📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 25 października 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Organizacja Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 3 - Uprawnienia funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 4 - Czynności kontrolne funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 5 - Służba funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 6 - Obowiązki i prawa oraz uposażenie funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 7 - Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1993), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
(Dz. U. z 2018 r. poz. 138),
2)
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt K 17/14
(Dz. U. poz. 2405),
3)
ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Straży Marszałkowskiej
(Dz. U. poz. 730),
4)
ustawą z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców
oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej
(Dz. U. poz. 650),
5)
ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1669),
6)
ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji
elektronicznej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1544),
7)
ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1693)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 22 października 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 392 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
(Dz. U. z 2018 r. poz. 138), który stanowi:
„
Art. 392.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2018 r., z wyjątkiem art. 346, który wchodzi
w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
2)
art. 47 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Straży
Marszałkowskiej
(Dz. U. poz. 730), który stanowi:
„
Art. 47.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 20 maja 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 3 pkt 4 i 5, art. 4 pkt 3, 4 i 6, art. 6 pkt 2-5, pkt 6 w zakresie art. 88 ust.
4 pkt 2 oraz pkt 7, art. 8, art. 9, art. 21 pkt 3, 5 i 6, art. 22, art. 23 pkt 2,
art. 25-27, art. 29, art. 35 pkt 10 lit. b tiret drugie w zakresie pkt 4, pkt 12 w
zakresie ust. 2, pkt 16 lit. b i pkt 17 w zakresie art. 35, które wchodzą w życie
po upływie 2 lat od dnia ogłoszenia;
2)
art. 38 i art. 39, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 236 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców
oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej
(Dz. U. poz. 650), który stanowi:
„
Art. 236.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 184, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2018 r.;
2)
art. 185, który wchodzi w życie z dniem 11 lipca 2019 r.;
3)
art. 188, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r.
”
;
4)
art. 335 i art. 350 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1669), które stanowią:
„
Art. 335.
Do dnia 31 grudnia 2020 r. zakaz, o którym mowa w:
1)
art. 37 ust. 1 pkt 10 ustawy zmienianej w art. 69,
2)
art. 26 ust. 1 pkt 10 ustawy zmienianej w art. 97,
3)
art. 41 ust. 1 pkt 10 ustawy zmienianej w art. 98,
4)
art. 66 ust. 1 pkt 10 ustawy zmienianej w art. 165
- dotyczy również członków Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów.
”
„
Art. 350.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1, art. 42 pkt 2 lit. b oraz art. 334 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 19 pkt 3 lit. b w zakresie dodawanego w art. 21 w ust. 1 pkt 39c, art. 120 pkt
1, art. 127 pkt 33-36 i 39 oraz art. 167, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2019 r.
”
;
5)
art. 69 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji
elektronicznej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1544), który stanowi:
„
Art. 69.
Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 4-7 oraz art. 29 w zakresie art. 20a ust. 1 pkt 2, które wchodzą w życie
z dniem 29 września 2018 r.;
2)
art. 10 pkt 1, art. 16 pkt 1, art. 46 oraz art. 57, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2020 r.;
3)
art. 25, art. 27, art. 33, art. 37, art. 47 oraz art. 52 pkt 1 i 2, które wchodzą
w życie po upływie 4 miesięcy od dnia ogłoszenia;
4)
art. 41 oraz art. 65, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca
2018 r.;
5)
art. 44, który wchodzi w życie z dniem 31 maja 2019 r.;
6)
art. 66, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
6)
art. 28 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1693), który stanowi:
„
Art. 28.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 i
art. 25, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Tworzy się Centralne Biuro Antykorupcyjne, zwane dalej „CBA”, jako służbę specjalną
do spraw zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, w szczególności w
instytucjach państwowych i samorządowych, a także do zwalczania działalności godzącej
w interesy ekonomiczne państwa.
2.
Nazwa Centralne Biuro Antykorupcyjne i jej skrót „CBA” przysługuje wyłącznie Centralnemu
Biuru Antykorupcyjnemu.
3.
(utracił moc)1)Z dniem 3 lipca 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca
2009 r. sygn. akt K 54/07 (Dz. U. poz. 880).
3a.
Korupcją, w rozumieniu ustawy, jest czyn:
1)
polegający na obiecywaniu, proponowaniu lub wręczaniu przez jakąkolwiek osobę, bezpośrednio
lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści osobie pełniącej funkcję publiczną
dla niej samej lub dla jakiejkolwiek innej osoby, w zamian za działanie lub zaniechanie
działania w wykonywaniu jej funkcji;
2)
polegający na żądaniu lub przyjmowaniu przez osobę pełniącą funkcję publiczną bezpośrednio,
lub pośrednio, jakichkolwiek nienależnych korzyści, dla niej samej lub dla jakiejkolwiek
innej osoby, lub przyjmowaniu propozycji lub obietnicy takich korzyści, w zamian za
działanie lub zaniechanie działania w wykonywaniu jej funkcji;
3)
popełniany w toku działalności gospodarczej, obejmującej realizację zobowiązań względem
władzy (instytucji) publicznej, polegający na obiecywaniu, proponowaniu lub wręczaniu,
bezpośrednio lub pośrednio, osobie kierującej jednostką niezaliczaną do sektora finansów
publicznych lub pracującej w jakimkolwiek charakterze na rzecz takiej jednostki, jakichkolwiek
nienależnych korzyści, dla niej samej lub na rzecz jakiejkolwiek innej osoby, w zamian
za działanie lub zaniechanie działania, które narusza jej obowiązki i stanowi społecznie
szkodliwe odwzajemnienie;
4)
popełniany w toku działalności gospodarczej obejmującej realizację zobowiązań względem
władzy (instytucji) publicznej, polegający na żądaniu lub przyjmowaniu bezpośrednio
lub pośrednio przez osobę kierującą jednostką niezaliczaną do sektora finansów publicznych
lub pracującą w jakimkolwiek charakterze na rzecz takiej jednostki, jakichkolwiek
nienależnych korzyści lub przyjmowaniu propozycji lub obietnicy takich korzyści dla
niej samej lub dla jakiejkolwiek innej osoby, w zamian za działanie lub zaniechanie
działania, które narusza jej obowiązki i stanowi społecznie szkodliwe odwzajemnienie.
4.
Działalnością godzącą w interesy ekonomiczne państwa, w rozumieniu ustawy, jest każde
zachowanie mogące spowodować w mieniu:
1)
jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych,
2)
jednostki niezaliczanej do sektora finansów publicznych otrzymującej środki publiczne,
3)
przedsiębiorcy z udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego
- znaczną szkodę w rozumieniu art. 115 § 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1600).
Art. 2.
1.
Do zadań CBA, w zakresie właściwości określonej w art. 1 ust. 1, należy:
1)
rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw przeciwko:
a)
działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, określonych w art. 228-231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, a także o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności
gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1393),
b2)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności
gospodarczej (Dz. U. poz. 650), która weszła w życie z dniem 30 kwietnia 2018 r.)
wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 232, art. 233, art. 234, art. 235, art.
236 § 1 i art. 239 § 1, wyborom i referendum, określonych w art. 250a, porządkowi
publicznemu, określonych w art. 258, wiarygodności dokumentów, określonych w art.
270-273 i art. 277a § 1, mieniu, określonych w art. 286, obrotowi gospodarczemu, określonych
w art. 296-297, art. 299 i art. 305, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
określonych w art. 310 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, a także o których mowa w art. 586-592 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 oraz z 2018 r. poz. 398, 650 i 1544) oraz określonych w art. 179-183 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1768, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2486 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 685, 723, 771 i 1669.), jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne
państwa,
c)
finansowaniu partii politycznych, określonych w art. 49d i 49f ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 580), jeżeli pozostają w związku z korupcją,
d)
obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji i subwencji, określonych w rozdziale 6 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1958), jeżeli pozostają w związku z korupcją lub działalnością godzącą w interesy ekonomiczne
państwa,
e)
zasadom rywalizacji sportowej, określonych w art. 46-48 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1263 i 1669),
f)
obrotowi lekami, środkami spożywczymi specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobami
medycznymi określonymi w art. 54 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1844 oraz z 2018 r. poz. 650, 697, 1515 i 1544)
- oraz ściganie ich sprawców;
1a)
ujawnianie mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami, o których mowa
w pkt 1;
2)
ujawnianie i przeciwdziałanie przypadkom nieprzestrzegania przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej
przez osoby pełniące funkcje publiczne;
3)
dokumentowanie podstaw i inicjowanie realizacji przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 1990 r. o zwrocie korzyści uzyskanych niesłusznie kosztem
Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych
(Dz. U. poz. 255, z późn. zm.4)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r. poz. 331, z 1993 r.
poz. 67 i 647, z 2001 r. poz. 24, z 2005 r. poz. 1398 oraz z 2006 r. poz. 708.);
4)
ujawnianie przypadków nieprzestrzegania określonych przepisami prawa procedur podejmowania
i realizacji decyzji w przedmiocie: prywatyzacji i komercjalizacji, wsparcia finansowego,
udzielania zamówień publicznych, rozporządzania mieniem jednostek lub przedsiębiorców,
o których mowa w art. 1 ust. 4 oraz przyznawania koncesji, zezwoleń, zwolnień podmiotowych
i przedmiotowych, ulg, preferencji, kontyngentów, plafonów, poręczeń i gwarancji kredytowych;
4a5)Dodany przez art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o partnerstwie
publiczno-prywatnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1693), która weszła
w życie z dniem 19 września 2018 r.)
kontrola prawidłowości realizacji umów dotyczących partnerstwa publiczno-prywatnego;
5)
kontrola prawidłowości i prawdziwości oświadczeń majątkowych lub oświadczeń o prowadzeniu
działalności gospodarczej osób pełniących funkcje publiczne, o których mowa w art. 115 § 19 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, składanych na podstawie odrębnych przepisów;
6)
prowadzenie działalności analitycznej dotyczącej zjawisk występujących w obszarze
właściwości CBA oraz przedstawianie w tym zakresie informacji Prezesowi Rady Ministrów,
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Sejmowi oraz Senatowi;
7)
podejmowanie innych działań określonych w odrębnych ustawach i umowach międzynarodowych.
2.
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego w celu realizacji zadań CBA może podejmować
współpracę z właściwymi organami i służbami innych państw oraz z organizacjami międzynarodowymi.
2a.
Podjęcie współpracy, o której mowa w ust. 2, może nastąpić po uzyskaniu zgody Prezesa
Rady Ministrów.
3.
CBA może prowadzić postępowanie przygotowawcze obejmując wszystkie czyny ujawnione
w jego przebiegu, jeżeli pozostają w związku podmiotowym lub przedmiotowym z czynem
stanowiącym podstawę jego wszczęcia.
4.
Działalność CBA poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej może być prowadzona w związku
z jego działalnością na terytorium państwa wyłącznie w zakresie realizacji zadań określonych
w ust. 1 pkt 1.
Art. 3.
Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz instytucje państwowe
są obowiązane, w zakresie swojego działania, do współpracy z CBA, a w szczególności
udzielania pomocy w realizacji zadań CBA.
Art. 4.
1.
Działalność CBA jest finansowana z budżetu państwa.
2.
Koszty realizacji zadań CBA, w zakresie których - ze względu na wyłączenie ich jawności
- nie mogą być stosowane przepisy o finansach publicznych, rachunkowości i zamówieniach
publicznych, są finansowane z utworzonego na ten cel funduszu operacyjnego.
3.
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego określi, w drodze zarządzenia, stanowiące
informacje niejawne szczegółowe zasady tworzenia funduszu operacyjnego, o którym mowa
w ust. 2, oraz gospodarowania tym funduszem.
Rozdział 2
Organizacja Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Art. 5.
1.
CBA kieruje Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zwany dalej „Szefem CBA”.
2.
Szef CBA jest centralnym organem administracji rządowej nadzorowanym przez Prezesa
Rady Ministrów, działającym przy pomocy CBA, które jest urzędem administracji rządowej.
2a.
Działalność Szefa CBA podlega kontroli Sejmu.
3.
Prezes Rady Ministrów lub wyznaczony przez niego członek Rady Ministrów koordynuje
działalność CBA, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego.
Art. 6.
1.
Szefa CBA powołuje na czteroletnią kadencję i odwołuje Prezes Rady Ministrów, po zasięgnięciu
opinii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kolegium do Spraw Służb Specjalnych oraz
Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
2.
Ponowne powołanie na Szefa CBA może nastąpić tylko raz. Szef CBA pełni obowiązki do
dnia powołania jego następcy.
3.
Kadencja Szefa CBA wygasa w przypadku jego śmierci lub odwołania.
4.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek Szefa CBA, powołuje i odwołuje zastępców Szefa CBA
po zasięgnięciu opinii Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
Art. 7.
1.
Szefem CBA lub zastępcą Szefa CBA może być osoba, która:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
wykazuje nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną;
4)
nie była skazana za przestępstwo popełnione umyślnie ścigane z oskarżenia publicznego
lub przestępstwo skarbowe;
5)
spełnia wymagania określone w przepisach o ochronie informacji niejawnych w zakresie
dostępu do informacji niejawnych o klauzuli tajności „ściśle tajne”;
6)
posiada wyższe wykształcenie;
7)
nie pełniła służby zawodowej, nie pracowała i nie była współpracownikiem organów bezpieczeństwa
państwa, wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5, 369, 1000 i 1277), ani też nie była sędzią, który orzekając uchybił godności urzędu, sprzeniewierzając
się niezawisłości sędziowskiej.
2.
Funkcji Szefa CBA lub zastępcy Szefa CBA nie można łączyć z inną funkcją publiczną.
3.
Szef CBA lub zastępca Szefa CBA nie może pozostawać w stosunku pracy z innym pracodawcą
oraz podejmować innego zajęcia zarobkowego poza służbą.
4.
Szef CBA lub zastępca Szefa CBA nie może być członkiem partii politycznej ani uczestniczyć
w działalności tej partii lub na jej rzecz.
Art. 8.
Odwołanie Szefa CBA z zajmowanego stanowiska następuje w przypadku:
1)
rezygnacji z zajmowanego stanowiska;
2)
niespełniania któregokolwiek z warunków określonych w art. 7;
3)
niewykonywania obowiązków z powodu choroby trwającej nieprzerwanie ponad 3 miesiące.
Art. 9.
W przypadku zwolnienia stanowiska Szefa CBA lub czasowej niemożności sprawowania przez
niego funkcji, Prezes Rady Ministrów może powierzyć pełnienie obowiązków Szefa, na
czas nie dłuższy niż 3 miesiące, jego zastępcy lub innej osobie, która spełnia warunki
określone w art. 7.
Art. 10.
1.
Szef CBA kieruje CBA bezpośrednio lub przez swoich zastępców.
2.
Szef CBA może upoważnić podległych funkcjonariuszy do załatwiania spraw w jego imieniu
w określonym zakresie, z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 19 i art. 23, a także
art. 17, z wyłączeniem upoważnienia dla zastępcy Szefa CBA w zakresie określonym w
art. 17 ust. 9a.
3.
Szef CBA, w drodze zarządzenia, określa sposoby, metody i formy wykonywania zadań
przez CBA.
Art. 11.
1.
Prezes Rady Ministrów nadaje CBA, w drodze zarządzenia, statut, który określa jego
organizację wewnętrzną.
2.
Szef CBA, w drodze zarządzeń, nadaje regulaminy organizacyjne jednostkom organizacyjnym
CBA, w których określa ich strukturę wewnętrzną i szczegółowe zadania.
3.
Szef CBA określi, w drodze zarządzenia, formy i tryb szkolenia funkcjonariuszy CBA.
4.
Szef CBA może tworzyć zespoły o charakterze stałym lub doraźnym, określając ich nazwę,
skład osobowy oraz szczegółowy zakres i tryb działania.
Art. 12.
1.
Prezes Rady Ministrów określa kierunki działania CBA w drodze wytycznych.
2.
Szef CBA, najpóźniej na 2 miesiące przed końcem roku kalendarzowego, przedstawia Prezesowi
Rady Ministrów do zatwierdzenia roczny plan działania CBA na rok następny.
3.
Szef CBA przedstawia corocznie do dnia 31 marca Prezesowi Rady Ministrów oraz Sejmowej
Komisji do Spraw Służb Specjalnych sprawozdanie z działalności CBA za poprzedni rok
kalendarzowy.
4.
Szef CBA przedstawia corocznie do dnia 31 marca Sejmowi oraz Senatowi informację o
wynikach działalności CBA, z wyjątkiem informacji, do których stosuje się przepisy
o ochronie informacji niejawnych.
Rozdział 3
Uprawnienia funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego
Art. 13.
1.
W granicach zadań, o których mowa w art. 2, funkcjonariusze CBA wykonują:
1)
czynności operacyjno-rozpoznawcze w celu zapobiegania popełnieniu przestępstw, ich
rozpoznania i wykrywania oraz - jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia
przestępstwa - czynności dochodzeniowo-śledcze w celu ścigania sprawców przestępstw;
2)
czynności kontrolne w celu ujawniania przypadków korupcji w instytucjach państwowych
i samorządzie terytorialnym oraz nadużyć osób pełniących funkcje publiczne, a także
działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa;
3)
czynności operacyjno-rozpoznawcze i analityczno-informacyjne w celu uzyskiwania i
przetwarzania informacji istotnych dla zwalczania korupcji w instytucjach państwowych
i samorządzie terytorialnym oraz działalności godzącej w interesy ekonomiczne państwa.
2.
CBA wykonuje również czynności na polecenie sądu lub prokuratora w zakresie określonym
w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1987) oraz ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. z 2018 r. poz. 652, 1010 i 1387).
3.
Funkcjonariusze CBA wykonują czynności tylko w zakresie właściwości CBA i w tym zakresie
przysługują im uprawnienia procesowe Policji, wynikające z przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
4.
Funkcjonariusze CBA podczas wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, mają
obowiązek poszanowania godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka
niezależnie od jego narodowości, pochodzenia, sytuacji społecznej, przekonań politycznych
lub religijnych albo światopoglądowych.
Art. 14.
1.
Funkcjonariusze CBA, wykonując czynności służące realizacji zadań, o których mowa
w art. 2 ust. 1 pkt 1, mają prawo:
1)
wydawania osobom poleceń określonego zachowania się, w granicach niezbędnych do wykonania
czynności, o których mowa w pkt 2-5;
2)
legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości;
3)
zatrzymywania osób w trybie i w przypadkach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego;
4)
przeszukiwania osób i pomieszczeń w trybie i w przypadkach określonych w przepisach
Kodeksu postępowania karnego;
56)Uznany za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt K 17/14 (Dz. U. poz. 2405), w
zakresie, w jakim uprawnia funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego do dokonywania
kontroli osobistej, nie określając granic tej kontroli; w tym zakresie wyrok wchodzi
w życie z dniem 23 czerwca 2019 r.)
dokonywania kontroli osobistej, przeglądania zawartości bagaży oraz zatrzymywania
pojazdów i innych środków transportu oraz sprawdzania ładunku w środkach transportu
lądowego, powietrznego i wodnego, w przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego;
6)
obserwowania i rejestrowania, przy użyciu środków technicznych, obrazu zdarzeń w miejscach
publicznych oraz dźwięku towarzyszącego tym zdarzeniom w trakcie wykonywania czynności
operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych na podstawie ustawy;
7)
żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej
i samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie
użyteczności publicznej; wymienione instytucje, organy i przedsiębiorcy są obowiązani,
w zakresie swojego działania, do udzielenia nieodpłatnie tej pomocy, w ramach obowiązujących
przepisów prawa;
8)
zwracania się o niezbędną pomoc do innych niż wymienieni w pkt 7 przedsiębiorców,
jednostek organizacyjnych i organizacji społecznych, jak również zwracania się do
każdej osoby o udzielenie pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa.
2.
Osobie zatrzymanej lub wobec której dokonano przeszukania, przysługują uprawnienia
odpowiednio osoby zatrzymanej lub osoby, której prawa zostały naruszone, przewidziane
w przepisach Kodeksu postępowania karnego.
3.
Zatrzymanie osoby może być zastosowane tylko wówczas, gdy inne środki okazały się
bezcelowe lub nieskuteczne.
4.
Osoba zatrzymana może być okazywana, fotografowana lub daktyloskopowana tylko wtedy,
gdy jej tożsamości nie można ustalić w inny sposób.
5.
Osobę zatrzymaną należy niezwłocznie poddać, w przypadku uzasadnionej potrzeby, badaniu
lekarskiemu lub udzielić jej pierwszej pomocy medycznej.
6.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, powinny być wykonywane w sposób możliwie
najmniej naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostały podjęte.
7.
Na sposób przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1:
17)Uznany za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt K 17/14 (Dz. U. poz. 2405), w
zakresie, w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zgodności z prawem dokonywania kontroli
osobistej; w tym zakresie wyrok wchodzi w życie z dniem 23 czerwca 2019 r.)
pkt 1, 2, 5, 7 i 8, w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności,
2)
pkt 6, w terminie 7 dni od dnia, gdy podmiot dowiedział się o dokonanych wobec niego
czynnościach
- przysługuje zażalenie do prokuratora właściwego ze względu na miejsce przeprowadzenia
czynności. Do zażalenia stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego w zakresie dotyczącym postępowania odwoławczego.
8.
Materiały z czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 6, które nie stanowią informacji
potwierdzających popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, podlegają niezwłocznie
protokolarnemu, komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie materiałów zarządza Szef CBA.
9.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania badań
lekarskich, o których mowa w ust. 5, osób zatrzymanych przez funkcjonariuszy CBA.
Rozporządzenie powinno określać osoby przeprowadzające badania oraz organizację i
miejsce przeprowadzania badań, a także przypadki uzasadniające potrzebę udzielenia
osobie zatrzymanej pierwszej pomocy medycznej, z uwzględnieniem ochrony zdrowia osoby
zatrzymanej.
10.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki przeprowadzania
i dokumentowania czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, uwzględniając dostosowany
do sytuacji sposób przeprowadzania przez funkcjonariuszy CBA czynności podejmowanych
w ramach ustawowych uprawnień oraz obowiązki funkcjonariuszy podczas realizacji tych
czynności.
11.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób przeprowadzania
czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, uwzględniając obowiązki funkcjonariusza
CBA występującego z żądaniem udzielenia pomocy lub zwracającego się o tę pomoc.
Art. 14a.
1.
Funkcjonariusze CBA mają prawo przeprowadzania doprowadzenia, o którym mowa w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1834), lub konwoju, o którym mowa w art. 4 pkt 3 tej ustawy.
2.
Funkcjonariusze CBA wykonujący zadania w zakresie przeprowadzania doprowadzenia lub
konwoju, jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa tego doprowadzenia
lub konwoju, mają prawo wydawania poleceń określonego zachowania się.
3.
Do wykonywania zadań w zakresie przeprowadzania doprowadzenia lub konwoju stosuje
się przepisy art. 15.
Art. 15.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1-6 i 8-14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej, funkcjonariusz CBA może użyć środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art.
12 ust. 1 pkt 1-5, 7, 11, pkt 12 lit. a i d, pkt 13, 18 i 20 tej ustawy, oraz środków
przeznaczonych do pokonywania zamknięć budowlanych i innych przeszkód, z wyłączeniem
materiałów wybuchowych, lub wykorzystać te środki.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a-c i e, pkt 2, 3 i 4 lit. a, b i lit. c tiret drugie oraz w art.
47 pkt 1, pkt 2 lit. a, pkt 3 i 5-7 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu
bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusz CBA może użyć broni palnej lub ją wykorzystać.
3.
Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie
tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
Art. 16.
(uchylony)
Art. 17.
1.
Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, podejmowanych przez CBA w celu
rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw, uzyskania i utrwalenia dowodów
przestępstw, a także ujawnienia mienia zagrożonego przepadkiem w związku z przestępstwami:
1)
określonymi w art. 228-231, art. 250a, art. 258, art. 270a § 1 i 2, art. 271a § 1 i 2, art. 277a
§ 1, art. 286, art. 296-297, art. 299, art. 305, art. 310 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny,
2)
skarbowymi, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. d, jeżeli wartość przedmiotu
czynu lub uszczuplenie należności publicznoprawnej przekraczają pięćdziesięciokrotną
wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz. U. z 2017 r. poz. 847 oraz z 2018 r. poz. 650),
3)
określonymi w art. 232, art. 233 § 1, 1a, 4 i 6, art. 234, art. 235, art. 236 § 1 i art. 239 § 1
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, jeżeli dotyczą przestępstw, o których mowa w pkt 1 i 2
- gdy inne środki okazały się bezskuteczne albo będą nieprzydatne, sąd, na pisemny
wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, może,
w drodze postanowienia, zarządzić kontrolę operacyjną.
1a.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, przedstawia się wraz z materiałami uzasadniającymi
potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej.
2.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 1, wydaje Sąd Okręgowy w Warszawie.
3.
W przypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli mogłoby to spowodować utratę informacji
lub zatarcie albo zniszczenie dowodów przestępstwa, Szef CBA może zarządzić, po uzyskaniu
zgody Prokuratora Generalnego, kontrolę operacyjną, zwracając się jednocześnie z wnioskiem
do sądu, o którym mowa w ust. 2, o wydanie postanowienia w tej sprawie. Sąd wydaje
postanowienie w przedmiocie wniosku w terminie 5 dni. W przypadku nieudzielenia przez
sąd zgody, Szef CBA wstrzymuje kontrolę operacyjną oraz poleca niezwłoczne, protokolarne,
komisyjne zniszczenie materiałów zgromadzonych podczas jej stosowania.
4.
W przypadku potrzeby zarządzenia kontroli operacyjnej wobec podejrzanego lub osoby
będącej oskarżonym w innej sprawie, we wniosku Szefa CBA, o którym mowa w ust. 1,
zamieszcza się informację o toczącym się wobec podejrzanego lub tej osoby postępowaniu.
5.
Kontrola operacyjna prowadzona jest niejawnie i polega na:
1)
uzyskiwaniu i utrwalaniu treści rozmów prowadzonych przy użyciu środków technicznych,
w tym za pomocą sieci telekomunikacyjnych;
2)
uzyskiwaniu i utrwalaniu obrazu lub dźwięku osób z pomieszczeń, środków transportu
lub miejsc innych niż miejsca publiczne;
3)
uzyskiwaniu i utrwalaniu treści korespondencji, w tym korespondencji prowadzonej za
pomocą środków komunikacji elektronicznej;
4)
uzyskiwaniu i utrwalaniu danych zawartych w informatycznych nośnikach danych, telekomunikacyjnych
urządzeniach końcowych, systemach informatycznych i teleinformatycznych;
5)
uzyskiwaniu dostępu i kontroli zawartości przesyłek.
6.
Kontrola operacyjna dokumentowana jest w formie protokołu w zakresie związanym ze
sprawą.
7.
Wniosek Szefa CBA, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:
1)
numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został jej nadany;
2)
opis przestępstwa z podaniem jego kwalifikacji prawnej;
3)
okoliczności uzasadniające potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej, w tym stwierdzonej
bezskuteczności lub nieprzydatności innych środków;
4)
dane osoby lub inne dane pozwalające na jednoznaczne określenie podmiotu lub przedmiotu,
wobec którego stosowana będzie kontrola operacyjna, ze wskazaniem miejsca lub sposobu
jej stosowania;
5)
cel, czas i rodzaj prowadzonej kontroli operacyjnej.
8.
Kontrolę operacyjną zarządza się na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Sąd, o którym
mowa w ust. 2, może, na pisemny wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody
Prokuratora Generalnego, wydać postanowienie o jednorazowym przedłużeniu kontroli
operacyjnej, na okres nie dłuższy niż kolejne 3 miesiące, jeżeli nie ustały przyczyny
zarządzenia tej kontroli.
9.
W uzasadnionych przypadkach, gdy podczas stosowania kontroli operacyjnej pojawią się
nowe okoliczności istotne dla zapobieżenia lub wykrycia przestępstwa albo ustalenia
sprawcy i uzyskania dowodów przestępstwa, sąd, o którym mowa w ust. 2, na pisemny
wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, może
wydawać, również po upływie okresów, o których mowa w ust. 8, kolejne postanowienia
o przedłużeniu kontroli operacyjnej na następujące po sobie okresy, których łączna
długość nie może przekraczać 12 miesięcy.
9a.
Szef CBA może upoważnić swojego zastępcę do składania wniosków, o których mowa w ust.
1, 3, 8 i 9, lub do zarządzania kontroli operacyjnej w trybie ust. 3.
10.
Do wniosków, o których mowa w ust. 3, 8 i 9, stosuje się odpowiednio przepisy ust.
1a i 7. Sąd przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 1, 3, 8 i 9, zapoznaje
się z materiałami uzasadniającymi wniosek, w szczególności zgromadzonymi podczas stosowania
kontroli operacyjnej zarządzonej w tej sprawie.
11.
Wnioski, o których mowa w ust. 1, 3, 8 i 9, sąd rozpoznaje jednoosobowo, przy czym
czynności sądu związane z rozpoznawaniem tych wniosków powinny być realizowane w warunkach
przewidzianych dla przekazywania, przechowywania i udostępniania informacji niejawnych
oraz z odpowiednim zastosowaniem przepisów wydanych na podstawie art. 181 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego. W posiedzeniu sądu może wziąć udział wyłącznie prokurator i wyznaczony przez Szefa
CBA funkcjonariusz CBA.
12.
Przedsiębiorca telekomunikacyjny, operator pocztowy oraz usługodawca świadczący usługi
drogą elektroniczną są obowiązani do zapewnienia na własny koszt warunków technicznych
i organizacyjnych umożliwiających prowadzenie przez CBA kontroli operacyjnej.
12a8)W brzmieniu ustalonym przez art. 110 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Usługodawca świadczący usługi drogą elektroniczną będący mikroprzedsiębiorcą lub małym
przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. poz. 646, 1479, 1629 i 1633) zapewnia warunki techniczne i organizacyjne umożliwiające prowadzenie przez CBA kontroli
operacyjnej stosownie do posiadanej infrastruktury.
13.
Kontrola operacyjna powinna być zakończona niezwłocznie po ustaniu przyczyn jej zarządzenia,
najpóźniej jednak z upływem okresu, na który została wprowadzona.
14.
Szef CBA informuje Prokuratora Generalnego o wynikach kontroli operacyjnej po jej
zakończeniu, a na jego żądanie również o przebiegu tej kontroli, przedstawiając zebrane
w jej toku materiały.
15.
W przypadku uzyskania dowodów pozwalających na wszczęcie postępowania karnego lub
mających znaczenie dla toczącego się postępowania karnego Szef CBA przekazuje Prokuratorowi
Generalnemu wszystkie materiały zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej.
W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu do tych materiałów, stosuje się odpowiednio
art. 393 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania
karnego.
15a.
(uchylony)
15b.
(uchylony)
15c.
(uchylony)
15d.
(uchylony)
15e.
(uchylony)
15f.
W przypadku, gdy materiały, o których mowa w ust. 15:
1)
zawierają informacje, o których mowa w art. 178 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, Szef CBA zarządza ich niezwłoczne, komisyjne i protokolarne zniszczenie;
2)
mogą zawierać informacje, o których mowa w art. 178a i art. 180 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, albo informacje stanowiące tajemnice związane z wykonywaniem zawodu lub funkcji,
o których mowa w art. 180 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, Szef CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu te materiały.
15g.
W przypadku, o którym mowa w ust. 15f pkt 2, Prokurator Generalny niezwłocznie po
otrzymaniu materiałów, kieruje je do sądu, który zarządził kontrolę operacyjną albo
wyraził na nią zgodę w trybie określonym w ust. 3, wraz z wnioskiem o:
1)
stwierdzenie, które z przekazanych materiałów zawierają informacje, o których mowa
w ust. 15f pkt 2;
2)
dopuszczenie do wykorzystania w postępowaniu karnym materiałów zawierających informacje
stanowiące tajemnice związane z wykonywaniem zawodu lub funkcji, o których mowa w
art. 180 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, nieobjęte zakazami określonymi w art. 178a i art. 180 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
15h.
Sąd, niezwłocznie po złożeniu wniosku przez Prokuratora Generalnego, wydaje postanowienie
o dopuszczeniu do wykorzystania w postępowaniu karnym materiałów, o których mowa w
ust. 15g pkt 2, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność
nie może być ustalona na podstawie innego dowodu, a także zarządza niezwłoczne zniszczenie
materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne.
15i.
Na postanowienie sądu w przedmiocie dopuszczenia do wykorzystania w postępowaniu karnym
materiałów, o których mowa w ust. 15g pkt 2, Prokuratorowi Generalnemu przysługuje
zażalenie. Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
15j.
Szef CBA jest obowiązany do wykonania zarządzenia sądu o zniszczeniu materiałów, o
którym mowa w ust. 15h, oraz niezwłocznego, komisyjnego i protokolarnego zniszczenia
materiałów, których wykorzystanie w postępowaniu karnym jest niedopuszczalne. Szef
CBA niezwłocznie informuje Prokuratora Generalnego o zniszczeniu tych materiałów.
16.
Zgromadzone podczas stosowania kontroli operacyjnej materiały, które nie stanowią
informacji potwierdzających zaistnienie przestępstwa, podlegają niezwłocznemu, protokolarnemu,
komisyjnemu zniszczeniu. Zniszczenie materiałów zarządza Szef CBA.
16a.
O wydaniu i wykonaniu zarządzenia dotyczącego zniszczenia materiałów, o których mowa
w ust. 16, Szef CBA jest obowiązany do niezwłocznego poinformowania Prokuratora Generalnego.
17.
Na postanowienia sądu, o których mowa w:
1)
ust. 1, 3, 8 i 9 - przysługuje zażalenie Szefowi CBA;
29)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
ust. 3 - przysługuje zażalenie Prokuratorowi Generalnemu.
Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
17a.
Sąd, Prokurator Generalny i Szef CBA prowadzą rejestry, odpowiednio postanowień, pisemnych
zgód, zarządzeń i wniosków dotyczących kontroli operacyjnej. Rejestry prowadzi się
w formie elektronicznej, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych.
18.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób dokumentowania kontroli
operacyjnej oraz przechowywania i przekazywania wniosków i zarządzeń, a także przechowywania,
przekazywania oraz przetwarzania i niszczenia materiałów uzyskanych podczas stosowania
tej kontroli, uwzględniając potrzebę zapewnienia niejawnego charakteru podejmowanych
czynności i uzyskanych materiałów oraz wzory stosowanych druków i rejestrów.
Art. 18.
1.
CBA może uzyskiwać niezbędne do realizacji zadań, o których mowa w art. 2, dane niestanowiące
treści odpowiednio, przekazu telekomunikacyjnego, przesyłki pocztowej albo przekazu
w ramach usługi świadczonej drogą elektroniczną, określone w:
1)
art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1954), zwane dalej „danymi telekomunikacyjnymi”,
2)
art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 1118 i 1629), zwane dalej „danymi pocztowymi”,
3)
art. 18 ust. 1-5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1219 oraz z 2018 r. poz. 650), zwane dalej „danymi internetowymi”
- oraz może je przetwarzać bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą.
2.
Przedsiębiorca telekomunikacyjny, operator pocztowy lub usługodawca świadczący usługi
drogą elektroniczną udostępnia nieodpłatnie dane, o których mowa w ust. 1:
1)
na pisemny wniosek Szefa CBA lub osoby przez niego upoważnionej;
2)
na ustne żądanie funkcjonariusza CBA, posiadającego pisemne upoważnienie Szefa CBA
lub osoby przez niego upoważnionej;
3)
za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej funkcjonariuszowi CBA posiadającemu pisemne
upoważnienie osób, o których mowa w pkt 1.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, udostępnianie danych, o których mowa w
ust. 1, odbywa się bez udziału pracowników przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, operatora
pocztowego lub usługodawcy świadczącego usługi drogą elektroniczną lub przy niezbędnym
ich współudziale, jeżeli możliwość taką przewiduje porozumienie zawarte pomiędzy Szefem
CBA a tym podmiotem.
4.
Udostępnienie CBA danych, o których mowa w ust. 1, może nastąpić za pośrednictwem
sieci telekomunikacyjnej, jeżeli:
1)
sieć ta zapewnia:
a)
możliwość ustalenia funkcjonariusza CBA uzyskującego te dane, ich rodzaju oraz czasu,
w którym zostały uzyskane,
b)
zabezpieczenie techniczne i organizacyjne uniemożliwiające osobie nieuprawnionej dostęp
do uzyskiwanych danych;
2)
jest to uzasadnione specyfiką lub zakresem zadań wykonywanych przez jednostki organizacyjne
CBA albo prowadzonych przez nie czynności.
5.
Szef CBA prowadzi rejestr wystąpień o uzyskanie danych telekomunikacyjnych, pocztowych
i internetowych zawierający informacje identyfikujące jednostkę organizacyjną CBA
i funkcjonariusza CBA uzyskującego te dane, ich rodzaj, cel uzyskania oraz czas, w
którym zostały uzyskane. Rejestr prowadzi się w formie elektronicznej, z zachowaniem
przepisów o ochronie informacji niejawnych.
6.
Dane, o których mowa w ust. 1, które mają znaczenie dla postępowania karnego, Szef
CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu. Prokurator Generalny podejmuje decyzję o
zakresie i sposobie wykorzystania przekazanych danych.
7.
Dane, o których mowa w ust. 1, które nie mają znaczenia dla postępowania karnego,
podlegają niezwłocznemu, komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu.
Art. 18a.
1.
Kontrolę nad uzyskiwaniem przez CBA danych telekomunikacyjnych, pocztowych lub internetowych
sprawuje Sąd Okręgowy w Warszawie.
2.
Szef CBA przekazuje, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, sądowi,
o którym mowa w ust. 1, w okresach półrocznych, sprawozdanie obejmujące:
1)
liczbę przypadków pozyskania w okresie sprawozdawczym danych telekomunikacyjnych,
pocztowych lub internetowych oraz rodzaj tych danych;
2)
kwalifikacje prawne czynów, w związku z zaistnieniem których wystąpiono o dane telekomunikacyjne,
pocztowe lub internetowe.
3.
W ramach kontroli, o której mowa w ust. 1, sąd może zapoznać się z materiałami uzasadniającymi
udostępnienie CBA danych telekomunikacyjnych, pocztowych lub internetowych.
4.
Sąd, o którym mowa w ust. 1, informuje Szefa CBA o wyniku kontroli w terminie 30 dni
od jej zakończenia.
5.
Kontroli, o której mowa w ust. 1, nie podlega uzyskiwanie danych na podstawie art.
18b ust. 1.
Art. 18b.
1.
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 2, CBA może uzyskiwać dane:
1)
z wykazu, o którym mowa w art. 179 ust. 9 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne,
2)
o których mowa w art. 161 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne,
3)
w przypadku użytkownika, który nie jest osobą fizyczną numer zakończenia sieci oraz
siedzibę lub miejsce wykonywania działalności gospodarczej, firmę lub nazwę i formę
organizacyjną tego użytkownika,
4)
w przypadku stacjonarnej publicznej sieci telekomunikacyjnej - także nazwę miejscowości
oraz ulicy, przy której znajduje się zakończenie sieci, udostępnione użytkownikowi
- oraz może je przetwarzać bez wiedzy i zgody osoby, której dotyczą.
2.
Do udostępniania i przetwarzania danych, o których mowa w ust. 1, art. 18 ust. 2-7
stosuje się.
Art. 19.
1.
W sprawach o przestępstwa określone w art. 17 ust. 1, czynności operacyjno-rozpoznawcze
zmierzające do sprawdzenia uzyskanych wcześniej wiarygodnych informacji o przestępstwie
oraz wykrycia sprawców i uzyskania dowodów mogą polegać na dokonaniu w sposób niejawny
nabycia lub przejęcia przedmiotów pochodzących z przestępstwa, ulegających przepadkowi
albo których wytwarzanie, posiadanie, przewożenie lub obrót są zabronione, a także
przyjęciu lub wręczeniu korzyści majątkowej.
2.
Szef CBA może zarządzić, na czas określony, czynności wymienione w ust. 1, po uzyskaniu
pisemnej zgody Prokuratora Generalnego, którego bieżąco informuje o przebiegu tych
czynności i ich wyniku.
2a.
Przed wydaniem pisemnej zgody Prokurator Generalny zapoznaje się z materiałami uzasadniającymi
potrzebę przeprowadzenia czynności, o których mowa w ust. 1.
3.
Czynności określone w ust. 1 mogą polegać na złożeniu propozycji nabycia, zbycia lub
przejęcia przedmiotów pochodzących z przestępstwa, ulegających przepadkowi, albo których
wytwarzanie, posiadanie, przewożenie lub którymi obrót są zabronione, a także złożeniu
propozycji przyjęcia lub wręczenia korzyści majątkowej.
4.
Czynności określone w ust. 1 nie mogą polegać na kierowaniu działaniami wyczerpującymi
znamiona czynu zabronionego pod groźbą kary.
5.
W przypadku potwierdzenia informacji o przestępstwie określonym w art. 2 ust. 1 pkt 1 Szef CBA przekazuje Prokuratorowi Generalnemu wszystkie materiały
zgromadzone w wyniku wykonywania czynności. W postępowaniu przed sądem, w odniesieniu
do tych materiałów, stosuje się odpowiednio art. 393 § 1 zdanie pierwsze ustawy z
dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.
6.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób przeprowadzania i dokumentowania
czynności, o których mowa w ust. 1. Rozporządzenie powinno, uwzględniając niejawny
charakter czynności, określić sposób przechowywania, przekazywania i niszczenia materiałów
i dokumentów uzyskanych lub wytworzonych w związku z realizacją czynności, o których
mowa w ust. 1, a także określać wzory stosowanych druków i rejestrów.
Art. 20.
Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 19, może być stosowana kontrola
operacyjna na zasadach określonych w art. 17.
Art. 21.
Nie popełnia przestępstwa, kto, będąc do tego uprawnionym, wykonuje czynności określone
w art. 19 ust. 1, jeżeli zostały zachowane warunki określone w art. 19 ust. 3.
Art. 22.
1.
W zakresie swojej właściwości CBA może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie,
gromadzić je, sprawdzać i przetwarzać.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
(utracił moc)1)Z dniem 3 lipca 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca
2009 r. sygn. akt K 54/07 (Dz. U. poz. 880).
9.
(utracił moc)1)Z dniem 3 lipca 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca
2009 r. sygn. akt K 54/07 (Dz. U. poz. 880).
10.
(utracił moc)1)Z dniem 3 lipca 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca
2009 r. sygn. akt K 54/07 (Dz. U. poz. 880).
Art. 22a.
1.
W granicach zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1, CBA może przetwarzać dane osobowe, w tym dane wskazane w art. 27 ust.
1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138 i 723)10)Ustawa utraciła moc z dniem 25 maja 2018 r. z wyjątkiem art. 1, art. 2, art. 3 ust.
1, art. 4-7, art. 14-22, art. 23-28, art. 31 oraz rozdziałów 4, 5 i 7, które zachowują
moc w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych w celu rozpoznawania, zapobiegania,
wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących
tych czynów oraz wykonywania orzeczeń w nich wydanych, kar porządkowych i środków
przymusu w zakresie określonym w przepisach stanowiących podstawę działania służb
i organów uprawnionych do realizacji zadań w tym zakresie, w terminie do dnia wejścia
w życie przepisów wdrażających dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia
postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania
kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającą decyzję ramową Rady
2008/977/WSiSW (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 89), na podstawie art. 175 ustawy
z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000), która weszła
w życie z dniem 25 maja 2018 r., bez wiedzy i zgody osoby, której te dane dotyczą.
2.
W zakresie, o którym mowa w ust. 1, CBA może nieodpłatnie uzyskiwać dane ze zbiorów
danych, w tym zbiorów danych osobowych, prowadzonych przez organy władzy publicznej
oraz państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne.
3.
Jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej, administratorzy zbiorów danych,
o których mowa w ust. 2, udostępniają CBA przetwarzane w nich dane na podstawie pisemnego
wniosku Szefa CBA lub osoby przez niego upoważnionej.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera:
1)
oznaczenie sprawy;
2)
określenie zbioru danych, z którego te dane mają zostać udostępnione;
3)
wskazanie danych podlegających udostępnieniu.
5.
Administratorzy zbiorów danych, o których mowa w ust. 2, mogą zawierać z Szefem CBA
pisemną umowę o udostępnianiu jednostkom organizacyjnym CBA informacji zgromadzonych
w zbiorach w drodze teletransmisji bez konieczności składania każdorazowo pisemnych
wniosków o udostępnienie danych, jeżeli jednostki te spełniają łącznie następujące
warunki:
1)
posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie, kto, kiedy, w jakim celu
oraz jakie dane uzyskał;
2)
posiadają zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie
danych niezgodnie z celem ich uzyskania;
3)
specyfika lub zakres wykonywanych przez nie zadań uzasadnia takie udostępnienie.
6.
Przepisy ust. 2-5 stosuje się odpowiednio do danych osobowych i innych informacji
uzyskiwanych w wyniku wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych przez uprawnione
do tego organy, służby i instytucje państwowe.
7.
Podmioty, o których mowa w ust. 6, mogą odmówić przekazania CBA informacji lub ograniczyć
ich zakres, jeżeli mogłoby to uniemożliwić wykonywanie ich ustawowych zadań lub spowodować
ujawnienie danych o osobie niebędącej ich funkcjonariuszem i udzielającej pomocy tym
podmiotom.
8.
CBA przetwarza dane osobowe przez okres, w którym są one niezbędne do realizacji jego
ustawowych zadań. CBA dokonuje, nie rzadziej niż co 5 lat, weryfikacji potrzeby dalszego
przetwarzania tych danych, usuwając dane zbędne.
9.
Po dokonaniu weryfikacji dane zbędne usuwa niezwłocznie komisja powołana przez Szefa
CBA. Z czynności komisji sporządza się protokół zawierający w szczególności wykaz
zniszczonych dokumentów lub nośników informatycznych zawierających te dane oraz sposób
ich zniszczenia.
10.
Dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania
religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową oraz
dane o stanie zdrowia, nałogach lub życiu seksualnym osób podejrzanych o popełnienie
przestępstw, które nie zostały skazane za te przestępstwa, podlegają komisyjnemu i
protokolarnemu zniszczeniu niezwłocznie po uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia.
11.
Szef CBA może tworzyć zbiory danych osobowych.
Art. 22b.
1.
Nadzór nad zgodnością przetwarzania danych osobowych gromadzonych przez CBA z przepisami
ustawy oraz przepisami o ochronie danych osobowych sprawuje pełnomocnik do spraw kontroli
przetwarzania przez CBA danych osobowych, zwany dalej „pełnomocnikiem”.
211)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Pełnomocnikowi przysługują również uprawnienia i wykonuje obowiązki administratora
bezpieczeństwa informacji, o którym mowa w art. 36a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych10)Ustawa utraciła moc z dniem 25 maja 2018 r. z wyjątkiem art. 1, art. 2, art. 3 ust.
1, art. 4-7, art. 14-22, art. 23-28, art. 31 oraz rozdziałów 4, 5 i 7, które zachowują
moc w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych w celu rozpoznawania, zapobiegania,
wykrywania i zwalczania czynów zabronionych, prowadzenia postępowań w sprawach dotyczących
tych czynów oraz wykonywania orzeczeń w nich wydanych, kar porządkowych i środków
przymusu w zakresie określonym w przepisach stanowiących podstawę działania służb
i organów uprawnionych do realizacji zadań w tym zakresie, w terminie do dnia wejścia
w życie przepisów wdrażających dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia
postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania
kar, w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylającą decyzję ramową Rady
2008/977/WSiSW (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 89), na podstawie art. 175 ustawy
z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. poz. 1000), która weszła
w życie z dniem 25 maja 2018 r..
3.
Szef CBA powołuje pełnomocnika spośród funkcjonariuszy CBA. Zwolnienie ze służby,
z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, 4, 5 i 6, lub odwołanie
pełnomocnika z pełnionej funkcji następuje za zgodą Prezesa Rady Ministrów po zasięgnięciu
opinii Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych.
4.
W ramach nadzoru pełnomocnik prowadzi rzetelną, obiektywną i niezależną kontrolę prawidłowości
przetwarzania przez CBA danych osobowych, a w szczególności ich przechowywania, weryfikacji
i usuwania.
5.
Pełnomocnik ma prawo w szczególności do:
1)
wglądu do wszelkich dokumentów związanych z wykonywaną kontrolą;
2)
swobodnego wstępu do pomieszczeń i obiektów kontrolowanej jednostki organizacyjnej
CBA;
3)
żądania pisemnych wyjaśnień.
6.
Kierownik jednostki organizacyjnej CBA, któremu pełnomocnik wydał pisemne polecenie
usunięcia stwierdzonych uchybień, informuje Szefa CBA w terminie 7 dni od dnia wydania
polecenia, o jego wykonaniu albo przyczynie jego niewykonania.
7.
W przypadku naruszenia przepisów ustawy oraz przepisów o ochronie danych osobowych
pełnomocnik podejmuje działania zmierzające do wyjaśnienia okoliczności tego naruszenia,
zawiadamiając o tym niezwłocznie Prezesa Rady Ministrów i Szefa CBA.
8.
Pełnomocnik przedstawia corocznie do dnia 31 marca Prezesowi Rady Ministrów, Sejmowej
Komisji do Spraw Służb Specjalnych oraz Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych 12)Obecnie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych na podstawie art. 166 ust. 1 ustawy,
o której mowa w odnośniku 10. za pośrednictwem Szefa CBA sprawozdanie za poprzedni rok kalendarzowy, w którym omawia
stan ochrony danych osobowych w CBA oraz wszystkie przypadki naruszenia przepisów
w tym zakresie.
Art. 23.
1.
Jeżeli jest to konieczne dla skutecznego zapobieżenia przestępstwom określonym w art.
2 ust. 1 pkt 1 lub ich wykrycia albo ustalenia sprawców i uzyskania dowodów, a także
wykrycia i identyfikacji przedmiotów i innych korzyści majątkowych pochodzących z
tych przestępstw albo ich równowartości, oraz w celu kontroli prawdziwości oświadczeń
majątkowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5, CBA może korzystać z przetwarzanych
przez banki informacji stanowiących tajemnicę bankową oraz informacji dotyczących
umów o rachunek papierów wartościowych, umów o rachunek pieniężny, umów ubezpieczenia
lub innych umów dotyczących obrotu instrumentami finansowymi, a w szczególności z
przetwarzanych przez uprawnione podmioty danych osób, które zawarły takie umowy.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do:
1)
spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych;
2)
podmiotów wykonujących działalność na podstawie ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 622, 685 i 771);
3)
podmiotów wykonujących działalność ubezpieczeniową;
4)
funduszy inwestycyjnych oraz alternatywnych spółek inwestycyjnych;
5)
podmiotów wykonujących działalność w zakresie obrotu papierami wartościowymi i innymi
instrumentami finansowymi na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
3.
Informacje i dane, o których mowa w ust. 1, oraz informacje związane z przekazywaniem
tych informacji i danych podlegają ochronie przewidzianej w przepisach o ochronie
informacji niejawnych i mogą być udostępniane jedynie funkcjonariuszom prowadzącym
czynności w danej sprawie i ich przełożonym, uprawnionym do sprawowania nadzoru nad
prowadzonymi przez nich w tej sprawie czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi. Akta
zawierające te informacje i dane udostępnia się ponadto wyłącznie sądom i prokuratorom,
jeżeli następuje to w celu ścigania karnego.
4.
Informacje i dane, o których mowa w ust. 1, udostępnia się na podstawie postanowienia
wydanego na pisemny wniosek Szefa CBA przez Sąd Okręgowy w Warszawie.
5.
Wniosek, o którym mowa w ust. 4, zawiera:
1)
numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został jej nadany;
2)
opis przestępstwa z podaniem jego kwalifikacji prawnej;
3)
okoliczności uzasadniające potrzebę udostępnienia informacji i danych;
4)
wskazanie podmiotu, którego informacje i dane dotyczą;
5)
podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji i danych;
6)
rodzaj i zakres informacji i danych.
6.
Po rozpatrzeniu wniosku Sąd, w drodze postanowienia, wyraża zgodę na udostępnienie
informacji i danych wskazanego podmiotu, określając ich rodzaj, zakres oraz podmiot
zobowiązany do ich udostępnienia albo odmawia udzielenia zgody na udostępnienie informacji
i danych. Przepis art. 17 ust. 11 stosuje się odpowiednio.
7.
Szefowi CBA na postanowienie Sądu, o którym mowa w ust. 6, przysługuje zażalenie.
8.
W przypadku wyrażenia przez Sąd zgody na udostępnienie informacji Szef CBA pisemnie
informuje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji i danych o rodzaju i zakresie
informacji i danych, które mają być udostępnione, podmiocie, którego informacje i
dane dotyczą, oraz o osobie funkcjonariusza CBA upoważnionego do ich odbioru.
9.
W terminie do 120 dni od dnia przekazania informacji i danych, o których mowa w ust.
1, CBA, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11, informuje podmiot, o którym mowa w ust. 5 pkt
4, o postanowieniu sądu wyrażającym zgodę na udostępnienie informacji i danych.
10.
Sąd, na wniosek Szefa CBA, złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Prokuratora Generalnego,
może odroczyć, w drodze postanowienia, na czas oznaczony, z możliwością dalszego przedłużania,
obowiązek, o którym mowa w ust. 9, jeżeli zostanie uprawdopo …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.