{"html": "<div class=\"lf-doc\"><p class=\"lf-p\">czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub zmiany dotychczasowej decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-155\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 155</span><span class=\"lf-art-t\">Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art.</p>\n<p class=\"lf-p\">154 § 2 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-155a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 155a</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawach, o których mowa w art. 154 i art. 155, przepisów o milczącym załatwieniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sprawy nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-156\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 156</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-157\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 157</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub z urzędu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-158\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 158</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-159\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 159</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-160\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 160</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-161\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 161</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Uprawnienia określone w § 1 w stosunku do decyzji wydanych przez organy jednostek</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej przysługują również wojewodzie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił tę decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również o odszkodowaniu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się ostateczna decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-162\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 162</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej, o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i 2 w drodze decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163a</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawach, o których mowa w art. 161-163, przepisów o milczącym załatwieniu sprawy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nie stosuje się.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 14</h3>\n<p class=\"lf-p\">Postępowanie uproszczone</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163b</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej załatwia sprawę w postępowaniu uproszczonym, jeżeli</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przepis szczególny tak stanowi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Postępowanie uproszczone może dotyczyć interesu prawnego lub obowiązku tylko jednej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">strony, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przepisu art. 62 nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawie rozpoznawanej w postępowaniu uproszczonym stosuje się przepisy o milczącym</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">załatwieniu sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163c</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W postępowaniu uproszczonym strona może wnieść podanie z wykorzystaniem urzędowego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">formularza, w którym wskazuje okoliczności mające znaczenie dla sprawy oraz przedstawia dowody wraz z żądaniem wszczęcia postępowania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Urzędowy formularz zawiera pouczenie o treści § 4.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego z wykorzystaniem urzędowego formularza</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nie jest dopuszczalne późniejsze zgłaszanie przez stronę nowych żądań.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163d\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163d</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli uwzględnienie nowych okoliczności powołanych przez stronę w toku postępowania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jest istotne dla wyniku tego postępowania, a ich uwzględnienie doprowadzi do jego przedłużenia, organ administracji publicznej w dalszym ciągu prowadzi postępowanie z pominięciem przepisów niniejszego rozdziału, o czym niezwłocznie informuje stronę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163e\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163e</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Postępowanie dowodowe jest ograniczone do dowodów zgłoszonych przez stronę, łącznie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z żądaniem wszczęcia postępowania, oraz dowodów możliwych do ustalenia na podstawie danych, którymi dysponuje organ prowadzący postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym nie stosuje się przepisu art.</p>\n<p class=\"lf-p\">81.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163f\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163f</span><span class=\"lf-art-t\">Uzasadnienie decyzji wydanej w postępowaniu uproszczonym może ograniczać się do wskazania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">faktów, które organ administracji publicznej uznał za udowodnione, oraz przytoczenia przepisów prawa stanowiących podstawę prawną decyzji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163g\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163g</span><span class=\"lf-art-t\">Postanowienia wydane w postępowaniu uproszczonym można zaskarżyć tylko w odwołaniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">od decyzji, z wyjątkiem postanowień wydanych po wydaniu decyzji, postanowień o zawieszeniu lub odmowie podjęcia zawieszonego postępowania oraz postanowień, w odniesieniu do których możliwość ich zaskarżenia przewidują przepisy szczególne.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział III</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-164-179\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 164-179</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylone)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-180\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 180</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-181\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 181</span><span class=\"lf-art-t\">Organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przepisy odrębne; do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział IV</h3>\n<p class=\"lf-p\">Udział prokuratora</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-182\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 182</span><span class=\"lf-art-t\">Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-183\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 183</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej zawiadamia prokuratora o wszczęciu postępowania oraz</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o toczącym się postępowaniu w każdym przypadku, gdy uzna udział prokuratora w postępowaniu za potrzebny.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-184\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 184</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Prokuratorowi służy prawo wniesienia sprzeciwu od decyzji ostatecznej, jeżeli przepisy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Prokurator wnosi sprzeciw do organu właściwego do wznowienia postępowania, stwierdzenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Sprzeciw od decyzji wydanej przez ministra wnosi Prokurator Generalny.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli podstawą sprzeciwu jest naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 4, wniesienie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sprzeciwu wymaga zgody strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-185\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 185</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Sprzeciw prokuratora powinien być rozpatrzony i załatwiony w terminie trzydziestu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dni od daty jego wniesienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W razie niezałatwienia sprzeciwu w terminie określonym w § 1 mają odpowiednie zastosowanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przepisy art. 36-38.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-186\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 186</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy organ administracji publicznej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-187\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 187</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku wniesienia przez prokuratora sprzeciwu organ administracji publicznej, do którego sprzeciw wniesiono, obowiązany jest niezwłocznie rozpatrzyć, czy zachodzi potrzeba wstrzymania wykonania decyzji do chwili załatwienia sprzeciwu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-188\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 188</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu w przypadkach określonych w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">182-184, służą prawa strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189</span><span class=\"lf-art-t\">Prokurator, który wniósł skargę na decyzję organu administracji publicznej do sądu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">administracyjnego, nie może z tych samych przyczyn wnieść sprzeciwu.</p>\n<p class=\"lf-p\">Dział IVA Administracyjne kary pieniężne</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawach nakładania lub wymierzania przez organ administracji publicznej kar na</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia, odpowiedzialności dyscyplinarnej, porządkowej lub z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych, przepisów niniejszego działu nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189b</span><span class=\"lf-art-t\">Przez administracyjną karę pieniężną rozumie się określoną w ustawie sankcję o charakterze</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189c</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189d\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189d</span><span class=\"lf-art-t\">Wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pod uwagę:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189e\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189e</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, strona</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nie podlega ukaraniu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189f\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189f</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>usunięcie naruszenia prawa lub</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189g\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189g</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Administracyjna kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło pięć lat od</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dnia, w którym kara powinna być wykonana.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189h\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189h</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przerywa ogłoszenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">upadłości strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli ogłoszenie upadłości strony nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, bieg tego terminu rozpoczyna się od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej do sądu administracyjnego albo sądu powszechnego, albo skargi kasacyjnej od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy odrębne przewidują możliwość zarządzenia zabezpieczenia.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Termin przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej rozpoczyna się, a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego albo sądu powszechnego właściwego do rozpoznania odwołania od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej, albo odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, oddalenia skargi kasacyjnej, albo uchylenia przez Sąd Najwyższy zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>uprawomocnienia się orzeczenia lub ogłoszenia prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego w sprawie ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zakończenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189i\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189i</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Zaległą administracyjną karą pieniężną jest kara niezapłacona w terminie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Od zaległej administracyjnej kary pieniężnej nalicza się odsetki za zwłokę w wysokości</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">określonej jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189j\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189j</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Bieg terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej przerywa ogłoszenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">upadłości strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli ogłoszenie upadłości strony nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu przedawnienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, bieg tego terminu rozpoczyna się od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Bieg terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się, a rozpoczęty ulega przerwaniu z dniem:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został zawiadomiony;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Bieg terminu przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej rozpoczyna się, a po przerwaniu biegnie na nowo, od dnia następującego po dniu, w którym:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zastosowano środek egzekucyjny, o którym zobowiązany został zawiadomiony;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>doręczono zarządzenie zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189k\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189k</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku umorzenia zaległej administracyjnej kary pieniężnej umorzeniu podlegają</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">także odsetki za zwłokę w całości lub takiej części, w jakiej została umorzona zaległa administracyjna kara pieniężna.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Właściwy organ, na wniosek strony prowadzącej działalność gospodarczą, może udzielać</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">określonych w § 1 ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, które:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>nie stanowią pomocy publicznej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>stanowią pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis ;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>stanowią pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenie inne niż wymienione w lit. a i b.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku pomocy publicznej określonej w § 3 pkt 3 lit. a i b ulgi, o których mowa</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w § 3 pkt 2, mogą być udzielane, jeżeli w przepisach odrębnych zostały określone szczegółowe warunki udzielania tej pomocy, zapewniające jej zgodność z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do pomocy publicznej, o której mowa w § 3 pkt 3 lit. c, przeznaczonej na restrukturyzację, stosuje się:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>w zakresie warunków udzielania tej pomocy: a) w przypadku przedsiębiorcy, wobec którego jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>przepisy ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309 oraz z 2023 r. poz. 1723 i 1860), b) w przypadku przedsiębiorcy, wobec którego nie jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców (Dz. U. poz. 1298);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w zakresie trybu udzielania tej pomocy - przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2020 r. o udzielaniu pomocy publicznej w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsiębiorców.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż restrukturyzacja przeznaczenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pomocy, o której mowa w § 3 pkt 3 lit. c, udzielanej w formie ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej oraz warunki i tryb udzielania tych ulg, mając na uwadze dopuszczalność i warunki udzielania pomocy państwa określone przez właściwe organy Unii Europejskiej.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział V</h3>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony)</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział VI</h3>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony)</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział VII</h3>\n<p class=\"lf-p\">Wydawanie zaświadczeń</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-217\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 217</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o zaświadczenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">siedmiu dni.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-217a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 217a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Organ administracji publicznej przekazuje informacje, o których mowa w art. 13 ust.</p>\n<p class=\"lf-p\">1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej czynności skierowanej do strony, chyba że strona posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-218\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 218</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-219\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 219</span><span class=\"lf-art-t\">Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-220\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 220</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia ani oświadczenia na potwierdzenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">faktów lub stanu prawnego, jeżeli:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>znane są one organowi z urzędu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>możliwe są do ustalenia przez organ na podstawie: a) posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych, b) rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których organ ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, c) wymiany informacji z innym podmiotem publicznym na zasadach określonych w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, d) przedstawionych przez zainteresowanego do wglądu dokumentów urzędowych (dowodu osobistego, dowodów rejestracyjnych i innych).</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej żądający od strony lub innego uczestnika postępowania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zaświadczenia albo oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego jest obowiązany wskazać przepis prawa wymagający urzędowego potwierdzenia tych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia albo oświadczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania nie może uzyskać utrwalonego w postaci</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">elektronicznej zaświadczenia wymaganego do potwierdzenia faktów lub stanu prawnego lub innego dokumentu wydanego przez podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jak również potwierdzenia uiszczenia opłat i kosztów postępowania, strona lub inny uczestnik postępowania może złożyć elektroniczną kopię takiego dokumentu, po uwierzytelnieniu jej przez wnoszącego, przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego podpisu zaufanego albo podpisu osobistego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej może żądać przedłożenia oryginału zaświadczenia, innego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dokumentu lub potwierdzenia uiszczenia opłat i kosztów postępowania, o których mowa w § 3, o ile złożona kopia nie pozwala na weryfikację autentyczności oraz integralności lub jeżeli jest to uzasadnione innymi okolicznościami sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Strona lub inny uczestnik postępowania przechowują zaświadczenie, inny dokument lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">potwierdzenie uiszczenia opłat i kosztów postępowania, o których mowa w § 3, do dnia, w którym decyzja kończąca postępowanie stała się ostateczna.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział VIII</h3>\n<p class=\"lf-p\">Skargi i wnioski</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 1</h3>\n<p class=\"lf-p\">Postanowienia ogólne</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-221\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 221</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami niniejszego działu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Skargi i wnioski mogą być składane do organizacji i instytucji społecznych w związku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Skargi i wnioski można składać w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jej zgodą.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-222\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 222</span><span class=\"lf-art-t\">O tym, czy pismo jest skargą albo wnioskiem, decyduje treść pisma, a nie jego forma</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zewnętrzna.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-223\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 223</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">organizacji społecznych - rozpatrują oraz załatwiają skargi i wnioski w ramach swojej właściwości.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Pracownik organu państwowego, pracownik samorządowy oraz organu organizacji społecznej, winny niewłaściwego i nieterminowego załatwiania skarg i wniosków, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-224\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 224</span><span class=\"lf-art-t\">Ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o organach państwowych - rozumie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się przez to także organy przedsiębiorstw państwowych i innych państwowych jednostek organizacyjnych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-225\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 225</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Nikt nie może być narażony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu złożenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">skargi lub wniosku albo z powodu dostarczenia materiału do publikacji o znamionach skargi lub wniosku, jeżeli działał w granicach prawem dozwolonych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organy państwowe, organy jednostek samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz organy organizacji społecznych są obowiązane przeciwdziałać hamowaniu krytyki i innym działaniom ograniczającym prawo do składania skarg i wniosków lub dostarczania informacji - do publikacji - o znamionach skargi lub wniosku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-226\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 226</span><span class=\"lf-art-t\">Rada Ministrów wyda, w drodze rozporządzenia, przepisy o organizacji przyjmowania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i rozpatrywania skarg i wniosków.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-226a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 226a</span><span class=\"lf-art-t\">Organy właściwe w sprawach skarg i wniosków przekazują informacje, o których mowa</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, skarżącemu lub wnioskodawcy przy pierwszej czynności skierowanej do tych osób.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 2</h3>\n<p class=\"lf-p\">Skargi</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-227\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 227</span><span class=\"lf-art-t\">Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-228\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 228</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-229\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 229</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">skarg, jest organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>rady gminy, rady powiatu i sejmiku województwa - wojewoda, a w zakresie spraw finansowych</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>regionalna izba obrachunkowa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego stopnia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada gminy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>zarządu powiatu oraz starosty, a także kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - rada powiatu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>zarządu i marszałka województwa, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 - sejmik województwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>wojewody w sprawach podlegających rozpatrzeniu według kodeksu - właściwy minister, a w innych sprawach - Prezes Rady Ministrów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej - organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>ministra - Prezes Rady Ministrów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8a)</span>konsula - minister właściwy do spraw zagranicznych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>organu centralnego i jego kierownika - organ, któremu podlega.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-230\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 230</span><span class=\"lf-art-t\">Do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań i działalności organizacji społecznej właściwy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jest organ bezpośrednio wyższego stopnia tej organizacji, a w stosunku do organu naczelnego organizacji - Prezes Rady Ministrów lub właściwi ministrowie sprawujący nadzór nad działalnością tej organizacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-231\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 231</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w zakresie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">danych przetwarzanych przez organ przekazujący skargę, dołącza się do zawiadomienia o przekazaniu skargi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-232\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 232</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organ właściwy do rozpatrzenia skargi może ją przekazać do załatwienia organowi niższego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">stopnia, o ile skarga nie zawiera zarzutów dotyczących działalności tego organu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Skargę na pracownika można przekazać do załatwienia również jego przełożonemu służbowemu, z obowiązkiem zawiadomienia organu właściwego do rozpatrzenia skargi o sposobie jej załatwienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">O przekazaniu skargi zawiadamia się równocześnie skarżącego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-233\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 233</span><span class=\"lf-art-t\">Skarga w sprawie indywidualnej, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania, jeżeli została złożona przez stronę.</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli skarga taka pochodzi od innej osoby, może spowodować wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu, chyba że przepisy wymagają do wszczęcia postępowania żądania strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-234\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 234</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>skarga złożona przez stronę podlega rozpatrzeniu w toku postępowania, zgodnie z przepisami kodeksu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>skarga pochodząca od innych osób stanowi materiał, który organ prowadzący postępowanie powinien rozpatrzyć z urzędu.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-235\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 235</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 § 1 zdanie drugie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-236\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 236</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadkach określonych w art. 233 i 234 organem właściwym do rozpatrzenia skargi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jest organ uprawniony do wszczęcia postępowania lub organ, przed którym toczy się postępowanie, a w przypadkach określonych w art. 235 - organ właściwy do wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo do jej uchylenia lub zmiany.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku wszczęcia albo wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji, jej uchylenia albo zmiany na skutek skargi, o której mowa w art. 233 zdanie drugie, art. 234 pkt 2 lub art. 235, w stosunku do strony i uczestnika postępowania przepisu art. 15 ust. 1 lit. g rozporządzenia 2016/679 nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Na każdym etapie postępowania, o którym mowa w § 2, skarżący może zezwolić organowi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na udostępnienie swoich danych stronie postępowania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-237\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 237</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Posłowie na Sejm, senatorowie i radni, którzy wnieśli skargę we własnym imieniu albo</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przekazali do załatwienia skargę innej osoby, powinni być zawiadomieni o sposobie załatwienia skargi, a gdy jej załatwienie wymaga zebrania dowodów, informacji lub wyjaśnień - także o stanie rozpatrzenia skargi, najpóźniej w terminie czternastu dni od dnia jej wniesienia albo przekazania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W razie niezałatwienia skargi w terminie określonym w § 1 stosuje się przepisy art.</p>\n<p class=\"lf-p\">36-38.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-238\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 238</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi powinno zawierać: oznaczenie organu, od</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">którego pochodzi, wskazanie, w jaki sposób skarga została załatwiona, oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do załatwienia skargi. Zawiadomienie o odmownym załatwieniu skargi powinno zawierać ponadto uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o treści art. 239.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W zawiadomieniu, o którym mowa w § 1, w jednostkach organizacyjnych resortu obrony</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">narodowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego można pominąć imię i nazwisko osoby upoważnionej do załatwienia skargi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-239\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 239</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku gdy skarga, w wyniku jej rozpatrzenia, została uznana za bezzasadną i</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jej bezzasadność wykazano w odpowiedzi na skargę, a skarżący ponowił skargę bez wskazania nowych okoliczności - organ właściwy do jej rozpatrzenia może podtrzymać swoje poprzednie stanowisko z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy - bez zawiadamiania skarżącego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-240\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 240</span><span class=\"lf-art-t\">Gdy skarga dotyczy sprawy, która nie podlega rozpatrzeniu według przepisów kodeksu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(art. 3 § 1 i 2) albo nie należy do właściwości organów administracji publicznej, przepisy art. 233-239 stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że w miejsce pozostałych przepisów kodeksu stosuje się przepisy postępowania właściwego dla danej sprawy.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 3</h3>\n<p class=\"lf-p\">Wnioski</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-241\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 241</span><span class=\"lf-art-t\">Przedmiotem wniosku mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony własności, lepszego zaspokajania potrzeb ludności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-242\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 242</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wnioski składa się do organów właściwych ze względu na przedmiot wniosku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Wnioski w sprawach dotyczących zadań organizacji społecznych składa się do organów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">tych organizacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-243\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 243</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli organ, który otrzymał wniosek, nie jest właściwy do jego rozpatrzenia, obowiązany</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jest w ciągu siedmiu dni przekazać go właściwemu organowi. O przekazaniu wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-244\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 244</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W sprawie terminu załatwiania wniosków stosuje się przepis art. 237 § 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">O sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się równocześnie wnioskodawcę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-245\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 245</span><span class=\"lf-art-t\">W razie niemożności załatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 właściwy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">organ obowiązany jest w tym terminie zawiadomić wnioskodawcę o czynnościach podjętych w celu rozpatrzenia wniosku oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-246\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 246</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">skargi w trybie określonym w rozdziale 2 niniejszego działu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Wnioskodawcy służy prawo wniesienia skargi w przypadku niezałatwienia wniosku w terminie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">określonym w art. 244 albo wskazanym w zawiadomieniu (art. 245).</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-247\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 247</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do wniosków stosuje się odpowiednio przepisy art. 230, 237 § 2 i art. 238.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 4</h3>\n<p class=\"lf-p\">Udział prasy i organizacji społecznych</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-248\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 248</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Skargi i wnioski przekazane przez redakcje prasowe, radiowe i telewizyjne do organów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">właściwych w myśl art. 228-230 i 242 podlegają rozpatrzeniu i załatwieniu w trybie określonym w przepisach rozdziałów 2 i 3 niniejszego działu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Właściwy organ zawiadamia w przepisanym terminie o sposobie załatwienia skargi lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wniosku albo o ich przekazaniu innemu organowi w celu załatwienia również redakcję, jeżeli zażądała takiego zawiadomienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-249\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 249</span><span class=\"lf-art-t\">Przepis art. 248 stosuje się odpowiednio do skarg i wniosków przekazanych przez organizacje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">społeczne do organów właściwych w myśl art. 228-230 oraz art. 242.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-250\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 250</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-251\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 251</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy art. 237 § 4 oraz art. 245 i 246 stosuje się odpowiednio do redakcji prasowej, która opublikowała i przesłała do właściwego organu administracji publicznej artykuł, notatkę lub inną wiadomość, w trybie przewidzianym w niniejszym rozdziale.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-252\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 252</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 5</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przyjmowanie skarg i wniosków</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-253\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 253</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organy państwowe, organy samorządu terytorialnego i inne organy samorządowe oraz organy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">organizacji społecznych obowiązane są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków w ustalonych przez siebie dniach i godzinach.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Kierownicy organów wymienionych w § 1 lub wyznaczeni przez nich zastępcy obowiązani</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">są przyjmować obywateli w sprawach skarg i wniosków co najmniej raz w tygodniu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Dni i godziny przyjęć powinny być dostosowane do potrzeb ludności, przy czym przynajmniej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">raz w tygodniu przyjęcia powinny się odbywać w ustalonym dniu po godzinach pracy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Informacja o dniach i godzinach przyjęć powinna być wywieszona na widocznym miejscu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w siedzibie danej jednostki organizacyjnej oraz w podporządkowanych jej jednostkach organizacyjnych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Prezes Rady Ministrów lub właściwy minister oraz naczelny organ organizacji społecznej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">mogą ustalać sposób, dni i godziny przyjmowania obywateli w sprawach skarg i wniosków przez podporządkowane im organy i jednostki organizacyjne.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-254\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 254</span><span class=\"lf-art-t\">Skargi i wnioski składane i przekazywane do organów państwowych, organów samorządu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">terytorialnego i innych organów samorządowych i organów organizacji społecznych oraz związane z nimi pisma i inne dokumenty rejestruje się i przechowuje w sposób ułatwiający kontrolę przebiegu i terminów załatwiania poszczególnych skarg i wniosków.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-255\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 255</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-256\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 256</span><span class=\"lf-art-t\">Pracownik, który otrzymał skargę dotyczącą jego działalności, obowiązany jest przekazać</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ją niezwłocznie swojemu przełożonemu służbowemu.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 6</h3>\n<p class=\"lf-p\">Nadzór i kontrola</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-257\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 257</span><span class=\"lf-art-t\">Zwierzchni nadzór nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków składanych do</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sądów sprawuje Krajowa Rada Sądownictwa, a do innych organów i jednostek organizacyjnych</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>Prezes Rady Ministrów.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-258\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 258</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków sprawują:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>ministrowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez ministerstwa i inne jednostki organizacyjne bezpośrednio podległe ministrowi;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>właściwi rzeczowo ministrowie we współdziałaniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez organy administracji rządowej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>terenowe organy administracji rządowej - gdy chodzi o skargi załatwiane przez jednostki organizacyjne nadzorowane przez te organy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>organy wyższego stopnia oraz właściwe organy naczelne - gdy chodzi o skargi załatwiane przez pozostałe organy państwowe i organy państwowych jednostek organizacyjnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>Prezes Rady Ministrów i wojewodowie - gdy chodzi o skargi załatwiane przez organy jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki organizacyjne.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Nadzór i kontrolę nad przyjmowaniem i załatwianiem skarg i wniosków w organach organizacji</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">społecznych sprawują statutowe organy nadzorcze tych organizacji oraz organy wyższego stopnia, zaś w organach naczelnych tych organizacji - organ administracji rządowej sprawujący nadzór nad działalnością danej organizacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-259\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 259</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organy, o których mowa w art. 258, dokonują okresowo, nie rzadziej niż raz na dwa</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lata, ocen przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków przez organy i jednostki organizacyjne poddane ich nadzorowi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W wyniku przeprowadzonych kontroli oraz ocen organy wymienione w § 1 dążą do usunięcia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przyczyn skarg oraz do pełnego wykorzystania wniosków w celu polepszenia działalności poszczególnych organów i innych państwowych jednostek organizacyjnych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Dział VIIIA Europejska współpraca administracyjna</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organy administracji publicznej udzielają pomocy organom innych państw członkowskich</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Unii Europejskiej oraz organom administracji Unii Europejskiej, jeżeli przepisy prawa Unii Europejskiej tak stanowią i na zasadach określonych w tych przepisach.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej udziela pomocy z urzędu albo na wniosek. Pomoc ta obejmuje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w szczególności udostępnianie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz wykonywanie czynności procesowych w ramach pomocy prawnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Właściwość organów w przedmiocie udzielenia pomocy ustala się na podstawie przepisów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">kodeksu, jeżeli przepisy prawa Unii Europejskiej nie stanowią inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Organ administracji publicznej udzielający pomocy zawiadamia o udzieleniu pomocy podmiot, którego pomoc dotyczy, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260b</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Wniosek o udzielenie pomocy podlega rozpatrzeniu, jeżeli zawiera uzasadnienie i został</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sporządzony w języku urzędowym Unii Europejskiej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli wniosek zawiera braki formalne, organ administracji publicznej wzywa organ</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wnioskujący do ich uzupełnienia w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli organ wnioskujący nie uzupełni w terminie braków formalnych lub brak jest podstaw</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">prawnych do udzielenia pomocy, wniosek o udzielenie pomocy nie podlega rozpatrzeniu i jest zwracany organowi wnioskującemu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Rozpatrzenie wniosku następuje w terminie wynikającym z przepisów prawa Unii Europejskiej, a jeżeli brak jest takiego terminu - bez zbędnej zwłoki.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260c</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Organy administracji publicznej zwracają się o pomoc do organów innych państw członkowskich</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Unii Europejskiej oraz organów administracji Unii Europejskiej, jeżeli przepisy prawa Unii Europejskiej tak stanowią i na zasadach określonych w tych przepisach.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Wniosek o udzielenie pomocy zawiera uzasadnienie. Jeżeli wniosek jest kierowany do</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">organów administracji Unii Europejskiej, sporządza się go w języku urzędowym Unii Europejskiej, a jeżeli jest kierowany do organów innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, tłumaczy się go na język uzgodniony przez zainteresowane organy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260d\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260d</span><span class=\"lf-art-t\">Informacje między organami administracji publicznej są przekazywane w szczególności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">drogą elektroniczną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260e\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260e</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Zasady ponoszenia kosztów udzielenia pomocy regulują przepisy prawa Unii Europejskiej.</p>\n<p class=\"lf-p\">W przypadku braku takich przepisów organ administracji publicznej ponosi koszty swojego działania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260f\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260f</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisy niniejszego działu stosuje się także w odniesieniu do organów państw członkowskich</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz Konfederacji Szwajcarskiej, jeżeli przepisy prawa Unii Europejskiej znajdują zastosowanie do tych państw.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-260g\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 260g</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisów niniejszego działu nie stosuje się, jeżeli przepisy prawa Unii Europejskiej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub przepisy szczególne dotyczące europejskiej współpracy administracyjnej stanowią inaczej.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział IX</h3>\n<p class=\"lf-p\">Opłaty i koszty postępowania</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-261\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 261</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni, a dłuższy niż czternaście dni.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Na postanowienie w sprawie zwrotu podania służy zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>jeżeli wniesienie podania stanowi czynność, dla której jest ustanowiony termin zawity;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>jeżeli podanie wniosła osoba zamieszkała za granicą.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-262\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 262</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Stronę obciążają te koszty postępowania, które:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wynikły z winy strony;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-263\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 263</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-263a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 263a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia mediatora za prowadzenie postępowania mediacyjnego oraz wydatki mediatora podlegające zwrotowi, biorąc pod uwagę rodzaj sprawy oraz sprawny przebieg mediacji, a także niezbędne wydatki związane z prowadzeniem mediacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-264\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 264</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli w sprawie została przeprowadzona mediacja, organ administracji publicznej, niezwłocznie po doręczeniu protokołu z przebiegu mediacji, wydaje postanowienie w sprawie ustalenia wysokości kosztów mediacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">służy zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-265\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 265</span><span class=\"lf-art-t\">Wszelkie nieuiszczone w terminie opłaty i koszty postępowania oraz inne należności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wynikłe z tego postępowania podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-266\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 266</span><span class=\"lf-art-t\">Pracownik organu administracji publicznej winny błędnego wezwania strony (art. 56</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">) obowiązany jest do zwrotu wynikłych stąd kosztów. Orzekanie i ściąganie należności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">od tego pracownika następuje w trybie administracyjnym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-267\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 267</span><span class=\"lf-art-t\">W razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowaniem przepisów o tych opłatach.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział X</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy końcowe</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-268\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 268</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-268a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 268a</span><span class=\"lf-art-t\">Organ administracji publicznej może upoważniać, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub elektronicznej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-269\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 269</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne, chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi.</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych (Dz. U. poz. 803), która weszła w życie z dniem 12 maja 2023 r.</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.</div>\n<p class=\"lf-p\">Pokaż całość</p></div>", "next": 0}