📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Ministra Finansówz dnia 2 października 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie
trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70
ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie trybu i warunków
postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o
obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Tryb i warunki postępowania firm inwestycyjnych w kontaktach z klientami
Rozdział 3 - Zawieranie transakcji i dokonywanie rozliczeń
Rozdział 4 - Ustanawianie i realizacja zabezpieczeń spłaty kredytów i pożyczek udzielonych na nabycie
instrumentów finansowych
Rozdział 5 - Tryb i warunki postępowania w przypadku zabezpieczenia wierzytelności na instrumentach
finansowych
Rozdział 6 - Sprawozdania przekazywane klientom
Rozdział 7 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie trybu i warunków
postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o
obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
(Dz. U. poz. 1112), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2019 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa
w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
(Dz. U. poz. 1548).
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje:
1)
§ 142 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie trybu i warunków
postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o
obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
(Dz. U. poz. 1112), który stanowi:
„
§ 142.
1.
Firmy inwestycyjne oraz banki powiernicze prowadzące działalność na podstawie zezwolenia
udzielonego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia dostosują prowadzoną działalność
do przepisów rozporządzenia do dnia 21 października 2018 r.
2.
Banki, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy, wykonujące w dniu wejścia w życie rozporządzenia
czynności, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1-7 ustawy, dostosują prowadzoną działalność
do przepisów rozporządzenia do dnia 21 października 2018 r.
”
;
2)
odnośnika nr 2 oraz § 2-4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa
w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych
(Dz. U. poz. 1548), które stanowią:
„
2) Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu
Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów
finansowych oraz zmieniającą dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (Dz. Urz.
UE L 173 z 12.06.2014, str. 349, Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 1, Dz. Urz.
UE L 175 z 30.06.2016, str. 8, Dz. Urz. UE L 188 z 13.07.2016, str. 28, Dz. Urz. UE
L 273 z 08.10.2016, str. 35, Dz. Urz. UE L 64 z 10.03.2017, str. 116 oraz Dz. Urz.
UE L 231 z 14.09.2018, str. 39).
”
„
§ 2.
1.
Firmy inwestycyjne oraz banki powiernicze prowadzące działalność na podstawie zezwolenia
udzielonego przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia dostosują prowadzoną
działalność do warunków określonych w § 5 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu
nadanym niniejszym rozporządzeniem, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia.
2.
Banki, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, wykonujące w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia czynności, o których
mowa w:
1)
art. 69 ust. 2 pkt 1-7 tej ustawy, dostosują prowadzoną działalność do warunków określonych
w § 5 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem,
w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia;
2)
art. 69 ust. 2 pkt 1 lub 5 tej ustawy, dostosują prowadzoną działalność do warunków
określonych w § 141a rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym
rozporządzeniem, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
§ 3.
Do żądań, o których mowa w art. 3a ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, złożonych przed dniem dostosowania przez firmy inwestycyjne, banki powiernicze oraz
banki, o których mowa w art. 70 ust. 2 tej ustawy, prowadzonej działalności do warunków
określonych w § 5 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym
rozporządzeniem, i nierozpatrzonych przed tym dniem stosuje się przepisy dotychczasowe,
chyba że podmiot występujący z takim żądaniem wystąpi z pisemnym wnioskiem o rozpatrzenie
jego żądania zgodnie z warunkami określonymi w § 5 rozporządzenia zmienianego w §
1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
§ 4.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie trybu i warunków
postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o
obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych1)Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada
2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. poz. 2265).
2)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji: 1) wdraża dyrektywę Parlamentu
Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia
instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami
kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniającą dyrektywę 2002/87/WE i uchylającą
dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 338, Dz.
Urz. UE L 208 z 02.08.2013, str. 73, Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 34, Dz. Urz.
UE L 173 z 12.06.2014, str. 190, Dz. Urz. UE L 337 z 23.12.2015, str. 35, Dz. Urz.
UE L 20 z 25.01.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 29 z 03.02.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L
156 z 19.06.2018, str. 43 oraz Dz. Urz. UE L 150 z 07.06.2019, str. 253), dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków
instrumentów finansowych oraz zmieniającą dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE
(Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str. 349, Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 1,
Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 8, Dz. Urz. UE L 188 z 13.07.2016, str. 28, Dz.
Urz. UE L 273 z 08.10.2016, str. 35, Dz. Urz. UE L 64 z 10.03.2017, str. 116 oraz
Dz. Urz. UE L 231 z 14.09.2018, str. 39) oraz dyrektywę delegowaną Komisji (UE) 2017/593
z dnia 7 kwietnia 2016 r. uzupełniającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady
2014/65/UE w odniesieniu do zabezpieczenia instrumentów finansowych i środków pieniężnych
należących do klientów, zobowiązań w zakresie zarządzania produktami oraz zasad mających
zastosowanie do oferowania lub przyjmowania wynagrodzeń, prowizji bądź innych korzyści
pieniężnych lub niepieniężnych (Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2017, str. 500); 2) służy
stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 236/2012 z dnia
14 marca 2012 r. w sprawie krótkiej sprzedaży i wybranych aspektów dotyczących swapów
ryzyka kredytowego (Dz. Urz. UE L 86 z 24.03.2012, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 257 z
28.08.2014, str. 1).
I)Odnośnik nr 2 ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów
z dnia 2 sierpnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie trybu i warunków
postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o
obrocie instrumentami finansowymi, oraz banków powierniczych (Dz. U. poz. 1548), które
weszło w życie z dniem 3 września 2019 r.
Na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2020 r. poz. 89, 284, 288 i 568) zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa tryb i warunki postępowania firm inwestycyjnych, banków, o
których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, zwanej dalej „ustawą”, oraz banków powierniczych w zakresie:
1)
promowania świadczonych usług oraz kontaktów z potencjalnymi klientami,
2)
zawierania transakcji i dokonywania rozliczeń,
3)
traktowania klientów jako klientów profesjonalnych lub detalicznych zgodnie z art.
3a ust. 1 i 2 ustawy,
4)
świadczenia usług, w tym w zakresie świadczenia usług na rzecz kategorii klientów,
o których mowa w art. 3a ust. 4 ustawy, w szczególności takich usług, których przedmiotem
są instrumenty dłużne, których struktura utrudnia zrozumienie związanego z nimi ryzyka,
i takich, których przedmiotem są lokaty strukturyzowane,
5)
ustanawiania i realizacji zabezpieczeń spłaty kredytów i pożyczek udzielonych na nabycie
instrumentów finansowych oraz zabezpieczenia wierzytelności na instrumentach finansowych,
jeżeli konstrukcja tych instrumentów umożliwia ustanowienie zabezpieczenia,
6)
przyjmowania lub przekazywania jakichkolwiek świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych
w związku z prowadzeniem działalności maklerskiej,
7)
przekazywania sprawozdań, o których mowa w art. 83j ust. 1 ustawy, w przypadku świadczenia
usługi maklerskiej, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1 i 5 oraz ust. 4 pkt 6 i 8
ustawy, o ile dotyczy wykonywania czynności, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1,
2, 4 i 5 oraz ust. 4 pkt 1 i 6 ustawy, a także wymogi dotyczące treści tych sprawozdań
oraz terminy ich przekazywania klientowi,
8)
emitowania lub wystawiania instrumentów finansowych lub udzielania porad w zakresie
emitowania lub wystawiania instrumentu finansowego albo rekomendowania lub oferowania
albo w inny sposób umożliwiania nabycia lub objęcia instrumentu finansowego
- w odniesieniu do wykonywania przez te podmioty czynności, o których mowa w art.
69 ust. 2 i 4 i art. 119 ust. 1 ustawy.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
Kodeksie cywilnym - rozumie się przez to ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1740);
2)
Kodeksie postępowania cywilnego - rozumie się przez to ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 i 1578);
3)
ustawie o zastawie rejestrowym - rozumie się przez to ustawę z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2017);
4)
ustawie o niektórych zabezpieczeniach finansowych - rozumie się przez to ustawę z dnia 2 kwietnia 2004 r. o niektórych zabezpieczeniach finansowych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 103);
5)
ustawie o ofercie publicznej - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów
finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 623, 1798 i 2217);
6)
rozporządzeniu o warunkach technicznych i organizacyjnych - rozumie się przez to rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków
technicznych i organizacyjnych dla firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art.
70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, i banków powierniczych
(Dz. U. poz. 1111);
7)
rozporządzeniu 600/2014 - rozumie się przez to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych
oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014,
str. 84, z późn. zm.) 3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 270 z 15.10.2015,
str. 4 oraz Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 1.;
8)
rozporządzeniu 2017/565 - rozumie się przez to rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/565 z dnia 25 kwietnia 2016 r. uzupełniające
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do wymogów organizacyjnych
i warunków prowadzenia działalności przez firmy inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych
na potrzeby tej dyrektywy
(Dz. Urz. UE L 87 z 31.03.2017, str. 1, z późn. zm.)4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 246 z 26.09.2017,
str. 12 oraz Dz. Urz. UE L 329 z 13.12.2017, str. 4.;
9)
usługach maklerskich - rozumie się przez to wykonywane przez firmę inwestycyjną lub
bank, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy, na rzecz klienta czynności wskazane w
art. 69 ust. 2 i 4 ustawy;
10)
umowie o świadczenie usług maklerskich - rozumie się przez to umowę, na podstawie
której świadczone są przez firmę inwestycyjną lub bank, o którym mowa w art. 70 ust.
2 ustawy, usługi maklerskie;
11)
usługach badawczych - rozumie się przez to czynności analityczne, zmierzające do wytworzenia
dokumentów oraz innych materiałów analitycznych, dotyczących jednego lub wielu instrumentów
finansowych, aktywów lub składnika aktywów, emitentów lub wystawców lub potencjalnych
emitentów lub wystawców instrumentów finansowych, które mogą stanowić podstawę do
sformułowania opinii o instrumencie finansowym, jego emitencie, wystawcy, branży lub
rynku, oraz zawierających w szczególności bezpośrednie lub pośrednie rekomendacje
lub sugestie dotyczące strategii inwestycyjnych, oceny obecnej lub przyszłej wartości
instrumentu finansowego lub składnika aktywów, spostrzeżenia i wnioski opierające
się na istniejących lub nowych informacjach, które mogłyby zostać wykorzystane przy
sformułowaniu strategii inwestycyjnej oraz mogłyby być istotne przy podejmowaniu decyzji
inwestycyjnych;
12)
sprzedaży łączonej - rozumie się przez to świadczenie przez firmę inwestycyjną usługi
maklerskiej, o której mowa w art. 69 ust. 2 ustawy, oraz innych usług na podstawie
umowy, o której mowa w art. 83f ust. 1 pkt 1 ustawy, lub na podstawie jednej z umów,
o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli:
a)
każda z tych usług może być świadczona przez firmę inwestycyjną na podstawie odrębnej
umowy oraz
b)
klient ma możliwość zawarcia z firmą inwestycyjną odrębnej umowy dotyczącej każdej
z tych usług;
13)
sprzedaży wiązanej - rozumie się przez to świadczenie przez firmę inwestycyjną usługi
maklerskiej, o której mowa w art. 69 ust. 2 ustawy, oraz innych usług na podstawie
umowy, o której mowa w art. 83f ust. 1 pkt 1 ustawy, lub na podstawie jednej z umów,
o których mowa w art. 83f ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli co najmniej jedna z tych usług
nie może być świadczona przez firmę inwestycyjną na podstawie odrębnej umowy;
14)
sprzedaży krzyżowej - rozumie się przez to sprzedaż łączoną lub sprzedaż wiązaną;
15)
kliencie - rozumie się przez to:
a)
osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości
prawnej, która zawarła z firmą inwestycyjną lub bankiem, o którym mowa w art. 70 ust.
2 ustawy, umowę o świadczenie usług maklerskich lub z bankiem powierniczym umowę o
prowadzenie rachunku papierów wartościowych lub rachunku derywatów,
b)
podmiot, o którym mowa w art. 8a ust. 2 ustawy, który zawarł z firmą inwestycyjną
albo z bankiem powierniczym umowę o prowadzenie rachunku zbiorczego - w zakresie praw
i obowiązków wynikających z umowy o prowadzenie tego rachunku;
16)
kliencie docelowym - rozumie się przez to klienta należącego do grupy docelowej;
17)
zleceniu - rozumie się przez to zlecenie nabycia lub zbycia instrumentów finansowych
lub oświadczenie woli wywołujące równoważne skutki, którego przedmiotem są instrumenty
finansowe;
18)
zleceniu brokerskim - rozumie się przez to zlecenie lub ofertę, a także odpowiedź
na ofertę, wystawiane przez firmę inwestycyjną wykonującą złożone przez klienta zlecenie
na podstawie tego zlecenia i przekazywane do miejsca wykonania, o którym mowa w pkt
24 lit. a, w celu wykonania tego zlecenia;
19)
sesji - rozumie się przez to dzień, w którym zgodnie z przepisami dotyczącymi danego
systemu obrotu instrumentami finansowymi lub regulacjami wewnętrznymi tego systemu
obrotu zawierane są na nim transakcje, a także dzień, w którym zawierane są transakcje
w związku z wykonywaniem zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych w sposób,
o którym mowa w art. 73 ust. 2 ustawy;
20)
prawie do otrzymania papieru wartościowego - rozumie się przez to prawo umożliwiające,
zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy, zobowiązanie się do zbycia papieru wartościowego przed
dokonaniem zapisu tego papieru wartościowego na rachunku papierów wartościowych zbywcy;
21)
prawie do otrzymania instrumentu finansowego - rozumie się przez to prawo do otrzymania
papieru wartościowego, jak również odnoszące się do innych instrumentów finansowych
dopuszczonych do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi prawo umożliwiające,
zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy, zobowiązanie się do zbycia takich instrumentów finansowych
przed dokonaniem zapisu danego instrumentu finansowego na rachunku;
22)
rejestrze operacyjnym - rozumie się przez to rejestr instrumentów finansowych i praw
do otrzymania instrumentów finansowych, które mogą być przedmiotem zlecenia sprzedaży
przyjętego do wykonania przez firmę inwestycyjną przed otwarciem rejestru sesji, przy
czym liczba instrumentów finansowych i praw do otrzymania instrumentów finansowych
w rejestrze operacyjnym jest równa sumie liczby:
a)
instrumentów finansowych zapisanych na rachunku, z wyłączeniem instrumentów finansowych,
które były przedmiotem zawartych transakcji, lecz których rozrachunek nie został jeszcze
przeprowadzony, i pozostają nadal zapisane na rachunku, oraz
b)
praw do otrzymania instrumentów finansowych;
23)
rejestrze sesji - rozumie się przez to:
a)
rejestr instrumentów finansowych i praw do otrzymania instrumentów finansowych, obejmujący
liczbę praw i instrumentów zewidencjonowanych w rejestrze operacyjnym lub w innym
rejestrze o podobnym charakterze: - pomniejszaną o liczbę instrumentów finansowych
i praw do ich otrzymania, które były przedmiotem zawartej na danej sesji transakcji
sprzedaży, - powiększaną o liczbę praw do otrzymania instrumentów finansowych, które
były przedmiotem zawartej na danej sesji transakcji kupna, oraz b) wykaz środków pieniężnych,
obejmujący sumę niezablokowanych środków pieniężnych zdeponowanych na rachunku pieniężnym
powiększaną o środki pieniężne, które będą uzyskane w wyniku zawartych na danej sesji
transakcji sprzedaży instrumentów finansowych, spełniających warunki określone w art.
7 ust. 5 ustawy, i pomniejszane o środki pieniężne, które będą przeznaczone na opłacenie
transakcji kupna instrumentów finansowych, zawartych na tej sesji;
24)
miejscu wykonania - rozumie się przez to:
a)
w odniesieniu do wykonywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych:
-
rynek regulowany,
-
ASO,
-
OTF,
-
podmiot systematycznie internalizujący transakcje,
-
firmę inwestycyjną lub zagraniczną firmę inwestycyjną wykonującą zlecenia nabycia
lub zbycia instrumentów finansowych w sposób określony w art. 73 ust. 2 ustawy,
-
firmę inwestycyjną lub zagraniczną firmę inwestycyjną realizującą zadania związane
z organizacją rynku regulowanego lub zapewniającą płynność instrumentów finansowych,
-
podmiot prowadzący na terytorium państwa, które nie jest państwem członkowskim, działalność
wskazaną w tiret 1-5,
-
bank, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy, realizujący zadania związane z organizacją
rynku regulowanego, w przypadku gdy przedmiotem tych czynności są papiery wartościowe
emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski, lub zapewniający płynność
instrumentów finansowych,
b)
w odniesieniu do zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa
liczba instrumentów finansowych, lub przyjmowania i przekazywania zleceń - podmiot
wykonujący zlecenie przekazane przez firmę inwestycyjną;
25)
derywatach - rozumie się przez to instrumenty pochodne dopuszczone do obrotu zorganizowanego;
26)
zagranicznych instrumentach finansowych - rozumie się przez to instrumenty finansowe
niedopuszczone do obrotu w działającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej systemie
obrotu instrumentami finansowymi, które są dopuszczone do obrotu na zagranicznym rynku
regulowanym lub są dopuszczone do obrotu w prowadzonym na terytorium państwa niebędącego
państwem członkowskim systemie obrotu instrumentami finansowymi, działającym w sposób
stały i zorganizowany na zasadach określonych przepisami tego państwa, jak również
zapewniającym, że przy kojarzeniu ofert kupna lub sprzedaży tych instrumentów finansowych
inwestorzy mają równy i powszechny dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie
oraz że zachowane są jednakowe warunki nabywania i zbywania tych instrumentów finansowych;
27)
prawach majątkowych - rozumie się przez to instrumenty pochodne niedopuszczone do
obrotu zorganizowanego, z wyłączeniem zagranicznych instrumentów finansowych;
28)
instrumentach rynku niepublicznego - rozumie się przez to niedopuszczone do obrotu
zorganizowanego ani do obrotu na zagranicznym rynku regulowanym oraz niezdematerializowane
na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy instrumenty finansowe, o których
mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a i b ustawy;
29)
aktywach bazowych - rozumie się przez to instrumenty finansowe oraz waluty posiadane
przez firmę inwestycyjną na własny rachunek;
30)
rachunku - rozumie się przez to:
a)
rachunek papierów wartościowych, w tym rachunek, na którym zapisywane są papiery wartościowe,
o których mowa w art. 5a ust. 1 lub 2 ustawy, a także rachunek, na którym zapisywane
są niebędące papierami wartościowymi lub instrumentami pochodnymi instrumenty finansowe
dopuszczone do obrotu zorganizowanego,
b)
rachunek derywatów,
c)
rachunek zbiorczy;
31)
rachunku pieniężnym - rozumie się przez to rachunek prowadzony przez firmę inwestycyjną,
na którym rejestrowane są środki pieniężne powierzone przez klienta, służący dokonywaniu
rozliczeń w następstwie czynności mających za przedmiot instrumenty finansowe lub
związanych z prawami wynikającymi z instrumentów finansowych zapisanych w prowadzonych
przez firmę inwestycyjną rachunkach, rejestrach lub ewidencjach;
32)
rachunku praw majątkowych - rozumie się przez to rachunek, na którym są zapisywane
prawa majątkowe, albo innego rodzaju ewidencję, w takim zakresie, w jakim zapisywane
są na niej prawa majątkowe;
33)
rachunku instrumentów rynku niepublicznego - rozumie się przez to rachunek, na którym
zapisywane są instrumenty rynku niepublicznego, z wyłączeniem papierów wartościowych,
o których mowa w art. 5a ust. 1 i 2 ustawy, pozwalający na identyfikację osób, którym
przysługują prawa z danych instrumentów;
34)
ewidencji - rozumie się przez to system zapisów elektronicznych odzwierciedlający
stan posiadania przez klienta instrumentów rynku niepublicznego, udokumentowany przez
klienta w sposób określony w przepisach rozporządzenia;
35)
właściwej izbie rozrachunkowej - rozumie się przez to odpowiednio:
a)
Krajowy Depozyt oraz spółkę, której Krajowy Depozyt powierzył wykonywanie czynności
z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 1 pkt 6 ustawy,
b)
izbę rozrachunkową,
c)
centralny depozyt papierów wartościowych, centralny depozyt papierów wartościowych
z państwa trzeciego oraz oddział centralnego depozytu papierów wartościowych, o których
mowa odpowiednio w art. 2 pkt 1, 2 i 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014
z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie usprawnienia rozrachunku papierów wartościowych
w Unii Europejskiej i w sprawie centralnych depozytów papierów wartościowych, zmieniającego
dyrektywy 98/26/WE i 2014/65/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 236/2012
(Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 1, z późn. zm.)5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 349 z 21.12.2016, str. 8.;
36)
właściwej izbie rozliczeniowej - rozumie się przez to odpowiednio Krajowy Depozyt,
spółkę, której Krajowy Depozyt powierzył wykonywanie czynności z zakresu zadań, o
których mowa w art. 48 ust. 2 lub ust. 3 pkt 2 lub pkt 3 ustawy, izbę rozliczeniową
oraz CCP, o którym mowa w art. 2 pkt 1 rozporządzenia 648/2012, lub inny podmiot uprawniony
do prowadzenia rozliczeń;
37)
umowie o ustanowieniu zabezpieczenia finansowego - rozumie się przez to umowę, o której
mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych;
38)
zabezpieczeniach finansowych - rozumie się przez to zabezpieczenia, o których mowa
w art. 5 ust. 1 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych;
39)
prawie użycia - rozumie się przez to prawo, o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych;
40)
podstawie realizacji zabezpieczenia - rozumie się przez to podstawę realizacji zabezpieczenia,
o której mowa w art. 3 pkt 4 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych;
41)
zastawie finansowym - rozumie się przez to zastaw finansowy, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych;
42)
blokadzie finansowej - rozumie się przez to zabezpieczenie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych;
43)
kompensacie - rozumie się przez to kompensatę dokonywaną na podstawie klauzuli kompensacyjnej
zawartej w umowie o ustanowieniu zabezpieczenia finansowego, zgodnie z art. 4 ustawy o niektórych zabezpieczeniach finansowych.
Rozdział 2
Tryb i warunki postępowania firm inwestycyjnych w kontaktach z klientami
Oddział 1
Przepisy ogólne
§ 3.
1.
Firma inwestycyjna przed zawarciem umowy o świadczenie usługi maklerskiej z klientem
profesjonalnym informuje go o zasadach traktowania przez firmę inwestycyjną klientów
profesjonalnych oraz o możliwości przedstawienia pisemnego żądania traktowania go
jak klienta detalicznego, o którym mowa w art. 45 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2017/565.
2.
Żądanie klienta profesjonalnego o traktowanie go jak klienta detalicznego określa
zakres usług maklerskich, transakcji lub instrumentów finansowych, na których potrzeby
klient chciałby być traktowany jak klient detaliczny.
3.
W przypadku uwzględnienia żądania klienta profesjonalnego traktowania go jak klienta
detalicznego, firma inwestycyjna określa w formie pisemnej lub innej formie przewidzianej
w regulaminie, zapewniającej możliwość utrwalenia ustaleń dokonanych z klientem profesjonalnym,
zakres usług maklerskich, transakcji lub instrumentów finansowych, na których potrzeby
klient będzie traktowany jak klient detaliczny.
4.
Przepisy ust. 3 stosuje się odpowiednio w przypadku zdecydowania przez firmę inwestycyjną
z własnej inicjatywy o traktowaniu klienta profesjonalnego jak klienta detalicznego,
o którym mowa w art. 45 ust. 3 lit. b rozporządzenia 2017/565.
§ 4.
W przypadku uznania klienta profesjonalnego za klienta detalicznego firma inwestycyjna
stosuje wobec tego klienta przepisy prawa określające zasady traktowania przez firmy
inwestycyjne klientów detalicznych.
§ 5.
1.
Firma inwestycyjna uważa za zachowany warunek posiadania przez podmiot inny niż określony
w art. 3 pkt 39b lit. a-m ustawy wiedzy i doświadczenia pozwalających na podejmowanie
właściwych decyzji inwestycyjnych, jak również na właściwą ocenę ryzyka związanego
z tymi decyzjami, o którym mowa w art. 3a ust. 1 ustawy, w przypadku, gdy dany podmiot
spełnia co najmniej dwa z poniższych wymogów:
16)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia
2 sierpnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie trybu i warunków postępowania
firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami
finansowymi, oraz banków powierniczych (Dz. U. poz. 1548), które weszło w życie z
dniem 3 września 2019 r.)
zawierał transakcje o znacznej wartości na odpowiednim rynku, ze średnią częstotliwością
co najmniej 10 transakcji na kwartał w ciągu czterech ostatnich kwartałów;
2)
wartość portfela instrumentów finansowych tego podmiotu łącznie ze środkami pieniężnymi
wchodzącymi w jego skład wynosi co najmniej równowartość w złotych 500 000 euro;
3)
pracuje lub pracował w sektorze finansowym przez co najmniej rok na stanowisku, które
wymaga wiedzy zawodowej dotyczącej transakcji w zakresie instrumentów finansowych
lub usług maklerskich, które miałyby być świadczone przez firmę inwestycyjną na jego
rzecz na podstawie zawieranej umowy.
1a7)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Zarząd firmy inwestycyjnej pisemnie określa kryteria ustalenia znacznej wartości,
o której mowa w ust. 1 pkt 1, biorąc pod uwagę co najmniej:
1)
wartość transakcji zawieranych przez danego klienta na odpowiednim rynku oraz wartość
transakcji zawieranych przez wszystkich klientów tej firmy inwestycyjnej na odpowiednim
rynku;
2)
strukturę klientów firmy inwestycyjnej zawierających transakcje na odpowiednim rynku;
3)
ocenę, czy znaczna wartość, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest wystarczająco duża,
aby dawać podstawy, poprzez odpowiednią ekspozycję na ryzyko, do zdobycia przez klienta
wiedzy i doświadczenia w zakresie zawierania transakcji na odpowiednim rynku, które
będą istotnie wykraczały poza doświadczenie i wiedzę klientów detalicznych zawierających
transakcje na odpowiednim rynku;
4)
charakter i rodzaj instrumentu finansowego, którego dotyczą transakcje zawierane przez
danego klienta na odpowiednim rynku, w szczególności gdy instrument finansowy jest
instrumentem pochodnym lub kontraktem na różnicę;
5)
rodzaj instrumentu bazowego, gdy transakcje zawierane przez danego klienta na odpowiednim
rynku dotyczą instrumentów finansowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit.
c-i ustawy;
6)
konieczność zapewnienia, aby ustalona znaczna wartość, o której mowa w ust. 1 pkt
1, nie stanowiła nadmiernej zachęty dla klientów detalicznych do zmiany statusu na
klienta profesjonalnego.
1b7)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Firma inwestycyjna dokumentuje analizy będące podstawą ustalenia znacznej wartości,
o której mowa w ust. 1 pkt 1, na podstawie kryteriów, o których mowa w ust. 1a, oraz
sposób uwzględnienia czynników wymienionych w tym przepisie.
1c7)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Firma inwestycyjna dokonuje, co najmniej raz w roku, okresowego przeglądu kryteriów,
o których mowa w ust. 1a, oraz ustalonych w oparciu o nie wartości. Firma inwestycyjna
dokumentuje wyniki przeprowadzonego przeglądu w sposób pozwalający na wykazanie, że
kryteria, o których mowa w ust. 1a, oraz ustalone w oparciu o nie wartości spełniają
wymogi aktualności i adekwatności.
28)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
6..
Równowartość kwoty wyrażonej w euro, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest ustalana przy
zastosowaniu średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego
w dniu poprzedzającym datę złożenia żądania.
3.
Żądanie, o którym mowa w art. 3a ust. 1 ustawy, określa zakres usług maklerskich,
transakcji lub instrumentów finansowych, na których potrzeby podmiot ma być traktowany
jak klient profesjonalny.
4.
Firma inwestycyjna przed uwzględnieniem żądania, o którym mowa w art. 3a ust. 1 ustawy,
obowiązana jest poinformować podmiot występujący z żądaniem o zasadach traktowania
klientów profesjonalnych przy świadczeniu usług maklerskich.
5.
Warunkiem uwzględnienia przez firmę inwestycyjną żądania, o którym mowa w art. 3a
ust. 1 ustawy, jest złożenie przez klienta pisemnego oświadczenia o znajomości zasad
traktowania przez firmę inwestycyjną klientów profesjonalnych oraz skutków traktowania
go jak klienta profesjonalnego.
6.
(uchylony).9)Przez § 1 pkt 2 lit. d rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
§ 6.
1.
Firma inwestycyjna opracowuje i wdraża pisemną procedurę postępowania w przypadkach
otrzymania żądań, o których mowa w § 3 ust. 1 albo art. 3a ust. 1 ustawy.
2.
Firma inwestycyjna zobowiązuje swoich klientów do przekazywania informacji o zmianach
danych, które mają wpływ na możliwość traktowania danego klienta jak klienta profesjonalnego.
2a10)Dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
W przypadku powzięcia informacji, że klient przestał spełniać wymogi, o których mowa
w § 5 ust. 1, z uwzględnieniem kryteriów ustalenia znacznej wartości, o których mowa
w § 5 ust. 1a, obowiązujących na dzień powzięcia informacji, firma inwestycyjna podejmuje
działania zmierzające do zmiany statusu klienta na potrzeby świadczenia na jego rzecz
usług maklerskich.
3.
Firma inwestycyjna, w przypadku powzięcia informacji, że klient przestał spełniać
warunki pozwalające na traktowanie go jak klienta profesjonalnego w rozumieniu art.
3 pkt 39b lit. a-m ustawy, podejmuje działania zmierzające do zmiany statusu klienta
na potrzeby świadczenia na jego rzecz usług maklerskich, chyba że klient złoży żądanie,
o którym mowa w art. 3a ust. 1 ustawy, i spełnia warunki, o których mowa w § 5 ust.
1. Sposób postępowania firmy inwestycyjnej określa procedura, o której mowa w ust.
1.
Oddział 2
Tryb i warunki postępowania firm inwestycyjnych przyjmujących lub przekazujących świadczenia
pieniężne, w tym opłaty i prowizje, lub świadczenie niepieniężne
§ 7.
1.
Świadczenia pieniężne, w tym opłaty i prowizje, lub świadczenie niepieniężne uznaje
się za mające na celu podniesienie jakości odpowiedniej usługi świadczonej na rzecz
klienta lub potencjalnego klienta, jeżeli:
1)
są uzasadnione świadczeniem usługi dodatkowej lub usługi poprawiającej jakość usługi
świadczonej na rzecz klienta lub potencjalnego klienta, które są proporcjonalne do
poziomu otrzymanych świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych,
w szczególności:
a)
świadczenie usługi doradztwa inwestycyjnego w sposób zależny dotyczącej szerokiego
zakresu odpowiednich instrumentów finansowych oraz dostępu do tych instrumentów, w
tym odpowiedniej liczby instrumentów finansowych emitowanych lub wystawianych przez
podmioty nienależące do tej samej grupy kapitałowej, do której należy firma inwestycyjna,
lub przez podmioty niepozostające w bliskich powiązaniach z firmą inwestycyjną,
b)
świadczenie usługi doradztwa inwestycyjnego w sposób zależny w połączeniu z zaoferowaniem
klientowi przeprowadzania co najmniej raz do roku oceny mającej na celu ustalenie,
że instrumenty finansowe będące przedmiotem inwestycji klienta lub przedmiotem usługi
doradztwa inwestycyjnego pozostawały odpowiednie dla klienta,
c)
świadczenie usługi doradztwa inwestycyjnego w sposób zależny w połączeniu z zaoferowaniem
klientowi lub potencjalnemu klientowi innej usługi, która może być wartościowa dla
klienta, w szczególności doradztwa w zakresie proponowanej optymalnej alokacji instrumentów
finansowych oraz środków pieniężnych posiadanych przez klienta lub potencjalnego klienta,
d)
zapewnienie dostępu, po konkurencyjnej cenie, do szerokiego zakresu instrumentów finansowych,
które mogą spełniać potrzeby klienta lub potencjalnego klienta, w tym do odpowiedniej
liczby instrumentów emitowanych lub wystawianych przez podmioty nienależące do tej
samej grupy kapitałowej, do której należy firma inwestycyjna, lub przez podmioty niepozostające
w bliskich powiązaniach z firmą inwestycyjną wraz z:
-
zapewnieniem narzędzi przynoszących korzyści klientowi lub potencjalnemu klientowi,
w tym zapewniających dostęp do obiektywnych informacji pomagających klientowi lub
potencjalnemu klientowi w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych lub umożliwiających
im monitorowanie, kształtowanie i dostosowanie zakresu instrumentów finansowych będących
przedmiotem jego inwestycji, lub
-
udostępnianiem okresowych sprawozdań na temat wyników oraz kosztów i opłat związanych
z instrumentami finansowymi;
2)
nie przynoszą bezpośredniej korzyści firmie inwestycyjnej, jej wspólnikom, pracownikom
lub osobom pozostającym z firmą inwestycyjną w stosunku zlecenia lub innym stosunku
prawnym o podobnym charakterze, nie przynosząc przy tym wymiernej korzyści danemu
klientowi lub potencjalnemu klientowi;
3)
są uzasadnione przynoszeniem bieżącej bądź ciągłej korzyści danemu klientowi lub potencjalnemu
klientowi w związku z bieżącym przyjmowaniem lub przekazywaniem świadczeń pieniężnych,
w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych.
2.
Przyjęcie lub przekazanie świadczenia pieniężnego, w tym opłat i prowizji, lub świadczenia
niepieniężnego nie jest dopuszczalne, jeżeli w wyniku ich przyjęcia lub przekazania
firma inwestycyjna świadczyłaby usługi maklerskie w sposób nierzetelny, nieprofesjonalny,
niezgodny z zasadami uczciwego obrotu lub nieuwzględniający należycie interesów klientów
lub potencjalnych klientów.
3.
Firma inwestycyjna jest obowiązana do stałego przestrzegania wymogów, o których mowa
w ust. 1 i 2, przez okres, w którym przyjmuje lub przekazuje świadczenia pieniężne,
w tym opłaty i prowizje, lub świadczenia niepieniężne.
§ 8.
Firma inwestycyjna jest obowiązana do gromadzenia i przechowywania dokumentacji potwierdzającej,
że celem świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych
przyjętych lub przekazanych przez firmę inwestycyjną jest podniesienie jakości odpowiedniej
usługi świadczonej na rzecz klienta lub potencjalnego klienta poprzez:
1)
prowadzenie wewnętrznego wykazu wszystkich świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji,
oraz świadczeń niepieniężnych przyjętych przez firmę inwestycyjną od osoby trzeciej
w związku ze świadczeniem usług maklerskich oraz
2)
rejestrowanie sposobu, w jaki świadczenia pieniężne, w tym opłaty i prowizje, lub
świadczenia niepieniężne przyjmowane lub przekazywane przez firmę inwestycyjną, lub
które firma inwestycyjna zamierza wykorzystać w celu poprawy jakości świadczonych
usług, poprawiają jakość usług świadczonych na rzecz klientów lub potencjalnych klientów,
oraz
3)
rejestrowanie działań podjętych w celu uniknięcia negatywnego wpływu na wypełnianie
przez firmę inwestycyjną obowiązku uczciwego, rzetelnego i profesjonalnego postępowania
w najlepiej pojętym interesie klienta lub potencjalnego klienta.
§ 9.
1.
Firma inwestycyjna ujawnia klientowi lub potencjalnemu klientowi w kompleksowy, dokładny
i zrozumiały sposób informacje o świadczeniach pieniężnych, w tym opłatach i prowizjach,
lub świadczeniach niepieniężnych przyjętych od osób trzecich lub przekazanych na rzecz
osób trzecich, w związku ze świadczeniem usługi maklerskiej.
2.
Firma inwestycyjna przed rozpoczęciem świadczenia odpowiedniej usługi maklerskiej
ujawnia klientowi lub potencjalnemu klientowi informacje dotyczące istnienia, charakteru
oraz wysokości świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych,
a w przypadku gdy ich wysokość nie może zostać oszacowana - metodę obliczania tej
wysokości, oraz informacje o mechanizmach przyjmowania lub przekazywania tych świadczeń
pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych, przy czym drobne
świadczenia niepieniężne mogą zostać opisane w sposób ogólny, a pozostałe świadczenia
niepieniężne należy oszacować i ujawnić oddzielnie.
3.
Jeżeli przed rozpoczęciem świadczenia usług maklerskich wysokość świadczeń pieniężnych,
w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych nie mogła zostać oszacowana,
firma inwestycyjna przekazuje klientowi dodatkowo informacje dotyczące dokładnych
kwot przyjętych lub przekazanych świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub
świadczeń niepieniężnych ustalonych zgodnie z metodą obliczania wskazaną w informacji,
o której mowa w ust. 2, niezwłocznie po ustaleniu tych kwot, w sposób przyjęty w regulaminie
świadczenia usług, o którym mowa w § 22 ust. 1.
4.
Przez okres, w którym firma inwestycyjna przyjmuje lub przekazuje świadczenia pieniężne,
w tym opłaty i prowizje, lub świadczenia niepieniężne, firma inwestycyjna, co najmniej
raz do roku, informuje indywidualnie klientów o faktycznych kwotach przyjętych lub
przekazanych świadczeń pieniężnych, w tym opłat i prowizji, lub świadczeń niepieniężnych,
w sposób przyjęty w regulaminie świadczenia usług, o którym mowa w § 22 ust. 1, przy
czym drobne świadczenia niepieniężne można opisać w sposób ogólny.
5.
W przypadku gdy po rozpoczęciu świadczenia usług maklerskich firma inwestycyjna zamierza
przyjmować lub przekazywać świadczenia pieniężne, w tym opłaty i prowizje, lub świadczenia
niepieniężne, firma inwestycyjna przekazuje klientowi informacje, o których mowa w
ust. 2, oraz w odpowiednich przypadkach informacje, o których mowa w ust. 3, przed
rozpoczęciem przyjmowania lub przekazywania tychże świadczeń, a ponadto przekazuje
informacje, o których mowa w ust. 4.
6.
Wdrażając wymogi, o których mowa w ust. 1-5, firma inwestycyjna uwzględnia zasady
dotyczące kosztów i opłat określone w art. 83c ust. 4 ustawy oraz art. 50 rozporządzenia
2017/565.
7.
Jeżeli firmy inwestycyjne współpracują ze sobą przy świadczeniu usług maklerskich,
każda firma inwestycyjna jest obowiązana do wypełniania obowiązków w zakresie ujawniania
informacji swoim klientom.
§ 10.
1.
Firma inwestycyjna świadcząca usługę doradztwa inwestycyjnego w sposób niezależny
lub usługę zarządzania portfelem, w którego skład wchodzi jeden lub większa liczba
instrumentów finansowych, mając na względzie zakaz, o którym mowa w art. 83d ust.
2 lub 4 ustawy, niezwłocznie przekazuje klientom świadczenia pieniężne, w tym opłaty
i prowizje, zapłacone lub przekazane przez osobę trzecią lub osobę działającą w imieniu
osoby trzeciej w związku z usługami świadczonymi na rzecz tego klienta.
2.
Wszystkie świadczenia pieniężne, w tym opłaty i prowizje otrzymane od osób trzecich
w związku ze świadczeniem usługi doradztwa inwestycyjnego w sposób niezależny lub
usługi zarządzania portfelem, w którego skład wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów
finansowych, są przekazywane klientowi w pełnej kwocie.
3.
Firma inwestycyjna ustanawia oraz wdraża procedury zapewniające, że świadczenia pieniężne,
w tym opłaty i prowizje, zapłacone lub przekazane przez osobę trzecią lub osobę działającą
w imieniu osoby trzeciej w związku ze świadczeniem usługi doradztwa inwestycyjnego
w sposób niezależny lub usługi zarządzania portfelem, w którego skład wchodzi jeden
lub większa liczba instrumentów finansowych, zostają uznane za należne i przekazane
każdemu indywidualnemu klientowi.
4.
Firma inwestycyjna informuje klientów o przekazanych im świadczeniach pieniężnych,
w tym opłatach i prowizjach, w formie okresowych zestawień świadczeń pieniężnych,
w tym opłat i prowizji, należnych i przekazanych klientowi.
§ 11.
1.
Firma inwestycyjna świadcząca usługę doradztwa inwestycyjnego w sposób niezależny
lub usługę zarządzania portfelem, w którego skład wchodzi jeden lub większa liczba
instrumentów finansowych, z zachowaniem warunków, o których mowa w art. 83d ust. 3
lub 5 ustawy, może uznać świadczenia niepieniężne za drobne świadczenia niepieniężne
wyłącznie wówczas, gdy mają formę:
1)
informacji lub dokumentów dotyczących instrumentu finansowego lub usługi inwestycyjnej,
mających charakter ogólny albo dostosowany do sytuacji indywidualnego klienta,
2)
dokumentów w formie pisemnej otrzymanych od osoby trzeciej, które emitent lub potencjalny
emitent zamówił i opłacił w celu promowania nowej emisji instrumentów finansowych,
lub w przypadku których osoba trzecia zawarła umowę z emitentem, której przedmiotem
jest przygotowywanie za wynagrodzeniem takich dokumentów, pod warunkiem że związek
między emitentem a osobą trzecią został wyraźnie ujawniony w dokumentach oraz dokumenty
te są udostępnione w tym samym czasie wszystkim podmiotom zainteresowanym lub do publicznej
wiadomości,
3)
uczestnictwa w konferencjach, seminariach, szkoleniach i innych wydarzeniach o podobnym
charakterze dotyczących korzyści, jakie może przynieść konkretny instrument finansowy
lub konkretna usługa inwestycyjna, oraz ich cech,
4)
wydatków na cele reprezentacyjne o rozsądnej, niewielkiej wartości, związanych z organizacją
spotkania biznesowego lub konferencji, seminarium, szkolenia lub innych wydarzeń o
podobnym charakterze, o których mowa w pkt 3, oraz
5)
innych drobnych świadczeń niepieniężnych, które mogą poprawić jakość usługi świadczonej
na rzecz klienta, i jest mało prawdopodobne, ze względu na niewielką skalę, ich charakter
lub łączną wartość, by mogły wpłynąć negatywnie na wypełnianie przez firmę inwestycyjną
obowiązku działania w najlepiej pojętym interesie klienta.
2.
Drobne korzyści niepieniężne ujawnia się przed rozpoczęciem świadczenia usług maklerskich
na rzecz klientów. Drobne korzyści niepieniężne można opisać w sposób ogólny.
§ 12.
Usługi badawcze świadczone przez osoby trzecie na rzecz firmy inwestycyjnej w zakresie,
w jakim świadczy ona usługi zarządzania portfelem, w którego skład wchodzi jeden lub
większa liczba instrumentów finansowych, usługi doradztwa inwestycyjnego w sposób
niezależny lub inne usługi maklerskie na rzecz klientów nie są uznawane za świadczenia
niepieniężne, o których mowa w art. 83d ust. 1 ustawy, jeżeli są świadczone w zamian
za:
1)
zapłatę dokonaną przez firmę inwestycyjną z jej własnych środków lub
2)
zapłatę dokonaną przez firmę inwestycyjną z oddzielnego rachunku płatniczego otwartego
na jej rzecz na potrzeby finansowania usług badawczych (rachunek usług badawczych),
pod warunkiem że zostały spełnione następujące warunki dotyczące prowadzenia tego
rachunku:
a)
środki pieniężne zgromadzone na rachunku usług badawczych pochodzą ze specjalnej opłaty
wnoszonej przez klientów firmy inwestycyjnej na potrzeby finansowania usług badawczych
(specjalna opłata),
b)
w związku z otwarciem rachunku usług badawczych oraz uzgodnieniem z klientami firmy
inwestycyjnej wysokości specjalnej opłaty ustanowiła ona budżet usług badawczych i
dokonuje jego regularnej oceny,
c)
firma inwestycyjna odpowiada za prawidłowe zarządzanie środkami na rachunku usług
badawczych,
d)
firma inwestycyjna dokonuje regularnej oceny jakości zakupionych usług badawczych
w oparciu o skuteczne kryteria oceny jakości oraz wpływu tych usług na podejmowanie
przez firmę inwestycyjną lepszych decyzji inwestycyjnych.
§ 13.
Firma inwestycyjna, która otworzyła rachunek usług badawczych, przekazuje klientom
informacje dotyczące:
1)
kwoty zapisanej w budżecie usług badawczych, o którym mowa w § 12 pkt 2 lit. b, przeznaczonej
na zakup usług badawczych oraz szacowanej wysokości należnej od każdego klienta opłaty
na potrzeby finansowania usług badawczych - przed rozpoczęciem świadczenia usługi
inwestycyjnej;
2)
całkowitych kosztów poniesionych przez każdego klienta w związku z zakupem usług badawczych
- w ujęciu rocznym.
§ 14.
Firma inwestycyjna, która otworzyła rachunek usług badawczych, ma obowiązek przedstawić,
na wniosek klienta lub na żądanie Komisji Nadzoru Finansowego, zestawienie wskazujące:
1)
imię i nazwisko lub nazwę każdego podmiotu, który świadczy lub świadczył usługę badawczą
na rzecz firmy inwestycyjnej oraz otrzymał zapłatę za tę usługę z tego rachunku w
okresie wskazanym w tym wniosku lub żądaniu;
2)
łączną kwotę zapłaconą za usługi badawcze z tego rachunku na rzecz podmiotów wskazanych
w pkt 1 w okresie wskazanym we wniosku lub żądaniu;
3)
wszystkie korzyści, świadczenia i usługi otrzymane przez firmę inwestycyjną w związku
z wykonanymi na jej rzecz usługami badawczymi;
4)
porównanie kwoty, o której mowa w pkt 2, z budżetem usług badawczych w odniesieniu
do okresu wskazanego we wniosku lub żądaniu, ze wskazaniem rabatów lub przeniesień,
jeżeli na rachunku usług badawczych pozostają środki pieniężne.
§ 15.
1.
Wysokość specjalnej opłaty:
1)
wynika wyłącznie z budżetu usług badawczych ustanowionego przez firmę inwestycyjną
w celu ustalenia zapotrzebowania na usługi badawcze w odniesieniu do usług maklerskich
świadczonych przez firmę inwestycyjną na rzecz jej klientów oraz
2)
nie jest związana z wolumenem lub wartością transakcji przeprowadzonych w imieniu
klientów.
2.
W umowie o świadczenie usług maklerskich albo w regulaminie świadczenia usług, o którym
mowa w § 22 ust. 1, firma inwestycyjna określa wysokość specjalnej opłaty, w ramach
kwoty ustalonej w budżecie usług badawczych oraz częstotliwość i sposób wnoszenia
tej opłaty przez klienta w danym okresie.
3.
Jeżeli specjalna opłata nie jest wnoszona przez klientów oddzielnie, lecz jest pobierana
razem z prowizją od transakcji, firma inwestycyjna powinna być w stanie wyodrębnić
tę opłatę i zachować pełną zgodność z warunkami określonymi w § 12 pkt 2 i § 13.
4.
Łączna kwota specjalnych opłat wniesionych przez klientów w danym okresie nie może
przekraczać kwoty ustalonej w budżecie usług badawczych ustanowionym na ten okres.
5.
Firma inwestycyjna może zwiększyć budżet usług badawczych wyłącznie po poinformowaniu
klientów o takim planowanym zwiększeniu przed planowanym terminem dokonania zmian
w budżecie usług badawczych, a jeżeli zwiększenie budżetu usług badawczych spowodowałoby
zwiększenie specjalnej opłaty - po dokonaniu zmian w odpowiedniej umowie o świadczenie
usług maklerskich albo w regulaminie świadczenia usług, o którym mowa w § 22 ust.
1.
6.
Jeżeli na koniec okresu, na jaki firma inwestycyjna ustanowiła budżet usług badawczych,
na rachunku usług badawczych występuje nadwyżka, firma inwestycyjna, zgodnie z przyjętą
procedurą postępowania:
1)
zwraca środki pieniężne klientom lub
2)
uwzględnia nadwyżkę przy ustalaniu budżetu usług badawczych oraz wyliczaniu specjalnej
opłaty na kolejny okres.
§ 16.
1.
W przypadku, o którym mowa w § 12 pkt 2, firma inwestycyjna ustanawia budżet usług
badawczych w oparciu o analizę jej zapotrzebowania na usługi badawcze świadczone przez
osoby trzecie.
2.
Budżetem usług badawczych zarządza wyłącznie firma inwestycyjna.
3.
Wykorzystanie budżetu usług badawczych na zakup usług badawczych świadczonych przez
osoby trzecie podlega okresowym kontrolom i jest nadzorowane przez zarząd firmy inwestycyjnej,
który zapewnia wykorzystanie tego budżetu w najlepiej pojętym interesie klientów firmy
inwestycyjnej.
4.
Kontrole, o których mowa w ust. 3, obejmują:
1)
przepływ środków pieniężnych dokonywanych na rzecz podmiotów świadczących usługi badawcze
oraz
2)
sposób ustalenia wysokości wypłaconych kwot oraz zasadność ich wypłaty w odniesieniu
do kryteriów oceny jakości, o których mowa w § 12 pkt 2 lit. d.
5.
Firma inwestycyjna nie może wykorzystywać budżetu usług badawczych i rachunku usług
badawczych na potrzeby badań w celu finansowania wykonywanych przez siebie czynności
analitycznych.
§ 17.
Firma inwestycyjna może przekazać zarządzanie rachunkiem usług badawczych osobie trzeciej,
pod warunkiem że ułatwi to zakup usług badawczych oraz zapewni dokonanie niezwłocznej
płatności w imieniu firmy inwestycyjnej i zgodnie z jej wskazówkami.
§ 18.
1.
Firma inwestycyjna opracowuje i wdraża pisemną procedurę korzystania z usług badawczych,
w której określa:
1)
kryteria oceny jakości usług badawczych, o których mowa w § 12 pkt 2 lit. d, oraz
spodziewany wpływ zakupu usług badawczych na podejmowanie przez firmę inwestycyjną
decyzji inwestycyjnych;
2)
zakres, w jakim usługi badawcze mogą przynieść korzyści w odniesieniu do portfeli
klientów, w tym w stosownych przypadkach dzięki uwzględnieniu strategii inwestycyjnych
mających zastosowanie do różnych rodzajów portfeli;
3)
podejścia, jakie przyjmie firma inwestycyjna w celu sprawiedliwego rozdzielenia kosztów
zakupu usług badawczych pomiędzy portfele różnych klientów.
2.
Firma inwestycyjna przekazuje klientom procedurę korzystania z usług badawczych.
§ 19.
1.
Firma inwestycyjna świadcząca usługi w zakresie wykonywania zleceń nabycia lub zbycia
instrumentów finansowych na rzecz innej firmy inwestycyjnej mającej siedzibę na terytorium
Unii Europejskiej określa oddzielne opłaty z tytułu tych usług, przy czym wysokość
tych opłat odzwierciedla koszty wykonania zlecenia. Zapewnianie każdej innej korzyści
lub świadczenie każdej innej usługi przez tę samą firmę inwestycyjną na rzecz firm
inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Unii Europejskiej podlega oddzielnie
określonej opłacie.
2.
Poziom opłat z tytułu usług w zakresie wykonywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów
finansowych nie ma wpływu na zapewnienie korzyści lub świadczenie usług, o których
mowa w ust. 1, i na opłaty z tytułu tych korzyści lub usług ani nie warunkuje zapewnienia
tych korzyści lub świadczenia tych usług i opłat z tytułu tych korzyści lub usług.
Oddział 3
Świadczenie usług maklerskich
§ 20.
1.
W przypadku gdy informacje kierowane przez firmę inwestycyjną do klientów lub potencjalnych
klientów, w tym informacje upowszechniane przez firmę inwestycyjną w celu reklamy
lub promocji świadczonych przez nią usług zawierają wskazanie korzyści możliwych do
osiągnięcia w sytuacji skorzystania z usług maklerskich, o których mowa w art. 69
ust. 2 ustawy, świadczonych przez firmę inwestycyjną, powinny one zawierać również,
z uwzględnieniem art. 44 ust. 2 lit. b rozporządzenia 2017/565, wskazanie poziomu
ryzyka inwestycyjnego związanego z danymi usługami.
2.
W przypadku gdy informacje kierowane przez firmę inwestycyjną do klientów lub potencjalnych
klientów zawierają dane o systemie rekompensat, o którym mowa w art. 133 ust. 1 lub
art. 136 ust. 1 ustawy, którego uczestnikiem jest firma inwestycyjna, dane te mogą
zawierać wyłącznie wskazanie systemu, do którego należy firma inwestycyjna, oraz wskazanie
górnej granicy środków objętych tym systemem.
3.
Firma inwestycyjna w ramach świadczenia usług maklerskich może udzielać klientowi
porad inwestycyjnych o charakterze ogólnym dotyczących inwestowania w instrumenty
finansowe. Sposób udzielania porad inwestycyjnych określa regulamin świadczenia usługi
maklerskiej, przy wykonywaniu której udzielana jest porada inwestycyjna.
4.
Udzielanie porad inwestycyjnych, o których mowa w ust. 3, nie może stanowić wykonywania
czynności wymienionych w art. 69 ust. 2 pkt 5 oraz ust. 4 pkt 6 ustawy.
§ 21.
1.
Przed zawarciem umowy o świadczenie usług maklerskich firma inwestycyjna informuje
klienta, przy użyciu trwałego nośnika, o istniejących konfliktach interesów związanych
ze świadczeniem danej usługi maklerskiej na rzecz tego klienta, o ile organizacja
oraz regulacje wewnętrzne firmy inwestycyjnej nie zapewniają, że w przypadku powstania
konfliktu interesów nie dojdzie do naruszenia interesu klienta. Informacja zawiera
dane pozwalające klientowi na podjęcie świadomej decyzji co do zawarcia umowy, przy
czym zakres i sposób przedstawiania danych powinien być dostosowany do kategorii,
do której należy klient.
2.
Przez konflikt interesów rozumie się znane firmie inwestycyjnej okoliczności mogące
doprowadzić do powstania sprzeczności między interesem firmy inwestycyjnej, osoby
powiązanej z firmą inwestycyjną i obowiązkiem działania przez tę firmę inwestycyjną
w sposób rzetelny, z uwzględnieniem najlepiej pojętego interesu klienta tej firmy
inwestycyjnej, jak również znane firmie inwestycyjnej okoliczności mogące doprowadzić
do powstania sprzeczności między interesami kilku klientów tej firmy inwestycyjnej.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, umowa o świadczenie danej usługi maklerskiej
może zostać zawarta wyłącznie pod warunkiem, że klient potwierdzi otrzymanie informacji
wskazanej w ust. 1 oraz wyraźnie potwierdzi wolę zawarcia umowy z firmą inwestycyjną
o świadczenie danej usługi maklerskiej.
4.
W przypadku powstania konfliktu interesów po zawarciu z klientem umowy o świadczenie
usług maklerskich:
1)
ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że firma inwestycyjna jest obowiązana poinformować
klienta o konflikcie interesów niezwłocznie po jego stwierdzeniu;
2)
ust. 3 stosuje się odpowiednio, z tym że firma inwestycyjna powinna powstrzymać się
od świadczenia usługi maklerskiej do czasu otrzymania wyraźnego oświadczenia klienta
o kontynuacji lub rozwiązaniu umowy.
5.
Przed zawarciem umowy o prowadzenie rachunku zbiorczego firma inwestycyjna przy użyciu
trwałego nośnika informuje posiadacza rachunku zbiorczego o jego obowiązkach wynikających
z art. 8b ustawy oraz o sankcji administracyjnej, o której mowa w art. 170d ust. 1
ustawy.
6.
Na potrzeby zarządzania konfliktem interesów firma inwestycyjna zapewnia, aby pracownicy
firmy inwestycyjnej przekazali i na bieżąco aktualizowali informacje o rachunkach
papierów wartościowych jak i innych rachunkach, na których zapisane są inne instrumenty
finansowe, będących w posiadaniu pracowników lub osób bliskich takich pracowników.
§ 22.
1.
Firma inwestycyjna świadczy usługę maklerską na podstawie regulaminu oraz umowy o
świadczenie tej usługi zawartej z klientem.
2.
Wymogu opracowania regulaminu świadczenia usługi maklerskiej nie stosuje się w przypadku,
gdy umowa zawierana jest z:
1)
klientem profesjonalnym, chyba że klient profesjonalny zażądał od firmy inwestycyjnej
traktowania go jak klienta detalicznego, a firma inwestycyjna wyraziła na to zgodę;
2)
klientem profesjonalnym, chyba że jest on przez firmę inwestycyjną traktowany jak
klient detaliczny;
3)
klientem detalicznym, w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą;
4)
uprawnionym kontrahentem.
3.
Wymogu opracowania regulaminu nie stosuje się również w przypadku, gdy konstrukcja
instrumentów finansowych lub specyfika obrotu tymi instrumentami finansowymi uniemożliwia
uregulowanie praw i obowiązków związanych z zawarciem i realizacją umowy, o której
mowa w ust. 1, w sposób jednolity dla wszystkich klientów, na których rzecz świadczone
są dane usługi.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2 i 3, sposób świadczenia usługi maklerskiej przez
firmę inwestycyjną na rzecz klienta, w tym prawa i obowiązki firmy inwestycyjnej i
klienta z tego tytułu, a także warunki zawierania i rozwiązywania umowy, o której
mowa w ust. 1, określa umowa z klientem.
5.
W przypadku gdy świadczenie usługi przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub
zbycia instrumentów finansowych lub wykonywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów
finansowych dotyczyłoby instrumentów finansowych zapisanych na rachunku zbiorczym,
umowa o świadczenie takiej usługi jest zawierana przez firmę inwestycyjną z podmiotem
uprawnionym z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku zbiorczym.
6.
Umowa o przyjmowanie lub przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych
lub umowa o wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych zapisanych
na rachunku zbiorczym może zostać zawarta, o ile:
1)
uprawniony z instrumentów finansowych zapisanych na rachunku zbiorczym wskaże firmie
inwestycyjnej numer oraz posiadacza rachunku zbiorczego, na którym zapisywane są należące
do niego instrumenty finansowe;
2)
posiadacz rachunku zbiorczego zobowiąże się wobec firmy inwestycyjnej do: a) podejmowania
wskazanych przez firmę inwestycyjną czynności dotyczących instrumentów finansowych
będących przedmiotem zlecenia, które umożliwiają zabezpieczenie realizacji zlec …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.