{"html": "<div class=\"lf-doc\"><p class=\"lf-p\">Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 49</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.</div>\n<p class=\"lf-p\">4a.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-49a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 49a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku uchylenia w postępowaniu odwoławczym decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 4, i wydania decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1, opłata legalizacyjna podlega zwrotowi, z zastrzeżeniem ust. 2, w terminie 30 dni od dnia stwierdzenia wykonania rozbiórki.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego odbywa się w trybie wykonania zastępczego, o którym mowa w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, opłatę legalizacyjną zalicza się w poczet kosztów wykonania zastępczego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-49b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 49b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>projektu zagospodarowania działki lub terenu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>art. 29 ust. 1 pkt 7-11, 14, 15, 17 i 18 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 2500 zł;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5, 6, 12, 13, 16 i 19-21 - wynosi 5000 zł.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ, w przypadku gdy budowa nie została zakończona, po wniesieniu opłaty, o której mowa w ust. 5, zezwala, w drodze postanowienia, na dokończenie budowy.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-50\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 50</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>podać przyczynę wstrzymania robót;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-50a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 50a</span><span class=\"lf-art-t\">Właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wykonywania postanowieniem:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 51</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1, właściwy organ w drodze decyzji:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 52</span><span class=\"lf-art-t\">Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-53\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 53</span><span class=\"lf-art-t\">Przepis art. 52 stosuje się również do obiektów budowlanych, podlegających rozbiórce</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w terminach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-54\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 54</span><span class=\"lf-art-t\">Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-55\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 55</span><span class=\"lf-art-t\">Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-55a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 55a</span><span class=\"lf-art-t\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, metodologie obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową, o którym mowa w art. 5 ust. 3 oraz sposób sporządzania i wzór świadectw ich charakterystyki energetycznej uwzględniając w szczególności: dane ilościowe i wskaźniki charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego, dane osoby wykonującej świadectwo charakterystyki energetycznej oraz niezbędne dane osobowe właściciela budynku lub lokalu mieszkalnego, mając na uwadze poprawność wykonywania świadectw charakterystyki energetycznej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-56\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 56</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, organy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>(uchylony),</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>Państwowej Inspekcji Sanitarnej,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>(uchylony),20)Przez art. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 142, poz. 829), która weszła w życie z dniem 8 sierpnia 2011 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>Państwowej Straży Pożarnej</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.</div>\n<p class=\"lf-p\">Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niezajęcie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-57\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 57</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>oryginał dziennika budowy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>oświadczenie kierownika budowy: a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, b) o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>protokoły badań i sprawdzeń;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>inwentaryzację geodezyjną powykonawczą;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, z zastrzeżeniem art. 5 ust.</div>\n<p class=\"lf-p\">7;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">821)</span>Dodany przez art. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.) w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej: a) wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, b) uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.</div>\n<p class=\"lf-p\">1a22)Dodany przez art. 35 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 16..</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego lub budynku z częścią mieszkalną, w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, zamieszcza się informację o dokonaniu pomiarów powierzchni użytkowej budynku i poszczególnych lokali mieszkalnych, w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w art. 34 ust. 6 pkt 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis.</p>\n<p class=\"lf-p\">W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag ze strony organów wymienionych w art. 56.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku ich sprawdzenia przez właściwy organ, okaże się, że są one niekompletne lub posiadają braki i nieścisłości.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5.</span>(uchylony).</div>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie właściwego organu do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego albo udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, właściwy organ zwraca bezzwłocznie inwestorowi dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-58\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 58</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania tych robót.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu ust. 3 nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.</p>\n<p class=\"lf-p\">4a.</p>\n<p class=\"lf-p\">Inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu robót budowlanych prowadzonych, po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego, na podstawie pozwolenia na użytkowanie.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego właściwy organ przesyła niezwłocznie organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub pozwolenie, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie: a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego, c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych), d) wykonania urządzeń budowlanych, e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem, f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>uporządkowania terenu budowy.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59c</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ przeprowadza obowiązkową kontrolę przed upływem 21 dni od dnia doręczenia wezwania inwestora. O terminie obowiązkowej kontroli organ zawiadamia inwestora w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Inwestor jest obowiązany uczestniczyć w obowiązkowej kontroli w wyznaczonym terminie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59d\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59d</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, sporządza protokół w trzech egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokołu doręcza się inwestorowi bezzwłocznie po przeprowadzeniu kontroli, drugi egzemplarz przekazuje się organowi wyższego stopnia, a trzeci pozostaje we właściwym organie.</p>\n<p class=\"lf-p\">1a.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dopuszcza się przekazanie protokołu organowi wyższego stopnia w formie elektronicznej.</p>\n<p class=\"lf-p\">W takim przypadku sporządza się dwa egzemplarze protokołu.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Protokół, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się przez okres istnienia obiektu budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, wzór protokołu obowiązkowej kontroli.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wzór protokołu powinien obejmować w szczególności informacje dotyczące danych osobowych osób uczestniczących w kontroli oraz informacje niezbędne do ustalenia przebiegu i wyniku przeprowadzonej kontroli, w tym: adres i kategorię obiektu budowlanego, ustalenia dotyczące zgodności wykonania obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym i innymi warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59e\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59e</span><span class=\"lf-art-t\">Obowiązkową kontrolę budowy lub obiektu budowlanego może przeprowadzać, z upoważnienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">właściwego organu nadzoru budowlanego, wyłącznie osoba zatrudniona w tym organie i posiadająca uprawnienia budowlane.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59f\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59f</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę stanowi suma tak obliczonych kar.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku wymierzenia kary właściwy organ, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-59g\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 59g</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu państwa.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w ust. 1, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku nieuiszczenia kary w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków, o których mowa w ust. 3, jest wojewoda.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.23)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 1101, 1342 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 35, 985, 1027, 1036, 1145, 1149 i 1289.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ właściwy do wydania, zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia niezwłocznie przesyła kopię wydanego postanowienia właściwemu wojewodzie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-60\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 60</span><span class=\"lf-art-t\">Inwestor, oddając do użytkowania obiekt budowlany, przekazuje właścicielowi lub zarządcy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Przekazaniu podlegają również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu, a także, w razie potrzeby, instrukcje obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych z tym obiektem.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 6</h3>\n<p class=\"lf-p\">Utrzymanie obiektów budowlanych</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-61\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 61</span><span class=\"lf-art-t\">Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-62\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 62</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu, b) instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić właściwy organ o przeprowadzonej kontroli;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 pkt 2;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>okresowej, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego kotłów, z uwzględnieniem efektywności energetycznej kotłów oraz ich wielkości do potrzeb użytkowych: a) co najmniej raz na 2 lata - opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności ponad 100 kW, b) co najmniej raz na 4 lata - opalanych nieodnawialnym paliwem ciekłym lub stałym o efektywnej nominalnej wydajności 20 kW do 100 kW oraz kotłów opalanych gazem;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na ocenie efektywności energetycznej zastosowanych urządzeń chłodniczych w systemach klimatyzacji, ich wielkości w stosunku do wymagań użytkowych o mocy chłodniczej nominalnej większej niż 12 kW.</div>\n<p class=\"lf-p\">1a.</p>\n<p class=\"lf-p\">W trakcie kontroli, o której mowa w ust. 1, należy dokonać sprawdzenia wykonania zaleceń z poprzedniej kontroli.</p>\n<p class=\"lf-p\">1b.</p>\n<p class=\"lf-p\">Instalacje ogrzewcze z kotłami o efektywnej nominalnej wydajności powyżej 20 kW użytkowanymi co najmniej 15 lat, licząc od daty zamieszczonej na tabliczce znamionowej kotła, powinny być poddane przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego jednorazowej kontroli obejmującej ocenę efektywności energetycznej i doboru wielkości kotła, a także ocenę parametrów instalacji oraz dostosowania do funkcji, jaką ma ona spełniać. Kontrolę tę przeprowadza się w roku następnym po roku, w którym upłynęło 15 lat użytkowania kotła, a kontrolę kotłów, które z dniem 31 grudnia 2009 r. użytkowane są już ponad 15 lat, przeprowadza się do dnia 31 grudnia 2010 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli i zarządców:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>budynków mieszkalnych jednorodzinnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>obiektów budowlanych: a) budownictwa zagrodowego i letniskowego, b) wymienionych w art. 29 ust. 1.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">424)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 32, poz. 159), która weszła w życie z dniem 18 marca 2011 r..</div>\n<p class=\"lf-p\">Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5-6a, przeprowadzają osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych, piorunochronnych, gazowych i urządzeń chłodniczych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 i pkt 6 oraz ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1b, mogą przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji oraz sieci energetycznych i gazowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c, powinny przeprowadzać:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim - w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności - w odniesieniu do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych.</div>\n<p class=\"lf-p\">6a25)Dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 24..</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrolę stanu technicznego i stanu bezpieczeństwa budowli piętrzących mogą przeprowadzać także upoważnieni pracownicy państwowej służby do spraw bezpieczeństwa budowli piętrzących.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Szczegółowy zakres kontroli niektórych budowli oraz obowiązek przeprowadzania ich częściej, niż zostało to ustalone w ust. 1, może być określony w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 63</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku opracowania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2, który jest zajmowany przez organy administracji publicznej lub w którym świadczone są usługi znacznej liczbie osób, jak dworce, lotniska, muzea, hale wystawiennicze, świadectwo charakterystyki energetycznej powinno być umieszczone w widocznym miejscu w budynku.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściciel budynku, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 7, jest obowiązany zapewnić sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, jeżeli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>upłynął termin ważności świadectwa charakterystyki energetycznego budynku;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w wyniku przebudowy lub remontu budynku, uległa zmianie jego charakterystyka energetyczna.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-63a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 63a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-64\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 64</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściciel lub zarządca jest obowiązany prowadzić dla każdego budynku oraz obiektu budowlanego niebędącego budynkiem, którego projekt jest objęty obowiązkiem sprawdzenia, o którym mowa w art. 20 ust. 2, książkę obiektu budowlanego, stanowiącą dokument przeznaczony do zapisów dotyczących przeprowadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów i przebudowy, w okresie użytkowania obiektu budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1, nie obejmuje właścicieli i zarządców:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>budynków mieszkalnych jednorodzinnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>obiektów budowlanych: a) budownictwa zagrodowego i letniskowego, b) wymienionych w art. 29 ust. 1;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dróg lub obiektów mostowych, jeżeli prowadzą książkę drogi lub książkę obiektu mostowego na podstawie przepisów o drogach publicznych.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Protokoły z kontroli obiektu budowlanego, oceny i ekspertyzy dotyczące jego stanu technicznego, świadectwo charakterystyki energetycznej oraz dokumenty, o których mowa w art. 63, powinny być dołączone do książki obiektu budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, wzór książki obiektu budowlanego i sposób jej prowadzenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-65\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 65</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany udostępniać dokumenty, o których mowa w art. 64 ust. 3, przedstawicielom właściwego organu oraz innych jednostek organizacyjnych i organów upoważnionych do kontroli utrzymania obiektów budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz do kontroli przestrzegania przepisów obowiązujących w budownictwie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-66\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 66</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-67\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 67</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję, o której mowa w ust. 1, właściwy organ wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w terminie 30 dni.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-68\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 68</span><span class=\"lf-art-t\">W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zarządzić: a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-69\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 69</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, właściwy organ zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy, środków przewidzianych w ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1 są upoważnione również organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej. O podjętych działaniach organy te powinny niezwłocznie zawiadomić właściwy organ.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-70\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 70</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie przesłać kopię tego protokołu do właściwego organu. Właściwy organ, po otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu budowlanego w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków, o których mowa w ust. 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-71\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 71</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>(uchylony);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw w drodze decyzji.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">4a. (uchylony).</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>może spowodować niedopuszczalne: a) zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, b) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, c) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, d) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>objętych obowiązkiem zgłoszenia - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2-4.</div>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-71a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 71a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego wykonania</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-72\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 72</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb postępowania w sprawach rozbiórek, o których mowa w art. 67.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki przeprowadzania oraz tryb postępowania w sprawach rozbiórek obiektów budowlanych, wykonywanych metodą wybuchową.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy określić czynności właściwego organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki oraz obowiązki nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich wykonania, mając na uwadze, że obowiązki te powinny być technicznie uzasadnione i nie powodować nadmiernego obciążenia właściciela lub zarządcy.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 7</h3>\n<p class=\"lf-p\">Katastrofa budowlana</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-73\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 73</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących, ścianek szczelnych i obudowy wykopów.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nie jest katastrofą budowlaną:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub wymiany;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>uszkodzenie lub zniszczenie urządzeń budowlanych związanych z budynkami;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>awaria instalacji.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-74\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 74</span><span class=\"lf-art-t\">Postępowanie wyjaśniające w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej prowadzi właściwy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">organ nadzoru budowlanego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-75\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 75</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub użytkowanym obiekcie budowlanym, kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu się skutków katastrofy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 74;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>niezwłocznie zawiadomić o katastrofie: a) właściwy organ, b) właściwego miejscowo prokuratora i Policję, c) inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli katastrofa nastąpiła w trakcie budowy, d) inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy z mocy szczególnych przepisów.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do czynności mających na celu ratowanie życia lub zabezpieczenie przed rozszerzaniem się skutków katastrofy. W tych przypadkach należy szczegółowo opisać stan po katastrofie oraz zmiany w nim wprowadzone, z oznaczeniem miejsc ich wprowadzenia na szkicach i, w miarę możliwości, na fotografiach.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-76\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 76</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ, o którym mowa w art. 74, po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie budowlanej jest obowiązany:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>niezwłocznie powołać komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>niezwłocznie zawiadomić o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W skład komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wchodzą: przedstawiciel właściwego organu jako przewodniczący, przedstawiciele innych zainteresowanych lub właściwych rzeczowo organów administracji rządowej, przedstawiciele samorządu terytorialnego, a także, w miarę potrzeby, rzeczoznawcy lub inne osoby posiadające wymagane kwalifikacje zawodowe.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do udziału w czynnościach komisji mogą być wezwani:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>inwestor, właściciel lub zarządca oraz użytkownik obiektu budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>projektant, przedstawiciel wykonawcy i producenta wyrobów budowlanych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>osoby odpowiedzialne za nadzór nad wykonywanymi robotami budowlanymi.</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ, o którym mowa w art. 74, może nakazać właścicielowi lub zarządcy, w drodze decyzji, zabezpieczenie miejsca katastrofy oraz obiektu budowlanego, który uległ katastrofie, uporządkowanie terenu lub wykonanie innych niezbędnych czynności i robót budowlanych.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. W razie niewykonania lub nadmiernej zwłoki w wykonaniu decyzji przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, organ zapewni jej wykonanie na koszt i ryzyko zobowiązanego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-77\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 77</span><span class=\"lf-art-t\">Organy, o których mowa w art. 76 ust. 1 pkt 2, mogą przejąć prowadzenie postępowania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 78</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Po zakończeniu prac komisji właściwy organ niezwłocznie wydaje decyzję określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ, o którym mowa w ust. 1, może zlecić na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji lub do ustalenia przyczyn katastrofy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 79</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego po zakończeniu postępowania, o którym mowa w art. 78, jest obowiązany podjąć niezwłocznie działania niezbędne do usunięcia skutków katastrofy budowlanej.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 8</h3>\n<p class=\"lf-p\">Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-80\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 80</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, następujące organy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>starosta;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wojewoda;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zadania nadzoru budowlanego wykonują, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, następujące organy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>powiatowy inspektor nadzoru budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3.</span>(uchylony).</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Administrację architektoniczno-budowlaną i nadzór budowlany w dziedzinie górnictwa sprawują organy określone w odrębnych przepisach.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-81\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 81</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) stosowania wyrobów budowlanych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>(uchylony).</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, c i e nie stosuje się do budownictwa doświadczalnego, wykonywanego na zamkniętych terenach badawczych.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego kontrolują posiadanie przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie uprawnień do pełnienia tych funkcji.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-81a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 81a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>do obiektu budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>na teren: a) budowy, b) zakładu pracy, c) (uchylona).</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Czynności kontrolne dotyczące obiektów budowlanych, które są w zarządzie państw obcych albo są użytkowane przez przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych tych państw lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, mogą być wykonywane za zgodą tych przedstawicieli lub osób.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-81b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 81b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-81c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 81c</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>świadczących o dopuszczeniu wyrobu budowlanego do obrotu albo jednostkowego zastosowania w obiekcie budowlanym.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-82\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 82</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jest starosta.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>usytuowanych na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu - niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad - wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3a)</span>usytuowanych na obszarze kolejowym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>lotnisk cywilnych wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>usytuowanych na terenach zamkniętych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>(uchylony).</div>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, także inne niż wymienione w ust. 3 obiekty i roboty budowlane, w sprawach których organem pierwszej instancji jest wojewoda.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-82a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 82a</span><span class=\"lf-art-t\">Starosta nie może powierzyć gminom, w drodze porozumienia, sprawy z zakresu swojej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 595 i 645) nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-82b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 82b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy administracji architektoniczno-budowlanej:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>prowadzą rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę i przekazują do organu wyższego stopnia wprowadzone do niego dane, z zastrzeżeniem pkt 1a;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1a)</span>prowadzą odrębny rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczących terenów zamkniętych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przekazują bezzwłocznie organom nadzoru budowlanego: a) kopie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym, b) kopie ostatecznych odrębnych decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z tym projektem, c) kopie innych decyzji, postanowień i zgłoszeń wynikających z przepisów prawa budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>uczestniczą, na wezwanie organów nadzoru budowlanego, w czynnościach inspekcyjnych i kontrolnych oraz udostępniają wszelkie dokumenty i informacje związane z tymi czynnościami.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rejestr, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, prowadzony jest w formie elektronicznej. Dane wprowadza się do rejestru i przesyła drogą elektroniczną do organu wyższego stopnia na bieżąco.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dopuszcza się prowadzenie rejestru w innej formie niż określona w ust. 2. W takim przypadku uwierzytelnioną kopię rejestru przekazuje się do organu wyższego stopnia do piątego dnia każdego miesiąca lub, jeżeli dzień ten jest dniem wolnym od pracy, pierwszego dnia roboczego po tym terminie.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, wzory rejestrów wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę, sposób ich prowadzenia oraz organy, które mogą prowadzić rejestr w formie, o której mowa w ust. 3, uwzględniając dane i informacje podlegające wpisowi do rejestru.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę powinien zawierać następujące dane:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>identyfikujące organ prowadzący rejestr;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>pochodzące ze złożonych wniosków i wydanych decyzji, w tym dane osobowe inwestora oraz dane adresowe zamierzenia budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>w przypadku terenów zamkniętych - dotyczące przepisu prawnego, na podstawie którego teren został uznany za zamknięty.</div>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Rejestry wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę powinny być prowadzone w sposób uniemożliwiający zmianę dokonanych wpisów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-83\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 83</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 4, art.</p>\n<p class=\"lf-p\">44 ust. 1, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art. 59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-83a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 83a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-84\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 84</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do zadań organów nadzoru budowlanego należy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>współdziałanie z organami kontroli państwowej.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy nadzoru budowlanego są obowiązane do:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>bezzwłocznego przesyłania organom administracji architektoniczno-budowlanej kopii decyzji i postanowień wynikających z przepisów prawa budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>prowadzenia ewidencji decyzji, postanowień i zgłoszeń, o których mowa w art. 82b ust.</div>\n<p class=\"lf-p\">1 pkt 2;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>prowadzenia ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>prowadzenia ewidencji zawiadomień o kontrolach, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 3.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3.</span>(uchylony).</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4.</span>(uchylony).</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, wzór i sposób prowadzenia ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ewidencja rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych powinna zawierać w szczególności: określenie organu prowadzącego ewidencję, dane osobowe lub nazwę inwestora oraz inne niezbędne dane pochodzące ze składanych zawiadomień i decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-84a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 84a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>sprawdzanie posiadania przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie właściwych uprawnień do pełnienia tych funkcji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>sprawdzanie dopuszczenia do stosowania w budownictwie wyrobów budowlanych.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-84b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 84b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej wykonują Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, który wykonuje tę kontrolę w stosunku do starosty.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2.</span>(uchylony).26)Przez art. 59 pkt 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. Nr 185, poz. 1092), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej wznawia lub wszczyna z urzędu postępowanie.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">427)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 59 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 26..</div>\n<p class=\"lf-p\">Kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej i organów nadzoru budowlanego przeprowadza się na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji rządowej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-85\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 85</span><span class=\"lf-art-t\">Współdziałanie organów nadzoru budowlanego z organami administracji architektoniczno-budowlanej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i organami kontroli państwowej obejmuje w szczególności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>uzgadnianie w miarę potrzeb planów kontroli i prowadzenie wspólnych działań kontrolnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przekazywanie i wymianę informacji o wynikach kontroli.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-85a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 85a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.28)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 675, 983, 1036, 1238 i 1304. ).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-86\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 86</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest powoływany przez starostę spośród co najmniej trzech kandydatów wskazanych przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli starosta nie powoła powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w terminie 30 dni od dnia przedstawienia kandydatów, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wskazuje spośród nich kandydata, którego starosta powołuje na stanowisko powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Starosta odwołuje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>w uzgodnieniu z wojewódzkim inspektorem nadzoru budowlanego albo</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>na wniosek wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">3a.</p>\n<p class=\"lf-p\">W uzasadnionych przypadkach zakres działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego może obejmować więcej niż jeden powiat.</p>\n<p class=\"lf-p\">3b.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wojewoda, na wniosek właściwych starostów, może rozszerzyć zakres działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na więcej niż jeden powiat.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego określa powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w regulaminie organizacyjnym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-87\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 87</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego powołuje i odwołuje wojewoda, za zgodą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2.</span>(uchylony).</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektoratu nadzoru budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organizację wojewódzkiego inspektoratu nadzoru budowlanego określa regulamin ustalony przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego i zatwierdzony przez wojewodę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-88\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 88</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem właściwym w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze postępowania administracyjnego, w zakresie wynikającym z przepisów prawa budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów, spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">3a.</p>\n<p class=\"lf-p\">Stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego może zajmować osoba, która:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>jest obywatelem polskim;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>korzysta z pełni praw publicznych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>posiada kompetencje kierownicze;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>ma co najmniej 6-letni staż pracy, w tym co najmniej 3-letni staż pracy na stanowisku kierowniczym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>posiada wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.</div>\n<p class=\"lf-p\">3b.</p>\n<p class=\"lf-p\">Informację o naborze na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ogłasza się przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu oraz w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ogłoszenie powinno zawierać:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nazwę i adres urzędu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>określenie stanowiska;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wymagania związane ze stanowiskiem wynikające z przepisów prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>zakres zadań wykonywanych na stanowisku;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>wskazanie wymaganych dokumentów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>termin i miejsce składania dokumentów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>informację o metodach i technikach naboru.</div>\n<p class=\"lf-p\">3c.</p>\n<p class=\"lf-p\">Termin, o którym mowa w ust. 3b pkt 6, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.</p>\n<p class=\"lf-p\">3d.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nabór na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadza zespół, powołany przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., liczący co najmniej 3 osoby, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię wyłonienia najlepszych kandydatów. W toku naboru ocenia się doświadczenie zawodowe kandydata, wiedzę niezbędną do wykonywania zadań na stanowisku, na które jest przeprowadzany nabór, oraz kompetencje kierownicze.</p>\n<p class=\"lf-p\">3e.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ocena wiedzy i kompetencji kierowniczych, o których mowa w ust. 3d, może być dokonana na zlecenie zespołu przez osobę niebędącą członkiem zespołu, która posiada odpowiednie kwalifikacje do dokonania tej oceny.</p>\n<p class=\"lf-p\">3f.</p>\n<p class=\"lf-p\">Członek zespołu oraz osoba, o której mowa w ust. 3e, mają obowiązek zachowania w tajemnicy informacji dotyczących osób ubiegających się o stanowisko, uzyskanych w trakcie naboru.</p>\n<p class=\"lf-p\">3g.</p>\n<p class=\"lf-p\">W toku naboru zespół wyłania nie więcej niż 3 kandydatów, których przedstawia ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">3h.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z przeprowadzonego naboru zespół sporządza protokół zawierający:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nazwę i adres urzędu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór, oraz liczbę kandydatów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż 3 najlepszych kandydatów uszeregowanych według poziomu spełniania przez nich wymagań określonych w ogłoszeniu o naborze;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>uzasadnienie dokonanego wyboru albo powody niewyłonienia kandydata;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>skład zespołu.</div>\n<p class=\"lf-p\">3i.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wynik naboru ogłasza się niezwłocznie przez umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.</p>\n<p class=\"lf-p\">Informacja o wyniku naboru zawiera:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nazwę i adres urzędu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>imiona, nazwiska wybranych kandydatów oraz ich miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego albo informację o niewyłonieniu kandydata.</div>\n<p class=\"lf-p\">3j.</p>\n<p class=\"lf-p\">Umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów ogłoszenia o naborze oraz o wyniku tego naboru jest bezpłatne.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4.</span>(uchylony).</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5.</span>(uchylony).</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6.</span>(uchylony).</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7.</span>(uchylony).</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8.</span>(uchylony).</div>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zastępcy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego są powoływani przez ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6), spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)odwołuje zastępcówGłównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">10.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zespół przeprowadzający nabór na stanowiska, o których mowa w ust. 9, powołuje Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">11.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do sposobu przeprowadzania naboru na stanowiska, o których mowa w ust. 9, stosuje się odpowiednio ust. 3a-3j.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-88a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 88a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania określone przepisami prawa budowlanego, a w szczególności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>kontroluje działanie organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>prowadzi w formie elektronicznej centralne rejestry: a) osób posiadających uprawnienia budowlane, b) rzeczoznawców budowlanych, c) ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W rejestrach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zamieszcza się następujące dane:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>imiona i nazwisko;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>adres;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>numer PESEL - w stosunku do osób posiadających obywatelstwo polskie, albo numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość - w stosunku do osób nieposiadających obywatelstwa polskiego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>informację o wykształceniu i tytułach naukowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>numer, datę i miejsce wydania decyzji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>organ wydający decyzję;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>podstawę prawną wydania decyzji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>numer, specjalność i zakres uprawnień budowlanych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>informację o przynależności do właściwej okręgowej izby samorządu zawodowego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>określenie zakresu rzeczoznawstwa - w rejestrze rzeczoznawców budowlanych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>informację o nałożonej karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie - w rejestrze ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12)</span>numer kancelaryjny;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">13)</span>pozycję rejestru;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">14)</span>datę wpisu do rejestru.</div>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakres informacji o nałożonej karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie obejmuje dane identyfikujące decyzję o nałożeniu kary oraz dane dotyczące nałożonej kary.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakres, o którym mowa w ust. 3, obejmuje następujące dane:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>numer decyzji o nadaniu uprawnień lub tytułu rzeczoznawcy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>datę i miejsce wydania decyzji o nałożeniu kary;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wskazanie organu wydającego decyzję;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>podstawę prawną;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>funkcję uczestnika;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>datę, miejsce i kwalifikację prawną popełnionego czynu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>rodzaj kary;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>terminy egzaminów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>datę upływu kary;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>status kary;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>inne uwagi dotyczące kary.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Udostępnieniu podlegają dane wymienione w ust. 2 pkt 1, 8-11 i w ust. 4 pkt 2, 3, 5-7, 9 i 10, a dane osób wpisanych do rejestrów przed dniem 1 stycznia 2007 r. - na ich wniosek złożony w formie pisemnej.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa6)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. określi, w drodze rozporządzenia, wzory i sposób prowadzenia rejestrów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz dokumenty dołączane do wniosku o wpis do rejestrów, stanowiące podstawę dokonania wpisu, uwzględniając dane i informacje podlegające wpisowi do rejestru.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-88b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 88b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organizację Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego określa statut nadany, w drodze rozporządzenia, przez Prezesa Rady Ministrów.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego określa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w regulaminie organizacyjnym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-89\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 89</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-89a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 89a</span><span class=\"lf-art-t\">Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w dziedzinie górnictwa należą sprawy i związane z nimi środki działania określone w ustawie, dotyczące obiektów i robót budowlanych zakładów górniczych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-89b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 89b</span><span class=\"lf-art-t\">Wojewoda w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1 i 5, oraz właściwe organy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">administracji architektoniczno-budowlanej w dziedzinie górnictwa przy wydawaniu pozwolenia na budowę są obowiązani do sprawdzenia posiadania przez inwestora postanowienia o uzgodnieniu, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 4.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-89c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 89c</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi związanych z budową, utrzymaniem lub rozbiórką obiektów budowlanych starosta, wójt, burmistrz i prezydent miasta mogą wydać właściwemu powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego polecenie podjęcia działań zmierzających do usunięcia tego zagrożenia. Przepisy art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. Nr 62, poz. 558, z późn. zm.29)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2006 r. Nr 50, poz. 360 i Nr 191, poz. 1410, z 2007 r. Nr 89, poz. 590, z 2009 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 11, poz. 59, z 2011 r. Nr 222, poz. 1323 oraz z 2012 r. poz. 908.) stosuje się odpowiednio.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Starosta, wójt, burmistrz i prezydent miasta ponoszą wyłączną odpowiedzialność za treść polecenia, o którym mowa w ust. 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Polecenie przekazane ustnie wymaga potwierdzenia na piśmie.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Polecenie podlega niezwłocznemu wykonaniu. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego przedkłada bezzwłocznie sprawę wojewódzkiemu inspektorowi nadzoru budowlanego, jeżeli nie jest w stanie wykonać polecenia albo jeżeli polecenie narusza prawo.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Polecenie naruszające prawo jest nieważne. O nieważności polecenia rozstrzyga wojewoda.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 9</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy karne</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-90\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 90</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Kto, w przypadkach określonych w art. 48, art. 49b, art. 50 ust. 1 pkt 1 lub art.</p>\n<p class=\"lf-p\">50 ust. 1 pkt 2, wykonuje roboty budowlane, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-91\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 91</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>udaremnia określone ustawą czynności właściwych organów,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wykonuje samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, nie posiadając odpowiednich uprawnień budowlanych lub prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2.</span>(uchylony).</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-91a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 91a</span><span class=\"lf-art-t\">Kto nie spełnia, określonego w art. 61, obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">należytym stanie technicznym, użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami lub nie zapewnia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, podlega grzywnie nie mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-92\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 92</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kto:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>w razie katastrofy budowlanej nie dopełnia obowiązków określonych w art. 75 lub art.</div>\n<p class=\"lf-p\">79,</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>nie spełnia, określonego w art. 70 ust. 1, obowiązku usunięcia stwierdzonych uszkodzeń lub uzupełnienia braków, mogących spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>utrudnia, określone ustawą, czynności właściwych organów, podlega karze aresztu albo karze ograniczenia wolności, albo karze grzywny.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Tej samej karze podlega kto, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nie stosuje się do wydanych, na podstawie ustawy, decyzji właściwych organów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>(uchylony).</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-93\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 93</span><span class=\"lf-art-t\">Kto:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych w sposób rażący nie przestrzega przepisów art. 5,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1a)</span>przy wykonywaniu robót budowlanych stosuje wyroby, naruszając przepis art. 10,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>(uchylony),</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dokonuje rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, naruszając przepisy art. 28 lub art. 31 ust. 2,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>przystępuje do budowy lub prowadzi roboty budowlane bez dopełnienia wymagań określonych w art. 41 ust. 4, art. 42, art. 44, art. 45,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>dostarcza lub umożliwia dostarczenie energii, wody, ciepła lub gazu, naruszając przepis art. 41 ust. 5,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w zgłoszeniu budowy lub rozbiórki, bądź istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>(uchylony),</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>nie spełnia obowiązku, o którym mowa w art. 62 ust. 1,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>nie spełnia, określonych w art. 63 lub art. 64 ust. 1 i 3, obowiązków przechowywania dokumentów, związanych z obiektem budowlanym lub prowadzenia książki obiektu budowlanego,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9a)</span>nie spełnia obowiązku przesłania protokołu, o którym mowa w art. 70 ust. 2,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9b)</span>zmienia sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 2, albo pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>nie udziela informacji lub nie udostępnia dokumentów, o których mowa w art. 81c ust.</div>\n<p class=\"lf-p\">1, żądanych przez właściwy organ, związanych z prowadzeniem robót budowlanych, przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania lub jego utrzymaniem,</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>sporządza i przekazuje do obrotu prawnego świadectwo charakterystyki energetycznej budynku, lokalu lub będącej nieruchomością części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową nie posiadając uprawnień, o których mowa w art. 5 ust.</div>\n<p class=\"lf-p\">8, podlega karze grzywny.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-94\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 94</span><span class=\"lf-art-t\">Orzekanie w sprawach o czyny, określone w art. 92 i art. 93, następuje na podstawie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 10</h3>\n<p class=\"lf-p\">Odpowiedzialność zawodowa w budownictwie</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-95\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 95</span><span class=\"lf-art-t\">Odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">funkcje techniczne w budownictwie, które:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wskutek rażących błędów lub zaniedbań, spowodowały zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody materialne;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki wynikające z pełnienia tego nadzoru.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-96\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 96</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Popełnienie czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie jest zagrożone następującymi karami:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>upomnieniem;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>upomnieniem z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, na okres od roku do 5 lat, połączonym z obowiązkiem złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przy nakładaniu kary należy uwzględnić dotychczasową karalność z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">O zakazie wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie orzeka się w przypadku znacznego społecznego niebezpieczeństwa czynu.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie może być orzeczony również w stosunku do osoby, która:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>pomimo dwukrotnego upomnienia ponownie dopuściła się czynu, powodującego odpowiedzialność zawodową;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>uchyla się od złożenia nakazanego egzaminu.</div>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie określa się w latach i miesiącach. Kara biegnie od dnia, w którym decyzja o ukaraniu stała się ostateczna.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Osobie ukaranej z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, która w wyznaczonym terminie egzaminu nie zdała, wyznacza się termin dodatkowy, nie krótszy niż 3 miesiące i nie dłuższy niż 6 miesięcy. W przypadku nieuzyskania oceny pozytywnej w terminie dodatkowym, stwierdza się utratę uprawnień do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-97\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 97</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wszczyna się na wniosek organu nadzoru budowlanego, właściwego dla miejsca popełnienia czynu lub stwierdzającego popełnienie czynu, złożony po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać określenie zarzucanego czynu, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz wskazanie dowodów.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może złożyć w zakresie swojej właściwości organ samorządu zawodowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-98\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 98</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie orzekają organy samorządu zawodowego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwość organów samorządu zawodowego w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie regulują odrębne przepisy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-99\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 99</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ostateczną decyzję o ukaraniu, w trybie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, przesyła się do wiadomości:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>jednostce organizacyjnej zatrudniającej osobę ukaraną;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>właściwemu stowarzyszeniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>organowi, który wydał ukaranemu uprawnienia do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Informacja o karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej, orzeczonej decyzją, o której mowa w ust. 1, podlega wpisowi do centralnego rejestru ukaranych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-100\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 100</span><span class=\"lf-art-t\">Nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później niż po upływie 3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-101\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 101</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ, który orzekał w I instancji o odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, na wniosek ukaranego, orzeka o zatarciu kary, jeżeli ukarany:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wykonywał samodzielną funkcję techniczną w budownictwie przez okres: a) 2 lat - w przypadku kary określonej w art. 96 ust. 1 pkt 1, b) 3 lat - od złożenia egzaminu - w przypadku kary określonej w art. 96 ust. 1 pkt 2, c) 5 lat - po przywróceniu prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>w przypadku kary określonej w art. 96 ust. 1 pkt 3;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w okresach, o których mowa w pkt 1, nie był ponownie ukarany jedną z kar określonych w art. 96 ust. 1.</div>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Informację o zatarciu kary organ, o którym mowa w ust. 1, przesyła do wiadomości zainteresowanemu oraz jednostkom organizacyjnym, stowarzyszeniom i organom, o których mowa w art. 99 ust. 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zatarcie kary podlega odnotowaniu w centralnym rejestrze ukaranych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-102\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 102</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony).</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 11</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy przejściowe i końcowe</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-103\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 103</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Właściwość organów do załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1, określa się na podstawie przepisów ustawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-104\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 104</span><span class=\"lf-art-t\">Osoby, które, przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskały uprawnienia budowlane lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym zakresie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-105\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 105</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Decyzje o dopuszczeniu do powszechnego stosowania w budownictwie nowych materiałów budowlanych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy w dotychczasowym zakresie.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2.</span>(pominięty).</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-106\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 106</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(pominięty).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-107\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 107</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Traci moc ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z 1981 r. Nr 12, poz. 57, z 1983 r. Nr 44, poz. 200 i 201, z 1984 r. Nr 35, poz. 185 i 186, z 1987 r. Nr 21, poz. 124, z 1988 r. Nr 41, poz. 324 oraz z 1990 r. Nr 34, poz. 198), z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2.</span>(pominięty).</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-108\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 108</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji dyrektywy Rady 92/57/EWG z dnia 24 czerwca 1992 r. w sprawie wdrożenia minimalnych wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na tymczasowych lub ruchomych budowach (ósma szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 245 z 26.08.1992, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 71).</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 59 ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. Nr 135, poz. 789), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>Dodany przez art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. Nr 94, poz. 551), która weszła w życie z dniem 11 sierpnia 2011 r.; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2012 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>Dodany przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 984), która weszła w życie z dniem 11 września 2013 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1971 r. Nr 27, poz. 252, z 1976 r. Nr 19, poz. 122, z 1982 r. Nr 11, poz. 81, Nr 19, poz. 147 i Nr 30, poz. 210, z 1984 r. Nr 45, poz. 242, z 1985 r. Nr 22, poz. 99, z 1989 r. Nr 3, poz. 11, z 1990 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">Nr 34, poz. 198, Nr 55, poz. 321 i Nr 79, poz. 464, z 1991 r. Nr 107, poz. 464 i Nr 115, poz. 496, z 1993 r. Nr 17, poz. 78, z 1994 r. Nr 27, poz. 96, Nr 85, poz. 388 i Nr 105, poz. 509, z 1995 r. Nr 83, poz. 417, z 1996 r. Nr 114, poz. 542, Nr 139, poz. 646 i Nr 149, poz. 703, z 1997 r. Nr 43, poz. 272, Nr 115, poz. 741, Nr 117, poz. 751 i Nr 157, poz. 1040, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 117, poz. 758, z 1999 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nr 52, poz. 532, z 2000 r. Nr 22, poz. 271, Nr 74, poz. 855 i 857, Nr 88, poz. 983 i Nr 114, poz. 1191, z 2001 r. Nr 11, poz. 91, Nr 71, poz. 733, Nr 130, poz. 1450 i Nr 145, poz. 1638, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 141, poz. 1176, z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 60, poz. 535, Nr 64, poz. 592 i Nr 124, poz. 1151, z 2004 r. Nr 91, poz. 870, Nr 96, poz. 959, Nr 162, poz. 1692, Nr 172, poz. 1804 i Nr 281, poz. 2783, z 2005 r. Nr 48, poz. 462, Nr 157, poz. 1316 i Nr 172, poz. 1438, z 2006 r. Nr 133, poz. 935 i Nr 164, poz. 1166, z 2007 r. Nr 80, poz. 538, Nr 82, poz. 557 i Nr 181, poz. 1287, z 2008 r. Nr 116, poz. 731, Nr 163, poz. 1012, Nr 220, poz. 1425 i 1431 i Nr 228, poz. 1506, z 2009 r. Nr 42, poz. 341, Nr 79, poz. 662 i Nr 131, poz. 1075, z 2010 r. Nr 40, poz. 222 i Nr 155, poz. 1037 oraz z 2011 r. Nr 80, poz. 432, Nr 85, poz. 458 i Nr 230, poz. 1370.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>Ze zmianą wprowadzoną przez art. 7 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97, z 2010 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">Nr 114, poz. 760, z 2011 r. Nr 102, poz. 586, z 2012 r. poz. 951 oraz z 2013 r. poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">898.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>Dodany przez art. 3 ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.</div>\n<p class=\"lf-p\">1256), która weszła w życie z dniem 16 grudnia 2012 r.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>Dodany przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2012 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 472), która weszła w życie z dniem 31 maja 2012 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>Utraciła moc z dniem 11 lipca 2008 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt K 46/07 (Dz. U. Nr 123, poz. 803).</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12)</span>Dodany przez art. 38 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2012 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">13)</span>Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 951, 1203 i 1397.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">14)</span>Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">15)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2012 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz. U. Nr 232, poz. 1377), która weszła w życie z dniem 29 kwietnia 2012 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">17)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2012 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">18)</span>Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 oraz z 2006 r. Nr 220, poz. 1600.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">19)</span>Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">Nr 176, poz. 1238 i Nr 191, poz. 1374, z 2008 r. Nr 59, poz. 359, Nr 144, poz. 902, Nr 206, poz. 1289 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 1, poz. 3, Nr 18, poz. 97, Nr 19, poz. 100, Nr 98, poz. 817, Nr 115, poz. 966, Nr 157, poz. 1241 i Nr 214, poz.</p>\n<p class=\"lf-p\">1658, z 2011 r. Nr 5, poz. 13, Nr 102, poz. 586, Nr 106, poz. 622, Nr 187, poz. 1113, Nr 205, poz. 1209, Nr 227, poz. 1367, Nr 230, poz. 1372 i Nr 233, poz. 1381, z 2012 r. poz. 460 i 951 oraz z 2013 r. poz. 628, 1033 i 1152.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">20)</span>Przez art. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 142, poz. 829), która weszła w życie z dniem 8 sierpnia 2011 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">21)</span>Dodany przez art. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">22)</span>Dodany przez art. 35 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 16.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">23)</span>Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 1101, 1342 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 35, 985, 1027, 1036, 1145, 1149 i 1289.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">24)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 32, poz. 159), która weszła w życie z dniem 18 marca 2011 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">25)</span>Dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 24.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">26)</span>Przez art. 59 pkt 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. Nr 185, poz. 1092), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">27)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 59 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 26.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">28)</span>Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 675, 983, 1036, 1238 i 1304.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">29)</span>Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2006 r. Nr 50, poz. 360 i Nr 191, poz. 1410, z 2007 r. Nr 89, poz. 590, z 2009 r.</div>\n<p class=\"lf-p\">Nr 11, poz. 59, z 2011 r. Nr 222, poz. 1323 oraz z 2012 r. poz. 908.</p>\n<p class=\"lf-p\">Załącznik do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Kategorie obiektów budowlanych Współczynnik kategorii obiektu (k) Współczynnik wielkości obiektu (w) Kategoria I - budynki mieszkalne jednorodzinne 2,0 1,0 Kategoria II - budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-skła-dowe 1,0 1,0 Kategoria III - inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie 1,0 1,0 Kategoria IV - elementy dróg publicznych i kolejowych dróg szynowych, jak: skrzyżowania i węzły, wjazdy, zjazdy, przejazdy, perony, rampy 5,0 1,0 Kategoria V - obiekty sportu i rekreacji, jak: stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie 10,0 1,0 Kategoria VI - cmentarze 8,0 1,0 Kategoria VII - obiekty służące nawigacji wodnej, jak: dalby, wysepki cumownicze 7,0 1,0 Kategoria VIII - inne budowle 5,0 1,0 Współczynnik wielkości obiektu (w) (kubatura w m3) ≤ 2 500 &gt; 2 500-5 000 &gt; 5 000-10 000 &gt; 10 000 Kategoria IX30) - budynki kultury, nauki i oświaty, jak: teatry, opery, kina, muzea, galerie sztuki, biblioteki, archiwa, domy kultury, budynki szkolne i przedszkolne, żłobki, kluby dziecięce, internaty, bursy i domy studenckie, laboratoria i placówki badawcze, stacje meteorologiczne i hydrologiczne, obserwatoria, budynki ogrodów zoologicznych i botanicznych 4,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria X - budynki kultu religijnego, jak: kościoły, kaplice, klasztory, cerkwie, zbory, synagogi, meczety oraz domy pogrzebowe, krematoria 6,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XI31) - budynki służby zdrowia, opieki społecznej i socjalnej, jak: szpitale, sanatoria, hospicja, przychodnie, poradnie, stacje krwiodawstwa, lecznice weterynaryjne, domy pomocy i opieki społecznej, domy dziecka, domy rencisty, schroniska dla bezdomnych oraz hotele robotnicze 4,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XII - budynki administracji publicznej, budynki Sejmu, Senatu, Kancelarii Prezydenta, ministerstw i urzędów centralnych, terenowej administracji rządowej i samorządowej, sądów i trybunałów, więzień i domów poprawczych, zakładów dla nieletnich, zakładów karnych aresztów śledczych oraz obiekty budowlane Sił Zbrojnych 5,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XIII - pozostałe budynki mieszkalne 4,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XIV - budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne 15,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XV - budynki sportu i rekreacji, jak: hale sportowe i widowiskowe, kryte baseny 9,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XVI - budynki biurowe i konferencyjne 12,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XVII - budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe,</p>\n<p class=\"lf-p\">domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe 15,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XVIII - budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty, a także budynki kolejowe, jak: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XIX - zbiorniki przemysłowe, jak: silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Współczynnik wielkości obiektu (w) (powierzchnia w m2) ≤ 1 000 &gt; 1 000-5 000 &gt; 5 000-10 000 &gt; 10 000 Kategoria XX - stacje paliw 15,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XXI - obiekty związane z transportem wodnym, jak: porty, przystanie, sztuczne wyspy, baseny, doki, falochrony, nabrzeża, mola, pirsy, pomosty, pochylnie 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XXII - place składowe, postojowe, składowiska odpadów, parkingi 8,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Współczynnik wielkości obiektu (w) (powierzchnia w ha) ≤ 1 &gt; 1-10 &gt; 10-20 &gt; 20 Kategoria XXIII - obiekty lotniskowe, jak: pasy startowe, drogi kołowania, płyty lotniskowe, place postojowe i manewrowe, lądowiska 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XXIV - obiekty gospodarki wodnej, jak: zbiorniki wodne i nadpoziomowe, stawy rybne 9,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Współczynnik wielkości obiektu (w) (długość w km) ≤ 1 &gt; 1-10 &gt; 10-20 &gt; 20 Kategoria XXV - drogi i kolejowe drogi szynowe 1,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XXVI - sieci, jak: elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe 8,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Współczynnik wielkości obiektu (w) (długość w m) ≤ 20 &gt; 20-100 &gt; 100-500 &gt; 500 Kategoria XXVII - budowle hydrotechniczne piętrzące, upustowe i regulacyjne, jak: zapory, progi i stopnie wodne, jazy, bramy przeciwpowodziowe, śluzy wałowe, syfony, wały przeciwpowodziowe, kanały, śluzy żeglowne, opaski i ostrogi brzegowe, rowy melioracyjne 9,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Kategoria XXVIII - drogowe i kolejowe obiekty mostowe, jak: mosty, estakady, kładki, przejścia podziemne, wiadukty, przepusty, tunele 5,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Współczynnik wielkości obiektu (w)(wysokość w m) ≤ 20 &gt; 20-50 &gt; 50-100 &gt; 100 Kategoria XXIX - wolno stojące kominy i maszty 10,0 1,0 1,5 2,0 2,5 Współczynnik wielkości obiektu (w)(wydajność w m3/h) ≤ 50 &gt; 50-100 &gt; 100-500 &gt; 500 Kategoria XXX - obiekty służące do korzystania z zasobów wodnych, jak: ujęcia wód morskich i śródlądowych, budowle zrzutów wód i ścieków, pompownie, stacje strefowe,</p>\n<p class=\"lf-p\">stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków 8,0 1,0 1,5 2,0 2,5</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">30)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 68 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. Nr 45, poz. 235), która weszła w życie z dniem 4 kwietnia 2011 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">31)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 68 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 30.</div>\n<p class=\"lf-p\">Pokaż całość</p></div>", "next": 0}