📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 9 listopada 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Właściwość miejscowa w sprawach rejestracji stanu cywilnego
Rozdział 3 - Rejestracja stanu cywilnego
Rozdział 4 - Zmiany w aktach stanu cywilnego
Rozdział 5 - Wydawanie dokumentów z rejestru stanu cywilnego
Rozdział 6 - Rodzaje aktów stanu cywilnego
Rozdział 7 - Szczególny tryb rejestracji stanu cywilnego
Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
(Dz. U. z 2016 r. poz. 2064), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1524),
2)
ustawą z dnia 1 marca 2018 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności, ustawy o zmianie
ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz
niektórych innych ustaw oraz ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego
(Dz. U. poz. 696),
3)
ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1669)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 8 listopada 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie
zdrowia oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1524), który stanowi:
„
Art. 8.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 4, który wchodzi w życie z dniem 15 grudnia 2017 r.;
2)
art. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 maja 2018 r.
”
;
2)
art. 5 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności, ustawy
o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego
(Dz. U. poz. 696), który stanowi:
„
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 3 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 grudnia 2018 r.;
2)
art. 1 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)
art. 2, który wchodzi w życie z dniem 14 maja 2018 r.;
4)
art. 3 pkt 4-7, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2018 r.
”
;
3)
art. 350 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1669), który stanowi:
„
Art. 350.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1, art. 42 pkt 2 lit. b oraz art. 334 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 19 pkt 3 lit. b w zakresie dodawanego w art. 21 w ust. 1 pkt 39c, art. 120 pkt
1, art. 127 pkt 33-36 i 39 oraz art. 167, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2019 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje zasady i tryb rejestracji stanu cywilnego oraz dokonywania czynności
z zakresu rejestracji stanu cywilnego.
Art. 2.
1.
Stanem cywilnym jest sytuacja prawna osoby wyrażona przez cechy indywidualizujące
osobę, kształtowana przez zdarzenia naturalne, czynności prawne lub orzeczenia sądów,
lub decyzje organów, stwierdzona w akcie stanu cywilnego.
2.
Rejestracji stanu cywilnego dokonuje się w rejestrze stanu cywilnego w formie aktów
stanu cywilnego.
3.
Aktem stanu cywilnego jest wpis o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu
cywilnego wraz z treścią późniejszych wpisów wpływających na treść lub ważność tego
aktu.
4.
Akt stanu cywilnego jest sporządzony z chwilą dokonania wpisu o urodzeniu, małżeństwie
albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego.
5.
Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego innych niż akty stanu cywilnego dokonuje
się w formie decyzji administracyjnej albo czynności materialno-technicznej.
6.
Odmowa dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego następuje w formie
decyzji administracyjnej.
Art. 3.
Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność
z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Art. 4.
1.
Sądy przekazują urzędom stanu cywilnego odpisy prawomocnych orzeczeń stanowiących
podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego lub mających wpływ na treść lub ważność
aktu stanu cywilnego wraz z adnotacją o dacie uprawomocnienia się tych orzeczeń, w
terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
2.
Organy administracji publicznej przekazują urzędom stanu cywilnego odpisy decyzji
administracyjnych mających wpływ na treść lub ważność aktu stanu cywilnego w terminie
7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, z wyjątkiem decyzji administracyjnych
o zmianie imienia lub nazwiska, które są przekazywane w trybie ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska
(Dz. U. z 2016 r. poz. 10).
Art. 5.
1.
Rejestr stanu cywilnego jest prowadzony przez ministra właściwego do spraw informatyzacji,
w systemie teleinformatycznym.
2.
Wpisu w rejestrze stanu cywilnego dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego lub zastępca
kierownika urzędu stanu cywilnego.
3.
Dostęp do rejestru stanu cywilnego mają minister właściwy do spraw informatyzacji,
minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierownik urzędu stanu cywilnego, zastępca
kierownika urzędu stanu cywilnego oraz w zakresie sprawowanego nadzoru - wojewoda.
Art. 5a1)Dodany przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o zmianie ustawy o ewidencji
ludności, ustawy o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw oraz ustawy - Prawo o aktach stanu
cywilnego (Dz. U. poz. 696), która weszła w życie z dniem 25 kwietnia 2018 r..
1.
Dane z rejestru stanu cywilnego minister właściwy do spraw informatyzacji udostępnia:
1)
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
2)
Agencji Wywiadu,
3)
Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu,
4)
Służbie Kontrwywiadu Wojskowego,
5)
Służbie Wywiadu Wojskowego
- wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań.
2.
Dane z rejestru stanu cywilnego udostępnia się za pomocą urządzeń teletransmisji danych,
po złożeniu do ministra właściwego do spraw informatyzacji jednorazowego wniosku i
wyrażeniu przez niego zgody, podmiotom, o których mowa w ust. 1, jeżeli spełniają
łącznie następujące warunki:
1)
posiadają urządzenia lub systemy teleinformatyczne przeznaczone do komunikowania się
pomiędzy uprawnionymi podmiotami a rejestrem stanu cywilnego, umożliwiające identyfikację
osoby uzyskującej dane z rejestru, zakres oraz datę ich uzyskania;
2)
posiadają zabezpieczenia techniczne i organizacyjne właściwe dla przetwarzania danych
osobowych, w szczególności uniemożliwiające dostęp osób nieuprawnionych do przetwarzania
danych osobowych i wykorzystanie danych niezgodnie z celem ich uzyskania;
3)
uzyskanie danych tą drogą jest uzasadnione specyfiką lub zakresem wykonywanych zadań
albo prowadzonej działalności. 3. W sprawach o udostępnianie danych podmiotom, o których
mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw informatyzacji, w drodze decyzji administracyjnej,
wyraża zgodę na udostępnianie danych, odmawia wyrażenia zgody na ich udostępnianie,
jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w ust. 2, albo cofa zgodę na ich udostępnianie,
jeżeli warunki te przestały być spełniane.
Art. 6.
1.
Rejestracja stanu cywilnego jest wykonywana przez gminy w urzędach stanu cywilnego
jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
2.
Gmina jest okręgiem rejestracji stanu cywilnego.
3.
Kierownikiem urzędu stanu cywilnego jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).
4.
W okręgach liczących poniżej 50 000 mieszkańców wójt (burmistrz, prezydent miasta)
zatrudnia zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego oraz może zatrudnić inną osobę
na stanowisku kierownika urzędu stanu cywilnego.
5.
W okręgach liczących powyżej 50 000 mieszkańców wójt (burmistrz, prezydent miasta)
zatrudnia inną osobę na stanowisku kierownika urzędu stanu cywilnego oraz może zatrudnić
zastępcę lub zastępców kierownika urzędu stanu cywilnego.
Art. 7.
1.
Zmiana okręgu rejestracji stanu cywilnego może nastąpić przez ustalenie właściwości
urzędu stanu cywilnego dla więcej niż jednego okręgu rejestracji stanu cywilnego lub
przez ustalenie właściwości kilku urzędów stanu cywilnego w jednym okręgu rejestracji
stanu cywilnego. Jeżeli nastąpiła zmiana właściwości okręgu rejestracji stanu cywilnego,
kierownikiem urzędu stanu cywilnego właściwym do dokonywania czynności z zakresu rejestracji
stanu cywilnego jest kierownik urzędu stanu cywilnego, który przejął właściwość okręgu
rejestracji stanu cywilnego.
2.
Wojewoda składa wniosek do ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zmianę okręgu
rejestracji stanu cywilnego:
1)
na wniosek gminy lub gmin;
2)
po zasięgnięciu opinii gminy lub gmin.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, określa właściwość urzędu stanu
cywilnego dla więcej niż jednego okręgu rejestracji stanu cywilnego lub właściwość
kilku urzędów stanu cywilnego w jednym okręgu rejestracji stanu cywilnego, uwzględniając
wskazane we wniosku okoliczności oraz liczbę zdarzeń z zakresu rejestracji stanu cywilnego
przemawiających za zmianą właściwości urzędu.
Art. 8.
1.
Na stanowisku kierownika urzędu stanu cywilnego oraz zastępcy kierownika urzędu stanu
cywilnego może być zatrudniona osoba inna niż wskazana w art. 6 ust. 3, która:
1)
ma obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z pełni praw
publicznych;
2)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia
publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
3)
posiada:
a)
dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych potwierdzający
uzyskanie tytułu zawodowego magistra lub,
b2)W brzmieniu ustalonym przez art. 143 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), która weszła w życie
z dniem 1 października 2018 r.)
dyplom potwierdzający ukończenie wyższych studiów prawniczych lub administracyjnych
za granicą, o którym mowa w art. 326 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1668 i 2024), albo uznany za równoważny polskiemu dyplomowi potwierdzającemu uzyskanie tytułu
zawodowego magistra zgodnie z art. 327 ust. 1 tej ustawy lub,
c)
dyplom potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego magistra i świadectwo ukończenia
studiów podyplomowych w zakresie administracji;
4)
posiada łącznie co najmniej trzyletni staż pracy na stanowiskach urzędniczych w urzędach
lub w samorządowych jednostkach organizacyjnych, w służbie cywilnej, w urzędach państwowych
lub w służbie zagranicznej, z wyjątkiem stanowisk pomocniczych i obsługi.
2.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do osób zatrudnionych na stanowiskach kierownika
urzędu stanu cywilnego lub zastępcy kierownika urzędu stanu cywilnego oraz do naboru
na te stanowiska stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1260 i 1669).
Art. 9.
1.
Czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego są dokonywane przez kierownika urzędu
stanu cywilnego lub zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego.
2.
Uprawnienia i obowiązki kierownika urzędu stanu cywilnego przysługują i są wykonywane
również przez zastępcę kierownika urzędu stanu cywilnego.
Art. 10.
1.
Kierownik urzędu stanu cywilnego może upoważnić pisemnie pracownika urzędu stanu cywilnego
do wydawania odpisów aktów stanu cywilnego, zaświadczeń o zamieszczonych lub niezamieszczonych
w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby oraz zamieszczania
przypisków, z wyjątkiem przypisków zamieszczanych przy akcie stanu cywilnego na podstawie
uznania orzeczenia organu państwa obcego lub na podstawie innego dokumentu pochodzącego
od organu państwa obcego, a niewymagającego uznania albo odpisu zagranicznego dokumentu
stanu cywilnego przekazanego do urzędu stanu cywilnego w wykonaniu umowy międzynarodowej
przewidującej wzajemną wymianę informacji w zakresie stanu cywilnego.
2.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) może upoważnić pisemnie innego pracownika do wydawania
odpisów aktów stanu cywilnego, zaświadczeń o zamieszczonych lub niezamieszczonych
w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby oraz zamieszczania
przypisków, z wyjątkiem przypisków zamieszczanych przy akcie stanu cywilnego na podstawie
uznania orzeczenia organu państwa obcego lub na podstawie innego dokumentu pochodzącego
od organu państwa obcego, a niewymagającego uznania albo odpisu zagranicznego dokumentu
stanu cywilnego przekazanego do urzędu stanu cywilnego w wykonaniu umowy międzynarodowej
przewidującej wzajemną wymianę informacji w zakresie stanu cywilnego.
3.
Zastępca kierownika urzędu stanu cywilnego nie może upoważnić pisemnie pracownika
do dokonywania czynności, o których mowa w ust. 1.
Art. 11.
1.
Właściwy miejscowo wojewoda sprawuje nadzór nad rejestracją stanu cywilnego.
2.
Organem odwoławczym od decyzji administracyjnych z zakresu rejestracji stanu cywilnego
jest wojewoda.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością wojewody
w zakresie rejestracji stanu cywilnego.
4.
Sprawowanie nadzoru, o którym mowa w ust. 3, polega w szczególności na:
1)
przeprowadzaniu kontroli, w tym na badaniu:
a)
prawidłowości prowadzonych przez wojewodę postępowań administracyjnych,
b)
terminowości załatwiania spraw z zakresu rejestracji stanu cywilnego;
2)
kształtowaniu jednolitej polityki w zakresie rejestracji stanu cywilnego i kontroli
wykonywania ustalonych sposobów postępowania.
5.
Kontrola, o której mowa w ust. 4 pkt 1, jest wykonywana na zasadach określonych w
ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej
(Dz. U. poz. 1092).
Art. 12.
1.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2096).
2.
Do spraw należących do właściwości konsulów stosuje się przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. - Prawo konsularne
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1545 i 2361 oraz z 2018 r. poz. 398 i 1544).
Rozdział 2
Właściwość miejscowa w sprawach rejestracji stanu cywilnego
Art. 13.
1.
Urodzenie oraz małżeństwo rejestruje kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy ze
względu na miejsce urodzenia albo zawarcia małżeństwa.
2.
Zgon rejestruje kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy ze względu na miejsce zgonu
albo miejsce znalezienia zwłok.
3.
Małżeństwo zawarte przed konsulem rejestruje kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy
dla miasta stołecznego Warszawy.
4.
Urodzenie oraz zgon na polskim statku morskim lub powietrznym, okręcie wojennym lub
wojskowym statku powietrznym rejestruje kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy
dla miasta stołecznego Warszawy.
5.
Zgon żołnierza w czynnej służbie wojskowej i innej osoby przydzielonej do jednostki
wojskowej, poległych lub zmarłych w związku z działaniami wojennymi rejestruje kierownik
urzędu stanu cywilnego właściwy dla miasta stołecznego Warszawy.
6.
W przypadku stwierdzenia zgonu albo uznania za zmarłego w postępowaniu sądowym zgon
rejestruje kierownik urzędu stanu cywilnego właściwy dla miasta stołecznego Warszawy.
Art. 14.
Zgłoszenia urodzenia dokonuje się w urzędzie stanu cywilnego właściwym ze względu
na miejsce urodzenia dziecka.
Art. 15.
1.
Zawarcie małżeństwa następuje przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego wybranym przez
osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo.
2.
Zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa w
sposób określony w art. 1 § 2 i 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
(Dz. U. z 2017 r. poz. 682 oraz z 2018 r. poz. 950), zwanej dalej „Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym”, wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego
wybrany przez osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo.
Art. 16.
Zgłoszenia zgonu dokonuje się w urzędzie stanu cywilnego właściwym ze względu na miejsce
zgonu albo miejsce znalezienia zwłok.
Art. 17.
W przypadku osoby, której osobisty udział w czynności z zakresu rejestracji stanu
cywilnego w siedzibie urzędu stanu cywilnego nie jest możliwy z powodu choroby, niepełnosprawności
lub innej niedającej się pokonać przeszkody, czynności tej można dokonać w miejscu
pobytu tej osoby, jeżeli pozwalają na to okoliczności.
Art. 18.
Oświadczenia konieczne do uznania ojcostwa lub oświadczenia małżonków, że dziecko
będzie nosić takie samo nazwisko, jakie nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko, oraz
oświadczenie małżonka rozwiedzionego o powrocie do nazwiska, które nosił przed zawarciem
małżeństwa, można złożyć przed wybranym kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo konsulem.
Rozdział 3
Rejestracja stanu cywilnego
Art. 19.
1.
Akty stanu cywilnego oznacza się w rejestrze stanu cywilnego oddzielnie dla każdego
rodzaju zdarzenia: urodzenia, małżeństwa albo zgonu, i odrębnie dla każdego roku kalendarzowego.
2.
W rejestrze stanu cywilnego prowadzi się rejestr uznań, w którym gromadzi się:
1)
nazwiska, imiona oraz nazwiska rodowe, daty i miejsca urodzenia matki dziecka oraz
mężczyzny uznającego ojcostwo, numery tych osób w Powszechnym Elektronicznym Systemie
Ewidencji Ludności, zwanym dalej „PESEL”, jeżeli zostały nadane;
2)
nazwisko, imię (imiona), płeć, datę i miejsce urodzenia dziecka, jeżeli uznanie ojcostwa
następuje po sporządzeniu aktu urodzenia, oraz numer PESEL dziecka, jeżeli został
nadany;
3)
datę i miejsce urodzenia oraz płeć dziecka, jeżeli uznanie ojcostwa następuje przed
sporządzeniem aktu urodzenia, a po urodzeniu się dziecka;
4)
informację, że oświadczenie konieczne do uznania ojcostwa zostało przyjęte przed urodzeniem
się dziecka;
4a)
informację, że oświadczenie konieczne do uznania ojcostwa zostało złożone przed przeniesieniem
do organizmu kobiety komórek rozrodczych pochodzących od anonimowego dawcy albo zarodka
powstałego z komórek rozrodczych pochodzących od anonimowego dawcy albo z dawstwa
zarodka;
5)
datę śmierci dziecka oraz informację o dacie powzięcia przez mężczyznę uznającego
ojcostwo wiadomości o śmierci dziecka, jeżeli uznanie ojcostwa następuje po śmierci
dziecka;
6)
oznaczenie aktu urodzenia dziecka i urzędu stanu cywilnego, w którym został on sporządzony,
lub oznaczenie aktu zgonu dziecka oraz urzędu stanu cywilnego, w którym został on
sporządzony, jeżeli są znane;
7)
datę złożenia przez mężczyznę oświadczenia, że dziecko pochodzi od niego;
8)
datę złożenia przez matkę dziecka oświadczenia, że mężczyzna, który złożył oświadczenie,
jest ojcem dziecka;
9)
datę odmowy przyjęcia oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa;
10)
nazwisko i imię kierownika urzędu stanu cywilnego albo konsula przyjmującego oświadczenie
lub odmawiającego przyjęcia oświadczeń koniecznych do uznania ojcostwa dziecka.
2a.
Informacja, o której mowa w ust. 2 pkt 4a, podlega usunięciu z rejestru, jeżeli w
ciągu dwóch lat od dnia przyjęcia oświadczenia złożonego przez mężczyznę koniecznego
do uznania ojcostwa dziecko się nie urodziło.
3.
Minister właściwy do spraw informatyzacji prowadzący rejestr stanu cywilnego zapewnia
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego możliwość realizacji zadań wynikających z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
oraz Agencji Wywiadu
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1920, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2405 oraz z 2018 r. poz. 138, 650, 723, 730, 1544, 1560 i 1669.).
Art. 20.
1.
Kierownik urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodzenia występuje, za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego, o nadanie numeru PESEL, który po nadaniu jest zamieszczany
w rejestrze stanu cywilnego.
2.
W rejestrze stanu cywilnego zamieszcza się przy akcie stanu cywilnego dane o obywatelstwie
oraz numer PESEL osoby, której akt dotyczy, jeżeli został nadany.
34)Dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wejdzie w życie z dniem
1 grudnia 2018 r..
W rejestrze stanu cywilnego zamieszcza się przy akcie urodzenia, oprócz danych określonych
w ust. 2, numery PESEL rodziców osoby, której akt dotyczy, jeżeli zostały nadane.
Art. 21.
1.
Kierownik urzędu stanu cywilnego przed rejestracją zdarzenia sprawdza, czy nie zostało
ono uprzednio zarejestrowane w formie aktu stanu cywilnego w rejestrze stanu cywilnego.
2.
Dokonując czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, kierownik urzędu stanu
cywilnego, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, dokonuje sprawdzenia danych
zawartych w PESEL.
Art. 22.
Rejestracji stanu cywilnego dokonuje się na podstawie dowodów potwierdzających prawdziwość
zgłoszonych danych. W przypadku uznania tych dowodów za niewystarczające stan faktyczny
ustala się w postępowaniu wyjaśniającym.
Art. 23.
Informacje o okolicznościach i podstawie rejestracji urodzenia, małżeństwa albo zgonu
zamieszcza się w akcie stanu cywilnego jako adnotację.
Art. 24.
1.
Wpis wpływający na treść lub ważność aktu stanu cywilnego dołącza się do aktu stanu
cywilnego w formie wzmianki dodatkowej.
2.
Wzmiankę dodatkową dołącza się na podstawie:
1)
prawomocnych orzeczeń sądów;
2)
ostatecznych decyzji administracyjnych i decyzji administracyjnych o zmianie imienia
lub nazwiska;
3)
odpisów aktów stanu cywilnego;
4)
protokołów sporządzanych przez kierowników urzędów stanu cywilnego albo konsulów z
czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego, które wymagają dołączenia wzmianek
dodatkowych do aktów stanu cywilnego;
5)
odpisów zagranicznych dokumentów stanu cywilnego lub innych dokumentów pochodzących
od organów obcego państwa, niewymagających uznania;
6)
innych dokumentów mających wpływ na treść lub ważność aktu.
3.
Wzmiankę dodatkową o zmianie imienia lub nazwiska rodzica lub rodziców osoby pełnoletniej
dołącza się do aktu urodzenia lub aktu małżeństwa tej osoby, o ile wystąpi ona z takim
wnioskiem.
Art. 25.
1.
Informacje o innych aktach stanu cywilnego dotyczących tej samej osoby oraz informacje
wpływające na stan cywilny tej osoby zamieszcza się przy akcie stanu cywilnego w formie
przypisków.
2.
Sporządzając akt stanu cywilnego lub dołączając do niego wzmiankę dodatkową, niezwłocznie
zamieszcza się przypiski przy innych aktach stanu cywilnego dotyczących tej samej
osoby.
Art. 26.
1.
Dokumenty stanowiące podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego lub dokumenty złożone
po sporządzeniu aktu stanu cywilnego stanowiące podstawę do dołączenia wzmianki dodatkowej
do aktu stanu cywilnego lub stanowiące podstawę zamieszczenia przypisku przy innych
aktach stanu cywilnego stanowią akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego.
2.
W aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego gromadzi się dokumenty, które nie
podlegają zwrotowi. Na wniosek osoby, która przedkłada zagraniczny dokument stanu
cywilnego, można wydać ten dokument, po uprzednim sporządzeniu kopii poświadczonej
za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli wnioskodawca
nie ma możliwości ponownego uzyskania tego dokumentu.
3.
Akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego są gromadzone w rejestrze stanu cywilnego,
jeżeli zostały sporządzone w formie dokumentu elektronicznego. W rejestrze mogą być
gromadzone akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego niesporządzone w formie dokumentu
elektronicznego jako odwzorowanie cyfrowe lub może być zamieszczany opis tych dokumentów.
4.
Dokumenty z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, na żądanie sądu, prokuratora,
osoby, której akt stanu cywilnego dotyczy, lub osoby mającej interes prawny, mogą
być wydawane w formie dokumentu elektronicznego, kopii lub wydruku dokumentu elektronicznego
poświadczonych za zgodność z oryginałem przez kierownika urzędu stanu cywilnego.
Art. 27.
1.
Akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego zabezpiecza się przed uszkodzeniem, zniszczeniem,
utratą oraz przed nieuprawnionym dostępem do nich osób trzecich.
2.
Akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego niesporządzone w formie dokumentu elektronicznego
przechowuje się w archiwum urzędu stanu cywilnego, w miejscu zapewniającym ich zabezpieczenie,
a w razie potrzeby poddaje się konserwacji.
3.
Akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego niesporządzone w formie dokumentu elektronicznego
mogą być wynoszone poza urząd stanu cywilnego za zgodą wojewody wyrażoną w drodze
postanowienia lub w przypadku niebezpieczeństwa zagrażającego tym aktom.
4.
Minister właściwy do spraw informatyzacji, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych, określi, w drodze rozporządzenia, sposób:
1)
prowadzenia rejestru stanu cywilnego,
2)
oznaczania w rejestrze stanu cywilnego aktów stanu cywilnego,
3)
prowadzenia akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego,
4)
zabezpieczania akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego niesporządzonych w formie
dokumentu elektronicznego w przypadku, o którym mowa w ust. 3
- uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności danych zawartych w rejestrze
stanu cywilnego i ich przejrzystości, sprawnego funkcjonowania rejestru stanu cywilnego,
ochrony danych osobowych i mając na względzie szczególny charakter akt zbiorowych
rejestracji stanu cywilnego.
Art. 28.
1.
Akty stanu cywilnego oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego kierownik urzędu
stanu cywilnego przechowuje przez okres:
1)
100 lat - akty urodzenia oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego dotyczące
aktu urodzenia;
2)
80 lat - akty małżeństwa, akty zgonu oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego
dotyczące aktu małżeństwa i aktu zgonu.
2.
Okresy, o których mowa w ust. 1, są liczone od końca roku kalendarzowego, w którym
nastąpiło sporządzenie aktu stanu cywilnego.
3.
Po upływie okresów, o których mowa w ust. 1, akty stanu cywilnego oraz akta zbiorowe
rejestracji stanu cywilnego kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje w ciągu 2
lat do właściwego archiwum państwowego.
4.
Po upływie okresów, o których mowa w ust. 1, a przed przekazaniem aktów stanu cywilnego
oraz akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego do właściwego archiwum państwowego
ich udostępnianie przez kierownika urzędu stanu cywilnego następuje na zasadach określonych
w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
(Dz. U. z 2018 r. poz. 217, 357, 398 i 650).
Art. 29.
1.
Nazwiskiem rodowym jest nazwisko zamieszczone w akcie urodzenia, a nazwiskiem jest
nazwisko zamieszczone w akcie małżeństwa lub akcie zgonu; nazwiskiem osoby, która
nie zawarła związku małżeńskiego, jest nazwisko rodowe.
2.
W akcie stanu cywilnego określa się stan cywilny osoby jako sytuację tej osoby w odniesieniu
do małżeństwa: panna, kawaler, zamężna, żonaty, rozwiedziona, rozwiedziony, wdowa,
wdowiec.
3.
Nazwiska i imiona cudzoziemców ustala się na podstawie dokumentu podróży lub innego
dokumentu potwierdzającego tożsamość i obywatelstwo, a nazwiska i imiona rodziców
dziecka i nazwisko dziecka cudzoziemców ustala się na podstawie dokumentu podróży
lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość i obywatelstwo rodziców.
Art. 30.
1.
Miejscem zdarzenia jest miejscowość, w której nastąpiło urodzenie, zostało zawarte
małżeństwo albo nastąpił zgon, albo znaleziono zwłoki.
2.
Nazwę miejscowości zamieszcza się w akcie stanu cywilnego zgodnie z krajowym rejestrem
urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz urzędowych nazw miejscowości i ich części.
3.
W przypadku zmiany nazwy miejscowości do aktu stanu cywilnego dołącza się z urzędu
wzmiankę dodatkową o zmianie nazwy miejscowości.
4.
Nazwę miejscowości położonej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zamieszcza się
w pisowni ustalonej przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 31.
1.
Dokumenty w języku obcym przedkłada się z urzędowym tłumaczeniem na język polski dokonywanym
przez:
1)
tłumacza przysięgłego wpisanego na listę prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości;
2)
tłumacza przysięgłego uprawnionego do dokonywania takich tłumaczeń w państwach członkowskich
Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG);
3)
konsula.
2.
Za dokumenty przetłumaczone przez konsula uznaje się również:
1)
dokumenty w języku obcym przetłumaczone na język polski przez tłumacza w państwie
przyjmującym i poświadczone przez konsula;
2)
dokumenty przetłumaczone z języka rzadko występującego na język znany konsulowi, a
następnie przetłumaczone przez konsula na język polski.
3.
W przypadku braku tłumacza przysięgłego języka obcego na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej dokument zagraniczny potwierdzający stan cywilny w języku obcym może zostać
przetłumaczony przez konsula lub uprawnionego pracownika przedstawicielstwa dyplomatycznego
państwa obcego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 32.
1.
Kierownik urzędu stanu cywilnego zapewnia udział biegłych lub tłumaczy, jeżeli nie
potrafi samodzielnie porozumieć się z osobami uczestniczącymi w czynności zgłoszenia
urodzenia lub zgonu.
2.
Udział biegłego lub tłumacza przy składaniu oświadczeń przewidzianych w ustawie lub
w procedurze związanej z zawarciem związku małżeńskiego zapewniają osoby składające
te oświadczenia lub osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo, jeżeli nie potrafią porozumieć
się z kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo zapewniają
udział biegłego lub tłumacza także wtedy, gdy świadkowie nie potrafią porozumieć się
z kierownikiem urzędu stanu cywilnego.
3.
Biegłego lub tłumacza, z wyłączeniem biegłego sądowego oraz tłumacza przysięgłego,
kierownik urzędu stanu cywilnego poucza o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1600 i 2077).
4.
Biegły lub tłumacz, z wyłączeniem biegłego sądowego oraz tłumacza przysięgłego, składa
przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenie, że będzie wykonywał powierzone
zadania sumiennie i bezstronnie, dochowując tajemnicy prawnie chronionej oraz kierując
się w swoim postępowaniu uczciwością i etyką. Adnotację o złożeniu oświadczenia zamieszcza
się w protokole czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego.
5.
Biegły lub tłumacz biorący udział w czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego,
która wymaga sporządzenia protokołu, podpisuje ten protokół.
Art. 33.
Minister właściwy do spraw informatyzacji, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw wewnętrznych, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wzory, w tym w formie dokumentu elektronicznego:
a)
odpisów zupełnych aktu urodzenia, aktu małżeństwa i aktu zgonu,
b)
odpisu zupełnego aktu zgonu osoby o nieustalonej tożsamości,
c)
odpisów skróconych aktu urodzenia, aktu małżeństwa i aktu zgonu,
d)
odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka, które urodziło się martwe,
2)
wzory protokołów:
a)
zgłoszenia urodzenia,
b)
uznania ojcostwa,
c)
przyjęcia oświadczeń o wstąpieniu w związek małżeński,
d)
przyjęcia oświadczenia rozwiedzionego małżonka o powrocie do nazwiska noszonego przed
zawarciem małżeństwa,
e)
zgłoszenia zgonu,
f)
przyjęcia oświadczeń, o których mowa w art. 88 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
g)
przyjęcia oświadczeń małżonków, że dziecko będzie nosiło takie samo nazwisko, jakie
nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko,
h)
przyjęcia oświadczenia o zmianie imienia lub imion,
3)
wzory:
a)
zaświadczenia potwierdzającego uznanie ojcostwa,
b)
zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa,
c)
zaświadczenia stwierdzającego, że oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński zostały
złożone w obecności duchownego,
d)
zaświadczenia stwierdzającego, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć małżeństwo,
e)
zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych
dotyczących wskazanej osoby, w tym w formie dokumentu elektronicznego,
f)
wniosku o wydanie zaświadczenia o stanie cywilnym, w tym w formie dokumentu elektronicznego,
g)
zaświadczenia o stanie cywilnym, w tym w formie dokumentu elektronicznego,
4)
wzór zapewnienia, że osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo nie wiedzą o istnieniu
okoliczności wyłączających zawarcie tego małżeństwa
- uwzględniając zakres danych wymaganych do sporządzenia aktu urodzenia, aktu małżeństwa
i aktu zgonu oraz ich odpisów, danych koniecznych do uznania ojcostwa, informacji
i danych zamieszczanych w protokołach, oświadczeniach, zaświadczeniach lub zapewnieniu,
umożliwiających sporządzanie aktów stanu cywilnego.
Art. 34.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych zapewnia kierownikom urzędów stanu cywilnego
blankiety odpisów aktów stanu cywilnego, zaświadczeń o stanie cywilnym i zaświadczeń
stwierdzających, że zgodnie z prawem polskim można zawrzeć małżeństwo.
Rozdział 4
Zmiany w aktach stanu cywilnego
Art. 35.
1.
Akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych
rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają
one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi
dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego,
który go sporządził.
2.
Sprostowanie aktu stanu cywilnego może być dokonane na podstawie zagranicznego dokumentu
stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia jest on uznawany za dokument stanu
cywilnego, lub innego dokumentu zagranicznego potwierdzającego stan cywilny, wydanego
w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, jeżeli zawierają
one dane, które podlegają sprostowaniu, stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą
tej samej osoby lub jej wstępnych.
3.
Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu, na wniosek osoby, której
ten akt dotyczy, lub jej przedstawiciela ustawowego, na wniosek osoby mającej w tym
interes prawny lub prokuratora, w formie czynności materialno-technicznej.
4.
Jeżeli sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu lub na wniosek innej
osoby niż ta, której akt dotyczy, lub jej przedstawiciela ustawowego, kierownik urzędu
stanu cywilnego powiadamia tę osobę o zamiarze sprostowania lub o złożeniu wniosku
o sprostowanie aktu stanu cywilnego.
5.
Jeżeli sprostowania aktu małżeństwa dokonuje się na wniosek jednego z małżonków, kierownik
urzędu stanu cywilnego powiadamia o złożeniu wniosku drugiego małżonka.
6.
Do wniosku o sprostowanie aktu stanu cywilnego załącza się dokumenty, o których mowa
w ust. 2.
7.
Wnioskując o sprostowanie aktu stanu cywilnego na podstawie materiałów archiwalnych,
do wniosku należy załączyć uwierzytelniony odpis lub wypis, lub uwierzytelnioną reprodukcję
tych materiałów.
8.
Kierownik urzędu stanu cywilnego, dokonując sprostowania, wydaje wnioskodawcy odpis
zupełny sprostowanego aktu stanu cywilnego.
Art. 36.
Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek
osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli:
1)
sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji
stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie
wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów
stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2;
2)
sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest
możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1.
Art. 37.
1.
Akt stanu cywilnego, który nie zawiera wszystkich wymaganych danych, uzupełnia kierownik
urzędu stanu cywilnego, który go sporządził, na podstawie innych aktów stanu cywilnego,
akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego prowadzonych dla tego aktu i innych dokumentów
mających wpływ na stan cywilny.
2.
Uzupełnienia aktu stanu cywilnego można dokonać na podstawie zagranicznego dokumentu
stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia jest on uznawany za dokument stanu
cywilnego, lub innego dokumentu zagranicznego potwierdzającego stan cywilny, wydanego
w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, jeżeli stwierdzają
one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej osoby lub jej wstępnych.
3.
Uzupełnienia aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu, na wniosek osoby, której
ten akt dotyczy, lub jej przedstawiciela ustawowego, na wniosek osoby mającej w tym
interes prawny lub prokuratora, w formie czynności materialno-technicznej.
4.
Jeżeli uzupełnienia aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu lub na wniosek innej
osoby niż ta, której akt dotyczy, lub jej przedstawiciela ustawowego, kierownik urzędu
stanu cywilnego powiadamia tę osobę o zamiarze uzupełnienia lub o złożeniu wniosku
o uzupełnienie aktu stanu cywilnego.
5.
Jeżeli uzupełnienia aktu małżeństwa dokonuje się na wniosek jednego z małżonków, kierownik
urzędu stanu cywilnego powiadamia o złożeniu wniosku drugiego małżonka.
6.
Do wniosku o uzupełnienie aktu stanu cywilnego załącza się dokumenty, o których mowa
w ust. 2.
7.
Wnioskując o uzupełnienie aktu stanu cywilnego na podstawie materiałów archiwalnych,
do wniosku należy załączyć uwierzytelniony odpis lub wypis, lub uwierzytelnioną przez
właściwy organ reprodukcję tych materiałów.
8.
Kierownik urzędu stanu cywilnego, dokonując uzupełnienia, wydaje wnioskodawcy odpis
zupełny uzupełnionego aktu stanu cywilnego.
Art. 38.
Uzupełnienia aktu zgonu dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby
zainteresowanej lub prokuratora, jeżeli akt zgonu nie zawiera daty lub godziny zgonu,
a dane te nie wynikają z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego stanowiących podstawę
sporządzenia aktu zgonu.
Art. 39.
1.
Unieważnienia aktu stanu cywilnego lub dołączonej do niego wzmianki dodatkowej dokonuje
sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub
kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli akt ten lub wzmianka stwierdzają zdarzenie
niezgodne ze stanem faktycznym lub stwierdzono uchybienia, które zmniejszają jego
moc dowodową.
2.
Jeżeli sąd unieważnił akt stanu cywilnego z przyczyn, o których mowa w ust. 1, może
on postanowić o sporządzeniu nowego aktu stanu cywilnego.
Art. 39a.
1.
Unieważnienia aktu lub aktów stanu cywilnego stwierdzających to samo zdarzenie, a
błędnie zarejestrowanych w rejestrze stanu cywilnego z przyczyn technicznych lub w
wyniku niewłaściwego zastosowania funkcjonalności rejestru stanu cywilnego dokonuje
z urzędu, w formie czynności materialno-technicznej, kierownik urzędu stanu cywilnego,
który dokonał błędnej rejestracji, dołączając do każdego z unieważnionych aktów wzmiankę
dodatkową o jego unieważnieniu. Czynności niezbędne do unieważnienia aktu lub aktów
stanu cywilnego kierownik urzędu stanu cywilnego podejmuje niezwłocznie po stwierdzeniu
błędnej rejestracji. Z unieważnionego aktu stanu cywilnego nie wydaje się odpisów.
2.
Jeżeli z unieważnionego aktu stanu cywilnego wydano wcześniej odpis, kierownik urzędu
stanu cywilnego zawiadamia podmiot, który otrzymał odpis, o unieważnieniu tego aktu.
Do zawiadomienia dołącza się, wydany z urzędu, odpis zupełny albo skrócony właściwego
aktu stanu cywilnego, odpowiednio do rodzaju odpisu wydanego wcześniej z unieważnionego
aktu stanu cywilnego.
3.
Postępowanie o unieważnienie aktu lub aktów stanu cywilnego, o których mowa w ust.
1 i 2, wszczyna się z urzędu lub na wniosek osoby, której akt dotyczy, osoby mającej
w tym interes prawny lub prokuratora.
Art. 39b.
1.
Jeżeli w rejestrze stanu cywilnego zarejestrowano z przyczyn innych niż wskazane w
art. 39a ust. 1 więcej niż jeden akt stanu cywilnego stwierdzający to samo zdarzenie,
a okoliczności wskazane w każdym z tych aktów nie budzą wątpliwości, że przedmiotem
rejestracji w każdym z nich jest to samo zdarzenie, wojewoda właściwy dla kierownika
urzędu stanu cywilnego, który zarejestrował ostatni akt, unieważnia akt lub akty stanu
cywilnego w formie decyzji administracyjnej.
2.
Postępowanie, o którym mowa w ust. 1, wszczyna się z urzędu lub na wniosek osoby,
której akt dotyczy, osoby mającej w tym interes prawny lub prokuratora.
Art. 40.
Ustalenia treści aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, jeżeli
postanowił o sporządzeniu nowego aktu stanu cywilnego, albo na wniosek osoby zainteresowanej,
prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli:
1)
unieważniony akt stanu cywilnego ma być zastąpiony nowym aktem;
2)
akt urodzenia lub akt małżeństwa nie został sporządzony i nie może go sporządzić kierownik
urzędu stanu cywilnego.
Art. 41.
1.
Unieważnienia wzmianki dodatkowej dokonuje z urzędu, w formie czynności materialno-technicznej,
kierownik urzędu stanu cywilnego, który sporządził wzmiankę, jeżeli wzmiankę tę:
1)
dołączono do niewłaściwego aktu stanu cywilnego;
2)
błędnie sporządzono z przyczyn technicznych lub w wyniku niewłaściwego zastosowania
funkcjonalności rejestru stanu cywilnego.
2.
Jeżeli z aktu stanu cywilnego z unieważnioną wzmianką dodatkową wydano wcześniej odpis,
kierownik urzędu stanu cywilnego zawiadamia podmiot, który otrzymał odpis, o unieważnieniu
tej wzmianki. Do zawiadomienia dołącza się, wydany z urzędu, odpis zupełny albo skrócony
właściwego aktu stanu cywilnego, odpowiednio do rodzaju odpisu wydanego wcześniej
z aktu stanu cywilnego z unieważnioną wzmianką dodatkową.
Art. 42.
1.
Unieważniony akt stanu cywilnego nie podlega ujawnieniu i nie wydaje się z niego odpisów.
2.
W przypadku unieważnienia aktu stanu cywilnego na żądanie sądu wydaje się odpis zupełny
tego aktu. Na wniosek osoby, której akt dotyczy, lub osoby mającej interes prawny
można wydać odpis zupełny unieważnionego aktu stanu cywilnego.
3.
Odpis zupełny unieważnionego aktu stanu cywilnego wydaje kierownik urzędu stanu cywilnego,
który sporządził ten akt.
Art. 43.
Jeżeli sprostowania lub uzupełnienia aktu stanu cywilnego dokonano w formie czynności
materialno-technicznej, wydany odpis zupełny aktu stanu cywilnego uważa się za wydany
na wniosek.
Rozdział 5
Wydawanie dokumentów z rejestru stanu cywilnego
Art. 44.
1.
Kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z rejestru stanu cywilnego:
1)
odpisy zupełne i odpisy skrócone aktów stanu cywilnego;
2)
zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych
dotyczących wskazanej osoby;
3)
zaświadczenia o stanie cywilnym.
2.
Odpis zupełny aktu stanu cywilnego stanowi dosłowne powtórzenie treści aktu stanu
cywilnego oraz treści dołączonych wzmianek dodatkowych.
3.
Odpis skrócony aktu stanu cywilnego zawiera treść aktu stanu cywilnego uwzględniającą
treść dołączonych wzmianek dodatkowych.
4.
Zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, są ważne przez okres 6 miesięcy
od daty ich sporządzenia.
5.
Wniosek o wydanie odpisu aktu stanu cywilnego lub o wydanie zaświadczenia o stanie
cywilnym lub zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu
cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby składa się do wybranego kierownika urzędu
stanu cywilnego.
6.
Odpis aktu stanu cywilnego, zaświadczenie o stanie cywilnym lub zaświadczenie o zamieszczonych
lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby
mogą zostać wydane, na wniosek, w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym
podpisem elektronicznym.
Art. 455)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Odpis aktu stanu cywilnego i zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych
w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby wydaje się osobie,
której akt dotyczy, lub jej małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi
ustawowemu, opiekunowi, osobie, która wykaże w tym interes prawny, sądowi, prokuratorowi,
organizacjom społecznym, jeżeli jest to zgodne z ich celem statutowym i przemawia
za tym interes społeczny, oraz organom administracji publicznej, w tym podmiotom,
o których mowa w art. 5a ust. 1, Służbie Ochrony Państwa, Policji, Straży Granicznej
i Służbie Więziennej, a także Żandarmerii Wojskowej, jeżeli jest to konieczne do realizacji
ich ustawowych zadań.
Art. 46.
1.
Odpis zupełny aktu zgonu osoby o nieustalonej tożsamości jest wydawany z urzędu, po
dokonaniu rejestracji zgonu, osobie zgłaszającej to zdarzenie. Jeżeli zgon osoby o
nieustalonej tożsamości nie został zarejestrowany w dniu jego zgłoszenia w związku
z niedostępnością rejestru stanu cywilnego, niezwłocznie po dokonaniu jego rejestracji
osobie zgłaszającej zgon są wydawane z urzędu 2 odpisy zupełne aktu zgonu.
2.
Z aktu zgonu osoby o nieustalonej tożsamości wydaje się tylko odpisy zupełne.
Art. 47.
1.
Odpis skrócony aktu stanu cywilnego jest wydawany z urzędu w jednym egzemplarzu po
sporządzeniu aktu urodzenia albo aktu zgonu - osobie zgłaszającej zdarzenie oraz po
sporządzeniu aktu małżeństwa - osobom, które zawarły małżeństwo.
2.
Jeżeli zgon osoby nie został zarejestrowany w dniu jego zgłoszenia w związku z niedostępnością
rejestru stanu cywilnego, niezwłocznie po dokonaniu jego rejestracji osobie zgłaszającej
zgon są wydawane z urzędu 2 odpisy skrócone aktu zgonu.
Art. 48.
1.
Odpis skrócony aktu urodzenia zawiera:
1)
nazwisko, imię (imiona) oraz płeć dziecka;
2)
kraj, datę i miejsce urodzenia;
3)
nazwiska rodowe i imiona rodziców.
2.
Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka, które urodziło się martwe, poza danymi o których
mowa w ust. 1, zawiera adnotację, że dziecko urodziło się martwe.
3.
Odpis skrócony aktu małżeństwa zawiera:
1)
nazwiska i imiona oraz nazwiska rodowe małżonków, daty i miejsca ich urodzenia;
2)
datę i miejsce zawarcia małżeństwa;
3)
nazwiska rodowe i imiona rodziców osób, które zawarły małżeństwo;
4)
nazwisko lub nazwiska małżonków, które będą nosić po zawarciu małżeństwa;
5)
nazwisko małżonków, jeżeli jest inne niż w pkt 4;
6)
nazwisko dzieci zrodzonych z tego małżeństwa;
7)
adnotację o ustaniu małżeństwa, jego unieważnieniu, ustaleniu nieistnienia małżeństwa,
separacji, zniesieniu separacji, oznaczenie sądu, sygnaturę akt sprawy, datę uprawomocnienia
się orzeczenia oraz oznaczenie aktu zgonu.
4.
Odpis skrócony aktu zgonu zawiera:
1)
nazwisko, imię (imiona) oraz nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia osoby zmarłej;
2)
stan cywilny osoby zmarłej;
3)
nazwisko, imię (imiona) oraz nazwisko rodowe małżonka osoby zmarłej, jeżeli w chwili
śmierci pozostawała ona w związku małżeńskim;
4)
datę, godzinę i miejsce zgonu albo jeżeli nie są znane - datę, godzinę oraz miejsce
znalezienia zwłok;
5)
nazwiska rodowe i imiona rodziców osoby zmarłej.
Art. 49.
1.
Wniosek o wydanie zaświadczenia o stanie cywilnym zawiera:
1)
nazwisko, imię (imiona), numer PESEL wnioskodawcy, jeżeli został nadany, i adres do
korespondencji osoby składającej wniosek;
2)
oświadczenie o nieistnieniu okoliczności, mających wpływ na stan cywilny, nieodzwierciedlonych
w rejestrze stanu cywilnego, składane pod rygorem odpowiedzialności za złożenie fałszywego
oświadczenia;
3)
pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
2.
Zaświadczenie o stanie cywilnym zawiera:
1)
nazwisko, imię (imiona), nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia osoby, której stanu
cywilnego dotyczy, płeć, imiona oraz nazwiska rodowe rodziców;
2)
oznaczenie stanu cywilnego jako sytuacji osoby w odniesieniu do małżeństwa.
3.
Zaświadczenie o stanie cywilnym jest wydawane osobie, której dotyczy.
Art. 50.
Zaświadczenie o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych
dotyczących wskazanej osoby zawiera:
1)
oznaczenie wnioskodawcy;
2)
informację o sporządzonych aktach stanu cywilnego wskazanej osoby;
3)
informację o zamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego przypiskach przy akcie wskazanej
osoby lub treść tych przypisków;
4)
informację o zamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej
osoby lub treść tych danych, z wyłączeniem danych zawartych w akcie stanu cywilnego
oraz danych zawartych w rejestrze uznań;
5)
informację o niezamieszczeniu w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej
osoby lub przypisków przy akcie wskazanej osoby.
Art. 51.
1.
Dokumenty z rejestru stanu cywilnego wydaje się przez okresy przechowywania aktów,
o których mowa w art. 28 ust. 1.
2.
Po upływie okresów przechowywania można wydać dokumenty z rejestru stanu cywilnego,
jeżeli nie sporządzono aktu zgonu dla osoby, której dokumenty te dotyczą lub nie zarejestrowano
informacji o zgonie tej osoby.
Rozdział 6
Rodzaje aktów stanu cywilnego
Art. 52.
16)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł
w życie z dniem 1 czerwca 2018 r..
Akt urodzenia sporządza się w dniu zgłoszenia urodzenia dziecka, a jeżeli zgłoszenie
urodzenia nastąpiło w sposób określony w art. 17 albo w art. 58a - w następnym dniu
roboczym po dniu zgłoszenia urodzenia.
2.
Jeżeli dziecko urodziło się martwe, nie sporządza się aktu zgonu, a sporządza się
akt urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe.
Art. 53.
17)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł
w życie z dniem 1 czerwca 2018 r..
Akt urodzenia sporządza się na podstawie karty urodzenia albo karty martwego urodzenia
przekazanej przez podmiot wykonujący działalność leczniczą oraz protokołu zgłoszenia
urodzenia albo zgłoszenia urodzenia w formie dokumentu elektronicznego.
2.
Podmiot wykonujący działalność leczniczą pozyskuje i przetwarza dane dotyczące: miejsca
zamieszkania rodziców dziecka, w tym okresu przebywania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na obszarze danej gminy, o ile są znane, wykształcenia rodziców dziecka,
informacje o stanie zdrowia dziecka dotyczące: długości, ciężaru ciała, punktów w
skali Apgar, oraz informacje o ciąży i porodzie dotyczące: okresu trwania ciąży i
wielorakości oraz dane o poprzednich ciążach i porodach matki dziecka.
3.
Podmiot wykonujący działalność leczniczą przekazuje, dla potrzeb statystyki publicznej,
dane, o których mowa w ust. 2, służbom statystyki publicznej.
Art. 54.
1.
Kartę urodzenia przekazuje się kierownikowi urzędu stanu cywilnego właściwemu do sporządzenia
aktu urodzenia w terminie 3 dni od dnia jej sporządzenia.
2.
Karta urodzenia zawiera:
1)
nazwisko, imię (imiona), nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia oraz numer PESEL
matki dziecka, jeżeli został nadany;
2)
miejsce, datę i godzinę urodzenia dziecka;
3)
płeć.
3.
Karta martwego urodzenia zawiera dane wymagane w karcie urodzenia oraz informację,
że dziecko urodziło się martwe. Kartę martwego urodzenia przekazuje się kierownikowi
urzędu stanu cywilnego w terminie jednego dnia od dnia jej sporządzenia. Jeżeli nie
jest możliwe ustalenie płci dziecka, karty martwego urodzenia nie przekazuje się.
4.
Karta urodzenia i karta martwego urodzenia są przekazywane kierownikowi urzędu stanu
cywilnego w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
5.
Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia, wzór karty urodzenia oraz wzór karty
martwego urodzenia, sporządzanych w formie dokumentu elektronicznego, uwzględniając
przejrzystość i kompletność wymaganych danych.
Art. 55.
1.
Zgłoszenia urodzenia dziecka dokonuje się w terminie 21 dni od dnia sporządzenia karty
urodzenia, a w przypadku gdy dziecko urodziło się martwe - w terminie 3 dni od dnia
sporządzenia karty martwego urodzenia.
2.
Jeżeli nie dokonano zgłoszenia urodzenia w terminie 21 dni od dnia sporządzenia karty
urodzenia lub w terminie 3 dni od dnia sporządzenia karty martwego urodzenia, kierownik
urzędu stanu cywilnego sporządza z urzędu akt urodzenia na podstawie karty urodzenia
albo karty martwego urodzenia, z adnotacją o sporządzeniu aktu z urzędu, oraz informuje
rodziców dziecka o jego sporządzeniu.
Art. 56.
1.
Akt urodzenia sporządza się z urzędu na podstawie karty urodzenia lub karty martwego
urodzenia w przypadku powzięcia wiadomości przez kierownika urzędu stanu cywilnego
właściwego ze względu na miejsce urodzenia dziecka o śmierci matki dziecka niepozostającej
w związku małżeńskim i braku uznania ojcostwa jej dziecka lub śmierci rodziców dziecka
przed sporządzeniem aktu urodzenia albo w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia dziecka,
z adnotacją o sporządzeniu aktu z urzędu.
2.
Kierownik urzędu stanu cywilnego w przypadkach wymienionych w ust. 1 i art. 55 ust.
2 wybiera dziecku imię z urzędu, z adnotacją zamieszczoną w akcie urodzenia o wyborze
imienia z urzędu.
Art. 57.
1.
Zgłoszenia urodzenia dokonują matka lub ojciec dziecka posiadający pełną zdolność
do czynności prawnych. Matka lub ojciec dziecka, którzy ukończyli 16 lat, dokonują
zgłoszenia urodzenia, jeżeli posiadają ograniczoną zdolność do czynności prawnych.
W pozostałych przypadkach zgłoszenia urodzenia dokonują przedstawiciel ustawowy lub
opiekun matki.
2.
Zgłoszenia urodzenia można dokonać przez pełnomocnika.
3.
Zgłoszenie urodzenia dokumentuje się w formie protokołu, który jest podpisywany przez
osobę zgłaszającą i kierownika urzędu stanu cywilnego.
Art. 58.
Protokół zgłoszenia urodzenia zawiera:
1)
nazwiska, imiona oraz nazwiska rodowe, daty i miejsca urodzenia rodziców dziecka,
numery PESEL rodziców dziecka, jeżeli zostały nadane;
2)
oświadczenie o wyborze imienia lub imion dziecka;
3)
nazwisko dziecka;
4)
datę i miejsce urodzenia dziecka;
5)
obywatelstwo dziecka;
6)
obywatelstwo rodziców dziecka;
7)
nazwisko i imię osoby zgłaszającej urodzenie oraz oznaczenie dokumentu tożsamości
tej osoby;
8)
miejsce sporządzenia aktu małżeństwa i oznaczenie tego aktu lub miejsce sporządzenia
aktu urodzenia każdego z rodziców dziecka i oznaczenie tych aktów;
9)
nazwisko i imię biegłego lub tłumacza, jeżeli brał udział w czynności;
10)
adres do korespondencji osoby zgłaszającej urodzenie;
11)
nazwisko i imię kierownika urzędu stanu cywilnego przyjmującego zgłoszenie.
Art. 58a8)Dodany przez art. 3 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem
1 czerwca 2018 r..
1.
Matka lub ojciec dziecka posiadający pełną zdolność do czynności prawnych mogą dokonać
zgłoszenia urodzenia w formie dokumentu elektronicznego zgodnego ze wzorem, o którym
mowa w ust. 4.
2.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
nazwiska, imiona oraz nazwiska rodowe, daty i miejsca urodzenia rodziców dziecka,
numery PESEL rodziców dziecka, jeżeli zostały nadane;
2)
oświadczenie o wyborze imienia lub imion dziecka;
3)
nazwisko dziecka;
4)
datę i miejsce urodzenia dziecka;
5)
obywatelstwo dziecka;
6)
obywatelstwo rodziców dziecka;
7)
nazwisko i imię osoby zgłaszającej urodzenie;
8)
miejsce sporządzenia aktu małżeństwa i oznaczenie tego aktu lub miejsce sporządzenia
aktu urodzenia każdego z rodziców dziecka i oznaczenie tych aktów, jeżeli są znane;
9)
miejsce stałego albo czasowego pobytu rodziców albo tego z rodziców, u którego dziecko
faktycznie przebywa;
10)
adres do korespondencji osoby zgłaszającej urodzenie;
11)
oświadczenia o wyborze formy pisemnej albo formy dokumentu elektronicznego wydawanych
z urzędu:
a)
odpisu skróconego aktu urodzenia, o którym mowa w art. 47,
b)
powiadomienia o nadaniu numeru PESEL, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1382 i 1544),
c)
zaświadczenia o zameldowaniu, o którym mowa w art. 32 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności.
3.
W przypadku zgłoszenia urodzenia w formie dokumentu elektronicznego protokołu zgłoszenia
urodzenia nie sporządza się.
4.
Minister właściwy do spraw informatyzacji określi wzór zgłoszenia urodzenia w formie
dokumentu elektronicznego.
Art. 59.
1.
Osoba zgłaszająca urodzenie składa oświadczenie o wyborze nie więcej niż dwóch imion
dla dziecka.
2.
Wybrane imię lub imiona nie mogą być zamieszczone w akcie urodzenia w formie zdrobniałej
oraz nie mogą mieć charakteru ośmieszającego lub nieprzyzwoitego.
3.
Niezależnie od obywatelstwa i narodowości rodziców dziecka wybrane imię lub imiona
mogą być imionami obcymi. Można wybrać imię, które nie wskazuje na płeć dziecka, ale
w powszechnym znaczeniu jest przypisane do danej płci.
4.
Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przyjęcia oświadczenia o wyborze imienia
lub imion dziecka, jeżeli wybrane imię lub imiona są w formie zdrobniałej lub mają
charakter ośmieszający lub nieprzyzwoity lub nie wskazują na płeć dziecka, kierując
się powszechnym znaczeniem imienia, i wybiera dziecku imię z urzędu, w formie decyzji
administracyjnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, z adnotacją zamieszczoną
w akcie urodzenia o wyborze imienia z urzędu.
Art. 60.
Akt urodzenia zawiera:
1)
nazwisko, imię (imiona) dziecka;
2)
kraj, datę i miejsce urodzenia dziecka;
3)
płeć dziecka;
4)
nazwiska, imiona oraz nazwiska rodowe, daty i miejsca urodzenia rodziców dziecka;
5)
nazwisko i imię osoby zgłaszającej urodzenie;
6)
nazwisko i imię biegłego lub tłumacza, jeżeli brał udział w czynności.
Art. 61.
1.
Jeżeli nie stosuje się domniemania, że mąż matki dziecka jest ojcem dziecka, dane
ojca zamieszcza się w akcie urodzenia w razie uznania ojcostwa albo sądowego ustalenia
ojcostwa.
2.
Jeżeli nie nastąpiło uznanie ojcostwa albo sądowe ustalenie ojcostwa, w akcie urodzenia
zamieszcza się jako imię ojca imię wskazane przez osobę zgłaszającą urodzenie, a w
razie braku takiego wskazania w akcie urodzenia zamieszcza się jako imię ojca imię
wybrane przez kierownika urzędu stanu cywilnego; jako nazwisko ojca i jego nazwisko
rodowe zamieszcza się nazwisko matki z chwili urodzenia dziecka, z adnotacją o wpisaniu
nazwiska matki i wybranego imienia jako danych ojca.
Art. 62.
1.
Akt urodzenia dziecka nieznanych rodziców sporządza się na podstawie orzeczenia sądu
opiekuńczego.
2.
Sąd opiekuńczy ustala dane dotyczące urodzenia dziecka po zasięgnięciu opinii osoby,
pod opieką której dziecko się znajduje, nadaje dziecku nazwisko i imię oraz określa,
jakie imiona rodziców i nazwiska rodowe będą zamieszczone w akcie urodzenia. Nazwisko
nadane dziecku zamieszcza się jako nazwisko rodziców. W przypadku nieustalenia miejsca
urodzenia dziecka za miejsce urodzenia uznaje się miejsce znalezienia dziecka.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do sporządzenia aktu urodzenia osoby pełnoletniej,
której tożsamości nie można ustalić ze względu na jej ułomność fizyczną lub psychiczną
albo nieznane pochodzenie.
Art. 63.
1.
Oświadczenia konieczne do uznania ojcostwa dokumentuje się w formie protokołu, który
podpisują rodzice dziecka i kierownik urzędu stanu cywilnego albo konsul.
2.
Protokół uznania ojcostwa zawiera:
1)
nazwiska, imio …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.