Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami…

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7052 — Poz. 960 i 961 Za∏àcznik nr 3 TABELA STANOWISK, ZASZEREGOWA¡ I WYMAGA¡ KWALIFIKACYJNYCH PRACOWNIKÓW 961 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpo˝arowego w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi.

Na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 111, poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r.

Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800) zarzàdza si´, co nast´puje:

Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne

§ 1Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady

§ 21. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ do

§ 3

Przedsi´biorca sporzàdza, uzupe∏nia i aktualizuje niezb´dnà dokumentacj´ prowadzenia ruchu zak∏adu górniczego oraz zapewnia bie˝àce przeprowadzanie analiz i badaƒ niezb´dnych dla bezpiecznego prowadzenia ruchu zak∏adu górniczego, w tym dla oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego.

§ 41. Przedsi´biorca opracowuje, przed rozpocz´ciem prac, dla ka˝dego zak∏adu górniczego dokument

bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników, zwany dalej „dokumentem bezpieczeƒstwa”, stanowiàcy za∏àcznik do rozporzàdzenia.

Poz. 961

§ 71. Ka˝da osoba kierownictwa i dozoru ruchu

powinna przestrzegaç ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego zakresu czynnoÊci, szczegó∏owo okreÊlajàcego jej obowiàzki, uprawnienia i odpowiedzialnoÊç.

§ 8Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz inne

osoby kierujàce zespo∏ami pracowników:

§ 51. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest odpowiedzialny za

§ 61. W zak∏adzie górniczym organizuje si´ s∏u˝b´ dyspozytorskà

§ 9Kierownik ruchu zak∏adu górniczego wyznacza

osoby kierownictwa lub dozoru ruchu odpowiedzialne za:

§ 101. Rozk∏ad pracy i dy˝urów osób kierownictwa

i dozoru ruchu ustala si´ w taki sposób, aby zapewnia∏ bezpieczne prowadzenie prac w okresie ca∏ej doby, a w szczególnoÊci mo˝liwoÊç podejmowania decyzji w przypadku powstania zagro˝enia.

§ 111. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest

odpowiedzialny za opracowanie pisemnych instrukcji bezpiecznego wykonywania pracy dla stanowisk lub miejsc pracy w ruchu zak∏adu górniczego oraz, po konsultacji z pracownikami lub ich reprezentantami, zatwierdza te instrukcje.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7054 — Poz. 961 3. Instrukcje, o których mowa w ust. 1, opracowane odpowiednio dla stanowiska lub miejsca pracy, dostarcza si´ ka˝demu pracownikowi za pokwitowaniem odbioru.

§ 181. Zatrudnianie pracowników na nowym stanowisku pracy mo˝e nastàpiç tylko po ich przeszkoleniu w zakresie

§ 12

§ 13Pracownik mo˝e byç dopuszczony do pracy

w ruchu zak∏adu górniczego, je˝eli:

§ 14

Przed rozpocz´ciem pracy pracownik sprawdza, w zakresie swoich kompetencji, warunki techniczne Êrodków bezpieczeƒstwa oraz stosowanych narz´dzi w miejscu pracy; wyniki sprawdzenia przekazuje si´ osobie dozoru ruchu.

§ 19

Szkolenia w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy w zak∏adzie górniczym dla przedsi´biorców, pracowników s∏u˝by bezpieczeƒstwa i higieny pracy oraz wyk∏adowców tematyki bezpieczeƒstwa i higieny pracy prowadzà jednostki organizacyjne trudniàce si´ szkoleniem pracowników zak∏adu górniczego.

§ 20

§ 21Na terenie zak∏adu górniczego oraz wydzielonego jego oddzia∏u (jednostki terenowej, obiektu) wywiesza si´, w widocznym miejscu

§ 15

Pracowników lub ich reprezentantów informuje si´ o wszelkich podejmowanych dzia∏aniach dotyczàcych bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia w miejscach i na stanowiskach pracy. Informacje powinny byç zrozumia∏e dla pracowników, których dotyczà.

§ 221. Drogi komunikacyjne oraz dojÊcia do miejsc

i stanowisk pracy oznakowuje si´ i utrzymuje w stanie umo˝liwiajàcym swobodne i bezpieczne poruszanie si´ po nich.

§ 16Podmiot wykonuje prace prowadzone w zak∏adzie górniczym zgodnie z projektem technicznym

zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 171. Podczas wykonywania prac w jednym

obiekcie zak∏adu górniczego przez jeden lub wi´cej podmiotów kierownik ruchu zak∏adu górniczego wyznacza osob´ dozoru ruchu sprawujàcà rol´ kierownika koordynujàcego prace w danym obiekcie.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7055 —

§ 231. Stanowiska wydobywcze, wyposa˝one

w instalacje bez sta∏ej obs∏ugi, oraz obiekty i urzàdzenia zwiàzane z ruchem zak∏adu górniczego stwarzajàce zagro˝enie, w szczególnoÊci dla bezpieczeƒstwa powszechnego, ogradza si´.

§ 241. Miejsca pracy, maszyny i urzàdzenia oraz

aparatur´ kontrolnà i pomiarowà stale utrzymuje si´ w stanie zapewniajàcym bezpieczne prowadzenie ruchu zak∏adu górniczego.

§ 251. Osoby kierownictwa lub dozoru ruchu przeprowadzajà okresowe kontrole stanu technicznego

oraz sposobu korzystania z maszyn i urzàdzeƒ, instalacji technicznych oraz obiektów, w tym obiektów budowlanych, zak∏adu górniczego.

Poz. 961

§ 261. Niedopuszczalne jest

§ 27Kierownik ruchu zak∏adu górniczego okreÊla

miejsca i stanowiska pracy:

§ 28.1Miejsce wykonywania prac z u˝yciem substancji szkodliwych wyposa˝a si´ w Êrodki zapobiegawcze i ochronne oraz Êrodki do udzielania pierwszej

pomocy.

§ 291. Rodzaje prac, które sà wykonywane w warunkach szczególnego zagro˝enia, okreÊla kierownik

ruchu zak∏adu górniczego.

§ 30

§ 31W przypadku nieopanowanego wyp∏ywu p∏ynu z∏o˝owego z otworu wiertniczego lub odwiertu kierownik ruchu zak∏adu górniczego podejmuje dzia∏ania

majàce na celu likwidacj´ zagro˝enia, zgodnie z planem ratownictwa.

Poz. 961

§ 351. Zak∏ad górniczy wyposa˝a si´ w

§ 361. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz

wyznaczeni pracownicy powinni byç przeszkoleni w udzielaniu pierwszej pomocy.

Rozdzia∏ 2 Roboty wiertnicze

§ 371. Przy wykonywaniu robót wiertniczych prowadzi si´ dokumentacj´ techniczno-ruchowà

§ 321. W zak∏adzie górniczym, w którym istnieje

zagro˝enie wyst´powania w otaczajàcej atmosferze gazów i par szkodliwych dla zdrowia lub atmosfery z zawartoÊcià tlenu ni˝szà ni˝ 19%, powinien znajdowaç si´ sprawny izolujàcy sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego oraz sprz´t reanimacyjny.

§ 381. Dokumentacj´ wiercenia stanowià w szczególnoÊci

§ 331. W obiektach zak∏adu górniczego, w których

mo˝e wystàpiç st´˝enie gazów niebezpiecznych dla zdrowia, kierownik ruchu zak∏adu górniczego lub wyznaczona przez niego osoba dozoru ruchu ustalajà strefy zagro˝enia toksycznego.

§ 34Zakres i cz´stotliwoÊç badaƒ oraz pomiarów

czynników szkodliwych dla zdrowia, a tak˝e sposób ich wykonywania okreÊlajà odr´bne przepisy.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7057 —

§ 391. Dokumentacja eksploatacyjna urzàdzeƒ

energomechanicznych i sprz´tu wiertniczego zawiera w szczególnoÊci:

§ 401. Lokalizacja otworu wiertniczego powinna

byç zgodna z projektem prac geologicznych; lokalizacja ta mo˝e ulec zmianie w granicach okreÊlonych w tym projekcie.

§ 411. Przy lokalizacji otworu, urzàdzeƒ i zabudowy wiertni uwzgl´dnia si´ infrastruktur´ terenu, w tym

napowietrzne linie energetyczne, a tak˝e podziemne uzbrojenie, w szczególnoÊci kable energetyczne i telefoniczne, rurociàgi, kolektory sanitarne, na podstawie planów uzbrojenia i map powierzchni terenu, oraz uwzgl´dnia si´ przewa˝ajàcy kierunek wiatru.

Poz. 961

§ 421. Otwór wiertniczy lokalizuje si´ co najmniej

w odleg∏oÊci:

§ 43W razie zlokalizowania otworu wiertniczego

na obszarze leÊnym lub w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ 100 m od granicy lasu, je˝eli przewiduje si´ wyst´powanie ropy naftowej lub gazu ziemnego, sposób ochrony przeciwpo˝arowej obszaru leÊnego uzgadnia si´ z w∏aÊcicielem, zarzàdzajàcym lub jego u˝ytkownikiem.

§ 44Wszelkie prace przy za∏adunku i roz∏adunku

urzàdzeƒ i sprz´tu wiertniczego oraz materia∏ów niebezpiecznych prowadzi si´ pod nadzorem osoby dozoru.

§ 451. Prace zwiàzane z monta˝em, przemieszczaniem i demonta˝em wiertnic, wie˝ wiertniczych lub

masztów wiertniczych i innych urzàdzeƒ wykonuje si´ zgodnie z dokumentacjà techniczno-ruchowà, pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu.

§ 46

Przed rozpocz´ciem stawiania wie˝ wiertniczych, masztów, czwórnogów i trójnogów osoby dozoru ruchu nadzorujàce te roboty kontrolujà stan techniczny lin, wielokrà˝ków, prawid∏owoÊç ich zamocowania i olinowania oraz sprawnoÊç zespo∏u nap´dowego i uk∏adu hamulcowego. Podczas podnoszenia podbudowy lub masztu z u˝yciem si∏owników hydraulicznych kontroluje si´ stan techniczny si∏owników, instalacji zasilajàcej i sterowniczej, zgodnie z instrukcjà producenta.

§ 47Zrzucanie bez ostrze˝enia jakichkolwiek

przedmiotów na ziemi´ przez pracowników pracujàcych na wysokoÊciach jest niedopuszczalne.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7058 —

§ 481. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego ustala

sk∏ad komisji, o której mowa w ust. 2, i zasady dokonywania odbioru technicznego.

§ 49Wiercenie otworów wykonuje si´ zgodnie

z wymaganiami okreÊlonymi w projekcie prac geologicznych lub projekcie geologiczno-technicznym.

§ 50

Prace zwiàzane z rozpoznaniem geologicznym, w szczególnoÊci dowiercanie, opróbowanie, rdzeniowanie, cementowanie rur oraz prace geofizyczne, badania hydrogeologiczne, wykonuje si´ pod bezpoÊrednim nadzorem osób dozoru ruchu oraz s∏u˝by geologicznej.

§ 51Podczas wiercenia otworu, w zale˝noÊci od

potrzeb, wykonuje si´ bie˝àce pomiary parametrów p∏uczki; zakres i cz´stotliwoÊç pomiarów okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego albo upowa˝niona przez niego osoba dozoru ruchu.

§ 521. CiÊnienie hydrostatyczne s∏upa p∏uczki

w otworze wierconym dla udost´pnienia z∏ó˝ ropy naftowej i gazu ziemnego mo˝e przewy˝szaç przewidywane ciÊnienie z∏o˝owe w granicach od 0,5 do 1,0 MPa na ka˝de 1000 m otworu.

§ 53

§ 54Po zakoƒczeniu robót wiertniczych w otworze

z odkrytym poziomem gazowym poziom ten wczeÊniej izoluje si´ od pozosta∏ej cz´Êci otworu.

§ 551. G∏´bokoÊç zapuszczenia kolejnej kolumny

rur podczas wiercenia, w celu poszukiwania, rozpozna- Poz. 961 nia i wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego, powinna byç taka, aby w nieorurowanym interwale otworu nie wystàpi∏y warstwy, w których gradient ciÊnienia z∏o˝owego jednej z warstw by∏by wi´kszy od gradientu ciÊnienia szczelinowania innej warstwy.

§ 561. W otworze wiertniczym niedopuszczalne

jest wykonywanie prób ciÊnieniowych z u˝yciem ciÊnienia wi´kszego od znanego ciÊnienia szczelinowania ska∏ odkrytych.

§ 57W rejonie prowadzonej eksploatacji z∏ó˝ siarki otworami wiertniczymi

§ 581. Otwór wiertniczy, w którym roboty wiertnicze zosta∏y czasowo lub trwale wstrzymane, skutecznie

zabezpiecza si´ w szczególnoÊci przed: ewentualnym wyp∏ywem p∏ynu z∏o˝owego, mo˝liwoÊcià wpadni´cia przedmiotów oraz przed dost´pem osób nieupowa˝nionych.

§ 591. Nawiercone w otworze wiertniczym poziomy wód izoluje si´ przez zarurowanie i uszczelnia w taki sposób, aby nie wystàpi∏o przemieszczanie si´ tych

wód poza rurami oraz ich zanieczyszczenie.

§ 60

§ 61

§ 62Si∏owniki do wciskania i wyciàgania rur, wraz

z ich osprz´tem, odpowiednio zabezpiecza si´ przed wywróceniem i rozrzutem ich elementów.

§ 63

§ 64Zaczyn cementowy w zarurowanej przestrzeni pierÊcieniowej podczas wierceƒ na z∏o˝ach ropy naftowej i gazu ziemnego wyt∏acza si´ za kolumnà

§ 65.1Poziom roponoÊny i gazonoÊny lub wodonoÊny, a w szczególnoÊci taki, w którym przewidywane

jest wyst´powanie siarkowodoru, mo˝e byç dowierca- 3. Zapuszczanie kolumn rur ok∏adzinowych do otworów, w których nawiercony zosta∏ poziom roponoÊny lub gazonoÊny, wykonuje si´ przy uzbrojeniu wylotu otworu w g∏owic´ przeciwerupcyjnà, dostosowanà do Êrednicy zapuszczanych rur ok∏adzinowych.

§ 661. W zacementowanych kolumnach eksploatacyjnych i poÊrednich, pod którymi przewierca si´

z∏o˝e ropy naftowej lub gazu ziemnego, wykonuje si´ badania wysokoÊci wyt∏oczenia i skutecznoÊci cementowania rur oraz ska∏ na odcinku zacementowanej przestrzeni pierÊcieniowej.

§ 67Przy rurowaniu i uszczelnianiu kolumn rur

ok∏adzinowych w pok∏adach soli stosuje si´ zaczyn cementowy sporzàdzony na solance nasyconej.

§ 681. Instalacj´ cementacyjnà, wraz z g∏owicà cementacyjnà, sprawdza si´, stosujàc prób´ ciÊnieniowà

przy ciÊnieniu nie mniejszym od spodziewanego ciÊnienia podczas cementowania.

§ 69W przypadku nieskutecznego uszczelnienia

rur wykonuje si´ dodatkowo roboty uszczelniajàce, na podstawie projektu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 70SzczelnoÊç cementacji zarurowej przestrzeni

pierÊcieniowej eksploatacyjnej kolumny rur w otworze dla podziemnego magazynu gazu sprawdza si´ przy ciÊnieniu wi´kszym od przewidywanego najwi´kszego ciÊnienia roboczego w tym magazynie.

§ 71

Z przeprowadzonych czynnoÊci rurowania, uszczelniania oraz prób szczelnoÊci sporzàdza si´ protokó∏.

§ 72Wyst´pujàce podczas wiercenia oraz wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego zagro˝enie erupcyjne i siarkowodorowe okreÊlajà odr´bne przepisy

§ 73Przewiercanie interwa∏ów z przewidywanym

zagro˝eniem erupcyjnym i siarkowodorowym oraz profilaktyk´ w tym zakresie prowadzi si´ zgodnie z instrukcjà zapobiegania i likwidacji erupcji p∏ynu z∏o˝owego, zaopiniowanà przez w∏aÊciwà jednostk´ ratow- Dziennik Ustaw Nr 109 — 7060 — Poz. 961 nictwa górniczego i zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 74Do obliczeƒ wytrzyma∏oÊci kolumn rur ok∏adzinowych stosuje si´ te kryteria, które zapewniajà

bezpieczeƒstwo podczas wykonywania robót, w tym podczas opanowywania erupcji p∏ynu z∏o˝owego i oddzia∏ywania na rury siarkowodoru oraz dwutlenku w´gla.

§ 751. Dla ka˝dej kolumny rur, na której zainstalowana jest g∏owica przeciwerupcyjna, ustala si´ wielkoÊç wewn´trznego dopuszczalnego ciÊnienia

§ 761. CiÊnienie robocze poszczególnych sk∏adników przeciwerupcyjnego uzbrojenia wylotu otworu

powinno byç wi´ksze od spodziewanego ciÊnienia g∏owicowego.

Pmax = A·H·q [MPa] gdzie poszczególne symbole oznaczajà:

Pmax — najwi´ksze spodziewane ciÊnienie g∏owicowe (w MPa), H — g∏´bokoÊç zalegania z∏o˝a (poziomu zbiornikowego) (w m), q — gradient ciÊnienia z∏o˝owego rozpatrywanego poziomu (w MPa/m), A — wspó∏czynnik korekcyjny okreÊlony w poni˝szej tabeli:

G∏´bokoÊç zalegania H [m] Wspó∏czynnik korekcyjny A do 2500 powy˝ej 2500 do 3000 powy˝ej 3000 1,0 0,85 — 0,75 0,75 — 0,5 3. Przepis ust. 1 nie dotyczy uk∏adu sterowniczego.

§ 771. Wylot otworu wiertniczego wyposa˝a si´

w zestaw g∏owic przeciwerupcyjnych z czterema zamkni´ciami, z których jedno jest zamkni´ciem uniwersalnym, przy prowadzeniu prac wiertniczych w warunkach zaliczonych do:

§ 781. Monta˝ oraz sprawdzanie stacji i instalacji

sterowania urzàdzeniami przeciwerupcyjnymi zabezpieczenia otworu wykonuje si´ zgodnie z instrukcjà producenta.

§ 79Badania szczelnoÊci i sprawnoÊci ca∏ego przeciwerupcyjnego zabezpieczenia otworu wykonuje si´

zgodnie z instrukcjà, o której mowa w § 73, pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu.

§ 80Dla ka˝dego otworu podczas wiercenia i opróbowania zapewnia si´ iloÊç p∏uczki, materia∏ów i urzàdzeƒ do sporzàdzania oraz obróbki p∏uczki, okreÊlonà

w instrukcji, o której mowa w § 73.

§ 81Dla ka˝dego otworu

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7061 —

§ 82W rejonach o znanej wydajnoÊci i koncentracji siarkowodoru promieƒ strefy ska˝enia oraz odleg∏o

Poz. 961 Êci otworu od obiektów okreÊla si´ na podstawie poni˝szych kryteriów:

Minimalna odleg∏oÊç w metrach otworu od:

Promieƒ strefy przewidywanego ska˝enia H2S [m] pojedynczego domu mieszkalnego 1 2 I Kategoria zagro˝enia budynków zamieszkanych przez: nie wi´cej ni˝ 30 osób (∏àcznie) wi´cej ni˝ 30 osób 3 4 5 powy˝ej 3500 100 500 1500 II od 3500 do 1000 100 500 500 III poni˝ej 1000 do 500 100 100 100 IV poni˝ej 500 do 150 100 100 100

§ 831. Podczas ustalenia klasy zagro˝enia erupcyjnego i kategorii zagro˝enia siarkowodorowego okreÊla si´

§ 841. Roboty wiertnicze i inne prace prowadzone

w otworze z zawartoÊcià siarkowodoru w p∏ynie z∏o˝owym, poni˝ej górnej granicy strefy zagro˝enia siarkowodorowego, do czasu odwo∏ania tego zagro˝enia wykonuje si´ na podstawie programu dowiercania zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego i przes∏anego do wiadomoÊci w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego.

§ 85W przypadku wyp∏ywu palnego p∏ynu z∏o˝owego z otworu wiertniczego w szczególnoÊci wy∏àcza

si´ spod napi´cia sieç elektrycznà, zatrzymuje silnik spalinowy oraz wygasza otwarty ogieƒ w promieniu co najmniej 200 m, a tak˝e wstrzymuje ruch drogowy i kolejowy w tym samym promieniu.

§ 86

§ 871. Podczas prowadzenia wierceƒ, przy których

istnieje mo˝liwoÊç wyst´powania nagromadzeƒ gazu ziemnego, wylot otworu powinien umo˝liwiç zainstalowanie odpowiednich zabezpieczeƒ.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7062 — Poz. 961

§ 881. W przypadku spodziewanych samowyp∏ywów wód z∏o˝owych wylot otworu zabezpiecza si´

w sposób umo˝liwiajàcy jego opanowanie oraz odprowadzenie wyp∏ywajàcej wody.

§ 951. Elementy wyposa˝enia wylotu otworu

wiertniczego podczas wiercenia oraz opróbowaƒ, które powinny byç odporne na dzia∏anie siarkowodoru, okreÊla instrukcja, o której mowa w § 73.

§ 72—85 dotyczàce zapobiegania i opanowywania

erupcji wst´pnej oraz zagro˝enia siarkowodorowego wiercenia na z∏o˝ach ropy naftowej i gazu ziemnego.

§ 891. Badania i pomiary wykonywane w otworach wiertniczych prowadzi si´ zgodnie z ustaleniami

zawartymi w projekcie prac geologicznych, sporzàdzonym na podstawie projektu technicznego zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 90Aparatura i przyrzàdy wprowadzane do otworu uprzednio kontroluje si´ pod wzgl´dem ich sprawnoÊci oraz mierzy

§ 91

Podczas wykonywania opróbowaƒ w otworach wiertniczych, w których spodziewane jest wyst´powanie ropy naftowej i gazu ziemnego lub gazów toksycznych, na wiertni powinny znajdowaç si´ sprawne przyrzàdy do ich wykrywania.

§ 92Pracownicy wiertni powinni byç przeszkoleni w zakresie dzia∏ania gazów toksycznych i duszàcych, metod ich wykrywania, zabezpieczenia przed

ich szkodliwym dzia∏aniem oraz udzielania pierwszej pomocy.

§ 931. Podczas opróbowania ska∏ zbiornikowych

na przyp∏yw p∏ynu z∏o˝owego po zakoƒczeniu wiercenia zabezpieczenie przeciwerupcyjne otworu stanowi s∏up p∏ynu o g´stoÊci przewy˝szajàcej gradient ciÊnienia z∏o˝owego oraz zestaw g∏owic przeciwerupcyjnych jak podczas wiercenia; w przypadkach nieobni˝ajàcych bezpieczeƒstwa dopuszcza si´ stosowanie do robót:

§ 94Opróbowanie poziomów zbiornikowych zawierajàcych p∏yn z∏o˝owy z siarkowodorem prowadzi

si´ po wyposa˝eniu wiertni w urzàdzenia do degazacji p∏ynu z∏o˝owego i spalania gazu.

§ 96W procesie wywo∏ywania przyp∏ywu p∏ynu

z∏o˝owego zawierajàcego zwiàzki siarki stosuje si´ Êrodki uniemo˝liwiajàce powstanie samozap∏onu p∏ynu w otworze.

§ 97Podczas badaƒ zwiàzanych z obni˝eniem s∏upa p∏uczki lub g´stoÊci p∏uczki w otworze na wiertni powinien znajdowaç si´ zapas p∏uczki o odpowiednich

w∏aÊciwoÊciach, w iloÊci umo˝liwiajàcej w razie potrzeby ponowne zat∏oczenie otworu.

§ 98Prace z u˝yciem substancji promieniotwórczych w otworach wiertniczych lub eksploatacyjnych

§ 991. Po zakoƒczeniu wiercenia otwór likwiduje

si´, je˝eli w okresie czterech lat od zakoƒczenia wiercenia nie jest przeznaczony do dalszego wykorzystania.

Z przeprowadzonej likwidacji odwiertu lub otworu wiertniczego sporzàdza si´ protokó∏.

§ 1001. Likwidacj´ otworu lub odwiertu wykonuje

si´ w sposób zapewniajàcy szczelnà izolacj´ poziomów wodnych, ropnych i gazowych, zgodnie z technicznym projektem likwidacji zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 101W przypadku likwidacji otworów lub odwiertów z odkrytymi warstwami solnymi zaczyn cementowy sporzàdza si´ na bazie solanki o pe∏nym nasyceniu

§ 102

Do likwidacji otworów lub odwiertów w interwa∏ach orurowanych z zacementowanà przestrzenià zarurowà dopuszcza si´ stosowanie korków (pakerów) z materia∏ów trwa∏ych oraz wype∏nienie rur p∏uczkà Dziennik Ustaw Nr 109 — 7063 —

§ 103W przypadku stwierdzenia nieskutecznej likwidacji otworu lub odwiertu przyst´puje si´ do jego

ponownej likwidacji.

§ 1041. Materia∏y u˝yte do likwidacji otworu lub

odwiertu oraz sposób ich likwidacji dostosowuje si´ do istniejàcych warunków geologicznych, z∏o˝owych i technicznych.

§ 1051. Trwa∏e oznakowanie miejsca wiercenia po

likwidacji otworu wiertniczego ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego w projekcie, o którym mowa w § 100 ust. 1.

Rozdzia∏ 3 Maszyny i urzàdzenia zak∏adu górniczego

§ 1061. Zak∏ad górniczy posiada dokumentacj´

techniczno-ruchowà eksploatowanych maszyn i urzàdzeƒ.

§ 1071. Maszyny i urzàdzenia eksploatuje si´ oraz

utrzymuje w sposób okreÊlony w dokumentacji techniczno-ruchowej, a ich ruch prowadzi si´ zgodnie z warunkami ustalonymi w zezwoleniu na oddanie do ruchu maszyn i urzàdzeƒ.

Poz. 961

§ 1091. Przed rozpocz´ciem rurowania otworu

oraz robót ratunkowych (instrumentacyjnych) sprawdza si´ stan urzàdzenia wiertniczego i sprz´tu u˝ywanego przy tych robotach. Wyniki przeprowadzonego sprawdzenia odnotowuje si´ w ksià˝ce kontroli.

§ 110

§ 1111. W przypadku automatycznego lub zdalnego sterowania procesem produkcyjnym stosuje si´ odpowiednià sygnalizacj´ ostrzegawczà oraz zabezpieczenia i blokady

§ 1121. Niedopuszczalne jest naprawianie maszyn

i innych urzàdzeƒ podczas ich ruchu, a tak˝e bezpoÊrednie smarowanie i czyszczenie cz´Êci ruchomych.

Prace takie mogà byç wykonywane tylko po zatrzymaniu maszyny lub urzàdzenia oraz zabezpieczeniu stanu wy∏àczenia dop∏ywu energii.

§ 1081. Przy obs∏udze maszyn i urzàdzeƒ mogà

byç zatrudnieni wy∏àcznie pracownicy, którzy posiadajà odpowiednie kwalifikacje i wymagane uprawnienia do obs∏ugi danej maszyny.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7064 — Poz. 961

§ 113Maszyny, urzàdzenia i instalacje, nieprzystosowane do pracy w warunkach niskich temperatur, zabezpiecza si´ przed ich dzia∏aniem

§ 121

§ 1141. Urzàdzenia wiertnicze przeznaczone do

mechanicznych wierceƒ obrotowych oraz wie˝e eksploatacyjne o udêwigu ponad 60 kN (najwi´ksze obcià˝enie ciàg∏e) wyposa˝a si´ w ci´˝arowskaz lub inny wskaênik obcià˝enia na haku, usytuowany w polu widzenia wiertacza lub operatora wyciàgu linowego.

§ 115Wiertnice, których wysokoÊç wie˝y lub

masztu przekracza 18 m, wyposa˝a si´ w urzàdzenia ograniczajàce maksymalnà wysokoÊç podniesienia wielokrà˝ka ruchomego. W przypadku braku takiego urzàdzenia w wyposa˝eniu fabrycznym wiertnicy instaluje si´ przyrzàdy ostrzegawcze sygnalizujàce kraƒcowe po∏o˝enie wielokrà˝ka ruchomego dla okreÊlonego typu wiertnicy.

§ 116Maszty i wie˝e wiertnicze oraz eksploatacyjne powinny mieç okreÊlone najwy˝sze obcià˝enie robocze, mierzone na haku wielokrà˝ka ruchomego

§ 117

§ 118Obudowana wie˝a wiertnicza (maszt) powinna posiadaç co najmniej dwa wyjÊcia z drzwiami ∏atwo

otwieranymi na zewnàtrz lub gdy jest to niemo˝liwe — z drzwiami rozsuwanymi; jedno z wyjÊç powinno znajdowaç si´ przy stanowisku wiertacza.

§ 119Dêwignia hamulca mechanicznego wyciàgu

wiertniczego, przy pe∏nym zahamowaniu, powinna znajdowaç si´ w odleg∏oÊci 0,8—0,9 m od górnej p∏aszczyzny poziomu roboczego urzàdzenia (pod∏ogi), je˝eli instrukcja producenta nie przewiduje innych odleg∏oÊci.

§ 120Wyciàg wiertniczy wiertnic o udêwigu wi´kszym od 800 kN na haku wyposa˝a si´ w hamulec

wspomagajàcy.

§ 122Wszelkie czynnoÊci wykonywane z u˝yciem

wyciàgu wiertniczego lub innych urzàdzeƒ oraz sterowane ze stanowiska wiertacza poza zasi´giem jego pola widzenia mogà odbywaç si´ tylko przy tak zorganizowanej pracy, aby wiertacz otrzymywa∏ sygna∏ o gotowoÊci do rozpocz´cia, przebiegu i koniecznoÊci przerwania tych czynnoÊci.

§ 1231. Pomp´ p∏uczkowà wyposa˝a si´ w sprawnie dzia∏ajàcy zawór bezpieczeƒstwa i manometr

§ 124Klucze wiertnicze mocuje si´ w sposób

okreÊlony w instrukcji zatwierdzonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 125Kontrol´ stanu technicznego klinów do rur

p∏uczkowych, kluczy wiertniczych, wk∏adów do sto∏ów obrotowych i graniatek, elewatorów oraz haków wiertniczych prowadzi si´ na poczàtku ka˝dej zmiany i przed ka˝dà czynnoÊcià wpuszczania lub wyciàgania przewodu wiertniczego.

§ 126Odcinanie przewodu wiertniczego przy jego

rozkr´caniu za pomocà sto∏u wiertniczego jest niedopuszczalne.

§ 127Wyciàgarki powinny posiadaç sprawnie

dzia∏ajàcy hamulec, a wyciàgarki z nap´dem r´cznym — sprawny mechanizm zapadkowy uniemo˝liwiajàcy wsteczny ruch b´bna.

§ 128

Krà˝ki i wielokrà˝ki manipulacyjne, cz´Êci wirujàce oraz wykonujàce ruchy posuwisto-zwrotne, stwarzajàce zagro˝enie, powinny byç os∏oni´te.

§ 1291. Podczas instalowania urzàdzeƒ wydobywczych

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7065 —

§ 1301. Roboty w zbiornikach, w których magazynowane by∏y substancje szkodliwe dla ˝ycia i zdrowia

ludzkiego oraz substancje mogàce spowodowaç zagro˝enie po˝arowe i zagro˝enie wybuchem, wykonuje si´ po od∏àczeniu zbiornika od instalacji i ca∏kowitym opró˝nieniu z tych substancji, w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach.

§ 131WejÊcie do pomieszczeƒ obudów czó∏ zbiorników magazynowanych substancji szkodliwych oraz

wybuchowych jest dopuszczalne tylko pod warunkiem dok∏adnego przewietrzenia tych pomieszczeƒ; wymaganie to zamieszcza si´ na tablicy przy wejÊciu do obudów czó∏ zbiorników.

§ 132Pracowników zatrudnionych przy robotach

wykonywanych w zbiornikach oraz w pomieszczeniu obudowy czó∏ zbiorników z substancjà szkodliwà ubezpieczajà inni pracownicy znajdujàcy si´ na zewnàtrz, posiadajàcy mo˝liwoÊç natychmiastowego usuni´cia pracowników z zagro˝onej strefy.

§ 1331. WejÊcia na wie˝´ wiertniczà, maszt, czwórnóg i trójnóg zabezpiecza si´ przed mo˝liwoÊcià upadku pracownika z wysokoÊci

§ 134

Instalowanie, eksploatacja oraz kontrola maszyn, urzàdzeƒ i instalacji elektroenergetycznych powinny odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w odr´bnych przepisach oraz w Polskich Normach

§ 135

Do pomieszczeƒ prowadzenia ruchu urzàdzeƒ elektroenergetycznych majà wst´p jedynie pracownicy posiadajàcy kwalifikacje i wymagane uprawnienia do kontroli i obs∏ugi urzàdzeƒ elektroenergetycznych

§ 1361. Zak∏ad górniczy, w którym przerwa w dop∏ywie energii elektrycznej mo˝e spowodowaç zagro˝enie ludzi, Êrodowiska lub mienia, wyposa˝a si´

w dwa niezale˝ne zasilania pokrywajàce:

Poz. 961 3. Decyzj´ o wyposa˝eniu w jedno zasilanie podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego, powiadamiajàc o tym w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.

§ 137W ka˝dej sta∏ej stacji elektroenergetycznej

umieszcza si´:

§ 1381. ¸àczniki sterownicze uk∏adu sterowania

silników elektrycznych s∏u˝àcych do nap´du wiertnicy powinny znajdowaç si´ na stanowisku wiertacza.

§ 139Wy∏àcznik dop∏ywu energii elektrycznej do

wiertni umieszcza si´ w przestrzeni niezagro˝onej wybuchem, w miejscu ∏atwo dost´pnym.

§ 1401. Wie˝e i maszty konstrukcji stalowej, urzàdzenia wiertnicze z nap´dem elektrycznym, a tak˝e

urzàdzenia wiertnicze, na których sà zainstalowane agregaty pràdotwórcze, uziemia si´.

§ 1411. W przestrzeniach zagro˝onych wybuchem

gazów, par lub mgie∏ stosuje si´ tylko elektryczne urzàdzenia przeciwwybuchowe zaliczone do II grupy, o konstrukcji dostosowanej do rodzaju zagro˝enia.

§ 142System urzàdzeƒ elektroenergetycznych zainstalowanych w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem powinien umo˝liwiaç ich wy∏àczenie za pomocà

∏atwo dost´pnych urzàdzeƒ wy∏àczeniowych, umieszczonych poza tymi przestrzeniami.

§ 143Niedopuszczalne jest budowanie elektroenergetycznych linii napowietrznych w przestrzeniach

zagro˝onych wybuchem.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7066 —

§ 1441. Otwieranie os∏on urzàdzeƒ elektrycznych

budowy przeciwwybuchowej jest dopuszczalne po wy∏àczeniu tych urzàdzeƒ spod napi´cia i zabezpieczeniu stanu wy∏àczenia, z wyjàtkiem urzàdzeƒ budowy iskrobezpiecznej kategorii „ia.”

§ 1451. Pomiary w przestrzeniach zagro˝onych

wybuchem wykonuje si´ przyrzàdami elektrycznymi budowy zwyk∏ej, je˝eli:

§ 146Urzàdzenia elektroenergetyczne zabezpiecza

si´ przed mo˝liwoÊcià ich uruchomienia przez osoby nieupowa˝nione.

§ 147Ka˝dà lini´ zasilajàcà, linie sterownicze oraz

linie obwodów iskrobezpiecznych urzàdzeƒ elektrycznych prowadzi si´ niezale˝nie.

§ 148Kable i przewody oponowe

§ 149W przypadku awarii i samoczynnego wy∏àczenia urzàdzenia elektroenergetycznego ponowne ich

za∏àczenie mo˝e nastàpiç dopiero po usuni´ciu przyczyny wy∏àczenia oraz po uzyskaniu zgody osoby dozoru ruchu.

§ 150.1Wszystkie miejsca, w których stale lub czasowo przebywajà ludzie, powinny mieç oÊwietlenie

zgodne z odr´bnymi przepisami i z Polskimi Normami.

§ 1511. Wie˝e wiertnicze, maszty, wiaty maszynowe wiertnic oraz drogi ewakuacyjne powinny mieç

oÊwietlenie awaryjne.

§ 152W przypadkach nieuregulowanych w odr´bnych przepisach prace spawalnicze wykonuje si´ zgod

Poz. 961 nie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 153

W przypadku gdy prace spawalnicze wykonywane b´dà w miejscach, w których istnieje zagro˝enie wybuchem, w instrukcji, o której mowa w § 152, uwzgl´dnia si´ szczególne wymagania wynikajàce z tego zagro˝enia.

§ 1541. Zbiorniki, przy których b´dà wykonywane

prace spawalnicze, od∏àcza si´ od instalacji za pomocà zasuw i zaÊlepek stalowych. Zbiorniki magazynujàce w´glowodory powinny byç tak˝e wyparowane, przewietrzone, oczyszczone i wysuszone.

Rozdzia∏ 4 Zagro˝enie po˝arowe i zagro˝enie wybuchem

§ 1551. Pomieszczenia i miejsca wyst´powania

zagro˝enia wybuchem i zagro˝enia po˝arowego oraz przestrzenie i strefy zagro˝enia wybuchem, a tak˝e strefy po˝arowe, które odpowiednio oznakowuje si´, okreÊla kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 1561. Pracowników zatrudnionych w ruchu zak∏adu górniczego poucza si´ o sposobach zapobiegania po˝arom i ich zwalczania, odpowiednio do miejsca

pracy, wyst´pujàcych zagro˝eƒ oraz posiadanych Êrodków gaÊniczych.

§ 157Niedopuszczalne jest palenie tytoniu na terenie zak∏adu górniczego poza miejscami lub pomieszczeniami do tego wyznaczonymi

§ 158

§ 159Niedopuszczalne jest

§ 160Przedsi´biorca prowadzàcy lub zlecajàcy roboty górnicze w celu rozpoznania lub eksploatacji z∏ó˝

w´glowodorów p∏ynnych, po zakoƒczeniu wiercenia i likwidacji odwiertów, zapewnia wykonanie ich geodezyjnej inwentaryzacji w celu zg∏oszenia jej do w∏aÊciwego oÊrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej oraz do w∏aÊciwych organów samorzàdu terytorialnego.

Poz. 961 3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego w przypadkach uzasadnionych warunkami techniczno-ruchowymi mo˝e nie zezwoliç na odstàpienie od wymogów okreÊlonych w ust. 2 i nakazaç wykonywanie okresowych pomiarów st´˝enia gazów, powiadamiajàc o tym w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.

§ 165Pomieszczenia obudowy czó∏ zbiorników zawierajàcych gaz przewietrza si´ w sposób ciàg∏y

§ 166

Rurociàgi, zbiorniki i inne pojemniki, w których sà przechowywane p∏yny ∏atwo palne i wybuchowe, powinny byç uziemione i po∏àczone ze sobà przewodem metalowym. Dysze i otwory wyp∏ywowe tych pojemników uziemia si´.

§ 1671. Odleg∏oÊç obiektów i urzàdzeƒ zwiàzanych

z wydobywaniem ropy naftowej i gazu ziemnego oraz podziemnym magazynowaniem w´glowodorów p∏ynnych na làdzie, w szczególnoÊci odwiertów, gazoliniarni, urzàdzeƒ i instalacji do osuszania i odsiarczania gazu, t∏oczni ropy i gazu, nie powinna byç mniejsza ni˝:

§ 1611. W obr´bie stref zagro˝onych wybuchem

powinny znajdowaç si´ materia∏y, urzàdzenia i inne Êrodki, za pomocà których mo˝na zapobiec powstaniu i zap∏onowi mieszaniny wybuchowej.

§ 162

Podgrzewanie zbiorników, cystern i przewodów rurowych odbywa si´ z u˝yciem wody, pary wodnej lub w inny bezpieczny sposób, ustalony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego

§ 163Niedopuszczalne jest stosowanie nap´dów

pasowych w przestrzeniach zagro˝onych wybuchem, z zastrze˝eniem § 497; w przestrzeniach tych mogà byç stosowane pasy przenoszàce nap´d, wykonane z materia∏ów trudno palnych i antyelektrostatycznych.

§ 1641. W budynkach gazoliniarni, t∏oczni ropnych

i gazowych oraz w innych pomieszczeniach, w których mogà powstaç mieszaniny wybuchowe lub nagromadziç si´ gazy toksyczne, powinny byç stale otwarte górne otwory wentylacyjne o powierzchni nie mniejszej ni˝ 1% powierzchni posadzki tego pomieszczenia.

W pomieszczeniach tych powinny byç wykonane tak˝e otwory wentylacyjne z ˝aluzjami na poziomie posadzki.

§ 168

Przy pracach wykonywanych w miejscach, w których wyst´puje mieszanina wybuchowa, niedopuszczalne jest u˝ywanie narz´dzi, sprz´tu i innych przedmiotów oraz obuwia i odzie˝y, mogàcych powodowaç iskrzenie i wybuch.

§ 169

§ 170Rury wydmuchowe silników spalinowych

powinny byç wyprowadzone na zewnàtrz zabudowy i posiadaç zabezpieczenie przeciwdzia∏ajàce przenoszeniu si´ iskier.

Rozdzia∏ 5 Prowadzenie obserwacji i pomiarów wp∏ywu robót górniczych na powierzchni´

§ 171Kierownik ruchu zak∏adu górniczego podejmuje dzia∏ania majàce na celu zmniejszenie negatywnego wp∏ywu dzia∏alnoÊci zak∏adu górniczego

§ 1721. W zak∏adzie górniczym prowadzi si´ obserwacje i pomiary wp∏ywu robót górniczych na po

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7068 — wierzchni´, w tym zmian stosunków wodnych i t∏a gazowego.

§ 173Instalacje, urzàdzenia lub obiekty, które

w przypadku uszkodzenia albo awarii mog∏yby staç si´ êród∏em zagro˝enia dla otoczenia, lokalizuje si´ w taki sposób, aby zapewnione by∏y warunki do likwidacji tego zagro˝enia.

§ 174W zak∏adzie górniczym wydobywajàcym rop´ naftowà i gaz ziemny z zawartoÊcià siarkowodoru

lub innych zwiàzków toksycznych sporzàdza si´ program opanowania i neutralizacji ska˝enia terenu.

§ 175Do∏y urobkowe i do∏y na ciecze z∏o˝owe

z opróbowaƒ odwiertów oraz sk∏adowiska materia∏ów szkodliwych izoluje si´ w sposób zapobiegajàcy niekorzystnemu oddzia∏ywaniu na Êrodowisko.

§ 176Zbiorniki wodne oraz osadniki przemys∏owe

zabezpiecza si´ przed przedostawaniem si´ na zewnàtrz zmagazynowanych w nich substancji oraz odpowiednio oznakowuje.

Poz. 961

§ 180Awaryjne wycieki bituminów lub innych

substancji, stanowiàce zagro˝enie dla Êrodowiska, niezw∏ocznie likwiduje si´, a ska˝ony teren doprowadza do stanu u˝ytecznoÊci.

§ 1811. W zak∏adzie górniczym powinien znajdowaç si´ odpowiedni zestaw materia∏ów, narz´dzi

i urzàdzeƒ umo˝liwiajàcych szybkà likwidacj´ awarii rurociàgów i innych urzàdzeƒ technologicznych oraz Êrodków do niezw∏ocznej neutralizacji i likwidacji wycieków lub rozlewisk.

§ 182

W przypadku powstania, wskutek robót górniczych, zagro˝enia dla ludzi lub Êrodowiska poza terenem zak∏adu górniczego, kierownik ruchu zak∏adu górniczego niezw∏ocznie podejmuje dzia∏ania zabezpieczajàce i likwidujàce powsta∏e zagro˝enia Rozdzia∏ 6 Badania geofizyczne i roboty strza∏owe w otworach wiertniczych

§ 183

§ 177W zak∏adzie górniczym wykonywanie pomiarów emisji zanieczyszczeƒ powietrza atmosferycznego

odbywa si´ w sposób okreÊlony w odr´bnych przepisach.

§ 184Przygotowanie otworu wiertniczego do badaƒ i prac geofizycznych powinno umo˝liwiaç swobodne przemieszczanie przyrzàdów pomiarowych

i specjalnych na ca∏ej d∏ugoÊci otworu, w czasie niezb´dnym do wykonania pomiarów i innych prac geofizycznych.

§ 1781. Eksploatacjà urzàdzeƒ odpylajàcych i neutralizujàcych oraz zabezpieczeƒ majàcych na celu

ochron´ powietrza atmosferycznego prowadzi si´ zgodnie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 185

§ 1791. Woda z∏o˝owa wydobyta z gazem lub ropà, po usuni´ciu zanieczyszczeƒ wprowadzonych do

niej w procesie technologicznym, mo˝e byç zat∏aczana do z∏o˝a tylko w sposób okreÊlony w projekcie zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego dla ka˝dego otworu zrzutowego oddzielnie.

§ 186Roboty strza∏owe przy prowadzeniu badaƒ

geofizycznych, zabiegów intensyfikacyjnych i prac specjalnych w otworach wiertniczych i odwiertach wyko- Dziennik Ustaw Nr 109 — 7069 — Poz. 961 nuje si´ zgodnie z instrukcjà opracowanà przez wykonawc´ tych robót, w zakresie przewidzianym w projekcie technicznym robót zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 187

Zbrojenie sprz´tu Êrodkami strza∏owymi, sprawdzanie obwodu elektrycznego i demonta˝ sprz´tu po odstrzeleniu wykonuje si´ na oddzielnym stanowisku, bez udzia∏u osób nieupowa˝nionych do ich wykonywania.

§ 188Przygotowanie i zbrojenie perforatorów, torped, generatorów ciÊnienia i innych ∏adunków materia∏ów wybuchowych oraz usuwanie ich niewybuchów

odbywa si´ zgodnie ze szczegó∏owymi instrukcjami ustalonymi dla wykonywania tych robót.

§ 189Stosowanie Êrodków strza∏owych i sprz´tu

strza∏owego w robotach strza∏owych wykonywanych w otworze wiertniczym powinno byç zgodne z zakresem i warunkami ich stosowania, okreÊlonymi w odr´bnych przepisach, a tak˝e w decyzjach dopuszczajàcych je do stosowania w zak∏adach górniczych.

§ 190Przy wykonywaniu robót strza∏owych poza

otworami wiertniczymi stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce wykonywania robót strza∏owych w odkrywkowych zak∏adach górniczych.

Rozdzia∏ 7 Geologia górnicza i miernictwo górnicze

§ 1911. S∏u˝ba mierniczo-geologiczna zak∏adu

górniczego podlega bezpoÊrednio kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego.

§ 192W zak∏adzie górniczym znajduje si´ sk∏adnica do przechowywania dokumentacji mierniczo-geologicznej

§ 193Wydobywanie ropy naftowej lub gazu ziemnego ze z∏o˝a poprzedza si´ badaniami warunków geologiczno-z∏o˝owych oraz parametrów z∏o˝a i p∏ynu z∏o˝owego

§ 194

Sposób dowiercania otworów wydobywczych powinien zapewniaç szczelnà izolacj´ horyzontów wodnych nad i pod z∏o˝em oraz odizolowanie z∏o˝a od innych warstw przepuszczalnych, a tak˝e zapobiegaç uszkodzeniu strefy przyodwiertowej

§ 1951. W zak∏adzie górniczym na podstawie danych uzyskanych z wiercenia i udost´pnienia z∏o˝a oraz

informacji i wartoÊci parametrów z próbnej eksploatacji w´glowodorów p∏ynnych sporzàdza si´ program sta∏ej ich eksploatacji.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7070 — 2. Dla ka˝dego odwiertu gazowego lub samoczynnego odwiertu ropnego, corocznie na podstawie dokonanych pomiarów, ustala si´ dozwolony pobór gazu oraz odpowiednio warunki eksploatacji ropy naftowej, uwzgl´dniajàce maksymalne sczerpanie i racjonalnà gospodark´ eksploatacyjnà z∏o˝a.

§ 196IloÊç wydobywanych z odwiertu ropy, gazu

i wody lub zat∏aczanych do niego p∏ynów oraz rodzaj i wyniki wykonywanych pomiarów i obserwacji dokumentuje si´ zgodnie z zasadami ustalonymi przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 1971. G∏owica eksploatacyjna lub inne zamkni´cia wylotu odwiertu wydobywczego powinny byç

szczelne i wytrzyma∏e na najwi´ksze przewidywane ciÊnienie g∏owicowe.

§ 198Konstrukcja g∏owicy eksploatacyjnej powinna zapewniç mo˝liwoÊç wpuszczania wg∏´bnych przyrzàdów pomiarowych oraz pobór próbek p∏ynu z∏o˝owego

Poz. 961

§ 1991. Podczas wydobywania p∏ynu z odwiertu

zasuwy awaryjne g∏owicy eksploatacyjnej powinny byç ca∏kowicie otwarte.

§ 2001. Wymagania dotyczàce wyposa˝enia wg∏´bnego i napowierzchniowego odwiertów, którymi wydobywa si´ p∏yn z∏o˝owy, okreÊla instrukcja zatwierdzona

przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 201

§ 202

§ 203

Z wyjàtkiem przypadku okreÊlonego w § 217, niedopuszczalne jest nieregulowane samoczynne wydobywanie ropy, gazu ziemnego i kondensatu, jak równie˝ niekontrolowane zat∏aczanie p∏ynów do z∏ó˝ tych kopalin.

§ 204Stosowanie gazu ziemnego do podgrzewania rurociàgów prowadzonych od odwiertów jest dopuszczalne pod warunkiem, ˝e uj´cie p∏ynu z∏o˝owego

z odwiertu jest gazoszczelne, a urzàdzenie grzewcze znajduje si´ w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od odwiertu.

§ 205W przypadku wzrostu wyk∏adnika wodnego

niezw∏ocznie okreÊla si´ rodzaj wody wydobywanej z ropà lub gazem w porównaniu z rodzajem wody okreÊlonej pierwotnie i ustala przyczyny tego zjawiska oraz podejmuje stosowne Êrodki zapobiegawcze lub okreÊlone nowe warunki eksploatacji z∏o˝a.

§ 206W zak∏adzie górniczym lub wyodr´bnionej

jego cz´Êci przechowuje si´ dokumenty dotyczàce eksploatacji z∏o˝a lub podziemnego magazynowania w´- Dziennik Ustaw Nr 109 — 7071 — Poz. 961 glowodorów oraz dotyczàce pracowników i urzàdzeƒ, a w szczególnoÊci:

§ 207Przygotowujàc zak∏ad górniczy lub jego

cz´Êç do prowadzenia robót budowlanych na terenie zak∏adu, w szczególnoÊci:

§ 208

Sposób prowadzenia robót budowlanych, zwiàzanych z usuwaniem skutków awarii czynnych obiektów zak∏adu górniczego, ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 2091. Opróbowanie ska∏ zbiornikowych w odwiertach po zakoƒczeniu wiercenia oraz w odwiertach

eksploatacyjnych b´dàcych w rekonstrukcji prowadzi si´ pod bezpoÊrednim nadzorem osoby dozoru ruchu, zgodnie z zasadami techniki i programem opróbowania zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego na wniosek geologa górniczego.

§ 2111. Próbnà eksploatacj´ lub test produkcyjny

z∏o˝a lub poziomu produktywnego prowadzi si´ zgodnie ze szczegó∏owym programem zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, okreÊlajàc czas ich trwania; czas trwania próbnej eksploatacji nie mo˝e przekroczyç dwóch lat.

§ 2121. Wod´ z∏o˝owà, wyp∏ywajàcà razem z ropà

lub gazem, oznacza si´ w taki sposób (fizycznie, chemicznie, mineralogicznie), aby mo˝na jà by∏o odró˝niç od wód pochodzàcych z warstw nadleg∏ych bàdê ni˝ej zalegajàcych.

§ 2131. Gaz ziemny wydobywany z otworów podczas opróbowania oraz podczas eksploatacji ropy naftowej odpowiednio wykorzystuje si´

§ 2141. Eksploatacja odwiertów odbywa si´ na

podstawie programu zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, okreÊlajàcego parametry wydobycia.

§ 2101. Podczas opróbowania z∏o˝a ropy naftowej

i gazu ziemnego przeprowadza si´ pomiary parametrów z∏o˝owych i wykonuje analizy p∏ynu z∏o˝owego w sposób okreÊlony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 2151. W przypadku grupowego uj´cia wydobycia p∏ynów z∏o˝owych z odwiertów, okresowo bada si´

iloÊç wydobywanej ropy, gazu i wody z poszczególnych odwiertów, w celu ustalenia mo˝liwoÊci wystàpienia nieprawid∏owoÊci.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7072 — Poz. 961 2. Cz´stotliwoÊç badaƒ, o których mowa w ust. 1, ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego na podstawie opinii geologa górniczego. nej, bioràcych udzia∏ w zabiegu, zapoznaje si´ w szczególnoÊci:

§ 2161. Prób´ wytrzyma∏oÊci i szczelnoÊci eksploatacyjnej kolumn rur ok∏adzinowych odwiertów zasilajàcych wykonuje si´ podczas wytworzenia ciÊnienia

równego 1,3 wartoÊci spodziewanego maksymalnego ciÊnienia zat∏aczania.

§ 2171. W przypadku wystàpienia zmniejszenia

przep∏ywu przez rurki wydobywcze dopuszcza si´ krótkotrwa∏e wypuszczanie gazu ziemnego w iloÊciach przekraczajàcych dozwolony pobór poprzez syfonowanie odwiertu, w tym wypuszczanie gazu ziemnego do atmosfery.

§ 2181. Eksploatacj´ dwóch lub wi´cej odizolowanych horyzontów gazonoÊnych jednym odwiertem

prowadzi si´ oddzielnie.

§ 219W odwiertach nieeksploatowanych ciÊnienie

g∏owicowe powinno byç mierzone w okresach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, a wyniki pomiarów dokumentowane. Pomiary wykonuje si´ co najmniej raz w kwartale.

§ 2201. W przypadku gdy w wydobywanym gazie

ziemnym wyst´pujà ciek∏e w´glowodory, pobiera si´ próbki mieszaniny w´glowodorów i wykonuje badania fizykochemiczne w celu dokonania klasyfikacji z∏o˝a.

§ 2211. Zabiegi intensyfikacji przyp∏ywu wykonuje si´ pod nadzorem osób dozoru ruchu, na podstawie

projektu technicznego zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 2221. U˝ycie jako cieczy roboczej ropy naftowej

jest dopuszczalne dopiero po uprzednim oddzieleniu od niej lekkich frakcji w´glowodorów.

§ 223Ciecze poreakcyjne z otworu odprowadza si´

w sposób niepowodujàcy szkodliwego oddzia∏ywania na Êrodowisko.

§ 224Wt∏aczanie gazu lub cieczy do z∏ó˝ w´glowodorów p∏ynnych wykonuje si´ na podstawie projektu

technicznego zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego; projekt ten zawiera w szczególnoÊci:

§ 225

§ 226Podczas obróbki i rekonstrukcji odwiertów

pompowanych dopuszcza si´ stosowanie silników spalinowych i elektrycznych budowy zwyk∏ej, s∏u˝àcych do nap´du urzàdzeƒ na otwartej przestrzeni, przy Dziennik Ustaw Nr 109 — 7073 — czym instaluje si´ je poza przestrzenià zagro˝onà wybuchem.

§ 227Niedopuszczalne jest ustawienie zbiorników

zawierajàcych w´glowodory ciek∏e na terenie zalewowym rzek i potoków.

§ 2281. Zbiorniki zawierajàce w´glowodory ciek∏e

otacza si´ wa∏em ziemnym o wysokoÊci co najmniej 1 m i szerokoÊci korony co najmniej 0,5 m lub murem ochronnym.

§ 2291. Wymagana pojemnoÊç obwa∏owania

zbiorników ropy naftowej wynosi dla:

§ 230Zbiorniki cz´Êciowo wkopane zabezpiecza

si´ przed ich przemieszczeniem pod wp∏ywem wody gruntowej.

§ 2311. Zbiorniki zawierajàce w´glowodory ciek∏e

powinny byç budowy zamkni´tej.

§ 232Zbiornik zamkni´ty zawierajàcy w´glowodory ciek∏e powinien byç wyposa˝ony w zawór ciÊnieniowo-depresyjny

§ 233

Zbiornik zawierajàcy w´glowodory ciek∏e, przed oddaniem go do ruchu, poddaje si´ próbie ciÊnieniowej z u˝yciem wody.

§ 234Zbiornik, o którym mowa w § 232, powinien

byç wyposa˝ony w:

§ 235Zamkni´cia w przewodach odp∏ywowych

zbiorników powinny byç zabezpieczone przed otwarciem przez osoby nieupowa˝nione.

§ 236

§ 237Wypuszczanie z cystern wody i innych zanieczyszczeƒ na terenie zak∏adu górniczego mo˝e odbywaç si´ tylko do zbiorników do tego przeznaczonych

§ 238Podczas kontroli i obs∏ugi zbiorników stosuje si´ wy∏àcznie r´czne lampy akumulatorowe w wykonaniu przeciwwybuchowym

§ 239Konstrukcja i wyposa˝enie zbiornika powinny zapewniaç bezpieczny dost´p i obs∏ug´ armatury

§ 240Ka˝dy zbiornik powinien mieç oznaczone klasy niebezpieczeƒstwa po˝arowego przechowywanej

w nim cieczy oraz najwi´kszà dopuszczalnà pojemnoÊç magazynowania.

§ 2411. W przypadku stosowania pieców rurowych opalanych gazem w celu podgrzewania ropy naftowej, na rurociàgu doprowadzajàcym rop´ do pieca

powinien byç zamontowany zawór, umieszczony blisko zaworu zamykajàcego dop∏yw gazu, którego konstrukcja umo˝liwia szybkie jego zamkni´cie.

§ 242Procesy technologiczne majàce na celu przygotowanie ropy naftowej i gazu ziemnego do transportu oraz stosowanie substancji szkodliwych dla zdrowia

prowadzi si´ i dokumentuje zgodnie z instrukcjà zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 243Do projektowania, budowy, przebudowy

i rozbudowy rurociàgów technologicznych, zwiàza- Dziennik Ustaw Nr 109 — 7074 — Poz. 961 nych z ruchem zak∏adu górniczego, stosuje si´ odpowiednio przepisy okreÊlajàce warunki techniczne, jakim powinny odpowiadaç rurociàgi technologiczne i sieci gazowe oraz ich usytuowanie, o ile przepisy niniejszego rozporzàdzenia nie stanowià inaczej.

§ 2491. WielkoÊç ciÊnienia podczas próby wytrzyma∏oÊci rurociàgów z rur stalowych i tworzyw sztucznych okreÊla instrukcja zatwierdzona przez kierownika

ruchu zak∏adu górniczego z zachowaniem wymogów okreÊlonych w Polskiej Normie.

§ 2441. Rurociàgi przeznaczone do transportu p∏ynu z∏o˝owego uk∏ada si´ w jednym wykopie, pod warunkiem ˝e odleg∏oÊç mi´dzy nimi nie b´dzie mniejsza

ni˝ Êrednica najwi´kszego rurociàgu.

§ 2501. Trasy rurociàgów podczas wykonywania

prób szczelnoÊci i wytrzyma∏oÊci wyraênie oznakowuje si´ za pomocà znaków ostrzegawczych.

§ 251

§ 245Na rurociàgach technologicznych, w zale˝noÊci od rodzaju przep∏ywajàcego p∏ynu, instaluje si´

odpowiednià armatur´ odcinajàcà przeznaczonà do wy∏àczenia ich z ruchu.

§ 246Technologia oraz materia∏y u˝yte do ∏àczenia

rur i armatury podczas wykonywania rurociàgów technologicznych powinny zapewniç wytrzyma∏oÊç po∏àczeƒ, równà co najmniej wytrzyma∏oÊci rur.

§ 247Prace zwiàzane z izolacjà rurociàgów, ich

uk∏adaniem i zasypywaniem w wykopach prowadzi si´ w taki sposób, aby nie powodowa∏y zanieczyszczeƒ rurociàgów wewnàtrz, uszkodzenia pow∏ok ochronnych i dodatkowych napr´˝eƒ rurociàgów.

§ 2481. Rurociàg przed oddaniem do eksploatacji

poddaje si´:

§ 252Z przeprowadzonej próby szczelnoÊci i wytrzyma∏oÊci sporzàdza si´ protokó∏

§ 253Gazociàg badany powietrzem przekazuje si´

do eksploatacji po wyparciu powietrza gazem; zawartoÊç powietrza w gazie nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ 2%.

§ 254Studzienki rewizyjne, kana∏y i inne podziemne urzàdzenia znajdujàce si´ w odleg∏oÊci do 15 m od

rurociàgu kontroluje si´ w zakresie wyst´powania w nich gazu, nie rzadziej ni˝ dwa razy w roku, a w pierwszym roku eksploatacji jeden raz w miesiàcu.

Inne kontrole lub przeglàdy mogà byç wykonywane na podstawie ustaleƒ kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 255

Mapy sytuacyjne tras rurociàgów, z zaznaczeniem wymiarów rurociàgów i rodzaju przep∏ywajàcego p∏ynu oraz rodzaju i wymiaru zamkni´ç i odga∏´zieƒ, powinny znajdowaç si´ w zak∏adzie górniczym lub w wydzielonej jego cz´Êci.

§ 256Podczas budowy rurociàgów technologicznych dla gazu zawierajàcego siarkowodór mogà byç

stosowane wy∏àcznie materia∏y odporne na korozj´ siarkowodorowà.

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7075 —

§ 257D∏ugie rurociàgi technologiczne, ze wzgl´du

na koniecznoÊç ograniczenia iloÊci gazu toksycznego w przypadku awarii rurociàgu, powinny byç podzielone na odcinki o d∏ugoÊci zale˝nej od zawartoÊci siarkowodoru w gazie, Êrednicy i ciÊnienia roboczego rurociàgu oraz od topografii terenu. Poszczególne odcinki rurociàgu powinny mieç urzàdzenia odcinajàce do pomiaru ciÊnienia oraz umo˝liwiajàce wydmuchanie zawartoÊci rurociàgu do komina spalania.

§ 258Rurociàgi s∏u˝àce do przesy∏ania z odwiertu

p∏ynu z∏o˝owego z zawartoÊcià siarkowodoru wi´kszà od 2% obj´toÊci uk∏ada si´ w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 200 m od granicy terenów zwartej zabudowy i 50 m od wolno stojàcych domów mieszkalnych.

§ 259W rurociàgach, o których mowa w § 258, oraz

w rurociàgach wysokociÊnieniowych spoiny poddaje si´ badaniom nieniszczàcym przed wykonaniem wst´pnej próby szczelnoÊci.

§ 260Z rurociàgu usuwa si´ wod´ przed wprowadzeniem do niego gazu ziemnego z zawartoÊcià siarkowodoru

§ 2611. Eksploatacj´ podziemnego magazynu w´glowodorów p∏ynnych prowadzi si´ zgodnie z programem zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu

górniczego.

§ 2621. Wybranà struktur´ geologicznà, w celu

zlokalizowania podziemnego magazynu w´glowodorów p∏ynnych, poddaje si´ badaniom zmierzajàcym do ustalenia jej w∏aÊciwoÊci petrograficznych, kolektorskich i hydrogeologicznych.

Poz. 961 3. Sposoby i wyniki badaƒ szczelnoÊci odwiertów dokumentuje si´; dokumentacj´ przechowuje si´ do czasu likwidacji magazynu.

§ 264CiÊnienie robocze orurowania i g∏owicy odwiertów zasilajàco-odbiorczych powinno byç wi´ksze

od najwi´kszego ciÊnienia g∏owicowego równego dopuszczalnemu ciÊnieniu wewn´trznemu podziemnego magazynu w´glowodorów p∏ynnych.

§ 265Konstrukcja g∏owic odwiertów zasilajàcych

i odbiorczych powinna umo˝liwiaç przy∏àczenie manometrów do pomiaru ciÊnienia w przestrzeni wewn´trznej eksploatacyjnej kolumny rur ok∏adzinowych, w przestrzeniach mi´dzyrurowych oraz w kolumnie rur wydobywczych.

§ 2661. W´glowodory p∏ynne zat∏aczane do podziemnych magazynów powinny byç oczyszczone z substancji mogàcych spowodowaç zmniejszenie efektywnoÊci magazynowania

§ 2631. Stan techniczny odwiertów udost´pniajàcych podziemny magazyn w´glowodorów p∏ynnych

oraz odwiertów kontrolnych powinien zapewniaç izolacj´ tego magazynu od innych warstw przepuszczalnych, a tak˝e szczelnoÊç zarurowanej przestrzeni pierÊcieniowej.

§ 267

W przypadku gdy do strefy zawodnionej, okalajàcej przestrzeƒ magazynowà, zat∏aczana jest woda, oczyszcza si´ jà z substancji mogàcych spowodowaç ska˝enie chemiczne lub mikrobiologiczne; iloÊç zat∏aczanej wody powinna byç mierzona i rejestrowana.

§ 268

IloÊç w´glowodorów zat∏aczanych i odbieranych z podziemnego magazynu w´glowodorów p∏ynnych mierzy si´ w sposób ciàg∏y oraz bilansuje po ka˝dym cyklu eksploatacji magazynu Dziennik Ustaw Nr 109 — 7076 —

§ 269W przypadku stwierdzenia nieszczelnoÊci

magazynu nie mo˝na prowadziç zat∏aczania w´glowodorów do czasu wyjaÊnienia przyczyn i usuni´cia tej nieszczelnoÊci.

§ 2701. Do podziemnego magazynu w´glowodorów p∏ynnych wykonuje si´ odwierty obserwacyjne

w celu kontroli zjawisk zachodzàcych w z∏o˝u stanowiàcym magazyn, je˝eli zjawiska te nie mogà byç kontrolowane za pomocà odwiertów zasilajàco-odbiorczych.

§ 271Geometria komory magazynowej utworzonej w z∏o˝u soli kamiennej oraz stan techniczny wg∏´bnego wyposa˝enia komory okresowo kontroluje si´

w sposób i z cz´stotliwoÊcià ustalonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

Rozdzia∏ 9 Wydobywanie siarki otworami wiertniczymi

§ 2721. Eksploatacj´ z∏o˝a prowadzi si´ w sposób

okreÊlony w technicznym projekcie eksploatacji zatwierdzonym przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 273

Ka˝dy otwór, w zale˝noÊci od przeznaczenia, wyposa˝a si´ w sposób okreÊlony w dokumentacji oraz powinien on tak˝e posiadaç numer umieszczony na widocznym miejscu.

§ 274Otwór eksploatacyjny powinien byç uzbrojony w sposób umo˝liwiajàcy

§ 275

Pozostawianie otworów z niezabezpieczonymi wylotami kolumn rurowych, w szczególnoÊci po zakoƒczeniu prowadzonych prac wiertniczych, renowacyjnych i rekonstrukcyjnych, jest niedopuszczalne Poz. 961 je w miejscach zainstalowania g∏ównej armatury odcinajàcej w sposób pozwalajàcy na ich identyfikacj´.

§ 2781. Próby szczelnoÊci oraz próby ciÊnieniowe

instalacji i urzàdzeƒ technologicznych wykonywane podczas ich monta˝u przeprowadzajà wykonawcy tych instalacji, w obecnoÊci osób wyznaczonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 279

Przeglàd instalacji gazowych, instalacji spr´˝onego powietrza, zaworów redukcyjnych i szybko zamykajàcych oraz innych urzàdzeƒ wykonuje si´ zgodnie z ustaleniami kierownika ruchu zak∏adu górniczego

§ 280Prace wewnàtrz kot∏ów wykonuje si´ tylko

po ich od∏àczeniu i zabezpieczeniu zaÊlepkami wszystkich po∏àczeƒ kot∏a z instalacjami lub urzàdzeniami.

§ 281Konstrukcj´ i sposób uzbrojenia otworów

dostosowuje si´ do stwierdzonej wierceniami g∏´bokoÊci zalegania spàgu i budowy serii chemicznej z∏o˝a.

§ 282Kompensacj´ napr´˝eƒ kolumn eksploatacyjnych, powodowanych czynnikami termicznymi

i procesem osiadania nadk∏adu, zapewnia si´, stosujàc odpowiednià konstrukcj´ wi´êby rurowej bàdê teleskopowà konstrukcj´ tych kolumn.

§ 283Przed ka˝dym w∏àczeniem otworu do eksploatacji powinna byç sprawdzona dro˝noÊç kolumny zasilajàcej i wydobywczej

§ 284W∏àczenie otworu do eksploatacji wymaga

zgody kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 2851. Sposób wykonania zabiegów intensyfikacji przep∏ywu poprzez udro˝nienie kolumn rur lub przestrzeni mi´dzyrurowej i strefy przyotworowej ustala

kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 2861. Parametry wody technologicznej, podawanej do grzania z∏o˝a, mierzone w sterowni, okreÊla

kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 2761. Rurociàgi przeznaczone do transportu goràcych mediów skutecznie izoluje si´ przed mo˝liwoÊcià poparzenia ludzi

§ 287

Wst´pne grzanie z∏o˝a oraz sposób uruchomienia i prowadzenia eksploatacji okreÊla si´ w instrukcjach technologicznych zatwierdzonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego

§ 277G∏ówne rurociàgi s∏u˝àce do przesy∏ania

substancji technologicznych numeruje si´ i oznakowu-

§ 2881. W uzasadnionych przypadkach dopuszcza

si´ t∏oczenie wody technologicznej do otworu kolum- Dziennik Ustaw Nr 109 — 7077 — nà technicznà rur ok∏adzinowych, których but posadowiony jest powy˝ej serii produktywnej.

Poz. 961 2. Przypadek grzania otworu, o którym mowa w ust. 1, odnotowuje si´ w raporcie zmianowym.

§ 2891. Otwór eksploatacyjny w∏àcza si´ do systemu kontrolno-pomiarowego, poczàwszy od rozpocz´cia wst´pnego grzania z∏o˝a, a˝ do wy∏àczenia otworu

z eksploatacji.

§ 2931. Maksymalnà temperatur´ odbieranych

wód z∏o˝owych z poszczególnych otworów odpr´˝ajàcych okreÊla dozór geologiczny w uzgodnieniu ze s∏u˝bà eksploatacyjnà zak∏adu górniczego.

§ 2901. Stan techniczny wi´êby rurowej otworu

w∏àczonego do ruchu, wraz z osprz´tem i przynale˝nà instalacjà, poddaje si´ systematycznym ogl´dzinom, a usterki niezw∏ocznie likwiduje; o wy∏àczeniu otworu z ruchu decyduje kierownik dzia∏u ruchu, wyznaczony przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.

§ 2911. W przypadku gdy otwór eksploatacyjny po

wy∏àczeniu z ruchu nie jest przeznaczony do innych zadaƒ, powinien byç zlikwidowany.

§ 292

§ 294

§ 2951. Sposób post´powania w przypadku awarii eksploatacyjnej lub erupcji ustala kierownik ruchu

zak∏adu górniczego.

§ 2961. Osoby zatrudnione przy zabezpieczaniu

miejsca awarii eksploatacyjnej albo erupcji, w szczególnoÊci przy prowadzeniu prac likwidacyjnych tych zjawisk, powinny posiadaç wymagane kwalifikacje oraz stosowaç niezb´dny sprz´t ochrony indywidualnej i odzie˝ ochronnà.

§ 297

Dziennik Ustaw Nr 109 — 7078 — 2. Wt∏aczanie do z∏o˝a p∏ynów innych ni˝ woda z∏o˝owa, woda technologiczna lub powietrze technologiczne wykonuje si´ na podstawie projektu technicznego zatwierdzonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego po uzyskaniu pozwolenia na zasadach i w trybie okreÊlonych w przepisach prawa wodnego.

§ 2981. W otworach obserwacyjnych prowadzi si´

obserwacje, pomiary i badania, ustalajàce poziom ciÊnienia wód, a w zale˝noÊci od potrzeb, sk∏ad chemiczny tych wód i ich temperatur´.

§ 2991. Wszystkie otwory obserwacyjne, studnie

i êród∏a naturalne obj´te obserwacjami, pomiarami i badaniami powinno si´ nawiàzaç do niwelacji sieci paƒstwowej i nanieÊç na mapy sytuacyjno-wysokoÊciowe, a tak˝e wykazaç w ewidencji uzbrojenia terenu oraz na mapie zasadniczej, prowadzonych na podstawie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego.