowy, krok I — Przeglàd wst´pny w zak∏adzie wytwórcy silnika Rysunek 2 Schemat blokowy, krok II — Przeglàd zasadniczy na statku Rysunek 3 Schemat blokowy, krok III — Przeglàd okresowy na statku Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13100 — 13100 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13101 — 13101 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13102 — 13102 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13103 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13103 — Poz. 1679 UZUPE¸NIENIE 3 Warunki techniczne, które muszà spe∏niaç analizatory u˝ywane do okreÊlania emisji gazowych sk∏adników spalin z silników wysokopr´˝nych (Dotyczy rozdzia∏u 5 Kodeksu technicznego NOx) 1 Uwagi ogólne 1.1 Analizatory do pomiaru emisji sk∏adników gazowych powinny mieç zakres pomiarowy odpowiedni ze wzgl´du na dok∏adnoÊç wymaganà do pomiaru st´˝enia sk∏adników gazowych (patrz 1.5). Wszystkie analizatory powinny byç dostosowane do pomiaru ciàg∏ego w strudze przep∏ywajàcych spalin i dostarczaç w sposób ciàg∏y danych o wartoÊci wyjÊciowej, mo˝liwej do zarejestrowania. Zaleca si´, by analizatory dobraç tak, aby mierzone st´˝enia le˝a∏y w zakresie pomi´dzy 15 % a 100 % pe∏nej skali.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.2 Je˝eli stosuje si´ systemy odczytu (komputery, rejestratory danych itp.) zapewniajàce wystarczajàcà dok∏adnoÊç i rozdzielczoÊç poni˝ej 15 % pe∏nej skali, wówczas mo˝na tak˝e zaakceptowaç pomiary st´˝eƒ poni˝ej 15 % pe∏nej skali. W tym przypadku nale˝y dokonaç dodatkowej kalibracji mierników, aby zapewniç odpowiednià dok∏adnoÊç krzywych kalibracyjnych (patrz 5.5.2 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu).</p>\n<p class=\"lf-p\">1.3 ZgodnoÊç systemów elektrycznych i elektronicznych (EMC) powinna byç na takim poziomie, by minimalizowaç dodatkowe b∏´dy.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.4 1.5 Definicje 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">PowtarzalnoÊç analizatora jest zdefiniowana jako 2,5-krotna wartoÊç odchylenia standardowego 10 powtarzajàcych si´ odpowiedzi na podany gaz kalibrujàcy lub wzorcowy.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Odpowiedê zerowa analizatora jest zdefiniowana jako Êrednia odpowiedê, ∏àcznie z szumem, na gaz zerowy mierzona podczas 30-sekundowego okresu.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wzorcowanie jest zdefiniowane jako ró˝nica mi´dzy odpowiedzià na gaz wzorcowy i odpowiedzià zerowà.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Odpowiedê na gaz wzorcowy jest zdefiniowana jako Êrednia odpowiedê, ∏àcznie z szumem, na gaz wzorcowy mierzona podczas 30-sekundowego okresu.</p>\n<p class=\"lf-p\">B∏àd pomiaru Ca∏kowity b∏àd pomiarowy analizatora ∏àcznie z b∏´dem oddzia∏ywania (interferencji) wynikajàcym z obecnoÊci innych gazów (patrz paragraf 8 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu) nie mo˝e przekroczyç ±5 % odczytu lub ±3,5 % pe∏nej skali, w zale˝noÊci od tego, który jest mniejszy. Dla st´˝eƒ mniejszych ni˝ 100 ppm b∏àd pomiarowy nie mo˝e przekraczaç ±4 ppm.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.6 PowtarzalnoÊç PowtarzalnoÊç analizatora nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ ±1 % pe∏nej skali dla ka˝dego zakresu powy˝ej 155 ppm (lub ppm C) lub ±2 % dla ka˝dego zakresu u˝ywanego poni˝ej 155 ppm (lub ppm C).</p>\n<p class=\"lf-p\">1.7 Szum Ró˝nica pomi´dzy szczytowà odpowiedzià analizatorów na gaz zerowy, kalibrujàcy lub wzorcowy po ka˝dym okresie trwajàcym 10 sekund nie mo˝e przekroczyç 2 % pe∏nej skali na ka˝dym z u˝ywanych zakresów pomiarowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.8 Zmiana wartoÊci zerowej (p∏yni´cie zera) Zmiana wartoÊci zerowej (p∏yni´cie zera) w ciàgu 1 godziny musi byç mniejsza ni˝ 2 % pe∏nej skali na najni˝szym stosowanym zakresie pomiarowym.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.9 Zmiana wartoÊci wzorcowej Odchylenie od wartoÊci wzorcowej podczas 1-godzinnego okresu powinno byç mniejsze ni˝ 2 % pe∏nej skali na najni˝szym stosowanym zakresie pomiarowym.</p>\n<p class=\"lf-p\">2 Osuszanie spalin W przypadku gdy konieczne jest zastosowanie urzàdzenia osuszajàcego spaliny, urzàdzenie to powinno mieç minimalny wp∏yw na st´˝enie mierzonych gazów. Stàd te˝ osuszanie chemiczne w celu usuni´cia wilgoci z analizowanej próbki spalin jest niedopuszczalne.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13104 Dziennik Ustaw Nr 202 3 — 13104 — Poz. 1679 Analizatory Pomiaru sk∏adników gazowych nale˝y dokonywaç przy u˝yciu ni˝ej podanych typów analizatorów. W przypadku analizatorów o charakterystyce nieliniowej dozwolone jest u˝ycie obwodów linearyzujàcych.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Pomiar zawartoÊci tlenku w´gla CO — nale˝y u˝ywaç analizatorów absorbcyjnych, nierozpraszajàcych, pracujàcych w podczerwieni (NDIR).</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Pomiar zawartoÊci dwutlenku w´gla CO2 — nale˝y u˝ywaç analizatorów absorbcyjnych, nierozpraszajàcych, pracujàcych w podczerwieni (NDIR).</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Pomiar zawartoÊci tlenu O2 — nale˝y u˝ywaç czujników paramagnetycznych (PMD), czujników opartych na dwutlenku cyrkonu (ZRDO) lub czujników elektrochemicznych (ECS).</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga: Czujnik elektrochemiczny powinien mieç kompensacj´ ze wzgl´du na interferencje z CO2 i NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Pomiar zawartoÊci tlenków azotu NOx — nale˝y u˝ywaç analizatorów chemiluminescencyjnych (CLD) lub podgrzewanych analizatorów chemiluminescencyjnych (HCLD) z konwerterem NO2/NO, jeÊli dokonuje si´ pomiaru w spalinach suchych. W przypadku pomiarów w spalinach mokrych nale˝y u˝ywaç analizatora typu HCLD z konwerterem utrzymywanym w temperaturze powy˝ej 333 K (60 °C) pod warunkiem, ˝e sprawdzenie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci wody wypad∏o zadowalajàco (patrz 8.2.2 w Uzupe∏nieniu 4 do niniejszego Kodeksu).</p>\n<p class=\"lf-p\">UZUPE¸NIENIE 4 Kalibracja przyrzàdów analitycznych (Dotyczy rozdzia∏u 5 Kodeksu technicznego NOx) 1 Wprowadzenie 1.1 Ka˝dy analizator zastosowany do pomiarów parametrów silnika nale˝y kalibrowaç tak cz´sto, jak jest to potrzebne zgodnie z wymaganiami niniejszego Uzupe∏nienia.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.2 Je˝eli nie okreÊlono inaczej, wszystkie wyniki pomiarów, dane z prób lub obliczenia, wymagane przez niniejsze Uzupe∏nienie, nale˝y zapisaç w raporcie z prób silnika zgodnie z paragrafem 5.10 niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.3 Dok∏adnoÊç przyrzàdów analitycznych 1.3.1 Dopuszczalne odchylenia przyrzàdów pomiarowych stosowanych do pomiarów na stanowisku prób.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kalibracja wszystkich przyrzàdów pomiarowych ma byç zgodna z wymaganiami podanymi w tabelach 1 i 2 oraz z normami narodowymi lub mi´dzynarodowymi.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tabela 1 — Dopuszczalne odchylenia parametrów pracy silnika przy pomiarach na stanowisku prób.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13105 — 13105 — Poz. 1679 Tabela 2 — Dopuszczalne odchylenia istotnych mierzonych parametrów przy pomiarach na stanowisku prób 1.3.2 Dopuszczalne odchylenia przyrzàdów pomiarowych do pomiarów przeprowadzanych na statku, wykonywanych w celu weryfikacji.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kalibracja wszystkich przyrzàdów pomiarowych ma byç zgodna z wymaganiami podanymi w tabelach 3 i 4 oraz z normami narodowymi lub mi´dzynarodowymi.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tabela 3 — Dopuszczalne odchylenia pomiarów parametrów pracy silnika przy pomiarach przeprowadzanych na statku Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13106 — 13106 — Poz. 1679 Tabela 4 — Dopuszczalne odchylenia pomiaru innych istotnych parametrów pracy silnika przy pomiarach przeprowadzanych na statku 2 Gazy kalibracyjne Nie mo˝e zostaç przekroczony dopuszczalny okres przechowywania wszystkich gazów kalibracyjnych, zalecany przez producenta. Nale˝y odnotowaç dat´ terminu koƒca wa˝noÊci gazów kalibracyjnych ustalonà przez producenta.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.1 Gazy czyste 2.1.1 Wymagana czystoÊç gazów okreÊlona jest przez podane poni˝ej limity dopuszczalnego st´˝enia zanieczyszczenia. Przy wykorzystywaniu procedur pomiaru na stanowisku prób nale˝y zapewniç dost´pnoÊç nast´pujàcych gazów:</p>\n<p class=\"lf-p\">2.2 1. oczyszczony azot (zanieczyszczenie ≤ 1 ppm C, ≤ 1 ppm CO, ≤ 400 ppm CO2, ≤ 0,1 ppm NO);</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2.</span>oczyszczony tlen (czystoÊç &gt; 99,5 % O2 obj´toÊciowo);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3.</span>mieszanina wodoru i helu (40±2 % wodoru, reszta helu), (zanieczyszczenie ≤ 1 ppm C, ≤ 400 ppm CO) oraz 4. oczyszczone powietrze syntetyczne (zanieczyszczenie ≤ 1 ppm C, ≤ 1 ppm CO, ≤ 400 ppm CO2, ≤ 0,1 ppm NO), (zawartoÊç tlenu pomi´dzy 18 a 21 % obj´toÊciowo).</div>\n<p class=\"lf-p\">Gazy kalibracyjne i gazy wzorcowe 2.2.1 Powinny byç dost´pne mieszaniny gazów, posiadajàce nast´pujàce sk∏ady chemiczne:</p>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">CO i oczyszczony azot;</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">NOx i oczyszczony azot (iloÊç NO2 zawartego w tym gazie kalibracyjnym nie mo˝e przekraczaç 5 % zawartoÊci NO);</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">O2 i oczyszczony azot oraz 4.</p>\n<p class=\"lf-p\">CO2 i oczyszczony azot.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga: Dopuszczalne sà kombinacje innych gazów pod warunkiem, ˝e gazy te nie wchodzà ze sobà w reakcje.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.2.2 Rzeczywiste st´˝enie gazów kalibracyjnych i wzorcowych powinno byç w granicach ±2 % wartoÊci nominalnej. Wszystkie st´˝enia gazu kalibracyjnego nale˝y podawaç w mierze obj´toÊci (procent obj´toÊci lub ppm obj´toÊci).</p>\n<p class=\"lf-p\">2.2.3 Gazy u˝yte do kalibracji i wzorcowania mogà byç tak˝e otrzymane za pomocà rozdzielacza gazu, rozcieƒczenia z oczyszczonym N2 lub z powietrzem syntetycznym. Dok∏adnoÊç urzàdzenia mieszajàcego powinna byç taka, aby st´˝enie rozcieƒczonego gazu kalibracyjnego mog∏o byç uzyskane z dok∏adnoÊcià ±2 %.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13107 Dziennik Ustaw Nr 202 3 — 13107 — Poz. 1679 Procedura przygotowania i pracy analizatorów i uk∏adu pobierania próbek Procedura przygotowania i pracy powinna byç zgodna z instrukcjami rozruchu i obs∏ugi okreÊlonymi przez producenta sprz´tu. W procedurze nale˝y uwzgl´dniç co najmniej minimalne wymagania podane w paragrafach 4 do 9.</p>\n<p class=\"lf-p\">4 Sprawdzenie przecieków 4.1 Nale˝y przeprowadziç prób´ uk∏adu pod wzgl´dem przecieków. Sond´ nale˝y od∏àczyç od uk∏adu wydechowego i jej koniec zatkaç. Pomp´ analizatora nale˝y w∏àczyç. Po wst´pnym okresie stabilizacji, wszystkie przep∏ywomierze powinny odczytywaç zero; je˝eli nie, nale˝y sprawdziç uk∏ad pobierania próbek i naprawiç wady.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.2 Maksymalne dopuszczalne nat´˝enie przecieków mierzone po stronie pró˝niowej nie powinno byç wi´ksze ni˝ 0,5 % u˝ytkowego nat´˝enia przep∏ywu dla cz´Êci aktualnie sprawdzanego uk∏adu. Do oceny u˝ytkowego nat´˝enia przep∏ywu mogà byç wykorzystane przep∏ywy przez analizator oraz przep∏ywy obejÊciowe.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.3 Innà metodà, która mo˝e byç zastosowana, jest wprowadzenie stopniowej zmiany st´˝enia gazu na poczàtku uk∏adu pobierania próbek przez prze∏àczanie z gazu zerowego na gaz wzorcowy. JeÊli odczyt pokaza∏ po odpowiednim czasie ni˝sze st´˝enie w porównaniu do wprowadzonego st´˝enia, to mo˝e to wskazywaç na problemy kalibracji lub istnienie przecieków.</p>\n<p class=\"lf-p\">5 Procedura kalibracji 5.1 Zestaw przyrzàdów Zestaw przyrzàdów nale˝y kalibrowaç oraz nale˝y sprawdziç krzywe kalibracji wzgl´dem standardowych gazów. Nale˝y zastosowaç takie samo nat´˝enie przep∏ywu gazów, jak stosowane przy przep∏ywie próbki spalin.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.2 Czas nagrzewania Czas nagrzewania powinien byç zgodny z zaleceniami producenta analizatora. Je˝eli nie jest okreÊlony, zalecane jest nagrzewanie analizatora co najmniej przez dwie godziny.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.3 Analizator NDIR i HFID Je˝eli istnieje taka potrzeba, analizator NDIR nale˝y dostroiç.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4 Kalibracja 5.4.1 Nale˝y przeprowadziç kalibracj´ ka˝dego ze stosowanych zakresów pomiarowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.2 Analizatory CO, CO2, NOx i O2 nale˝y wyzerowaç, u˝ywajàc oczyszczonego powietrza syntetycznego (lub azotu).</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.3 Nale˝y doprowadziç do analizatorów w∏aÊciwe gazy kalibracyjne, dokonaç odczytu, zapisaç go i okreÊliç krzywà kalibracji, zgodnie z 5.5 poni˝ej.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.4.4 Punkt zerowy nale˝y sprawdziç ponownie i, jeÊli trzeba, powtórzyç procedur´ kalibracji.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5 OkreÊlanie krzywej kalibracji 5.5.1 Wytyczne ogólne 5.5.1.1 Krzywà kalibracji analizatora nale˝y okreÊliç w oparciu o co najmniej pi´ç punktów kalibracji (wy∏àczajàc punkt zerowy), rozmieszczonych na tyle równomiernie, na ile to mo˝liwe. Najwy˝sze nominalne st´˝enie powinno byç wi´ksze lub równe 90 % pe∏nej skali.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.1.2 Krzywà kalibracji oblicza si´ za pomocà metody najmniejszych kwadratów. JeÊli krzywa kalibracji jest opisywana wielomianem o wyk∏adniku wi´kszym ni˝ 3, wówczas liczba punktów kalibracji (wraz z punktem zerowym) powinna byç co najmniej równa sumie wyk∏adnika +2.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.1.3 Krzywa kalibracji nie powinna odbiegaç wi´cej ni˝ ±2 % od nominalnej wartoÊci w ka˝dym z punktów kalibracji oraz o wi´cej ni˝ ±1 % pe∏nej skali w punkcie zerowym.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.1.4 Na podstawie krzywej kalibracji i punktów kalibracji mo˝liwe jest sprawdzenie, czy kalibracja zosta∏a przeprowadzona poprawnie. Nale˝y podaç ró˝ne charakterystyczne parametry pracy analizatora, a w szczególnoÊci:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zakres pomiarowy,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>czu∏oÊç oraz</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dat´ przeprowadzenia kalibracji.</div>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13108 Dziennik Ustaw Nr 202 5.5.2 — 13108 — Poz. 1679 Kalibracja poni˝ej 15 % pe∏nej skali 5.5.2.1 Krzywa kalibracji analizatora powinna zostaç okreÊlona przy u˝yciu co najmniej 10 punktów kalibracji (wy∏àczajàc punkt zerowy) rozmieszczonych tak, ˝e 50 % punktów kalibracji znajduje si´ poni˝ej 10 % pe∏nej skali.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.2.2 Krzywà kalibracji nale˝y obliczyç za pomocà metody najmniejszych kwadratów.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.2.3 Krzywa kalibracji nie powinna odbiegaç o wi´cej ni˝ ±4 % od nominalnej wartoÊci w ka˝dym z punktów kalibracji i o wi´cej ni˝ ±1 % pe∏nej skali w punkcie zerowym.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.5.3 Metody alternatywne Mogà zostaç zastosowane metody alternatywne jeÊli mo˝na wykazaç, ˝e te alternatywne technologie (np. komputer, elektronicznie regulowany prze∏àcznik zakresu itp.) zapewniajà równowa˝nà dok∏adnoÊç.</p>\n<p class=\"lf-p\">6 Weryfikacja kalibracji Przed w∏àczeniem analizatora nale˝y dokonaç sprawdzenia kalibracji w ka˝dym normalnie u˝ywanym zakresie dzia∏ania analizatora, zgodnie z nast´pujàcà procedurà:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kalibracj´ nale˝y sprawdziç przy u˝yciu gazu zerowego i gazu wzorcowego, którego wartoÊç nominalna powinna byç wi´ksza ni˝ 80 % pe∏nej skali dla danego zakresu pomiarowego oraz</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>mo˝na dokonaç zmiany parametrów regulacyjnych, je˝eli dla dwóch rozpatrywanych punktów stwierdzone wartoÊci zmierzone nie ró˝nià si´ o wi´cej ni˝ ±4 % pe∏nej skali od deklarowanej wartoÊci odniesienia. Je˝eli nie ma to miejsca, wówczas nale˝y okreÊliç nowà krzywà kalibracji zgodnie z 5.5 powy˝ej.</div>\n<p class=\"lf-p\">7 Sprawdzenie sprawnoÊci konwertera NOx SprawnoÊç konwertera zastosowanego dla konwersji NO2 na NO nale˝y sprawdziç, zgodnie z wytycznymi podanymi w punktach od 7.1 do 7.8.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.1 Uk∏ad testowy SprawnoÊç konwertera nale˝y sprawdziç ozonatorem, u˝ywajàc uk∏adu testowego pokazanego na rys. 1 poni˝ej (patrz te˝ 3.4 w Uzupe∏nieniu 3 do niniejszego Kodeksu) oraz poni˝szej procedury.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rys. 1 — Schemat urzàdzenia do weryfikacji sprawnoÊci konwertera Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13109 — 13109 — Poz. 1679 7.2 Kalibracja Analizatory CLD i HCLD nale˝y kalibrowaç w najcz´Êciej u˝ywanym zakresie pracy, zgodnie z warunkami technicznymi producenta, u˝ywajàc gazu zerowego i gazu wzorcowego (o zawartoÊci NO, która powinna wynosiç oko∏o 80 % zakresu pracy i st´˝eniu NO2 w mieszaninie gazów o mniejszym ni˝ 5 % st´˝enia NO). Analizator NOx musi pracowaç w trybie NO tak, ˝eby gaz wzorcowy nie przechodzi∏ przez konwerter. Zmierzone st´˝enie nale˝y zapisaç.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.3 Obliczenia SprawnoÊç konwertera NOx nale˝y obliczyç w nast´pujàcy sposób: gdzie: a = St´˝enie NOx zgodnie z 7.6 b = St´˝enie NOx zgodnie z 7.7 c = St´˝enie NO zgodnie z 7.4 d = St´˝enie NO zgodnie z 7.5 7.4 Dodawanie tlenu 7.4.1 Tlen lub powietrze zerowe nale˝y w sposób ciàg∏y dodawaç poprzez zamontowany kurek trójdro˝ny do przep∏ywajàcego gazu do czasu, gdy wskazane st´˝enie jest oko∏o 20 % mniejsze ni˝ wskazane st´˝enie kalibracyjne, podane w 7.2 (analizator musi pracowaç w trybie NO).</p>\n<p class=\"lf-p\">7.4.2 Odczytane st´˝enie (c) nale˝y zapisaç. Podczas procesu ozonator musi byç nieczynny.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.5 Uruchomienie ozonatora Nast´pnie nale˝y uruchomiç ozonator w celu wytworzenia wystarczajàcej iloÊci ozonu do doprowadzenia do obni˝enia st´˝enia NO do oko∏o 20% (minimalnie 10%) st´˝enia kalibracyjnego, podanego w 7.2. Odczytane st´˝enie (d) nale˝y zapisaç (analizator musi pracowaç w trybie NO).</p>\n<p class=\"lf-p\">7.6 Tryb NOx Analizator nale˝y nast´pnie prze∏àczyç na prac´ w trybie NOx tak, ˝eby mieszanina gazu (zawierajàca NO, NO2, O2 i N2) przechodzi∏a obecnie przez konwerter. Odczytane st´˝enie (a) nale˝y zapisaç (analizator musi pracowaç w trybie NOx).</p>\n<p class=\"lf-p\">7.7 Unieruchomienie ozonatora Po od∏àczeniu ozonatora mieszanina gazów, opisana w 7.6, przechodzi przez konwerter do detektora. Odczytane st´˝enie (b) nale˝y zapisaç (analizator musi pracowaç w trybie NOx).</p>\n<p class=\"lf-p\">7.8 Tryb NO Wraz z prze∏àczeniem na prac´ w trybie NO przy unieruchomionym ozonatorze nale˝y tak˝e wy∏àczyç przep∏yw tlenu lub powietrza syntetycznego. Odczyt NOx analizatora nie powinien odchylaç si´ o wi´cej ni˝ 5 % od wartoÊci zmierzonej zgodnie z 7.2 (analizator powinien pracowaç w trybie NOx).</p>\n<p class=\"lf-p\">7.9 Odst´py pomi´dzy sprawdzeniami SprawnoÊç konwertera nale˝y sprawdziç przed ka˝dà kalibracjà analizatora NOx.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.10 Wymagana sprawnoÊç SprawnoÊç konwertera nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 90 %, natomiast zaleca si´ sprawnoÊç na poziomie 95 %.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga: Je˝eli w najcz´Êciej stosowanym zakresie pomiarowym analizatora konwerter NOx nie mo˝e zapewniç redukcji st´˝enia z 80 % do 20 % zgodnie z 7.2, wtedy nale˝y u˝ywaç wy˝szego zakresu pomiarowego, w którym taka redukcja jest zapewniona.</p>\n<p class=\"lf-p\">8 Efekty interferencji w analizatorach CO, CO2, NOx i O2 Gazy obecne w spalinach, inne ni˝ gaz aktualnie analizowany, mogà interferowaç z odczytem na kilka sposobów. Dodatnia interferencja mo˝e wyst´powaç w przyrzàdach NDIR i PMD, gdzie interferujàcy gaz daje takie same efekty, jak gaz aktualnie mierzony, lecz w mniejszym stopniu. Ujemna interferencja mo˝e wyst´powaç w przyrzàdach NDIR przez interferujàcy gaz poszerzajàcy pasmo absorpcyjne mierzonego gazu i w przyrzàdach CLD przez interferujàcy gaz t∏umiàcy promieniowanie.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13110 Dziennik Ustaw Nr 202 8.1 — 13110 — Poz. 1679 Sprawdzenie interferencji analizatora CO W przypadku analizatora CO interferencje mogà powodowaç woda i CO2. Dlatego gaz wzorcowy, posiadajàcy st´˝enie 80 % do 100 % pe∏nej skali dla maksymalnego zakresu pracy u˝ytego podczas sprawdzania, powinien byç wprowadzony do wody o temperaturze pokojowej i odpowiedê analizatora powinna zostaç zapisana. Odchylenie odczytu analizatora wskutek interferencji nie mo˝e byç wi´ksze ni˝ 1 % pe∏nej skali dla zakresów powy˝ej lub równych 300 ppm lub wi´ksze ni˝ 3 ppm dla zakresów poni˝ej 300 ppm.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.2 Sprawdzenie os∏abienia sygna∏u analizatora NOx Dwa gazy mogàce oddzia∏ywaç na analizator CLD (i HCLD) to CO2 i para wodna. Os∏abienie sygna∏u wyjÊciowego ze wzgl´du na obecnoÊç tych gazów jest proporcjonalne do ich st´˝eƒ i dlatego wymagane jest wykonanie testów w celu okreÊlenia os∏abienia sygna∏u przy najwy˝szych, wyst´pujàcych podczas prób, spodziewanych st´˝eniach gazów interferujàcych.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.2.1 Sprawdzenie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci CO2 8.2.1.1 Gaz wzorcowy CO2 posiadajàcy st´˝enie od 80 % do 100 % pe∏nej skali maksymalnego zakresu pracy nale˝y przepuÊciç przez analizator NDIR z zapisaniem zmierzonej wartoÊci CO2 jako A. Nast´pnie gaz nale˝y rozcieƒczyç w proporcji oko∏o 50 % z gazem wzorcowym NO i mieszanin´ przepuÊciç przez analizator NDIR i (H)CLD, z zapisaniem zmierzonych wartoÊci CO2 i NO odpowiednio jako B i C. Nast´pnie dop∏yw CO2 nale˝y zamknàç, zaÊ przez analizator (H)CLD ma przechodziç tylko gaz wzorcujàcy NO, z zapisaniem zmierzonej wartoÊci NO jako D.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.2.1.2 Os∏abienie sygna∏u wyjÊciowego nale˝y obliczyç w nast´pujàcy sposób: gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">A — st´˝enie CO2 gazu nierozcieƒczonego zmierzone przez analizator NDIR, % B — st´˝enie CO2 w mieszaninie rozcieƒczonej zmierzone przez analizator NDIR, % C — st´˝enie NO w mieszaninie rozcieƒczonej zmierzone przez analizator (H)CLD, ppm D — st´˝enie NO gazu nierozcieƒczonego zmierzone przez analizator (H)CLD, ppm i nie mo˝e byç ono wi´ksze ni˝ 3 % pe∏nej skali.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.2.1.3 Mogà byç stosowane alternatywne metody rozcieƒczania i oznaczania gazów wzorcowych CO2 i NO, takie jak dynamiczne mieszanie/„blendowanie”.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.2.2 Sprawdzanie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci wody 8.2.2.1 Sprawdzenie to ma zastosowanie tylko do pomiarów st´˝eƒ w spalinach mokrych. Obliczanie os∏abienia sygna∏u wskutek obecnoÊci wody powinno uwzgl´dniaç rozcieƒczenie gazu wzorcowego NO z parà wodnà, przy st´˝eniu pary wodnej w mieszaninie odpowiadajàcej st´˝eniu oczekiwanemu w trakcie prób.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.2.2.2 Gaz wzorcowy NO posiadajàcy st´˝enie 80 % do 100 % pe∏nej skali dla maksymalnego zakresu pracy nale˝y przepuÊciç przez analizator (H)CLD z zapisaniem zmierzonej wartoÊci NO jako D. Nast´pnie gaz wzorcowy NO nale˝y wprowadziç do wody o temperaturze pokojowej i przepuÊciç przez analizator (H)CLD, z zapisaniem zmierzonej wartoÊci NO jako C. Nale˝y okreÊliç ciÊnienie bezwzgl´dne pracy i temperatur´ wody analizatora i zapisaç odpowiednio jako E i F. Nale˝y okreÊliç ciÊnienie nasycenia pary wodnej w mieszaninie odpowiadajàce temperaturze wody (F) i zapisaç jako G. St´˝enie pary wodnej (w %) mieszaniny nale˝y obliczaç w nast´pujàcy sposób:</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13111 — 13111 — Poz. 1679 i zapisaç jako H. Oczekiwane st´˝enie rozcieƒczonego gazu wzorcowego NO (w parze wodnej) nale˝y obliczaç w nast´pujàcy sposób: i zapisaç jako De. OdnoÊnie do spalin silnika wysokopr´˝nego, oczekiwane maksymalne st´˝enie pary wodnej w spalinach (w %) nale˝y oszacowaç, przy za∏o˝eniu stosunku atomów wodoru do w´gla (H/C) na poziomie 1,8/1, w oparciu o st´˝enie nierozcieƒczonego gazu wzorcowego CO2 (A, zmierzonego w 8.2.1 powy˝ej) w nast´pujàcy sposób: i zapisaç jako Hm.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.2.2.3 Os∏abienie sygna∏u wskutek obecnoÊci wody nale˝y obliczaç w nast´pujàcy sposób: gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">De — oczekiwane st´˝enie NO w mieszaninie rozcieƒczonej, ppm C — st´˝enie NO w mieszaninie rozcieƒczonej, ppm Hm = maksymalne st´˝enie pary wodnej, % H = rzeczywiste st´˝enie pary wodnej, % i nie mo˝e byç wi´ksze ni˝ 3 %.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga:</p>\n<p class=\"lf-p\">8.3 Wa˝ne jest, aby gaz wzorcowy NO zawiera∏ NO2 w minimalnym st´˝eniu, poniewa˝ absorpcja NO2 w wodzie nie zosta∏a uwzgl´dniona w obliczeniach os∏abienia sygna∏u.</p>\n<p class=\"lf-p\">Interferencja analizatora O2 8.3.1 Reakcja analizatora PMD na gazy inne ni˝ tlen jest relatywnie ma∏a. Oddzia∏ywanie gazów powszechnie wyst´pujàcych w spalinach, wyra˝one w równowa˝nym st´˝eniu O2, podano w tabeli 5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tabela 5 — Równowa˝niki tlenu 8.3.2 W przypadku gdy nale˝y przeprowadziç bardzo dok∏adne pomiary zawartoÊci tlenu, wówczas zmierzone wartoÊci st´˝enia tlenu nale˝y skorygowaç o wartoÊç interferencji, zgodnie z nast´pujàcym wzorem:</p>\n<p class=\"lf-p\">Interferencja = (Równowa˝nik % O2 · Zaobserwowane st´˝enie)/100</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">(7)</span>8.3.3 Przy zastosowaniu analizatorów ZRDO i ECS, interferencj´ spowodowanà przez gazy inne ni˝ tlen nale˝y skompensowaç zgodnie z instrukcjami dostawcy urzàdzenia.</div>\n<p class=\"lf-p\">9 Okresy pomi´dzy kalibracjami Analizatory nale˝y kalibrowaç zgodnie z rozdzia∏em 5 co najmniej co ka˝de 3 miesiàce lub zawsze, gdy system jest naprawiany lub dokonywana jest zmiana, mogàca wp∏ynàç na kalibracj´.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13112 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13112 — Poz. 1679 UZUPE¸NIENIE 5 Przyk∏ad raportu z prób (Dotyczy 5.10 Kodeksu technicznego NOx) Raport z prób emisji nr ................................. ———————— * Je˝eli ma zastosowanie.</p>\n<p class=\"lf-p\">Informacja o silniku* Strona 1/5 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13113 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13113 — Raport z prób emisji nr .................................</p>\n<p class=\"lf-p\">Informacja o rodzinie silników* ———————— * Je˝eli ma zastosowanie.</p>\n<p class=\"lf-p\">Poz. 1679 Strona 2/5 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13114 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13114 — Raport z prób emisji nr .................................</p>\n<p class=\"lf-p\">Informacje o stanowisku próbnym* ———————— * Je˝eli ma zastosowanie. ** Dolna wartoÊç opa∏owa W . d Poz. 1679 Strona 3/5 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13115 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13115 — Raport z prób emisji nr .................................</p>\n<p class=\"lf-p\">Dane otoczenia i emisji gazowych* ———————— * Je˝eli ma zastosowanie.</p>\n<p class=\"lf-p\">Poz. 1679 Strona 4/5 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13116 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13116 — Raport z prób emisji nr .................................</p>\n<p class=\"lf-p\">Dane z prób silnika* ———————— * Je˝eli ma zastosowanie.</p>\n<p class=\"lf-p\">Poz. 1679 Strona 5/5 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13117 — 13117 — Poz. 1679 UZUPE¸NIENIE 6 Obliczanie masowego przep∏ywu spalin (metoda bilansu w´gla) (Dotyczy rozdzia∏u 5 Kodeksu technicznego NOx) 1 Wprowadzenie 1.1 Niniejszy dodatek odnosi si´ do obliczenia masowego przep∏ywu spalin i/lub zu˝ycia powietrza do spalania. Obie metody podane w dodatku oparte sà na pomiarze st´˝enia gazów w spalinach oraz na znajomoÊci zu˝ycia paliwa. Symbole i opisy sta∏ych oraz zmiennych u˝ytych we wzorach metody pomiarowej bilansu w´gla, sà zebrane w tabeli 4: Skróty, okreÊlenia i symbole stosowane w niniejszym Kodeksie.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.2 Niniejszy dodatek zawiera dwie nast´pujàce metody do obliczania masowego przep∏ywu spalin: metoda 1 (bilansu w´gla) jest wa˝na, kiedy u˝ywane jest paliwo niezawierajàce tlenu i azotu, a metoda 2 (uniwersalna, bilansu w´gla i tlenu) ma zastosowanie do paliw zawierajàcych H, C, S, O, N o znanym sk∏adzie wagowym.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.3 Metoda 2 zawiera ∏atwo zrozumia∏e, a przy tym uniwersalne wyprowadzenia wszystkich wzorów wraz z podaniem wszystkich sta∏ych. Metod´ t´ przytacza si´ w Kodeksie, poniewa˝ istnieje wiele przypadków, w których u˝ycie sta∏ych, dost´pnych w danej chwili przy pomini´ciu istotnych parametrów, mo˝e prowadziç do wyników obarczonych b∏´dami mo˝liwymi do unikni´cia. U˝ywanie wzorów z metody 2 umo˝liwia tak˝e obliczenie istotnych parametrów w warunkach odbiegajàcych od warunków standardowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.4 Przyk∏ady parametrów niektórych wybranych paliw sà przedstawione w tabeli 1. WartoÊci dotyczàce sk∏adu paliwa podane sà tylko jako porównawcze i nie mogà byç u˝ywane zamiast wartoÊci odpowiadajàcych sk∏adowi paliwa, u˝ywanego rzeczywiÊcie do zasilania silnika.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.5 O ile nie podano inaczej, wszystkie wyniki obliczeƒ wymaganych przez niniejsze Uzupe∏nienie nale˝y przytoczyç w raporcie z prób silnika, zgodnie z paragrafem 5.10 niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">2 Metoda 1 — bilansu w´gla 2.1 Niniejsza metoda zawiera szeÊç kroków, które nale˝y zastosowaç do obliczenia st´˝enia gazów w spalinach z uwzgl´dnieniem w∏asnoÊci paliwa.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.2 Podane wzory metody 1 sà wa˝ne tylko dla paliwa niezawierajàcego tlenu.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tabela 1 — Parametry niektórych wybranych paliw (przyk∏ady)</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>Sk∏ad obj´toÊciowy: CO = 1,10 %; N = 12,10 %; CH = 84,20 %; C H = 3,42 %; C H = 0,66 %; C H = 0,22 %; C H = 0,05 %;</div>\n<p class=\"lf-p\">2 2 4 2 6 3 8 4 10 5 12 C6H14 = 0,05 %. ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13118 Dziennik Ustaw Nr 202 2.3 — 13118 — Poz. 1679 Krok pierwszy: Obliczenie stechiometrycznego zapotrzebowania powietrza 2.3.1 Proces spalania ca∏kowitego i zupe∏nego 2.4 Krok drugi: Obliczenie wspó∏czynnika nadmiaru powietrza na podstawie st´˝enia CO2 w spalinach przy za∏o˝eniu spalania ca∏kowitego i zupe∏nego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.5 Krok trzeci: Obliczenie stosunku wodoru do w´gla 2.6 Krok czwarty: Obliczenie st´˝enia w´glowodorów w spalinach suchych w oparciu o procedur´ ECE R49 z uwzgl´dnieniem w∏asnoÊci paliwa i stosunku iloÊci powietrza do iloÊci paliwa.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.6.1 Przeliczenie st´˝eƒ w spalinach suchych na st´˝enia w spalinach mokrych otrzymuje si´: concmokre = concsuche · (1 – FFH · (zu˝ycie paliwa/zu˝ycie suchego powietrza)) (1-7) (1-8) Ca∏kowita obj´toÊç spalin mokrych = azot z powietrza do spalania + nadmiar tlenu + argon z powietrza do spalania + CO2 z powietrza do spalania + woda z procesu spalania + CO2 z procesu spalania + SO2 z procesu spalania gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">MVH2O = 22,401 dm3/mol MVCO2 = 22,262 dm3/mol MVSO2 = 21,891 dm3/mol MVO2 = 22,393 dm3/mol MVN2 = 22,402 dm3/mol MVAR = 22,393 dm3/mol** ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3. ** Poprawiono wg MEPC 43/10/4. (1-9) Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13119 — 13119 — Poz. 1679 2.6.2 W wyniku uzyskuje si´ zale˝noÊç: i 2.6.3 Wspó∏czynnik nadmiaru powietrza zdefiniowany jest jako:</p>\n<p class=\"lf-p\">2.7 Krok piàty: Obliczenie wspó∏czynnika nadmiaru powietrza w oparciu o procedury wyszczególnione w dokumencie: „United States Code of Federal Regulations, Title 40, (40CFR86.345-79)”. ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Page 13120 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13120 — 2.8 Krok szósty: Obliczenie masy spalin 3 Metoda 2 — uniwersalna — bilansu w´gla i tlenu 3.1 Wprowadzenie Poz. 1679 Podana metoda przedstawia zrozumia∏y opis metody bilansu w´gla i tlenu. Mo˝e byç zastosowana wówczas, gdy mo˝liwe jest zmierzenie zu˝ycia paliwa i gdy znany jest sk∏ad paliwa oraz st´˝enia sk∏adników spalin.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.2 Obliczenie masowego nat´˝enia przep∏ywu spalin na podstawie bilansu w´gla 3.2.1 Uproszczenie powy˝szej zale˝noÊci przy za∏o˝eniu spalania ca∏kowitego i zupe∏nego:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.3 Obliczenie masowego przep∏ywu spalin w oparciu o bilans tlenu gdzie: i ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13121 — 13121 — Poz. 1679 3.3.1 Uproszczenie powy˝szej zale˝noÊci przy za∏o˝eniu spalania ca∏kowitego i zupe∏nego:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.4 Wyprowadzenie wzorów metody bilansu tlenu przy za∏o˝eniu spalania nieca∏kowitego i niezupe∏nego 3.4.1 IloÊç tlenu doprowadzonego wyra˝ona w [g/h] wynosi:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.4.2 IloÊç tlenu odprowadzonego (w spalinach) wyra˝ona w [g/h] wynosi: przy czym wartoÊci poszczególnych sk∏adników gazowych obliczane sà w oparciu o st´˝enia mierzone w spalinach mokrych oraz nast´pujàce definicje i zale˝noÊci (GC oznacza iloÊç sadzy wyra˝onà w g/h):</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13122 — 13122 — Poz. 1679 3.4.3 EXHDENS obliczane jest ze wzoru (2-42) wg 3.6. gdzie:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.4.4 Pierwszy nawias jest zdefiniowany jako Factor1, a drugi jako Factor2 (patrz tak˝e wzory (2-4) i (2-5)).</p>\n<p class=\"lf-p\">3.4.5 Masowe zu˝ycie powietrza i masa spalin mogà zostaç obliczone z nast´pujàcych wzorów: i odpowiednio:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.5 Wyprowadzenie wzorów metody bilansu w´gla przy za∏o˝eniu spalania nieca∏kowitego i niezupe∏nego 3.5.1 IloÊç w´gla doprowadzonego wyra˝ona w [g/h] wynosi:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.5.2 IloÊç w´gla odprowadzonego (w spalinach) wyra˝ona w [g/h] wynosi:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.5.3 WartoÊci poszczególnych sk∏adników gazowych obliczone sà w oparciu o st´˝enia mierzone w spalinach mokrych oraz nast´pujàce definicje i zale˝noÊci (GC oznacza iloÊç sadzy wyra˝onà w g/h): ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13123 — 13123 — Poz. 1679 3.5.4 Z warunku równowagi: iloÊç w´gla doprowadzonego = iloÊç w´gla odprowadzonego 3.5.5 Obliczenie masowego nat´˝enia przep∏ywu spalin na podstawie bilansu w´gla:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.6 Obliczenie obj´toÊciowego sk∏adu spalin i g´stoÊci spalin przy spalaniu nieca∏kowitym i niezupe∏nym przy czym CO2AIR = st´˝enie CO2 w powietrzu do spalania (w % obj´toÊciowo) ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3. ** Poprawiono wg MEPC 43/10/4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 3.7 Page 13124 — 13124 — Poz. 1679 Program do obliczania masowego nat´˝enia przep∏ywu spalin 3.7.1 Wyniki obydwu obliczeƒ stechiometrycznych — obliczenia w´gla i tlenu, dajà ca∏kowity sk∏ad spalin i masowe nat´˝enie przep∏ywu spalin ∏àcznie z zawartà w nich wodà.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.2 Wzory w niniejszym programie sà oparte g∏ównie na st´˝eniach mierzonych w spalinach mokrych.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.3 Je˝eli pomierzone sà st´˝enia w spalinach suchych (O2 i CO2), do przeliczenia z warunków suchych na warunki mokre nale˝y zastosowaç wspó∏czynnik korekcyjny spalin KWEXH (= KW, r).</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.4 Program oblicza masowe nat´˝enie przep∏ywu spalin przy znanym KWEXH oraz oblicza KWEXH przy znanym nat´˝eniu przep∏ywu spalin. Gdy obydwie wartoÊci sà nieznane, program przyjmuje wst´pnie wartoÊç KWEXH (= KW, r) i wykonuje obliczenie iteracyjne do czasu, kiedy obie wartoÊci zostanà wzajemnie dopasowane i nie ulegajà ju˝ zmianie.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.5 Je˝eli zale˝noÊç na bilans masy jest u˝ywana bez stosowania programu obliczeniowego, wówczas nale˝y zastosowaç nast´pujàce wspó∏czynniki korekcyjne w celu przeliczenia z warunków suchych na warunki mokre:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.6 Wzór podany w innej formie:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.7 Mo˝liwe sà ró˝ne wersje wzoru na wspó∏czynnik korekcyjny KWEXH = KW, r do przeliczenia z warunków suchych na warunki mokre dla spalin.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.8 Wzory (2-44) i (2-44a) i tak˝e wzór (12) z 5.12.2.3 z niniejszego Kodeksu nie sà ca∏kowicie dok∏adne, poniewa˝ wspó∏czynniki korekcyjne ze wzgl´du na zawartoÊç wody, powsta∏ej w wyniku spalania oraz wody w doprowadzanym powietrzu nie sà addytywne. ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13125 — 13125 — Poz. 1679 3.7.9 Wzór dok∏adny ma postaç:</p>\n<p class=\"lf-p\">RhoEXHDAC = g´stoÊç spalin przy spalaniu w suchym powietrzu (kg/n m3) RhoH2O = g´stoÊç pary wodnej (kg/n m3) (MWH2O/MVH2O) 3.7.10 Porównanie wzoru (12) z 5.12.2.3 z niniejszego Kodeksu ze wzorem (2-45) pokazuje bardzo ma∏e ró˝nice we wspó∏czynniku KW, r, które pokazano na poni˝szych przyk∏adach:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.7.11 Podany wzór (2-45) nie jest praktyczny, poniewa˝ w wielu przypadkach RhoEXHDAC jest nieznana i pomija si´ wspó∏czynnik zale˝ny od stosowanego paliwa FFH. Dlatego nale˝y zastosowaç bardziej praktyczne wzory (9), (10), (12) i (13) z punktów 5.12.2.1 do 5.12.3.5 niniejszego Kodeksu; b∏àd wynikowy &lt; 0,2 % (w wi´kszoÊci przypadków) mo˝e byç pomini´ty.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.8 Obliczenie wspó∏czynników zale˝nych od zastosowanego paliwa FFD i FFW do obliczenia nat´˝enia przep∏ywu spalin 3.8.1 Za pomocà nast´pujàcych wzorów: i w nawiàzaniu do wzorów (2-34), (2-35), (2-37), (2-38) i (2-39) wspó∏czynniki FFD i FFW mogà byç okreÊlone odpowiednio wzorami (2-50) i (2-52):</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13126 — 13126 — Poz. 1679 3.8.2 Ten sam wzór wyra˝ony liczbowo:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.8.3 Wzór okreÊlajàcy FFD jest bardzo podobny, z jedynà ró˝nicà we wspó∏czynniku ALF dotyczàcym wody:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.8.4 Ten sam wzór wyra˝ony liczbowo:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.9 Wyprowadzenie wspó∏czynnika zale˝nego od zastosowanego paliwa FFH 3.9.1 Zastosowany jest on w obliczeniu st´˝enia w warunkach wilgotnych na podstawie st´˝eƒ okreÊlanych w warunkach suchych, zgodnie z 5.12.2 niniejszego Kodeksu.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga:</p>\n<p class=\"lf-p\">Ze wzgl´du na nazwy zmiennych u˝ywanych we wspomnianym programie w podanym ni˝ej wyprowadzeniu symbole oryginalnie oznaczonych zmiennych ró˝nià si´ od symboli podanych w skrótach, np.: KW, r = KWEXH = KWEXH.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.9.2 Wyprowadzenie wspó∏czynnika FFH odnosi si´ do suchego powietrza dolotowego, poniewa˝ wzór (8) osobno uwzgl´dnia zawartoÊç wody w powietrzu dolotowym.* i gdzie: (Bilans obj´toÊciowy) i gdzie: ———————— * Poprawiono wg MEPC 43/10/3. ** Poprawiono wg MEPC 43/10/4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 Page 13127 — 13127 — Poz. 1679 oraz:</p>\n<p class=\"lf-p\">3.9.3 Niniejsza uniwersalna zale˝noÊç, majàca zastosowanie do wszystkich paliw (przy znanej g´stoÊci spalin), mo˝e byç dla olejów nap´dowych uproszczona w nast´pujàcy sposób:</p>\n<p class=\"lf-p\">UZUPE¸NIENIE 7 Lista parametrów podlegajàcych sprawdzeniu przy stosowaniu metody kontroli parametrów silnika (Dotyczy p. 6.2.3.5 Kodeksu technicznego NOx) 1 W przypadku parametrów wymienionych ni˝ej istnieje wi´cej ni˝ jedna mo˝liwoÊç przeprowadzenia przeglàdu. W takich przypadkach jako wytycznà mo˝na przyjàç, ˝e dowolna metoda lub po∏àczenie kilku metod, wymienionych ni˝ej, mo˝e wystarczyç, aby wykazaç zgodnoÊç. Operator statku, majàc zatwierdzenie administracji i wspierany przez producenta silnika, mo˝e wybraç metod´ kontroli jednego z ni˝ej wyszczególnionych parametrów pracy silnika:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1.</span>„rozrzàd wtrysku paliwa”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>po∏o˝enie krzywki paliwowej (pojedynczej krzywki lub wa∏u krzywkowego, je˝eli krzywki nie sà nastawialne): — opcjonalnie (w zale˝noÊci od konstrukcji): po∏o˝enie dêwigni pomi´dzy krzywkà i nap´dem pompy, — opcjonalnie dla pomp z rozrzàdem suwakowym: indeks VIT i po∏o˝enie krzywki lub t∏oczka, lub — inne urzàdzenie sterujàce;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>poczàtek dostarczania paliwa dla danego po∏o˝enia listwy paliwowej (pomiar ciÊnienia dynamicznego);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>otwarcie wtryskiwacza dla danych stanów obcià˝enia, np. przy zastosowaniu czujnika Halla lub przetwornika przyspieszenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>dane eksploatacyjne, zale˝ne od obcià˝enia, ciÊnienia powietrza do∏adowujàcego, maksymalnego ciÊnienia spalania, temperatury powietrza do∏adowujàcego, temperatury spalin, odniesione do wykresów pokazujàcych ich wspó∏zale˝noÊç z emisjà NOx. Dodatkowo nale˝y zapewniç, ˝e stopieƒ spr´˝ania odpowiada wartoÊci, jaka wyst´powa∏a przy zasadniczej certyfikacji (patrz 1.7);</div>\n<p class=\"lf-p\">Uwaga: Do okreÊlenia rzeczywistego rozrzàdu wtrysku paliwa niezb´dne jest, aby znaç dopuszczalne limity zmian nastaw pozwalajàce na spe∏nienie ograniczeƒ emisji NOx lub nawet wykresy, pokazujàce korelacj´ rozrzàdu wtrysku z emisjà NOx, opierajàc si´ na wynikach pomiaru emisji NOx przeprowadzonego na stanowisku prób.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2.</span>„rozpylacz”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>dane techniczne i numer identyfikacyjny cz´Êci Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:54 Dziennik Ustaw Nr 202 3.</div>\n<p class=\"lf-p\">Page 13128 — 13128 — Poz. 1679 „pompa wtryskowa”:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>numer identyfikacyjny cz´Êci (wyszczególnione wymiary i konstrukcja t∏oczka i cylinderka);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4.</span>„krzywka paliwowa”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>numer identyfikacyjny cz´Êci (opisanie kszta∏tu);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>poczàtek dostarczania paliwa dla danych pozycji listwy paliwowej (pomiar ciÊnienia dynamicznego);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5.</span>„ciÊnienie wtrysku”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>dotyczy tylko systemów o wspólnym przewodzie t∏ocznym „common rail”: ciÊnienie w przewodzie t∏ocznym w zale˝noÊci od obcià˝enia, wykres pokazujàcy wspó∏zale˝noÊç z emisjà NOx;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6.</span>„komora spalania”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>numer identyfikacyjny cz´Êci g∏owicy i korony t∏oka;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7.</span>„stopieƒ spr´˝ania”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>sprawdzenie rzeczywistego stopnia spr´˝ania (pomiar odleg∏oÊci pomi´dzy koronà t∏oka a g∏owicà);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>sprawdzenie podk∏adek regulacyjnych w trzonie t∏okowym lub korbowodzie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8.</span>„typ i budowa turbospr´˝arki”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>model i dane techniczne (numery identyfikacyjne);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>ciÊnienie powietrza do∏adowujàcego, wykres pokazujàcy wspó∏zale˝noÊç z emisjà NOx;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9.</span>„ch∏odnica powietrza do∏adowujàcego, podgrzewacz powietrza do∏adowujàcego”:</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>model i dane techniczne;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>temperatura powietrza do∏adowujàcego w zale˝noÊci od obcià˝enia skorygowana do warunków odniesienia, wykres pokazujàcy wspó∏zale˝noÊç z emisjà NOx;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10.</span>„rozrzàd zaworów” (dotyczy tylko silników czterosuwowych z zamkni´ciem zaworu ssàcego przed DMP):</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>pozycja krzywki;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>sprawdzenie rzeczywistego ustawienia rozrzàdu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11.</span>„wtrysk wody” (do oceny: wykres pokazujàcy wp∏yw na emisj´ NOx):</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zu˝ycie wody zale˝ne od obcià˝enia (monitoring);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12.</span>„emulsja paliwowo-wodna” (do oceny: wykres pokazujàcy wp∏yw na emisj´ NOx):</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>pozycja listwy paliwowej w zale˝noÊci od obcià˝enia (monitoring);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zu˝ycie wody w zale˝noÊci od obcià˝enia (monitoring);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">13.</span>„recyrkulacja spalin” (do oceny: wykres pokazujàcy wp∏yw na emisj´ NOx):</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>masowe nat´˝enie przep∏ywu recyrkulujàcych spalin (monitoring);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>st´˝enie CO2 w mieszaninie Êwie˝ego powietrza i recyrkulujàcych spalin np.: w powietrzu przep∏ukujàcym (monitoring);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>st´˝enie O2 w powietrzu przep∏ukujàcym (monitoring);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">14.</span>„selektywnie redukujàcy katalizator” (SCR):</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>masowe nat´˝enie przep∏ywu czynnika redukujàcego w zale˝noÊci od obcià˝enia (monitoring) i dodatkowe okresowe kontrole st´˝enia NOx za SCR (do oszacowania: wykres pokazujàcy wp∏yw na emisje NOx).</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">OdnoÊnie do silników z selektywnie redukujàcym katalizatorem (SCR) bez kontroli sprz´˝enia zwrotnego opcjonalny pomiar emisji NOx (okresowa kontrola na obiekcie lub monitoring) jest przydatny do wykazania, ˝e sprawnoÊç SCR odpowiada stanowi z czasu certyfikacji bez wzgl´du na to, czy warunki otoczenia lub jakoÊç paliwa spowodowa∏y, ˝e emisja mierzona w surowych spalinach jest inna ni˝ w trakcie certyfikacji.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13129 — 13129 — Poz. 1679 Rezolucja 3 Przeglàd ograniczania emisji tlenków azotu KONFERENCJA, PO UCHWALENIU Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997), UZNAJÑC, ˝e emisja tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych zainstalowanych na statkach ma niekorzystny wp∏yw na Êrodowisko, powodujàc zakwaszenie gleb, tworzenie si´ ozonu, wzbogacanie w azot Êrodków od˝ywczych i przyczyniajàc si´ globalnie do powstawania negatywnego oddzia∏ywania na zdrowie, MAJÑC ÂWIADOMOÂå, ˝e protokó∏y i deklaracje do Konwencji o dalekosi´˝nym rozprzestrzenianiu si´ zanieczyszczania powietrza, 1979, dotyczàcej, mi´dzy innymi, zmniejszenia emisji tlenków azotu lub ich przep∏ywów ponad granicami, MAJÑC NA UWADZE, ˝e Prawid∏o 13 Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 ustanawia ograniczenia emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych, UZNAJÑC PONADTO trosk´ wyra˝onà przez grup´ delegacji, i˝ ograniczenia emisji mogà nie zapewniç po˝àdanego zmniejszenia emisji tlenków azotu oraz, ˝e delegacje te popierajà dokonanie przeglàdu Prawid∏a 13(3)(a) Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 w celu ustanowienia bardziej ostrych limitów emisji, majàc na uwadze ich niekorzystny wp∏yw na Êrodowisko i rozwój techniczny silników okr´towych, 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego, aby potraktowa∏ jako spraw´ pilnà, przeglàd limitów emisji tlenków azotu, minimum co pi´ç lat od daty wejÊcia w ˝ycie Protokó∏u 1997, i je˝eli w wyniku takiego przeglàdu b´dzie to w∏aÊciwe, przygotowa∏ poprawki do Prawid∏a 13(3)(a) Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 i do odpowiadajàcych postanowieƒ Kodeksu technicznego kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych i 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">ZALECA, by data wdro˝enia zmian ograniczenia emisji by∏a ustalona przy uwzgl´dnieniu mo˝liwoÊci realizacji technicznej.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rezolucja 4 Monitoring Êredniej Êwiatowej zawartoÊci siarki w paliwie ci´˝kim dostarczanym do stosowania na statkach* KONFERENCJA, PO UCHWALENIU Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997), MAJÑC NA UWADZE, ˝e Prawid∏o 14(2) Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 wymaga monitoringu Êredniej Êwiatowej zawartoÊci siarki w paliwie ci´˝kim dostarczanym do stosowania na statkach zgodnie z wytycznymi, które b´dà opracowane przez Organizacj´, 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego, aby we wspó∏pracy z zainteresowanymi organizacjami, opracowa∏ wytyczne do monitoringu Êredniej Êwiatowej zawartoÊci siarki w paliwie ci´˝kim dostarczanym do stosowania na statkach i 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">WZYWA Paƒstwa cz∏onkowskie Organizacji oraz zainteresowane organizacje, aby udost´pni∏y wszelkie Êrodki i dost´pnà w tym zakresie wiedz´ konieczne do rozwoju i wdro˝enia tych wytycznych. ———————— * Sprawa monitoringu jest przedmiotem postanowienia Komitetu Ochrony Ârodowiska Morskiego w Rezolucji MEPC.82(43) z dnia 1 lipca 1999 r. „Guidelines for monitoring the world-wide average sulphur content of residual fuel oils supplied for use on board ships”.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13130 — 13130 — Poz. 1679 Rezolucja 5 Rozwa˝enie Êrodków do ustanowienia w pó∏nocno-zachodniej Europie obszaru kontrolowania osadów siarki KONFERENCJA, MAJÑC NA UWADZE, ˝e Protokó∏ 1997 jako uzupe∏nienie do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997) i zawartym w nim Za∏àcznikiem VI, umo˝liwia wyznaczanie obszarów kontroli emisji SOx, gdy spe∏nione b´dà okreÊlone kryteria, UZNAJÑC trosk´ wielu paƒstw o udzia∏ ˝eglugi w powstawaniu osadów siarki, szczególnie na Morzu Pó∏nocnym oraz destrukcyjnego wp∏ywu takich osadów, MAJÑC NA UWADZE propozycj´ skierowanà do Konferencji, ˝e Morze Pó∏nocne powinno byç wyznaczone jako obszar kontroli emisji SOx, 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego (MEPC), aby rozwa˝y∏ powy˝szà propozycj´ dotyczàcà Morza Pó∏nocnego, w oparciu o uzasadnienie zgodne z kryteriami wyznaczania obszarów kontroli emisji SOx zawartymi w Uzupe∏nieniu II do Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 oraz zgodnie z Wytycznymi dotyczàcymi organizacji i metod pracy Komitetu Bezpieczeƒstwa na Morzu i Komitetu Ochrony Ârodowiska Morskiego i ich organów im podlegajàcych i 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI ponadto MEPC, aby podjà∏ konieczne kroki w celu, by wszelkie Êrodki uzgodnione w rezultacie takiego rozpatrzenia powy˝szej propozycji mog∏y byç wdro˝one tak szybko, jak jest to praktycznie mo˝liwe.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rezolucja 6 Wprowadzenie zharmonizowanego systemu przeglàdów i certyfikacji w Za∏àczniku VI KONFERENCJA, PO UCHWALENIU Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997), MAJÑC NA UWADZE, ˝e Prawid∏a 5 i 6 Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 ustanawiajà wymagania dla zharmonizowanego systemu przeglàdów i certyfikacji podobne do tych w Za∏àcznikach I i II do MARPOL 73/78, MAJÑC PONADTO NA UWADZE, ˝e Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego na swojej dwudziestej dziewiàtej sesji Rezolucjà MEPC 39(29) uchwali∏ poprawki do Za∏àczników I i II do MARPOL 73/78 wprowadzajàce zharmonizowany system przeglàdów i certyfikacji, który wejdzie w ˝ycie w dniu, w którym zacznà obowiàzywaç Protokó∏y* z 1998 r. dotyczàce Konwencji SOLAS i Konwencji o liniach ∏adunkowych, UZNAJÑC, ˝e wkrótce mo˝liwe jest wejÊcie w ˝ycie wspomnianych Protokó∏ów z 1988 r. przed wejÊciem w ˝ycie Protokó∏u 1997, UZNAJÑC PONADTO koniecznoÊç wprowadzenia do Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 zharmonizowanego systemu przeglàdów i certyfikacji w momencie wejÊcia w ˝ycie Protokó∏ów z 1988 r., 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego o: (a) opracowanie zharmonizowanego systemu przeglàdów i certyfikacji w miejsce istniejàcych Prawide∏ 5 i 6 Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 i (b) rozpocz´cie akcji wprowadzenia zmian do Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 natychmiast po wejÊciu w ˝ycie Protokó∏u 1997 i 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">ZALECA Stronom Protokó∏u 1997, b´dàcymi równie˝ Stronami Protokó∏ów z 1988 r., aby uczyni∏y obowiàzujàcym zharmonizowany system przeglàdów i certyfikacji przywo∏any w ust´pie 1(a) w momencie wejÊcia w ˝ycie Protokó∏u 1997, jako równowa˝ny Prawid∏om 5 i 6 Za∏àcznika VI, je˝eli do tego czasu wejdà w ˝ycie Protokó∏y z 1988 r. ———————— * Protokó∏y 1988 do Konwencji SOLAS i Konwencji LL 1966 wchodzà w ˝ycie z dniem 3 lutego 2000 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13131 — 13131 — Poz. 1679 Rezolucja 7 Ograniczenie stosowania na statkach fluoropochodnych w´glowodorów ze wszystkimi atomami wodoru podstawionymi fluorem (PFCs) KONFERENCJA, PO UCHWALENIU Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997), MAJÑC NA UWADZE, ˝e Prawid∏o 12 Za∏àcznika VI do MARPOL 73/78 zabrania wykonywania nowych instalacji zawierajàcych substancje niszczàce warstw´ ozonowà (w∏àczajàc w to halony) oraz ˝e Prawid∏o II-2/5.3.1 Mi´dzynarodowej konwencji o bezpieczeƒstwie ˝ycia na morzu 1974, z poprawkami, zabrania obecnie wykonywania nowych instalacji zawierajàcych halogenopochodne w´glowodorów na wszystkich statkach, ÂWIADOMA, ˝e dzia∏ania te b´dà wymaga∏y stosowania zast´pczych Êrodków w okr´towym wyposa˝eniu gaÊniczym oraz ˝e zwiàzki PFCs sà jednymi z potencjalnych substancji, które mogà zastàpiç halony w okr´towych systemach gaÊniczych, MAJÑC NA UWADZE, ˝e brak jest uzasadnionej potrzeby stosowania PFCs w systemach gaÊniczych u˝ywanych na statkach, MAJÑC ÂWIADOMOÂå, ˝e czas ˝ycia zwiàzków PFCs w atmosferze wynosi od 2 200 do 50 000 lat oraz, ˝e ich wyjàtkowo wysoki potencja∏ cieplarniany stwarza zagro˝enie efektem cieplarnianym, który jest w istocie nieodwracalny, MAJÑC PONADTO NA UWADZE, ˝e Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych dotyczàca zmian klimatycznych og∏osi∏a, ˝e zwiàzki PFCs sà chemikaliami o najwy˝szym potencjale cieplarnianym i wyjàtkowo d∏ugim okresie ˝ycia oraz ˝e przysz∏e dzia∏ania b´dà skierowane na te zwiàzki, PRÓBUJÑC uniknàç zastàpienia jednego problemu Êrodowiskowego innym, PROSI Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego i Komitet Bezpieczeƒstwa na Morzu, aby rozwa˝y∏y jako spraw´ pilnà podj´cie wszelkich stosownych dzia∏aƒ, ∏àcznie z niezw∏ocznym og∏oszeniem moratorium oraz przyj´ciem poprawek do zwiàzanych z tym postanowieƒ zakazu stosowania PFCs w okr´towych systemach gaÊniczych.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rezolucja 8 Emisje CO2 ze statków KONFERENCJA, PO UCHWALENIU Protokó∏u 1997 jako uzupe∏nienia do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (Protokó∏ 1997), MAJÑC ÂWIADOMOÂå, ˝e emisja CO2 b´dàcego gazem cieplarnianym ma niekorzystny wp∏yw na Êrodowisko, MAJÑC PONADTO ÂWIADOMOÂå, ˝e Za∏àcznik VI do MARPOL 73/78 nie zajmuje si´ sprawami emisji CO2 ze statków, MAJÑC NA UWADZE, ˝e strony Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych dotyczàcej zmian klimatycznych (UNFCCC)* majà ÊwiadomoÊç niekorzystnego oddzia∏ywania gazów cieplarnianych na atmosfer´ oraz ˝e gazy te pochodzàce z ˝eglugi mi´dzynarodowej i lotnictwa majà swój udzia∏ w globalnej emisji, MAJÑC PONADTO NA UWADZE, ˝e UNFCCC uzna∏a, ˝e system klimatyczny powinien byç chroniony dla korzyÊci obecnych i przysz∏ych pokoleƒ ludzi, ˝e globalny charakter zmian klimatycznych wymaga jak najszerszej mo˝liwej wspó∏pracy wszystkich krajów na Êwiecie oraz ˝e UNFCCC zobowiàza∏a strony, aby mia∏y swój udzia∏, zapobiega∏y lub minimalizowa∏y przyczyny zmian klimatycznych oraz pomniejsza∏y ich szkodliwe skutki, 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI Sekretarza Generalnego Organizacji, aby wspó∏pracowa∏ z Sekretarzem Wykonawczym UNFCCC w wymianie informacji dotyczàcych emisji gazów cieplarnianych;</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI Organizacj´, aby we wspó∏pracy z UNFCCC podj´∏a si´ badaƒ emisji CO2 ze statków w celu ustanowienia iloÊci oraz procentowego udzia∏u emisji CO2 ze statków jako cz´Êci globalnej emisji CO2. Badania te ————————— * United Nations Framework Convention on Climate Change.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 Dziennik Ustaw Nr 202 14:54 Page 13132 — 13132 — Poz. 1679 powinny oszacowaç emisje ostatnich lat, je˝eli mogà byç one racjonalnie oszacowane, oraz powinny tak˝e wskazaç, w jaki sposób emisje ze statków i ich procentowy udzia∏ w globalnej emisji mo˝e si´ zmieniç w nadchodzàcych latach, majàc na uwadze ograniczenia, które b´dà mia∏y miejsce w innych dziedzinach, jak i inne trendy, które mogà byç racjonalnie przewidziane na drodze wiarygodnych analiz naukowych;</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">PROSI PONADTO Komitet Ochrony Ârodowiska Morskiego o rozwa˝enie strategii redukcji CO2, która by∏aby wykonalna przy uwzgl´dnieniu interakcji pomi´dzy CO2 i innymi czynnikami ska˝ajàcymi atmosfer´, a w szczególnoÊci NOx, poniewa˝ emisja NOx mo˝e mieç negatywne oddzia∏ywanie na redukcj´ CO2 i 4.</p>\n<p class=\"lf-p\">WZYWA paƒstwa cz∏onkowskie Organizacji, aby bra∏y udzia∏ w badaniach dotyczàcych emisji CO2, o których mowa wy˝ej i zg∏asza∏y propozycje wszelkich stosownych strategii do Komitetu Ochrony Ârodowiska Morskiego.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13133 — 13133 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13134 — 13134 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13135 — 13135 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13136 — 13136 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13137 — 13137 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13138 — 13138 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13139 — 13139 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13140 — 13140 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13141 — 13141 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13142 — 13142 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13143 — 13143 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13144 — 13144 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13145 — 13145 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13146 — 13146 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13147 — 13147 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13148 — 13148 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13149 — 13149 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:54 Page 13150 — 13150 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13151 — 13151 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13152 — 13152 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13153 — 13153 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13154 — 13154 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13155 — 13155 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13156 — 13156 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13157 — 13157 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13158 — 13158 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13159 — 13159 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13160 — 13160 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a</p>\n<p class=\"lf-p\">Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13161 — 13161 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13162 — 13162 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13163 — 13163 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13164 — 13164 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13165 — 13165 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13166 — 13166 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13167 — 13167 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13168 — 13168 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13169 — 13169 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13170 — 13170 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13171 — 13171 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13172 — 13172 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13173 — 13173 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13174 — 13174 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13175 — 13175 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13176 — 13176 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13177 — 13177 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13178 — 13178 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13179 — 13179 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13180 — 13180 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13181 — 13181 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13182 — 13182 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13183 — 13183 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13184 — 13184 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13185 — 13185 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13186 — 13186 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13187 — 13187 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13188 — 13188 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202</p>\n<p class=\"lf-p\">13/10/05 14:55 Page 13189 — 13189 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13190 — 13190 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13191 — 13191 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13192 — 13192 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13193 — 13193 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13194 — 13194 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13195 — 13195 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13196 — 13196 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13197 — 13197 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13198 — 13198 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13199 — 13199 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13200 — 13200 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13201 — 13201 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13202 — 13202 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13203 — 13203 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13204 — 13204 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13205 — 13205 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13206 — 13206 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13207 — 13207 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13208 — 13208 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13209 — 13209 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13210 — 13210 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13211 — 13211 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13212 — 13212 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13213 — 13213 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13214 — 13214 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13215 — 13215 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13216 — 13216 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55</p>\n<p class=\"lf-p\">Page 13217 — 13217 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13218 — 13218 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13219 — 13219 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13220 — 13220 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13221 — 13221 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13222 — 13222 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13223 — 13223 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13224 — 13224 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13225 — 13225 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13226 — 13226 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13227 — 13227 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13228 — 13228 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:55 Page 13229 — 13229 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13230 — 13230 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13231 — 13231 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13232 — 13232 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13233 — 13233 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13234 — 13234 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13235 — 13235 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13236 — 13236 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13237 — 13237 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13238 — 13238 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13239 — 13239 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13240 — 13240 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13241 — 13241 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13242 — 13242 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13243 — 13243 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13244 — 13244 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13245</p>\n<p class=\"lf-p\">— 13245 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13246 — 13246 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13247 — 13247 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13248 — 13248 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13249 — 13249 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13250 — 13250 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13251 — 13251 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13252 — 13252 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13253 — 13253 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a Dziennik Ustaw Nr 202 13/10/05 14:56 Page 13254 — 13254 — Poz. 1679 Dziennik Ustaw Nr 202#2226a 13/10/05 14:56 Page 13255 Dziennik Ustaw Nr 202 — 13255 — Poz. 1679 i 1680 Po zaznajomieniu si´ z powy˝szym Protoko∏em, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e: — zosta∏ on uznany za s∏uszny zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w nim zawartych, — jest przyj´ty, ratyfikowany i potwierdzony, — b´dzie niezmiennie zachowywany.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dano w Warszawie dnia 19 lutego 2005 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski L.S.</p>\n<p class=\"lf-p\">Prezes Rady Ministrów: M. Belka 1680 OÂWIADCZENIE RZÑDOWE z dnia 9 sierpnia 2005 r. w sprawie mocy obowiàzujàcej, przyj´tego w Londynie dnia 26 wrzeÊnia 1997 r., Protokó∏u wprowadzajàcego Za∏àcznik VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973 r., zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (MARPOL 73/78) — Przepisy o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez statki wraz z Kodeksem technicznym kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e dnia 14 lutego 2005 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikowa∏ przyj´ty w Londynie dnia 26 wrzeÊnia 1997 r., Protokó∏ wprowadzajàcy Za∏àcznik VI do Mi´dzynarodowej konwencji o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973 r., zmodyfikowanej przynale˝nym do niej Protokó∏em z 1978 r. (MARPOL 73/78) — Przepisy o zapobieganiu zanieczyszczaniu powietrza przez statki wraz z Kodeksem technicznym kontroli emisji tlenków azotu z okr´towych silników wysokopr´˝nych.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dnia 29 kwietnia 2005 r. z∏o˝ono Sekretarzowi Generalnemu Mi´dzynarodowej Organizacji Morskiej, jako depozytariuszowi, dokument ratyfikacyjny.</p>\n<p class=\"lf-p\">Republika Chorwacji 4 maja 2005 r.</p></div>", "next": 239775}