się urządzeniami elektrycznymi, korzystania z gazu, wody;
\n
12)wyjaśnia negatywny wpływ alkoholu, nikotyny i substancji psychoaktywnych na zdrowie człowieka, podaje propozycje asertywnych zachowań w przypadku presji otoczenia;
\n
13)wymienia zasady zdrowego stylu życia i uzasadnia konieczność ich stosowania.
\n
10.
\n
Zjawiska elektryczne i magnetyczne w przyrodzie. Uczeń:
\n
1)podaje przykłady zjawisk elektrycznych w przyrodzie (np. wyładowania atmosferyczne, elektryzowanie się włosów podczas czesania);
\n
2)demonstruje elektryzowanie się ciał i ich oddziaływania na przedmioty wykonane z różnych substancji;
\n
3)wymienia źródła prądu elektrycznego i dobiera je do odbiorników, uwzględniając napięcie elektryczne;
\n
4)opisuje skutki przepływu prądu w domowych urządzeniach elektrycznych, opisuje i stosuje zasady bezpiecznego obchodzenia się z urządzeniami elektrycznymi;
\n
5)buduje prosty obwód elektryczny i wykorzystuje go do sprawdzania przewodzenia prądu elektrycznego przez różne ciała (substancje);
\n
6)uzasadnia potrzebę i podaje sposoby oszczędzania energii elektrycznej;
\n
7)bada i opisuje właściwości magnesów oraz ich wzajemne oddziaływanie, a także oddziaływanie na różne substancje;
\n
8)buduje prosty kompas i wyjaśnia zasadę jego działania, wymienia czynniki zakłócające prawidłowe działanie kompasu.
\n
11.
\n
Ziemia we Wszechświecie. Uczeń:
\n
1)opisuje kształt Ziemi z wykorzystaniem jej modelu - globusa;
\n
2)wymienia nazwy planet Układu Słonecznego i porządkuje je według odległości od Słońca;
\n
3)wyjaśnia założenia teorii heliocentrycznej Mikołaja Kopernika;
\n
4)bada doświadczalnie prostoliniowe rozchodzenie się światła i jego konsekwencje, np. camera obscura, cień;
\n
5)bada zjawisko odbicia światła: od zwierciadeł, powierzchni rozpraszających, elementów odblaskowych; podaje przykłady stosowania elementów odblaskowych dla bezpieczeństwa;
\n
6)prezentuje za pomocą modelu ruch obiegowy i obrotowy Ziemi;
\n
7)odnajduje zależność między ruchem obrotowym Ziemi a zmianą dnia i nocy;
\n
8)wykazuje zależność między ruchem obiegowym Ziemi a zmianami pór roku.
\n
12.
\n
Lądy i oceany. Uczeń:
\n
1)wskazuje na globusie: bieguny, równik, południk zerowy i 180°, półkule, kierunki główne oraz lokalizuje kontynenty, oceany i określa ich położenie względem równika i południka zerowego;
\n
2)wskazuje na mapie świata: kontynenty, oceany, równik, południk zerowy i 180°, bieguny;
\n
3)charakteryzuje wybrane organizmy oceanu, opisując ich przystosowania w budowie zewnętrznej do życia na różnej głębokości;
\n
4)opisuje przebieg największych wypraw odkrywczych, w szczególności Krzysztofa Kolumba i Ferdynanda Magellana.
\n
13.
\n
Krajobrazy świata. Uczeń:
\n
1)charakteryzuje warunki klimatyczne i przystosowania do nich wybranych organizmów w następujących krajobrazach strefowych: lasu równikowego wilgotnego, sawanny, pustyni gorącej, stepu, tajgi, tundry, pustyni lodowej;
\n
2)opisuje krajobrazy świata, w szczególności: lasu równikowego wilgotnego, sawanny, pustyni gorącej, stepu, tajgi, tundry, pustyni lodowej, rozpoznaje je na ilustracji oraz lokalizuje na mapie;
\n
3)rozpoznaje i nazywa organizmy roślinne i zwierzęce typowe dla poznanych krajobrazów;
\n
4)podaje przykłady współzależności między składnikami krajobrazu, zwłaszcza między klimatem (temperatura powietrza, opady atmosferyczne) a rozmieszczeniem roślin i zwierząt.
\n
14.
\n
Przemiany substancji. Uczeń:
\n
1)podaje przykłady przemian odwracalnych: topnienie, krzepnięcie i nieodwracalnych: ścinanie białka, korozja;
\n
2)odróżnia pojęcia: rozpuszczanie i topnienie, podaje przykłady tych zjawisk z życia codziennego;
\n
3)bada doświadczalnie czynniki wpływające na rozpuszczanie substancji: temperatura, mieszanie;
\n
4)podaje i bada doświadczalnie czynniki wywołujące topnienie i krzepnięcie (temperatura) oraz parowanie i skraplanie (temperatura, ruch powietrza, rodzaj cieczy, wielkość powierzchni);
\n
5)odróżnia mieszaniny jednorodne od niejednorodnych, podaje przykłady takich mieszanin z życia codziennego;
\n
6)proponuje sposoby rozdzielania mieszanin jednorodnych i niejednorodnych (filtrowanie, odparowanie, przesiewanie).
\n
15.
\n
Ruch i siły w przyrodzie. Uczeń:
\n
1)opisuje różne rodzaje ruchu;
\n
2)interpretuje prędkość jako drogę przebytą w jednostce czasu, wyznacza doświadczalnie prędkość swojego ruchu, np. marszu lub biegu;
\n
3)bada doświadczalnie siłę tarcia i oporu powietrza oraz wody, określa czynniki, od których te siły zależą, podaje przykłady zmniejszania i zwiększania siły tarcia i oporu w przyrodzie i przez człowieka oraz ich wykorzystanie w życiu codziennym.
\n
MATEMATYKA Cele kształcenia - wymagania ogólne I.
\n
Sprawność rachunkowa.
\n
Uczeń wykonuje proste działania pamięciowe na liczbach naturalnych, całkowitych i ułamkach, zna i stosuje algorytmy działań pisemnych oraz potrafi wykorzystać te umiejętności w sytuacjach praktycznych.
\n
II.
\n
Wykorzystanie i tworzenie informacji.
\n
Uczeń interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, liczbowe, graficzne, rozumie i interpretuje odpowiednie pojęcia matematyczne, zna podstawową terminologię, formułuje odpowiedzi i prawidłowo zapisuje wyniki.
\n
III.
\n
Modelowanie matematyczne.
\n
Uczeń dobiera odpowiedni model matematyczny do prostej sytuacji, stosuje poznane wzory i zależności, przetwarza tekst zadania na działania arytmetyczne i proste równania.
\n
IV.
\n
Rozumowanie i tworzenie strategii.
\n
Uczeń prowadzi proste rozumowanie składające się z niewielkiej liczby kroków, ustala kolejność czynności (w tym obliczeń) prowadzących do rozwiązania problemu, potrafi wyciągnąć wnioski z kilku informacji podanych w różnej postaci.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Liczby naturalne w dziesiątkowym układzie pozycyjnym. Uczeń:
\n
1)odczytuje i zapisuje liczby naturalne wielocyfrowe;
\n
2)interpretuje liczby naturalne na osi liczbowej;
\n
3)porównuje liczby naturalne;
\n
4)zaokrągla liczby naturalne;
\n
5)liczby w zakresie do 30 zapisane w systemie rzymskim przedstawia w systemie dziesiątkowym, a zapisane w systemie dziesiątkowym przedstawia w systemie rzymskim.
\n
2.
\n
Działania na liczbach naturalnych. Uczeń:
\n
1)dodaje i odejmuje w pamięci liczby naturalne dwucyfrowe, liczby wielocyfrowe w przypadkach takich jak np. 230 + 80 lub 4600 - 1200; liczbę jednocyfrową dodaje do dowolnej liczby naturalnej i odejmuje od dowolnej liczby naturalnej;
\n
2)dodaje i odejmuje liczby naturalne wielocyfrowe pisemnie, a także za pomocą kalkulatora;
\n
3)mnoży i dzieli liczbę naturalną przez liczbę naturalną jednocyfrową, dwucyfrową lub trzycyfrową pisemnie, w pamięci (w najprostszych przykładach) i za pomocą kalkulatora (w trudniejszych przykładach);
\n
4)wykonuje dzielenie z resztą liczb naturalnych;
\n
5)stosuje wygodne dla niego sposoby ułatwiające obliczenia, w tym przemienność i łączność dodawania i mnożenia;
\n
6)porównuje różnicowo i ilorazowo liczby naturalne;
\n
7)rozpoznaje liczby naturalne podzielne przez 2, 3, 5, 9, 10, 100;
\n
8)rozpoznaje liczbę złożoną, gdy jest ona jednocyfrowa lub dwucyfrowa, a także, gdy na istnienie dzielnika wskazuje poznana cecha podzielności;
\n
9)rozkłada liczby dwucyfrowe na czynniki pierwsze;
\n
10)oblicza kwadraty i sześciany liczb naturalnych;
\n
11)stosuje reguły dotyczące kolejności wykonywania działań;
\n
12)szacuje wyniki działań.
\n
3.
\n
Liczby całkowite. Uczeń:
\n
1)podaje praktyczne przykłady stosowania liczb ujemnych;
\n
2)interpretuje liczby całkowite na osi liczbowej;
\n
3)oblicza wartość bezwzględną;
\n
4)porównuje liczby całkowite;
\n
5)wykonuje proste rachunki pamięciowe na liczbach całkowitych.
\n
4.
\n
Ułamki zwykłe i dziesiętne. Uczeń:
\n
1)opisuje część danej całości za pomocą ułamka;
\n
2)przedstawia ułamek jako iloraz liczb naturalnych, a iloraz liczb naturalnych jako ułamek;
\n
3)skraca i rozszerza ułamki zwykłe;
\n
4)sprowadza ułamki zwykłe do wspólnego mianownika;
\n
5)przedstawia ułamki niewłaściwe w postaci liczby mieszanej i odwrotnie;
\n
6)zapisuje wyrażenia dwumianowane w postaci ułamka dziesiętnego i odwrotnie;
\n
7)zaznacza ułamki zwykłe i dziesiętne na osi liczbowej oraz odczytuje ułamki zwykłe i dziesiętne zaznaczone na osi liczbowej;
\n
8)zapisuje ułamek dziesiętny skończony w postaci ułamka zwykłego;
\n
9)zamienia ułamki zwykłe o mianownikach będących dzielnikami liczb 10, 100, 1000 itd. na ułamki dziesiętne skończone dowolną metodą (przez rozszerzanie ułamków zwykłych, dzielenie licznika przez mianownik w pamięci, pisemnie lub za pomocą kalkulatora);
\n
10)zapisuje ułamki zwykłe o mianownikach innych niż wymienione w pkt 9 w postaci rozwinięcia dziesiętnego nieskończonego (z użyciem trzech kropek po ostatniej cyfrze), dzieląc licznik przez mianownik w pamięci, pisemnie lub za pomocą kalkulatora;
\n
11)zaokrągla ułamki dziesiętne;
\n
12)porównuje ułamki (zwykłe i dziesiętne).
\n
5.
\n
Działania na ułamkach zwykłych i dziesiętnych. Uczeń:
\n
1)dodaje, odejmuje, mnoży i dzieli ułamki zwykłe o mianownikach jedno- lub dwucyfrowych, a także liczby mieszane;
\n
2)dodaje, odejmuje, mnoży i dzieli ułamki dziesiętne w pamięci (w najprostszych przykładach), pisemnie i za pomocą kalkulatora (w trudniejszych przykładach);
\n
3)wykonuje nieskomplikowane rachunki, w których występują jednocześnie ułamki zwykłe i dziesiętne;
\n
4)porównuje różnicowo ułamki;
\n
5)oblicza ułamek danej liczby naturalnej;
\n
6)oblicza kwadraty i sześciany ułamków zwykłych i dziesiętnych oraz liczb mieszanych;
\n
7)oblicza wartości prostych wyrażeń arytmetycznych, stosując reguły dotyczące kolejności wykonywania działań;
\n
8)wykonuje działania na ułamkach dziesiętnych, używając własnych, poprawnych strategii lub za pomocą kalkulatora;
\n
9)szacuje wyniki działań.
\n
6.
\n
Elementy algebry. Uczeń:
\n
1)korzysta z nieskomplikowanych wzorów, w których występują oznaczenia literowe, zamienia wzór na formę słowną;
\n
2)stosuje oznaczenia literowe nieznanych wielkości liczbowych i zapisuje proste wyrażenie algebraiczne na podstawie informacji osadzonych w kontekście praktycznym;
\n
3)rozwiązuje równania pierwszego stopnia z jedną niewiadomą występującą po jednej stronie równania (przez zgadywanie, dopełnianie lub wykonanie działania odwrotnego).
\n
7.
\n
Proste i odcinki. Uczeń:
\n
1)rozpoznaje i nazywa figury: punkt, prosta, półprosta, odcinek;
\n
2)rozpoznaje odcinki i proste prostopadłe i równoległe;
\n
3)rysuje pary odcinków prostopadłych i równoległych;
\n
4)mierzy długość odcinka z dokładnością do 1 milimetra;
\n
5)wie, że aby znaleźć odległość punktu od prostej, należy znaleźć długość odpowiedniego odcinka prostopadłego.
\n
8.
\n
Kąty. Uczeń:
\n
1)wskazuje w kątach ramiona i wierzchołek;
\n
2)mierzy kąty mniejsze od 180 stopni z dokładnością do 1 stopnia;
\n
3)rysuje kąt o mierze mniejszej niż 180 stopni;
\n
4)rozpoznaje kąt prosty, ostry i rozwarty;
\n
5)porównuje kąty;
\n
6)rozpoznaje kąty wierzchołkowe i kąty przyległe oraz korzysta z ich własności.
\n
9.
\n
Wielokąty, koła, okręgi. Uczeń:
\n
1)rozpoznaje i nazywa trójkąty ostrokątne, prostokątne i rozwartokątne, równoboczne i równoramienne;
\n
2)konstruuje trójkąt o trzech danych bokach; ustala możliwość zbudowania trójkąta (na podstawie nierówności trójkąta);
\n
3)stosuje twierdzenie o sumie kątów trójkąta;
\n
4)rozpoznaje i nazywa kwadrat, prostokąt, romb, równoległobok, trapez;
\n
5)zna najważniejsze własności kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku, trapezu;
\n
6)wskazuje na rysunku, a także rysuje cięciwę, średnicę, promień koła i okręgu.
\n
10.
\n
Bryły. Uczeń:
\n
1)rozpoznaje graniastosłupy proste, ostrosłupy, walce, stożki i kule w sytuacjach praktycznych i wskazuje te bryły wśród innych modeli brył;
\n
2)wskazuje wśród graniastosłupów prostopadłościany i sześciany i uzasadnia swój wybór;
\n
3)rozpoznaje siatki graniastosłupów prostych i ostrosłupów;
\n
4)rysuje siatki prostopadłościanów.
\n
11.
\n
Obliczenia w geometrii. Uczeń:
\n
1)oblicza obwód wielokąta o danych długościach boków;
\n
2)oblicza pola: kwadratu, prostokąta, rombu, równoległoboku, trójkąta, trapezu przedstawionych na rysunku (w tym na własnym rysunku pomocniczym) oraz w sytuacjach praktycznych;
\n
3)stosuje jednostki pola: m2, cm2, km2, mm2, dm2, ar, hektar (bez zamiany jednostek w trakcie obliczeń);
\n
4)oblicza objętość i pole powierzchni prostopadłościanu przy danych długościach krawędzi;
\n
5)stosuje jednostki objętości i pojemności: litr, mililitr, dm3, m3, cm3, mm3;
\n
6)oblicza miary kątów, stosując przy tym poznane własności kątów i wielokątów.
\n
12.
\n
Obliczenia praktyczne. Uczeń:
\n
1)interpretuje 100% danej wielkości jako całość, 50% - jako połowę, 25% − jako jedną czwartą, 10% - jako jedną dziesiątą, a 1% - jako setną część danej wielkości liczbowej;
\n
2)w przypadkach osadzonych w kontekście praktycznym oblicza procent danej wielkości w stopniu trudności typu 50%, 10%, 20%;
\n
3)wykonuje proste obliczenia zegarowe na godzinach, minutach i sekundach;
\n
4)wykonuje proste obliczenia kalendarzowe na dniach, tygodniach, miesiącach, latach;
\n
5)odczytuje temperaturę (dodatnią i ujemną);
\n
6)zamienia i prawidłowo stosuje jednostki długości: metr, centymetr, decymetr, milimetr, kilometr;
\n
7)zamienia i prawidłowo stosuje jednostki masy: gram, kilogram, dekagram, tona;
\n
8)oblicza rzeczywistą długość odcinka, gdy dana jest jego długość w skali, oraz długość odcinka w skali, gdy dana jest jego rzeczywista długość;
\n
9)w sytuacji praktycznej oblicza: drogę przy danej prędkości i danym czasie, prędkość przy danej drodze i danym czasie, czas przy danej drodze i danej prędkości; stosuje jednostki prędkości: km/h, m/s.
\n
13.
\n
Elementy statystyki opisowej. Uczeń:
\n
1)gromadzi i porządkuje dane;
\n
2)odczytuje i interpretuje dane przedstawione w tekstach, tabelach, diagramach i na wykresach.
\n
14.
\n
Zadania tekstowe. Uczeń:
\n
1)czyta ze zrozumieniem prosty tekst zawierający informacje liczbowe;
\n
2)wykonuje wstępne czynności ułatwiające rozwiązanie zadania, w tym rysunek pomocniczy lub wygodne dla niego zapisanie informacji i danych z treści zadania;
\n
3)dostrzega zależności między podanymi informacjami;
\n
4)dzieli rozwiązanie zadania na etapy, stosując własne, poprawne, wygodne dla niego strategie rozwiązania;
\n
5)do rozwiązywania zadań osadzonych w kontekście praktycznym stosuje poznaną wiedzę z zakresu arytmetyki i geometrii oraz nabyte umiejętności rachunkowe, a także własne poprawne metody;
\n
6)weryfikuje wynik zadania tekstowego, oceniając sensowność rozwiązania.
\n
ZAJĘCIA KOMPUTEROWE Cele kształcenia - wymagania ogólne I.
\n
Bezpieczne posługiwanie się komputerem i jego oprogramowaniem; świadomość zagrożeń i ograniczeń związanych z korzystaniem z komputera i Internetu.
\n
II.
\n
Komunikowanie się za pomocą komputera i technologii informacyjno-komunikacyjnych.
\n
III.
\n
Wyszukiwanie i wykorzystywanie informacji z różnych źródeł; opracowywanie za pomocą komputera rysunków, motywów, tekstów, animacji, prezentacji multimedialnych i danych liczbowych.
\n
IV.
\n
Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera.
\n
V.
\n
Wykorzystywanie komputera do poszerzania wiedzy i umiejętności z różnych dziedzin, a także do rozwijania zainteresowań.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Bezpieczne posługiwanie się komputerem i jego oprogramowaniem. Uczeń:
\n
1)komunikuje się z komputerem za pomocą ikon, przycisków, menu i okien dialogowych;
\n
2)odczytuje i prawidłowo interpretuje znaczenie komunikatów wysyłanych przez programy;
\n
3)prawidłowo zapisuje i przechowuje wyniki swojej pracy w komputerze i na nośnikach elektronicznych, a następnie korzysta z nich;
\n
4)korzysta z pomocy dostępnej w programach;
\n
5)posługuje się podstawowym słownictwem informatycznym;
\n
6)przestrzega podstawowych zasad bezpiecznej i higienicznej pracy przy komputerze, wyjaśnia zagrożenia wynikające z niewłaściwego korzystania z komputera.
\n
2.
\n
Komunikowanie się za pomocą komputera i technologii informacyjno-komunikacyjnych.
\n
Uczeń:
\n
1)komunikuje się za pomocą poczty elektronicznej, stosując podstawowe zasady netykiety;
\n
2)korzysta z poczty elektronicznej przy realizacji projektów (klasowych, szkolnych lub międzyszkolnych) z różnych dziedzin, np. związanych z ekologią, środowiskiem geograficznym, historią lub zagadnieniami dotyczącymi spraw lokalnych.
\n
3.
\n
Wyszukiwanie i wykorzystywanie informacji z różnych źródeł. Uczeń:
\n
1)wyszukuje informacje w różnych źródłach elektronicznych (słowniki, encyklopedie, zbiory biblioteczne, dokumentacje techniczne i zasoby Internetu);
\n
2)selekcjonuje, porządkuje i gromadzi znalezione informacje;
\n
3)wykorzystuje, stosownie do potrzeb, informacje w różnych formatach;
\n
4)opisuje cechy różnych postaci informacji: tekstowej, graficznej, dźwiękowej, audiowizualnej, multimedialnej.
\n
4.
\n
Opracowywanie za pomocą komputera rysunków, motywów, tekstów, animacji, prezentacji multimedialnych i danych liczbowych. Uczeń:
\n
1)tworzy rysunki i motywy przy użyciu edytora grafiki (posługuje się kształtami, barwami, przekształcaniem obrazu, fragmentami innych obrazów);
\n
2)opracowuje i redaguje teksty (listy, ogłoszenia, zaproszenia, ulotki, wypracowania), stosując podstawowe możliwości edytora tekstu w zakresie formatowania akapitu i strony, łączy grafikę z tekstem;
\n
3)wykonuje w arkuszu kalkulacyjnym proste obliczenia, przedstawia je graficznie i interpretuje;
\n
4)przygotowuje proste animacje i prezentacje multimedialne.
\n
5.
\n
Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera. Uczeń:
\n
1)za pomocą ciągu poleceń tworzy proste motywy lub steruje obiektem na ekranie;
\n
2)uczestniczy w pracy zespołowej, porozumiewa się z innymi osobami podczas realizacji wspólnego projektu, podejmuje decyzje w zakresie swoich zadań i uprawnień.
\n
6.
\n
Wykorzystywanie komputera oraz programów i gier edukacyjnych do poszerzania wiedzy z różnych dziedzin. Uczeń:
\n
1)korzysta z komputera, jego oprogramowania i zasobów elektronicznych (lokalnych i w sieci) do wspomagania i wzbogacania realizacji zagadnień z wybranych przedmiotów;
\n
2)korzysta z zasobów (słowników, encyklopedii, sieci Internet) i programów multimedialnych (w tym programów edukacyjnych) z różnych przedmiotów i dziedzin wiedzy.
\n
7.
\n
Wykorzystywanie komputera i technologii informacyjno-komunikacyjnych do rozwijania swoich zainteresowań, zastosowanie komputera w życiu codziennym, opisywanie zagrożeń i ograniczeń związanych z korzystaniem z komputera i Internetu. Uczeń:
\n
1)opisuje przykłady wykorzystania komputera i sieci Internet w życiu codziennym;
\n
2)szanuje prywatność i pracę innych osób;
\n
3)przestrzega zasad etycznych i prawnych związanych z korzystaniem z komputera i Internetu, ocenia możliwe zagrożenia.
\n
ZAJĘCIA TECHNICZNE Cele kształcenia - wymagania ogólne I.
\n
Rozpoznawanie i opis działania elementów środowiska technicznego.
\n
II.
\n
Planowanie i realizacja praktycznych działań technicznych (od pomysłu do wytworu).
\n
III.
\n
Sprawne i bezpieczne posługiwanie się sprzętem technicznym.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Opisywanie techniki w bliższym i dalszym otoczeniu. Uczeń:
\n
1)opisuje urządzenia techniczne ze swojego otoczenia, wyróżnia ich funkcje;
\n
2)podaje zalety i wady stosowanych rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych.
\n
2.
\n
Opracowywanie koncepcji rozwiązań problemów technicznych. Uczeń:
\n
1)rozpoznaje materiały konstrukcyjne: papier, materiały drzewne, metale, tworzywa sztuczne; bada i porównuje podstawowe ich właściwości: twardość i wytrzymałość; określa możliwości wykorzystania różnych materiałów w technice w zależności od właściwości;
\n
2)zapisuje rozwiązania techniczne w formie graficznej, wykonuje odręczne szkice techniczne i proste rysunki rzutowe (prostokątne i aksonometryczne), analizuje rysunki techniczne stosowane w katalogach i instrukcjach obsługi;
\n
3)konstruuje modele urządzeń technicznych, posługując się gotowymi zestawami do montażu elektronicznego i mechanicznego.
\n
3.
\n
Planowanie i realizacja praktycznych działań technicznych. Uczeń:
\n
1)wypisuje kolejność działań (operacji technologicznych); szacuje czas ich trwania; organizuje miejsce pracy;
\n
2)posługuje się podstawowymi narzędziami stosowanymi do obróbki ręcznej (piłowania, cięcia, szlifowania, wiercenia) różnych materiałów i montażu.
\n
4.
\n
Sprawne i bezpieczne posługiwanie się sprzętem technicznym. Uczeń:
\n
1)potrafi obsługiwać i regulować urządzenia techniczne znajdujące się w domu, szkole i przestrzeni publicznej, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa; czyta ze zrozumieniem instrukcje obsługi urządzeń;
\n
2)bezpiecznie uczestniczy w ruchu drogowym jako pieszy, pasażer i rowerzysta.
\n
5.
\n
Wskazywanie rozwiązań problemów rozwoju środowiska technicznego. Uczeń:
\n
1)opisuje zasady segregowania i możliwości przetwarzania odpadów z różnych materiałów: papieru, drewna, tworzyw sztucznych, metali i szkła;
\n
2)opracowuje projekty racjonalnego gospodarowania surowcami wtórnymi w najbliższym środowisku: w domu, na osiedlu, w miejscowości.
\n
WYCHOWANIE FIZYCZNE Cele kształcenia - wymagania ogólne Bezpieczne uczestnictwo w aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym i sportowym ze zrozumieniem jej znaczenia dla zdrowia:
\n
1)udział w aktywności fizycznej ukierunkowanej na zdrowie, wypoczynek i sport;
\n
2)stosowanie zasad bezpieczeństwa podczas aktywności fizycznej;
\n
3)poznawanie własnego rozwoju fizycznego i sprawności fizycznej oraz praktykowanie zachowań prozdrowotnych.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Diagnoza sprawności fizycznej i rozwoju fizycznego. Uczeń:
\n
1)wykonuje bez zatrzymania marszowo-biegowy test Coopera;
\n
2)wykonuje próby sprawnościowe pozwalające ocenić wytrzymałość tlenową, siłę mięśni posturalnych i gibkość dolnego odcinka kręgosłupa oraz z pomocą nauczyciela interpretuje uzyskane wyniki;
\n
3)dokonuje pomiarów wysokości i masy ciała oraz z pomocą nauczyciela interpretuje ich wyniki;
\n
4)ocenia własną postawę ciała.
\n
2.
\n
Trening zdrowotny. Uczeń:
\n
1)mierzy tętno w spoczynku i po wysiłku;
\n
2)wymienia zasady i metody hartowania organizmu;
\n
3)demonstruje po jednym ćwiczeniu kształtującym wybrane zdolności motoryczne oraz ułatwiające utrzymywanie prawidłowej postawy ciała;
\n
4)wykonuje próbę wielobojową składającą się z biegu, skoku i rzutu;
\n
5)wykonuje przewrót w przód z marszu oraz przewrót w tył;
\n
6)wykonuje prosty układ gimnastyczny.
\n
3.
\n
Sporty całego życia i wypoczynek. Uczeń:
\n
1)organizuje w gronie rówieśników zabawę, grę ruchową, rekreacyjną, stosując przepisy w formie uproszczonej;
\n
2)stosuje w grze: kozłowanie piłki w biegu ze zmianą kierunku ruchu, prowadzenie piłki w biegu ze zmianą kierunku ruchu, podanie piłki oburącz i jednorącz, rzut piłki do kosza, rzut i strzał piłki do bramki, odbicie piłki oburącz sposobem górnym;
\n
3)omawia zasady aktywnego wypoczynku.
\n
4.
\n
Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista. Uczeń:
\n
1)omawia sposoby postępowania w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia;
\n
2)korzysta bezpiecznie ze sprzętu i urządzeń sportowych;
\n
3)stosuje zasady samoasekuracji;
\n
4)omawia zasady bezpiecznego zachowania się nad wodą i w górach;
\n
5)omawia sposoby ochrony przed nadmiernym nasłonecznieniem;
\n
6)dobiera strój i obuwie sportowe do ćwiczeń w zależności od miejsca zajęć oraz warunków atmosferycznych.
\n
5.
\n
Sport. Uczeń:
\n
1)wyjaśnia, dlaczego należy przestrzegać ustalonych reguł w trakcie rywalizacji sportowej;
\n
2)uczestniczy w sportowych rozgrywkach klasowych w roli zawodnika, stosując zasady czystej gry: szacunku dla rywala, respektowania przepisów gry, podporządkowania się decyzjom sędziego, podziękowania za wspólną grę;
\n
3)wyjaśnia zasady kulturalnego kibicowania.
\n
6.
\n
Taniec. Uczeń:
\n
1)wykonuje improwizację ruchową do wybranej muzyki;
\n
2)wyjaśnia, jak należy zachować się na zabawie tanecznej, w dyskotece.
\n
WYCHOWANIE DO ŻYCIA W RODZINIE Cele kształcenia - wymagania ogólne Ukazywanie wartości rodziny w życiu osobistym człowieka oraz pomoc w przygotowaniu się do zrozumienia i akceptacji przemian okresu dojrzewania.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Podstawowe funkcje rodziny z podkreśleniem miejsca dziecka w rodzinie.
\n
2.
\n
Przekaz wartości i tradycji w rodzinie, wspólne świętowanie, spędzanie wolnego czasu.
\n
3.
\n
Więź rodzinna, związki uczuciowe i inne relacje w rodzinie; konflikty i ich rozwiązywanie.
\n
4.
\n
Macierzyństwo i ojcostwo; podstawowa wiedza dotycząca budowy i funkcjonowania układu rozrodczego człowieka.
\n
5.
\n
Ciąża, rozwój płodu, poród, przyjęcie dziecka jako nowego członka rodziny.
\n
6.
\n
Różnice i podobieństwa między chłopcami i dziewczętami; identyfikacja z własną płcią; akceptacja i szacunek dla ciała.
\n
7.
\n
Zmiany fizyczne i psychiczne okresu dojrzewania; zróżnicowane, indywidualne tempo rozwoju.
\n
8.
\n
Higiena okresu dojrzewania.
\n
9.
\n
Prawo człowieka do intymności i ochrona tego prawa; postawy asertywne.
\n
10.
\n
Istota koleżeństwa i przyjaźni, wzajemny szacunek, udzielanie sobie pomocy, współpraca, empatia.
\n
11.
\n
Mass media - zasady i kryteria wyboru czasopism, książek, filmów i programów telewizyjnych.
\n
12.
\n
Instytucje działające na rzecz dziecka i rodziny.
\n
13.
\n
Odpowiedzialność za własny rozwój; samowychowanie.
\n
ETYKA Cele kształcenia - wymagania ogólne I.
\n
Kształtowanie refleksyjnej postawy wobec człowieka, jego natury, powinności moralnych oraz wobec różnych sytuacji życiowych.
\n
II.
\n
Rozpoznawanie swoich obowiązków wobec najbliższego otoczenia, rodziny i szkoły.
\n
III.
\n
Przygotowanie do rozpoznawania podstawowych wartości i dokonywania właściwej ich hierarchizacji.
\n
IV.
\n
Dostrzeganie różnorodności postaw i zachowań ludzi.
\n
V.
\n
Wyrażanie opinii i wartościowanie zjawisk społecznych na poziomie społeczności szkolnej i społeczności lokalnej.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Poznawanie siebie, dostrzeganie cech indywidualnych własnych i najbliższych osób.
\n
2.
\n
Wyjaśnianie prawdziwego znaczenia własnych zachowań oraz ich przyczyn i konsekwencji.
\n
3.
\n
Człowiek jako osoba; godność człowieka.
\n
4.
\n
Przyjmowanie odpowiedzialności za siebie.
\n
5.
\n
Prawa i obowiązki, zasady i reguły postępowania, w tym także w ruchu drogowym.
\n
6.
\n
Uczestnictwo w grupie, porozumiewanie się z innymi.
\n
7.
\n
Wolność i jej różne rozumienie, autorytety i wzory osobowe.
\n
8.
\n
Praca i jej wartość dla człowieka.
\n
9.
\n
Uzasadnianie opinii, wydawanie sądów, kryteria ocen, między innymi w odniesieniu do zjawisk społecznych na poziomie małej grupy, społeczności szkolnej i społeczności lokalnej.
\n
JĘZYK MNIEJSZOŚCI NARODOWEJ LUB ETNICZNEJ Cele kształcenia - wymagania ogólne I.
\n
Świadomość własnego dziedzictwa narodowego lub etnicznego.
\n
II.
\n
Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.
\n
III.
\n
Tworzenie wypowiedzi.
\n
IV.
\n
Analiza i interpretacja tekstów kultury.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Świadomość własnego dziedzictwa narodowego lub etnicznego. Uczeń:
\n
1)zna utwory literackie i inne teksty kultury ważne dla poczucia tożsamości narodowej lub etnicznej;
\n
2)zna podstawy kultury i historii narodowej lub etnicznej (bohaterowie, wydarzenia, symbole, legendy).
\n
2.
\n
Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji. Uczeń:
\n
1)czyta teksty ze zrozumieniem ich treści oraz intencji nadawcy;
\n
2)identyfikuje nadawcę i adresata wypowiedzi;
\n
3)charakteryzuje nadawcę wypowiedzi;
\n
4)nazywa swoje reakcje czytelnicze (np. wrażenia, emocje);
\n
5)identyfikuje wypowiedź jako tekst literacki, reklamowy, informacyjny;
\n
6)rozpoznaje i rozumie formy gatunkowe - instrukcję (w tym przepis), zaproszenie, życzenia i gratulacje, zawiadomienie i ogłoszenie;
\n
7)określa temat, główną myśl i przesłanie tekstu;
\n
8)dostrzega i uwzględnia relacje między częściami składowymi wypowiedzi (tytuł, wstęp, rozwinięcie, zakończenie, akapity);
\n
9)formułuje wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście;
\n
10)rozpoznaje w wypowiedzi prawdę lub fałsz;
\n
11)wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio;
\n
12)odróżnia zawarte w tekście informacje ważne od drugorzędnych;
\n
13)rozumie dosłowne i przenośne znaczenie wyrazów w wypowiedzi;
\n
14)korzysta z informacji zawartych w encyklopediach i słownikach;
\n
15)rozpoznaje podstawowe funkcje składniowe wyrazów użytych w zdaniu;
\n
16)rozpoznaje w tekście zdania pojedyncze nierozwinięte i rozwinięte, zdania pojedyncze i złożone (współrzędnie i podrzędnie), równoważniki zdań;
\n
17)rozpoznaje podstawowe części mowy (rzeczownik, czasownik, przymiotnik, przysłówek, liczebnik, zaimek, przyimek, spójnik) i wskazuje różnice między nimi;
\n
18)poprawnie akcentuje wyrazy oraz poprawnie intonuje zdania;
\n
19)rozpoznaje przypadki gramatyczne (oddziela temat fleksyjny i końcówkę fleksyjną), osoby i czasy gramatyczne, a także rozumie funkcje rodzajów gramatycznych;
\n
20)rozpoznaje znaczenie niewerbalnych środków komunikowania się: gestu, wyrazu twarzy, mimiki, postawy ciała;
\n
21)dostrzega specyfikę przekazów audiowizualnych (filmów, programów informacyjnych, programów rozrywkowych), potrafi nazwać ich tworzywo (ruchome obrazy, warstwa dźwiękowa).
\n
3.
\n
Tworzenie wypowiedzi. Uczeń:
\n
1)tworzy spójne teksty (monologowe i dialogowe) na tematy poruszane na zajęciach, związane z otaczającą rzeczywistością i poznanymi tekstami kultury;
\n
2)dostosowuje sposób wyrażania się do oficjalnej i nieoficjalnej sytuacji komunikacyjnej;
\n
3)formułuje pytania do tekstu;
\n
4)świadomie posługuje się językiem oraz (w wypowiedzi ustnej) mimiką, gestykulacją, postawą ciała;
\n
5)tworzy wypowiedzi pisemne w następujących formach gatunkowych: list prywatny, proste sprawozdanie (np. z wycieczki, z wydarzeń sportowych), dialog, opowiadanie z dialogiem (twórcze i odtwórcze), pamiętnik i dziennik (pisane z perspektywy bohatera literackiego lub własnej), opis postaci, przedmiotu, krajobrazu, opis dzieła plastycznego (pejzażu), ogłoszenie, zaproszenie, prosta notatka;
\n
6)stosuje odpowiednią kompozycję i układ graficzny zgodny z wymogami danej formy pisemnej (w tym wydziela akapity);
\n
7)wykonuje działania na tekście i zapisuje ich rezultaty: plan odtwórczy (ramowy i szczegółowy);
\n
8)operuje słownictwem z kręgów tematycznych: dom i rodzina, szkoła i nauka, środowisko przyrodnicze i społeczne;
\n
9)rozróżnia i poprawnie zapisuje zdania oznajmujące, pytające i rozkazujące;
\n
10)przekształca zdania złożone w pojedyncze i odwrotnie;
\n
11)przekształca zdania w równoważniki zdań i odwrotnie;
\n
12)stosuje poprawne formy gramatyczne wyrazów odmiennych;
\n
13)pisze poprawnie pod względem ortograficznym;
\n
14)poprawnie używa znaków interpunkcyjnych: kropki, przecinka, średnika, znaku zapytania, cudzysłowu, dwukropka, nawiasu, znaku wykrzyknika;
\n
15)uczestnicząc w dyskusji, słucha z uwagą wypowiedzi innych, prezentuje własne zdanie, broni go, przyjmuje poglądy innych lub polemizuje z nimi;
\n
16)czyta głośno, wyraziście, przekazując intencję tekstu, akcentując właściwe wyrazy, wprowadzając pauzę, stosując odpowiednią intonację;
\n
17)recytuje teksty poetyckie oraz fragmenty prozy, podejmując próbę głosowej ich interpretacji.
\n
4.
\n
Analiza i interpretacja tekstów kultury. Uczeń:
\n
1)dostrzega swoistość tworzywa literatury, teatru, filmu;
\n
2)rozpoznaje funkcję tekstu kultury (informacyjną, artystyczną);
\n
3)odróżnia fikcję artystyczną od rzeczywistości;
\n
4)odróżnia realizm od fantastyki, stosuje wymienione pojęcia;
\n
5)odbiera teksty kultury na poziomie dosłownym i przenośnym;
\n
6)rozpoznaje, np. opowiadanie, powieść, baśń, legendę, mit, bajkę, fraszkę, wiersz, przysłowie, komiks oraz inne gatunki literackie charakterystyczne dla kultury mniejszości narodowej lub etnicznej;
\n
7)ocenia działania bohaterów;
\n
8)stosuje ze zrozumieniem pojęcia: epika, liryka, nadawca, odbiorca, autor, narrator, podmiot liryczny, adresat, bohater, świat przedstawiony, wątek, fabuła, akcja, punkt kulminacyjny;
\n
9)konfrontuje sytuację bohaterów z własnymi doświadczeniami;
\n
10)samodzielnie formułuje morał baśni i bajki;
\n
11)rozpoznaje w tekście literackim: porównanie, przenośnię, epitet, wyraz dźwiękonaśladowczy i potrafi wyjaśnić ich rolę;
\n
12)stosuje pojęcia: wers, strofa, rym, rytm, refren, wiersz rymowany i nierymowany;
\n
13)rozpoznaje główne przesłanie i elementy składające się na widowisko teatralne: gra aktorska, reżyseria, dekoracja, charakteryzacja, kostiumy, rekwizyty;
\n
14)rozpoznaje główne przesłanie i elementy składające się na dzieło filmowe i telewizyjne: scenariusz, reżyseria, ujęcie, gra aktorska;
\n
15)odczytuje wartości i ich przeciwieństwa wpisane w teksty kultury (np. przyjaźń - wrogość, miłość - nienawiść, prawda - kłamstwo, wierność - zdrada).
\n
JĘZYK REGIONALNY - JĘZYK KASZUBSKI Cele kształcenia - wymagania ogólne I.
\n
Znajomość kultury materialnej i duchowej Kaszub.
\n
II.
\n
Odbiór wypowiedzi w języku kaszubskim i wykorzystanie zawartych w nich informacji pod kierunkiem nauczyciela; rozumienie prostych wypowiedzi ustnych i pisemnych o nieskomplikowanej tematyce.
\n
III.
\n
Tworzenie prostych wypowiedzi w języku kaszubskim; posługiwanie się podstawowym zasobem środków językowych.
\n
IV.
\n
Przetwarzanie tekstu ustnie lub pisemnie pod kierunkiem nauczyciela.
\n
V.
\n
Analiza i interpretacja prostych tekstów kultury, wygłaszanie z pamięci tekstów kaszubskich.
\n
Treści nauczania - wymagania szczegółowe 1.
\n
Poznawanie elementów przyrody, kultury materialnej i duchowej Kaszub (podczas zajęć i podczas wycieczek). Uczeń:
\n
1)zna wybrane utwory literackie i inne teksty kultury ważne dla poczucia tożsamości kaszubskiej;
\n
2)dostrzega różne wzorce postaw społecznych, religijnych, etycznych, kulturowych i w ich kontekście kształtuje swoją tożsamość;
\n
3)operuje słownictwem (w podstawowym zakresie) związanym z Kaszubami;
\n
4)rozpoznaje podstawowe tematy i motywy charakterystyczne dla literatury kaszubskiej;
\n
5)rozpoznaje cechy kultury Kaszub i języka kaszubskiego;
\n
6)wykazuje się podstawowym zakresem wiadomości związanych z historią, geografią, przyrodą, kulturą materialną i duchową Kaszub.
\n
2.
\n
Odbiór wypowiedzi i wykorzystywanie zawartych w nich informacji pod kierunkiem nauczyciela; rozumienie prostych wypowiedzi w języku kaszubskim ustnych i pisemnych o nieskomplikowanej tematyce. Uczeń:
\n
1)rozumie proste wypowiedzi; rozumie zasłyszane i przeczytane przez nauczyciela teksty w języku kaszubskim (instrukcje, komunikaty, ogłoszenia, rozmowy, listy, teksty narracyjne);
\n
2)rozróżnia w kontekście znaczenie wyrazu wieloznacznego i poprawnie stosuje go we własnym tekście;
\n
3)potrafi w bibliotece szukać źródła potrzebnych mu informacji, zna zasady korzystania z zasobów bibliotecznych;
\n
4)rozpoznaje typowe rodzaje wypowiedzi i ich intencje;
\n
5)wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje oraz potrafi zacytować odpowiednie fragmenty tekstu;
\n
6)korzysta ze słowników, zarówno w formie książkowej, jak i elektronicznej;
\n
7)odbiera komunikat przekazany za pomocą środków audiowizualnych.
\n
3.
\n
Powtarzanie słów i tworzenie prostych wypowiedzi w języku kaszubskim; posługiwanie się podstawowym zasobem środków językowych. Uczeń:
\n
1)tworzy krótkie i zrozumiałe wypowiedzi w języku kaszubskim;
\n
2)stosuje proste strategie kompensacyjne w przypadku, gdy nie zna lub nie pamięta jakiegoś wyrazu;
\n
3)reaguje zgodnie z intencją mówiącego;
\n
4)uzyskuje i przekazuje proste informacje;
\n
5)posługuje się literacką i potoczną odmianą języka kaszubskiego dotyczącą prostych sytuacji życiowych i tematów poruszanych w czytanych tekstach;
\n
6)tworzy krótkie wypowiedzi pisemne i dostosowuje odmianę i styl wypowiedzi do gatunku, w którym się wypowiada;
\n
7)tworzy plan własnej wypowiedzi;
\n
8)streszcza ustnie prosty utwór;
\n
9)operuje podstawowym słownictwem z kręgów tematycznych: region i Polska, Europa;
\n
10)rozpoznaje i dobiera synonimy dla wyrażenia zamierzonych treści;
\n
11)stosuje w miarę poprawnie formy odmiany części mowy;
\n
12)w miarę możliwości, potrzeb i umiejętności posługuje się edytorami tekstu w języku kaszubskim.
\n
4.
\n
Przetwarzanie tekstu ustnie lub pisemnie pod kierunkiem nauczyciela. Uczeń:
\n
1)przekazuje w języku kaszubskim prostą informację usłyszaną lub przeczytaną w innym języku;
\n
2)przekazuje w języku kaszubskim proste informacje zawarte w materiałach wizualnych (wykresach, mapach, symbolach, piktogramach);
\n
3)przekazuje w języku polskim główne myśli lub wybrane informacje z tekstu w języku kaszubskim.
\n
5.
\n
Analiza i interpretacja prostych tekstów kultury, wygłaszanie z pamięci kaszubskich tekstów. Uczeń:
\n
1)rozpoznaje i charakteryzuje gatunki literackie omawiane na zajęciach oraz przypisuje do nich konkretne utwory;
\n
2)określa problematykę utworu;
\n
3)charakteryzuje w utworze podmiot liryczny oraz narratora;
\n
4)recytuje wybrane kaszubskie utwory literackie w całości lub we fragmentach;
\n
5)rozpoznaje różne sposoby pokazywania świata przedstawionego: realizm, fantastykę.
\n
Zalecane warunki i sposób realizacji Język polski II etap edukacyjny to nadal okres kształtowania elementarnych sposobów poznawania świata, zwłaszcza w sferze kultury, i rozwijania umiejętności komunikowania się z innymi ludźmi. To czas krystalizacji zainteresowań, doskonalenia myślenia konkretnego, kształtowania postaw wobec świata, a więc także formowania poczucia własnej tożsamości i wartości oraz budowania właściwych relacji międzyludzkich. To również okres, w którym dziecko styka się z podstawami naukowego podejścia do rzeczywistości i poznaje elementarną terminologię, pozwalającą opisać świat. Uczeniu się istnienia w kulturze towarzyszą w tym czasie pierwsze próby refleksyjnego spojrzenia na język jako narzędzie komunikacji i poznawania.
\n
Zadania nauczyciela języka polskiego na II etapie edukacyjnym to przede wszystkim:
\n
1)rozwijanie w uczniu ciekawości świata;
\n
2)motywowanie ucznia do aktywnego poznawania rzeczywistości, uczenia się i komunikowania, w tym także do samokształcenia i samodzielnego docierania do informacji;
\n
3)wyposażenie ucznia w intelektualne narzędzia, a więc w umiejętności poprawnego mówienia, słuchania, czytania, pisania, rozumowania, odbioru tekstów kultury, w tym rozwijanie słownictwa z różnych kręgów tematycznych;
\n
4)wprowadzanie ucznia w tradycję i sferę wartości narodowych oraz kształtowanie postawy otwartości wobec innych kultur;
\n
5)przyjazne towarzyszenie uczniowi w budowaniu spójnej wizji świata i uporządkowanego systemu wartości;
\n
6)wychowanie do aktywności i odpowiedzialności w życiu zbiorowym.
\n
Zadaniem nauczyciela języka polskiego na II etapie edukacyjnym jest tworzenie sytuacji metodycznych wykorzystujących pasję poznawczą dzieci, ich chęć zabawy i gotowość do współpracy. Nauczyciel powinien tak organizować proces dydaktyczno-wychowawczy, aby stał się on dla uczniów przygodą prowadzącą do samopoznania, zachętą do nieustannego poznawania świata i porządkowania jego obrazu.
\n
Uwzględniając zróżnicowane potrzeby edukacyjne uczniów, szkoła organizuje zajęcia zwiększające szanse edukacyjne uczniów zdolnych oraz uczniów mających trudności w nauce języka polskiego.
\n
Język obcy nowożytny Warunkiem rozwijania umiejętności językowych jest zapewnienie uczniowi kontynuacji nauki języka obcego nowożytnego, rozpoczętej na I etapie edukacyjnym. Nauczyciele języka obcego nowożytnego na II etapie edukacyjnym powinni właściwie określić i wykorzystać zdobyte dotychczas przez uczniów umiejętności.
\n
Podstawowym celem kształcenia jest skuteczne porozumiewanie się w języku obcym, w mowie i w piśmie. Priorytetem jest zatem umiejętność osiągania przez ucznia różnych celów komunikacyjnych, a poprawność językowa, choć odgrywa istotną rolę, nie jest nadrzędnym celem dydaktycznym.
\n
II etap edukacyjny nawiązuje w większości wymagań do poziomu A1, w sześciostopniowej skali poziomów biegłości w zakresie poszczególnych umiejętności językowych (A1, A2
\n
-poziom podstawowy; B1, B2 - poziom samodzielności; C1, C2 - poziom biegłości), zdefiniowanej przez Radę Europy4)Europejski System Opisu Kształcenia Językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie (Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment)..
\n
Warunkiem skutecznego nauczania języka obcego nowożytnego i osiągnięcia wskazanych wymagań jest nauka w grupach językowych o zbliżonym poziomie zaawansowania językowego uczniów.
\n
Zalecane jest prowadzenie zajęć z języka obcego nowożytnego w odpowiednio wyposażonej sali. Wśród niezbędnych pomocy powinny znaleźć się słowniki, pomoce wizualne, odtwarzacz płyt CD, komplet płyt do nauczania. Zalecany jest też dostęp do komputerów z łączem internetowym.
\n
Oprócz umiejętności językowych szkoła, poprzez nauczanie języka obcego nowożytnego, kształtuje postawy ciekawości, tolerancji i otwartości wobec innych kultur.
\n
Muzyka Nauczyciel w realizacji przedmiotu powinien dążyć do otwierania uczniów na świat muzyki, rozbudzać i wspierać ich muzyczne zainteresowania oraz wskazywać przyjemność, jaką daje czynne lub bierne obcowanie z muzyką.
\n
Szkoła powinna stwarzać warunki do obcowania z żywą muzyką poprzez udział uczniów w koncertach i spektaklach muzycznych, organizowanych w szkole i poza szkołą, oraz do publicznej prezentacji umiejętności muzycznych uczniów.
\n
Zalecane jest prowadzenie zajęć z muzyki w pracowni wyposażonej w:
\n
1)instrumenty muzyczne: instrumenty perkusyjne, instrumenty klawiszowe (tradycyjne lub elektroniczne), instrumenty dęte, instrumenty strunowe;
\n
2)sprzęt do odtwarzania, nagrywania i nagłaśniania dźwięku, komputer z dostępem do Internetu i oprogramowaniem muzycznym;
\n
3)bibliotekę muzyczną (nuty, śpiewniki, podręczniki) i fonotekę.
\n
Nauczyciel powinien uwzględniać predyspozycje muzyczne uczniów i dostosować do nich wymagania edukacyjne.
\n
Plastyka Nauczyciel w realizacji przedmiotu powinien dążyć do rozwijania myślenia twórczego uczniów oraz poprzez odpowiednio dobrane metody przygotowywać ich do uczestnictwa w kulturze i do stosowania nabytych umiejętności w życiu codziennym.
\n
Szkoła powinna stwarzać możliwości czynnego uczestnictwa uczniów w kulturze, w wystawach i wydarzeniach artystycznych, organizowanych w szkole i poza szkołą.
\n
Zalecane jest odpowiednie wyposażenie pracowni w środki dydaktyczne, w tym reprodukcje dzieł sztuki.
\n
Nauczyciel powinien uwzględniać możliwości uczniów i dostosować do nich wymagania edukacyjne.
\n
Historia i społeczeństwo Zadaniem szkoły jest kształtowanie u uczniów następujących postaw:
\n
1)zaangażowania w działania obywatelskie: uczeń angażuje się w działania społeczne;
\n
2)wrażliwości społecznej: uczeń dostrzega przejawy niesprawiedliwości i reaguje na nie;
\n
3)odpowiedzialności: uczeń podejmuje odpowiedzialne działania w swojej społeczności, konstruktywnie zachowuje się w sytuacjach konfliktowych;
\n
4)poczucia więzi: uczeń odczuwa więź ze wspólnotą lokalną, narodową, europejską i globalną;
\n
5)tolerancji: uczeń szanuje prawo innych do odmiennego zdania, sposobu zachowania, obyczajów i przekonań, jeżeli nie stanowią one zagrożenia dla innych ludzi; przeciwstawia się przejawom dyskryminacji.
\n
Szkoła powinna zapewnić takie warunki, aby uczniowie:
\n
1)mieli dostęp do różnych źródeł informacji i różnych punktów widzenia;
\n
2)brali udział w dyskusjach na forum klasy i szkoły;
\n
3)mieli realny wpływ na wybrane obszary życia szkoły, m.in. w ramach samorządu uczniowskiego;
\n
4)budowali swoje poczucie wartości i sprawstwa w życiu społecznym oraz zaufanie do innych.
\n
Przyroda Podział treści nauczania dla poszczególnych klas należy rozpocząć od tego, co jest dziecku najlepiej znane, czyli od najbliższej okolicy, a następnie poszerzyć je o treści dotyczące Polski i świata.
\n
Głównymi obszarami aktywności ucznia w ramach przedmiotu powinny być:
\n
1)obserwowanie i mierzenie;
\n
2)doświadczanie;
\n
3)prowadzenie doświadczeń;
\n
4)dokumentowanie i prezentowanie;
\n
5)stawianie pytań i poszukiwanie odpowiedzi.
\n
Szkoła powinna zapewnić warunki do bezpiecznego prowadzenia zajęć badawczych i terenowych, obserwacji i doświadczeń. Część obserwacji i doświadczeń powinna mieć charakter ciągły lub okresowy w powiązaniu np. ze zmianami pór roku lub stanów pogody.
\n
Podczas prowadzenia zajęć proponuje się wykorzystywanie przedmiotów codziennego użytku oraz produktów stosowanych w gospodarstwie domowym.
\n
Matematyka Zadaniem szkoły jest podwyższenie poziomu umiejętności matematycznych uczniów. Należy zwrócić szczególną uwagę na następujące kwestie:
\n
1)czynny udział w zdobywaniu wiedzy matematycznej przybliża dziecko do matematyki, rozwija kreatywność, umożliwia samodzielne odkrywanie związków i zależności; duże możliwości samodzielnych obserwacji i działań stwarza geometria, ale także w arytmetyce można znaleźć obszary, gdzie uczeń może czuć się odkrywcą;
\n
2)znajomość algorytmów działań pisemnych jest konieczna, ale w praktyce codziennej działania pisemne są wypierane przez kalkulator; należy postarać się o to, aby matematyka była dla ucznia przyjazna, nie odstraszała przesadnie skomplikowanymi i żmudnymi rachunkami, których trudność jest sztuką samą dla siebie i nie prowadzi do głębszego zrozumienia zagadnienia;
\n
3)umiejętność wykonywania działań pamięciowych ułatwia orientację w świecie liczb, weryfikację wyników różnych obliczeń, w tym na kalkulatorze, a także szacowanie wyników działań rachunkowych; samo zaś szacowanie jest umiejętnością wyjątkowo praktyczną w życiu codziennym;
\n
4)nie powinno się oczekiwać od ucznia powtarzania wyuczonych regułek i precyzyjnych definicji; należy dbać o poprawność języka matematycznego, uczyć dokładnych sformułowań, ale nie oczekiwać, że przyniesie to natychmiastowe rezultaty; dopuszczenie pewnej swobody wypowiedzi bardziej otworzy dziecko, zdecydowanie wyraźniej pokaże stopień zrozumienia zagadnienia;
\n
5)przy rozwiązywaniu zadań tekstowych szczególnie wyraźnie widać, jak uczeń rozumuje, jak rozumie tekst zawierający informacje liczbowe, jaką tworzy strategię rozwiązania; należy akceptować wszelkie poprawne strategie i dopuszczać stosowanie przez ucznia jego własnych, w miarę czytelnych zapisów rozwiązania.
\n
Uwzględniając zróżnicowane potrzeby edukacyjne uczniów, szkoła organizuje zajęcia zwiększające szanse edukacyjne uczniów zdolnych oraz uczniów mających trudności w nauce matematyki.
\n
Zajęcia komputerowe Zaleca się, aby podczas zajęć uczeń miał do swojej dyspozycji osobny komputer z dostępem do Internetu.
\n
Podczas prac nad projektami (indywidualnymi lub zespołowymi) uczniowie powinni mieć również możliwość korzystania z komputerów, w zależności od potrzeb wynikających z charakteru zajęć, realizowanych celów i tematów.
\n
Zajęcia techniczne W nauczaniu przedmiotu najważniejszym celem jest opanowanie przez uczniów praktycznych metod działań technicznych.
\n
Zalecane jest prowadzenie zajęć technicznych w odpowiednio przystosowanych i wyposażonych pracowniach, w grupach dostosowanych do liczby stanowisk w pracowni.
\n
Zajęcia techniczne pozwalają przygotować ucznia do uzyskania karty rowerowej.
\n
Wychowanie fizyczne Wychowanie fizyczne pełni ważne funkcje edukacyjne, rozwojowe i zdrowotne. Wspiera rozwój fizyczny, psychiczny i społeczny oraz zdrowie uczniów i kształtuje obyczaj aktywności fizycznej i troski o zdrowie w okresie całego życia. Pełni wiodącą rolę w edukacji zdrowotnej uczniów.
\n
Wymagania szczegółowe odnoszą się do zajęć prowadzonych w systemie klasowo-lekcyjnym w ramach następujących bloków tematycznych:
\n
1)diagnoza sprawności fizycznej i rozwoju fizycznego;
\n
2)trening zdrowotny;
\n
3)sporty całego życia i wypoczynek;
\n
4)bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista;
\n
5)sport;
\n
6)taniec.
\n
Szkoła, uwzględniając te wymagania, powinna rozwijać własną ofertę programową w odniesieniu do zajęć wychowania fizycznego, w tym zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych.
\n
W realizacji zajęć należy odwoływać się do wiedzy dotyczącej biologii człowieka, zapobiegania chorobom oraz umiejętności psychospołecznych, uzyskanych w nauce innych przedmiotów.
\n
Szkoła zapewnia warunki realizacji określonych w podstawie programowej wymagań szczegółowych, które należy traktować jako wskaźniki rozwoju dyspozycji osobowych niezbędnych do:
\n
1)uczestniczenia w kulturze fizycznej w okresie nauki szkolnej, a także po jej zakończeniu;
\n
2)inicjowania i współorganizowania aktywności fizycznej;
\n
3)dokonywania wyboru całożyciowych form aktywności fizycznej;
\n
4)kształtowania prozdrowotnego stylu życia oraz dbałości o zdrowie.
\n
Zajęcia wychowania fizycznego powinny być prowadzone w sali sportowej, w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu zastępczym bądź na boisku szkolnym. Szczególnie zalecane są zajęcia ruchowe na zewnątrz budynku szkolnego, w środowisku naturalnym. Szkoła powinna także zapewnić urządzenia i sprzęt sportowy niezbędny do zdobycia przez uczniów umiejętności i wiadomości oraz rozwinięcia sprawności określonych w podstawie programowej.
\n
Etyka Zajęcia z etyki mają charakter wychowawczy. W ramach tych zajęć powinien być prowadzony pogłębiony dialog wychowawczy na temat moralnego wymiaru ludzkiego działania, odnoszony do otaczającej uczniów rzeczywistości.
\n
Do zadań szkoły należy w szczególności:
\n
1)wspieranie uczniów w poszukiwaniu wartości;
\n
2)ukazywanie uczniom konieczności doskonalenia samego siebie;
\n
3)ukazywanie sensu praw i obowiązków, zasad i reguł, nakazów i zakazów obowiązujących w różnych sytuacjach społecznych: w grupie rówieśniczej, w szkole, w rodzinie, w społeczności lokalnej;
\n
4)uczenie szacunku dla siebie i innych.
\n
W przypadku niewielkiej liczby uczniów wybierających etykę zalecane są rozwiązania organizacyjne umożliwiające prowadzenie zajęć w grupach różnowiekowych, łączących uczniów z całego II etapu edukacyjnego. W takim przypadku treści nauczania powinny być podzielone na trzy moduły, nadające się do realizowania w dowolnej kolejności, bez uszczerbku dla zrealizowania całości. Takie rozwiązanie pozwala organizacyjnie skonstruować ofertę w każdej szkole, nawet wtedy, gdy liczba uczniów wybierających etykę jest niewielka. W przypadku większej liczby uczniów wybierających etykę szkoła może realizować zajęcia z etyki w grupach łączących uczniów np. tylko z jednego rocznika.
\n
1)Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (2008/C111/01).
\n
2)Sposób nauczania przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 395).
\n
3)Przedmiot język mniejszości narodowej lub etnicznej oraz przedmiot język regionalny
\n
-język kaszubski jest realizowany w szkołach (oddziałach) z nauczaniem języka mniejszości narodowych lub etnicznych oraz języka regionalnego - języka kaszubskiego, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (Dz. U. z 2014 r. poz. 263).
\n
4)Europejski System Opisu Kształcenia Językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie (Common European Framework of Reference for Languages: Learning, teaching, assessment).
\n
Pokaż całość