przez nos, ze skłonnością do częstych zapaleń jam przynosowych, ucha środkowego lub do przewlekłych chorób gardła .
\nDo § 28. Paragraf ten obejmuje takie zaburzenia głosu, jak niedomoga głosowa (phonastenia), znużenie głosowe (pseudophonasthenia), niedomoga głosowa na tle zaburzeń endokrynologicznych, bezgłos histeryczny oraz bezgłos skurczowy (aphonia spastica) . 'Do § 30 pkt 3 i 4. Twardziel i gruźlicę wyleczoną należy kwalifikować zgodnie ze stwierdzonymi zmianami zejściowymi według odpowiednich paragrafów.
\nSzyja, klatka piersiowa i kręgosłup '1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 · 31 1 Kręcz karku bez zmian przedmiotowych w układzie nerwowym N N D N C C C D 2 32 Kręcz karku ze zmianami w układzie nerwowym przedmiotowymi N N D N D D D D N N D N D D D D sprawnośc i obręczy barkowej Z Z A Z A A A A Zniekształaenia N N D N D D C D D N N D N D D D D 3 Przetoki oskrzelopochodne 1 Zniekształcenia , ' C obojczyka nie upośledzające \"
\n2 obojczyka upośledzające spra- wność obr9czy barkowej 3 Stawy rzeko me obojczyka C C '. · 33 1 2 Zniekształcenia lub ubytki kostne klatki piersiowej. nie upośledzające sprawności ustroju Zniekształc e nia lub ubytki kostne klatki piersiowej, up ośledzające sprawność ustroju Z Z N N A Z A A A A D N D D D D C C C - Dziennik Ustaw Nr 83 1 1455 4 2 3 3 Ciała obce wgojone w narządy klatki piersiowej (oprócz wgojonych w serce), nie upośledzające sprawności ustroju Ciała obce wgojone w narządy klatki piersiowej (oprócz wgojonych w serce), upośledzające sprawność ustroju 4 34 Poz. 425 5 6 7 8 9 10 11 - , , Z Z A Z A A A A N N C D N D C D C C D D 5 Żebra nadliczbowe szyjne Z N Z N A N A A A D 6 Przetoki głębokie klatki piersiowej N N D N D D D D 1 Skrzywienia i wady kręgosłupa, wrodzone lub nabyte, nie upośledzające sprawności ustroju Z Z A Z A A A A Skrzywienia i wady kręgosłupa, wrodzone lub nabyte, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N N C A N C C A C D Skrzywienia i wady kręgosłupa, wrodzone lub nabyte, znacznie upośledzające sprawność ustroju (garb) N N D N D D D C D 2 3 4 Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju N N C A N C C A C D C 5 Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa znacznie upośledzająca sprawność ustroju N N D N D D D C D 6 Przewlekłe zesztywniające zapalenie kręgosłupa N N D N D D D D 7 Gruźlica kręgosłupa czynna N N D N D D D D Inne choroby kręgosłupa nieznacznie upośle- N Z N Z C A N Z A C A C A C C dzające sprawność ustroju Inne choroby kręgosłupa upośledzające sprawność ustroju N N D N D D D D 8 9 , \", , Objaśnienia szczegółowe Do § 31 pkt 2. Rozpoznanie powinno być potwierdzone badaniem specjalistycznym. pkt 3. Przetoki szyjne mogą być wrodzone i nabyte. Przetoki wrodzone oskrzelowopochodne bywają zazwyczaj pojedyncze; kal1.ały przetok są wąskie, a wydzielina - w przypadkach nie powikłanych zakażeniem - rzadka: prawie przeźroczysta . Przetoki takie nadają się do zabiegu operacyjnego. Przetoki nabyte powstają zwykle w tok~ procesu gruźliczego lub grzybiczego, ich otwory mają brzegi podminowane, skóra w otoczeniu jest zmieniona; a w sąsiedztwie stwierdza się powiększone węzły chłonne . Przetoki te należy kwalifikować według § 4.
\nDo § 33 pkt 1 i 2. Zniekształcenia lub ubytki kostne klatki piersiowej mogą być wrodzone lub nabyte. Podstawą kwalifikowania jest ustalenie stopnia upośledzenia czynności narządów klatki piersiowej, a więc zaburzenia krążenia, zmniejszenie pojemności życiowej płuc itp. pkt 5. Żebra nadliczbowe, dające zaburzenia czynności kończyny górnej o charakterze krążeniowym lub neurologicznym, należy kwalifikować dodatkowo według odpowiednich paragrafów. \"
\nDo § 34 pkt 1. Nabyte pourazowe wady kręgosłupa dyskwalifikują kandydata do służby. Skrzywienia i wady kręgosłupa nabyte i wrodzone dyskwalifikują kandydatów. W razie niemożności wykluczenia ewentualnego skrzywienia bądź \" wady, należy kandydatów poddać badaniom rentgenologicznym (zdjęcia w 2 płaszczyznach). ' pkt 1-3. Za skrzywienie kręgosłupa uważa się wszelkie odchylenia od linii pionowej, która prawidłowo powinną przebiegać od guzowatości potylicznej zewnętrznej przez wszystkie wyrostki kolczyste kręgów i szczelinę międzypośladkową : - - n i e z n a c z n e - gdy linia wyrostków kolczystych w swobodnej postawie wyprostowanej tworzy nie': wielki, mało widoczny łuk na jednym z odcinków kręgosłupa lub dwa łuki przebiegające przeciwstawnie w sąsiadujących odcinkach kręgosłupa; skrzywienie takie wyrównuje się czynnie, u m i ark o w a n e - gdy linia wyrostków tworzy wyraźnie widoczny łuk, garb żebrowy jest mało widoczny; zauważalne jest małe zniekształcenie klatki piersiowej i występuje nieznaczne ograniczenie ruchów kręgosłupai skrzywienie takie daje się wyrównać biernie, - Dziennik Ustaw Nr 83 - 1456 - Poz. 425 z w y raź n y m g a r b e m ż e b r o w y m - ze zniekształceniem klatki piersiowej, z upośledzeniem sprawności oddechowej; skrzywienie nie daje się ani czynnie, ani biernie skorygować. pkt 4 i 5.
\nOcenę zdolności należy uzależniać od rozległości i nasilenia procesu chorobowego i zaburzeń czynnościowych kręgosłupa . pkt 7. Stan po przebytej gruźlicy kręgosłupa (okres wyleczenia klinicznego) należy kwalifikować według pkt 1-3.
\nNarząd oddechowy 4 5 6 7 8 9 10 11 N N C D N C D C D C D D Przewlekła nieswoista choroba oskrzelowo-płucna, z dużym upośledzeniem przepływu powietrza w drogach oddechowych N N D N D D D D Przewlekła nieswoista choroba oskrzelowo-płu cna, z wybitnym upośledzeniem przepływu powietrza w drogach oddechowych N N D N D D D D N N D N D C D C C D D sterydozależnych N N D N D D D D 6 Rozstrzenie oskrzeli N N D N D C D C D C D 1 Pojedyncze zwapnienia lub niewielkie zwłóknienia po przebytym procesie gruźliczym Z Z A Z A A A A Liczne zwapnienia i zwłóknienia po przebytych rozsiewach krwiopochodnych gruźlicy bez upośledzenia sprawności oddechowej N N C N C C C D Zmiany bliznowate po przebytej gruźlicy płuc, z upośledzeniem sprawności oddechowo-krąże niowej N N D N D D D D 4 Gruźlica węzłowo-płucna czynna N N D N D D D D 5 Gruźlica prosówkowa ostra N N D N D D D D 6 Rozsiana gruźlica płuc N N D N D D D D 7 Gruźlica płuc naciekowa czynna N - N D N D C D C D C D 8 Gruźlica płuc włóknista, włóknisto-guzkowa N N D N C D C D C D D 9 Serowate zapalenie płuc N N D N D D D D 10 Gruźlica płuc włóknisto-jamista N N D N D D D D 11 Zrosty i zgrubienia opłucnej, nie upośledzające Z Z A Z N A A A A C N N D N D C D C C D D 1 2 3 35 1 Przewlekła nieswoista choroba oskrzelowo-płucna (nieżyt oskrzeli lub rozedma płuc) , z nieznacznym upośledzeniem przepływu powietrza w drogach oddechowych 2 3 4 5 36 2 3 Astma oskrzelowa i zespoły astmatyczne, ze sporadycznymi zaostrzeniami o niewielkim nasileniu Astma oskrzelowa i zespoły astmatyczne, z częstymi zaostrzeniami i stanami astmatycznymi wymagającymi leczenia stacjonarnego, oraz zespoły astmatyczne o ciężkim przebiegu u chorych sprawności oddechowo-krążeniowej 12 Zrosty i zgrubienia opłucnej, upośledzające sprawność oddechowo-krążeniową Dziennik Ustaw Nr 83 1 - 1457 - Poz. 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 13 Zrosty i zgrubienia opłucnej ograniczające ruchomość przepony, z przemieszczeniem narządów, miernie upośledzające sprawność odde- N N D N D D D C D N N D N D D D D N Z N Z C N C D C D C A D Śródmiąższowe zwłóknienia płuc i inne rzadkie choroby płuc, upośledzające sprawność ustroju N N D N D D D D Grzybicze lub pasożytnicze choroby płuc lub N N D N D C D C D C D Z N Z N A N Z A C A C A C C A N N D N D D D D N N D N D D D D chowo-krążeniową 14 Zrosty i zgrubienia opłucnej ograniczające ruchomość przepony, z przemieszczeniem narządów, znacznie upośledzające sprawność odde chowo-krążeniową 37 1 Śródmiąższowe zwłóknienia płuc i inne rzadkie choroby ustroju 2 3 płuc, nie upośledzające sprawności opłucnej 4 Ubytki tkanki płucnej po zabiegach operacyjnych, nie upośledzające wydolności oddechowo-krążeniowej 5 Ubytki tkanki płucnej po zabiegach operacyjnych, upośledzające wydolność oddechowo- krążeniową 6 Ubytki tkanki płucnej po zabiegach operacyjnych, znacznie upośledzające wydolność oddechowo-krążeniową
\nObjaśnienia szczegółowe Do § 35 pkt 1-3. Wspólnymi objawami klinicznymi przewlekłej nieswoistej choroby oskrzelowo-płucnej są : przewlekły kaszel, odksztuszanie, duszność i często występujące objawy zaporowe (obturacyjne) dróg oddechowych. Dla rozpoznania przewlekłej choroby oskrzelowo-płucnej objawy kaszlu i odksztuszania muszą występować w więk szości dni tygodnia co najmniej 3 miesiące w roku bez przerwy i łącznie co najmniej przez 2 lata. Ocena stopnia upośledzenia przepływu powietrza opiera się na badaniu spirometrycznym FEV 1 - natężona pojemność wydechowa 1 sek: FEF 2 5 - 7 5 % - natężony przepływ wydechowy w środku natężonego wydechu . Nieznaczne upośledzenie przepływu powietrza oznacza FEV 1 i FEF 25 - 7 5 % poniżej 75% wartości należnej. Duże upośledzenie przepływu powietrza oznacza FEV 1 i FEF 25 _ 7 5 % od 50 do 35% wartości należnej. Wybitne upośledzenie przepływu powietrza oznacza FEV 1 i FEF 2 5 - 75 % poniżej 35% wartości należnej. Rozpoznanie powinno być oparte na dokumentacji z leczenia ambulatoryjnego lub stacjonarnego z ostatnich 3 lat. pkt 4 i 5. Astma oskrzelowa jest chorobą charakteryzującą się rozlanym zwężeniem dolnych dróg oddechowych, występującym nagle i zmieniającym swe nasilenie w krótkim odstępie czasu w przebiegu reakcji alergicznej typu wczesnego. Zespół astmatyczny polega na rozlanym zwężeniu dolnych dróg oddechowych występującym nagle i zmieniającym swe nasilenie w krótkim odstępie czasu, czego przyczyną jest reakcja alergiczna typu wczesnego.
\nIstnieją następujące rodzaje zespołów astmatycznych:
\nDo § 37 pkt 1 i 2. Schorzenia wymienione w tych punktach obejmują zmiany nieswoiste: zawodowe choroby układu oddechowego (pylice, krzemice). pneumopatie wywołane pyłami organicznymi (byssinosa, choroba farmerów) i pneumopatie wywołane pyłami nieorganicznymi, działaniem gazów lub par, a ponadto objawy płucne w chorobach układowych, sarkoidozę oraz niektóre rzadkie choroby płuc (hemosyderozę płuc, kamicę pęcherzyko wą płuc, pierwotną amyloidozę płuc). pkt 1 . Dotyczy chorych z prawidłowymi wynikami badania spirometrycznego i gazów krwi tętniczej w spoczynku i po submaksymalnym wysiłku fizycznym. pkt 2. Dotyczy chorych z nieprawidłowymi wynikami badania gazów krwi w spoczynku . pkt 4. Za ubytek tkanki płucnej nie upośledzający sprawności ustroju uważa się brak jednego segmentu.
\nPrzy stwierdzeniu zaburzeń związanych z ubytkiem tkanki płucnej należy dokonać oceny według § 37 pkt 5 lub 6.
\nUkład krążenia 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Choroby mięśnia sercowego w okresie wydol- N N C A N C D C D C A D N N D N D D D C D N N C D N D C D C D D zawałem N N D N D D D D 5 Wady wrodzone serca N N D N D D D D 6 Zastawkowe wady serca bez powikłań, nie upośledzające sprawności fizycznej (klasa czyn nościowa I) N N C D N D C D C D D N N D N D D D D racji z powodu tej choroby N N D N D D D D 9 Ciała obce wgojone w serce N N D N D D D D 10 Gorączka reumatyczna serca N N D N D C D C C D D 11 Wypadanie płatka zastawki dwudzielnej powodujące zaburzenia sprawności fizycznej N N D N D D D D N N D N D D D D 1 2 38 1 ności układu krążenia 2 Choroby mięśnia sercowego z objawami chwiejnej wydolności lub trwałej niewydolności układu krążenia 3 Choroba wieńcowa stabilna bez przebytego zawału serca 4 7 Choroba wieńcowa niestabilna lub z przebytym Wady zastawkowe serca upośledzające sprawność fizyczną 8 12 Zaciskające zapalenie osierdzia lub stan po ope- Inne choroby serca upośledzające trwale sprawność fizyczną Dziennik Ustaw Nr 83 - 1459 - Poz. 425 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 39 1 Łagodne nadciśnienie tętnicze okresu pierwsze- N N e- N C A C A A C D N N D N D D C D C D przebiegające z powikłaniami narządowymi N N D N D D D D Tętniaki naczyń N N D N D D D D Inne choroby naczyń krwionośnych upośledza- N N C D N D C D C C D D N N D N D D D C D N N D N D D D D go i drugiego 2 Nadciśnienie tętnicze okresu drugiego z przeros- tem serca 3 4 5 Nadciśnienie tętnicze, ciężkie lub złośliwe albo jące nieznacznie sprawność ustroju 6 Choroby naczyń krwionośnych upośledzające sprawność ustroju lub po zabiegach operacyjnych dużych naczyń ze znaczną poprawą krążenia Choroby naczyń krwionośnych znacznie upoustroju, w tym także po operacjach rekonstrukcyjnych bez wyraźnej poprawy 7 śledzające sprawność Objaśnienia szczegółowe Do § 38 pkt 1-3. Według tych punktów należy kwalifikować zab.urzenia rytmu serca pochodzenia organicznego. potwierdzone badaniami elektrokardiograficznymi. pkt 4 i 5. Rozpoznanie powinno być potwierdzone obserwacją szpitalną. Wrodzone wady serca leczone operacyjnie, jeżeli zostały przywrócone stosunki anatomiczne i hemodynamiczne, należy kwalifikować według § 38 pkt 6. pkt 6 i 7. Zastawkowe zwężenie ujścia aorty powodujące przerost lewej komory (uchwytne zmiany w obrazie rtg lub ekg) należy kwalifikować jak pkt 7, przy zachowaniu w pełni sprawności fizycznej. Pozostałe wady zastawkowe należy kwalifikować jak pkt 7, poczynając od klasy czynnościowej drugiej. Dotyczy to również wad po przebyciu choroby reumatycznej. pkt 10. Dotyczy osób po przebytym rzucie choroby reumatycznej, pozostających na leczeniu profilaktycznym (potwierdzonym ewentualnie dokumentacją ze społecznej służby zdrowia) . pkt 11. Rozpoznanie wymaga potwierdzenia echokardiograficznego albo zapisem fonokardiograficznym. Nieprawidłowość ta upośledza sprawność fizyczną, jeżeli powoduje bóle lub zaburzenia rytmu. Przypadki przebiegają
\nce z niedomykalnością zastawki dwudzielnej należy kwalifikować jak pkt 6. pkt 12. Obejmuje choroby nie wymienione uprzednio, np. nowotwory serca.
\nDo § 39 pkt 1. Łagodne nadciśnienie tętnicze nie utrwalone, ulegające normalizacji pod wpływem spoczynku lub małych dawek leków, potwierdzone dokumentacją z leczenia specjalistycznego (wymagany wynik badania dna \"oka). pkt 3. Rozkurczowe ciśnienie powyżej 110 mg Hg, stwierdzone wielokrotnie, lub zmiany na dnie oka okresu Illlub IV według K-W. pkt 5-7. Przez określenie choroby naczyń krwionośnych należy rozumieć przede wszystkim choroby naczyń obwodowych, jak choroba Burgera. choroba Raynauda, czerwienica bolesna, sinica kończyn oraz zmiany zapalno-zakrzepowe naczyń. Należy kwalifikować chorych z powikłaniami narządowymi miażdżycy tętnic, jak i z powikłaniami i następstwami stanów zapalnych i urazów naczyń krwionośnych.
\nGuzy krwawnicze odbytu należy kwalifikować według § 47 pkt 3 i 4; żylaki powrózka nasiennego- według § 52 pkt 1 i 2; żylaki kończyn dolnych - według § 81 .
\nUkład trawienny 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 40 1 Choroby organiczne i czynnościowe przełyku, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju (zwężenia, uchyłki itp.) N N A N C A C A A C D C Dziennik Ustaw Nr 83 1 1 2 3 42 1 2 43 1460 - Poz. 425 4 5 6 7 8 9 10 11 sprawność ustroju N N D N D D D D Ciała obce wgojone w narządy jamy brzusznej, nie upośledzające sprawności ustroju Z Z A Z N A A A A Ciała obce wgojone w narządy jamy brzusznej, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N 2 2 41 3 Choroby organiczne przełyku upośledzające N A N C C C C A A A C D Ciała obce wgojone w narządy jamy brzusznej , upośledzające sprawność ustroju N N D N D D D D Zrosty otrzewnej nie upośledzające sprawności ustroju Z Z A Z A A A A N N C N C D C D C D A N A A A D C Zrosty otrzewnej ustroju upośledzające sprawność A Przewlekły nieżyt żołądka , dwunastnicy lub jelit, bez upośledzenia sprawności ustroju N 2 Przewlekły nieżyt żołądka, dwunastnicy lub jelit, z upośledzeniem sprawności ustroju N N C D N C D C D C D D 3 Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy N N C D N C D C D C D 4 Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, z licznymi nawrotami lub powikłaniami N N D N D D C C D C 5 Przebyte owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy, bez nawrotów i powikłań N N C N C C C D Stan po częściowej resekcji żołądka z powodu wrzodu lub innych przyczyn N 1 6 7 8 9 10 11 Stan po częściowej resekcji żołądka z powodu wrzodu lub innych przyczyn, z upośledzeniem sprawności ustroju, lub całkowity brak żołądka A N 14 15 C A N C C A A C C D N D N D D D D treści żołądkowej N N D N D D D D Stan po zabiegach operacyjnych na jelitach (resekcje itp.), bez zaburzeń sprawnośc i ustroju Z N Z N A N Z A A A C C D Stan po zabiegach operacyjnych na jelitach (resekcje itp.), z zaburzeniami sprawności ustroju N N D N C D C D C D D Opuszczenie żołądka lub jelit, nie upośledzające N Z N Z A N Z A A A upośledzające N N C D N C D Zmiany organiczne lub czynnościowe jelita cien kiego, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N N C N Rozstrzeń lub niedowład żołądka z zastoiną Opuszczenie żołądka lub jelit, sprawność ustroju 13 C A N sprawności ustroju 12 N Zmiany organiczne lub czynnościowe jelita cienkiego, znacznie upośledzające sprawność ustroju Zr:niany organiczne lub czynnościowe jelita grubega, upośledzające sprawność ustroju C A C A C D C D A D C C A A N N D N D D D D N N D N D C D C D C D - Dziennik Ustaw Nr 83 1 Poz. 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 16 Zmiany organiczne lub czynnościowe jel ita grubego, znacznie upośledzające sprawność ustroju N N D N D D D D Przetoki jelitowe zewnętrzne N N D N D D D D Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych , nie upośledzające sprawności ustroju N N C N A A A D C C Przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych, upośledzające sprawność ustroju N N D C N C D C D C D Kamica żółciowa lub inne choroby dróg żół ciowych N N C D N C C C D Stan po operacji pęcherzyka żółciowego (dróg
\nZ N Z N A Z N A A A A żółciowych), bez zaburzeń sprawności ustroju Stan po operacji pęcherzyka żółciowego (dróg N N C D N C D C D C D 17 44 1461 1 2 3 4 5 A żółciowych) , z zaburzeniami sprawności ustroju C 6 Przewlekłe zapalenie wątroby N N D N D D D D 7 Marskość wątroby N N D N D D D D 8 Przewlekła hiperbilirubinemia N N D N D C D C C D D 9 Nosicielstwo antygenu· Hbs N N D C N C C C C Ozdrowieńcy po WZW bez uszkodzenia wątroby Z N Z N A Z N A A A A C C N N C D N D C D C D D 10 i nosicielstwa antygenu Hbs wątroby C 11 Przebyte pourazowe w okresie wydolności 12 Bruceloza oporna na leczenie N N D N D D D D 45 1 Przewlekłe choroby trzustki N N C D N C D C D C D D 46 1 Przepukliny wszelkich rodzajów N N D C N C C C D 2 Przepukliny w bliźnie pooperacyjnej lub nawrotowe N N D N C D C D C D D 3 Przepuklina przeponowa lub zwiotczenie przepony, upośledzające sprawność ustroju N N D C N D D D C D 1 Szczeliny i przetoki odbytnicy lub okolicy odbytu N N D C N D C D C C D D 2 Szczeliny i przetoki odbytnicy lub okolicy od bytu, utrzymujące się po leczeniu operacyjnym N N D N D D D D Guzy krwawnicze odbytu bez owrzodzeń Z N A N A A A A 47 3 uszkodzenie C C C 4 Guzy krwawnicze odbytu z owrzodzeniami N N D C N C D C D C D 5 Wynicowanie i wypadanie śluzówki odbytnicy N N D N C D C D C D D \\ 1 - Dziennik Ustaw Nr 83 1 2 48 1 1462 - 3 Gruźlica narządów jamy Poz. 425 4 5 6 7 8 9 10 11 N N D N D D D D brzusznej (otrzewnej, węzłów chłonnych oraz przewodu pokarmowe-
\nDo § 43 pkt 1 i 2. Rozpoznanie przewlekłego nieżytu żołądka lub dwunastnicy powinno być oparte na badaniu endoskopowym. Według tych punktów należy kwalifikować stany po wyleczonej gruźlicy przewodu pokarmowego. pkt 2-10. Według tych punktów należy kwalifikować chorych z okresowymi biegunkami lub uporczywymi zaparciami i innymi objawami ze strony jamy brzusznej (wzdęcia , kruczenia itp.) . pkt 3 i 4. Badanie rtg lub endoskopowe z ostatnich sześciu miesięcy powinno potwierdzić obecność niszy wrzodowej. pkt 3-7. Rozpoznanie choroby wrzodowej oraz stanu po resekcji żołądka należy w miarę możliwości opierać na badaniu endoskopowym. pkt 5. Według tego punktu należy kwalifikować przebytą chorobę wrzodową najwyżej z jednym nawrotem bez czynnej niszy wrzodowej w obrazie rtg (lub w badaniu endoskopowym). pkt 11. Wydłużenie narządów stwierdzone w czasie badania rtg, z niewielkimi okresowymi dolegliwościami. pkt 12. Wydłużenie narządów stwierdzone podczas badania radiologicznego, z okresowymi lub stałymi znacznie nasilonymi dolegliwościami (zgaga, uczucie gniecenia w nadbrzuszu itp.) oraz zaburzeniami motoryki i czynności przewodu pokarmowego. pkt 13 i 14. Chorzy z nawracającymi biegunkami, trudno poddającymi się leczeniu farmakologicznemu, lub objawami zespołu upośledzonego wchłan i ania. pkt 15. Chorzy z objawami zaburzeń jelita grubego wymagający stałego stosowania diety i okresowego leczenia farmakologicznego. pkt 16. Chorzy ze zmianami wymagającymi stałego leczenia oraz brakiem remisji pomimo systematycznego leczenia specjalistycznego przez okres co najmniej 3 lat.
\nDo § 44 pkt 3. Potwierdzone cholecystografią, cholangiografią lub USG . pkt 4 i 5. Według tych punktów należy kwalifikować stany po operacjach pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych, zależnie od stopnia utrzymujących się dolegliwości ograniczających sprawność ustroju . pkt 6. Rozpoznanie przewlekłego zapalenia wątroby powinno być potwierdzone klinicznym leczeniem szpitalnym lub wynikiem badania biopsyjnego. pkt 9. U kandydatów, którzy przebyli WZW, jest konieczne wykonanie badania na nosicielstwo antygenu Hbs.
\nWykrycie u nich antygenu Hbs czyni ich niezdolnymi do służby .
\nDo § 45 pkt 1. Rozpoznanie przewlekłego zapalenia trzustki należy z reguły ustalać na podstawie dokumentacji szpitalnej.
\nCukrzycę należy kwalifikować według § 56 pkt 4.
\nDo § 47 pkt 5. Rozpoznanie należy opierać na dokumentacji z leczenia w poradni specjalistycznej lub zakładu leczn iczego.
\nDo § 48 pkt 2. Stan po przebytej gruźlicy należy kwalifikować zgodnie ze stwierdzonymi zmianami zejściowymi według odpowiednich paragrafów.
\nNarząd moczowo-płciowy 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 49 1 Wady rozwojowe nerek lub nerka ruchoma, nie upośledzające sprawności ustroju N N A N A A A A C C Dziennik Ustaw Nr 83 1 - 1463 - Poz, 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 2 Wady rozwojowe nerek lub nerka ruchoma, upośledzające sprawność ustroju N N D N D D D D Skaza kamicowa z okresowym wydalaniem złogów N N C N D C C D Kamica układu moczowego N D 3 4 C N C N D 5 6 7 .
\nŚródmiąższowe bakteryjne (odmieniczkowe) i abakteryjne zapalenie nerek N Kłębkowe zapalenie nerek N Krwiomocz i białkomocz o nieustalonej etiologii N N N N D D D N N N C D D C C C D D D C C C D D D D C C C D D D D D N N D N D D D D 9 Niewydolność nerek N N D N D D D D Wrodzony lub pooperacyjny brak jednej nerki, bez upośledzenia czynności drugiej N N C N C C C D 1 2 Wrodzony lub pooperacyjny brak jednej nerki, z upośledzeniem czynności drugiej Nietrzymanie moczu ze zmianami w moczowym D N N D N D D D D N N D N D D D D N N C N D układzie Przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego D C C C D D D Przewlekłe organiczne choroby pęcherza moczowego upośledzające sprawność ustroju N N D N D D D D 4 Przetoki pęcherza moczowego N N D N D D D D 1 Zwężenie cewki moczowej nie utrudniające oddawania moczu Z Z A Z A A A A Zwężenie cewki N N D N D 3 2 moczowej utrudniające odda- wanie moczu 3 Spodziectwo lub wierzchniactwo, nie powodu- Z N Z N A Z N Spodziectwo lub wierzchniaCtwo, powodujące zaburzenia w oddawaniu moczu N N D N 5 Przetoka prąciowa cewki moczowej N N D 6 Przetoka mosznowa lub kroczowa cewki moczowej N N Z N jące zaburzeń w oddawaniu moczu 4 7 52 C D Roponercze lub wodonercze 11 51 C· 8 10 50 C Zniekształcenie prącia znacznego stopnia 8 Brak prącia 1 Żylaki powrózka nasiennego nie upośledzające sprawności ustroju 2 Żylaki powrózka sprawność ustroju nasiennego upośledzające D C C C D D A A A A D D D C C C D N D D D D D N D D D D Z N A Z N A A A A C C C C C N N D N D D D D Z Z A Z A A A A N N 'd N D C C C D D D - Dziennik Ustaw Nr 83 1 1464 - Poz. 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 3 Wodniaki jądra , powrózka nasiennego lub torbiele najądrza, nie upośledzające sprawności ustroju N N A N A A A A Z Z C Z Wodniaki jądra, powrózka nasiennego lub torbiele najądrza, upośledzające sprawność ustroju N N D N C D C D C D D Przewlekłe N N D N D C C D C D D 4 5 zapalenie jądra lub najądrza o nie wyjaśnionej etiologii 53 6 Przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego N N D C N D C C D C D D 1 Brak lub zanik jednego jądra Z Z A Z A A A A 2 Brak lub zanik obu jąder N N D N D D D D 3 Wnętrostwo jedno- lub dwustronne N N A N A A A C C C C D D D C 54 C 1 Gruźlica narządu moczowo-płciowego czynna N N D N D Objaśnienia szczegółowe Do § 49 pkt 1 i 2. Według tych punktów należy kwalifikować również przypadki opuszczenia jednej lub obu nerek.
\nRozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją zakładu leczniczego lub lekarza specjalisty. pkt 3 i 4. Rozpoznanie powinno być oparte na dokumentacji leczenia ambulatoryjnego lub stacjonarnego, z badaniem rentgenowskim. pkt 6. Rozpoznanie przewlekłego kłębkowego zapalenia nerek powinno być potwierdzone obserwacją stacjonarną z biopsją diagnostyczną nerki. Według tego punktu należy kwalifikować również przypadki długotrwałego białkomoczu. pkt 7. Według tego punktu należy kwalifikować przypadki krwiomoczu, po wykluczeniu przyczyn urologicznych i kłębkowego zapalenia nerek; konieczna jest obserwacja szpitalna. pkt 8. Według tego punktu należy kwalifikować powikłania kamicy oraz wad rozwojowych nerek. pkt 9. Rozpoznanie powinno być ustalone po obserwacji szpitalnej.
\nDo § 50. Rozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją z zakładu leczniczego lub lekarza specjalisty. pkt 1. Nietrzymanie moczu ze zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym należy kwalifikować według § 64; moczenie nocne - według § 68. pkt 3. Wysiłkowe nietrzymanie moczu u kobiet należy kwalifikować według § 87 pkt 3 i 4.
\nDo § 51 pkt 1 i 2. Rozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją z zakładu leczniczego lub lekarza specjalisty.
\nDo § 53 pkt 2. Przy stwierdzeniu cech eunuchoidyzmu należy kwalifikować według § 1 pkt 9. pkt 3. Kwalifikacja zależna od umiejscowienia jądra : w jamie brzusznej -zdolny, w kanale pachwinowym -zdolny z ograniczeniem.
\nDo § 54 pkt 1. Stan po przebytej gruźlicy należy kwalifikować zgodnie ze stwierdzonymi zmianami zejściowymi według odpowiednich paragrafów.
\n1 2 55 1 Gruczoły wydzielania wewnętrznego 4 5 6 7 8 9 10 11 Wole nieznacznych rozmiarów Z Z A Z A A A A 2 Wole znacznych rozmiarów N N D C N C D C D C D 3 Wole z objawami matołectwa, obrzęk śluzowaty N N D N D D D D 3 - Dziennik Ustaw Nr 83 1 56 1465 - Poz. 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 4 Zmiany czynności tarczycy z wolem lub bez wola N N C D N C D C D C D 5 Choroba Graves- Basedowa N N D N D D C D C D 1 Choroby przysadki mózgowej N N D N D D C D C D 2 Choroby nadnerczy N N D N D D C D C D 3 Choroby gruczołów przytarczycznych N N D N D D C D C D 4 Cukrzyca typ I (insulinozależna) N N D N D D D C D 4a Cukrzyca typ II N N D C N D D C D C D 5 Zaburzenia przemiany węglowodanowej nie wymagające stosowania leków przeciwcukrzycowych N N C N C C C D 6 Otyłość bolesna N N D N D D D D 7 Wielogruczołowe zaburzenia czynnościowe nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N N D N D C C D C D D 8 Wielogruczołowe N N D N D D D D ' . zaburzenia czynnosclowe upośledzające sprawność ustroju Objaśnienia szczegółowe Do § 55 pkt 1. Powiększenie gruczołu tarczowego nie upośledzające przepływu powietrza w drogach oddechowych w czasie wysiłku fizycznego i nie dające objawów uciskowych na narządy sąsiednie (przełyk, tchawica). pkt 2. Powiększenie gruczołu tarczowego stwierdzone palpacyjnie lub wole zamostkowe upośledzające przepływ powietrza w drogach oddechowych (zaburzenia wentylacji, stridor, zaburzenia ruchomości strun głosowych) w czasie spoczynku lub po wysiłku fizycznym albo dające objawy uciskowe na narządy sąs i ednie w badaniu rentgenowskim klatki piersiowej. pkt 4. Obejmuje wszystkie postacie nadczynności tarczycy poza chorobą Graves- Basedowa w okresie remisji oraz niedoczynności tarczycy wyrównane leczeniem substytucyjnym. pkt 5. Udokumentowane leczeniem szpitalnym lub specjalistycznym, niezależnie od aktualnego stanu czynności tarczycy.
\nDo § 56. Zaburzenia hormonalne u kobiet dotyczące gruczołów płciowych należy kwalifikować według § 86 pkt 3 i 4.
\n1 2 57 1 2 Inne choroby wewnętrzne 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Niedokrwistość niedobarwliwa stała niewielkie- N Z N Z A N A A A D go stopnia Niedokrwistość niedobarwliwa stała znacznego N N D N D D C D C D stopnia - Dziennik Ustaw Nr 83 1466 - Poz. 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 3 Wszelkie inne choroby krwi (niedokrwistość złośliwa, aplastyczna, czerwienica, białaczki, skazy krwotoczne, ziarnica złośliwa itp.) N N D N D D D D 4 Nosicielstwo wirusa H IV N N D N D D D D 5 Zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS) i inne defekty immunologiczne (nabyte i wrodzone) N N D N D D D D Powiększenie śledziony bez zmian w wątrobie N N C A N C A C A C A D 2 Brak pooperacyjny śledziony bez zmian we krwi Z N Z N D C N C C C D 1 Choroba popromienna - lekka postać N N D N C D C D C D D 2 Choroba popromienna - średnia i ciężka postać N N D N D D D D N N D N C D C D C D D stan.cjami N N D N D D D D 5 Choroba mikrofalowa N N D N D C D C C D D 60 1 Choroby kolagenowe w okresie czynnym lub stanie remisji N N D N D D C C D D 61 1 Skaza moczanowa (dna) nieznacznie upośle- N N C D N C C C D 1 58 1 lub krwi 59 3 Skażenie wewnętrzne mało- i średniotoksycz- nymi substancjami 4 Skażenie wewnętrzne wysokotoksycznymi sub- dzająca sprawność ustroju 62 2 Skaza moczanowa (dna) upośledzająca sprawność ustroju N N D N D D C D C D 1 Inne choroby przemiany materii nieznacznie upośledzające sprawność ustroju N N D C N D C D C C D D N N D N D D D D 2 Inne choroby przemiany materii znacznie upośledzające sprawność ustroju Objaśnienia szczegółowe Do § 57 pkt 1 i 2. Za wartości graniczne niedokrwistości niedobarwliwej niewielkiego stopnia należy przyjąć 11 g% hemoglobiny i 3500000 krwinek czerwonych w 1 mm 3 ; wartości niższe należy traktować jako niedokrwistość znacznego stopnia. pk1t 3. Rozpoznanie schorzenia powinno być potwierdzone dokumentacją z zakładu leczniczego. pkt 5. Rozpoznanie powinno być potwierdzone obserwacją lub leczeniem szpitalnym.
\nDo § 58 pkt 2. W razie stwierdzenia zmian we krwi, należy kwalifikować według§ 57.
\nDo § 59. Rozpoznanie choroby popromiennej wymaga obserwacji szpitalnej. l Do § 60. Rozpoznanie choroby kolagenu (twardzina, liszaj rumieniowaty, guzkowe zapalenie okołotętnicze, zapalenie wielomięśniowe itp.) powinno być ustalone wyłącznie na podstawie dokumentacji szpitalnej.
\nDo § 61 pkt 1. Dotyczy osób z podwyższonymi wartościami kwasu moczowego w surowicy krwi bez powikłań narządowych. pkt 2. Dotyczy osób z powikłaniami narządowymi skazy moczanowej (artropatia dnawa, zmiany w układzie moczowym - kamica, stany zapalne, guzki dnawe), niezależnie od aktualnej wartości kwasu moczowego w surowicy krwi.
\n1467 Dziennik Ustaw Nr 83 Poz. 425 Do § 62. Przez inne choroby przemiany materii należy rozumieć tłuszczakowatość (lipomatosis), hemosyderozę, porfirię, chorobę glikogenową Gierkiego, Gauchera, Niemann-Piecka i inne potwierdzone obserwacją szpitalną.
\nUkład nerwowy 1 2 3 63 1 Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe splotów nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów, z okresowymi niezbyt częstymi zaostrzen,iami 2 3 4 5 64 1 2 3 4 5 65 1 4 5 6 7 8 9 10 11 N N C A N C A C A A C D N N D N C D C D C D D N N D N D D C D C D N N D N C D C D C D D N N D N D D D C D N N C D N C C C D N N D N D C C D C D D chorób lub urazów ośrodkowego układu nerwowego, z zaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi, upośledzające sprawność ustroju N N D N D D D D Organiczne postępujące choroby ośrodkowego układu nerwowego, nie rokujące poprawy N N D N D D D D ciśnienia) N N D N D D D D Zaniki po przebytych chorobach lub urazach albo wrodzone braki mięśni, nie upośledzające sprawności ustroju N N C D N C C C A D C Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych lub licznych nerwów, z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi Przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe splotów nerwowych, nerwobóle i zapalenie pojedynczych nerwów, z częstymi zaostrzeniami lub utrwalonymi objawami ubytkowymi Przewlekłe choroby i trwałe następstwa chorób lub urazów nerwów obwodowych, z zaburzeniami ruchowymi, czuciowymi i troficznymi, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Przewlekłe choroby i trwałe następstwa chorób lub urazów nerwów obwodowych, z zaburzeniami ruchowymi (znaczne niedowłady lub porażenia). czuciowymi i troficznymi, upośledzające sprawność ustroju Objawy szczątkowe po przebytych chorobach organicznych lub urazach ośrodkowego układu nerwowego, bez wyraźniejszych zaburzeń mózgowo-rdzeniowych lub z nieznacznymi zaburzeniami, które ze względu na umiejscowienie bądź mechanizmy wyrównawcze nie upośledzają sprawności ustroju chorób lub urazów ośrodkowego układu nerwowego, zzaburzeniami mózgowo-rdzeniowymi, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju Trwałe następstwa Trwałe następstwa Przebyty krwotok podpajęczynówkowy samoistny (bez stwierdzonego urazu, tętniaka lub nad- - Dziennik Ustaw Nr 83 1 2 3 2 Choroby układu mięśniowego i zaniki po przebytych chorobach lub urazach albo wrodzone braki mięśni, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju 3 66 1468 - 1 2 3 Choroby układu mięśniowego i zaniki po przebytych chorobach lub urazach albo wrodzone braki mięśni, upośledzające sprawność ustroju Poz. 425 4 5 6 7 8 9 10 11 N N D N C D C D C D N N D N D D D D Napadowe zaburzenia świadomości o nie ustalonej etiologii, bez zmian organicznych w układzie nerwowym N N D N D D D D Padaczka z rzadko występującymi napadami, bez zmian w zakresie intelektu i bez zaburzeń zachowania N N D N D D D D Padaczka z częstymi napadami, niezależnie od ich rodzaju, lub ze zmianami w zakresie intelektu
\ni z zaburzeniami zachowania N N D N D D D D ( Objaśnienia szczegółowe Do § 63. Rozpoznanie nerwobólów i przewlekłych zapaleń nerwów wymaga odpowiedniej dokumentacji specjalistycznej.
\nPrzy orzekaniu należy brać pod uwagę nie tylko zmiany przedmiotowe i stopień nasilenia bólów, lecz również częstość ich występowania . Zakwalifikowanie według właściwego punktu zależy od tego, w jakim stopniu porażenia (niedowłady). zaburzenia czucia i zaburzenia troficzne ze względu na umiejscowienie, rozległość i mechanizmy wyrównawcze - upośledzają sprawność ustroju. pkt 3. Za objawy ubytkowe uważa się różnice w odruchach (oraz zaburzenia czucia) . pkt 1- 5. Rozpoznania powinny neurologicznej. być potwierdzone dokumentacją po leczeniu szpitalnym lub z poradni Do § 64. Rozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją po leczeniu szpitalnym lub z poradn i specjalistycznej neurologicznej, lub leczenia w poradni zdrowia psychicznego. pkt 1- 3. Według tych punktów należy kwalifikować następstwa przebytej gruźlicy opon mózgowych (zaburzenia mózgowo- rdzeniowe). W razie niestwierdzenia następstw przed upływe.m 5 lat od zachorowania, kandydatów do służby należy traktować jako niezdolnych. Encefalopatię należy kwal i fikować według pkt 2 lub 3, w zależności od nasilenia zespołu neurologicznego. pkt 4. Według tego punktu należy kwalifikować stwardnienie rozsiane (sclerosis multipiex) . Rozpoznanie powinno być potwierdzone obserwacją szpitalną .
\nDo § 65. Według tego paragrafu należy kwalifikować choroby układu mięśniowego, jak zaniki mięśni postępujące, choroba Thomsena itp.
\nDo § 66. Każdy badany podejrzany o padaczkę powinien w zasadzie przejść obserwację szpitalną, w tym wszystkie badania dodatkowe mające znaczenie w rozpoznawaniu tej choroby. Przez \" rzadko występujące napady\" należy rozumieć napady padaczkowe występujące co kilka miesięcy i nie dające żadnych objawów neurologicznych i psychicznych w okresie między napadami.
\nStan psychiczny 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 67 1 Nerwice nie upośledzające sprawności ustroju Z Z N A N Z A A A A Przewlekłe N N C A N C A C A A C D C 2 nerwice nieznacznie upośledzające sprawność ustroju - Dziennik Ustaw Nr 83 1 68 1 2 Poz. 425 4 5 6 7 8 9 10 11 N N D N D D D D Przewlekłe nerwice narządowe nie upośledzające lub miernie upośledzające sprawność ustroju Z N Z N C N A A A C C C D C Przewlekłe N N D N D D D C D 2 3 1469 - 3 Przewlekłe nerwice upośledzające ustroju i nie poddające się leczeniu sprawność nerwice narządowe znacznie upo- śledzające sprawność ustroju 69 3 Moczenie nocne N N D N D D D D 1 Sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne nieznacznie upośledzające zdolności przystosowawcze N Z N Z A N A A A C C D C Sytuacyjne reakcje dezadaptacyj ne znacznie upośledzające zdolności przystosowawcze N N D N D D D D Osobowość nieprawidłowa nieznacznie upośle- N N D N D C D C C D D N N D N D D D C D korekcji N N D N D D D D 1 Psychozy reaktywne N N D N D D D D 2 Psychozy egzogenne (pourazowe, infekcyjne, z wyjątkiem alkoholowych) przebyte bez pozostawienia defektu N N D C N D C D C D C D Psychozy egzogenne (pourazowe, infekcyjne, z wyjątkiem alkoholowych) przebyte z pozostawieniem defektu N N D N D D D D Psychozy alkoholowe (majaczenia, drżenie, halucynoza, zespół Korsakowa i inne) N N D N D D D D Psychozy endogenne (schizofrenia, paranoja, parafrenia, cyklofrenia) oraz psychozy inwolucyjne, przedstarcze i starcze N N D N D D D D 1 Ociężałość umysłowa N N D N D D D D 2 Pogranicze upośledzenia umysłowego N N D N D D D D 3 Upośledzenie umysłowe N N D N D D D D 1 Nadużywanie alkoholu i środków odurzających, bez cech uzależnienia N N D N C C C D N N D N D D D D odurzających) z cechami psychodegradacji N N D N D D D D Zaburzenia psychiczne niepsychotyczne pochodzenia organicznego, nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne N N D N D D D C D 2 70 1 C dzająca zdolności adaptacyjne 2 Osobowość nieprawidłowa znacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne, poddająca się ko- rekcji 3 Osobowość nieprawidłowa znacznie upośledzająca zdolności 71 3 4 5 72 73 2 Zależność adaptacyjne, nie poddająca się alkoholowa (i od innych środków odurzających) w fazie początkowej 3 74 1 Zależność alkoholowa (i od innych środków - Dziennik Ustaw Nr 83 1 - Poz. 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 2 Zaburzenia psychiczne niepsychotyczne pochodzenia organicznego, znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne w okresie kompensacji objawów N N D N D D D D Zaburzenia psychiczne niepsychotyczne pochodzenia organicznego, znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, nie rokujące wyleczenia lub istotnej poprawy N N D N D D D D poprawę N N D N D D D D Inne przewlekłe zaburzenia psychiczne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, nie rokujące wyleczenia lub istotnej poprawy N N D N D D D D 3 75 1470 1 2 Inne przewlekłe zaburzenia psychiczne znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, rokujące
\nObjaśnienia szczegółowe Do § 67. Przez nerwice należy rozumieć zespoły zaburzeń psychicznych, w których stwierdzamy następujące cechy::
\nO rozpoznaniu nerwicy decyduje stwierdzenie wszystkich wymienionych wyżej cech. Według aktualnej terminologii polskiej określenia \"nerwice\" i \"psychonerwice\" traktuje się jako synonimy. Nerwice nieznacznie lub miernie upośledzające sprawność ustroj u należy poddawać leczeniu. O przewlekłej nerwicy upośledzającej sprawność ustroju mówi się wtedy, kiedy jej objawy uniemożliwiają wykonywanie obowiązków służbowych .
\nDo § 68 pkt 1 i 2. Przewlekłe psychogenne zaburzenia somatyczne, nazywane \"nerwicami narządowymi\", należą w zasadzie do zakresu odpowiednich specjalności lekarskich -chorób wewnętrznych, laryngologii, okulistyki itp., a zatem rozpoznanie ich jest sprawą odpowiednich specjalistów z udz i ałem neurologa lub psychiatry. Badanych z przewlekłymi nerwicami narządowymi , zwłaszcza z objawami ze strony układu trawienia, dającymi tylko nieznaczne dolegliwości bez upośledzenia stanu ogólnego, należy kwalifikować jako zdolnych.
\nW razie stwierdzenia u badanych średniego nasilenia dolegliwości lub powtarzających się takich objawów, jak częstoskurcz napadowy, zapaść napadowa, omdlenie, bóle typu dusznicowego, kurcz wpustu, uporczywe wymioty, przewlekła dyskineza dróg żółciowych itp., należy ich w zasadzie kwalifikować jako zdolnych z ograniczeniem. Badanych należy kwalifikować indywidualnie zależnie od stopnia upośledzenia sprawności ustroju, biorąc pod uwagę opinię służbową oraz lekarską z miejsca pełnienia służby.
\nDo § 69. Sytuacyjne reakcje dezadaptacyjne (tzw. reakcje nerwicowe lub psychopatyczne) - to:
\nRozpoznanie należy ustalać na podstawie dokumentacji specjalistycznej obiektywizującej wywiad.
\nDo § 71 . Rozpoznanie ustala się na podstawie odpisu historii choroby z zakładu psychiatrycznego.
\nDo § 72. Upośledzenie umysłowe (niedorozwój umysłowy, oligofrenia) jest to stan charakteryzujący się :
\nDo § 73. Przez zespół zależności alkoholowej (oraz innych środków odurzających) należy rozumieć stan charakteryzujący się :
\nRozpoznanie należy ustalać na podstawie dokumentacji z poradni przeciwalkoholowej lub poradni zdrowia psychicznego.
\nW wypadkach wątpliwych badanych należy kierować na badania specjalistyczne. pkt 1. Według tego punktu należy kwalifikować osoby okresowo nadużywające alkoholu (przyjmowanie leków) bez cech uzależnienia. pkt 2. Dotyczy początkowej fazy zależności. pkt 3. Według tego punktu należy kwalifikować osoby, u których stwierdza się objawy psychodegradacji oraz zmiany somatyczne typowe dla przewlekłej intoksykacji.
\nDo § 74. Dotyczy:
\nokresie rozwojowym (porównaj § 70 i 72) . Kwalifikacji orzeczniczych należy dokonywać nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od ustąpienia objawów ostrej fazy choroby lub urazu. pkt 1. Dotyczy zespołów pourazowych i innych z przewagą objawów subiektywnych bez somatycznych cech upośledzenia sprawności ustroju. pkt 2. Odnosi się do stanów, w których nastąpiła częściowa kompensacja skutków uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. pkt 3. O rozpoznaniu decyduje obecność objawów rozwiniętego zespołu psychoorganicznego: (otępiennych, charakteropatycznych itp.) oraz wieloletni niepomyślnie rokujący przebieg.
\nDo § 75. Dotyczy przypadków z rozpoznaniami nie uwzględnionymi w § 67-74. Kwalifikacji do pkt 1 lub 2 należy dokonywać na podstawie dokumentacji z dotychczasowego leczenia w poradniach zdrowia psychicznego lub szpitalach specjalistycznych oraz oceny przez· komisję stanu psychicznego badanego. - Dziennik Ustaw Nr 83 1472 -
\n1 2 76 1 3 Brak kończyny górnej Poz. 425 Kończyny 4 5 N N 6 7 8 9 D N D D C 2 Brak kończyny dolnej N N D 1 ści miednicy, obręczy barkowej i kończyn (wrodzone, po złamaniach i po stanach zapalnych), upośledzające spraw- Z N Z N A 78 1 2 3 N D D N N D N Z A N D 1 A Przewlekłe stany zapalne kości Skrócenie kończyny dolnej od 1 cm od 2 cm Skrócenie kończyny dolnej powyżej 2 cm do 4 cm, z nieznacznym upośledzeniem sprawności ruchowej Skrócenie kończyny dolnej powyżej 4 cm do 6 cm, z upośledzeniem sprawności ruchowej Skrócenie kończyny dolnej, ze znacznym upo- Zwichnięcie nawykowe D N N Z N Z N N N D A N C Z N C N A N N N N C N D N D N N Zniekształcenia w obrębie wielkich stawów koń czyn , nieznacznie upośledzające sprawność ru- N N C Zniekształcenia w obrębie wielkich stawów kończyn, znacznie upośledzające sprawność rucho- 5 N N Przewlekłe choroby stawów bez zniekształcenia oraz przewlekłe zapalenia tkanki łącznej rozlane i okołostawowe N Przewlekłe choroby stawów upośledzające spra- N 7 8 9 Dawno przebyty rzut choroby reumatycznej bez zmian sprawności ustroju D N A N A D C A A A D C C A A A C D D C C C D D D D D C D D D D C D D N N C C C D D A D D C D D D N C N D C C wność ustroju 6 C D C A wą 4 C D C chową 3 A C D 2 D A C śledzeniem sprawności ruchowej 79 D C D 4 D Zniekształcenie kości ność 3 D Zniekształcenie kości miednicy, obręczy barko- wej i kończyn (wrodzone, po złamaniach i po stanach zapalnych), bez upośledzenia sprawno- 2 11 C C 77 10 N C C A A D D A C D C D D C Z Z A N A A A D Rzut choroby reumatycznej w okresie leczenia lub postępowania profilaktycznego N N D N C C C D D D Przewlekłe reumatoidalne zapalenie stawów N D D D D C C A A A C C Zmiany zwyrodnieniowe stawów nieznacznie upośledzające sprawność ruchową N N N D A C N N D - Dziennik Ustaw Nr 83 1 1473 - Poz. 425 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 10 Zmiany zwyrodnieniowe stawów upośledzające N N D N D C D C C D D Z N Z N A N Z A A A sprawności A C Stopa płaska, koślawa lub wydrążona, miernie N N C A N C C A C C sprawność ruchową 80 1 2 Stopa płaska lub wydrążona, bez upośledzenia upośledzająca sprawność 81 3 Stopa szpotawa, końska, piętowa i inna, znacznie lub wybitnie upośledzająca sprawność N N D C N D D D C D 1 Żylaki kończyn N N A C N A C A C A C A C Rozległe żylaki kończyn, bez zmian troficznych N N C D N C D C D C D N N D C N D D D C D 2 skóry i owrzodzeń 3 Rozległe żylaki kończyn, ze zmianami troficz- nymi lub owrzodzeniami 82 1 2 3 Brak jednego palucha lub innych palców stóp, z zachowaniem główek kości śródstopia, nie upośledzający chodzenia Z N Z N A Z N A A A A Brak obu paluchów lub jednego palucha i innych palców stóp, z zachowaniem główek kości śród stopia, upośledzający chodzenie N N C N C D C D C A D Braki palców stóp, z uszkodzeniem główek kości N N D C N D D C C D D śródstopia 4 Zn iekształcen ie palców stóp, nie utrudniające noszenia obuwia i chodzenia Z N Z N A C Z N A A A A C 5 Zniekształcenie palców stóp utrudniające nosze-
\nN N D C N D C D C C D Brak czwartego lub piątego palca ręki prawej lub brak jednego dowolnego palca ręki lewej, z wyjątkiem kciuka N N A C N C A A C A C C A upośledzające N N C A N D C D C A D nie obuwia i chodzenie 83 1 rąk 2 Braki palców chwyt 3 Braki palców rąk upośledzające chwyt N N D C N D D C C D D Częściowe braki palców rąk bez upośledzenia N N A C N C A C A A D braki palców rąk z upośledzeniem N N D C N D C D C D 6 Ograniczenie ruchów palców rąk lub ich przy kurcz, bez upośledzenia chwytu N N A C N A C A C A D 7 Ograniczenie ruchów palców rąk lub ich przykurcz, z upośledzeniem chwytu N N C D N D C D C C D 8 Zrośnięcie palców rąk lub palce nadliczbowe, bez upośledzenia chwytu N N C D N C D C D C D 9 Zrośnięcie palców rąk lub palce nadliczbowe, z upośledzeniem chwytu N N D C N D C D C C D D 4 nieznacznie chwytu 5 Częściowe chwytu J - Dziennik Ustaw Nr 83 1474 - Poz. 425 Objaśnienia szczegółowe Do § 76. Przez brak kończyny należy rozumieć nie tylko brak całej kończyny (dolnej lub górnej), ale także brak zasadniczej części kończyny dłoni, przedramienia, stopy czy podudzia.
\nW razie braku kończyny górnej, jeżeli to dotyczy personelu dowódczego lub administracyjnego, o zdolności do służby należy orzekać indywidualnie.
\nDo § 77 pkt 1 i 2. Zniekształcenia, ubytki i stawy rzekome obojczyka należy kwalifikować według § 32. pkt 2. Według tego punktu należy kwalifikować również stawy rzekome. pkt 3. Według tego punktu należy kwalifikować również gruźlicę kości.
\nDo § 78. Kończyny dolne należy mierzyć w pozycji leżącej, wyprostowane, z zsuniętymi stopami. Długość bezwzględną kończyny dolnej mierzy się od szczytu krawędzi kostki bocznej. Długość względną mierzy się od kolca biodrowego górnego do szczytu kostki przyśrodkowej. W wypadkach wątpliwych, kiedy istnieją różnice w wymiarach obu kończyn, należy wykonać rtg. pkt 4. Dotyczy skrócenia kończyny powyżej 6 cm.
\nDo § 79 pkt 1. Zwichnięcia nawykowe można rozpoznać tylko na podstawie stwierdzenia w czasie badania bądź na podstawie dokumentacji lekarskiej, stwierdzającej kilkakrotnie przebyte zwichnięcia. pkt 2 i 3. Według tych punktów należy kwalifikować staw biodrowy szpotawy i koślawy oraz kolana szpotawe i koślawe. Przez staw biodrowy szpotawy należy rozumieć takie wzajemne ustawienie szyjki i trzonu kości udowej, które tworzy kąt zbliżony do prostego; przez staw biodrowy koślawy - które tworzy kąt nadmiernie rozwarty powyżej 130°. Rozpoznanie stawu biodrowego szpotawego i koślawego należy opierać na zdjęciu rtg. Ustawienia koślawego lub szpotawego kolana nie należy zawsze uważać za wadę powodującą zaburzenia statyki. W prawidłowej ocenie takiego stanu pomocne mogą być pomiary odległości między kolanami lub stopami, płaskostopie z różnym nasileniem jako wyraz wyróżnienia koślawości lub szpotawości i dolegliwości spowodowane rozciąganiem więzadeł stawu kolanowego.
\nPomiarów dokonuje się w pozycji stojącej z zestawionymi (złączonymi) kończynami dolnymi. Przy kolanach szpotawych (o-kształtnych) miarodajny jest odstęp między kłykciami przyśrodkowymi kości udowych (przy złączonych stopach); przy kolanach koślawych (x-kształtnych) - odstęp m iędzy wypukłościami kostek wewnętrz nych podudzi (przy złączonych kolanach). Przy odstępie między kolanami do 5 cm lub między stopami do 3 cm z reguły nie występują zaburzenia statyki. Badanych takich należy kwalifikować jako zdolnych. Przy odstępie między kolanami do 10 cm mogą występować nieznaczne zaburzenia statyki, słabo nasilone dolegliwości więzadeł stawu kolanowego, tendencja do płaskostopia. Badanych takich należy kwalifikować jako zdolnych z ograniczeniem. Przy odstępie między kolanami ponad 10 cm lub między stopami ponad 6 cm stwierdza się często występowanie bólów statycznych kolan i płaskostopie, a nierzadko, koślawe ustawienie stóp. Przy bardzo znacznych zniekształceniach i zaburzeniach statyki, spowodowanych szpotawością lub koślawością kolan, badanych należy kwalifikować jako niezdolnych. W wypadkach wątpliwych, szczególnie z pogranicza, badanych należy kierować do ortopedy. pkt 5. Według tego punktu należy kwalifikować również gruźlicę stawów. pkt 6 i 7. Według tych punktów należy kwalifikować wyłącznie na podstawie dokumentacji lekarskiej z przebytego leczenia oraz aktualnych wyników badań lekarskich dodatkowych. Za dawno przebyty rzut należy uważać ten, który miał miejsce przynajmniej przed 5 laty.
\nDo § 80. Przez stopę płaską należy rozumieć obniżenie sklepienia podłużnego oraz poprzecznego. Stopa płaska wiotka, bez obciążenia, ma kształt prawidłowy. Obniżenie sklepienia następuje tylko przy obciążeniu stopy W).
\nPrzez stopę płaską z upośledzeniem sprawności należy rozumieć stopę płaską ze stałym obniżeniem sklepienia podłużnego, koślawością, bolesnym napinaniem się mięśni strzałkowych (W).
\nPrzy dalszym nasilaniu się objawów występują wyraźne zmiany w prawidłowym ustawieniu kości i zmiany w stawach stępu . Chód jest niezgrabny, męczący (IW).
\nDo § 83. Za brak palca uważa się: w przypadku kciuka - brak przynajmniej paliczka paznokciowego, w przypadku pozostałych palców - przynajmniej dwóch paliczków.
\nPrzy ocenie lewej ręki osób leworęcznych można stosować kwalifikacje, jakie obowiązują przy ocenie prawej ręki osób praworęcznych. pkt 1-7. Według tych punktów należy kwalifikować palce młotowate, przykrywające, nadliczbowe i paluch koślawy. pkt 2-7. Wymagana jest ocena lekarza chirurga ortopedy. pkt 8 i 9. Przez zrośnięcie palców z upośledzeniem sprawności należy rozumieć zrośnięcie kciuka ze wskazicielem lub wskaziciela z trzecim palcem albo zrośnięcie ze sobą palców trzeciego, czwartego i piątego.
\n1 2 3 4 84 1 Nowotwory niezłośliwe nie upośledzające sprawności ustroju 5 6 Z Z A N N 7 8 9 10 11 Z A A A A N - Dziennik Ustaw Nr 83 1 - Poz. 425 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Nowotwory niezłośliwe szpecące lub powodu- N N C D N C D C D C D D 2 2 1475 jące zaburzenia czynności narządów 85 1 Nowotwory złośliwe wszelkich rodzajów i stopni N N 'D N D D D D 2 Blizny po usunięciu nowotworów złośliwych lub po leczeniu energią promienistą N N D C N D C D C D C D Objaśnienia szczegółowe Do § 85 pkt 1. Nowotwory należy rozpoznawać wyłącznie na podstawie badania histopatologicznego. pkt 2. Z wyjątkiem blizn po nabłoniakach, które należy traktować według § 3.
\nNarząd rodny 1 2 3 4 5 6 86 1 Wady rozwojowe narządu rodnego nie upośledzające ogólnej sprawności Z Z A N N N 9 10 11 - A A A - D C - C D C D C D - C - - Wady rozwojowe narządu rodnego upośledzające sprawność ustroju 3 Zaburzenia hormonalne cyklu miesiączkowego, z nieznacznym upośledzeniem sprawności ustroju N Zaburzenia hormonalne cyklu miesiączkowego, ze znacznym upośledzeniem sprawności ustroju N N D N N N C C A A A C - D D D C - A - A A A - N D C - C D C D C - N N D - D D D - czynności zwieracza odbytu N N D - D D D - 5 Całkowite wypadanie narządu rodnego N N D - D D D - 6 Guzy przydatków, torbiele sromu, mięśniaki macicy N N D - C D C D C D - jące sprawności ustroju Z Z A - A A A - Nieprawidłowe położenie macicy z częściowym N Z N Z C D - C C C - upośledzeniem sprawności ustroju .Przetoki maciczne, pochwowe i kroczowe N N D - D D D - 4 87 8 2 7 1 Zastarzałe pęknięcia lub blizny krocza, nie upo- śledzające sprawności ustroju 2 Obniżenie ścian pochwy, z wytworzeniem za- chyłka pęcherzowego lub odbytniczego 3 A Obniżenie ścian pochwy z wytworzeniem zai towarzyszącym wysiłkowym nietrzymaniem moczu chyłka pęcherzowego 4 Obniżenie ścian pochwy z wytworzeniem za- chyłka pęcherzowego lub odbytniczego, z cał- kowitym nietrzymaniem moczu lub zaburzeniem 88 1 2 3 Nieprawidłowe położenie macicy nie upośledza- - Dziennik Ustaw Nr 83 1 2 89 1 1476 - Poz. 425 3 4 5 6 8 9 10 11 Ostre i podostre stany zapalne narządu rodnego N N C D - C C C - N N D - D D D - N N D - D D D - N N D C - D D C D - Stan po wycięciu całkowitym macicy z powodu nowotworu złośliwego; nowotwory złośliwe narządu rodnego N N D - D D D - wewnętrznego, bez zmian anatomicznych 2 Ostre i podostre stany zapalne narządu rodnego ze zmianami anatomicznymi w zakresie przydatków i przymacicza 7 wewnętrznego, 3 Powtarzające się przewlekłe zmiany zapalne na- rodnego wewnętrznego, ze znacznymi zmianami anatomicznymi przydatków i przymacicza oraz objawami otrzewnowymi rządu 4 Stan po odcięciu nad pochwowym lub wycięciu całkowitym macicy z powodów innych niż no- wotwory złośliwe 5 90 1 Udokumentowana gruźlica narządu rodnego N N D - D D D - 91 2 Ciąża N N - - - - - - Objaśnienia szczegółowe Badania ginekologiczne należy przeprowadzać przy kwalifikowaniu zarówno kandydatek do służby, jak i strażaków kobiet. Badania przeprowadza specjalista chorób kobiecych.
\nDo § 86 pkt 1. Należą tu przegrody i przewężenia pochwy, macica jednorożna, dwurożna, dwuszyjkowa, podwójna, wady rozwojowe jajowodów. pkt 2. Dotyczy znacznego niedorozwoju lub braku macicy; zmiana skojarzona jest zazwyczaj z niedomogą hormonalną układu rozrodczego, która rzutuje na ogólną sprawność ustroju. pkt 3. Obfite miesiączki przy jednoczesnym istnieniu mięśniaków i bolesne miesiączki przy zmianach o charakterze endometriozy, potwierdzone aktualnym wynikiem badania ginekologicznego.
\nDo § 87 pkt 6. Dotyczy np. torbieli gruczołu przedsionkowego, mięśniaków macicy i innych zmian.
\nDo § 88 pkt 1. Na przykład tyłozgięcie macicy wolne. pkt 2. Na przykład tyłozgięcie macicy umocowane. u W A GA P R E N U M E R A T O R Z y!
\nOpłata za prenumeratę na rok 1993 wynosi:
\nDziennika Ustaw zł 400.000,- Monitora Polskiego zł 200.000,- Wpłaty prosimy kierować na konto: BPH w Krakowie, XVI OjW-wa, nr 320010-1717 -139.11 , Wydział Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów, ul. Powsińska 69/71, 00-979 Warszawa.
\nReklamacje z powodu niedoręczenia poszczególnych numerów zgłaszać należy na piśmie do Wydziału Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów. ul. Powsińska 69/71. 00-979 Warszawa. P·1. niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolejnego numeru. o wszełkich zmianach nazwy prenumeratora łub adresu prosimy niezwłocznie informować na piśmie Wydział Wydawnictw Urzędu Rady Ministrów.
\nWydawca: Urząd Rady Ministrów Redakcja: Biuro Prawne, 00-583 Warszawa, Al. Ujazdowskie 1/ 3, P-29.
\nOrganizacja druku i kolportaż: Wydział Wydawnictw, 00-979 Warszawa, ul. Powsińska 69/71, P-1. tel. 42-14-78 i 694-67 -50, teleks 825944 WW, telefaks (22) 694-62-06.
\nTłoczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zakładach Graficznych \"Tamka\" S.A .• Zakład nr 1. Warszawa. ul. Tamka 3.
\nZam. 2423 -1300-92.
\nPL ISSN 0867-3411 Cena 10800 zł