Prace nad projektem optymalnego rozmieszczenia infrastruktury ładowania i tankowania wodoru przy drogach w Europejskich Korytarzach Transportowych sieci TEN-T były prowadzone w pierwszej kolejnosci w porozumieniu z ekspertami z Narodowego Funduszu Ochrony Srodowiska i Gospodarki Wodnej, Generalnej Dyrekcji Drog Krajowych i Autostrad (GDDKiA), Ministerstwa Infrastruktury oraz Urzędu Dozoru Technicznego.
\nCelem przygotowania projektu było okreslenie preferowanych miejsc lokalizacji infrastruktury ładowania oraz poddanie go konsultacjom w celu zdiagnozowania ewentualnych problematycznych lokalizacji oraz skali wyzwania dotyczącego zapewnienia w nich przyłączy elektroenergetycznych o wymaganym poziomie mocy. Projekt sieci bazowej był konsultowany rowniez z przedstawicielami branzy, uwzględniając ich zainteresowanie budową infrastruktury ładowania w okreslonych lokalizacjach, co znacząco zwiększa szansę realizacji załozen projektu.
\nZałozeniem jakie przyjęto na wstępie, była lokalizacja infrastruktury ładowania w miejscach obsługi podroznych, co wykluczy koniecznosc zjezdzania z drog szybkiego ruchu i jest bardziej komfortowe z punktu widzenia podrozujących. Dopiero w przypadku braku odpowiedniego MOP jako proponowaną lokalizację wskazywano parking niemający statusu MOP.
\nDrugim warunkiem wynikającym wprost z AFIR było zapewnienie odpowiedniej, wymaganej odległosci między wskazanymi lokalizacjami. Wybrane lokalizacje znajdujące się przy drogach nalezących do sieci bazowej TEN-T były w maksymalnych odległosciach 60 km od siebie, w przypadku infrastruktury dla pojazdow lekkich, 120 km i docelowo 60 km w przypadku infrastruktury dla pojazdow cięzkich oraz 200 km dla stacji tankowania wodorem. Waznym czynnikiem było lokalizowanie stacji przy węzłach miejskich w największych miastach Polski.
\nIstotnym kryterium było uwzględnienie w projekcie lokalizacji, ktore zostały wydzierzawione przez Generalną Dyrekcję Drog Krajowych i Autostrad (GDDKiA) z obowiązkiem budowy infrastruktury ładowania na warunkach okreslonych w AFIR (z etapu negocjacji podejscia ogolnego AFIR). Podczas wyboru lokalizacji uwzględniono takze planowane do budowy MOPy, ktore będą powstawac na docelowych przebiegach drog w sieci TEN-T i będą dzierzawione rowniez z uwzględnieniem wymogow AFIR.
\nPrzy wyznaczaniu lokalizacji uwzględniono takze przyznane juz dofinansowanie ze srodkow publicznych, ktore znacząco wspiera realizację wyznaczonych celow. Przeanalizowane zostały wnioski złozone w ramach programu priorytetowego NFOSiGW na budowę infrastruktury ładowania i tankowania wodoru, wnioski CEF oraz projekty IPCEI.
\n46 Monitor Polski
\nPrzeanalizowano rowniez istniejącą infrastrukturę ładowania na sieci TEN-T. W oparciu o dane przekazane przez UDT z rejestru Ewidencji Infrastruktury Paliw Alternatywnych EIPA okreslono, w ktorych lokalizacjach istnieją juz szybkie stacje ładowania.
\nPlan został poddany konsultacjom z zarządcą MOP – GDDKiA, własciwymi dla lokalizacji pod względem geograficznym OSD oraz organizacjami branzowymi. Na etapie konsultacji wskazane zostały lokalizacje, ktorych przyłączenie do sieci o wymaganych parametrach mocy jest szczegolnie problematyczne. Dzięki temu jest mozliwe opracowanie kolejnych, dedykowanych narzędzi wspierających rozwoj infrastruktury elektroenergetycznej przy MOP oraz parkingach.
\nW tym celu przewiduje się uruchomienie dedykowanego programu wsparcia rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej dla OSD.
\nGDDKiA prowadzi juz działania urzeczywistniające powstawanie stacji ładowania na wskazanych w mapie lokalizacjach. W przetargach na dzierzawę MOP, ktore zostały wskazane w projekcie, uwzględniany jest obszar dotyczący budowy infrastruktury ładowania zgodnej z wymogami AFIR.
\n4.3. Infrastruktura ładowania pojazdow cięzkich W celu wsparcia infrastruktury ładowania pojazdow elektrycznych jest planowane uruchomienie w 2025 r., programu „Wsparcie budowy lub rozbudowy ogólnodostępnej stacji ładowania dla transportu ciężkiego”. Planowany budzet wynosi 2 mld PLN. Program będzie finansowany w całosci ze srodkow Funduszu Modernizacyjnego.
\nCelem programu jest wsparcie rozwoju infrastruktury ładownia dla zeroemisyjnych pojazdow cięzarowych, zlokalizowanej przy trasach sieci bazowej TEN-T, centrach logistycznych oraz terminalach intermodalnych. Pozwoli to na przyspieszenie tempa wymiany cięzarowych pojazdow spalinowych na elektryczne W ramach programu będą wspierane inwestycje związane z budową lub przebudową ogolnodostępnych stacji ładowania prądu stałego, posiadających co najmniej jeden punkt ładowania o mocy nie mniejszej niz 350 kW.
\nZakłada się, ze co najmniej 80 % budzetu będzie przeznaczone na wsparcie budowy lub rozbudowy ogolnodostępnych stacji ładowania dla transportu cięzkiego, zlokalizowanych wzdłuz sieci TEN-T. Natomiast do 20 % budzetu będzie przeznaczone na wsparcie budowy lub rozbudowy ogolnodostępnych stacji ładowania dla transportu cięzkiego, zlokalizowanych na obszarze centrum logistycznego lub terminalu intermodalnego.
\nPlanowanym efektem programu jest powstanie ok. 2 tysięcy stacji ładowania przeznaczonych dla pojazdow cięzkich. Przyczyni się to w znacznym stopniu do realizacji celow AFIR w zakresie zapewnienia odpowiednej infrastruktury ładowania dla pojazdow cięzarowych.
\nDodatkowo, dla infrastruktury ładowania pojazdow cięzkich opracowano projekt jej optymalnego rozmieszczenia przy drogach sieci TEN-T (omowiony szczegołowo w pkt 4.1).
\nPrzy opracowaniu projektu optymalnego rozmieszczenia infrastruktury ładowania i tankowania wodoru przy drogach w korytarzach sieci bazowej TEN-T, dokonując wyboru, ktore lokalizacje mają byc wybrane jako pierwsze do elektryfikacji pod kątem wybudowania stacji ładowania dedykowanych pojazdom cięzarowym, uwzględniono dodatkowe czynniki takie jak natęzenie ruchu pojazdow cięzkich na drogach. Przy wskazywaniu lokalizacji zostały przeanalizowane rowniez dane dotyczące postojow kierowcow zawodowych.
\n47 Monitor Polski
\nW ten sposob wyznaczono lokalizacje w 30 węzłach miejskich, a przy drogach zlokalizowano pozostałe 7 stacji w takich miejscach, aby zapewnic zachowanie odległosci do 200 km między stacjami.
\nAby zrealizowac cele związane z budową infrastruktury tankowania wodoru, są prowadzone takze programy finansowego wsparcia takich inwestycji.
\nW ramach opisanego w rozdziale 4.2 programu ,,Wsparcie infrastruktury do ładowania pojazdow elektrycznych i infrastruktury do tankowania wodoru” jednym z działan jest dofinansowanie budowy lub przebudowa ogolnodostępnych stacji wodoru. Program ten umozliwia dofinansowanie stacji tankowania wodoru przynajmniej niskoemisyjnego9), a więc stacje tankowania wodoru powstające w ramach programu będą zasilane od samego początku ich uzytkowania co najmniej niskoemisyjnym wodorem, zapewniającym ograniczenie emisji gazow cieplarnianych w całym cyklu zycia o co najmniej 73,4 % (co skutkuje emisją gazow cieplarnianych w całym cyklu zycia ponizej 3 tCO2e/tH2) w stosunku do paliwa kopalnego o wartosci porownawczej 94 g CO2e/MJ. Dofinansowanie tych stacji tankowania wodoru pozwoli na realizację pierwszego etapu realizacji celu na 2040 r., jakim jest zasilanie wszystkich stacji tankowania wodoru wodorem odnawialnym pochodzenia niebiologicznego.
\nNowa wersja programu wsparcia budowy stacji tankowania wodoru będzie uwzględniac dofinansowanie stacji pod warunkiem, ze na stacjach tych po 31 grudnia 2035 r. będzie dostępny wyłącznie wodor odnawialny pochodzenia niebiologicznego.
\nPonadto istnieje mozliwosc uzyskania srodkow w ramach programu CEF na inwestycje związane z budową infrastruktury tankowania wodoru, a polscy przedsiębiorcy korzystają z tej mozliwosci.
\nPrzewiduje się, ze w ramach dofinansowania z CEF w Polsce moze powstac nawet ponad 20 stacji tankowania wodoru.
\nDo pozostałych działan wspierających rozwoj gospodarki wodorowej takze w zakresie transportu, nalezą srodki w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Wzmacniania Odpornosci (KPO).
\nDedykowana w tym celu jest wiązka inwestycji ze srodkow częsci bezzwrotnej B2.1.1. Inwestycje w technologie wodorowe, wytwarzanie, magazynowanie i transport wodoru, Dzięki realizacji tych inwestycji w Polsce powstaną innowacyjne pojazdy napędzane wodorem odnawialnym lub przynajmniej wodorem niskoemisyjnym oraz instalacje do produkcji wodoru niskoemisyjnego i odnawialnego pochodzenia niebiologicznego (RFNBO) o łącznej mocy min. 315 MW. Instalacje te powinny pozwolic na otrzymywanie min. 45 tys. ton wodoru rocznie. Zgodnie z postanowieniami Strategii Inwestycyjnej do realizacji tej inwestycji, wodor produkowany w tej Wodor niskoemisyjny w ramach tego srodka jest zgodny z definicją zawartą w załączniku I do rozporządzenia delegowanego Komisji z dnia 4 czerwca 2021 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 poprzez ustanowienie technicznych kryteriow kwalifikacji słuzących okresleniu warunkow, na jakich działalnosc gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu lub adaptację do zmian klimatu a takze okresleniu, czy ta działalnosc gospodarcza nie wyrządza powaznych szkod względem zadnego z pozostałych celow srodowiskowych (Dz. Urz. UE L 442 z 09.12.2021, str. 1) rozporządzenia w sprawie unijnej systematyki, w wersji tego załącznika w momencie przyjęcia niniejszej decyzji.
\nPolska notyfikowała takze Komisji Europejskiej zamiar udzielenia pomocy publicznej na realizację trzech projektow wodorowych (dwa projekty w ramach wodorowego IPCEI w fali Hy2Use i fali Hy2Infra oraz jeden projekt notyfikowany na tzw. wytycznych srodowiskowych) i uzyskała jej pozytywną opinię odnosnie do zgodnosci pomocy publicznej z rynkiem wewnętrznym. Po pierwsze, projekty te obejmują budowę ponad 50 stacji tankowania wodoru na drogach w sieci TEN-T. Po drugie, projekty obejmują rowniez budowę instalacji do produkcji wodoru, w szczegolnosci wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego, wytwarzanego w celu zaopatrzenia tych stacji tankowania. Projekty ubiegają się o dofinansowanie w ramach realizacji inwestycji B2.1.1 KPO.
\nDodatkowo, Ministerstwo Klimatu i Srodowiska wykonuje analizy i prowadzi prace w zakresie uruchomienia dodatkowych, krajowych mechanizmow wsparcia produkcji wodoru RFNBO. Nowo powstałe moce produkcyjne słuzyc będą realizacji celow dyrektywy REDIII, w zakresie dostarczenia wodoru dla przemysłu i transportu, a więc takze celu okreslonego zgodnie z art. 43 pkt 3b ustawy o elektromobilnosci i paliwach alternatywnych. Analizowanym jako potencjalny mechanizm wsparcia produkcji wodoru RFNBO w Polsce jest takze tzw. kontrakt roznicowy dla wodoru (dopłata do produkowanego wodoru umozliwiająca redukcje roznicy w cenie między wodorem otrzymywanym z surowcow kopalnych a wodorem RFNBO) lub skorzystanie z tzw. aukcji jako usługa (Auction as a Service) w ramach Europejskiego Banku Wodoru.
\n4.5. Infrastruktura zasilania energią elektryczną z lądu w portach morskich Poszczegolne porty morskie nalezące do sieci TEN-T okreslają własne narzędzia mające na celu zapewnienie realizacji celow AFIR.
\nW celu zapewnienie w portach morskich nalezących do sieci TEN-T minimalnego poziom zasilania energią elektryczną z lądu na potrzeby morskich kontenerowcow i morskich statkow pasazerskich planowane jest podjęcie działan związanych z wprowadzeniem odpowiednich przepisow. Nałozą one obowiązek budowy instalacji zasilania w energię elektryczną z lądu wobec portow lezących w sieci TEN-T do dnia 31 grudnia 2029 r.
\n4.6. Infrastruktura dla skroplonego metanu w portach morskich Poszczegolne porty morskie nalezące do sieci TEN-T okreslają własne narzędzia mające na celu zapewnienie realizacji celow AFIR.
\n4.7. Infrastruktura zasilania energią elektryczną z lądu w portach zeglugi srodlądowej Poszczegolne porty zeglugi srodlądowej nalezące do sieci TEN-T okreslają własne narzędzia mające na celu zapewnienie realizacji celow AFIR.
\nPlanowane jest wydanie przepisow nakładających obowiązek budowy instalacji zasilania w energię elektryczną z lądu przez zarządcow portow zeglugi srodlądowej w sieci TEN-T.
\n49 Monitor Polski
\nPlanowane jest wydanie przepisow nakładających obowiązek zapewnienia dostępu do instalacji zasilania energią elektryczną statkow powietrznych podczas postoju.
\nZielony transport publiczny (ZTP) Rozwoj transportu publicznego jest priorytetowym działaniem Ministra Klimatu i Srodowiska.
\nW związku z tym największe srodki zostały przeznaczone na dofinansowanie zakupu ekologicznej komunikacji miejskiej w całej Polsce w ramach Programu Zielony Transport Publiczny, ktory funkcjonuje od 2021 r. Program ma szczegolne znaczenie rozwojowe dla mniejszych osrodkow, w ktorych skala inwestycji infrastrukturalnych oraz mobilnosc mieszkancow nie jest tak dynamiczna, jak w wielkich aglomeracjach.
\nPoziom dofinansowania w Programie ZTP wynosił do 80 % kosztow kwalifikowanych zakupu autobusow z napędem elektrycznym oraz trolejbusow, a w przypadku autobusow wodorowych – na poziomie 90 %.
\nCo szczegolnie istotne w przypadku realizacji wymogow AFIR dotyczących tworzenia narzędzi wpływających na rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych na potrzeby flot srodkow transportu wykorzystywanych do swiadczenia usług transportu publicznego, program obejmował tez takie inwestycje. W przypadku budowy infrastruktury ładowania lub tankowania wodoru poziom dofinansowania wynosił od 25 % do 50 % kosztow kwalifikowanych. Wspierane inwestycje obejmowały modernizację lub budowę niezbędnej infrastruktury ładowania lub tankowania pozwalającą na obsługę i prawidłowe uzytkowanie autobusow. Mozliwe było takze wsparcie budowy i modernizacji instalacji odnawialnych zrodeł energii wspierającej zwiększenie udziału zrodeł odnawialnych w energii elektrycznej słuzącej do zasilania flot autobusow miejskich.
\nŁącznie w ramach dwoch naborow na ten program zostały przeznaczone ponad 2 mld zł. Dzięki wnioskom złozonym do tej pory przez samorządy, dofinansowany jest zakup około 600 autobusow – 471 elektrycznych, 102 autobusow wodorowych i 6 trolejbusow wraz z niezbędną infrastrukturą ładowania i tankowania. W 2023 r. został zakonczony nabor wnioskow do III tury programu.
\nJest planowana kontynuacja działan i dalsze wspieranie rozwoju zeroemisyjnej komunikacji miejskiej oraz rozszerzenie zakresu działan wspierających o komunikację międzymiastową.
\nProgramy finansowego wsparcia Jednoczesnie, aby stymulowac i przyspieszyc wzrost liczby zeroemisyjnych pojazdow realizowany jest szereg nowych programow finansowego wsparcia ich zakupu.
\n50 Monitor Polski
\nPrzedmiotowy program miał na celu obnizenie/zniwelowanie kosztow zakupu pojazdow elektrycznych, ktore są w chwili obecnej drozsze od swoich spalinowych odpowiednikow.
\nZwiększenie liczby zarejestrowanych pojazdow elektrycznych ma takze pozytywny wpływ na rozwoj infrastruktury ładowania. Wzrost liczby pojazdow elektrycznych wpływa na zwiększenie popytu na usługi operatorow stacji ładowania. Spowoduje to, ze budowa ogolnodostępnych stacji ładowania stanie się atrakcyjnym obszarem działalnosci biznesowej.
\nZe względu na szeroki katalog beneficjentow z programu korzystali takze przedsiębiorcy, ktorzy po zakupie samochodow elektrycznych rozwijają takze prywatną infrastrukturę ładowania na swoje potrzeby.
\nW ramach programu mozliwe było takze uzyskanie wsparcia na zakup pojazdow, ktore będą pozniej wykorzystywane w ramach systemu najmu krotko i długoterminowego.
\nNaszEauto Program priorytetowy \"NaszEauto\" stanowi kontynuację programu „Moj Elektryk”. Celem programu jest uniknięcie emisji zanieczyszczen powietrza przez dofinansowanie przedsięwzięc polegających na obnizeniu zuzycia paliw emisyjnych w transporcie poprzez wsparcie zakupu/leasingu/wynajmu długoterminowego zeroemisyjnych pojazdow elektrycznych.
\nW pierwszej wersji Program skierowany został m.in. do osob fizycznych oraz osob fizycznych wykonujących jednoosobową działalnosc gospodarczą (JDG) – i dotyczył wsparcia finansowego na zakup/leasing/wynajem długoterminowy pojazdow elektrycznych kategorii M1 (osobowe).
\nW związku jednak z duzym zainteresowaniem społecznym i w wyniku rewizji Krajowego Planu Odbudowy, z ktorego srodkow jest finansowany, Program NaszEauto został rozszerzony o wsparcie na pojazdy kategorii M2 (małe busy do 5 t) i N1 (samochody dostawcze do 3,5 t). O dofinansowanie mogą ubiegac się takze nowe grupy beneficjentow, w tym organizacje pozarządowe, parki narodowe, instytucje edukacyjne, medyczne i opiekuncze.
\nWsparcie wyniesie: • • • do 40 tys. zł dla pojazdow M1 (dla osob fizycznych, JDG i parkow narodowych), do 600 tys. zł dla pojazdow M2, do 70 tys. zł dla pojazdow N1.
\nWsparcie proponowane przez program stanowi wsparcie bezzwrotne z planu rozwojowego w ramach inwestycji E1.1 Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odpornosci (dotacja).
\nNalezy zaznaczyc, ze do wsparcia kwalifikują się wyłącznie nowe pojazdy elektryczne kategorii M1, M2 i N1wyłącznie o napędzie elektrycznym (ze wsparcia są wyłączone pojazdy z napędem hybrydowym czy na wodor), tj. pojazd nie moze byc zarejestrowany przed zakupem przez dealera (pierwsza rejestracja pojazdu musi odbyc się przez OOW lub firmę leasingową/wynajmującą) oraz przebieg pojazdu nie moze przekroczyc 6 000 km. Ponadto, wnioskodawcy wsparcia otrzymują dodatkowo premię za zezłomowanie pojazdu spalinowego.
\n51 Monitor Polski
\nWsparcie budowy lub rozbudowy ogólnodostępnej stacji ładowania dla transportu ciężkiego Celem programu było wsparcie rozwoju infrastruktury do ładownia dla zeroemisyjnych pojazdow cięzarowych, zlokalizowanych przy trasach sieci bazowej TEN-T, centrach logistycznych, bazach eksploatacyjnych oraz terminalach intermodalnych, aby zmniejszyc liczbę pojazdow emitujących CO2 i NOx, a tym samym poprawic jakosc powietrza.
\nProgram przewidywał mozliwosc objęcia wsparciem inwestycji polegających na budowie lub rozbudowie ogolnodostępnych stacji ładowania dla samochodow cięzarowych zlokalizowanych: lub • wzdłuz drog sieci bazowej TEN-T tj. na drodze nalezącej do sieci drogowej TEN-T lub w odległosci do 3 km jazdy od najblizszego zjazdu z drogi TEN-T; • na obszarze centrum logistycznego (DEPOT), bazy eksploatacyjnej lub terminalu intermodalnego lub w odległosci do 3 km jazdy od tych obiektow.
\nWnioski o dofinansowanie w formie dotacji składane były w okresie od 31.03.2025 r. do 31.08.2025 r. Budzet na realizację konkursu dla bezzwrotnych form wsparcia wynosił do 1 000 000 tys. zł.
\nBudowa/rozbudowa sieci elektroenergetycznych na potrzeby ogólnodostępnych stacji ładowania dużych mocy Celem programu jest wsparcie rozwoju infrastruktury elektroenergetycznej na potrzeby budowy ogolnodostępnych stacji ładownia duzych mocy, zlokalizowanych wzdłuz sieci bazowej TEN-T, centrach logistycznych, bazach eksploatacyjnych, terminalach intermodalnych, MOP na sieci bazowej rozszerzonej lub kompleksowej TEN-T, aby zmniejszyc liczbę pojazdow emitujących CO2, a tym samym poprawic jakosc powietrza.
\nProgram uruchomiono w marcu 2025 r. na realizację celu programu zaplanowano budzet 2 000 000 000 zł, przy załozeniu, ze: • • 80 % budzetu przeznaczone będzie na wsparcie budowy lub rozbudowy infrastruktury niezbędnej do zapewnienia zasilania ogolnodostępnych stacji ładowania duzych mocy, zlokalizowanych wzdłuz sieci bazowej TEN-T;
\n20 % budzetu przeznaczone będzie na wsparcie budowy lub rozbudowy infrastruktury niezbędnej do zapewnienia zasilania ogolnodostępnych stacji ładowania duzych mocy, zlokalizowanych przy centrum logistycznym, bazie eksploatacyjnej, terminalu intermodalnym, MOP na sieci bazowej rozszerzonej lub kompleksowej TEN-T.
\n52 Monitor Polski
\nZakupiony tabor będzie wykorzystywany na nowo utworzonych pozamiejskich liniach autobusowych, a takze na liniach pozamiejskich, ktore są zagrozone likwidacją, np. z powodu przestarzałego taboru lub deficytowosci linii autobusowej.
\nDnia 14 marca 2024 r. Centrum Unijnych Projektow Transportowych rozstrzygnęło I nabor na dofinansowanie zakupu 207 niskoemisyjnych i zeroemisyjnych autobusow dla 26 jednostek samorządu terytorialnego i ich związkow. W celu realizacji kamienia milowego zapisanego w Krajowym Planie Odbudowy tj. zakupu 579 pojazdow było niezbędne było ogłoszenie II i III naboru.
\nRealizacja inwestycji zakonczy się w 2026 r.
\nBudowa infrastruktury ładowania i tankowania wodoru do obsługi autobusów i autokarów W celu realizacji wymogow zawartych w art. 41 rozporządzenia TENT, zostaną podjęte działania mające na celu budowę co najmniej jednej stacji ładowania przeznaczonej dla autobusow i autokarow w multimodalnych pasazerskich węzłach przesiadkowych do dnia 31 grudnia 2030 r.
\nZostanie przeanalizowana takze mozliwosc wyposazenia tych węzłow oraz obszarow portow lotniczych w infrastrukturę do tankowania wodoru przeznaczoną do obsługi autobusow i autokarow.
\n5.2. Srodki ułatwiające budowę prywatnych stacji ładowania Ustawa o elektromobilnosci i paliwach alternatywnych zawiera przepisy wyznaczające obowiązki w zakresie budowy infrastruktury ładowania w budynkach wielorodzinnych oraz procedurę ułatwiającą instalację prywatnych punktow ładowania w budynkach wielorodzinnych w związku z wczesniejszą identyfikacją trudnosci związanych z uzyskaniem zgody zarządcow nieruchomosci na ich montaz. Celem uregulowania tych kwestii było okreslenie, przez jednoznaczne sformułowanie wymaganych działan, sposobu procedowania zgody na montaz takiego punktu.
\nDodatkowo, w ustawie zawarto zamknięty katalog sytuacji, w ktorych moze zostac wydana odmowa na instalację punktu ładowania. Dzięki temu rozwiązaniu, zainteresowany montazem prywatnego punktu ładowania po spełnieniu odpowiednich warunkow, jezeli pozwalają na to kwestie techniczne, otrzyma niezbędną zgodę od zarządcy nieruchomosci.
\nPrzepis art. 12 ust. 1 ustawy o elektromobilnosci i paliwach alternatywnych nakłada obowiązek zapewnienia minimalnej mocy przyłączeniowej w przypadku budynkow uzytecznosci publicznej oraz budynkow mieszkalnych wielorodzinnych, ktore są połozone w gminach liczących powyzej 100 tys. mieszkancow. Zgodnie z tym przepisem, budynki wraz z wewnętrznymi oraz zewnętrznymi stanowiskami postojowymi projektuje i buduje się w taki sposob, by zapewnic moc przyłączeniową, ktora pozwoli na wyposazenie ich w punkty ładowania o mocy nie mniejszej niz 3,7 kW.
\n53 Monitor Polski
\nRegulacje te będą miały na celu zwiększenie poziomu bezpieczenstwa przeciwpozarowego w budynkach oraz stworzenie jednoznacznych wytycznych dla zarządcow nieruchomosci.
\nDodatkowo w celu podniesienia poziomu swiadomosci zarządzających budynkami planuje się przeprowadzenie kampanii społecznej dotyczącej aspektow bezpieczenstwa pozarowego budynkow i samochodow elektrycznych. Kampania ta będzie adresowana do wspolnot mieszkaniowych, społdzielni oraz zarządcow budynkow. Obecnie wiedza ta jest często czerpana z przekazow medialnych, skupionych na negatywnych aspektach pozarow samochodow elektrycznych. Głownym celem prowadzonych działan będzie przekazanie obiektywnej wiedzy dotyczącej ryzyka związanego z pozarem samochodu elektrycznego w garazu podziemnym oraz sposobow minimalizowania jego negatywnych skutkow.
\n5.3. Srodki mające na celu promowanie infrastruktury paliw alternatywnych w węzłach miejskich Budowa infrastruktury paliw alternatywnych w węzłach miejskich będzie mogła byc wspierana ze srodkow opisanego w rozdziale 4.1 programu „Wsparcie infrastruktury do ładowania pojazdow elektrycznych i infrastruktury do tankowania wodoru”. Przewiduje się takze wspieranie tego rodzaju inwestycji ze srodkow opisanego w rozdziale 4.2 programu „Wsparcie budowy lub rozbudowy ogolnodostępnej stacji ładowania dla transportu cięzkiego”.
\n5.4. Srodki mające na celu promowanie tworzenia ogolnodostępnych punktow ładowania o duzej mocy Tworzenie ogolnodostępnych punktow ładowania o duzej mocy było jednym z obszarow opisanego w rozdziale 4.1 programu „Wsparcie infrastruktury do ładowania pojazdow elektrycznych i infrastruktury do tankowania wodoru”. Przewiduje się takze wspieranie tego rodzaju inwestycji ze srodkow opisanego w rozdziale 5.1 programu „Wsparcie budowy lub rozbudowy ogolnodostępnej stacji ładowania dla transportu cięzkiego”.
\n5.5. Srodki mające na celu zapewnienie, aby punkty ładowania przyczyniały się do elastycznosci systemu energetycznego i upowszechniania energii elektrycznej ze zrodeł odnawialnych W celu sprawnego zarządzania obciązeniem sieci elektroenergetycznej do wykorzystania potencjalnych synergii związanych z flotą samochodow elektrycznych będzie konieczne 54 Monitor Polski
\nPierwszym krokiem do umozliwienia inteligentnego ładowania będzie przyspieszenie, na obszarze całego kraju, procesu instalacji inteligentnych licznikow energii. Nowelizacja z 2021 r. ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834, 859, 1847 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 303, 759, 1218 i 1303), dokonana ustawą z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektorych innych ustaw (Dz. U. poz. 1093, 1505, 1642, 2269 i 2376, z 2022 r. poz. 1, 1967 i 2243, z 2023 r. poz. 1113, 1506, 1681 i 1762 oraz z 2025 r. poz. 759), przewiduje, ze do konca 2028 r. inteligentne liczniki zostaną zainstalowane u co najmniej 80 % odbiorcow koncowych, w tym, u co najmniej 80 % gospodarstw domowych.
\nNastępnie, jest niezbędne wprowadzenie przepisow dla technologii V2G do polskiego porządku prawnego. W tym celu, w ramach zmian w prawie energetycznym, nalezy włączyc pojazdy elektryczne do systemu elektroenergetycznego jako jeden z jego elementow oraz okreslic na jakich warunkach mają funkcjonowac w tym systemie. Przed wprowadzeniem przepisow dotyczących technologii V2G, przeprowadzi się szczegołową analizę kosztow i korzysci, ktora uwzględni wpływ na stabilnosc systemu energetycznego oraz potencjalne oszczędnosci dla uzytkownikow koncowych.
\nZgodnie z wymogami art. 15 ust. 4 AFIR na podstawie informacji uzyskanych od operatorow systemow przesyłowych i OSD Prezes Urząd Regulacji Energetyki (URE), opracował ocenę potencjalnego wkładu dwukierunkowego ładowania w redukcję kosztow uzytkownikow i kosztow systemu oraz ocenę udziału zwiększenia energii elektrycznej ze zrodeł odnawialnych w systemie elektroenergetycznym.
\nZgodnie z danymi zawartymi w raporcie w Polsce do konca 2023 r. nie były wykorzystywane stacje ładowania obsługujące funkcjonalnosc Vehicle-to-Grid (V2G), czyli dwukierunkowy przepływ energii pomiędzy pojazdem elektrycznym podłączonym do stacji ładowania a siecią elektroenergetyczną. W zakresie pilotazowych działan jeden z OSD w 2019 r. wykonał, we wspołpracy z Politechniką Warszawską, analizę zastosowania pojazdow elektrycznych z funkcją V2G jako mobilnych magazynow energii elektrycznej w sieci OSD. Natomiast kolejny prowadził prace badawcze, w ramach ktorych przeprowadzono pierwsze testy ładowania i rozładowania pojazdow elektrycznych10). Ze względu na małą liczbę zarejestrowanych pojazdow elektrycznych obsługujących technologię V2G, jej wpływ na stabilizowanie sieci elektroenergetycznej nie byłby zauwazalny. Kolejna ocena zostanie przeprowadzona do dnia 30 czerwca 2027 r.
\nW celu upowszechniania i zwiększania wykorzystania energii elektrycznej pochodzącej ze zrodeł odnawialnych w transporcie, są prowadzone obecnie prace legislacyjne mające na celu wprowadzenie mozliwosci zaliczania energii pochodzącej z takich zrodeł do realizacji Narodowego Celu Wskaznikowego. Mechanizm zakłada, ze operator infrastruktury ładowania oraz przewoznik kolejowy moze wyrazic, w drodze umowy, zgodę na zaliczenie przez podmiot realizujący Narodowy Cel Wskaznikowy energii elektrycznej z odnawialnych zrodeł energii dostarczonej przez niego do pojazdow drogowych lub kolejowych na poczet realizacji tego Narodowego Celu Wskaznikowego. Wprowadzenie proponowanego mechanizmu będzie skutkowac istotnym zwiększeniem wolumenu OZE wykorzystywanego w transporcie z uwagi na
\n5.6. Srodki mające na celu zapewnienie ogolnodostępnego punktow ładowania i tankowania paliw dla osob starszych i osob niepełnosprawnych Funkcjonujące w Polsce ogolnodostępne stacje ładowania są dostosowane do potrzeb osob niepełnosprawnych. Kwestia ta została uregulowana przepisami ustawy o elektromobilnosci i paliwach alternatywnych oraz wydanym na podstawie tej ustawy w rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 26 czerwca 2019 r. w sprawie wymagan technicznych dla stacji ładowania i punktow ładowania stanowiących element infrastruktury ładowania drogowego transportu publicznego (Dz. U. poz. 1316). Okreslają one koniecznosc umieszczenia instrukcji lub interfejsu uzytkownika z wyswietlaczem zawierającym instrukcję ładowania z uwzględnieniem potrzeb osob niepełnosprawnych. W przepisach uregulowano takze kwestię zapewnienia fizycznego, łatwego dostępu do stacji ładowania dla osob niepełnosprawnych.
\n5.7. Srodki mające na celu usunięcie przeszkod w zakresie planowania, wydawania pozwolen, nabywania i eksploatacji infrastruktury paliw alternatywnych W zakresie opracowania srodkow na rzecz rozwoju ogolnodostępnych stacji ładowania podjęte zostały następujące działania.
\nWprowadzone zostały regulacje, zarówno w ustawie o elektromobilności i paliwach alternatywnych, jak i w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, stwarzające korzystne otoczenie prawne dla rozwoju ogólnodostępnych stacji ładowania i wskazujące je jako priorytet w zakresie przyłączania do sieci elektroenergetycznej. Zgodnie z art. 67 ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, budowa ogólnodostępnych stacji ładowania oraz realizacja przedsięwzięć niezbędnych do przyłączania ich do sieci, w szczególności modernizacja, rozbudowa albo budowa sieci, stanowią cel publiczny, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 1077 i 1080).
\nZgodnie z postulatami branzy od dnia 1 kwietnia 2021 r. wprowadzona została tzw. e-taryfa będąca wsparciem dla rozwoju ogolnodostępnych stacji ładowania pojazdow elektrycznych.
\nTaryfa ta zakłada częsciowe przeniesienie cięzaru finansowego ze składnika stałego stawki sieciowej na składnik zmienny, ktory powiązany jest z rzeczywistym zakresem wykorzystania infrastruktury ładowania. W związku z tym, konstrukcja tej taryfy dedykowanej stacjom ładowania, jest preferencyjna w porownaniu do innych funkcjonujących na rynku taryf.
\nW przypadku rozwoju infrastruktury ładowania, najistotniejszą zidentyfikowaną barierą pozostaje mozliwosc przyłączenia stacji do sieci elektroenergetycznej o odpowiednim poziomie mocy.
\nW związku z tym, podjęte zostały działania związane z uruchomieniem dedykowanego programu finansowego wsparcia. Program ,,Rozwoj infrastruktury elektroenergetycznej na potrzeby rozwoju stacji ładowania pojazdow elektrycznych” został uruchomiony w 2021 r.
\nNabory wnioskow zakonczono z powodu wyczerpania budzetu w 2024 r. Budzet programu wynosił 1 mld zł. Rozliczanie inwestycji zostanie zakonczone w 2026 r.
\nCelem programu, adresowanego do operatorow systemow dystrybucyjnych elektroenergetycznych, jest rozwoj infrastruktury j sieci dystrybucyjnych skutkującej m.in. zwiększeniem przepustowosci infrastruktury elektroenergetycznej na potrzeby rozwoju infrastruktury ładowania pojazdow elektrycznych. Przekazane srodki w formie dotacji pozwolą 56 Monitor Polski
\nWspierane są następujące rodzaje inwestycji:
\nPort Gdynia angazuje się w działania związane z wykorzystaniem pochodnych wodoru, takich jak metanol i amoniak, do bunkrowania statkow. W Porcie Gdynia są prowadzone badania i prace rozwojowe dotyczące mozliwosci zastosowania tych paliw do napędu statkow.
\nBadania te dotyczą takze rozwoju infrastruktury w zakresie analizy potrzeb infrastrukturalnych i technologicznych związanych z bunkrowaniem statkow amoniakiem, co moze obejmowac budowę specjalistycznych terminali lub stacji bunkrowania. Analizy mają takze na celu ustalenie czy rozwoj technologii produkcji i dystrybucji wodoru jako paliwa zeroemisyjnego jest opłacalny dla odbiorcow portowych.
\nW 2019 r. Port w Gdyni przystąpił do Pomorskiej Doliny Wodorowej, co jest częscią inicjatyw mających na celu integrację lokalnych interesariuszy wokoł gospodarki wodorowej. Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. aktywnie uczestniczy w roznych inicjatywach krajowych i międzynarodowych, w tym spotkaniach i konferencjach, aby wymieniac się wiedzą i doswiadczeniami dotyczącymi technologii wodorowych. Port w Gdyni angazuje się rowniez w badania i rozwoj w dziedzinie technologii wodorowych i jego pochodnych, stając się członkiem Klastra Technologii Wodorowych w 2021 r. oraz podpisując Porozumienie sektorowe na rzecz rozwoju gospodarki wodorowej w Polsce. Te działania mają na celu stworzenie platformy wspołpracy i rozwijanie łancucha wartosci gospodarki wodorowej, jak rowniez promowanie korzystania z czystego wodoru jako paliwa zeroemisyjnego 57 Monitor Polski
\nBrane pod uwagę są zarowno import paliw alternatywnych, jak i wykorzystywanie wodoru i jego związkow pochodnych przez kontrahentow portu (w tym zasilanie urządzen portowych, bunkrowanie paliw zeglugowych).
\nPort Gdansk w celu utrzymana statusu hubu energetycznego oraz dywersyfikacji struktury przeładunku towarow zaangazowany jest w rozwoj paliw alternatywnych: • • • • • • • nieodnawialne paliwa alternatywne i paliwa kopalne stosowane na etapie przejsciowym: społka Gaspol realizuje przeładunki LPG (ok. 0,5-0,6 mln ton rocznie); w 2028 roku społka Gaz System zaplanowała uruchomienie pływającego terminala LNG (FSRU). Nowy terminal będzie przystosowany do odbioru 6,1 mld m3 gazu rocznie; na terenie Portu Gdansk funkcjonuje stacja tankowania CNG dla transportu drogowego; ponadto w Gdansku oferowana jest przez podmioty zewnętrzna usługa bunkrowania statkow paliwem LNG w technologii truck-to-ship. paliwa alternatywne wykorzystywane w bezemisyjnych pojazdach, pociągach, statkach:
\nW ramach zakonczonych oraz realizowanych inwestycji przebudowy nabrzezy w konstrukcji obiektow pozostawiono rezerwę dla instalacji przyszłych punktow zasilających OPS. Na zlecenie Zarządu Portu 2023 r. opracowana została „Analiza wdrozenia systemu zasilania statkow z lądu w Porcie Gdanskim”. Pozwoli ona na wybor własciwego rozwiązania oraz planowane zakonczenie inwestycji związanej z budową systemu OPS do konca 2029 r.
\nZarząd Morskiego Portu Gdansk S.A. jest zaangazowany rowniez w przedsięwzięcia związane z rozwojem H2 i jego związkow pochodnych (m.in. metanol, amoniak). Są analizowane zarowno mozliwosci importu, produkcji oraz wspołpracy ze znajdującą się w bliskim sąsiedztwie rafinerią.
\nWykorzystanie: kontrahenci portu, podmioty zewnętrzne, bunkrowanie statkow. ZMPG wspiera projekt pn.: „Bursztynowa Dolina Wodorowa”.
\nZarząd Morskiego Portu Gdansk S.A. zabiega takze o budowę na terenie Portu Gdansk stacji tankowania wodoru dla transportu drogowego. Projekt znajduje się we wczesnej fazie, a termin jego realizacji nie jest okreslony.
\nDodatkowo nalezy zaznaczyc, ze w porcie morskim Police na terenie terminala Mijanka funkcjonuje punkt przeładunkowy amoniaku o maksymalnej wydajnosci 600t/h oraz zaplecze magazynowe pod amoniak. Na stanowisku mogą byc obsługiwane statki do 24000 DWT.
\n6.2. Przegląd aktualnej sytuacji, perspektyw i planowanych srodkow w odniesieniu do pociągow napędzanych wodorem lub akumulatorami W ponizszej tabeli przedstawiony został stan obecny oraz cele dotyczące rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych dla transportu szynowego.
\n58 Monitor Polski
\nDlatego jako perspektywiczne do obsługi odcinkow niezelektryfikowanych nalezy uznac pojazdy elektryczne z bateriami akumulatorow, ładowanymi podczas przejazdu pod siecią trakcyjną.
\nW zaleznosci od rozwiązania, pojazdy mogą pokonac bez sieci trakcyjnej odległosc od kilkudziesięciu do ok. 150 km, co w warunkach kolei polskich byłoby całkowicie wystarczające.
\n59 Monitor Polski
\n6.3. Przegląd aktualnej sytuacji, perspektyw i planowanych srodkow w zakresie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w portach lotniczych Port Lotniczy Poznan-Ławica zrealizował strategiczne opracowanie związane z rozwojem ekosystemu wodorowego, dotyczące produkcji zielonego wodoru z dedykowanej farmy fotowoltaicznej (12,5MW – 50MW), jego magazynowania i wykorzystywania w lokalnej stacji tankowania wodorem na terenie portu w częsci ogolnodostępnej. Dodatkowo ten port lotniczy aktywnie uczestniczy w projekcie ,,Interreg BSR HyAirport”, ktorego istotnym elementem jest stworzenie podwalin dla rozwoju paliw alternatywnych na lotniskach w Europie.
\nPort Lotniczy w Gdansku wraz z pojawieniem się na rynku powszechnie dostępnych technologii i elementow infrastruktury związanej z ładowaniem elektrycznym lub tankowaniem wodorem nowego typu samolotow podejmie działania mające na celu dostosowanie istniejącej infrastruktury lotniska i umozliwiających instalację nowych niezbędnych urządzen dla zastosowania paliw alternatywnych w transporcie lotniczym.
\nSektor lotniczy został zaangazowany w realizację unijnych celow klimatycznych w zakresie udziału zrownowazonych paliw lotniczych oraz paliw syntetycznych. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 z dnia 18 pazdziernika 2023 r. w sprawie zapewnienia rownych warunkow działania dla zrownowazonego transportu lotniczego (Dz. Urz.
\nUE L 2023/2405 z 31.10.2023) (ReFuelEU Aviation) nakłada na dostawcow paliw lotniczych obowiązek, aby od 2025 r. paliwa dostępne dla operatorow samolotow na unijnych lotniskach zawierały okresloną minimalną ilosc zrownowazonych paliw lotniczych (SAF), a od 2030 – okresloną minimalną ilosc paliwa syntetycznego oraz to aby do 2050 r. obie te ilosci stopniowo wzrastały.
\nTak ustanowione cele będą przede wszystkim wpływac na producentow paliw, ktorzy będą musieli dostarczyc odpowiednią ilosc paliwa SAF oraz paliw syntetycznych operatorom statkow powietrznych. W związku z powyzszym, działania krajowe powinny skupiac się przede wszystkim na wsparciu produkcji SAF oraz działaniach niwelujących cenę tego paliwa.
\nJednoczesnie analiza rynku dokonana w trakcie przygotowywania przepisow implementujących rozporządzenie ReFuelEU Aviation wykazała, iz realizacja obowiązkow w zakresie minimalnego udziału SAF w paliwach lotniczych zuzywanych w polskich portach spełniających definicje unijnego portu lotniczego będzie wymagała rozbudowy infrastruktury logistycznej.
\nObecnie w Polsce brak jest dedykowanych magazynow do paliw lotniczych SAF. Istniejąca infrastruktura magazynowa, ktora mogłaby zostac zaadoptowana do paliw lotniczych typu SAF wymaga od zarządcow modyfikacji i transparentnosci dla zapewnienia utrzymania odpowiedniej jakosci tych paliw. Ponadto, istniejąca infrastruktura sieci rurociągow dystrybucyjnych na terenie kraju wymaga szczegołowej analizy pod katem technicznym i jakosciowym dla zapewnienia przesyłu paliw lotniczych typu SAF. Niezbędne jest zaplanowanie i stworzenie strategii budowy sieci nowych rurociągow dalekosięznych umozliwiających dystrybucje paliw lotniczych, w tym SAF w celu zapewnienia bezprzerwowego łancuch dostaw do obecnych i planowanych portow lotniczych.
\nPrzewiduje się, ze rozwoj infrastruktury wodorowej w portach lotniczych będzie procesem przebiegającym etapowo. Największy potencjał w początkowej fazie ma wykorzystanie pojazdow 60 Monitor Polski
\nKolejnym etapem będzie wdrozenie odpowiedniej infrastruktury tankowania dedykowanej dla statkow powietrznych.
\n6.4. Przegląd aktualnej sytuacji, perspektyw i planowanych srodkow w zakresie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w zegludze srodlądowej Polityka rozwoju sektora zeglugi srodlądowej uwzględnia komponent rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych. Przyjęty uchwałą nr 180/2023 Rady Ministrow z dnia 3 pazdziernika 2023 r. program rozwoju sektora zeglugi srodlądowej pn. Krajowy Program Zeglugowy do 2030 r., uwzględnia działania w zakresie kształtowania otoczenia strategicznoregulacyjnego na rzecz rozwoju portow srodlądowych, w tym w zakresie rozwoju infrastruktury ładowania lub tankowania paliw alternatywnych i włączenia ich w siec transportową kraju.
\nNarzędziem pozwalającym na realizację celow wynikających z AFIR jest działający na podstawie ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o wsparciu finansowym armatorow srodlądowych, Funduszu Zeglugi Srodlądowej i Funduszu Rezerwowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 503) system wsparcia finansowego armatorow srodlądowych (przedsiębiorcow zeglugowych). Obejmuje on instrumenty wspierające m.in. rozwoj popytu na technologie niskoemisyjne polegające przede wszystkim na udzielaniu kredytow preferencyjnych (nisko-oprocentowanych) na zakup, remont i modernizację statkow zeglugi srodlądowej. Wnioski kredytowe są oceniane na podstawie uzyskanych efektow ekologicznych polegających m.in. na ograniczeniu negatywnego lub potencjalnie negatywnego oddziaływania statku na srodowisko, osiągniętego co najmniej przez:
\nW zakresie planow dotyczących rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w zegludze srodlądowej są prowadzone działania mające na celu poprawę warunkow obsługi transportu wodnego srodlądowego w porcie morskim w Szczecinie, w tym rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych. Przystąpiono do opracowania koncepcji budowy na obszarze portu w Szczecinie terminala serwisowego dla jednostek srodlądowych, ktory byłby wyposazony m.in. w infrastrukturę do tankowania pojazdow mechanicznych lądowych i wodnych napędzanych wodorem oraz energią elektryczną.
\n61 Monitor Polski
\nTabela 16. Prognozowana liczba pojazdow o napędzie wodorowym w Polsce .................................... 29 Tabela 17. Cele dla infrastruktury tankowania wodoru.................................................................................. 29 Tabela 18. Cele w zakresie zasilania energią elektryczną z lądu w portach morskich ....................... 33 Tabela 19. Cele w zakresie infrastruktury dla skroplonego metanu ......................................................... 36 Tabela 20. Cele dla portow morskich w zakresie zasilania energią elektryczną z lądu ..................... 37 Tabela 22. Cele dla transportu szynowego ........................................................................................................... 59 62 Monitor Polski
\nPozwoli ona na wybor własciwego rozwiązania oraz planowane zakonczenie inwestycji związanej z budową punktu do konca 2029 r.
\nMonitor Polski Transport morski Rozbudowa i modernizacja Wyposazenie nabrzezy terminala 3.4 Infrastruktura zasilania Minister własciwy do infrastruktury technicznej w promowego w Swinoujsciu w energią elektryczną z lądu w spraw gospodarki portu w Swinoujsciu. urządzenia do zaopatrywania promow portach morskich morskiej w energią elektryczną.
\nOdpowiedzialny w W ramach trwającej modernizacji 3.4. Infrastruktura zasilania Minister własciwy do infrastruktury technicznej nabrzezy, energią elektryczną z lądu w spraw gospodarki uwzględnia się mozliwosc przyszłego portach morskich morskiej wykorzystania jej do zainstalowania urządzen podających energię elektryczną na statki. Nie okreslono terminu zakonczenia prac.
\nRozdział Transport morski portu Etap realizacji Modernizacja Szczecinie.
\nDziałanie Transport morski Obszar wsparcia Podsumowanie – Działania stymulujące rozwoj sektora paliwa alternatywnych
\nBudowa zasilania w energię w porcie Katowice infrastruktury samolotow elektryczną lotniczym
\nNa podstawie aktualizacji dokumentu 3.7 Infrastruktura zasilania Minister własciwy do „Planu Generalnego lotniska Krakow – energią elektryczną statkow spraw transportu Balice 2023 – 2045” planuje się, aby do powietrznych podczas postoju 2030 r. na oddalonych stanowiskach samolotow, zapewnic zasilanie w energię elektryczną.
\nTransport lotniczy Budowa infrastruktury zasilania samolotow w energię elektryczną w porcie lotniczym Krakow – Balice.
\nMonitor Polski Transport lotniczy Budowa infrastruktury W ramach realizowanego opracowania 3.6. Infrastruktura zasilania Minister własciwy do zasilania statkow energię dokumentacji projektowej na roboty energią elektryczną z lądu w spraw zeglugi elektryczną w porcie Police. budowlane dla projektu „Budowa portach zeglugi srodlądowej srodlądowej nabrzeza cięzkiego w Porcie Police”, przewiduje się zaprojektowanie i budowę instalacji zewnętrznych w obszarze elektroenergetycznym.
\nPrzewidywany termin ukonczenia inwestycji 2030 r.
\nŻegluga śródlądowa Prowadzone działania Szacowany czas zakonczenia realizacji mające na celu poprawę inwestycji - 2028 rok. warunkow obsługi transportu wodnego srodlądowego w porcie morskim w Szczecinie, w tym rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych elektryczną Szczecin. Poz. 1128 Transport drogowy Realizowane. Od 2018 r. funkcjonuje 4.1. Ramy prawne wspierające Minister własciwy do ustawa o elektromobilnosci i paliwach rozwoj infrastruktury paliw spraw transportu, alternatywnych. alternatywnych gospodarki morskiej, zeglugi srodlądowej Przepisy krajowe zostaną dostosowane we wspołpracy z do wymogow AFIR – rozpoczęcie prac w ministrem 2025 r. własciwym do spraw energii.
\nDziałania niezbędne do zapewnienia osiągnięcia krajowych celow w zakresie liczby stacji wodoru oferujących do tankowania wyłącznie wodor odnawialny i wodor odnawialny pochodzenia niebiologicznego 3.3. Infrastruktura wodorowa Minister własciwy do dla pojazdow drogowych spraw klimatu
\nUstanowienie krajowego Zrealizowane. celu w zakresie liczby stacji wodoru oferujących do tankowania wyłącznie wodor odnawialny i wodor odnawialny pochodzenia niebiologicznego Stworzenie regulacji Realizowane.
\nTrwają prace nad 4.1. Ramy prawne wspierające Minister własciwy do wspierających rozwoj całkowitą implementacją dyrektywy rozwoj infrastruktury paliw spraw energii biopaliw, biogazu i RED III alternatywnych biometanu.
\nOtoczenie prawne wspierające rozwoj elektromobilnosci i wykorzystanie energii elektrycznej w innych niz drogowy, sektorach transportu Monitor Polski Transport drogowy Transport drogowy, morski, żegluga śródlądowa Transport drogowy, morski, żegluga śródlądowa Poz. 1128 nad 3.3. Infrastruktura wodorowa Minister własciwy do dla pojazdow drogowych spraw klimatu 67 Ustawą o elektromobilnosci i paliwach 4.1. Ramy prawne wspierające Minister własciwy do alternatywnych wprowadzono w 2018 r. rozwoj infrastruktury paliw spraw energii przywileje dla uzytkownikow pojazdow alternatywnych zeroemisyjnych. Nie wyznaczono konca obowiązywania przepisy dotyczącego bezpłatnego parkowania samochodow elektrycznych. Do dnia 1 stycznia 2026 r. dopuszczono mozliwosc poruszania się Przywileje dla uzytkownikow pojazdow elektrycznych. Mozliwosc jazdy po buspasie i bezpłatne parkowanie na parkingach miejskich.
\nTransport drogowy Realizowany – programy 4.4. Infrastruktura wodorowa Minister własciwy do dofinansowanie budowy instalacji do dla pojazdow drogowych spraw klimatu produkcji wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego i wodoru niskoemisyjnego, realizujący inwestycję B2.1.1. KPO prace Ewidencja Infrastruktury Realizowane. EIPA funkcjonuje od 2019 r. 4.1. Ramy prawne wspierające Minister własciwy do Paliw Alternatywnych rozwoj infrastruktury paliw spraw energii W 2025 r. planowane jest jej (EIPA). alternatywnych dostosowanie do wymogow AFIR.
\nDziałania niezbędne do zapewnienia osiągnięcia krajowego celu w zakresie udziału wodoru niskoemisyjnego, wodoru odnawialnego i wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego w całosci paliw wykorzystywanych w transporcie Ustanowienie krajowego Realizowany – trwają celu w zakresie udziału transpozycja REDIII. wodoru niskoemisyjnego, wodoru odnawialnego i wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego w całosci paliw wykorzystywanych w transporcie Monitor Polski Transport drogowy Transport drogowy, morski, lotniczy, żegluga śródlądowa Transport drogowy, morski, lotniczy, żegluga śródlądowa
\nPrzygotowanie rozwiązan Realizowane.
\nUruchomienie 4.4. Infrastruktura wodorowa Minister własciwy do wspierających rozwoj dofinansowania do infrastruktury dla pojazdow drogowych spraw energii wykorzystania wodoru w tankowania oraz produkcji wodoru. transporcie.
\nTransport drogowy Transport drogowy, morski, kolejowy, 4.3 Infrastruktura ładowania Minister własciwy do pojazdow cięzkich spraw klimatu i srodowiska
\nTransport drogowy Realizowane. W 2023 r. opublikowano 4.2 Infrastruktura ładowania Minister własciwy do projekt optymalnych lokalizacji pojazdow lekkich spraw energii infrastruktury paliw alternatywnych na drogach sieci bazowej TEN-T. Projekt dla drog sieci kompleksowej TEN-T opublikowany jest jako załącznik do Krajowych Ram Program ,,Wsparcie Program uruchomiony 2021 r. 4.2 Infrastruktura ładowania Minister własciwy do infrastruktury do ładowania Planowane zakonczenie rozliczania pojazdow lekkich spraw energii pojazdow elektrycznych wspartych inwestycji w 2028 r. i infrastruktury do tankowania wodoru”. się Transport drogowy po buspasie.
\nPrzewiduje przedłuzenie tego przywileju. Poz. 1128 Obowiązek zapewnienia Realizowane.
\nWymogi minimalnej mocy wprowadzone przepisami przyłączeniowej o elektromobilnosci w 2018 r. w przypadku budynkow uzytecznosci publicznej oraz budynkow mieszkalnych wielorodzinnych, ktore są połozone w gminach liczących powyzej 100 tys. mieszkancow.
\nTransport drogowy Procedura dotycząca instalacji punktu ładowania na wniosek mieszkanca budynku wielorodzinnego.
\nTransport drogowy
\nProcedura została 5.2 Srodki ułatwiające budowę Minister własciwy do wprowadzona podczas nowelizacji prywatnych stacji ładowania spraw energii ustawy o elektromobilnosci i paliwach alternatywnych w 2021 r.
\nMonitor Polski zostały 5.2 Srodki ułatwiające budowę Minister własciwy do ustawy prywatnych stacji ładowania spraw energii Program wsparcia nabycia Program uruchomiony na początku 5.1 Srodki mające na celu Minister własciwy do pojazdow elektrycznych 2025 r. Planowane zakończenie w 2026 r. promowanie wykorzystania spraw klimatu i kategorii M1, M2 i N1 flot własnych srodowiska Transport drogowy Program uruchomiony w 2025 r. 5.1 Srodki mające na celu Minister własciwy do Planowane zakonczenie w 2029 r., promowanie wykorzystania spraw klimatu i jednak nie dłuzej niz do wyczerpania flot własnych srodowiska srodkow alokacji.
\nProgram „Wsparcie zakupu lub leasingu pojazdow zeroemisyjnych kategorii N2 i N3”.
\nTransport drogowy Program uruchomiony w 2021 r. i 5.1 Srodki mające na celu Minister własciwy do zakonczony w 2025 r. promowanie wykorzystania spraw klimatu i flot własnych srodowiska Program „Moj Elektryk”.
\nTransport drogowy w 2021 r. 5.1 Srodki mające na celu Minister własciwy do kontynuacji promowanie wykorzystania spraw klimatu i flot własnych srodowiska Program „Zielony transport Program uruchomiony publiczny (ZTP)”.
\nAnaliza mozliwosci programu.
\nTransport drogowy żegluga śródlądowa Poz. 1128
\nTransport drogowy Przeprowadzenie kampanii Planowany horyzont działań 2025-2030 r. 5.2 Srodki ułatwiające budowę Minister własciwy do społecznych dotyczącej prywatnych stacji ładowania spraw energii aspektow bezpieczenstwa pozarowego budynkow i samochodow elektrycznych.
\n5.2 Srodki ułatwiające budowę Minister własciwy do prywatnych stacji ładowania spraw energii Transport drogowy Aktualizacja przepisow Prace rozpoczęły się w 2025 r. dotyczących instalacji punktow ładowania w budynkach uwzględniających kwestie bezpieczenstwa pozarowego związanego z ładowaniem i parkowaniem pojazdow elektrycznych w garazach podziemnych.
\nTransport drogowy Poz. 1128 Transport morski 6.1 Przegląd aktualnej sytuacji, Minister własciwy do perspektyw i planowanych spraw gospodarki srodkow w zakresie rozwoju morskiej infrastruktury paliw alternatywnych w portach morskich 5.7 Srodki mające na celu Minister własciwy do usunięcie przeszkod w spraw klimatu i zakresie planowania, srodowiska wydawania pozwolen, nabywania i eksploatacji infrastruktury paliw alternatywnych
\n5.7 Srodki mające na celu Minister własciwy do usunięcie przeszkod w spraw klimatu i zakresie planowania, srodowiska wydawania pozwolen, nabywania i eksploatacji infrastruktury paliw alternatywnych taryfy 5.7 Srodki mające na celu Minister własciwy do usunięcie przeszkod w spraw energii zakresie planowania, wydawania pozwolen, nabywania i eksploatacji infrastruktury paliw alternatywnych energii ze zrodeł systemu Monitor Polski Transport drogowy Program ,,Rozwoj infrastruktury elektroenergetycznej na potrzeby rozwoju stacji ładowania pojazdow elektrycznych”.
\nTransport drogowy Wprowadzenie Zakonczono nabory wnioskow.
\nProgram funkcjonował od 2021 r. do 2024 r. Rozliczanie inwestycji zostanie zakonczone w 2026 r.
\nWprowadzenie tzw. e-taryfy Realizowane. dla ogolnodostępnych stacji w 2021 r. ładowania pojazdow elektrycznych.
\nTransport drogowy do elastycznosci energetycznego i upowszechniania elektrycznej odnawialnych Poz. 1128 72 W ramach strategii przewidziane zostaną działania związane z budową nowej infrastruktury oraz dostosowaniem istniejącej w perspektywie do 2030 r. wsparcia Obecnie realizowany jest program armatorow wsparcia udzielanego na podstawie ustawy z 31 lipca 2019 r. o wsparciu finansowym armatorow srodlądowych, System finansowego srodlądowych.
\nŻegluga śródlądowa Przygotowanie strategii rozwoju sektora paliw lotniczych typu SAF dla statkow powietrznych oraz paliw wodorowych dla pojazdow kołowych wykorzystywanych na lotniskach.
\nPrzygotowanie analiz dotyczących mozliwosci wykorzystania pociągow napędzanych wodorem lub zasilanych akumulatorami na kolejowych odcinkach sieci TEN-T, ktore nie mogą byc zelektryfikowane.
\n6.4 Przegląd aktualnej sytuacji, Minister własciwy do perspektyw i planowanych spraw zeglugi srodkow w zakresie rozwoju srodlądowej infrastruktury paliw 6.3.
\nPrzegląd aktualnej Minister własciwy do sytuacji, perspektyw i spraw transportu planowanych srodkow w zakresie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych w portach lotniczych 6.2 Przegląd aktualnej sytuacji, Minister własciwy do perspektyw i planowanych spraw transportu srodkow w odniesieniu do pociągow napędzanych wodorem lub akumulatorami Monitor Polski Transport lotniczy Przegląd perspektyw i planow dotyczących pociągow napędzanych wodorem lub zasilanych akumulatorami na kolejowych odcinkach sieci TEN-T, ktore nie mogą byc zelektryfikowane.
\nTransport kolejowy Zarząd Portu Gdynia S.A. prowadzi analizy projektowe dot. planowanej instalacji OPS w Basenie 5 dla morskich statkow typu ro-ro.” oraz „Zarząd portu prowadzi badania ankietowe posrod firm armatorskich celem okreslenia ich zapotrzebowania na rozne typy paliw alternatywnych oraz parametrow technicznych planowanych instalacji OPS. zastosowania tych paliw do napędu statkow.
\nPropozycja rozmieszczenia infrastruktury ładowania na drogach sieci bazowej TEN-T
\nKrzyżanów Zachód Wiśniowa Góra Zachód Parking Lotos Tuszyn Stobiecko Szlacheckie Zachód Gorzelanka Zachód Starcza Zachód Dobieszowice Zachód 21 22 23 24 25 26 27 śląskie śląskie 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 3 Czechy Czechy Czechy Czechy Czechy Czechy Czechy Czechy Czechy Czechy tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak Monitor Polski śląskie łódzkie kujawsko-pomorskie kujawsko-pomorskie Otłoczyn Zachód 20 kujawsko-pomorskie Drzonowo 19
\nOstrów Maz.
\nOstrów Maz.
\nOstrów Maz.
\nOstrów Maz.
\nOstrów Maz.
\nGdańsk Gdańsk Gdańsk Gdańsk Monitor Polski łódzkie dolnośląskie pomorskie warmińsko-mazurskie Parking Rzeczna 126 warmińsko-mazurskie Ostróda 125 Poz. 1128 Parking Przyjmy Parking Trojany Guzew Północ Dąbrowa Wielka Zachód Niwiska Jonas Północ Markuszów Północ Mroków Kołbiel Pilawa 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 mazowieckie mazowieckie mazowieckie lubelskie 17 17 17 17 8 8 8 8 8 8 15 Lublin Warszawa Warszawa Warszawa Wrocław Wrocław Wrocław Wrocław Wrocław Wrocław tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak Monitor Polski dolnośląskie łódzkie łódzkie łódzkie mazowieckie mazowieckie
\nOstrów Maz.
\nOstrów Maz.
\nLitwa Litwa Monitor Polski śląskie podlaskie warmińsko-mazurskie podlaskie podlaskie Rudniki Południe 156 warmińsko-mazurskie Niekrasy południe 155 Poz. 1128 Lędziny Wschód Parking Sosnowiec 165 166 śląskie śląskie śląskie S1 S1 S1 Pyrzowice Pyrzowice Pyrzowice tak Nazwa MOP Kijowiec Południe Kijowiec Północ Parking Orlen Drozdów Parking Orlen Drozdów Gruczno Zachód Szczutki Północ Żnin Zachód Wagowo Lp.
\n1 2 3 <-> 4 5 6 7 wielkopolskie kujawsko-pomorskie kujawsko-pomorskie kujawsko-pomorskie lubuskie lubuskie lubelskie Bolków Bolków Bolków Bolków Wrocław Berlin Biała Podl.
\nTerespol Kierunek tak tak tak tak tak tak LDV 2027 tak tak HDV 2027 tak tak tak tak tak tak tak tak LDV 2030 tak tak HDV 2030
\nLechów Żabia Wola Przeszkoda 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 <-> 54 55 56 57 58 59 mazowieckie mazowieckie łódzkie łódzkie dolnośląskie dolnośląskie dolnośląskie Piotrków Tryb.
\nWarszawa Warszawa Warszawa tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak Wrocław Kobierzyce Wrocław Kobierzyce Wrocław Kobierzyce tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak Kudowa-Zdrój Kudowa-Zdrój Kudowa-Zdrój Ostrów Maz.
\nBiałystok Warszawa Warszawa Warszawa Warszawa Warszawa Warszawa tak tak tak tak tak tak tak tak
\nStacja paliw Bobryk Parking Recz MOP Lubno Stacja Watis Ruda Emilianowo Południe Emilianowo Północ Stacja Watis Ruda MOP Lubno Parking Recz Stacja paliw Bobryk Parking Lotnisko Pyrzowice Parking Kokotek Kluczbork Północ Parking Łęka Opatowska Parking Niedźwiedź Parking Kotlin Parking Koszuty-Huby 60 <-> 61 62 63 64 65 66 <-> 67 <-> <-> 68 69 70 71 72 73 74 wielkopolskie wielkopolskie wielkopolskie wielkopolskie opolskie śląskie śląskie zachodniopomorskie Koszalin Koszalin Koszalin Koszalin Koszalin Koszalin Koszalin Szczecin Szczecin Toruń Szczecin Szczecin Toruń Toruń Toruń Toruń Toruń Piotrków Tryb.
\nPiotrków Tryb. tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak
\nParking Radonia Mniszek Parking Karszówka Parking Polesie Stołpie Stołpie Bystrzejowice Parking Polesie Parking Karszówka Mniszek Parking Radonia Parking Shell Piotrków Tryb.
\nStacja Pieprzyk Dobroń Stacja Pieprzyk Dobroń Parking Olsztynek Parking Kromerowo Parking Mikołajki Parking Orzysz <-> 84 85 86 87 88 89 90 <-> <-> 91 <-> <-> 92 <-> 93 94 95 96 warmińsko-mazurskie warmińsko-mazurskie warmińsko-mazurskie warmińsko-mazurskie łódzkie łódzkie łódzkie łódzkie Białystok Białystok Białystok Białystok Zgierz Pabianice Piotrków Tryb.
\nPiotrków Tryb.
\nPiotrków Tryb.
\nPiotrków Tryb.
\nPiotrków Tryb.
\nPiotrków Tryb.
\nPiotrków Tryb.
\nDorohusk Dorohusk Dorohusk Dorohusk Dorohusk Dorohusk tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak
\n1 2 3 4 5 mazowieckie pomorskie kujawsko-pomorskie 28 2 1 1 1 1 Nr drogi Monitor Polski łódzkie śląskie Województwo Propozycja rozmieszczenia infrastruktury tankowania wodoru Legenda <-> lokalizacja obsługująca dwa kierunki
\nŚwiebodzin Zielona Góra Łukawiec Tarnów 6 7 8 9 10 11 12 13 małopolskie podkarpackie lubuskie 29 4 4 3 3 3 3 2 2 Monitor Polski lubuskie lubuskie zachodniopomorskie wielkopolskie wielkopolskie
\n