{"html": "<div class=\"lf-doc\"><p class=\"lf-p\">„miejscowy bezkręgowiec” oznacza każdego lądowego lub słodkowodnego bezkręgowca, w każdym stadium swego życia, znajdującego się na obszarze Układu Antarktycznego; (e) „właściwa władza” oznacza każdą osobę lub agencję upoważnioną przez Stronę do wydawania zezwoleń na podstawie niniejszego Załącznika; (f) „zezwolenie” oznacza formalne zezwolenie na piśmie wydane przez odpowiednią władzę; (g) „pozyskać” lub „pozyskiwanie” oznacza zabić, zranić lub schwytać miejscowego ssaka lub ptaka albo je trzymać lub im dokuczać, albo też zabrać lub zniszczyć taką ilość miejscowych roślin, że ich lokalne rozprzestrzenienie lub bogactwo byłyby istotnie naruszone; (h) „szkodliwa interwencja” oznacza: (i) przelot lub lądowanie helikopterów lub innych statków powietrznych, w sposób który zakłóca spokój skupisk ptaków i fok; (ii) używanie pojazdów lub statków, włącznie z wodolotami i małymi łodziami, w sposób który zakłóca spokój skupisk ptaków i fok; (iii) używanie środków wybuchowych lub broni palnej, w sposób który zakłóca spokój skupisk ptaków i fok; (iv) świadome naruszania spokoju rozmnażających się lub opierzających się ptaków albo skupisk ptaków i fok przez osoby idące pieszo; (v) istotne zniszczenie skupisk miejscowych roślin lądowych przez lądujące statki powietrzne, jeżdżące pojazdy lub przez pieszych albo też w inny sposób; oraz (vi) każdą działalność, która skutkuje istotnymi niekorzystnymi zmianami siedlisk jakichkolwiek gatunków lub populacji miejscowych ssaków, ptaków, roślin lub bezkręgowców. (i) „Międzynarodowa konwencja o uregulowaniu połowów wielorybów” oznacza konwencję sporządzoną w Waszyngtonie dnia 2 grudnia 1946 r.; (j) „Umowa o ochronie albatrosów i petreli” oznacza umowę sporządzoną w Canberrze dnia 19 czerwca 2001 r.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przypadki nadzwyczajne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszego Załącznika nie stosuje się w przypadkach nadzwyczajnych dotyczących bezpieczeństwa życia ludzkiego albo statków, samolotów lub wyposażenia i instalacji o dużej wartości albo też ochrony środowiska.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zawiadomienie o działaniach podjętych w przypadkach nadzwyczajnych przesyła się natychmiast do wszystkich Stron i do Komitetu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 3</span><span class=\"lf-art-t\">Ochrona miejscowej fauny i flory</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Pozyskiwanie lub szkodliwa interwencja są zabronione, z wyjątkiem działania zgodnego z zezwoleniem.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zezwolenia takie określają dopuszczalne działania, w tym datę, miejsce i osobę działającą; wydaje się je wyłącznie w następujących okolicznościach: (a) w celu uzyskania próbek do badań naukowych lub naukowej informacji; (b) w celu uzyskania próbek dla muzeów, herbariów i ogrodów zoologicznych i botanicznych albo innych edukacyjnych instytucji lub do innego użytku; (c) w celu uzyskania okazów dla ogrodów zoologicznych, aczkolwiek w przypadku miejscowych ssaków i ptaków jedynie, jeśli nie jest możliwe pozyskanie ich z istniejących hodowli w niewoli lub z powodu nieodpartej potrzeby ochrony; oraz (d) w przypadkach nieuniknionych skutków badań naukowych, dla których nie było upoważnienia zgodnie z punktami (a), (b) lub (c), albo też takich skutków budowy lub funkcjonowania pomocniczych instalacji naukowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wydawanie takich zezwoleń będzie limitowane w taki sposób, aby zapewnić, że: (a) żadne miejscowe ssaki, ptaki lub rośliny nie będą pozyskiwane ponad te, które są niezbędne, aby osiągnąć cele ustalone w ustępie 2; (b) jedynie mała liczba miejscowych ssaków lub ptaków będzie zabita i że w żadnym przypadku miejscowe ssaki lub ptaki nie będą zabijane w miejscowej populacji w większej ilości, aniżeli, włączając inne upoważnione pozyskania, może być odtworzona normalnie poprzez naturalną reprodukcję w następnym sezonie; (c) zostanie utrzymana różnorodność gatunków, jak również siedlisk niezbędnych dla ich istnienia, oraz równowaga systemów ekologicznych na obszarze Układu Antarktycznego;</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wszystkie gatunki miejscowych ssaków, ptaków i roślin, wymienione w Dodatku A do niniejszego Załącznika, są uznane za „Gatunki Specjalnie Chronione” i korzystają ze szczególnej ochrony Stron.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uznanie gatunku za Gatunek Specjalnie Chroniony odbywa się według procedur i kryteriów przyjętych przez Spotkanie Konsultatywne Układu Antarktycznego.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Komitet dokonuje przeglądu i udziela rady, co do kryteriów uznania miejscowych ssaków, ptaków, roślin czy bezkręgowców za Gatunki Specjalnie Chronione.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona, Komitet, Naukowy Komitet Badań Antarktycznych lub Komisja do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki mogą zaproponować uznanie gatunku za Gatunek Specjalnie Chroniony poprzez przedłożenie wniosku wraz z uzasadnieniem Spotkaniu Konsultatywnemu Układu Antarktycznego.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Nie wydaje się zezwoleń na pozyskanie Specjalnie Chronionych Gatunków, z wyjątkiem przypadków: (a) niezbędnych dla celów naukowych; oraz (b) gdy to nie zagrozi przeżyciu lub odtworzeniu tych gatunków lub miejscowej populacji.</p>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Używanie metod prowadzących do śmierci na Gatunkach Specjalnie Chronionych jest dozwolone jedynie w przypadku braku odpowiednich metod alternatywnych.</p>\n<p class=\"lf-p\">10.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wnioski o uznanie gatunku za Gatunek Specjalnie Chroniony kierowane są do Komitetu, Naukowego Komitetu Badań Antarktycznych i w przypadku miejscowych ssaków oraz ptaków, do Komisji do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki, oraz, jeśli jest to właściwe, Spotkania Stron Umowy o ochronie albatrosów i petreli i innych organizacji.</p>\n<p class=\"lf-p\">Komitet, udzielając rady Spotkaniu Konsultatywnemu Układu Antarktycznego, czy dany gatunek powinien zostać uznany za Gatunek Specjalnie Chroniony, bierze pod uwagę wszelkie uwagi przedstawione przez Naukowy Komitet Badań Antarktycznych i w przypadku miejscowych ssaków i ptaków, Komisji do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki, oraz, jeśli to właściwe, Spotkanie Stron Umowy o ochronie albatrosów i petreli i inne organizacje.</p>\n<p class=\"lf-p\">11.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wszelkie pozyskania miejscowych ssaków i ptaków odbywają się w taki sposób, aby stwarzać jak najmniej bólu i możliwych cierpień.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 4</span><span class=\"lf-art-t\">Wprowadzenie gatunków niemiejscowych, pasożytów i chorób</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Żadnych gatunków zwierząt lub roślin spoza obszaru Układu Antarktycznego nie wprowadza się na ląd lub szelf lodowy albo też do wód obszaru Układu Antarktycznego, z wyjątkiem przypadków objętych zezwoleniem.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Psów nie wprowadza się na ląd, lodowce szelfowe lub pak lodowy.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zezwolenia, o których mowa w ustępie 1: (a) zezwalają na wwóz wyłącznie roślin uprawnych i ich propagul w celu kontrolowanego użycia oraz gatunków w celu eksperymentów kontrolowanych; oraz (b) określają liczebność poszczególnych gatunków, i jeśli to właściwe, wiek i płeć, a także przedstawiają uzasadnienie wprowadzenia i środki ostrożności zapobiegające ucieczce lub kontaktowi z fauną i florą.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wszelkie gatunki, dla których zezwolenie zostało wydane zgodnie z ustępami 1 i 3, przed wygaśnięciem zezwolenia, wywozi się z obszaru Układu Antarktycznego albo niszczy się przez spalenie lub w równie skuteczny sposób, który eliminuje ryzyko dla miejscowej fauny i flory. Zezwolenie określa ten obowiązek.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jakikolwiek gatunek, wliczając potomstwo, nie będący gatunkiem miejscowym na obszarze Układu Antarktycznego, który został wprowadzony na ten obszar bez zezwolenia wydanego zgodnie z powyższymi ustępami 1 i 3, zostanie wywieziony lub unieszkodliwiony, jeśli to możliwe, chyba że usunięcie lub unieszkodliwienie spowodowałoby większe szkody w środowisku. Usunięcie lub unieszkodliwienie może następować poprzez spalenie lub równie skuteczne metody zapewniające sterylność, chyba że zostanie stwierdzone, iż nie stanowią one zagrożenia dla miejscowej flory i fauny. Ponadto, podjęte zostaną wszelkie uzasadnione kroki zapewniające kontrolę następstw wprowadzenia celu uniknięcia szkód wyrządzonych miejscowej faunie i florze.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Żadnego postanowienia niniejszego artykułu nie stosuje się do wwozu żywności na obszar Układu Antarktycznego, o ile nie będzie się w tym celu wwozić żywych zwierząt, a wszystkie rośliny i części zwierząt oraz produkty będą przechowywane w ściśle kontrolowanych warunkach i zostaną zniszczone zgodnie z Załącznikiem III do Protokołu.</p>\n<p class=\"lf-p\">7.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona zapewni podjęcie środków ostrożności zapobiegających przypadkowemu wprowadzeniu mikroorganizmów (np. wirusów, bakterii, drożdży, grzybów), niewystępujących w sposób naturalny na obszarze Układu Antarktycznego.</p>\n<p class=\"lf-p\">8.</p>\n<p class=\"lf-p\">Żywy drób i inne ptaki nie są wprowadzane na obszar Układu Antarktycznego. Podejmowane są wszelkie możliwe starania, aby drobiowe lub ptasie produkty wwożone do Antarktyki były wolne od chorób (takich jak rzekomy pomór drobiu, gruźlica i zakażenie drożdżakowe), mogących stanowić zagrożenie dla miejscowej flory i fauny. Niewykorzystane pozostałości produktów drobiowych i ptasich są usuwane z obszaru Układu Antarktycznego lub unieszkodliwiane poprzez spalenie lub równie skuteczne metody eliminujące ryzyko wprowadzenia mikroorganizmów (np. wirusów, bakterii, drożdży, grzybów) do miejscowej flory i fauny.</p>\n<p class=\"lf-p\">9.</p>\n<p class=\"lf-p\">Celowe wprowadzenie niesterylnej ziemi na obszar Układu Antarktycznego jest zabronione.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony zapewniają, w maksymalnie możliwym stopniu, że niesterylna ziemia nie będzie przypadkowo wwożona na obszar Układu Antarktycznego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 5</span><span class=\"lf-art-t\">Informacje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona udostępni publicznie informacje dotyczące zakazanych działań i Gatunków Specjalnie Chronionych, tym wszystkim osobom obecnym na obszarze Układu Antarktycznego lub zamierzającym udać się na ten obszar, aby upewnić się, że osoby te rozumieją postanowienia tego Załącznika i będą ich przestrzegać.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 6</span><span class=\"lf-art-t\">Wymiana informacji</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony podejmą kroki, aby: (a) zbierać i wymieniać co roku wykazy (włącznie z wykazem zezwoleń) i dane statystyczne odnośnie do liczby lub ilości każdego gatunku miejscowych ssaków, ptaków, roślin lub bezkręgowców pozyskanych na obszarze Układu Antarktycznego; (b) uzyskać i wymienić informacje co do stanu miejscowych ssaków, ptaków, roślin i bezkręgowców na obszarze Układu Antarktycznego oraz odnośnie do stopnia, w jakim gatunki lub populacje potrzebują ochrony;</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony informują inne Strony jak również Komitet, tak wcześnie jak jest to możliwe po zakończeniu letniego sezonu antarktycznego, ale w każdym przypadku najpóźniej 1 października każdego roku, o wszelkich krokach podjętych na podstawie ustępu 1, a także o liczbie i rodzaju zezwoleń wydanych w oparciu o niniejszy Załącznik w poprzedzającym okresie od 1 kwietnia do 31 marca.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 7</span><span class=\"lf-art-t\">Stosunek do innych porozumień poza systemem Układu Antarktycznego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik w żadnej mierze nie narusza praw i obowiązków Stron wynikających z Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowów wielorybów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 8</span><span class=\"lf-art-t\">Przegląd</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Strony dokonują stałego przeglądu środków ochrony fauny i flory Antarktyki, biorąc pod uwagę wszelkie zalecenia wydawane przez Komitet.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 9</span><span class=\"lf-art-t\">Poprawka lub zmiana</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik może być poprawiony lub zmieniony przez przyjęcie środka zgodnie z artykułem IX ustęp 1 Układu Antarktycznego. O ile środek ten nie stanowi inaczej, poprawka lub zmiana są uważane za zatwierdzone i stają się obowiązujące po upływie roku od zamknięcia Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego, na którym zostały przyjęte, chyba że jedna lub więcej Stron Konsultatywnych Układu Antarktycznego notyfikuje depozytariuszowi w ciągu tego okresu, że życzy sobie przedłużenia tego okresu lub że nie jest w stanie zatwierdzić tego środka.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda poprawka lub zmiana niniejszego Załącznika, która staje się obowiązująca zgodnie z ustępem 1 niniejszego artykułu, stanie się następnie obowiązująca w stosunku do każdej innej Strony w dniu otrzymania przez depozytariusza zawiadomienia o jej zatwierdzeniu przez tę Stronę.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dodatki do Załącznika Dodatek A:</p>\n<p class=\"lf-p\">Gatunki Specjalnie Chronione Ommatophoca rossii , foka Rossa.</p>\n<p class=\"lf-p\">Załącznik III - Do protokołu o ochronie środowiska do Układu Antarktycznego Niszczenie odpadów i gospodarka odpadami</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 1</span><span class=\"lf-art-t\">Zobowiązania ogólne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik stosuje się do działań podejmowanych na obszarze Układu Antarktycznego w rezultacie programów badań naukowych, turystyki oraz wszelkiej innej rządowej i pozarządowej działalności na obszarze Układu Antarktycznego, dla których wymagane jest uprzednie zawiadomienie zgodnie z artykułem VII ustęp 5 Układu Antarktycznego, włączając także wspomagające działania logistyczne.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ilość odpadów wytwarzanych lub niszczonych na obszarze Układu Antarktycznego powinna być zmniejszona, jak tylko jest to praktycznie możliwe, aby obniżyć do minimum szkody w środowisku Antarktyki oraz ingerencję w naturalne wartości Antarktyki dokonywane poprzez badania naukowe i inne użytkowania Antarktyki, zgodnie z Układem Antarktycznym.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Istotnymi czynnikami, które bierze się pod uwagę podczas planowania i prowadzenia działań na obszarze Układu Antarktycznego, są kwestie składowania i niszczenia odpadów oraz ich wywóz z obszaru Układu Antarktycznego, jak również ich recykling i zredukowanie źródeł ich wytwarzania.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Odpady wywożone z obszaru Układu Antarktycznego wracają, w maksymalnie możliwym zakresie, do kraju, który organizował działalność powodującą powstanie odpadów, albo do innego kraju, w którym podjęto działania w celu zniszczenia takich odpadów, zgodnie z odpowiednimi porozumieniami międzynarodowymi.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Poprzednie i aktualne miejsca niszczenia odpadów na lądzie oraz porzucone miejsca prac w ramach działań antarktycznych zostaną oczyszczone przez sprawców takich zanieczyszczeń i użytkowników tych miejsc. Nie można interpretować tego obowiązku jako wymagającego: (a) usunięcia jakichkolwiek struktur określonych jako miejsce historyczne lub pomnik; (b) usunięcia jakichkolwiek struktur lub zabrania materiału odpadowego w okolicznościach, gdy czynności te przy każdej praktycznej opcji mogłyby spowodować większą szkodę w środowisku, aniżeli pozostawienie struktury lub materiału odpadowego na ich dotychczasowym miejscu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 2</span><span class=\"lf-art-t\">Niszczenie odpadów poprzez wywiezienie ich z obszaru Układu Antarktycznego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Następujące odpady, jeśli powstały po wejściu w życie niniejszego Załącznika, wywożone są z obszaru Układu Antarktycznego przez sprawców tych zanieczyszczeń: (a) materiały radioaktywne; (b) baterie elektryczne; (c) paliwo, zarówno płynne, jak i stałe; (d) odpady zawierające szkodliwe ilości metali ciężkich lub silnie toksyczne lub trwałe szkodliwe składniki; (e) polichlorek winylu (PCV), piana poliuretanu, piana polisterynu, kauczuk i oleje smarne, drzewo impregnowane i inne produkty zawierające dodatki, które mogą wytworzyć szkodliwe emisje w przypadku ich spalenia; (f) wszystkie inne odpady plastikowe, z wyjątkiem pojemników polietylenowych niskiej gęstości (takich jak worki do składania odpadów), z tym że takie pojemniki będą spalone zgodnie z artykułem 3 ustęp 1; (g) zbiorniki na paliwo; i (h) inne stałe niepalne odpadki, pod warunkiem, że obowiązek wywiezienia zbiorników i stałych niepalnych odpadów, objętych punktami (g) i (h), nie będzie miał zastosowania w okolicznościach, gdy wywiezienie tych odpadów przy każdej praktycznej opcji mogłoby spowodować większą szkodę w środowisku, aniżeli pozostawienie wspomnianych odpadów na ich dotychczasowym miejscu.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Płynne odpady, do których nie stosuje się ustępu 1, oraz płynne odpady kanalizacyjne i domowe są wywożone, w maksymalnie możliwym zakresie, z obszaru Układu Antarktycznego przez sprawcę takich zanieczyszczeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Następujące odpady są wywożone z obszaru Układu Antarktycznego przez sprawcę takich zanieczyszczeń, o ile nie zostały one spalone, umieszczone w autoklawach lub w inny sposób doprowadzone do stanu sterylności: (a) resztki szkieletów wwiezionych zwierząt; (b) laboratoryjne kultury mikroorganizmów i roślinnych organizmów chorobotwórczych; oraz (c) wwiezione produkty ptasie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 3</span><span class=\"lf-art-t\">Niszczenie odpadów poprzez spalenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Uwzględniając postanowienia ustępu 2, odpady palne, inne aniżeli wymienione w artykule 2 ustęp 1, które nie zostały wywiezione z obszaru Układu Antarktycznego, spala się w spalarniach, które zredukują w maksymalnie możliwym zakresie szkodliwe emisje gazów.</p>\n<p class=\"lf-p\">Należy wziąć pod uwagę wszelkie standardy emisji oraz wskazówki dotyczące sprzętu udzielane m.in. przez Komitet i Naukowy Komitet Badań Antarktycznych. Stałe pozostałości po takim spaleniu wywozi się z obszaru Układu Antarktycznego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Spalania odpadów na otwartej przestrzeni zaprzestaje się tak szybko, jak to jest możliwe, lecz nie później niż do końca sezonu 1998/1999. Do czasu zrealizowania pełnego zakazu takiej praktyki, o ile zachodzi konieczność zniszczenia odpadów poprzez spalenie na otwartej przestrzeni, uwzględnia się kierunek i prędkość wiatru oraz rodzaj spalanych odpadów, aby ograniczyć osadzanie się pozostałości i unikać takiego osadzania na obszarach mających szczególne znaczenie z punktu widzenia biologicznego, naukowego, historycznego, estetycznego lub pierwotności natury, włączając w szczególności obszary chronione na mocy Układu Antarktycznego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 4</span><span class=\"lf-art-t\">Inne formy niszczenia odpadów na lądzie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Odpadów niewywiezionych lub niezniszczonych zgodnie z artykułami 2 i 3 nie niszczy się na obszarach wolnych od lodu lub w systemach wód słodkich.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ciekłych odpadów kanalizacyjnych i domowych oraz innych ciekłych odpadów niewywiezionych z obszaru Układu Antarktycznego, zgodnie z artykułem 2, nie umieszcza się, o ile jest to tylko praktycznie możliwe, na paku lodowym, na lodowcach szelfowych lub na językach lodowcowych, przy czym odpady wytwarzane przez stacje położone w środku lodowców szelfowych lub na językach lodowcowych mogą być składane w głębokich szybach lodowych, o ile takie składanie jest jedyną praktycznie opcją. Szyby takie nie będą umieszczane na znanych liniach ruchu lodowców, które kończą się na wolnych od lodu obszarach lub obszarach silnego topnienia lodu.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Odpady wytwarzane w obozowiskach zostaną, w maksymalnie możliwym stopniu, wywiezione przez sprawcę tych odpadów do stacji lub statków udzielających pomocy w celu ich zniszczenia zgodnie z niniejszym Załącznikiem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 5</span><span class=\"lf-art-t\">Niszczenie odpadów na morzu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Płynne odpady kanalizacyjne i domowe mogą być odprowadzane bezpośrednio do morza, biorąc pod uwagę zdolność absorbującą przyjmującego środowiska morskiego i zakładając, że: (a) takie odprowadzenie znajduje się w miejscu, o ile to możliwe, gdzie istnieją warunki do wstępnego rozcieńczenia i szybkiego rozproszenia; i (b) duże ilości takich odpadów (wytworzonych w stacjach, gdzie przeciętna tygodniowa frekwencja podczas polarnego lata wynosi około 30 lub więcej osób), podlegają co najmniej maceracji.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Produkty powstałe z zastosowania wobec odpadów kanalizacyjnych procesu Rotary Biological Contacter lub innych podobnych procesów mogą zostać odprowadzone do morza, pod warunkiem że nie wywoła to negatywnych skutków wobec miejscowego środowiska, a także pod warunkiem że takie odprowadzenie jest zgodne z Załącznikiem IV do Protokołu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 6</span><span class=\"lf-art-t\">Składowanie odpadów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wszelkie odpady przeznaczone do wywiezienia z obszaru Układu Antarktycznego lub do zniszczenia składuje się w taki sposób, aby zapobiec ich przeniknięciu do środowiska.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 7</span><span class=\"lf-art-t\">Produkty zakazane</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Nie sprowadza się na ląd lub lodowce szelfowe albo na wody obszaru Układu Antarktycznego polichlorków bifenylu (PCB), ziemi niesterylnej, kulek polistyrenu lub innych podobnych form opakowania ani też pestycydów (innych aniżeli potrzebne do celów naukowych, medycznych lub higienicznych).</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 8</span><span class=\"lf-art-t\">Planowanie gospodarki odpadami</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona, która prowadzi sama działania na obszarze Układu Antarktycznego, ustanowi w odniesieniu do tych działań system klasyfikacji niszczenia odpadów będący podstawą ewidencji odpadów i ułatwiający badania mające na celu ocenę zagrożeń dla otoczenia ze strony działalności naukowej i towarzyszącej akcji logistycznej. W tym celu wytwarzane odpady klasyfikuje się w sposób następujący: (a) płynne odpady kanalizacyjne i domowe (grupa 1), (b) inne płynne odpady i chemikalia, włącznie z paliwami i olejami (grupa 2); (c) odpady stałe do spalenia (grupa 3); (d) inne stałe odpady (grupa 4); (e) materiały radioaktywne (grupa 5).</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W celu zmniejszenia dalszego szkodliwego wpływu odpadów na środowisko Antarktyki każda Strona przygotuje i co roku dokona przeglądu i unowocześni plany gospodarowania odpadami (włącznie z redukcją odpadów, ich składowaniem i niszczeniem), ze wskazaniem dla każdego stałego miejsca, miejsc obozowania ogólnie oraz każdego statku (innego aniżeli małe łodzie obsługujące stałe miejsca lub statki oraz biorąc pod uwagę plany gospodarki istniejące dla statków): (a) programów oczyszczania istniejących miejsc niszczenia odpadów oraz porzuconych miejsc prac; (b) bieżących oraz planowanych przedsięwzięć dotyczących gospodarowania odpadami i ich definitywnego zniszczenia; (c) bieżących i planowanych przedsięwzięć dotyczących badania wpływu odpadów na środowisko oraz systemów gospodarowania odpadami; (d) innych działań, w celu zminimalizowania wpływu na środowisko odpadów i gospodarowania odpadami.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">W miarę możliwości każda Strona przygotuje także wykaz miejsc dawnych działań (takich jak trasy, składy paliwa, obozowiska, rozbite samoloty), zanim informacje o nich zostaną utracone, w celu wzięcia tych miejsc pod uwagę przy opracowywaniu przyszłych programów naukowych (takich jak chemia śniegu, zanieczyszczenia porostów lub wiercenia w pokrywie lodu).</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 9</span><span class=\"lf-art-t\">Obieg i przegląd planów gospodarki odpadami</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Plany gospodarki odpadami przygotowane zgodnie z artykułem 8, sprawozdania z ich wykonania oraz wykazy wspomniane w artykule 8 ustęp 3 włącza się do rocznej wymiany informacji dokonywanej zgodnie z artykułami III i VII Układu Antarktycznego oraz odnośnymi zaleceniami przyjętymi na podstawie artykułu IX Układu Antarktycznego.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona prześle Komitetowi kopie swoich planów gospodarki odpadami oraz sprawozdania z ich wykonania i przeglądu.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Komitet może dokonać przeglądu planów gospodarki odpadami oraz sprawozdań z ich wykonania i może przedstawić, w celu rozpatrzenia przez Strony, uwagi, włącznie z sugestiami dotyczącymi zmniejszenia do minimum zagrożeń, a także modyfikacje i ulepszenia tych planów.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony mogą wymieniać informacje i udzielać rad na temat, między innymi, osiągalnych technologii małoodpadowych, zmiany istniejących instalacji, specjalnych wymogów dla częściowo czyszczonych wód oraz właściwych metod niszczenia i neutralizacji odpadów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 10</span><span class=\"lf-art-t\">Metody gospodarki</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona: (a) wyznaczy urzędnika do spraw gospodarki odpadami w celu rozwijania i kontroli planów gospodarki odpadami; w terenie, w każdym miejscu, odpowiedzialność będzie przekazana odpowiedniej osobie; (b) zapewni, aby członkowie jej ekspedycji zostali przeszkoleni w celu ograniczenia ujemnych skutków ich działań wobec środowiska Antarktyki i aby zostali poinformowani o wymogach niniejszego Załącznika i (c) zaniecha używania produktów z polichlorkiem winylu (PCV) oraz zapewni, aby jej ekspedycje na obszar Układu Antarktycznego zostały uprzedzone, że jakiekolwiek produkty z PCV, które mogą wnieść na ten obszar, muszą być następnie wywiezione, zgodnie z niniejszym Załącznikiem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 11</span><span class=\"lf-art-t\">Przegląd</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik podlega regularnemu przeglądowi w celu zapewnienia, że jest on aktualny, odzwierciedla postęp dokonany w technologii i procedurach niszczenia odpadów i przez to zapewnia maksymalną ochronę środowiska Antarktyki.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 12</span><span class=\"lf-art-t\">Przypadki nadzwyczajne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszego Załącznika nie stosuje się w przypadkach nadzwyczajnych dotyczących bezpieczeństwa życia ludzkiego albo bezpieczeństwa statków, samolotów lub wyposażenia i instalacji o dużej wartości albo też ochrony środowiska.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zawiadomienie o działaniach podjętych w przypadkach nadzwyczajnych przesyła się natychmiast do wszystkich Stron i do Komitetu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 13</span><span class=\"lf-art-t\">Poprawka lub zmiana</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik może być poprawiony lub zmieniony przez przyjęcie środka zgodnie z artykułem IX ustęp 1 Układu Antarktycznego. O ile środek ten nie stanowi inaczej, poprawka lub zmiana są uważane za zatwierdzone i stają się obowiązujące po upływie roku od zamknięcia Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego, na którym zostały przyjęte, chyba że jedna lub więcej Stron Konsultatywnych Układu Antarktycznego notyfikuje depozytariuszowi w ciągu tego okresu, że życzy sobie jego przedłużenia lub że nie jest w stanie zatwierdzić tego środka.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda poprawka lub zmiana niniejszego Załącznika, która staje się obowiązująca zgodnie z ustępem 1 niniejszego artykułu, stanie się następnie obowiązująca w stosunku do każdej innej Strony w dniu otrzymania przez depozytariusza zawiadomienia o jej zatwierdzeniu przez tę Stronę.</p>\n<p class=\"lf-p\">Załącznik IV - Do protokołu o ochronie środowiska do Układu Antarktycznego Zapobieganie zanieczyszczeniom morskim</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 1</span><span class=\"lf-art-t\">Definicje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W rozumieniu niniejszego Załącznika: (a) „zrzut” oznacza każde usunięcie takich substancji ze statku, bez względu na przyczynę, i obejmuje każde ich przedostanie się do morza, pozbycie, rozlewanie, cieknięcie, pompowanie, wydzielanie lub opróżnianie; (b) „odpady” oznaczają wszelkiego rodzaju odpady produktów spożywczych, odpady bytowe i eksploatacyjne, z wyjątkiem świeżych ryb lub części, które powstały podczas normalnej eksploatacji statku, wyłączając te substancje, których dotyczą artykuły 3 i 4; (c) „MARPOL 73/78” oznacza Międzynarodową konwencję o zapobieganiu zanieczyszczeniom ze statków z 1973 r., zmienioną Protokołem z 1978 r. dotyczącym tej konwencji i innymi zmianami, które weszły w życie w czasie późniejszym; (d) „szkodliwa substancja ciekła” oznacza każdą szkodliwą substancję ciekłą, określoną w Załączniku II do MARPOL 73/78; (e) „olej” oznacza ropę naftową w każdej postaci, włączając w to ropę naftową, paliwo olejowe, szlam, odpadki olejowe oraz produkty rafinowane (inne aniżeli produkty petrochemiczne będące przedmiotem postanowień artykułu 4); (f) „mieszanina oleista” oznacza mieszaninę o jakiejkolwiek zawartości oleju; (g) „statek” oznacza jednostkę pływającą jakiegokolwiek typu używaną w środowisku morskim i obejmuje wodoloty, poduszkowce, statki podwodne, urządzenia pływające oraz stałe bądź pływające platformy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 2</span><span class=\"lf-art-t\">Zastosowanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik stosuje się, w odniesieniu do każdej Strony, do statków upoważnionych do podnoszenia jej bandery i do jakichkolwiek innych statków zaangażowanych w działalność antarktyczną lub wspierających tę działalność, o ile operują one na obszarze Układu Antarktycznego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 3</span><span class=\"lf-art-t\">Zrzut oleju</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakazany jest zrzut oleju lub mieszaniny oleistej do morza, z wyjątkiem przypadków, na które zezwolono zgodnie z Załącznikiem I do MARPOL 73/78. W czasie operowania na obszarze Układu Antarktycznego statki zatrzymują na pokładzie wszelki szlam, zanieczyszczony balast, wodę z płukania pojemników oraz inne pozostałości oleju i mieszanki, które nie mogą być zrzucane do morza. Statki zrzucają te pozostałości jedynie poza obszarem Układu Antarktycznego w odpowiednich urządzeniach odbiorczych albo w inny sposób, na który zezwolono, zgodnie z Załącznikiem I do MARPOL 73/78.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszego artykułu nie stosuje się do: (a) zrzutu do morza oleju lub mieszaniny oleistej na skutek uszkodzenia statku lub jego urządzeń: (i) pod warunkiem że podjęto wszelkie rozsądne środki po powstaniu uszkodzenia lub stwierdzeniu wycieku, aby zapobiec zrzutowi lub zmniejszyć go do minimum; i (ii) z wyjątkiem przypadków, gdy właściciel lub kapitan działają albo z zamiarem spowodowania uszkodzenia, albo nierozważnie i ze świadomością, że uszkodzenie mogłoby przypuszczalnie nastąpić; (b) zrzutu do morza substancji zawierających olej, które były użyte dla zwalczania szczególnego przypadku zanieczyszczenia, w celu zmniejszenia do minimum szkody wywołanej zanieczyszczeniem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 4</span><span class=\"lf-art-t\">Zrzut szkodliwych substancji ciekłych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Zakazany jest zrzut do morza wszelkich szkodliwych substancji ciekłych oraz jakichkolwiek innych chemicznych lub innych substancji w ilościach lub gęstościach szkodliwych dla środowiska morskiego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 5</span><span class=\"lf-art-t\">Usuwanie odpadów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakazane jest usuwanie do morza wszelkich przedmiotów plastikowych, włącznie, lecz nie tylko, z syntetycznymi linami, syntetycznymi sieciami rybackimi i plastikowymi torbami na opady.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zakazane jest usuwanie do morza wszelkich innych odpadów, włącznie z produktami papierowymi, szmatami, szkłem, metalem, butelkami, sprzętem kuchennym, popiołem, paletami, materiałami do pokrywania i pakowania.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Może być dozwolone usuwanie do morza odpadów żywnościowych, o ile zostały one przepuszczone przez urządzenia rozdrabniające lub mielące, pod warunkiem że takie wyrzucenie zostanie dokonane, z wyjątkiem przypadków dozwolonych w myśl Załącznika V do MARPOL 73/78, tak daleko, jak tylko będzie to praktycznie możliwe, z lądu lub lodowców szelfowych, a w każdym razie nie bliżej aniżeli 12 mil morskich. Takie rozdrobnione lub zmielone odpady żywnościowe powinny przejść przez sito z otworami nie większymi aniżeli 25 milimetrów.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">O ile substancja lub materiał, do których odnosi się niniejszy artykuł, zmieszane są z inną substancją lub innym materiałem, przeznaczonym do zrzucenia lub wyrzucenia, i których zrzucenie lub wyrzucenie podlega różnym rygorom, mają zastosowane bardziej surowe normy.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Postanowienia ustępów 1 i 2 niniejszego artykułu nie mają zastosowania do: (a) usuwania odpadów w wyniku uszkodzenia statku lub jego urządzeń, pod warunkiem że podjęto wszelkie rozsądne kroki, przed i po powstaniu uszkodzenia, aby zapobiec usunięciu lub zmniejszyć jego rozmiar do minimum; lub (b) przypadkowego zgubienia syntetycznych sieci rybackich, pod warunkiem że podjęto wszelkie rozsądne kroki zaradcze, aby zapobiec takiej utracie.</p>\n<p class=\"lf-p\">6.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony wymagają, o ile jest to wskazane, prowadzenia rejestru odpadów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 6</span><span class=\"lf-art-t\">Zrzut ścieków</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z wyjątkiem przypadków, które mogłyby w niewłaściwy sposób zakłócić działania antarktyczne: (a) każda Strona zakaże wszelkiego zrzutu do morza nieprzerobionych ścieków („ścieki” rozumiane zgodnie z definicją w Załączniku IV do MARPOL 73/78) w granicach do 12 mil morskich, licząc od lądu lub lodowców szelfowych; (b) poza tą odległością zrzut ścieków zbieranych w pojemnikach nie odbywa się jednorazowo, ale w umiarkowanych porcjach i, o ile jest to praktycznie możliwe, kiedy statek jest w ruchu z prędkością nie mniejszą aniżeli 4 węzły.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy ustęp nie odnosi się do statków upoważnionych do przewożenia do 10 osób.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony wymagają, o ile jest to wskazane, prowadzenia rejestru zrzutu ścieków.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 7</span><span class=\"lf-art-t\">Przypadki nadzwyczajne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Artykuły 3, 4, 5 i 6 niniejszego Załącznika nie będą mieć zastosowania w przypadkach nadzwyczajnych dotyczących bezpieczeństwa statku i osób na pokładzie lub ratowania życia na morzu.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zawiadomienie o działaniach podjętych w przypadkach nadzwyczajnych przesyła się natychmiast do wszystkich Stron i do Komitetu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 8</span><span class=\"lf-art-t\">Skutki dla zależnych i powiązanych ekosystemów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przy wykonywaniu postanowień niniejszego Załącznika należy poświęcić należytą uwagę konieczności uniknięcia ujemnych skutków dla zależnych i powiązanych ekosystemów poza obszarem Układu Antarktycznego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 9</span><span class=\"lf-art-t\">Pojemność statku do magazynowania odpadów i urządzenie odbiorcze</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona zobowiązuje się zapewnić, że wszystkie statki upoważnione do podnoszenia jej bandery i wszystkie inne statki zaangażowane w jej działalność antarktyczną lub wspierające tę działalność, przed wejściem na obszar Układu Antarktycznego, będą wyposażone w zbiornik lub zbiorniki o dostatecznej pojemności dla zatrzymania na pokładzie wszelkiego szlamu, zanieczyszczonego balastu, wody z płukania pojemników oraz innych pozostałości oleju i mieszanki, a także, że będą miały dostateczną pojemność do zatrzymania na pokładzie odpadów podczas prowadzenia działań na obszarze Układu Antarktycznego, jak również że zostaną zawarte porozumienia dotyczące zebrania pozostałości olejowych i odpadów w urządzeniach odbiorczych po opuszczeniu wspomnianego obszaru. Statki mają także dostateczną pojemność do zatrzymania na pokładzie szkodliwych substancji ciekłych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona, z portów której statki wychodzą do obszaru Układu Antarktycznego lub do portów której statki z tego obszaru zawijają, podejmie kroki, aby, o ile jest to praktycznie możliwe, zapewnić udostępnienie odpowiednich urządzeń odbiorczych w celu zebrania wszelkiego szlamu, zanieczyszczonego balastu, wody z płukania pojemników, innych pozostałości oleju i mieszanek, a także odpadów ze statków, bez powodowania zbędnej zwłoki i zgodnie z potrzebami statków korzystających z tych urządzeń.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony, których statki korzystają z portów innych Stron, udając się na obszar Układu Antarktycznego lub wracając z tego obszaru, powinny przeprowadzić konsultacje z tymi Stronami w celu upewnienia się, czy utworzenie portowych urządzeń odbiorczych nie będzie stanowić niesprawiedliwego obciążenia dla Stron sąsiadujących z obszarem Układu Antarktycznego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 10</span><span class=\"lf-art-t\">Projektowanie, budowa, instalowanie armatury i wyposażenie statków</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przy projektowaniu, budowie, instalowaniu armatury i wyposażeniu statków, używanych do działalności antarktycznej lub działań wspierających te operacje, każda Strona weźmie pod uwagę cele niniejszego Załącznika.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 11</span><span class=\"lf-art-t\">Suwerenny immunitet</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszego Załącznika nie stosuje się do żadnego okrętu wojennego, jednostki pomocniczej marynarki wojennej lub innego statku będącego własnością lub będącego w eksploatacji państwa i używanego czasowo wyłącznie do niehandlowej służby rządowej. Jednakże każda Strona podejmie odpowiednie kroki nie powodujące zakłóceń w działalności lub zdolnościach operacyjnych takich okrętów, będących własnością lub używanych przez nią, w celu zapewnienia, iż okręty te będą działać w sposób zgodny, na ile jest to rozsądne i praktycznie możliwe, z niniejszym Załącznikiem.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przy stosowaniu ustępu 1 każda Strona weźmie pod uwagę znaczenie ochrony środowiska Antarktyki.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona poinformuje inne Strony o tym, jak wykonuje to postanowienie.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Procedura rozstrzygania sporów, przewidziana w artykułach 18 do 20 Protokołu, nie ma zastosowania do niniejszego artykułu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 12</span><span class=\"lf-art-t\">Środki zapobiegawcze, gotowość w sytuacjach zagrożenia i reagowanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">W celu skuteczniejszego reagowania w sytuacjach zagrożenia zanieczyszczeniem albo zanieczyszczenia morza na obszarze Układu Antarktycznego Strony, zgodnie z artykułem 15 Protokołu, sporządzą plany ewentualnościowe dla reagowania na przypadki zanieczyszczenia morza, włączając w to plany ewentualnościowe dla statków (innych aniżeli małe ło dzie działające w ustalonych miejscach lub ze statków) działających na obszarze Układu Antarktycznego, a w szczególności dla statków przewożących olej, jako towar, jak również dla wycieków oleju do środowiska morskiego, pochodzących z instalacji na brzegu. W tym celu Strony: (a) współpracują przy formułowaniu i wykonywaniu tych planów; i (b) korzystają z rad Komitetu, Międzynarodowej Organizacji Morskiej i innych organizacji międzynarodowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony ustalą również procedury wspólnego reagowania na nadzwyczajne zanieczyszczenia oraz podejmują odpowiednie działania zgodnie z tymi procedurami.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 13</span><span class=\"lf-art-t\">Przegląd</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Strony dokonują stałego przeglądu postanowień niniejszego Załącznika i innych środków służących do zapobiegania zanieczyszczeniu środowiska morskiego Antarktyki, do zmniejszania zanieczyszczenia i do reagowania na nie, włączając wszelkie poprawki i nowe regulacje przyjęte w myśl MARPOL 73/78, w celu osiągnięcia celów niniejszego Załącznika.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 14</span><span class=\"lf-art-t\">Stosunek do MARPOL 73/78</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik w żadnej mierze nie narusza szczególnych praw i obowiązków wynikających z MARPOL 73/78 w odniesieniu do Stron, które są równocześnie Stronami MARPOL 73/78.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 15</span><span class=\"lf-art-t\">Poprawka lub zmiana</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik może być poprawiony lub zmieniony przez przyjęcie środka zgodnie z artykułem IX ustęp 1 Układu Antarktycznego. O ile środek ten nie stanowi inaczej, poprawka lub zmiana są uważane za zatwierdzone i stają się obowiązujące po upływie roku od zamknięcia Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego, na którym zostały przyjęte, chyba że jedna lub więcej Stron Konsultatywnych Układu Antarktycznego notyfikuje depozytariuszowi w ciągu tego okresu, że życzy sobie jego przedłużenia lub że nie jest w stanie zatwierdzić tego środka.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda poprawka lub zmiana niniejszego Załącznika, która staje się obowiązująca zgodnie z ustępem 1 niniejszego artykułu, stanie się następnie obowiązująca w stosunku do każdej innej Strony w dniu otrzymania przez depozytariusza zawiadomienia o jej zatwierdzeniu przez tę Stronę.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na dowód czego niżej podpisani pełnomocnicy, należycie upoważnieni, podpisali niniejszy Protokół.</p>\n<p class=\"lf-p\">Sporządzono w Madrycie dnia 4 października tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątego pierwszego roku.</p>\n<p class=\"lf-p\">Załącznik V - Do protokołu o ochronie środowiska do Układu Antarktycznego Ochrona i zarządzanie obszarem</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 1</span><span class=\"lf-art-t\">Definicje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W rozumieniu niniejszego Załącznika: (a) „właściwa władza” oznacza jakąkolwiek osobę lub organ upoważniony przez Stronę do wydawania zezwoleń, zgodnie z niniejszym Załącznikiem; (b) „zezwolenie” oznacza formalną zgodę w formie pisemnej, wydaną przez odpowiednie władze; (c) „Plan Zarządzania” oznacza plan zarządzania działaniami i ochrony szczególnych wartości Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki lub Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 2</span><span class=\"lf-art-t\">Cele</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Dla celów określonych w niniejszym Załączniku jakikolwiek obszar, w tym jakikolwiek obszar morski, może zostać wyznaczony jako Szczególnie Chroniony Obszar Antarktyki lub Szczególnie Zarządzany Obszar Antarktyki. Działania w tych obszarach będą zakazane, ograniczone lub też prowadzone zgodnie z Planami Zarządzania, przyjętymi zgodnie z postanowieniami niniejszego Załącznika.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 3</span><span class=\"lf-art-t\">Szczególnie Chronione Obszary Antarktyki</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jakikolwiek obszar, w tym obszar morski, może zostać wyznaczony jako Szczególnie Chroniony Obszar Antarktyki w celu ochrony szczególnych wartości środowiskowych, naukowych, historycznych, estetycznych lub pierwotnych, wszelkiego połączenia wyżej wymienionych wartości bądź prowadzonych lub planowanych badań naukowych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony dążą do wyodrębnienia w ramach systematycznych badań środowiskowo -geograficznych oraz włączenia do grupy Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki: (a) obszarów wolnych od jakiejkolwiek ingerencji człowieka, co umożliwi w przyszłości porównanie z miejscami dotkniętymi ludzką działalnością; (b) typowych przykładów większych lądowych ekosystemów, w tym lodowych i wodnych, oraz ekosystemów morskich; (c) obszarów obejmujących istotne lub niespotykane zbiorowiska gatunków, w tym większe kolonie rozmnażających się rodzimych ptaków i ssaków; (d) miejsc typowych dla przebywania jakichkolwiek gatunków lub jedynych znanych ich siedlisk; (e) obszarów będących obiektem szczególnego zainteresowania z punktu widzenia prowadzonych lub planowanych badań naukowych; (f) przykładów szczególnych form geologicznych, glacjologicznych i geomorfologicznych; (g) obszarów posiadających szczególne wartości estetyczne i pierwotne; (h) miejsc lub pomników o uznanej wartości historycznej; oraz (i) wszelkich innych obszarów, jakie mogą okazać się niezbędne dla ochrony wartości określonych w ustępie 1.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Szczególnie Chronione Obszary oraz Miejsca o Szczególnym Znaczeniu Naukowym, wyznaczone jako takie przez dotychczasowe Spotkania Konsultatywne Układu Antarktycznego, niniejszym wyznacza się jako Szczególnie Chronione Obszary Antarktyki. Zgodnie z powyższym dokonuje się zmiany ich nazewnictwa oraz numeracji.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wkraczanie na teren Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki jest zabronione, z wyjątkiem sytuacji, kiedy ma to miejsce na podstawie zezwolenia wydanego zgodnie z artykułem 7.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 4</span><span class=\"lf-art-t\">Szczególnie Zarządzane Obszary Antarktyki</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jakikolwiek obszar, w tym jakikolwiek obszar morski, gdzie prowadzona jest lub może być w przyszłości prowadzona działalność, może zostać wyznaczony jako Szczególnie Zarządzany Obszar Antarktyki w celu ułatwienia planowania i koordynacji działalności, uniknięcia możliwych konfliktów, udoskonalenia współpracy między Stronami bądź zmniejszenia wpływu na środowisko.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Szczególnie Zarządzane Obszary Antarktyki mogą obejmować: (a) obszary, gdzie działalność powoduje ryzyko wzajemnej ingerencji lub kumulatywnego oddziaływania na środowisko; oraz (b) miejsca lub pomniki o uznanej wartości historycznej.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wkraczanie na teren Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki nie wymaga zezwolenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niezależnie od postanowień ustępu 3 Szczególnie Zarządzany Obszar Antarktyki może obejmować jeden lub więcej Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki, na które wkraczanie jest zabronione, z wyjątkiem sytuacji, kiedy ma to miejsce na podstawie zezwolenia wydanego zgodnie z artykułem 7.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 5</span><span class=\"lf-art-t\">Plany Zarządzania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Którakolwiek ze Stron, Komitet, Naukowy Komitet Badań Antarktycznych lub Komisja do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki może zaproponować wyznaczenie danego obszaru jako Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki lub Szczególnie Zarządzanego Obszaru Antarktyki poprzez przedstawienie Spotkaniu Konsultatywnemu Układu Antarktycznego proponowanego Planu Zarządzania.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Obszar zaproponowany do wyznaczenia ma powierzchnię wystarczającą dla ochrony wartości, które wymagają szczególnej ochrony lub zarządzania.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Proponowany Plan Zarządzania zawiera odpowiednio: (a) opis wartości, które wymagają szczególnej ochrony lub zarządzania; (b) wyszczególnienie celów i zadań Planu Zarządzania w celu ochrony lub zarządzania powyższymi wartościami; (c) działania w ramach zarządzania, jakie zostaną podjęte w celu ochrony wartości, które wymagają szczególnej ochrony; (d) okres wyznaczenia, o ile taki zostanie ustanowiony; (e) opis obszaru zawierający: (i) współrzędne geograficzne, punkty graniczne oraz naturalne cechy, wyznaczające dany obszar; (ii) dostęp do obszaru z lądu, morza lub powietrza, w tym morskie podejścia i kotwicowiska, drogi dla pieszych i pojazdów znajdujące się na terenie obszaru oraz korytarze dla samolotów i lądowiska; (iii) lokalizację konstrukcji, w tym stacji naukowych, urządzeń badawczych i ratowniczych, zarówno na obszarze, jak i w pobliżu niego; oraz (iv) lokalizację na obszarze lub w pobliżu obszaru innych Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki lub Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki, wyznaczonych zgodnie z niniejszym Załącznikiem, lub innych chronionych obszarów wyznaczonych w zgodzie ze środkami przyjętymi zgodnie z elementami systemu Układu Antarktycznego; (f) określenie stref w ramach obszaru, w których działalność powinna zostać zakazana, ograniczona lub prowadzona w celu osiągnięcia celów i zadań, wskazanych w punkcie (b); (g) mapy i fotografie pokazujące w wyraźny sposób granice obszaru w odniesieniu do cech terenów otaczających ten obszar oraz zasadnicze cechy charakterystyczne danego obszaru; (h) dokumentację pomocniczą; (i) w odniesieniu do obszarów zaproponowanych do wyznaczenia jako Szczególnie Chronione Obszary Antarktyki, wyraźną charakterystykę warunków, przy których zaistnieniu odpowiednie władze mogą wydać zezwolenie dotyczące: (i) dostępu do obszaru oraz poruszania się w nim lub ponad nim; (ii) działalności, jaka jest lub może być prowadzona w granicach tego obszaru, łącznie z jej ograniczeniami co do czasu i miejsca; (iii) zainstalowania, zmiany lub usunięcia jakichkolwiek konstrukcji; (iv) lokalizacji obozowisk; (v) ograniczeń odnośnie do materiałów i organizmów, jakie mogą być wwożone na teren danego obszaru; (vi) pozyskiwania lub szkodliwego wpływu na rodzimą florę i faunę; (vii) zbierania lub usuwania czegokolwiek niewwiezionego na teren obszaru przez posiadacza zezwolenia; (viii) niszczenia odpadów; (ix) działań, jakie okażą się konieczne dla zapewnienia dalszego wypełniania celów i zadań Planu Zarządzania; oraz (x) wymogów odnośnie do raportów, dotyczących wizyt na danym obszarze, które będą przekazywane</p>\n<p class=\"lf-p\">odpowiednim władzom. (j) w odniesieniu do obszarów zaproponowanych do wyznaczenia w charakterze Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki, kodeks postępowania dotyczący: (i) dostępu do danego obszaru i poruszania się w nim oraz ponad nim; (ii) działalności, jaka jest lub może być prowadzona w granicach tego obszaru, włączając jej ograniczenia co do czasu i miejsca; (iii) zainstalowania, zmiany lub usunięcia jakichkolwiek konstrukcji; (iv) lokalizacji obozowisk; (v) pozyskiwania lub szkodliwego wpływu na rodzimą florę i faunę; (vi) zbierania lub usuwania czegokolwiek niewwiezionego na teren obszaru przez osobę odwiedzającą dany obszar; (vii) niszczenia odpadów; oraz (viii) wymogów odnośnie do raportów dotyczących wizyt na danym obszarze, które będą przekazywane właściwym władzom; oraz (k) postanowienia dotyczące okoliczności, w których Strony powinny dążyć do wymiany informacji przed podjęciem działań, które zamierzają przedsięwziąć.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 6</span><span class=\"lf-art-t\">Procedura wyznaczenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Proponowane Plany Zarządzania przekazuje się Komitetowi, Naukowemu Komitetowi Badań Antarktycznych oraz, jeśli to zasadne, Komisji do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki. Przy formułowaniu porady dla Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego Komitet bierze pod uwagę wszelkie komentarze poczynione przez Naukowy Komitet Badań Antarktycznych oraz, jeśli jest to zasadne, Komisję do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki. W dalszej kolejności Plany Zarządzania mogą zostać przyjęte przez Strony Konsultatywne Układu Antarktycznego na podstawie środka przyjętego podczas Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego zgodnie z artykułem IX ustęp 1 Układu Antarktycznego. O ile środek nie stanowi inaczej Plan uważa się za zatwierdzony po upływie 90 dni od zamknięcia Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego, na którym został przyjęty, pod warunkiem że żadna ze Stron Konsultatywnych nie poinformuje depozytariusza, we wskazanym powyżej terminie, iż życzy sobie jego przedłużenia albo nie jest w stanie zatwierdzić powyższego środka.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z uwzględnieniem postanowień artykułów 4 i 5 Protokołu, żaden z obszarów morskich nie może zostać wyznaczony jako Szczególnie Chroniony Obszar Antarktyki lub Szczególnie Zarządzany Obszar Antarktyki bez uprzedniej zgody Komisji do Spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wyznaczenia Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki lub Szczególnie Zarządzanego Obszaru Antarktyki dokonuje się na czas nieokreślony, o ile Plan Zarządzania nie stanowi inaczej. Przegląd Planu Zarządzania wszczyna się nie rzadziej niż co pięć lat. W razie potrzeby Plan podlega aktualizacji.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Plany Zarządzania mogą być zmieniane lub uchylane zgodnie z ustępem 1 niniejszego artykułu.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Po zatwierdzeniu Planu Zarządzania depozytariusz niezwłocznie rozsyła go do wszystkich Stron. Depozytariusz prowadzi rejestr wszystkich aktualnie przyjętych Planów Zarządzania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 7</span><span class=\"lf-art-t\">Zezwolenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona wyznaczy właściwe władze, które będą upoważnione do wydawania zezwoleń na wszczynanie lub prowadzenie działalności w granicach Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki, zgodnie z wymogami Planu Zarządzania dotyczącego danego obszaru. Zezwolenie zawiera stosowne części Planu Zarządzania oraz określa granice i usytuowanie obszaru, dozwoloną działalność oraz informację na temat tego, kiedy, gdzie i przez kogo działalność powyższa może zostać prowadzona, jak również wszelkie inne warunki ustanowione na mocy Planu Zarządzania.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki wyznaczonych jako takie przez dotychczasowe Spotkania Konsultatywne Układu Antarktycznego, nie posiadających Planu Zarządzania, odpowiednie władze mogą wydawać zezwolenia dla istotnych celów naukowych, które nie mogą zostać osiągnięte gdziekolwiek indziej oraz które nie zagrożą naturalnemu systemowi ekologicznemu w danym obszarze.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona wymaga od posiadacza zezwolenia zabierania ze sobą kopii zezwolenia w czasie przebywania na terenie danego Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 8</span><span class=\"lf-art-t\">Miejsca i Pomniki Historyczne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Miejsca lub pomniki o uznanej wartości historycznej, które zostały wyznaczone jako Szczególnie Chronione Obszary Antarktyki lub Szczególnie Zarządzane Obszary Antarktyki lub które znajdują się na terenie takich obszarów, zostają zaliczone do Miejsc i Pomników Historycznych.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona może zaproponować zaliczenie do Historycznych Miejsc i Pomników jakiegokolwiek miejsca lub pomnika o uznanej wartości historycznej, który nie został wyznaczony jako Szczególnie Chroniony Obszar Antarktyki lub Szczególnie Zarządzany Obszar Antarktyki lub który nie znajduje się na terenie takiego obszaru. Propozycja odnośnie do takiego zaliczenia może zostać przyjęta przez Strony Konsultatywne Układu Antarktycznego na mocy środka podjętego podczas Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego, zgodnie z artykułem IX ustępu 1 Układu Antarktycznego. O ile środek nie stanowi inaczej, propozycję uważa się za zatwierdzoną po upływie 90 dni od zamknięcia Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego, na którym została przyjęta, pod warunkiem że żadna ze Stron Konsultatywnych nie poinformuje depozytariusza, we wskazanym powyżej terminie, iż życzy sobie jego przedłużenia albo nie jest w stanie zatwierdzić powyższej propozycji.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Istniejące Historyczne Miejsca i Pomniki, zaliczone do takich przez dotychczasowe Spotkania Konsultatywne Układu Antarktycznego, umieszcza się w wykazie Historycznych Miejsc i Pomników, zgodnie z niniejszym artykułem.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Umieszczone w wykazie Historyczne Miejsca i Pomniki nie mogą zostać uszkodzone, usunięte ani zniszczone.</p>\n<p class=\"lf-p\">5.</p>\n<p class=\"lf-p\">Wykaz Historycznych Miejsc i Pomników może zostać uzupełniony zgodnie z ustępem 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Depozytariusz prowadzi wykaz aktualnych Historycznych Miejsc i Pomników.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 9</span><span class=\"lf-art-t\">Informacja i upowszechnienie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dla zagwarantowania, iż wszelkie osoby odwiedzające lub zamierzające odwiedzić Antarktykę rozumieją oraz przestrzegają postanowień niniejszego Załącznika, każda Strona udostępni informacje zawierające w szczególności: (a) usytuowanie Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki i Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki; (b) wykaz powyższych obszarów oraz ich mapy; (c) Plany Zarządzania, włączając wyszczególnienie zakazów mających zastosowanie do danego obszaru; (d) usytuowanie Historycznych Miejsc i Pomników oraz stosowne zakazy lub ograniczenia.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona zapewni, aby usytuowanie oraz, jeżeli to możliwe, granice Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki, Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki oraz Historycznych Miejsc i Pomników zostały zaznaczone na jej mapach topograficznych, hydrograficznych oraz w innych odpowiednich publikacjach.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony współpracują ze sobą celem zagwarantowania, aby tam, gdzie to będzie stosowne, granice Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki, Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki oraz Historycznych Miejsc i Pomników zostały właściwie oznakowane w terenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 10</span><span class=\"lf-art-t\">Wymiana informacji</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Strony podejmują działania w celu: (a) zbierania i wymiany rejestrów, w tym rejestrów zezwoleń oraz raportów z wizyt na terenie Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki, włączając inspekcje, oraz raportów z inspekcji Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki; (b) uzyskiwania i wymiany informacji na temat wszelkich ważniejszych zmian lub szkód spowodowanych na terenie jakiegokolwiek Szczególnie Zarządzanego Obszaru Antarktyki, Szczególnie Chronionego Obszaru Antarktyki lub Historycznych Miejsc i Pomników; oraz (c) ustanowienia jednakowych form, w których powyższe rejestry oraz informacja będą przekazywane przez Strony zgodnie z ustępem 2.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona poinformuje inne Strony oraz Komitet, przed końcem listopada każdego roku, o liczbie i charakterze zezwoleń wydanych na podstawie niniejszego Załącznika w poprzedzającym okresie od 1 lipca do 30 czerwca.</p>\n<p class=\"lf-p\">3.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona prowadząca, finansująca lub wydająca zgodę na badania bądź inne działania w ramach Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki lub Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki będzie prowadzić rejestr takiej działalności oraz przedstawiać w ramach corocznej wymiany informacji na podstawie Układu Antarktycznego ogólny opis działań prowadzonych na takich obszarach w poprzednim roku przez osoby podlegające jej jurysdykcji.</p>\n<p class=\"lf-p\">4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda Strona poinformuje inne Strony oraz Komitet przed końcem listopada każdego roku o działaniach, jakie zostały przez nią podjęte dla wykonania postanowień niniejszego Załącznika, włączając dane na temat wszelkich inspekcji na miejscu oraz działań podjętych dla przeciwstawienia się przypadkom naruszenia postanowień przyjętego Planu Zarządzania w odniesieniu do Szczególnie Chronionych Obszarów Antarktyki lub Szczególnie Zarządzanych Obszarów Antarktyki.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 11</span><span class=\"lf-art-t\">Przypadki nadzwyczajne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Ograniczenia ustanowione oraz dopuszczone przez niniejszy Załącznik nie mają zastosowania w przypadkach nadzwyczajnych dotyczących bezpieczeństwa życia ludzkiego lub bezpieczeństwa statków morskich, samolotów lub wyposażenia i instalacji o dużej wartości lub też ochrony środowiska.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Zawiadomienie o działaniach podjętych w przypadkach nadzwyczajnych przesyła się niezwłocznie do wszystkich Stron i Komitetu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">Artykuł 12</span><span class=\"lf-art-t\">Poprawka lub zmiana</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1.</p>\n<p class=\"lf-p\">Niniejszy Załącznik może być poprawiony lub zmieniony przez przyjęcie środka zgodnie z artykułem IX ustęp 1 Układu Antarktycznego. O ile środek ten nie stanowi inaczej, poprawka lub zmiana są uważane za zatwierdzone i stają się obowiązujące po upływie roku od zamknięcia Spotkania Konsultatywnego Układu Antarktycznego, na którym zostały przyjęte, chyba że jedna lub więcej Stron Konsultatywnych Układu Antarktycznego notyfikuje depozytariuszowi w ciągu tego okresu, że życzy sobie jego przedłużenia lub że nie jest w stanie zatwierdzić tego środka.</p>\n<p class=\"lf-p\">2.</p>\n<p class=\"lf-p\">Każda poprawka lub zmiana niniejszego Załącznika, która staje się obowiązująca zgodnie z ustępem 1 niniejszego artykułu, stanie się następnie obowiązująca w stosunku do każdej innej Strony w dniu otrzymania przez depozytariusza zawiadomienia o jej zatwierdzeniu przez tę Stronę.</p>\n<p class=\"lf-p\">Pokaż całość</p></div>", "next": 0}