Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz waru

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 listopada 2025 r. Poz. 1548 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania2) Na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. 1. Rozporządzenie określa warunki techniczne, warunki techniczne użytkowania i warunki techniczne usytuowania budowli ochronnych. 2. Przepisy rozdziałów 1–17 stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budowli ochronnej lub jej części, a także do związanego z nią urządzenia budowlanego. 3. Przepisy rozdziału 18 stosuje się przy użytkowaniu budowli ochronnej. 4. Stosowanie przepisów rozporządzenia wymaga uwzględnienia zasad wiedzy technicznej, w tym zasad zawartych w Polskich Normach. 5. Wykaz Polskich Norm, do których odnoszą się warunki techniczne budowli ochronnych określone w rozporządzeniu, jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia. § 2. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) czasie ochrony – rozumie się przez to okres autonomiczności, w którym osoby przebywające w budowli ochronnej mają zapewnione warunki umożliwiające przetrwanie bez konieczności korzystania z otoczenia zewnętrznego; 2) obliczeniowym czynniku rażenia – rozumie się przez to środek rażenia o określonych parametrach charakteryzujących warunki jego oddziaływania na budowlę ochronną, w tym rodzaj i ilość materiału wybuchowego lub równoważnik masy trotylu (WTNT) oraz warunki oddziaływania środka rażenia; 1) Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji kieruje działem administracji rządowej – sprawy wewnętrzne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz. U. poz. 999). Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 16 października 2025 r. pod numerem 2025/0629/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). 2)  Dziennik Ustaw –2– Poz. 1548 3) płaszczyźnie ochrony – rozumie się przez to płaszczyznę budowli ochronnej zabezpieczającą strefę ochronną przed przenikaniem z zewnątrz czynników rażenia typu mechanicznego oraz przed ich oddziaływaniem mechanicznym, w szczególności przed odłamkami amunicji i ostrzałem z broni małokalibrowej oraz nadciśnieniem będącym skutkiem wybuchu, która w zależności od kategorii odporności budowli ochronnej może być tworzona przez przegrody konstrukcyjne, zamknięcia ochronne, automatyczne zawory przeciwwybuchowe oraz ukształtowanie terenu lub warstwę osłonową z gruntu; 4) płaszczyźnie hermetyzacji – rozumie się przez to płaszczyznę schronu zabezpieczającą przed przenikaniem z zewnątrz skażeń chemicznych, biologicznych i promieniotwórczych oraz przed ich rozprzestrzenianiem się do strefy czystej wewnątrz schronu, która w zależności od kategorii odporności schronu może być tworzona przez szczelne przegrody, zamknięcia hermetyczne oraz zapewniające hermetyzację zawory, klapy, zasuwy oraz przepusty instalacyjne; 5) przedsionku ochronnym – rozumie się przez to pomieszczenie chroniące wnętrze budowli ochronnej przed oddziaływaniem określonych czynników rażenia, w szczególności przed skutkami wybuchu, zastosowane w wejściu do budowli ochronnej i wyposażone w drzwi ochronne zewnętrzne i wewnętrzne; 6) śluzie powietrznej – rozumie się przez to pomieszczenie lub układ kilku połączonych z sobą pomieszczeń zabezpieczające przed przenikaniem z zewnątrz skażeń chemicznych, biologicznych i promieniotwórczych oraz przed ich rozprzestrzenianiem się do strefy czystej wewnątrz schronu, zastosowane w wejściu do budowli ochronnej i wyposażone w drzwi hermetyczne lub ochronno­‑hermetyczne; 7) zamknięciu ochronnym – rozumie się przez to drzwi, bramę, właz, wyłaz lub inne zamknięcie, które odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej są odporne na nadciśnienie spowodowane przez wybuch; 8) zamknięciu hermetycznym – rozumie się przez to drzwi, bramę, właz, wyłaz lub inne zamknięcie, które odpowiednio do projektowanego nadciśnienia w schronie mają wymaganą hermetyczność określoną przez klasę przepuszczalności powietrza lub przez maksymalny przepływ powietrza przez zamknięcie przy założonym nadciśnieniu; 9) klasie ważności – rozumie się przez to klasę ważności budowli hydrotechnicznej, o której mowa w przepisach w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, 1080 i 1535). Rozdział 2 Kategorie odporności budowli ochronnych § 3. 1. Budowlę ochronną projektuje się i wykonuje zgodnie z wymaganiami dotyczącymi zapewnienia nośności, stateczności oraz odporności na oddziaływania mechaniczne i środowiskowe, w tym obciążenia wyjątkowe wynikające z założonej kategorii odporności oraz przyjętej funkcji ochronnej obiektu, zapewniając bezpieczeństwo użytkowników i mienia oraz zgodność z wymaganiami Polskich Norm dotyczących projektowania i obliczania konstrukcji, a także z założoną kategorią odporności oraz przyjętą funkcją ochronną obiektu. 2. Wyróżnia się następujące kategorie odporności budowli ochronnych: 1) ukrycie kategorii U­‑1 – mające funkcje ochronne zabezpieczające przed: a) obciążeniami spowodowanymi zagruzowaniem oraz spadającymi elementami konstrukcji i wyposażenia obiektu budowlanego, b) odłamkami amunicji, w tym bomb, pocisków i granatów, oraz ostrzałem z broni małokalibrowej; 2) ukrycie kategorii U­‑2 – spełniające wymagania określone dla ukrycia kategorii U­‑1, a ponadto zabezpieczające przed promieniowaniem przenikliwym gamma z opadu promieniotwórczego, przy zapewnieniu co najmniej 100‑krotnego osłabienia promieniowania przenikliwego gamma; 3) ukrycie kategorii U­‑3 – spełniające wymagania określone dla ukrycia kategorii U­‑2, a ponadto zabezpieczające przed: a) oddziaływaniem skutków wybuchu wywołującego na powierzchni terenu maksymalne nadciśnienie fali padającej (Pso) o wartości co najmniej 60 kPa i czasie trwania fazy nadciśnienia (t+) 50 ms lub obciążenie quasi­ ‑statyczne o wartości co najmniej 60 kN/m2 oddziałujące na płaszczyznę ochrony, b) oddziaływaniem dynamicznym obliczeniowego czynnika rażenia przy założonej odległości jego działania, jeżeli takie wymaganie określono w stosunku do budowli ochronnej;  Dziennik Ustaw 4) 5) 6) –3– Poz. 1548 schron kategorii S­‑1 – schron mający funkcje ochronne zabezpieczające przed: a) oddziaływaniem skutków wybuchu wywołującego na powierzchni terenu maksymalne nadciśnienie fali padającej (Pso) o wartości co najmniej 100 kPa i czasie trwania fazy nadciśnienia (t+) 100 ms lub obciążenie quasi­ ‑statyczne o wartości co najmniej 100 kN/m2 oddziałujące na płaszczyznę ochrony, b) wstrząsem oddziałującym na konstrukcję i przekazanym na wyposażenie o wartości co najmniej 12,5 g, gdzie g oznacza wartość przyspieszenia ziemskiego, c) obciążeniami spowodowanymi zagruzowaniem i spadającymi elementami konstrukcji najbliższego obiektu budowlanego na skrajną warstwę przegrody obiektu, d) odłamkami amunicji, w tym bomb, pocisków i granatów, oraz ostrzałem z broni małokalibrowej, e) promieniowaniem przenikliwym gamma z opadu promieniotwórczego, przy zapewnieniu co najmniej 1000‑krotnego osłabienia promieniowania przenikliwego gamma, f) oddziaływaniem pożaru w obrębie budynku, w którym usytuowano schron, oraz długotrwałych pożarów w rejonie lokalizacji schronu, g) skażeniem środowiska wewnętrznego w budowli na skutek działania środków biologicznych, chemicznych lub promieniotwórczych poza schronem, h) oddziaływaniem dynamicznym obliczeniowego czynnika rażenia przy założonej odległości jego działania, jeżeli takie wymaganie określono w stosunku do budowli ochronnej; schron kategorii S­‑2 – schron podziemny mający funkcje ochronne określone dla schronu kategorii S­‑1, a ponadto mający funkcje ochronne zabezpieczające przed: a) oddziaływaniem skutków wybuchu wywołującego na powierzchni terenu maksymalne nadciśnienie fali padającej (Pso) o wartości co najmniej 200 kPa i czasie trwania fazy nadciśnienia (t+) 150 ms lub obciążenie quasi­ ‑statyczne o wartości co najmniej 200 kN/m2 oddziałujące na płaszczyznę ochrony, b) promieniowaniem przenikliwym gamma z opadu promieniotwórczego, przy zapewnieniu co najmniej 1500‑krotnego osłabienia promieniowania przenikliwego gamma; schron kategorii S­‑3 – schron podziemny mający funkcje ochronne określone dla schronu kategorii S­‑2, a ponadto mający funkcje ochronne zabezpieczające przed oddziaływaniem skutków wybuchu wywołującego na powierzchni terenu maksymalne nadciśnienie fali padającej (Pso) o wartości co najmniej 300 kPa i czasie trwania fazy nadciśnienia (t+) 200 ms lub obciążenie quasi­‑statyczne o wartości co najmniej 300 kN/m2 oddziałujące na płaszczyznę ochrony. Rozdział 3 Warunki techniczne usytuowania i wykonania budowli ochronnych § 4. 1. Budowlę ochronną sytuuje się w sposób umożliwiający schronienie dla określonej przez organ ochrony ludności liczby osób z ludności przebywającej w sytuacji zagrożenia na obszarze planowania, o którym mowa w art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. 2. Na obszarze planowania, znajdującym się w granicach jednostki osadniczej niestanowiącej zabudowy kolonijnej, odległość od budowli ochronnej do miejsca przebywania ludności nie może być większa niż: 1) 500 m – w przypadku obszaru znajdującego się w granicy administracyjnej miasta; 2) 1000 m – w przypadku obszaru znajdującego się poza granicą administracyjną miasta. 3. Odległość, o której mowa w ust. 2, ustala się, biorąc pod uwagę długość promienia od wejścia do budowli ochronnej, i uwzględnia się przewidywane drogi poruszania się ludzi. 4. Warunku, o którym mowa w ust. 2, nie stosuje się do miejsca przebywania ludności znajdującego się na obszarze: 1) na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi co najmniej 10 % lub 2) który jest zagrożony zalaniem w przypadku uszkodzenia lub zniszczenia budowli hydrotechnicznej stale piętrzącej wodę klasy ważności I i II i znajdującego się w odległości do: a) 20 km od przewidywanego miejsca uszkodzenia budowli piętrzącej klasy I, b) 10 km od przewidywanego miejsca uszkodzenia budowli piętrzącej klasy II – według mapy zagrożenia powodziowego, udostępnianej w systemie informacyjnym Hydroportal, o którym mowa w art. 332 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960 i 1535).  Dziennik Ustaw –4– Poz. 1548 5. Minimalne odległości budowli ochronnych od zbiorników przeznaczonych do magazynowania ropy naftowej i produktów naftowych, zbiorników i rurociągów technologicznych na stacjach paliw płynnych, zbiorników z gazem płynnym, gazociągów układanych w ziemi oraz przewodów sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych i elektroenergetycznych są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. § 5. 1. Budowlę ochronną wykonuje się jako: 1) całkowicie zagłębioną poniżej poziomu terenu lub 2) częściowo zagłębioną poniżej poziomu terenu, przy zapewnieniu przykrycia lub obsypania w sposób zapewniający zachowanie warstwy gruntu o grubości co najmniej 0,7 m na stropie budowli ochronnej, lub 3) wbudowaną w budynek i zlokalizowaną w kondygnacji podziemnej lub na pierwszej kondygnacji nadziemnej, lub 4) budynek wolnostojący. 2. Budowlę ochronną usytuowaną na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, o którym mowa w art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, lub na obszarze obejmującym teren narażony na zalanie w przypadku uszkodzenia lub zniszczenia urządzeń hydrotechnicznych piętrzących wodę klasy ważności I, II, III i IV, lub na terenie możliwych podtopień: 1) zabezpiecza się przed zalaniem wodą – w przypadku gdy przewidywana głębokość wody na terenie jest nie większa niż 0,5 m i poziom posadzki w budowli ochronnej jest nie niżej niż 1 m poniżej poziomu terenu – lub 2) oznacza się jako zagrożoną zalaniem wodą – w przypadku innym niż określony w pkt 1. 3. Głębokość wody, o której mowa w ust. 2, ustala się na podstawie danych w systemie informacyjnym Hydroportal, a w przypadku podtopień – na podstawie uwarunkowań terenowych. 4. Obszar, o którym mowa w ust. 2, ustala się na podstawie danych z systemu informacyjnego Hydroportal, a w przypadku podtopień – z uwzględnieniem danych zawartych w bazach danych hydrogeologicznych, o których mowa w art. 380 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne. 5. Budowlę ochronną zabezpiecza się przed wodą opadową oraz wodami gruntowymi przez: 1) odpowiednie ukształtowanie terenu powyżej budowli ochronnej i w jej sąsiedztwie, umożliwiające spływ wody na tereny niżej położone; 2) posadowienie spodu płyty lub ławy fundamentowej co najmniej 0,75 m powyżej maksymalnego poziomu zwierciadła wód gruntowych, chyba że zastosowano skuteczną izolację przeciwwodną; 3) wykonanie w uzasadnionych przypadkach izolacji przeciwwodnej i przeciwwilgociowej lub drenażu odsączającego. 6. Izolacja przeciwwodna i przeciwwilgociowa ma spełniać swoje wymagania: 1) w warunkach zanieczyszczenia wód gruntowych solami i innymi agresywnymi substancjami chemicznymi; 2) w budowlach ochronnych posadowionych częściowo w wodzie gruntowej lub zlokalizowanych w strefie możliwych podtopień – z zachowaniem swoich właściwości ochronnych przy zarysowaniach w elementach konstrukcji budowli ochronnej o rozwarciu rys do 1 mm. 7. Przegrody zewnętrzne budowli ochronnej, które są przysypane gruntem, wykonuje się w sposób zapobiegający ich zawilgoceniu, infiltracji wody do wnętrza oraz skraplaniu pary wodnej na przegrodach wewnątrz budowli ochronnej, z zastosowaniem odpowiednio do potrzeb izolacji przeciwwilgociowych oraz izolacji cieplnych. Rozdział 4 Wymagania w zakresie pojemności i powierzchni budowli ochronnej § 6. 1. Pojemność budowli ochronnej, oznaczającą maksymalną liczbę osób, która może przebywać w budowli ochronnej, ustala się, uwzględniając: 1) minimalną powierzchnię użytkową przypadającą na jedną osobę;  Dziennik Ustaw 2) –5– Poz. 1548 bezpieczeństwo chronionych osób, w tym: a) dostępność powietrza w budowli ochronnej – przy założeniu, że poziom dwutlenku węgla nie może przekraczać 2 % objętości, a zawartość tlenu nie może być niższa niż 18 % objętości, b) projektowany czas ochrony, c) liczbę wyjść przeznaczonych do ewakuacji. 2. Powierzchnia netto w budowli ochronnej przypadająca na jedną osobę zapewnia bezpieczne przebywanie i poruszanie się osób w budowli ochronnej, przy uwzględnieniu założonej liczby miejsc siedzących i leżących, przy czym powierzchnia ta nie może być mniejsza niż 1 m2 na osobę. Rozdział 5 Wymagania w zakresie odporności budowli ochronnej § 7. 1. Budowlę ochronną projektuje się i wykonuje tak, aby jej odporność zapewniała, odpowiednio do jej funkcji ochronnych, ochronę życia i zdrowia osób w niej przebywających lub ochronę mienia. 2. Konstrukcja budowli ochronnej zapewnia, odpowiednio do jej funkcji ochronnych, zachowanie stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych pod działaniem zakładanych obciążeń. 3. Schron oraz ukrycie kategorii U­‑3 projektuje się i wykonuje w taki sposób, aby odporność konstrukcji budowli ochronnej była zachowana przy wymaganym dla danej kategorii odporności oddziaływaniu skutku wybuchu działającym jako obciążenie przyłożone jednocześnie do wszystkich elementów płaszczyzny ochrony, a także przy obciążeniu na te elementy działającym w kierunku przeciwnym o wartości co najmniej 30 % obciążenia od skutku wybuchu. 4. Dopuszcza się projektowanie konstrukcji budowli ochronnej z uwzględnieniem jej dynamicznej odpowiedzi na oddziaływania wyjątkowe od skutków wybuchu określonych na podstawie wartości fali padającej (Pso) i czasu trwania fazy nadciśnienia (t+), a także na oddziaływania spowodowane zagruzowaniem i spadającymi elementami konstrukcji oraz wyposażenia. 5. Szczegółowe wymagania w zakresie sposobu obliczania konstrukcji i odporności budowli ochronnych są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. Rozdział 6 Bezpieczeństwo pożarowe § 8. 1. Budowlę ochronną projektuje się i wykonuje w sposób ograniczający możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniający: 1) zachowanie nośności konstrukcji budowli ochronnej przez określony czas; 2) ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu wewnątrz budowli ochronnej; 3) ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru do budowli ochronnej; 4) możliwość ewakuacji ludzi z budowli ochronnej lub ich uratowania w inny sposób; 5) dostęp dla ekip ratowniczych, odpowiednie środki wspomagające ich działania, a także uwzględnienie bezpieczeństwa ekip ratowniczych. 2. Budowla ochronna o podwójnej funkcji spełnia wymagania ochrony przeciwpożarowej odpowiednie do przeznaczenia tej budowli i do funkcji związanych z jej użytkowaniem jako budowli ochronnej oraz obiektu o innym przeznaczeniu, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 1 i art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 188). 3. Gęstość obciążenia ogniowego, klasy odporności ogniowej i dymoszczelności oraz klasy reakcji na ogień określa się zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi ustalania: 1) gęstości obciążenia ogniowego pomieszczenia i strefy pożarowej; 2) klasy odporności ogniowej i dymoszczelności; 3) klas reakcji na ogień wyrobu (materiału) budowlanego.  Dziennik Ustaw –6– Poz. 1548 § 9. 1. Budowla ochronna stanowi strefę pożarową wydzieloną przeciwpożarowo w sposób zabezpieczający przed rozprzestrzenieniem się pożaru do jej wnętrza przez określony czas, nie krótszy niż: 1) 60 minut – w przypadku ukryć kategorii U­‑1 i U­‑2, w których do zabezpieczenia przed założonymi czynnikami rażenia stosuje się konstrukcje zamknięte, 2) 120 minut – w przypadku ukryć kategorii U­‑3, 3) 240 minut – w przypadku schronów – przy oddziaływaniu pożaru określonym w odniesieniu do krzywej pożaru standardowego, oraz ograniczający rozprzestrzenianie się zadymienia. 2. Zewnętrzne płaszczyzny ochrony budowli ochronnej, z wyjątkiem ukrycia kategorii ochronnej U­‑1 i U­‑2, wykonuje się w sposób zapewniający zabezpieczenie wnętrza tej budowli przed wystąpieniem warunków środowiskowych zagrażających zdrowiu i życiu ludzi przez czas co najmniej 360 minut, przy oddziaływaniu pożaru zewnętrznego o stałej temperaturze 400 °C, w tym o temperaturze, przy której izolacyjność termiczna elementów konstrukcji zapewnia nieprzekroczenie temperatury 30 °C na powierzchniach wewnątrz budowli ochronnej. 3. Gęstość obciążenia ogniowego w pomieszczeniu budowli ochronnej przeznaczonym do jednoczesnego przebywania więcej niż 15 osób nie przekracza 500 MJ/m2. 4. Pomieszczenie magazynowe lub techniczne lub zespół tych pomieszczeń, w których gęstość obciążenia ogniowego przekracza 500 MJ/m2, wydziela się przeciwpożarowo od pozostałej części budowli ochronnej ścianami i stropami oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 10 ust. 1. 5. Ściany i stropy budowli ochronnej oraz ich okładziny są wykonane z materiałów i wyrobów o klasie reakcji na ogień A1 lub A2 z dodatkowymi klasyfikacjami s1, d0 lub s2, d0, a w przypadku posadzek – A1fl lub A2fl z dodatkową klasyfikacją s1. 6. Elementy wykończenia wnętrz i wyposażenia stałego budowli ochronnej są wykonane z materiałów i wyrobów o klasie reakcji na ogień: 1) A1 lub A2, B i C z dodatkową klasyfikacją s1, d0; 2) A1fl lub A2fl, Bfl i Cfl z dodatkową klasyfikacją s1 – w przypadku posadzek i wykładzin podłogowych; 3) A1L lub A2L i BL z dodatkową klasyfikacją d0 – w przypadku izolacji cieplnych przewodów wentylacyjnych, wodociągowych, kanalizacyjnych oraz grzewczych. § 10. 1. Ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego budowli ochronnej mają klasę odporności ogniowej co najmniej: 1) REI 60 – w przypadku ukryć kategorii U­‑1; 2) REI 120 – w przypadku ukryć kategorii U­‑2 i U­‑3; 3) REI 240 – w przypadku schronów. 2. Otwory komunikacyjne oraz instalacyjne w elementach oddzielenia przeciwpożarowego: 1) mają zamknięcia przeciwpożarowe lub zabezpieczenia ognioodporne o klasie odporności ogniowej EI lub EIS nie niższej od wymaganej dla tych elementów lub 2) są wykonane w sposób ograniczający rozprzestrzenianie się pożaru do wnętrza budowli ochronnej w czasie nie krótszym niż wynikający z klasy odporności ogniowej tych elementów, z uwzględnieniem rozwiązań oraz wyrobów dedykowanych dla budowli ochronnych. 3. W budowli ochronnej wydziela się strefy ochronne o pojemności nieprzekraczającej: 1) 300 osób – w przypadku ukryć; 2) 1000 osób – w przypadku schronów kategorii S­‑1; 3) 2000 osób – w przypadku schronów kategorii S­‑2; 4) 3000 osób – w przypadku schronów kategorii S­‑3.  Dziennik Ustaw –7– Poz. 1548 4. Strefy ochronne, o których mowa w ust. 3, oddziela się od siebie elementami o odporności ogniowej oraz mechanicznej, odpowiednio do kategorii budowli ochronnej, w sposób zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się pożaru oraz przed założonymi czynnikami rażenia w przypadku awarii lub uszkodzenia płaszczyzny ochrony lub płaszczyzny hermetyzacji w obrębie jednej ze stref ochronnych. 5. Pomieszczenia przeznaczone do przebywania ludzi, drogi komunikacji wewnątrz budowli ochronnej, przedsionki ochronne oraz śluzy powietrzne są wyposażone w awaryjne oświetlenie ewakuacyjne, uruchamiane samoczynnie po zaniku oświetlenia podstawowego, którego czas działania na źródle rezerwowym jest nie krótszy niż 3 godziny, a poziom natężenia oświetlenia mierzony na poziomie podłogi jest nie mniejszy niż 5 lx. 6. Obwody instalacji elektrycznej wykonuje się w taki sposób, aby ich uszkodzenie w przypadku pożaru w jednej strefie ochronnej nie spowodowało przerwy zasilania w innej strefie ochronnej. § 11. 1. W strefie pożarowej budowli ochronnej przeznaczonej do przebywania ludzi nie mogą występować pomieszczenia zagrożone wybuchem ani strefy zagrożenia wybuchem. 2. Pomieszczenie techniczne, w którym znajduje się zespół prądotwórczy, zbiornik zapasu paliwa zasilający ten zespół, pompa paliwa lub magazyn energii elektrycznej, w tym akumulatorowy system magazynowania energii (BESS) o pojemności większej niż 2 kWh, stanowi odrębną strefę pożarową wydzieloną ścianami i stropami oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 10 ust. 1. 3. Pompy paliwa stosuje się w wykonaniu przeciwwybuchowym, w przypadku gdy używa się paliw płynnych o temperaturze zapłonu poniżej 55 °C oraz w przypadku gdy pompy te znajdują się w strefie zagrożenia wybuchem. 4. Instalacje i urządzenia elektryczne w pomieszczeniu ze zbiornikiem paliwa i pompą paliwa stosuje się w wykonaniu przeciwwybuchowym, jeżeli przewiduje się używanie w nich paliw mogących wytworzyć mieszaniny wybuchowe. 5. W pomieszczeniu z akumulatorowym systemem magazynowania energii (BESS) wyposażonym w dopalacze wodoru lub mającym akumulatory niewydzielające wodoru instalacja elektryczna może być wykonana jak w pomieszczeniu, w którym nie występuje zagrożenie wybuchem. § 12. 1. Instalacja paliwowa wewnątrz budowli ochronnej jest prowadzona wyłącznie przez pomieszczenie techniczne ze zbiornikiem zapasu paliwa, z pompą paliwa lub zespołem prądotwórczym. 2. W pomieszczeniu ze zbiornikiem zapasu paliwa oraz z pompą paliwa, a także przy wejściu przewodów paliwowych do budowli ochronnej stosuje się zawór odcinający. 3. Zawór oddechowy zbiornika zapasu paliwa wyposaża się w urządzenia zabezpieczające przed przedostaniem się ognia do wnętrza zbiornika. 4. Elementy wyposażenia zbiornika zapasu paliwa zasilającego zespół prądotwórczy umożliwiają czerpanie paliwa w warunkach pożaru na zewnątrz budowli ochronnej. 5. W pomieszczeniu ze zbiornikiem pośrednim zapasu paliwa wykonuje się wannę wychwytującą, nieckę lub inne szczelne rozwiązanie ograniczające rozlewisko, które w przypadku pożaru lub innej sytuacji awaryjnej może pomieścić i utrzymać w warunkach pożarowych objętość 110 % tego zbiornika. 6. Zbiornik pośredni zapasu paliwa wyposaża się we wskaźnik poziomu paliwa. 7. Zbiornik pośredni zapasu paliwa wykonuje się jako dwupłaszczowy z odpowietrzeniem do zbiornika zewnętrznego lub wyrzutni powietrza – z zabezpieczeniem przeciwwybuchowym w przypadku stosowania paliw płynnych o temperaturze zapłonu poniżej 55 °C lub w przypadku występowania stref zagrożonych wybuchem. 8. Zbiornik zapasu paliwa może być umieszczony na zespole prądotwórczym wyłącznie w przypadku paliw płynnych o temperaturze zapłonu powyżej 55 °C. Wymagania nie stosuje się do zespołu prądotwórczego znajdującego się poza budowlą ochronną. § 13. 1. Z każdej strefy ochronnej przeznaczonej do przebywania więcej niż 10 osób zapewnia się co najmniej jedno wyjście, które umożliwia ewakuację ludzi na przestrzeń otwartą poza strefę prognozowanego zagruzowania, lub wyjście zapasowe.  Dziennik Ustaw –8– Poz. 1548 2. Strefa ochronna o pojemności powyżej 50 osób ma zapewnione co najmniej dwa wyjścia, które umożliwiają ewakuację ludzi na przestrzeń otwartą lub do sąsiedniej strefy ochronnej, przy czym co najmniej jedno z tych wyjść umożliwia ewakuację ludzi poza strefę prognozowanego zagruzowania lub jest wyjściem zapasowym. Strefa ochronna, do której przewiduje się ewakuację ludzi z sąsiedniej strefy ochronnej, ma co najmniej jedno wyjście ewakuacyjne, które prowadzi poza strefę prognozowanego zagruzowania, lub wyjście zapasowe. 3. Strefa ochronna o pojemności powyżej 1000 osób ma zapewnione co najmniej dwa wyjścia, które umożliwiają ewakuację ludzi poza strefę prognozowanego zagruzowania, lub co najmniej dwa wyjścia zapasowe. 4. W budowli ochronnej przeznaczonej do realizacji działalności leczniczej strefa ochronna przeznaczona do przebywania osób o ograniczonej zdolności poruszania się ma co najmniej jedno wyjście, które umożliwia ewakuację ludzi na przestrzeń otwartą poza strefę prognozowanego zagruzowania i spełnia wymagania dla wejść do budowli ochronnej określone w § 14 ust. 1 i 3–6, § 15 ust. 1–5, 9 i 10 oraz § 16–19. 5. Wyjścia, o których mowa w ust. 2–4, są wykonane w sposób uniemożliwiający ich jednoczesne zniszczenie przy działaniu założonego czynnika rażenia. Rozdział 7 Wymagania dla wejść i ciągów komunikacyjnych w budowli ochronnej § 14. 1. Wejście do budowli ochronnej sytuuje się, unikając stref prognozowanego zagruzowania oraz innych zagrożeń, które mogą zablokować wejście lub ograniczyć sprawność wejścia do budowli ochronnej, w sposób uniemożliwiający zniszczenie dwóch wejść jednokrotnym działaniem założonego czynnika rażenia oraz uwzględniając możliwość korzystania z wejścia przez osoby z niepełnosprawnościami. 2. W budowli ochronnej o pojemności powyżej 300 osób zapewnia się co najmniej dwa wejścia. 3. Wejście do budowli ochronnej wykonuje się w sposób zabezpieczający przed bezpośrednim działaniem czynników rażenia działających z zewnątrz. 4. Wejście do budowli ochronnej w zależności od jej kategorii odporności składa się z następujących elementów: 1) przelotni; 2) drzwi ochronnych lub ochronno­‑hermetycznych – w przypadku ukrycia kategorii U­‑3 oraz schronu; 3) przedsionka ochronnego – w przypadku: 4) a) ukrycia kategorii U­‑3 o pojemności powyżej 300 osób, b) schronu kategorii S­‑1 o pojemności powyżej 300 osób, c) schronu kategorii S­‑2 oraz S­‑3; śluzy powietrznej – w przypadku schronu. 5. Dopuszcza się połączenie funkcji przedsionka ochronnego i śluzy powietrznej w ramach jednego pomieszczenia stanowiącego przedsionek ochronno­‑hermetyczny pod warunkiem spełnienia przez przedsionek ochronno­‑hermetyczny wymagań określonych dla przedsionka ochronnego i śluzy powietrznej, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w § 17 ust. 4. 6. Wejścia oraz inne otwory w zewnętrznych płaszczyznach ochrony budowli ochronnej, z wyjątkiem ukrycia kategorii ochronnej U­‑1, w celu zabezpieczenia przed promieniowaniem przenikliwym gamma z opadu promieniotwórczego wykonuje się w taki sposób, aby występowały: 1) co najmniej dwa załamania pod kątem prostym drogi rozchodzenia się promieniowania przenikliwego na drodze prowadzącej do strefy ochronnej – przy założeniu, że każde załamanie drogi promieniowania przenikliwego pod kątem prostym osłabia promieniowanie dziesięciokrotnie, jeżeli masa powierzchniowa warstw ochronnych na załamaniu drogi jest nie mniejsza niż 500 kg/m2, lub 2) co najmniej jedno załamanie pod kątem prostym drogi rozchodzenia się promieniowania przenikliwego na drodze prowadzącej do strefy ochronnej oraz dodatkowe osłony, w tym drzwi lub wyłazy – przy założeniu, że dziesięciokrotne osłabienie tego promieniowania zapewnia osłona o grubości stanowiącej połowę grubości podanej w załączniku nr 3 do rozporządzenia.  Dziennik Ustaw –9– Poz. 1548 § 15. 1. Schody prowadzące do wejścia do budowli ochronnej wykonuje się jako schody stałe o szerokości użytkowej biegu i spocznika co najmniej 1,2 m i wysokości stopnia nie większej niż 0,19 m, z uwzględnieniem ust. 4 i 6. 2. Szerokość użytkowa biegu i spocznika schodów prowadzących do wejścia do budowli ochronnej przeznaczonej do realizacji działalności leczniczej wynosi co najmniej 1,4 m, z zastrzeżeniem ust. 4. 3. Szerokość stopni stałych schodów wynika z warunku określonego wzorem: 2h + s = 0,6 do 0,65 m gdzie: h – oznacza wysokość stopnia, s – oznacza szerokość stopnia. 4. Łączna szerokość użytkowa biegów oraz spoczników schodów, o których mowa w ust. 1 i 2, jest proporcjonalna do liczby osób mogących przebywać równocześnie w budowli ochronnej, przy czym przyjmuje się co najmniej 0,6 m szerokości na 100 osób. 5. Liczba stopni w jednym biegu schodów wynosi nie więcej niż 18. 6. W budowlach ochronnych o pojemności do 50 osób do pionowej komunikacji wewnętrznej oraz do umożliwienia wyjścia na poziom terenu dopuszcza się: 1) schody stałe – o szerokości użytkowej biegu i spocznika co najmniej 0,8 m i wysokości stopnia nie większej niż 0,2 m, przy czym liczba stopni w jednym biegu schodów wynosi nie więcej niż 20; 2) schody wachlarzowe, zabiegowe lub kręcone – o szerokości użytkowej biegu i spocznika co najmniej 0,8 m i wysokości stopnia nie większej niż 0,2 m. 7. Szerokość stopni schodów wachlarzowych wynosi co najmniej 0,25 m, a w przypadku schodów zabiegowych i kręconych szerokość taką zapewnia się w odległości nie większej niż 0,4 m od poręczy balustrady wewnętrznej lub słupa stanowiącego koncentryczną konstrukcję schodów. 8. Wejście do budowli ochronnej w formie szybu lub zjeżdżalni może być stosowane wyłącznie w: 1) budowli ochronnej o powierzchni użytkowej do 35 m2 i o pojemności do 10 osób, jeżeli szyb spełnia warunki, o których mowa w § 22 ust. 5; 2) budowli ochronnej znajdującej się w podziemnych wyrobiskach górniczych. 9. Pochylnie przeznaczone do ruchu pieszego i dla osób z niepełnosprawnościami wykonuje się zgodnie z przepisami w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wydanymi na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. 10. Urządzenia dźwigowe lub inne urządzenia techniczne umożliwiające transport pionowy osobom z niepełnosprawnościami narządów ruchu lub innym osobom o ograniczonej zdolności poruszania się mogą być stosowane w strefie dojścia do budowli ochronnej zamiast pochylni, jeżeli urządzenia te: 1) nie naruszają płaszczyzn ochrony; 2) mają rezerwowe źródło zasilania – w przypadku urządzeń, do których działania jest wymagane zapewnienie zasilania w energię elektryczną. § 16. 1. Przelotnia odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej zabezpiecza otwór wejściowy lub wjazdowy tej budowli przed bezpośrednim oddziaływaniem określonych czynników rażenia. 2. Przelotnia spełnia następujące warunki: 1) w przypadku ukrycia kategorii U­‑3 oraz schronu – ma odporność na nadciśnienie będące skutkiem wybuchu, wynoszące co najmniej 70 % wartości nadciśnienia przyjętego dla założonej odporności budowli ochronnej; 2) ma co najmniej jedną ścianę i strop wykonane z żelbetu klasy C25/30 o grubości co najmniej 25 cm lub z zastosowaniem innych rozwiązań o grubości ekwiwalentnej hE co najmniej 25 cm, określonej zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia, które osłaniają otwór wejściowy lub wjazdowy do budowli ochronnej przed bezpośrednim działaniem odłamków amunicji oraz przed ostrzałem z broni małokalibrowej;  Dziennik Ustaw 3) – 10 – Poz. 1548 ma długość, która odpowiada: a) odpowiednio szerokości otworu wejściowego lub wyjazdowego oraz dodatkowo z każdej strony tych otworów co najmniej 1,5 raza szerokości otworu wejściowego lub wjazdowego, z wyjątkiem przelotni ślepo zakończonej (półprzelotni), w której warunek długości poza szerokością otworu stosuje się tylko od strony dojścia, oraz b) sumie dwukrotności szerokości przelotni i szerokości osłanianego otworu wejściowego lub wjazdowego; 4) ma szerokość, która odpowiada co najmniej 1,5 raza szerokości otworu wejściowego lub wjazdowego, a w przypadku budowli ochronnej o pojemności nieprzekraczającej 50 osób – co najmniej 0,9 m; 5) ma wysokość w świetle co najmniej 2 m, a w miejscu otworu wejściowego lub wjazdowego – nie mniejszą niż wymagana do otwarcia drzwi lub bramy; 6) ma wejścia z przestrzeni otwartej (terenu zewnętrznego) zabezpieczone przed wlatywaniem bezzałogowych statków powietrznych przy zastosowaniu rolowanych siatek stalowych lub innych równoważnych rozwiązań. 3. W garażu podziemnym stanowiącym ukrycie lub schron kategorii S­‑1 dopuszcza się niestosowanie przelotni przy wjeździe prowadzącym do budowli ochronnej pod warunkiem ukształtowania pochylni, stropu nad pochylnią i przyległego terenu w taki sposób, aby otwór wjazdowy lub brama wjazdowa były ze wszystkich stron osłonięte przed bezpośrednim oddziaływaniem odłamków amunicji oraz przed ostrzałem z broni małokalibrowej, a także pod warunkiem zastosowania rozwiązań zabezpieczających przed wlatywaniem bezzałogowych statków powietrznych oraz przed oddziaływaniem innych czynników rażenia odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej. 4. W przypadku gdy lokalne uwarunkowania uniemożliwiają zabezpieczenie wjazdu zgodnie z ust. 3, dopuszcza się wykonanie ukrycia kategorii U­‑1 i U­‑2 oraz wydzielenie strefy ochronnej w części garażu zapewniającej ochronę przed bezpośrednim działaniem czynników rażenia działających z zewnątrz, w tym oderwanych elementów konstrukcji bramy w przypadku jej mechanicznego uszkodzenia. 5. W garażu ukrycie kategorii U­‑1 i U­‑2 ze strefą ochronną nieoddzieloną ścianami od pozostałej, niechronionej części garażu ma granicę strefy ochronnej oznaczoną na posadzce liniami poziomymi o szerokości 8–10 cm w odstępie równym szerokości pojedynczej linii od strony: 1) strefy ochronnej – linią w kolorze zielonym; 2) pozostałej, niechronionej części obiektu – linią w kolorze pomarańczowym. 6. W ukryciach kategorii U­‑1 i U­‑2, w których na wejściu zastosowano drzwi lub bramę, które nie są odporne na skutki wybuchu i są na nie narażone, strefę ochronną wykonuje się w miejscu, które jest osłonięte przed bezpośrednim działaniem czynników rażenia działających z zewnątrz, w tym oderwanych elementów drzwi lub bramy w przypadku ich mechanicznego uszkodzenia lub wpadnięcia do wnętrza budowli na skutek oddziaływania wybuchu. § 17. 1. Przedsionek ochronny odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej oddziela jej wnętrze od środowiska zewnętrznego, zapewnia ochronę przed oddziaływaniem mechanicznym będącym skutkiem wybuchu, zwiększa hermetyczność wejścia, stanowi izolację termiczną w warunkach zaistnienia pożaru oraz osłabia promieniowanie przenikliwe gamma. 2. Drzwi zewnętrzne przedsionka otwierają się na zewnątrz lub są przesuwne od zewnątrz i są usytuowane w taki sposób, aby oś otworu drzwi była usytuowana prostopadle do osi przelotni, w tym tworzącego przelotnię korytarza, biegu schodów lub innego ciągu komunikacyjnego lub pomieszczenia. 3. Drzwi wewnętrzne przedsionka nie mogą być usytuowane bezpośrednio na wprost drzwi zewnętrznych. 4. Jeżeli planowane jest wchodzenie lub wychodzenie w czasie bezpośredniego działania czynnika rażenia typu mechanicznego, stosuje się co najmniej jeden przedsionek ochronny, a w przypadku działania skażenia – przedsionek ochronno­ ‑hermetyczny lub przedsionek ochronny i śluzę powietrzną. § 18. 1. Śluzę powietrzną lokalizuje się bezpośrednio przy wejściu do budowli ochronnej i wykonuje w sposób zapewniający hermetyzację wymaganą do ochrony wnętrza budowli ochronnej przed skażeniami chemicznymi i biologicznymi. 2. Śluza powietrzna jest wyposażona w drzwi hermetyczne i ma sygnalizację otwarcia drzwi lub zabezpieczenia uniemożliwiające jednoczesne otwarcie drzwi wewnętrznych i zewnętrznych.  Dziennik Ustaw – 11 – Poz. 1548 3. W garażu z funkcją schronu kategorii S-1 na wjeździe prowadzącym do strefy ochronnej dopuszcza się zamiast śluzy powietrznej wykonanie przedsionka, w którym bramy spełniają następujące wymagania: 1) brama zewnętrzna zapewnia ochronę i ma odporność przewidzianą dla drzwi ochronnych; 2) brama wewnętrzna oddzielająca przedsionek od garażu ma szczelność przewidzianą dla drzwi hermetycznych. § 19. 1. Drzwi prowadzące do budowli ochronnej, w tym drzwi wewnętrzne przedsionka ochronnego oraz śluzy powietrznej, mają w świetle ościeżnicy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, co najmniej: 1) szerokość 0,8 m; 2) wysokość 1,85 m. 2. Łączna szerokość w świetle ościeżnicy drzwi stanowiących wejście do budowli ochronnej jest proporcjonalna do liczby osób mogących w niej przebywać jednocześnie, przy czym przyjmuje się co najmniej 0,4 m szerokości na 100 osób. 3. W budowli ochronnej o pojemności do 300 osób dopuszcza się drzwi wejściowe o wysokości co najmniej 1,8 m oraz łącznej szerokości co najmniej 0,9 m – w przypadku budowli ochronnej o pojemności od 201 do 300 osób. 4. Drzwi do pomieszczeń budowli ochronnej, w tym drzwi zewnętrzne i wewnętrzne przedsionka ochronnego oraz śluzy powietrznej, mają w świetle ościeżnicy co najmniej: 1) szerokość 0,6 m i wysokość 1,2 m – w przypadku drzwi do komory rozprężnej służących do celów ewakuacji z budowli ochronnej; 2) szerokość 0,6 m i wysokość 0,6 m lub średnicę 0,6 m – w przypadku drzwi do komory rozprężnej innych niż określone w pkt 1; 3) szerokość 0,8 m i wysokość 1,8 m – w przypadku drzwi do pomieszczeń technicznych innych niż określone w pkt 1 i 2; 4) szerokość 0,8 m i wysokość 2 m – w przypadku drzwi do pozostałych pomieszczeń. 5. Drzwi prowadzące do budowli ochronnej, w tym drzwi zewnętrzne i wewnętrzne przedsionka ochronnego oraz śluzy powietrznej, są otwierane na zewnątrz lub są przesuwne, a konstrukcja ościeżnicy ma oparcie na całym obwodzie ościeży i jest zakotwiona stalowymi kotwami w ścianie nośnej. 6. Wysokość progu drzwi ochronnych, ochronno­‑hermetycznych lub hermetycznych nie przekracza 0,2 m. W przypadku progu o wysokości większej niż 0,02 m stosuje się rozwiązania zapewniające osobom z niepełnosprawnościami możliwość korzystania z drzwi, takie jak ruchome rampy, podesty lub inne rozwiązania. 7. W garażu podziemnym stanowiącym ukrycie kategorii U­‑1 lub U­‑2 nie wymaga się stosowania zewnętrznej bramy w wykonaniu ochronnym, jeżeli strefę ochronną przewidziano w części garażu zapewniającej ochronę przed bezpośrednim działaniem czynników rażenia działających z zewnątrz, w tym oderwanych elementów konstrukcji tej bramy w przypadku jej mechanicznego uszkodzenia. 8. Wymagania techniczne dotyczące odporności mechanicznej zamknięć ochronnych, automatycznych zaworów przeciwwybuchowych, gazoszczelności zamknięć hermetycznych oraz przepustów instalacyjnych w budowlach ochronnych są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. § 20. 1. Szerokość dróg komunikacyjnych w budowli ochronnej: 1) wynosi co najmniej 1,2 m, a w przypadku dróg komunikacyjnych prowadzących wyłącznie do pomieszczeń technicznych oraz dróg komunikacyjnych w budowli ochronnej o pojemności do 50 osób – co najmniej 0,9 m; 2) umożliwia sprawne i bezpieczne przemieszczanie się osób w budowli ochronnej; 3) w przypadku budowli ochronnych służących ochronie urządzeń, zapasów materiałowych lub innych dóbr materialnych – jest odpowiednia do przeznaczenia budowli ochronnej, z uwzględnieniem rodzaju chronionych urządzeń lub sposobu przechowywania i transportu rzeczy. 2. Szerokość drogi komunikacyjnej oblicza się proporcjonalnie do liczby osób mogących z niej korzystać, przy czym przyjmuje się co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie może być ona mniejsza niż szerokość określona zgodnie z ust. 1.  Dziennik Ustaw – 12 – Poz. 1548 3. Wysokość drogi komunikacyjnej wynosi co najmniej 2,2 m, a wysokość lokalnego obniżenia wynosi 2 m, przy czym długość obniżonego odcinka drogi nie może być większa niż 1,5 m. 4. Skrzydła drzwi stanowiących wyjście na drogę komunikacyjną nie mogą zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi po ich całkowitym otwarciu. Przepisu nie stosuje się do drzwi wyposażonych w urządzenia samoczynnie je zamykające. Rozdział 8 Wymagania dla wyjść zapasowych w budowlach ochronnych § 21. 1. Wyjście zapasowe z budowli ochronnej spełnia następujące warunki: 1) jest zlokalizowane poza strefą prognozowanego zagruzowania, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 22 ust. 6–8; 2) umożliwia ewakuację osób na zewnątrz obiektu z wykorzystaniem wyjść oraz dróg innych niż drogi służące jako wejścia i drogi dojścia do budowli ochronnej. 2. Strefę prognozowanego zagruzowania wyznacza się zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 3. Wyjście zapasowe wyposaża się w zamknięcie umożliwiające jego ręczne otwarcie przez jedną osobę. 4. Wszystkie elementy nadziemne i podziemne budowli ochronnej prowadzące do wyjścia zapasowego, z wyjątkiem zadaszenia zabezpieczającego to wyjście przed opadami atmosferycznymi, mają odporność mechaniczną nie mniejszą niż odporność konstrukcji budowli ochronnej. 5. Wyjście zapasowe w zależności od występujących uwarunkowań lokalnych oraz wymaganej kategorii odporności budowli ochronnej jest połączone ze strefą ochronną za pomocą: 1) przedsionka wyjścia zapasowego – w przypadku schronu kategorii S­‑2 oraz S­‑3, a także w zależności od potrzeb w przypadku ukrycia kategorii U­‑3 i schronu kategorii S­‑1; 2) tunelu wyjścia zapasowego prowadzącego poza strefę prognozowanego zagruzowania – w przypadku gdy wyjście ze strefy ochronnej lub z przedsionka wyjścia zapasowego znajduje się w strefie prognozowanego zagruzowania; 3) szybu wyjścia zapasowego lub schodów prowadzących na poziom terenu, usytuowanych poza strefą prognozowanego zagruzowania – w przypadku gdy wyjście ze strefy ochronnej lub z przedsionka wyjścia zapasowego znajduje się poniżej lub powyżej poziomu terenu. 6. W ukryciu kategorii U­‑2 i U­‑3 oraz w schronie wyjścia zapasowe wykonuje się w sposób zapewniający wymaganą ochronę przed promieniowaniem przenikliwym gamma, z uwzględnieniem warunków, o których mowa w § 14 ust. 6. 7. Wyjście prowadzące ze strefy ochronnej do tunelu wyjścia zapasowego lub szybu wyjścia zapasowego, a także wyjście zapasowe z tunelu wyjścia zapasowego prowadzące bezpośrednio na przestrzeń otwartą mają wymiary w świetle co najmniej 0,6 m szerokości i 1,2 m wysokości, z zastrzeżeniem § 22 ust. 4. 8. Wyjście zapasowe ze strefy ochronnej prowadzące bezpośrednio na przestrzeń otwartą ma wymiary w świetle co najmniej 0,6 m szerokości i 1,2 m wysokości oraz jest osłonięte przelotnią spełniającą wymagania określone w § 16 ust. 1 i 2. § 22. 1. Przedsionek wyjścia zapasowego zapewnia wymaganą ochronę wnętrza budowli ochronnej przed środowiskiem zewnętrznym, w szczególności przed oddziaływaniem mechanicznym będącym skutkiem wybuchu, i spełnia następujące wymagania: 1) ma próg o wysokości 0,2 m zapobiegający przedostawaniu się wody z szybu wyjścia zapasowego lub z tunelu wyjścia zapasowego do wnętrza budowli ochronnej; 2) ma drzwi zewnętrzne oraz drzwi wewnętrzne o wymiarach w świetle co najmniej 0,6 m szerokości i 1,2 m wysokości, spełniające wymagania dla zamknięć ochronnych oraz zamknięć hermetycznych w przypadku schronów, odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej, otwierane na zewnątrz lub przesuwne.  Dziennik Ustaw – 13 – Poz. 1548 2. Tunel wyjścia zapasowego spełnia następujące wymagania: 1) ma w przekroju poprzecznym wymiary w świetle co najmniej: a) szerokość 0,9 m i wysokość 1,2 m lub średnicę 1 m – w przypadku tunelu służącego do ewakuacji ze strefy ochronnej o pojemności do 300 osób, b) szerokość 1,2 m i wysokość co najmniej 1,5 m – w pozostałych przypadkach; 2) jest oddzielony od pozostałej części budowli ochronnej dylatacją – w przypadku gdy jego długość przekracza 3 m; 3) ma spadek podłogi co najmniej 2 % w kierunku wyjścia zapasowego. 3. Dopuszcza się wykonanie przedsionka wyjścia zapasowego w części tunelu wyjścia zapasowego w przypadku zamknięcia wyjścia ze strefy ochronnej drzwiami ochronno­‑hermetycznymi. 4. Szyb wyjścia zapasowego wykonuje się w formie obudowanej klatki schodowej z drzwiami wewnętrznymi oraz z drzwiami prowadzącymi bezpośrednio na przestrzeń otwartą, mającymi szerokość co najmniej 0,8 m i wysokość co najmniej 1,8 m. Schody w szybie mają szerokość użytkową biegu i spocznika co najmniej 0,9 m i wysokość stopnia nie większą niż 0,2 m, z uwzględnieniem warunków określonych w § 15 ust. 3 i 7. 5. Do ewakuacji ze strefy ochronnej o pojemności nieprzekraczającej 300 osób dopuszcza się szyb wyjścia zapasowego: 1) o szerokości w świetle co najmniej 0,9 m; 2) wyposażony w drabinkę lub klamry oraz rozwiązania zapewniające warunki umożliwiające opuszczenie budowli ochronnej przez osoby z niepełnosprawnościami; 3) zakończony: a) naziemnym kominkiem mającym w ścianach bocznych otwory zamykane kratami o wymiarach nie mniejszych niż 0,6 m szerokości i 0,9 m wysokości, z których co najmniej jedna krata jest otwierana do wewnątrz z zamknięciem od środka i stanowi wyjście zapasowe, a pozostałe są nieotwierane, b) wyłazem o wymiarach w świetle co najmniej 0,6 m szerokości i 0,8 m wysokości lub o średnicy co najmniej 0,8 m, a w istniejącej budowli ochronnej – co najmniej 0,6 m. 6. W przypadku braku możliwości zlokalizowania wyjścia zapasowego poza strefą prognozowanego zagruzowania, w szczególności gdy odległości między budynkami są mniejsze od odległości określających strefę prognozowanego zagruzowania, dopuszcza się wykonanie w strefie prognozowanego zagruzowania szybu wyjścia zapasowego z naziemnym kominkiem lub naziemną obudową z wyłazem w ścianie bocznej, jeżeli szyb wyjścia zapasowego jest wykonany w taki sposób, że dolna krawędź otworu wyjścia zapasowego z szybu: 1) jest wyniesiona ponad maksymalną wysokość gruzowiska (hzag), określoną zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia; 2) znajduje się nie wyżej niż 4 m od poziomu terenu. 7. W przypadku, o którym mowa w ust. 6, w budowli ochronnej o pojemności do 200 osób, zlokalizowanej w budynku o wysokości ściany zewnętrznej nieprzekraczającej 16 m, dopuszcza się wykonanie szybu wyjścia zapasowego usytuowanego bezpośrednio przy ścianie zewnętrznej budynku i wykonanego w taki sposób, że dolna krawędź otworu wyjścia zapasowego znajduje się na poziomie 1/4 wysokości ściany zewnętrznej budynku. Na ścianie zewnętrznej od wysokości 1,8 m od poziomu terenu do poziomu wyjścia wykonuje się klamry służące do schodzenia (klamry zejściowe). 8. W ukryciach zlokalizowanych na kondygnacjach podziemnych budynków w zwartej zabudowie, która uniemożliwia wykonanie wyjść zapasowych poza strefę prognozowanego zagruzowania, dopuszcza się wykonanie wyjścia zapasowego w postaci przejścia awaryjnego między kondygnacjami podziemnymi sąsiednich budynków, które jest oznaczone na ścianach jako miejsce przewidziane do wykonania otworu w ścianie o wymiarach co najmniej 0,6 m szerokości i 0,9 m wysokości, przez rozebranie części ściany przy użyciu ręcznych narzędzi, pod warunkiem że takie wyjście zapasowe z takim rozwiązaniem nie jest jedynym wyjściem zapasowym. 9. Na dnie szybu wyjścia zapasowego, a w przypadku schodów – w dolnej płycie tunelu prowadzącego do wyjścia zapasowego zapewnia się indywidualne odwodnienie, stosownie do warunków gruntowo­‑wodnych, zabezpieczone przed zalaniem zwrotnym.  Dziennik Ustaw – 14 – Poz. 1548 Rozdział 9 Wymagania dla pomieszczeń funkcji podstawowej, strefy technicznej i pomieszczeń socjalnych oraz wymagania dotyczące wentylacji w budowlach ochronnych § 23. 1. Budowla ochronna o powierzchni użytkowej powyżej 35 m2 i o pojemności powyżej 10 osób jest podzielona na strefy funkcjonalne pełniące w szczególności funkcję: 1) komunikacyjną – służącą do zabezpieczenia dróg wejścia i wyjścia oraz wjazdu i wyjazdu; 2) podstawową – służącą bezpośrednio do realizacji zasadniczej funkcji ochronnej budowli ochronnej; 3) techniczną – służącą do zabezpieczenia funkcjonowania urządzeń budowli ochronnej w zależności od przeznaczenia tej budowli; 4) socjalną – służącą zapewnieniu bezpiecznych warunków higieniczno­‑sanitarnych osobom chronionym w budowli ochronnej w zależności od jej pojemności. 2. W budowli ochronnej każda strefa funkcjonalna stanowi osobne pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, przy czym dopuszcza się łączenie w ramach jednej strefy funkcji podstawowej i funkcji socjalnej pod warunkiem jednoczesnego spełnienia wymagań określonych dla obu tych funkcji. § 24. 1. Strefa podstawowa jest przygotowywana jako: 1) miejsca do siedzenia i spania – w przypadku budowli ochronnych służących ochronie ludności; 2) odpowiednio przygotowane miejsca spełniające wymagania stosownie do przeznaczenia budowli ochronnej. 2. Wysokość pomieszczenia przeznaczonego do siedzenia i spania w budowli ochronnej wynosi co najmniej 2,2 m, a wysokość lokalnego obniżenia w miejscu występowania konstrukcji lub przewodów i urządzeń instalacyjnych – co najmniej 2 m. § 25. 1. Liczba miejsc do siedzenia w budowli ochronnej służącej ochronie ludności wynosi co najmniej 2/3 pojemności budowli ochronnej. 2. W przypadku braku miejsc do spania wydzielonych w budowli ochronnej liczba miejsc od siedzenia odpowiada pojemności tej budowli. § 26. 1. W przypadku budowli ochronnej służącej ochronie ludności liczba miejsc do spania wynosi co najmniej 1/3 + 4 % pojemności budowli ochronnej. 2. Miejsca do spania planuje się możliwie jak najdalej od wewnętrznych źródeł hałasu. 3. W ukryciu przewidzianym na pobyt osób przez czas nie dłuższy niż 24 godziny miejsca do spania nie są wymagane. § 27. Do strefy o funkcji socjalnej zalicza się: 1) miejsca do spania dla personelu budowli ochronnej; 2) umywalnie; 3) ustępy; 4) opcjonalnie inne miejsca, takie jak kuchnie, magazyny żywności, jadalnie, zmywalnie, gabinety medyczne, izby chorych, izolatki, suszarnie odzieży, miejsca gromadzenia odpadów, sale radiowe i telewizyjne – w zależności od pojemności i funkcji budowli ochronnej. § 28. Umywalnie w przypadku budowli ochronnej służącej ochronie ludności spełniają następujące wymagania: 1) mają co najmniej jedną umywalkę na nie więcej niż 50 osób; 2) pełnią funkcję przedsionka ustępu; 3) szerokość przejścia między rzędami umywalek a ścianą wynosi co najmniej 1,1 m, a między rzędami umywalek – co najmniej 1,7 m.  Dziennik Ustaw – 15 – Poz. 1548 § 29. 1. Ustępy w przypadku budowli ochronnej służącej ochronie ludności spełniają następujące wymagania: 1) na każde 75 osób pojemności budowli ochronnej zapewnia się co najmniej miskę ustępową lub ustęp suchy nieskanalizowany, przy czym liczba ustępów suchych nieskanalizowanych w stosunku do misek ustępowych podłączonych do kanalizacji nie może być większa niż 3:1; 2) są wykonane oddzielnie dla mężczyzn i kobiet – w przypadku budowli ochronnej o pojemności powyżej 75 osób. 2. W przypadku budowli ochronnej o pojemności do 300 osób dopuszcza się wykonanie tylko ustępów suchych nieskanalizowanych, przy czym na każde rozpoczęte 50 osób zapewnia się co najmniej jeden ustęp. § 30. Miejsca składowania wody, żywności, leków, środków czystości, środków higieny i ochrony osobistej znajdują się w pomieszczeniu do siedzenia i spania lub w oddzielnych pomieszczeniach, a w schronach o pojemności powyżej 300 osób – w oddzielnych pomieszczeniach. § 31. W schronach o pojemności powyżej 300 osób wydziela się dodatkowo następujące pomieszczenia pełniące funkcję socjalną, których wielkość jest proporcjonalna do pojemności schronu, lecz nie mniejsza niż 8 m2: 1) pomieszczenie personelu wyznaczonego do obsługi budowli ochronnej; 2) punkt pierwszej pomocy przedmedycznej; 3) pomieszczenie dla chorych; 4) magazyn żywności niewymagającej przechowywania w warunkach chłodniczych, punkt podgrzewania posiłków, jadalnię i zmywak; 5) miejsce gromadzenia odpadów. § 32. 1. Strefy pełniące funkcję techniczną tworzy się, odpowiednio do przeznaczenia i funkcji budowli ochronnej, dla: 1) urządzeń systemów łączności i informatyki; 2) urządzeń systemów wentylacyjnych; 3) urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych; 4) urządzeń zaopatrzenia w energię elektryczną; 5) urządzeń służących do wykrywania skażeń; 6) innych urządzeń, jeżeli wynika to ze specyfiki funkcji budowli ochronnej. 2. Pomieszczenia dla urządzeń, o których mowa w ust. 1 pkt 4, wydziela się przeciwpożarowo ścianami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 60 i zamyka drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30. 3. Przewody instalacji prowadzących do schronów oraz przechodzących przez zewnętrzne przegrody budowlane są zabezpieczone przed ścięciem na skutek wstrząsów konstrukcji przez zastosowanie odpowiednich rozwiązań projektowych dostosowanych do odporności budowli ochronnej. 4. Przewody instalacyjne i szachty nie mogą być prowadzone przez strop budowli ochronnej, chyba że odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej zastosowano rozwiązania techniczne zapewniające zachowanie wymaganych funkcji ochronnych, w tym ciągłość płaszczyzny ochrony oraz płaszczyzny hermetyzacji. § 33. 1. W budowli ochronnej stosuje się rozwiązania wentylacji dostosowane do rodzaju, przeznaczenia i pojemności obiektu. 2. Wentylacja we wszystkich rodzajach budowli ochronnej spełnia co najmniej następujące wymagania: 1) poza okresem przebywania osób w budowli ochronnej zapewnia stałe przewietrzanie pomieszczeń z wydajnością zapewniającą utrzymanie odpowiedniego stanu technicznego obiektu; 2) w okresie przebywania osób w budowli ochronnej w warunkach nieskażonej atmosfery zewnętrznej zapewnia dostarczenie czystego powietrza i usunięcie zużytego powietrza w ilości wynikającej z pojemności budowli ochronnej oraz wymagań higienicznych w celu umożliwienia przebywania założonej liczby osób przez nienormowany okres;  Dziennik Ustaw – 16 – Poz. 1548 3) wilgotność względna powietrza w pomieszczeniach nie może przekraczać 80 %, z wyjątkiem budowli ochronnej przewidzianej na krótkotrwały pobyt osób, której specyfika wyklucza lub utrudnia utrzymanie założonej wilgotności; 4) układ wentylacji jest zabezpieczony przed przenikaniem gazów pożarowych w przypadku pożaru poza strefą ochronną oraz poza budowlą ochronną; 5) przewody kominowe budynku nie mogą być używane jako przewody do czerpania powietrza zewnętrznego, ale mogą być używane jako kanały wywiewne wentylacji grawitacyjnej, o ile zapewniono możliwość natychmiastowego odcięcia powietrza przepustnicami ręcznymi lub zasuwami gilotynowymi. Rozdział 10 Szczegółowe wymagania w zakresie wentylacji w ukryciach § 34. 1. W ukryciach stosuje się wentylację grawitacyjną lub wentylację mechaniczną wyposażoną w zapasowe źródła zasilania wentylatorów lub napęd ręczny każdego wentylatora. 2. Wentylacja zapewnia utrzymanie w strefie ochronnej stężenia tlenu co najmniej 18% objętości i stężenia dwutlenku węgla nie większego niż 2 % objętości. 3. Kratki zabezpieczające otwory wlotowe czerpni powietrza wykonuje się z materiałów o klasie reakcji na ogień A1 lub A2‑s1, d0. 4. Otwory nawiewne i wywiewne zabezpiecza się przez łączne zastosowanie: 1) podwójnych załamań kanałów wentylacyjnych w ścianie lub podwójnych załamań pod kątem prostym kanałów wentylacyjnych w gruncie w celu ochrony przed promieniowaniem przenikliwym gamma z opadu promieniotwórczego – w przypadku ukryć kategorii U­‑2 i U­‑3; 2) zasuw (przepustnic) wentylacyjnych zapewniających w pomieszczeniach możliwość odcięcia od atmosfery zewnętrznej; 3) automatycznych zaworów przeciwwybuchowych umieszczonych w płaszczyźnie ochrony – w przypadku ukryć kategorii U­‑3. § 35. Czerpnie powietrza umieszcza się w odległości nie mniejszej niż: 1) 8 m od wyrzutni spalin z zespołów prądotwórczych, miejsc gromadzenia odpadów stałych, zbiorników na nieczystości ciekłe, wywiewek kanalizacyjnych i innych podobnych urządzeń sanitarno­‑gospodarczych mogących powodować nieprzyjemny zapach lub zanieczyszczenia powietrza oraz od otwartych składowisk materiałów palnych; 2) 4 m od elementów obiektów budowlanych, w tym od wykończenia ich ścian zewnętrznych, mających klasę reakcji na ogień inną niż A1 lub A2 z dodatkową klasyfikacją s1 lub s2. Rozdział 11 Szczegółowe wymagania w zakresie wentylacji w schronach § 36. W schronach stosuje się wentylację mechaniczną z filtrowentylacją, wyposażoną w zapasowe źródła zasilania wentylatorów lub w napęd ręczny każdego wentylatora z możliwością natychmiastowego hermetycznego odcięcia za pomocą ręcznych lub automatycznych zaworów lub przepustnic odcinających. § 37. 1. Wentylacja schronu składa się z: 1) czerpni powietrza zabezpieczonej automatycznym zaworem przeciwwybuchowym, a w schronach kategorii S­‑2 i S­‑3 – ponadto zabezpieczonej komorą rozprężną; 2) filtrów służących do odpylania; 3) filtropochłaniacza; 4) przepustnic lub zaworów odcinających; 5) przepływomierza;  Dziennik Ustaw – 17 – Poz. 1548 6) wentylatora z napędem ręczno­‑elektrycznym lub tylko elektrycznym w schronach wyposażonych we własne źródło zasilania; 7) nawiewnych przewodów lub kanałów rozprowadzających czyste powietrze; 8) wywiewnych klap schronowych; 9) wyrzutni powietrza zabezpieczonej automatycznym zaworem przeciwwybuchowym; 10) w zależności od kategorii schronu i zakładanego czasu ochrony – dodatkowych urządzeń, w tym służących do regeneracji powietrza, odzysku ciepła, klimatyzacji. 2. Wymagania dla układu filtrowentylacyjnego stosowanego w budowlach ochronnych oraz dla stosowanych w nim elementów są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia. 3. Elektroniczne układy sterujące urządzeniami filtrowentylacyjnymi, jeżeli zostały zastosowane, umieszcza się w skrzynkach ekranowanych wykonanych z dobrze przewodzącego lub ferromagnetycznego materiału, w celu zabezpieczenia układów scalonych przed zniszczeniem w przypadku wystąpienia impulsu elektromagnetycznego, oraz zabezpiecza się przed skutkami wstrząsu. § 38. 1. W systemie wentylacji mechanicznej w schronach czerpnię powietrza umieszcza się poza strefą prognozowanego zagruzowania: 1) w sposób ograniczający możliwość oddziaływania na nią dymu i gazów pożarowych w przypadku pożaru obiektu budowlanego, w którym usytuowano schron, lub sąsiedniego obiektu budowlanego; 2) w odległości nie mniejszej niż: a) 8 m od wyrzutni spalin z zespołów prądotwórczych, miejsc gromadzenia odpadów stałych, zbiorników na nieczystości ciekłe, wywiewek kanalizacyjnych i innych podobnych urządzeń sanitarno­‑gospodarczych mogących powodować nieprzyjemny zapach lub zanieczyszczenia powietrza oraz od otwartych składowisk materiałów palnych, b) 4 m od elementów obiektów budowlanych, w tym od wykończenia ich ścian zewnętrznych, mających klasę reakcji na ogień inną niż A1 lub A2 z dodatkową klasyfikacją s1 lub s2. 2. W schronach o pojemności przekraczającej 300 osób wykonuje się dodatkową, zapasową czerpnię powietrza w odległości możliwie największej od czerpni powietrza, o której mowa w ust. 1. 3. W przypadku zwartej zabu …