← Polska

Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 28 października 2025 r. w sprawie Krajowych ram polityki w zakresie rozwoju rynku w odniesieniu do paliw alternat

W skrócie

Ta uchwała Rady Ministrów przyjmuje Krajowe ramy polityki, które mają na celu rozwój rynku paliw alternatywnych i odpowiedniej infrastruktury w sektorze transportu. Dokument ten zastępuje poprzednie ramy polityki z 2017 roku.

Co reguluje

Kogo dotyczy

Kluczowe punkty

📄 Tekst ustawy
MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 października 2025 r. Poz. 1128 UCHWAŁA NR 149 RADY MINISTRÓW z dnia 28 października 2025 r. w sprawie Krajowych ram polityki w zakresie rozwoju rynku w odniesieniu do paliw alternatywnych w sektorze transportu i rozwoju odpowiedniej infrastruktury Na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1289, 1853 i 1881) Rada Ministrów uchwala, co następuje: § 1. Przyjmuje się Krajowe ramy polityki w zakresie rozwoju rynku w odniesieniu do paliw alternatywnych w sektorze transportu i rozwoju odpowiedniej infrastruktury, stanowiące załącznik do uchwały. § 2. Krajowe ramy polityki w zakresie rozwoju rynku w odniesieniu do paliw alternatywnych w sektorze transportu i rozwoju odpowiedniej infrastruktury, o których mowa w § 1, zastępują Krajowe ramy polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych przyjęte przez Radę Ministrów 29 marca 2017 r. § 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Prezes Rady Ministrów: D. Tusk  Monitor Polski –2– Poz. 1128 Załącznik do uchwały nr 149 Rady Ministrów z dnia 28 października 2025 r. (M.P. poz. 1128) Krajowe ramy polityki w zakresie rozwoju rynku w odniesieniu do paliw alternatywnych w sektorze transportu i rozwoju odpowiedniej infrastruktury Warszawa, 2025  Monitor Polski –3– Poz. 1128 K Spis treści Wykaz skrotow ....................................................................................................................................................................4 Słownik pojęc.......................................................................................................................................................................5 1. Wprowadzenie................................................................................................................................................................ 6 2. Ocena rynku .....................................................................................................................................................................9 3. Plany w zakresie rozwoju wymaganej infrastruktury paliw alternatywnych ................................... 19 3.1. Infrastruktura ładowania pojazdow lekkich .......................................................................................... 19 3.2. Infrastruktura ładowania pojazdow cięzkich i tankowania skroplonego metanu ................. 24 3.3. Infrastruktura wodorowa dla pojazdow drogowych .......................................................................... 28 3.4. Infrastruktura zasilania energią elektryczną z lądu w portach morskich .................................. 32 3.5. Infrastruktura dla skroplonego metanu w portach morskich ......................................................... 35 3.6. Infrastruktura zasilania energią elektryczną z lądu w portach zeglugi srodlądowej ............ 36 3.7. Infrastruktura zasilania energią elektryczną statkow powietrznych podczas postoju ........ 37 4. Srodki mające na celu zapewnienie realizacji celow ................................................................................... 38 4.1. Ramy prawne wspierające rozwoj infrastruktury paliw alternatywnych .................................. 38 4.2. Infrastruktura ładowania i tankowania pojazdow lekkich ............................................................... 45 4.3. Infrastruktura ładowania pojazdow cięzkich ........................................................................................ 47 4.4. Infrastruktura wodorowa dla pojazdow drogowych .......................................................................... 48 4.5. Infrastruktura zasilania energią elektryczną z lądu w portach morskich .................................. 49 4.6. Infrastruktura dla skroplonego metanu w portach morskich ......................................................... 49 4.7. Infrastruktura zasilania energią elektryczną z lądu w portach zeglugi srodlądowej ............ 49 4.8. Infrastruktura słuząca do zasilania energią elektryczną statkow powietrznych podczas postoju ............................................................................................................................................................................ 50 5. Inne srodki mające na celu promowanie infrastruktury paliw alternatywnych .............................. 50 5.1. Srodki mające na celu promowanie wykorzystania flot własnych ................................................ 50 5.2. Srodki ułatwiające budowę prywatnych stacji ładowania ............................................................... 53 5.3. Srodki mające na celu promowanie infrastruktury paliw alternatywnych w węzłach miejskich ........................................................................................................................................................................ 54 5.4. Srodki mające na celu promowanie tworzenia ogolnodostępnych punktow ładowania o duzej mocy .................................................................................................................................................................... 54 5.5. Srodki mające na celu zapewnienie, aby punkty ładowania przyczyniały się do elastycznosci systemu energetycznego i upowszechniania energii elektrycznej ze zrodeł odnawialnych ...... 54 5.6. Srodki mające na celu zapewnienie ogolnodostępnego punktow ładowania i tankowania paliw dla osob starszych i osob niepełnosprawnych .................................................................................. 56 2  Monitor Polski –4– Poz. 1128 5.7. Srodki mające na celu usunięcie przeszkod w zakresie planowania, wydawania pozwolen, nabywania i eksploatacji infrastruktury paliw alternatywnych ............................................................. 56 6. Przegląd polityk i celow krajowych nieobjętych obowiązkowymi celami w zakresie rozmieszczenia i AFIR ................................................................................................................................................... 57 6.1. Przegląd aktualnej sytuacji, perspektyw i planowanych srodkow w zakresie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w portach morskich ...................................................................... 57 6.2. Przegląd aktualnej sytuacji, perspektyw i planowanych srodkow w odniesieniu do pociągow napędzanych wodorem lub akumulatorami ................................................................................................... 58 6.3. Przegląd aktualnej sytuacji, perspektyw i planowanych srodkow w zakresie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w portach lotniczych..................................................................... 60 6.4. Przegląd aktualnej sytuacji, perspektyw i planowanych srodkow w zakresie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w zegludze srodlądowej .............................................................. 61 Spis tabel............................................................................................................................................................................. 62 Spis ilustracji ..................................................................................................................................................................... 63 Podsumowanie – Działania stymulujące rozwoj sektora paliwa alternatywnych ............................... 64 3  Monitor Polski –5– Poz. 1128 Wykaz skrotow AFIR – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1804 z dnia 13 wrzesnia 2023 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych i uchylenia dyrektywy 2014/94/UE (Dz. Urz. UE L 234 z 22.09.2023, str. 1) BIOCNG – spręzony biometan BIOLNG – skroplony biometan BEV – pojazd napędzany wyłącznie silnikiem elektrycznym, niewyposazony w dodatkowe zrodło napędu CCS Combo 2 – rodzaj złącza ładowania pojazdow elektrycznych COHVO – (od ang. Co-hydrogentated vegetable oil) wspoł-uwodornione oleje roslinne CEF – (od ang. Connecting Europe Facility) instrument “Łącząc Europę” CHAdeMO – rodzaj złącza ładowania pojazdow elektrycznych CNG – (od ang. compressed natural gas), spręzony gaz ziemny tj. metan UDT – Urząd Dozoru Technicznego EIPA –Ewidencja Infrastruktury Paliw Alternatywnych FCEV – (Fuel Cell Electric Vehicles) pojazd napędzany wodorem HVO – (od ang. hydrated vegetable oils) – uwodornione oleje roslinne LNG – (od ang. liquefied natural gas), skroplony gaz ziemny tj. metan LPG – (od ang. liquefied petroleum gas), gaz płynny M1 – pojazdy do przewozu osob, mające nie więcej niz osiem miejsc oprocz siedzenia kierowcy M2 – pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu osob, mające więcej niz osiem miejsc oprocz siedzenia kierowcy i mające maksymalną masę całkowitą nieprzekraczającą 5 t M3 – pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu osob, mające więcej niz osiem miejsc oprocz siedzenia kierowcy i mające maksymalna masę całkowitą przekraczającą 5 t N1 – pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunkow i mające maksymalną masę całkowitą nieprzekraczającą 3,5 t N2 – pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunkow i mające maksymalną masę całkowitą przekraczającą 3,5 t, ale nieprzekraczającą 12 t N3 – pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunkow i mające maksymalną masę całkowitą przekraczającą 12 t OPS – Onshore Power Supply system zasilania statkow energią elektryczną z lądu PHEV – pojazd hybrydowy typu plug-in PTW – dwu- i trzykołowy pojazd silnikowych RFNBO – paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego SAF – (od ang. Sustainable Aviation Fuel) zrownowazone paliwa lotnicze TEN-T – Transeuropejska Siec Transportowa TYP -2 – rodzaj złącza ładowania pojazdow elektrycznych V2G – (od ang. vehicle-to-grid), technologia dwukierunkowego przepływu energii elektrycznej pomiędzy pojazdem i siecią 4  Monitor Polski –6– Poz. 1128 Słownik pojęc BIOCNG – skroplony biometan pochodzenia całkowicie biologicznego BIOLNG – spręzony biometan pochodzenia całkowicie biologicznego CNG – spręzony metan (gaz ziemny) oraz jego mieszanina z paliwem pochodzenia biologicznego LNG – skroplony metan (gaz ziemny) oraz jego mieszanina z paliwem pochodzenia biologicznego Paliwa alternatywne – paliwa lub zrodła energii, ktore słuzą, przynajmniej częsciowo, jako substytut dla pochodzących z surowej ropy naftowej zrodeł energii wykorzystywanej w transporcie Pojazd ciężki – pojazd silnikowy kategorii M2, M3, N2, N3 Pojazd elektryczny – pojazd silnikowy wyposazony w zespoł napędowy zawierający co najmniej jedno nieperyferyjne urządzenie elektryczne jako przetwornik energii z elektrycznym ładowalnym układem magazynowania energii, ktory mozna ładowac z zewnątrz Pojazd hybrydowy typu plug-in – pojazd elektryczny wyposazony w konwencjonalny silnik spalinowy połączony z elektrycznym układem napędowym, ktory mozna ładowac z wykorzystaniem zewnętrznego zrodła energii elektrycznej Pojazd lekki – pojazd silnikowy kategorii M1 lub N2 SAF – paliwa lotnicze wytwarzane bez uzycia surowcow kopalnych takich jak ropa naftowa czy gaz ziemny Stanowisko kontaktowe statku powietrznego – stanowisko postojowe na wyznaczonym obszarze płyty postojowej portu lotniczego wyposazone w pomost pasazerski Stanowisko oddalone samolotu – stanowisko postojowe na wyznaczonym obszarze płyty postojowej portu lotniczego niewyposazone w pomost pasazerski Statek pasażerski typu ro-ro – statek z urządzeniami umozliwiającymi wtaczanie na statek i wytaczanie ze statku pojazdow drogowych lub szynowych, przewozący więcej niz 12 pasazerow Węzeł miejski – obszar miejski, gdzie elementy infrastruktury transportowej transeuropejskiej sieci transportowej do przewozow pasazerskich i towarowych, takie jak porty, w tym terminale pasazerskie, porty lotnicze, stacje kolejowe, terminale autobusowe oraz multimodalne terminale towarowe, znajdujące się na obszarach miejskich lub w ich okolicy, są połączone z innymi elementami tej infrastruktury oraz z infrastrukturą ruchu regionalnego i lokalnego, w tym infrastrukturą aktywnych rodzajow transportu 5  Monitor Polski –7– Poz. 1128 1. Wprowadzenie Krajowe ramy polityki w zakresie rozwoju rynku w odniesieniu do paliw alternatywnych w sektorze transportu i rozwoju odpowiedniej infrastruktury, zwane dalej „Krajowymi ramami”, są dokumentem strategicznym, powstałym w celu wsparcia rozwoju rynku i infrastruktury paliw alternatywnych w szczególności: energii elektrycznej, metanu (CNG i LNG) i biometanu (BIO CNG i BIO LNG) oraz wodoru, w szczególności niskoemisyjnego, odnawialnego i odnawialnego pochodzenia niebiologicznego, stosowanych w transporcie drogowym, wodnym, kolejowym oraz w lotnictwie. Niniejszy dokument zastępuje Krajowe ramy polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, które zostały przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 29 marca 2017 r. Podstawę prawną ich opracowania stanowiła dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (Dz. Urz. UE L 307 z 28.10.2014, str. 1). Dokument ten stanowił strategię wyznaczającą cele w zakresie rozwoju rynku i infrastruktury służącej do ładowania pojazdów elektrycznych, tankowania metanu i biometanem pojazdów oraz bunkrowania metanem i biometanem statków. Sprawozdanie z realizacji tego dokumentu zostanie przekazane Komisji Europejskiej do dnia 31 grudnia 2027 r. Od czasu przyjęcia poprzedniego dokumentu nastąpił dynamiczny rozwój branży paliw alternatywnych i elektromobilności, obejmujący postęp technologiczny w zakresie napędów nisko- i zeroemisyjnych, wykorzystywanych w pojazdach oraz rozwój ich rynku, zwiększenie dostępności infrastruktury paliw alternatywnych, zwiększenie ekologicznej świadomości społeczeństwa. Zmiany nastąpiły także w zakresie przepisów regulujących obszary transportu nisko- i zeroemisyjnego, zarówno na poziomie Unii Europejskiej (UE), jak też krajowym. Przyjmowane obecnie regulacje mają na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. Przepisy te są częścią pakietu ,,Fit for 55”, którego celem jest dostosowanie unijnego prawodawstwa do nowego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE o co najmniej 55 % do 2030 r. AFIR nakłada na każde państwo członkowskie cele wiążące w zakresie infrastruktury paliw alternatywnych, a także obowiązek opracowywania i przekazywania Komisji Europejskiej dokumentu krajowych ram polityki w zakresie rozwoju rynku w odniesieniu do paliw alternatywnych w sektorze transportu i rozwoju odpowiedniej infrastruktury. AFIR stanowi prawną podstawę do opracowania nowej wersji dokumentu, który wyznacza krajowe cele w zakresie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych oraz określa środki, które mają umożliwić ich realizację. Celem nadrzędnym AFIR jest zapewnienie gęstej sieci infrastruktury paliw alternatywnych przy drogach w korytarzach sieci TEN-T i tym samym umożliwienie swobodnego podróżowania po Europie zero- i niskoemisyjnymi środkami transportu. Oprócz sektora drogowego, AFIR nakłada obowiązki na porty morskie i śródlądowe, znajdujące się w sieci TEN-T w zakresie zapewnienia odpowiedniego poziomu zasilania statków energią elektryczną z lądu oraz punktów tankowania skroplonego metanu dla portów morskich. Dla sektora lotniczego zostały wyznaczone cele dotyczące dostarczania energii elektrycznej do samolotów podczas postoju. Do dnia 31 grudnia 2027 r., a następnie co dwa lata, każde państwo członkowskie UE będzie składać Komisji Europejskiej sprawozdanie z postępów realizacji założeń określonych w Krajowych Ramach. Oprócz AFIR, na kształt sektora transportu będą wpływać także inne, wymienione poniżej akty prawne. 6  Monitor Polski –8– Poz. 1128 W zakresie ograniczenia emisji pochodzących z sektora transportu drogowego w ramach pakietu ,,Fit for 55”, przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 z dnia 17 kwietnia 2019 r. określające normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dla nowych lekkich pojazdów użytkowych oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 (Dz. Urz. UE L 111 z 25.04.2019, str. 13). Zgodnie z treścią rozporządzenia, każdy producent pojazdów musi zapewnić, aby średni poziom emisji CO2 jego wyprodukowanych i zarejestrowanych po raz pierwszy w roku kalendarzowym pojazdów został zredukowany o 55 % w przypadku samochodów osobowych i o 50 % w przypadku samochodów dostawczych w latach 2030–2034 r. w porównaniu z poziomami z 2021 r. Docelowo zakłada się redukcję emisji CO2 o 100 % w przypadku zarówno nowych samochodów osobowych, jak i nowych samochodów dostawczych od 2035 r. W przeciwnym przypadku producent będzie zobowiązany do uiszczenia opłaty w wysokości 95 EUR za gram CO2/km powyżej docelowego poziomu na zarejestrowany pojazd. W kwietniu 2024 r. Parlament Europejski przyjął rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1242 w odniesieniu do zaostrzenia norm emisji CO2 dla nowych pojazdów ciężkich i integrujące obowiązki sprawozdawcze oraz uchylające rozporządzenie (UE) 2018/956 (Dz. Urz. UE L 2024/1610 z 06.06.2024). Zgodnie z unijnymi celami klimatycznymi UE na 2030 r. i lata późniejsze, Rada i Parlament Europejski utrzymały zaproponowane przez Komisję Europejską poziomy docelowe dotyczące redukcji emisji do 2030 r. (45 %), 2035 r. (65 %) i 2040 r. (90 %). Wcześniej ustalony w obowiązującym rozporządzeniu poziom redukcji na 2025 r. (15 %) został utrzymany. Poziomy te dotyczą samochodów ciężarowych powyżej 7,5 t oraz autokarów. Wprowadzono także cel zakładający osiągnięcie do 2035 r. przez producentów autobusów miejskich 100-procentowej redukcji – emisji CO2. Cel pośredni dla autobusów wynosi 90 % redukcji emisji do 2030 r. Cele nie dotyczą autobusów międzymiastowych. Ponadto w marcu 2024 r. Rada Unii Europejskiej zatwierdziła stanowisko Parlamentu Europejskiego, co oznacza przyjęcie nowych przepisów dotyczących wprowadzenia normy emisji spalin Euro 7. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1257 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych i silników oraz układów, komponentów oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do takich pojazdów, w odniesieniu do emisji trwałości akumulatora (Euro 7), zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady UE) 2018/858 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009, rozporządzenie Komisji UE) nr 582/2011, rozporządzenie Komisji (UE) 2017/1151, rozporządzenie Komisji (UE) 2017/2400 raz rozporządzenie Komisji (UE) 2022/1362 (Dz. Urz. UE L 2024/1257 z 08.05.2024) utrzymuje warunki testów i maksymalne poziomy emisji normy Euro 6 dla samochodów osobowych i dostawczych, z wyjątkiem bardziej rygorystycznych limitów cząstek stałych w spalinach. Ustanowiono również bardziej rygorystyczne normy dotyczące emisji spalin dla autobusów i ciężarówek, a także zostały wprowadzone limity dotyczące emisji cząstek stałych z układów hamulcowych. Wprowadzono także minimalne standardy dotyczące trwałości akumulatorów trakcyjnych w pojazdach elektrycznych i hybrydowych. W obszarze transportu morskiego obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1805 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim, oraz zmiany dyrektywy 2009/16/WE (FuelEU Maritime) (Dz. Urz. UE L 234 z 22.09.2023, str. 48). Przepisy rozporządzenia obejmują środki służące stopniowemu zmniejszaniu intensywności emisji gazów cieplarnianych z paliw stosowanych przez sektor żeglugi o 2 % do 2025 r. i docelowo o 80 % do 2050 r., zawierają także system zachęt mających wspierać upowszechnianie tzw. paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego o wysokim potencjale dekarbonizacji oraz wyłączenie paliw kopalnych z uwzględnieniem przewidzianego w rozporządzeniu procesu certyfikacji. W przypadku statków 7  Monitor Polski –9– Poz. 1128 pasażerskich i kontenerowców ustanowiono obowiązek korzystania z zasilania energią elektryczną z lądu, aby zaspokoić całe zapotrzebowanie na energię elektryczną podczas cumowania przy nabrzeżu w głównych portach UE od 2030 r. Ma to na celu zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w portach, które często znajdują się w pobliżu gęsto zaludnionych obszarów. Cele w zakresie ograniczenia emisji z transportu lotniczego są zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 z dnia 18 października 2023 r. w sprawie zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego (ReFuelEU Aviation) (Dz. Urz. UE L 2023/2405 z 31.10.2023). Rozporządzenie to nakłada na dostawców paliwa lotniczego obowiązek dostarczania, od 2025 r. operatorom samolotów na unijnych lotniskach, paliwa zawierającego minimalną zawartość zrównoważonych paliw lotniczych, a od 2030 r. – minimalnej zawartości paliwa syntetycznego. Zobowiązuje ich również do tego, aby do 2050 r. oba te poziomy stopniowo wzrastały. Udział zrównoważonych paliw lotniczych ma być następujący: 2 % w 2025 r., 6 % w 2030 r., 20 % w 2035 r., 34 % w 2040 r., 42 % w 2045 r. oraz 70% w 2050 r. Paliwa syntetyczne muszą stanowić minimum 0,7 % w 2030 r., 5.% w 2035 r., 10 % w 2040 r., 15 % w 2045 r. i w 2050 r. 35 %. Ponadto kwestie dotyczące ograniczenia emisji z sektora transportu są zawarte w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2413 z dnia 18 października 2023 r. zmieniającej dyrektywę (UE) 2018/2001, rozporządzenie (UE) 2018/1999 i dyrektywę 98/70/WE w odniesieniu do promowania energii ze źródeł odnawialnych oraz uchylającej dyrektywę (UE) 2015/652 (zwanej dalej ,,RED III”) (Dz. Urz. UE L 2023/2413 z 31.10.2023). Głównym celem tego aktu jest zwiększenie udziału „zielonej” energii w europejskim miksie energetycznym do poziomu 42,5 % do 2030 r., z zamiarem podniesienia tego wskaźnika do 45 %. W zakresie transportu nowe przepisy pozwalają państwom członkowskim na wybór między osiągnięciem obowiązkowego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych o 14,5 % za pomocą odnawialnych źródeł energii do 2030 r., przez zwiększenie udziału biopaliw i paliw odnawialnych pochodzenia nie biologicznego (RFNBO), a osiągnięciem co najmniej 29 % udziału energii pochodzącej z odnawialnych źródeł w sektorze transportowym do końca dekady. Dyrektywa RED III przewiduje także obowiązek wykorzystania minimum 5,5 % zaawansowanych biopaliw, w których 1 % zawiera paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego. Zgodnie z danymi Krajowego Raportu Inwentaryzacyjnego 2024, w 2022 r. sektor transportu odpowiadał w Polsce za 18,2 % emisji gazów cieplarnianych. To drugie największe źródło emisji CO2 po sektorze energetycznym, który odpowiada za 40,1 % emisji1). Należy także podkreślić, że zaraz za emisjami z domowych urządzeń grzewczych, sektor transportu stanowi główne źródło zanieczyszczeń powietrza w Polsce2). Emisje w sektorze transportu w Polsce wzrosły o prawie 220 % w okresie od 1990 r. do 2020 r., podczas gdy większość gałęzi polskiej gospodarki zanotowała spadek emisji w porównaniu z 1990 r. Wzrost emisji w transporcie wynika przede wszystkim ze zwiększenia floty samochodów osobowych, która wzrosła w tym okresie z 5,2 mln do 25,1 mln pojazdów3). Dlatego tak ważne jest, aby podejmować działania zmierzające do ograniczenia emisyjności tego sektora. Rząd dostrzega potrzebę ograniczenia emisji CO2 oraz substancji szkodliwych pochodzących z sektora transportu. W tym celu są prowadzone i planowane działania opisane w dalszej części dokumentu. Szczególną wagę przykłada się do dekarbonizacji sektora transportu, przez 1) ww.kobize.pl/uploads/materialy/materialy_do_pobrania/krajowa_inwentaryzacja_emisji/NIR_2024_raport_syntety czny_PL.pdf 2) https://www.teraz-srodowisko.pl/aktualnosci/transport-eea-pas-fppe-pspa-emisje-zanieczyszczenia- elektromobilnosc-10879.html 3) Maj, M., Miniszewski, M., Rabiega, W. (2022), Wpływ „Fit For 55” na scenariusze rozwoju transportu pasazerskiego w Polsce, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa. 8  Monitor Polski – 10 – Poz. 1128 zastąpienie paliw ropopochodnych paliwami alternatywnymi. Ma to szczególne znaczenie dla poprawy stanu środowiska naturalnego, ale także uniezależnienia się europejskiej gospodarki od importu paliw. 2. Ocena rynku Energia elektryczna w transporcie drogowym Tabela 1. Liczba i moc ogolnodostępnych stacji i punktow ładowania pojazdow elektrycznych LICZBA PUNKTÓW ŁADOWANIA INFRASTRUKTURA PALIW ALTERNATYWNYCH 2020 2023 Infrastruktura ładowania dla pojazdów osobowych i lekkich użytkowych (szt) Łączna liczba punktów ładowania (ogólnodostępne) 1 818 7 271 Zagregowana moc wyjściowa stacji ładowania (ogólnodostępne) (kW) 77 823 301 191 Zagregowana moc wyjściowa punktów ładowania (ogólnodostępne) (kW) 71 129 285 875 Liczba punktów ładowania o normalnej mocy, P ≤ 22kW (ogólnodostępne) 1 380 5 174 Liczba punktów ładowania o dużej mocy, P > 22kW (ogólnodostępne) 438 2 097 • szybkiego ładowania na prąd przemienny, P > 22kW (ogólnodostępne) 101 207 • szybkiego ładowania na prąd stały, P < 150 kW (ogólnodostępne) 289 1 675 • ultraszybkiego ładowania na prąd stały, P ≥ 150 kW (ogólnodostępne) 48 215 Źródło: Dane z Ewidencji Infrastruktury Paliw Alternatywnych (EIPA) W powyższej tabeli są zawarte dane dotyczące infrastruktury ładowania przeznaczonej dla samochodów osobowych oraz lekkich pojazdów użytkowych, tzn. pojazdów, których przeznaczeniem jest przewóz towarów lub osób, a ich masa całkowita nie przekracza 3,5 tony. W Polsce obserwuje się stały wzrost ogólnodostępnej infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych. W prezentowanym okresie od grudnia 2020 r. do grudnia 2023 r. liczba ogólnodostępnych punktów ładowania wzrosła z poziomu 1818 do 7271. Stanowi to ponad czterokrotny wzrost na przestrzeni trzech lat. Dane dotyczące nieogólnodostępnej infrastruktury ładowania nie są zbierane. Infrastruktura ładowania w Polsce jest rozmieszczona przeważnie w dużych miastach. Według danych z pierwszej połowy 2023 r. ponad połowa (56 %) ogólnodostępnych stacji ładowania funkcjonowała w 37 miastach liczących powyżej 100 tys. mieszkańców. 9  Monitor Polski – 11 – Poz. 1128 Natomiast przy drogach sieci TEN-T jest zlokalizowane 10 % stacji ładowania prądu stałego (DC)4). Pojazdy elektryczne posiadają różnego rodzaju złącza, które umożliwiają podłączenie ich do infrastruktury ładowania. Użytkownicy pojazdów elektrycznych mogą ładować je tylko w punktach posiadających taki sam typ złącza jak pojazd. Istotne jest więc, aby infrastruktura ładowania odpowiadała potrzebom jak największej liczby użytkowników pojazdów elektrycznych w zakresie zastosowanych złączy. W przypadku dostępnych złączy zainstalowanych w publicznych stacjach ładowania, według danych na koniec grudnia 2023 r., najpopularniejszym był typ 2, zainstalowany w 67 % stacji. Jest to oficjalny standard złącz do ładowania samochodów elektrycznych na terenie Unii Europejskiej. Obecnie korzystają z niego wszystkie pojazdy produkowane na rynek europejski. W 21 % stacji zainstalowane było złącze CCS Combo 2 umożliwiające ładowanie pojazdów elektrycznym prądem stałym i dużą mocą nawet do 350 kW. Pozostałe standardy to: 10 % CHAdeMO, będące standardem złącza instalowanym przede wszystkim w samochodach elektrycznych produkowanych na rynek azjatycki oraz 2 % Tesla5), które jest instalowane wyłącznie w pojazdach tej marki. Ze względu na brak dedykowanej ogólnodostępnej infrastruktury na koniec grudnia 2023 r. pojazdy ciężkie i autobusy operatorów komunikacji publicznej, były ładowane na nieogólnodostępnych stacjach ładowania, należących do przedsiębiorców i podmiotów świadczących usługi komunikacji miejskiej. Łączny poziom mocy wyjściowej w ogólnodostępnych punktach ładowania zgłoszonych do Ewidencji Infrastruktury Paliw Alternatywnych (EIPA) według stanu na koniec grudnia 2023 r. wynosił 285 875 kW. Była ona zainstalowana łącznie w 3321 ogólnodostępnych stacji ładowania o mocy poniżej 50 kW, 504 ogólnodostępnych stacji o mocy 51–149 kW oraz 153 ogólnodostępnych stacji o 150 kW i powyżej. Większość ogólnodostępnych stacji ładowania w Polsce zapewnia moc ładowania poniżej 50 kW. Różnica sumy między mocą wyjściową stacji ładowania a punktów ładowania wynika ze strat związanych z przekazywaniem energii elektrycznej i zmiany prądu przemiennego na prąd stały, na przykład całkowita moc stacji ładowania może wynosić 320 kW, ale może ona udostępniać użytkownikom tylko 2 punkty o mocy 150 kW. Dane dotyczące liczby zarejestrowanych pojazdów elektrycznych o napędzie bateryjnym oraz hybrydowych pojazdów typu plug-in, są przedstawione w poniższej tabeli. 4) Raport Polish EV Outlook 2023 5) https://pspa.com.pl/2024/informacja/licznik-elektromobilnosci-podsumowanie-2023-r-w-sektorzezeroemisyjnego-transportu/ 10  Monitor Polski – 12 – Poz. 1128 Tabela 2. Zarejestrowane w Polsce pojazdy elektryczne o napędzie bateryjnym i hybrydowe typu plug-in RODZAJ TRANSPORTU POJAZDY ELEKTRYCZNE (szt.) 2020 2023 29 060 124 392 9 079 19 500 19 981 104 892 Elektryczne samochody osobowe (BEV+PHEV) 18 739 97 846 • BEV 9 344 50 873 • PHEV 9 395 46 973 Elektryczne lekkie pojazdy użytkowe (kategoria N1) 806 5 776 • BEV 801 5 749 • PHEV 5 27 Elektryczne pojazdy ciężkie (kategoria N2+N3) 7 91 • BEV 7 91 • PHEV 0 0 Elektryczne autobusy 429 1179 • BEV 429 1179 • PHEV 0 0 Pojazdy elektryczne, EV (łącznie) Elektryczne pojazdy dwukołowe (PTW) Pojazdy elektryczne, EV (bez PTW) Drogowy LICZBA POJAZDÓW Zrodło: Dane Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego (PZPM) Przedstawione w tabeli dane wskazują na wzrost liczby zarejestrowanych pojazdow elektrycznych o napędzie bateryjnym i hybrydowych typu plug-in. W latach 2020-2023 liczba zarejestrowanych elektrycznych samochodow osobowych o napędzie bateryjnym wzrosła ponad pięciokrotnie. Natomiast w przypadku pojazdow hybrydowych typu plug-in, był obserwowany niemal pięciokrotny przyrost. Wskazuje to, ze prowadzone działania oraz postęp technologiczny w zakresie napędow nisko i zeroemisyjnych przyczyniają się w pozytywny sposob do zwiększenia liczby zarejestrowanych pojazdow elektrycznych. W analizowanym okresie liczba elektrycznych pojazdow cięzarowych o napędzie bateryjnym wzrosła trzynastokrotnie, a liczba elektrycznych autobusow prawie trzykrotnie. Nie odnotowano natomiast rejestracji pojazdow cięzkich i autobusow hybrydowych typu plug-in. 11  Monitor Polski – 13 – Poz. 1128 Wodór w transporcie drogowym Pojazdy napędzane wodorem w transporcie drogowym znajdują się obecnie na początkowym etapie rozwoju. W Polsce na koniec wrzesnia 2025 r. funkcjonowało 10 ogolnodostępnych stacji tankowania wodoru. Kazda ze stacji posiada punkty tankowania o cisnieniu 350 i, z wyjątkiem jednej, 700 barow. Pierwsza ogolnodostępna stacja tankowania wodoru została otwarta we wrzesniu 2023 r. w Warszawie. Rozwoj infrastruktury tankowania będzie miał kluczowy wpływ na tempo dalszego rozwoju rynku pojazdow napędzanych wodorem. Tabela 3. Infrastruktura tankowania wodoru LICZBA PUNKTÓW TANKOWANIA INFRASTRUKTURA PALIW ALTERNATYWNYCH 2020 2025 Infrastruktura tankowania wodoru Punkty tankowania H2 (ogólnodostępne) 350 barów 0 10 Punkty tankowania H2 (ogólnodostępne) 700 barów 0 9 Zrodło: Dane z Ewidencji Infrastruktury paliw alternatywnych (EIPA) Tabela 4. Zarejestrowane w Polsce pojazdy napędzane wodorem RODZAJ TRANSPORTU Drogowy POJAZDY NAPĘDZANE WODOREM LICZBA POJAZDOW 2020 2025 Pojazdy na ogniwa paliwowe, FCEV (łącznie) 30 619 Wodorowe samochody osobowe 29 520 Wodorowe pojazdy lekkie 0 1 Wodorowe pojazdy ciężkie 0 0 Wodorowe autobusy 1 98 Zrodło: Dane z Centralnej Ewidencji Pojazdow i Kierowcow, stan na 30.09.2025 (CEPIK) Na przestrzeni ostatnich lat mozna zaobserwowac coraz większe zainteresowanie przewoznikow pojazdami wodorowymi. Spodziewany jest takze dalszy rozwoj technologiczny tych napędow, ktory będzie takze czynnikiem wpływającym na ich popularnosc i spadek cen. Pierwszy zarejestrowany w Polsce autobus wodorowy był uzytkowany jako pojazd demonstracyjny. Natomiast od 2023 r. rozpoczęła się regularna eksploatacja autobusu wodorowego w Koninie. Wodorowe autobusy są eksploatowane tez w Lublinie, Poznaniu, Rybniku, Gdansku, Koninie oraz 12  Monitor Polski – 14 – Poz. 1128 Warszawie. W Polsce są prowadzone takze inwestycje związane z rozwojem technologii wodorowych. Jedną z nich jest fabryka autobusow wodorowych w Swidniku, ktorej realizacja została zakonczona w pierwszej połowie 2024 r. Rozwoj transportu publicznego opartego na autobusach wodorowych przyczynia się do rownoległego rozwoju infrastruktury tankowania wodoru, a takze infrastruktury do produkcji wodoru, zwłaszcza wodoru odnawialnego i wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego, ktore posiadają największy potencjał w zakresie jego wykorzystania w transporcie z uwagi na wysoką czystosc. Wodor odnawialny i wodor odnawialny pochodzenia niebiologicznego są bowiem obecnie otrzymywane głownie w procesie elektrolizy wody. Oczekiwany jest jednak rozwoj innych technologii pozwalających na otrzymywanie wodoru odnawialnego i wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego. W tym celu jest konieczne wspieranie i utrzymywanie neutralnosci technologicznej. Zachowując podejscie oparte na neutralnosci technologicznej, aby umozliwic przyszłe innowacje, srodki wsparcia panstwa będą priorytetowo traktowac rozwoj i wdrazanie odnawialnego wodoru lub wodoru wytwarzanego z elektrolizerow, w szczegolnosci RFNBO, zgodnie ze zobowiązaniami UE. Metan w transporcie drogowym Metan (CNG i LNG) oraz biometan (BIOCNG i BIOLNG) są traktowane jako paliwo przejsciowe, ktore pozwala obnizyc emisyjnosc pojazdow wyposazonych w konwencjonalne silniki spalinowe zanim pojazdy te zostaną zastąpione pojazdami zeroemisyjnymi np. elektrycznymi lub wodorowymi. W przypadku metanu CNG i LNG obserwujemy wzrost liczby ogolnodostępnej infrastruktury tankowania, przedstawiony w ponizszej tabeli. Wzrost ten wynika m.in. z realizacji przez operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) gazowego obowiązku budowy odpowiedniej liczby stacji gazu ziemnego, o ktorych mowa w art. 21 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilnosci i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1289, 1853 i 1881), zwanej dalej ,,ustawą o elektromobilnosci i paliwach alternatywnych”. Tabela 5. Funkcjonująca w Polsce ogolnodostępna infrastruktura tankowania skroplonego metanu (LNG) LICZBA PUNKTÓW TANKOWANIA INFRASTRUKTURA PALIW ALTERNATYWNYCH 2020 2023 2 31 Infrastruktura tankowania skroplonego metanu Punkty tankowania skroplonego metanu (ogólnodostępne) Źródło: Dane z Ewidencji Infrastruktury paliw alternatywnych (EIPA) Na koniec 2023 r. w Polsce funkcjonowało 19 ogolnodostępnych stacji LNG wyposazonych w 31 punktow tankowania tym paliwem, z czego większosc jest zlokalizowana wzdłuz sieci TEN-T. Tym samym cel Krajowych Ram z 2017 r. dotyczący liczby punktow tankowania LNG wzdłuz sieci TEN-T (co najmniej 14 ogolnodostępnych punktow tankowania LNG) wyznaczony 13  Monitor Polski – 15 – Poz. 1128 na 2025 r. został spełniony. Na koniec 2023 r. w Polsce działało takze 40 ogolnodostępnych stacji CNG. Infrastruktura tankowania LNG w Polsce jest na tyle rozwinięta, aby zapewnic mozliwosc poruszania się na terenie kraju pojazdow cięzkich zasilanych tym paliwem, co wspiera cel Krajowych Ram z 2017 r. Nalezy wskazac, iz prawie wszystkie polskie stacje LNG są zlokalizowane od siebie w odległosci do 400 km. Ponadto, biorąc pod uwagę zasięgi cięzarowek zasilanych tym paliwem wynoszące w zaleznosci od marki samochodu od 1000 do 1700 km oraz rozmieszczenie funkcjonujących ogolnodostępnych punktow tankowania LNG, nalezy uznac, ze jest zapewniona mozliwosc swobodnego poruszania się po Polsce pojazdami napędzanymi LNG. Dane dotyczące liczby zarejestrowanych pojazdow napędzanych metanem LNG przedstawia ponizsza tabela. Tabela 6. Zarejestrowane w Polsce pojazdy cięzkie i autobusy napędzane metanem LNG RODZAJ TRANSPORTU Drogowy LICZBA POJAZDÓW POJAZDY ZASILANE SKROPLONYM METANEM 2020 2023 Pojazdy napędzane skroplonym metanem (łącznie) 937 3114 Pojazdy ciężarowe 890 2976 Autobusy 47 138 Zrodło: Dane z Centralnej Ewidencji Pojazdow i Kierowcow (CEPIK) Do konca 2021 r. był obserwowany nieznaczny wzrost liczby pojazdow zasilanych metanem (zarowno CNG jak i LNG). Natomiast w 2022 r. oraz 2023 r. odnotowano spadek zainteresowania we wszystkich kategoriach pojazdow oprocz autobusow, wynikający z gwałtownych wzrostow cen metanu i związanych z tym kosztow eksploatacji pojazdow napędzanych tym paliwem. W największym stopniu objął on rynek pojazdow cięzarowych. Nalezy miec na uwadze, ze w niedalekiej przyszłosci metan będzie zastępowany odnawialnym, mniej emisyjnym biometanem, co moze sprawic, ze wszelkie inwestycje w infrastrukturę, jak i pojazdy stosujące to paliwo, będą miały dłuzszą perspektywę wykorzystywania niz wynikałoby to ze stosowania LNG. Oznacza to, ze nawet w przypadku wycofywania metanu ze względu na potrzebę ograniczenia zuzycia paliw kopalnych i zastąpienie go biometanem, będzie mozliwe dalsze wykorzystywanie istniejącej infrastruktury i eksploatowanych pojazdow bez potrzeby ich dostosowania. Faktyczny rozwoj będzie uzalezniony od zmian w regulacjach dotyczących wymagan emisyjnych dla transportu cięzkiego przyjmowanych w Polsce oraz innych panstwach członkowskich UE – ze względu na znaczący udział polskich przewoznikow w transporcie długodystansowym w UE, skali wsparcia dla konkurencyjnych technologii, jakimi są pojazdy wodorowe i elektryczne, oraz tempa komercjalizacji tych technologii w transporcie i związanego z tym procesem obnizenia kosztow pojazdow elektrycznych i wodorowych. Istotnym czynnikiem wpływającym na dalsze zmiany będzie rowniez rozwoj rynku biometanu oraz ceny gazu na rynku. 14  Monitor Polski – 16 – Poz. 1128 Inne paliwa alternatywne w transporcie drogowym Gaz LPG (Liquefied Petroleum Gas) Polska pozostaje jednym z największych rynkow gazu LPG w Europie. Całkowita konsumpcja gazu płynnego LPG w Polsce w 2022 r. wyniosła 2 495 tys. ton, a tym samym rynek LPG odnotował wzrost o 2,5 % r/r. Rynek gazu LPG w Polsce jest rynkiem dojrzałym. W 2022 r. sprzedaz gazu płynnego LPG do napędu pojazdow wyniosła 1 880 tys. ton, co oznacza wzrost o 3,6 % w stosunku do 2021 roku6). Podstawowym czynnikiem decydującym o utrzymywaniu się duzego zainteresowanie LPG jest przede wszystkim aspekt ekonomiczny. Paliwo to jest zdecydowanie tansze niz benzyna i olej napędowy. Ponadto w Polsce funkcjonuje dobrze rozwinięta siec warsztatow oferujących usługi montazu instalacji LPG do pojazdow spalinowych (tzw. retrofitting). Ponadto, LPG z czasem moze byc zastępowane bioLPG, ktory moze byc stosowany w tych samych pojazdach co gaz petrochemiczny i moze stanowic efektywne rozwiązanie w procesie dekarbonizacji sektora transportowego. Z uwagi na wykorzystanie do jego produkcji bioodpadow i energii z OZE, bioLPG charakteryzuje się nizszą emisyjnoscią CO2 (14,7 geqCO2/MJ) w stosunku do LPG (73,6 geqCO2/MJ). Redukcja emisji względem kopalnego LPG jest szacowana na ok. 80 – 90 %. A zatem moze się to przyczynic do obnizenia kosztow związanych z opłatami z tytułu emisji. W 2022 r. liczba stacji tankowania LPG wyniosła 7486. Liczba lokalizacji stacji paliw oferującymi tylko LPG zmalała o 74 (2022 r. takich stacji było 811). Dane dotyczące liczby zarejestrowanych pojazdow zasilanych gazem LPG są przedstawione są w ponizszej tabeli. Tabela 7. Zarejestrowane w Polsce pojazdy napędzane gazem LPG RODZAJ TRANSPORTU Drogowy LICZBA POJAZDÓW POJAZDY NAPĘDZANE LPG Pojazdy napędzane gazem LPG (łącznie mln sztuk) 2020 2022 3,327 3,415 Zrodło: Dane POGP Na podstawie powyzszych oraz historycznych danych mozna zaobserwowac ciągły wzrost rejestracji pojazdow napędzanych gazem LPG. Paliwa Syntetyczne i biopaliwa Wsrod innych paliw alternatywnych mozna rowniez wyroznic paliwa syntetyczne, ktore są produkowane w instalacjach pilotazowych i badawczych. Produkcja paliw syntetycznych odbywa się w drodze reakcji chemicznych, do ktorych są wykorzystywane zarowno odnawialne (np. 6) https://www.pogp.pl/materialy/raporty-pogp 15  Monitor Polski – 17 – Poz. 1128 biomasa), jak i nieodnawialne zrodła energii (np. węgiel, metan). Bez względu na sposob wytworzenia paliwa syntetycznego jest niezbędne pozyskanie wodoru i tlenku węgla w procesie syntezy chemicznej. Powstałe w ten sposob paliwa mają podobne własciwosci w porownaniu do paliw konwencjonalnych i mozna ich uzywac w pojazdach z silnikami spalinowymi – po dokonaniu odpowiednich modyfikacji. Paliwa te nie były wdrozone i wykorzystywane w Polsce do konca 2023 r. Paliwa te nie są dostępne powszechnie w sprzedazy, ich produkcja odbywa się w fazie testowej i laboratoryjnej na potrzeby badawcze. W związku z tym są one trudno dostępne, a ich cena przewyzsza cenę innych paliw alternatywnych dostępnych na rynku. Paliwa syntetyczne, produkowane w instalacjach pilotazowych, mogą stanowic przyszłosc w sektorach, w ktorych inne paliwa alternatywne są trudniejsze do zastosowania, jak np. lotnictwo. Aktywnosc gospodarcza w transporcie stale wzrasta, a warunki techniczne nie pozwalają na dostatecznie szybkie zwiększanie wykorzystania biopaliw, zwłaszcza w sytuacji, w ktorej systematycznie zmianie będzie ulegac baza surowcow, ktore są dopuszczone do ich produkcji. Istotne będzie wykorzystanie biokomponentow z surowcow rolniczych, z uwagi na krajowy potencjał przy jednoczesnym zapewnieniu rozwoju gospodarczego, w tym miejsc pracy. Przewiduje się wzrost produkcji krajowej biopaliw (głownie HVO, COHVO, I i II generacji), ze względu na rosnące zapotrzebowanie w sektorze transportowym oraz własciwosci tych substancji, umozliwiające zastępowanie nimi paliw konwencjonalnych bez znaczących ograniczen technicznych. HVO jest rodzajem syntetycznego, odnawialnego paliwa alternatywnego przeznaczonego dla silnikow diesla. Paliwo to jest otrzymywane w wyniku hydrokrakingu lub uwodornienia oleju roslinnego, czy tłuszczow zwierzęcych z wykorzystaniem wodoru oraz katalizatorow w warunkach wysokiej temperatury i cisnienia. HVO charakteryzuje się takimi samymi własciwosciami chemicznymi jak tradycyjne paliwo diesel, więc nie jest konieczne przystosowanie silnikow do tego rodzaju paliwa, a zdecydowana większosc jednostek napędowych spełniających wspołczesne normy spalin (Euro 5 i Euro 6) moze byc zasilana paliwem pochodzenia naturalnego. HVO jest juz (2024 r.) dostępne na polskim rynku na dwoch stacjach paliwowych. Obecnie trwają prace nad włączeniem tego paliwa do Systemu Monitorowania i Kontrolowania Jakosci Paliw, co pozwoli na rozpoczęcie jego produkcji w Polsce. Wpłynie to na zwiększenie jego dostępnosci i na obnizenie jego ceny. Do jego produkcji przygotowuje się Orlen S.A. (zgodnie z planem linia o mocy produkcyjnej 300 tys. ton rocznie zostanie uruchomiona w Płocku). W procesie dekarbonizacji transportu pewną rolę mogą odegrac takze inne niekopalne paliwa, produkowane z wykorzystaniem energii ze zrodeł odnawialnych, takie jak zielony metanol i zielony amoniak (głownie spodziewane zastosowanie w transporcie morskim i srodlądowym, oraz cięzkim lądowym). Transport morski W Polsce do sieci bazowej TEN-T nalezą cztery porty morskie: w Gdansku, Gdyni, Szczecinie i Swinoujsciu. Natomiast do sieci kompleksowej TEN-T nalezy port morski w Policach. W porcie w Gdyni funkcjonuje system Onshore Power Supply (OPS) o mocy 3,5 MW w nowym publicznym Terminalu Promowym. W portach morskich Szczecin i Swinoujscie istnieją instalacje, z ktorych energia elektryczna o częstotliwosci 50 Hz i mocy znamionowej do 40 kW jest podawana na statki hydrograficzne oraz pozarnicze. Port Gdansk rowniez posiada instalacje niskiego napięcia, z ktorych jest podawana energia elektryczna na mniejsze jednostki typu: holowniki, statki pozarnicze, pogłębiarki, pchacze, szalandy, statki badawcze PAN, statki BON, większe jachty, barki, statki wojskowe, w tym jednostki Marynarki Wojennej RP itp., na napięciu 400V częstotliwosci 50Hz o mocy do 40kW. 16  Monitor Polski – 18 – Poz. 1128 Operacje bunkrowania statkow LNG z wykorzystaniem cystern (mobilne punkty bunkrowania) są mozliwe do przeprowadzania we wszystkich portach morskich nalezących do sieci bazowej TENT. W związku z tym został juz zrealizowany wymog oddania do uzytku odpowiedniej liczby punktow tankowania skroplonego metanu, aby umozliwic poruszanie się statkow po całej sieci bazowej TEN-T. W Polsce funkcjonuje kilka odrębnych rejestrow, w ktorych są gromadzone dane o zarejestrowanych statkach. Co do zasady izby morskie posiadają dane o statkach, ktore wypływają za granicę, natomiast urzędy morskie – o statkach pływających po wodach krajowych, ktore nie podlegają obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego prowadzonego przez izby morskie. W rejestrach nie gromadzi się informacji o rodzaju paliwa, jakim jest zasilany statek. Zawarta jest jedynie informacja, ze statek posiada silnik. Z tego powodu brak jest mozliwosci wskazania liczby zarejestrowanych statkow napędzanych paliwami alternatywnymi w roku 2020 i 2023. Żegluga śródlądowa W Polsce porty morskie w Szczecinie i Swinoujsciu pełnią rowniez funkcje portow srodlądowych sieci bazowej TEN-T. Obecnie, zarowno w porcie w Szczecinie, jak i w porcie w Swinoujsciu, istnieją instalacje, z ktorych energia elektryczna o częstotliwosci 50 Hz i mocy znamionowej do 40 kW jest podawana na statki hydrograficzne oraz pozarnicze. Instalacje te mogą byc wykorzystane do podawania energii elektrycznej na jednostki zeglugi srodlądowej. W sieci kompleksowej TEN-T znajduje się port morski Police, będący jednoczesnie portem srodlądowym. Port Police planuje budowę punktow dostępowych ładowania Onshore Power Supply (OPS) o łącznej mocy 1,2 MW w ramach inwestycji nabrzeża ciężkiego w latach 2026 – 2028. Według danych Ministerstwa Infrastruktury liczba statkow napędzanych paliwami alternatywnymi wynosiła 10 statkow elektrycznych w 2020 r. oraz 30 w 2023 r., nie wykorzystywano natomiast statkow napędzanych innymi paliwami alternatywnymi. Tabela 8. Statki napędzane paliwami alternatywnymi RODZAJ TRANSPORTU Wodny LICZBA STATKÓW RODZAJ STATKU NA PALIWA ALTERNATYWNE 2020 2023 Statki żeglugi śródlądowej 100 % elektryczne 10 30 Statki żeglugi śródlądowej elektryczne hybrydowe 0 0 0 0 Statki żeglugi śródlądowej 100 % wodorowe 0 0 Statki żeglugi śródlądowej wodorowe hybrydowe 0 0 Skroplony metan Wodny Statki żeglugi śródlądowej WODÓR Wodny Zrodło: Ministerstwo Infrastruktury 17  Monitor Polski – 19 – Poz. 1128 Transport szynowy Polska infrastruktura szynowa w ramach sieci TEN-T jest w zdecydowanej większosci zelektryfikowana (91 %). W przypadku sieci bazowej jej łączna długosc wynosi 4815 km. Niezelektryfikowanych pozostaje jedynie 184 km odcinkow. Natomiast długosc sieci kompleksowej wynosi 3094 km, a długosc niezelektryfikowanych odcinkow to 506 km (stan zgodny z rozporządzeniem TEN-T 1315/2013, które zostało uchylone rozporządzeniem 2024/1679). Dane dotyczące liczby pojazdow szynowych zasilanych paliwami alternatywnymi są przedstawione w ponizszej tabeli. Tabela 9. Pojazdy szynowe napędzane paliwami alternatywnymi RODZAJ TRANSPORTU RODZAJ POJAZDY ALTERNATYWNE SZYNOWEGO Kolejowy Elektryczne lokomotywy akumulatorowe NA PALIWA LICZBA POJAZDÓW 2020 2023 0 0 0 1 WODÓR Kolejowy Lokomotywy Zrodło: Ministerstwo Infrastruktury Jedynym zarejestrowanym pojazdem zasilanym paliwem alternatywnym w transporcie szynowym w Polsce jest wodorowa lokomotywa 6Dn. Do jej napędu słuzą ogniwa wodorowe oraz ogniwa bateryjne. Transport lotniczy Do sieci bazowej TEN-T w Polsce nalezą następujące porty lotnicze: Port Lotniczy Łodz im. Władysława Reymonta, Port Lotniczy Poznan – Ławica im. Henryka Wieniawskiego, Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy, Port Lotniczy Szczecin – Goleniów, Port Lotniczy Kraków – Balice im. Jana Pawła II, Port Lotniczy Wrocław, Port Lotniczy Katowice w Pyrzowicach, Port Lotniczy Warszawa Okęcie – Lotnisko im. F. Chopina, oraz planowany do budowy Port Lotniczy CPK Solidarnosc. Natomiast do sieci kompleksowej TEN-T nalezą: Port Lotniczy Bydgoszcz, Port Lotniczy Rzeszow Jasionka, Port Lotniczy Olsztyn Mazury oraz Port Lotniczy Lublin. W przekazanych informacjach porty lotnicze wskazały, ze stanowiskami kontaktowymi nie dysponują porty lotnicze w Poznaniu, Bydgoszczy Pyrzowicach i Lublinie. Stanowiska te są miejscami postojowymi dla samolotow znajdującymi się w bezposrednim sąsiedztwie terminala. Umozliwiają one dostawienie do drzwi samolotu tzw. rękawow, dzięki czemu jest mozliwe wprowadzenie i wyprowadzenie pasazerow bezposrednio z lub do strefy tranzytowej terminala. W pozostałych portach lotniczych nalezących do sieci TEN-T, jest zapewniony dostęp do zasilania energią elektryczną samolotow podczas postoju na wszystkich stanowiskach kontaktowych. W przypadku stanowisk oddalonych, tzn. wyznaczonych na obszarze płyty postojowej portu lotniczego i niewyposazonych w pomosty pasazerskie, cel związany z zapewnieniem dostępu do zasilania energią elektryczną samolotow podczas postoju na wszystkich stanowiskach jest zrealizowany przez porty lotnicze w Łodzi, Poznaniu, Bydgoszczy i Wrocławiu. 18  Monitor Polski – 20 – Poz. 1128 Zgodnie z danymi posiadanymi w rejestrze cywilnych statkow powietrznych na koniec 2020 r. oraz na koniec 2023 r. nie figurował zaden statek powietrzny o napędzie elektrycznym, hybrydowo-elektrycznym, wodorowym lub hybrydowo-wodorowym. 3. Plany w zakresie rozwoju wymaganej infrastruktury paliw alternatywnych W rozdziale zostały opisane cele wynikające z przepisow AFIR. Dotyczą one zapewnienia na obszarze Polski odpowiedniej infrastruktury paliw alternatywnych dla poszczegolnych rodzajow transportu. 3.1. Infrastruktura ładowania pojazdow lekkich W ponizszej tabeli przedstawiona została prognoza dotycząca wzrostu liczby zarejestrowanych pojazdow elektrycznych o napędzie bateryjnym i hybrydowym. 19  Monitor Polski – 21 – Poz. 1128 Tabela 10. Prognozowana liczba pojazdow elektrycznych o napędzie bateryjnym i hybrydowych typu plug-in w Polsce RODZAJ TRANSPORTU SZACOWANA LICZBA ZAREJESTROWANYCH POJAZDÓW POJAZDY ELEKTRYCZNE 2025 Pojazdy elektryczne, EV (łącznie) 375 838 1 512 985 b.d. b.d. Pojazdy elektryczne, EV (bez PTW) 375 838 1 512 985 Elektryczne (BEV+PHEV) 363 483 1 483 666 • BEV 219 551 893 150 • PHEV 143 932 590 516 Elektryczne lekkie pojazdy użytkowe 10 009 21 845 • BEV 9 912 21 505 • PHEV 97 340 Elektryczne pojazdy ciężkie 500 3 128 • BEV 500 3 128 • PHEV 0 0 Elektryczne autobusy 1 846 4 346 • BEV 1 846 4 346 • PHEV 0 0 Elektryczne pojazdy dwukołowe (PTW) Drogowy 2030 samochody osobowe Zrodła: Opracowanie Ministerstwa Klimatu i Srodowiska na bazie własnych materiałow, oraz raportu Polish EV Outlook 2023 Zgodnie z prognozami uwzględniającymi kontynuację obecnie prowadzonych działan w zakresie wsparcia rozwoju elektromobilnosci mozna załozyc wzrost liczby zarejestrowanych pojazdow elektrycznych o napędzie bateryjnym i hybrydowych typu plug-in we wszystkich segmentach rynku. Przewiduje się, ze na koniec 2030 r. moze byc zarejestrowanych ponad 900 tys. elektrycznych o napędzie bateryjnym samochodow osobowych i lekkich dostawczych. Zapewnienie odpowiedniej mocy ogólnodostępnych stacji ładowania w zależności od liczby zarejestrowanych pojazdów Zgodnie z wymogami AFIR od konca 2024 r. nalezy zapewnic, w przeliczeniu na kazdy zarejestrowany samochod elektryczny o napędzie bateryjnym osobowy i lekki dostawczy w danym kraju, 1,3 kW mocy ładowania zainstalowanej w ogolnodostępnych stacjach ładowania oraz 0,8 kW w przypadku pojazdu hybrydowego typu plug-in. Ponizsza tabela przedstawia przewidywane zapotrzebowanie na moc w ogolnodostępnych stacjach ładowania, przy uwzględnieniu prognozowanej liczby pojazdow elektrycznych 20  Monitor Polski – 22 – Poz. 1128 o napędzie bateryjnym i hybrydowych typy plug-in. W tabeli są zawarte takze prognozy dotyczące przewidywanej liczby ogolnodostępnych punktow ładowania. Tabela 11. Cele w zakresie rozwoju infrastruktury ładowania dla pojazdow elektrycznych o napędzie bateryjnym i hybrydowych typu plug-in Cele dla infrastruktury ładowania osobowych i lekkich użytkowych dla pojazdów PLANOWANA LICZBA PUNKTÓW ŁADOWANIA 2025 2030 Łączna liczba ogólnodostępnych punktów ładowania 23 670 86 949 Zagregowana moc wyjściowa stacji ładowania (ogólnodostępne) (kW) 434 201 1 744 823 Zagregowana moc (ogólnodostępne) (kW) 413 525 1 661 736 23 670 86 949 Liczba punktów ładowania o dużej mocy, P > 22 kW (ogólnodostępne) 6 864 25 215 • szybkiego ładowania na prąd przemienny, P > 22 kW (ogólnodostępne) 710 2 609 • szybkiego ładowania na prąd stały, P < 150 kW (ogólnodostępne) 5 444 19 997 • ultraszybkiego ładowania na prąd stały, P ≥ 150 kW (ogólnodostępne) 710 2 609 Punkty ładowania (nieogólnodostępne) b.d. b.d. Liczba punktów ładowania o normalnej mocy, P ≤ 22 kW (nieogólnodostępne) b.d. b.d. Liczba punktów ładowania o dużej mocy, P > 22 kW (nieogólnodostępne) b.d. b.d. wyjściowa punktów ładowania Liczba punktów ładowania (ogólnodostępne) Liczba punktów ładowania o normalnej mocy, P ≤ 22 kW (ogólnodostępne) 16 806 61 734 Zrodło: Opracowanie własne Ministerstwa Klimatu i Srodowiska na bazie raportu Polish EV Outlook 2023 Biorąc pod uwagę prognozowany wzrost liczby zarejestrowanych pojazdow elektrycznych i hybrydowych typu plug-in, będzie konieczne zapewnienie 415 MW mocy wyjsciowej w 2025 r. i 1 661 MW mocy na koniec 2030 r. Polska zapewniła wymagany poziom mocy wyjsciowej infrastruktury ładowania na koniec 2024 r. zgodnie z wymogami AFIR, biorąc pod uwagę moc wyjsciową zainstalowaną w publicznych stacjach ładowania na koniec 2023 r. oraz liczbę zarejestrowanych pojazdow elektrycznych i hybrydowych typu plug-in. 21  Monitor Polski – 23 – Poz. 1128 Zapewnienie dostępu do infrastruktury ładowania przy drogach w sieci TEN-T W zakresie zapewnienia obowiązku budowy infrastruktury ładowania przy drogach sieci TEN-T okreslono inne wymogi dla drog w sieci bazowej i kompleksowej. Tabela 12. Długosc drog i cele dotyczące budowy infrastruktury ładowania wzdłuz drog sieci TEN-T Długość sieci TEN - T w km 2025 2027 2030 2035 Łączna długość sieci TEN-T 5655 6260 7328 7849 3644 3678 3694 3694 Łącznie sieć kompleksowa TEN-T Łącznie sieć bazowa TEN-T Ładowanie pojazdów wzdłuż TEN-T – ogólnodostępne Narodowy ładowania Cel: Zagregowana ładowania lekkich punkty Liczba liczba stref punktów Zagregowana moc wyjściowa stacji ładowania (kW) 2011 2582 3634 4155 2025 2027 2030 2035 166 253 306 306 443 838 944 1224 66 400 125 700 141 600 183 600 Zrodło: Opracowanie własne Ministerstwa Klimatu i Srodowiska Sieć bazowa TEN-T Wzdłuz sieci bazowej do 2025 r. powstac mają strefy szybkich stacji ładowania o mocy 400 kW oddalone od siebie o maksymalnie 60 km, z przynajmniej jednym punktem ładowania o mocy 150 kW dla pojazdow lekkich. Do 2027 r. mają powstac stacje ładowania o mocy co najmniej 600 kW, z przynajmniej dwoma punktami ładowania o mocy 150 kW, w kazdym kierunku podrozy. Przewidywana długosc drog w sieci bazowej TEN-T w 2030 r. będzie wynosic 3694 km. Dla tej długosci zostały wyznaczone cele w zakresie zapewnienia wymaganej infrastruktury ładowania. Jezeliby uwzględnic jedynie długosc sieci bazowej TEN-T w Polsce i podzielic ją na odcinki o długosci 60 km, to zgodnie z metodologią okresloną w AFIR, celem ustalonym dla Polski w tym zakresie powinno byc utworzenie na tej sieci 123 stref szybkich stacji ładowania. Jednak ze względu na zroznicowane odległosci między Miejscami Obsługi Podroznych (MOP) i prywatnymi parkingami, opracowana została mapa optymalnych lokalizacji infrastruktury ładowania. Jako cel wskazane zostało w niej 166 lokalizacji. Lokalizacje te są wymienione w załączniku do niniejszego dokumentu. Sposrod wybranych lokalizacji, 145 znajduje się w miejscach obsługi podroznych, a pozostałe 21 lokalizacji to prywatne parkingi. W przypadku 5 lokalizacji wskazany punkt obsługuje obydwa kierunki ruchu, czyli zgodnie z wymogami AFIR taka strefa ładowania musi oferowac podwojną moc. Wybrane zostały lokalizacje spełniające wymog zachowania maksymalnej odległosci 60 km od siebie w kazdym kierunku i oddalone o maksymalnie 3 km od zjazdu z drogi TEN-T. 22  Monitor Polski – 24 – Poz. 1128 Wyznaczone lokalizacje w sieci bazowej TEN-T na 2030 r. wskazano na ponizszej mapie Rysunek 1. Planowane lokalizacje infrastruktury ładowania na drogach sieci bazowej TEN-T w 2030 r. Sieć kompleksowa TEN-T W zakresie wymogow dla infrastruktury dla pojazdow lekkich zlokalizowanej wzdłuz sieci kompleksowej, wymagania są przesunięte w czasie i od 2027 r. 50 % długosci sieci kompleksowej ma byc pokryte strefami ładowania o mocy 300 kW, z przynajmniej jednym punktem ładowania o mocy 150 kW. W 2030 r. wzdłuz 100 % sieci kompleksowej mają zostac wybudowane strefy ładowania o mocy 300 kW, co 60 km. W 2035 r. moc stref musi zostac podniesiona do 600kW. Obecnie w Polsce są prowadzone inwestycje związane z budową drog w sieci kompleksowej. Uwzględniając wymogi AFIR, celem na 2027 r. jest budowa 85 lokalizacji stref ładowania. Zgodnie z planami w 2027 r. powinno byc wybudowanych 2582 km docelowej sieci kompleksowej (ok. 60 %). Zakłada się, ze do 2030 r. zostanie wybudowanych ponad 3600 km drog. W związku z tym, planuje się wybudowanie dodatkowo ok. 140 stref ładowania. Lokalizacje te zostały wskazane w załączniku do niniejszego dokumentu. Ze względu na zakonczenie kolejnych inwestycji szacuje się, ze długosc drog sieci kompleksowej TEN-T w 2035 r. osiągnie ponad 4100 km. Obecnie nie jest znany szczegołowy przebieg wszystkich planowanych odcinkow drog, ktore zostaną wybudowane do 2035 r. 23  Monitor Polski – 25 – Poz. 1128 Wyznaczone lokalizacje na sieci kompleksowej TEN-T są zamieszczone na ponizszej mapie Rysunek 2. Planowane lokalizacje infrastruktury ładowania na drogach sieci kompleksowej TEN-T w 2030 r. Nalezy zaznaczyc, ze zgodnie z wytycznymi rozporządzenia 2024/1679 siec bazowa rozszerzona, na potrzeby wyliczenia zapotrzebowania na odpowiednią liczbę lokalizacji stref ładowania, jest zaliczana do sieci kompleksowej. 3.2. Infrastruktura ładowania pojazdow cięzkich i tankowania skroplonego metanu W ponizszej tabeli są przedstawione dane dotyczące planowanego rozwoju infrastruktury ładowania dla pojazdow cięzkich. Uwzględniają one punkty ładownia zlokalizowane przy drogach sieci TEN-T. 24  Monitor Polski – 26 – Poz. 1128 Tabela 13. Cele dla infrastruktury ładowania i tankowania pojazdow cięzkich PLANOWANA LICZBA PUNKTÓW ŁADOWANIA INFRASTRUKTURA PALIW ALTERNATYWNYCH 2025 2030 Cele dla infrastruktury ładowania pojazdów ciężarowych Łączna liczba punktów nieogólnodostępne) ładowania (ogólnodostępne + 120 1983 Liczba punktów ładowania (ogólnodostępne) 120 1 983 • Szybkiego ładowania, P < 150 kW (ogólnodostępne) 0 0 • Ultraszybkiego ładowania, 150 kW < P= < 350 kW (ogólnodostępne) 120 1 983 • Ładowania MSC (powyżej 350 kW) 0 0 Punkty ładowania (prywatne) b.d. b.d. Cele dla infrastruktury tankowania skroplonego metanu Punkty tankowania skroplonego metanu (ogólnodostępne) 31 31 Zrodło: Opracowanie własne Ministerstwa Klimatu i Srodowiska Zapewnienie dostępu do infrastruktury ładowania przy drogach w sieci TEN-T. W zakresie zapewnienia obowiązku budowy infrastruktury ładowania przy drogach sieci TEN-T, okreslono wymogi dotyczące drog sieci bazowej i kompleksowej. Tabela 14. Cele dla infrastruktury ładowania pojazdow cięzkich Ładowanie pojazdów ciężarowych wzdłuż TEN-T – ogólnodostępne punkty 2025 2027 2030 2035 Narodowy Cel: Liczba stref ładowania 30 87 230 230 Zagregowana liczba punktów ładowania 120 664 1 983 1 983 Zagregowana moc wyjściowa stacji ładowania (kW) 42 000 232 400 693 600 693 600 Zrodło: Opracowanie własne Ministerstwa Klimatu i Srodowiska Sieć bazowa TEN-T Wybierając lokalizacje dla stref ładowania pojazdow cięzarowych, kierowano się pomiarami dotyczącymi natęzenia ruchu. W ramach projektu zostały wskazane lokalizacje znajdujące się w sieci bazowej TEN-T. Są to te same lokalizacje, ktore wskazano takze dla pojazdow lekkich. 25  Monitor Polski – 27 – Poz. 1128 Ze względu na natęzenie ruchu na sieci drogowej TEN-T, Polska nie będzie korz …

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.