📄 Tekst ustawy
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansówz dnia 20 lipca 2017 r.w sprawie sposobu, trybu oraz warunków prowadzenia działalności przez towarzystwa
funduszy inwestycyjnych 1)Minister Rozwoju i Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 września
2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Finansów (Dz.
U. poz. 1595).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - System kontroli wewnętrznej
Rozdział 3 - Konflikty interesów
Rozdział 4 - Działanie w najlepiej pojętym interesie funduszu inwestycyjnego otwartego i uczestników
tego funduszu
Rozdział 5 - Tryb i warunki postępowania towarzystw w kontaktach z klientami i w zakresie promowania
świadczonych usług
Rozdział 6 - Świadczenie usług zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa
liczba instrumentów finansowych
Rozdział 7 - Świadczenie usług doradztwa inwestycyjnego
Rozdział 8 - Świadczenie usługi przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów
finansowych
Rozdział 9 - Świadczenie usług pośrednictwa w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa oraz
tytułów uczestnictwa oraz doradztwa inwestycyjnego w odniesieniu do takich instrumentów
finansowych
Rozdział 10 - Ewidencja zawartych transakcji oraz ewidencja zleceń składanych przez uczestników
funduszy inwestycyjnych otwartych
Rozdział 11 - Dokumentowanie źródeł będących podstawą decyzji inwestycyjnych oraz przechowywanie
i archiwizowanie dokumentów i innych nośników informacji związanych z działalnością
funduszy inwestycyjnych i towarzystwa
Rozdział 12 - Warunki techniczne i organizacyjne prowadzenia działalności
Rozdział 13 - Przepis przejściowy i końcowy
Załącznik nr 1 - Obliczanie całkowitej ekspozycji metodą zaangażowania
Załącznik nr 2 - Obliczanie całkowitej ekspozycji metodą wartości zagrożoneJ
Załącznik nr 3 - Wykaz danych objętych ewidencją zawartych transakcji dla transakcji, które mają za
przedmiot instrumenty pochodne
Załącznik nr 4 - Wykaz danych objętych ewidencją zawartych transakcji
Treść rozporządzenia
2)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża: 1) dyrektywę 2004/39/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów
finansowych zmieniającą dyrektywy Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektywę 2000/12/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającą dyrektywę Rady 93/22/EWG (Dz. Urz.
WE L 145 z 30.04.2004, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 6, t.
7, str. 263, Dz. Urz. UE L 114 z 27.04.2006, str. 60, Dz. Urz. UE L 247 z 21.09.2007,
str. 1, Dz. Urz. UE L 76 z 19.03.2008, str. 33 oraz Dz. Urz. L 331 z 15.12.2010, str.
120); 2) dyrektywę Komisji 2006/73/WE z dnia 10 sierpnia 2006 r. wprowadzającą środki
wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwa
inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tejże dyrektywy (Dz. Urz. UE L
241 z 02.09.2006, str. 26); 3) dyrektywę Komisji 2010/43/UE z dnia 1 lipca 2010 r.
w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE w zakresie
wymogów organizacyjnych, konfliktów interesów, prowadzenia działalności, zarządzania
ryzykiem i treści umowy pomiędzy depozytariuszem a spółką zarządzającą (Dz. Urz. UE
L 176 z 10.07.2010, str. 42); 4) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE
z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi
i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE)
nr 1095/2010 (Dz. Urz. UE L 174 z 01.07.2011, str. 1, Dz. Urz. UE L 145 z 31.05.2013,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str. 349).
Na podstawie art. 48a ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1896, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1948 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 724, 768, 791 i 1089.) zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
sposób, warunki i szczegółowy zakres działania systemu kontroli wewnętrznej, w tym
systemu nadzoru zgodności działalności z prawem, systemu zarządzania ryzykiem oraz
systemu audytu wewnętrznego w towarzystwie;
2)
pojęcie konfliktu interesów oraz szczegółowe wymagania dotyczące postępowania w zakresie
konfliktów interesów, w tym zawierania transakcji przez pracowników, członków zarządu
oraz rady nadzorczej towarzystwa albo przez inne osoby fizyczne pozostające z towarzystwem
w stosunku zlecenia albo innym stosunku o podobnym charakterze, które mają dostęp
do informacji dotyczących obecnych i planowanych lokat funduszy inwestycyjnych oraz
aktywów nabywanych do portfeli klientów, dla których towarzystwo wykonuje usługi doradztwa
inwestycyjnego albo zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa
liczba instrumentów finansowych;
3)
szczegółowe wymagania w zakresie działania towarzystwa w najlepiej pojętym interesie
funduszu inwestycyjnego otwartego oraz uczestników funduszu inwestycyjnego otwartego,
w tym w zakresie wykonywania decyzji inwestycyjnych w zarządzaniu portfelami inwestycyjnymi
funduszy inwestycyjnych oraz w zakresie składania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów
finansowych łącznie dla różnych funduszy inwestycyjnych zarządzanych przez towarzystwo
oraz łącznie z innymi zleceniami składanymi przez towarzystwo, oraz przeprowadzania
analiz przy doborze lokat funduszu inwestycyjnego;
4)
tryb i warunki postępowania towarzystwa w zakresie zarządzania portfelami, w skład
których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, doradztwa inwestycyjnego
oraz przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych,
w tym w zakresie świadczenia usług, promowania świadczonych usług oraz kontaktów z
klientami;
5)
tryb i warunki postępowania towarzystwa w zakresie prowadzenia działalności pośrednictwa
w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, tytułów uczestnictwa
funduszy zagranicznych i funduszy inwestycyjnych otwartych z siedzibą w państwach
należących do EEA oraz doradztwa inwestycyjnego w odniesieniu do takich instrumentów
finansowych, w tym w zakresie świadczenia usług, promowania świadczonych usług oraz
kontaktów z klientami;
6)
sposób prowadzenia ewidencji transakcji zawartych przez fundusze inwestycyjne otwarte
oraz transakcji zawartych na rachunek własny towarzystwa lub rachunek własny towarzystwa
prowadzony dla zbiorczego portfela papierów wartościowych, ewidencji zleceń składanych
przez uczestników funduszy inwestycyjnych otwartych, a także ewidencji transakcji
zawartych przez towarzystwo w ramach wykonywania usługi zarządzania portfelami, w
skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych;
7)
sposób dokumentowania źródeł będących podstawą decyzji inwestycyjnych oraz przechowywania
i archiwizowania dokumentów i innych nośników informacji związanych z działalnością
funduszy inwestycyjnych i towarzystwa;
8)
warunki techniczne i organizacyjne prowadzenia przez towarzystwo działalności, o której
mowa w art. 48 ust. 2a ustawy.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi;
2)
ustawie o obrocie instrumentami finansowymi - rozumie się przez to ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1636, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1948 i 1997 oraz z 2017 r. poz. 724, 768, 791 i 1089.);
3)
funduszu - rozumie się przez to fundusz inwestycyjny niebędący funduszem inwestycyjnym
z wydzielonymi subfunduszami lub subfundusz wydzielony w ramach funduszu inwestycyjnego
z wydzielonymi subfunduszami;
4)
informacji poufnej - rozumie się przez to informację poufną w rozumieniu art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia
2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz
uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji
2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE
(Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str. 1, z późn. zm.)5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016,
str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 287 z 21.10.2016,
str. 320.;
5)
wartości zagrożonej - rozumie się przez to przewidywaną wielkość strat funduszu inwestycyjnego
otwartego z tytułu zmian parametrów cenowych pozycji wchodzących w skład aktywów funduszu
inwestycyjnego otwartego, oszacowaną na podstawie modelu statystycznego będącego modelem
wartości zagrożonej, o parametrach szacowanych na podstawie obserwacji tych zmian,
której przekroczenie w ustalonym okresie prognozy może wystąpić z prawdopodobieństwem
równym założonemu poziomowi istotności;
6)
transakcji przy zobowiązaniu się funduszu do odkupu - rozumie się przez to umowę,
w której fundusz zobowiązuje się do przeniesienia praw majątkowych do papierów wartościowych
i ich odkupu po uzgodnionej cenie w ustalonym przyszłym dniu, a druga strona zobowiązuje
się do ich nabycia i zwrotu po uzgodnionej cenie w ustalonym przyszłym dniu;
7)
transakcji przy zobowiązaniu się drugiej strony do odkupu - rozumie się przez to umowę,
w której druga strona zobowiązuje się do przeniesienia praw majątkowych do papierów
wartościowych i ich odkupu po uzgodnionej cenie w ustalonym przyszłym dniu, a fundusz
zobowiązuje się do ich nabycia i zwrotu po uzgodnionej cenie w ustalonym przyszłym
dniu;
8)
ryzyku kontrahenta - rozumie się przez to wartość ustalonego przez fundusz inwestycyjny
otwarty niezrealizowanego zysku na transakcjach, których przedmiotem są niewystandaryzowane
instrumenty pochodne, bez uwzględniania opłat i świadczeń ponoszonych przez fundusz
inwestycyjny otwarty przy zawarciu transakcji, w szczególności premii zapłaconej przy
zakupie opcji;
9)
ryzyku płynności - rozumie się przez to ryzyko polegające na braku możliwości sprzedaży,
likwidacji lub zamknięcia pozycji w aktywach funduszu inwestycyjnego otwartego przy
ograniczonych kosztach i w odpowiednio krótkim czasie, na skutek czego jest zagrożona
zdolność funduszu inwestycyjnego otwartego do stałego spełniania warunków określonych
w art. 82 ustawy;
10)
ryzyku kredytowym - rozumie się przez to ryzyko niewywiązania się ze zobowiązań wobec
funduszu inwestycyjnego otwartego przez emitentów instrumentów finansowych posiadanych
przez fundusz, kontrahentów funduszu i inne podmioty posiadające zobowiązania wobec
funduszu;
11)
ryzyku rynkowym - rozumie się przez to ryzyko poniesienia przez fundusz inwestycyjny
otwarty straty wynikającej z wahań wartości rynkowych pozycji wchodzących w skład
aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego na skutek fluktuacji zmiennych rynkowych,
takich jak stopy procentowe, kursy walutowe, ceny akcji i towarów lub zdolność kredytowa
emitenta, obejmujące ogólne ryzyko rynkowe i szczególne ryzyko rynkowe;
12)
ogólnym ryzyku rynkowym - rozumie się przez to ryzyko poniesienia przez fundusz inwestycyjny
otwarty straty wynikającej ze zmian poziomu cen na rynku, które w podobnym zakresie
dotyczy innych podmiotów rynku finansowego, obejmujące w szczególności ryzyko stopy
procentowej, ryzyko cen instrumentów kapitałowych i ryzyko walutowe;
13)
szczególnym ryzyku rynkowym - rozumie się przez to ryzyko poniesienia przez fundusz
inwestycyjny otwarty straty wynikającej ze szczególnych właściwości instrumentów finansowych
lub cech emitentów tych instrumentów, ryzyko nietypowych zdarzeń i ryzyko niewywiązania
się drugiej strony umowy ze zobowiązania;
14)
ryzyku operacyjnym - rozumie się przez to ryzyko poniesienia przez fundusz inwestycyjny
otwarty straty wynikającej z nieodpowiednich procesów wewnętrznych i nieprawidłowości
dotyczących systemów towarzystwa, zasobów ludzkich lub wynikającej ze zdarzeń zewnętrznych,
obejmujące ryzyko prawne i dokumentacyjne oraz ryzyko wynikające ze stosowanych w
imieniu funduszu procedur zawierania transakcji, rozliczania i wyceny;
15)
ryzyku prawnym i dokumentacyjnym - rozumie się przez to ryzyko niewykonania przez
fundusz inwestycyjny otwarty uprawnienia lub obowiązku wynikającego z umowy z kontrahentem,
powstałe na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez kontrahenta
lub sporu z kontrahentem wynikającego z tego zobowiązania;
16)
ryzyku całkowitym - rozumie się przez to ryzyko: kontrahenta, płynności, rynkowe,
operacyjne oraz inne rodzaje ryzyka, na które fundusz inwestycyjny otwarty jest lub
może być narażony;
17)
EEA - rozumie się przez to Europejski Obszar Gospodarczy;
18)
osobach obowiązanych - rozumie się przez to osoby, o których mowa w art. 48 ust. 2
ustawy;
19)
transakcji własnej - rozumie się przez to transakcję, której przedmiotem są instrumenty
finansowe, zawieraną przez osobę obowiązaną lub na jej rachunek, pod warunkiem że:
a)
zawarcie tej transakcji wykracza poza zwykły tryb wykonywania przez tę osobę czynności
w ramach jej zatrudnienia w towarzystwie lub wykonywania przez nią z innego tytułu
obowiązków w zakresie działalności prowadzonej przez towarzystwo albo
b)
transakcja jest zawierana na rachunek osoby obowiązanej lub:
-
jej małżonka,
-
dziecka pozostającego na jej utrzymaniu,
-
osoby z nią związanej z tytułu przysposobienia, rodzinnej pieczy zastępczej, opieki
lub kurateli,
-
osoby będącej jej krewną lub powinowatą pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie
domowym przez okres co najmniej roku przed datą zawarcia transakcji lub
-
innej osoby pozostającej z nią w stosunkach powodujących, że osoba obowiązana ma istotny
interes w zawarciu danej transakcji na rzecz tej innej osoby, z wyłączeniem zwykłych
opłat i prowizji należnych z tytułu zawarcia transakcji;
20)
tytułach uczestnictwa - rozumie się przez to tytuły uczestnictwa funduszy zagranicznych
oraz funduszy inwestycyjnych otwartych z siedzibą w państwach należących do EEA;
21)
usługach - rozumie się przez to wykonywane przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych
na rzecz klienta czynności:
a)
zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów
finansowych,
b)
doradztwa inwestycyjnego,
c)
przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych lub
d)
pośrednictwa w zbywaniu i odkupywaniu jednostek uczestnictwa oraz tytułów uczestnictwa,
a także doradztwa inwestycyjnego w odniesieniu do takich instrumentów finansowych;
22)
kliencie - rozumie się przez to klienta profesjonalnego albo klienta detalicznego;
23)
miejscu wykonania - rozumie się przez to podmiot wykonujący zlecenie przekazane przez
towarzystwo w ramach zarządzania funduszem inwestycyjnym otwartym, wykonywania usługi
zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów
finansowych, przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych
lub w ramach zarządzania zbiorczym portfelem papierów wartościowych;
24)
standardowych instrumentach pochodnych - rozumie się przez to instrumenty pochodne
będące przedmiotem obrotu na rynku zorganizowanym i niewystandaryzowane instrumenty
pochodne, w przypadku których jest możliwe wyznaczenie ich ekspozycji na ryzyko za
pomocą metody zaangażowania, w szczególności kontrakty terminowe i opcje na obligacje,
stopy procentowe, kursy walut, akcje oraz indeksy, warranty subskrypcyjne i inne prawa
umożliwiające nabycie instrumentów finansowych, forwardy i swapy na stopy procentowe
i waluty, opcje na swapy oraz instrumenty pochodne dotyczące ryzyka kredytowego;
25)
niestandardowych instrumentach pochodnych - rozumie się przez to instrumenty pochodne
inne niż wskazane w pkt 24;
26)
dokumencie strategii inwestycyjnej - rozumie się przez to dokument zawierający opis
strategii inwestycyjnej funduszu, strategii inwestycyjnej portfela lub strategii inwestycyjnej
zbiorczego portfela;
27)
strategii inwestycyjnej funduszu - rozumie się przez to wytyczne dotyczące zasad alokacji
aktywów funduszu, sporządzone zgodnie z polityką inwestycyjną funduszu, o której mowa
w art. 18 ust. 2 pkt 11 ustawy, określające w szczególności kryteria podejmowania
decyzji inwestycyjnych, w tym kryteria doboru papierów wartościowych i innych instrumentów
finansowych, zakres dozwolonych inwestycji w poszczególne rodzaje instrumentów, limity
inwestycyjne, inne limity odnoszące się do ryzyka rynkowego, ryzyka kredytowego, ryzyka
płynności oraz innych ryzyk dotyczących funduszu, a także benchmark, o ile został
przyjęty;
28)
strategii inwestycyjnej portfela - rozumie się przez to wytyczne dotyczące zasad alokacji
środków pieniężnych oraz instrumentów finansowych pozostawionych do dyspozycji towarzystwa
przez klienta, dla którego jest świadczona usługa zarządzania portfelami, w skład
których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, określające w szczególności
kryteria podejmowania decyzji inwestycyjnych, w tym kryteria doboru papierów wartościowych
i innych instrumentów finansowych, zakres dozwolonych inwestycji w poszczególne rodzaje
instrumentów, limity inwestycyjne, inne limity odnoszące się do ryzyka rynkowego,
ryzyka kredytowego, ryzyka płynności oraz innych ryzyk dotyczących portfela, a także
benchmark, jeżeli został przyjęty;
29)
strategii inwestycyjnej zbiorczego portfela - rozumie się przez to wytyczne dotyczące
zasad alokacji aktywów zbiorczego portfela sporządzone zgodnie z polityką inwestycyjną
zbiorczego portfela, o której mowa w art. 214 ust. 2 pkt 8 ustawy, określające w szczególności
kryteria podejmowania decyzji inwestycyjnych, w tym kryteria doboru papierów wartościowych
i innych instrumentów finansowych, zakres dozwolonych inwestycji w poszczególne rodzaje
instrumentów, limity inwestycyjne, inne limity odnoszące się do ryzyka rynkowego,
ryzyka kredytowego, ryzyka płynności oraz innych ryzyk dotyczących zbiorczego portfela,
a także benchmark, jeżeli został przyjęty;
30)
systemie zarządzania bezpieczeństwem środowiska teleinformatycznego - rozumie się
przez to zbiór zasad i mechanizmów odnoszących się do procesów mających na celu zapewnienie
odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa środowiska teleinformatycznego;
31)
bezpieczeństwie informacji - rozumie się przez to zachowanie poufności, integralności
i dostępności informacji.
Rozdział 2
System kontroli wewnętrznej
Oddział 1
System nadzoru zgodności działalności z prawem
§ 3.
1.
System nadzoru zgodności działalności z prawem służy zapewnieniu zgodności działalności
towarzystwa oraz osób działających na jego rzecz z obowiązującymi przepisami prawa
oraz procedurami i regulaminami wewnętrznymi obowiązującymi w towarzystwie. System
zapewnia:
1)
nadzór nad przepływem informacji poufnych oraz informacji stanowiących tajemnicę zawodową,
zabezpieczenie dostępu do tych informacji i przeciwdziałanie ich wykorzystywaniu przez
osoby obowiązane;
2)
przestrzeganie procedur i regulaminów wewnętrznych obowiązujących w towarzystwie;
3)
prawidłowość dokumentowania źródeł będących podstawą decyzji inwestycyjnych;
4)
terminowość i kompletność przekazywanych sprawozdań finansowych sporządzanych przez
towarzystwo i zarządzane przez nie fundusze;
5)
terminowość, kompletność, prawidłowość i jakość raportów oraz informacji przekazywanych
przez towarzystwo i zarządzane przez nie fundusze, innych niż wskazane w pkt 4;
6)
nadzór nad przestrzeganiem zasad postępowania w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu.
2.
System nadzoru zgodności działalności z prawem powinien uwzględniać rodzaj i zakres
działalności prowadzonej przez towarzystwo, w szczególności rodzaj zarządzanych przez
nie funduszy i wielkość ich aktywów netto.
3.
W ramach systemu nadzoru zgodności działalności z prawem towarzystwo prowadzi i aktualizuje
książkę procedur zawierającą procedury i regulaminy wewnętrzne obowiązujące w towarzystwie.
Książka procedur może być prowadzona w postaci elektronicznej.
4.
Zasady systemu nadzoru zgodności działalności z prawem zawiera uchwalany przez zarząd
albo radę nadzorczą towarzystwa regulamin systemu nadzoru zgodności działalności z
prawem, który określa w szczególności:
1)
zakres kompetencji inspektora nadzoru oraz zasady działania komórki nadzoru zgodności
działalności z prawem, w tym zasady wyznaczania osoby wykonującej obowiązki inspektora
nadzoru w przypadku jego czasowej nieobecności;
2)
cel i zakres przeprowadzanych kontroli;
3)
szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania kontroli oraz założenia dotyczące ich częstotliwości;
4)
zakres obowiązków osoby przeprowadzającej kontrolę;
5)
zasady sporządzania raportów z kontroli;
6)
zasady sprawozdawania o wynikach kontroli;
7)
tryb postępowania w przypadku ujawnienia podczas kontroli nieprawidłowości w zakresie
działania towarzystwa lub osób obowiązanych.
§ 4.
1.
Towarzystwo wydziela w strukturze organizacyjnej komórkę nadzoru zgodności działalności
z prawem, którą kieruje inspektor nadzoru. Inspektorem nadzoru może być wyłącznie
pracownik towarzystwa lub członek zarządu. Jeżeli uzasadnia to rodzaj i zakres działalności
prowadzonej przez towarzystwo oraz nie zagraża to interesom klientów i uczestników
funduszy, czynności nadzoru zgodności działalności z prawem mogą być wykonywane przez
inspektora nadzoru w ramach stanowiska jednoosobowego; do stanowiska jednoosobowego
stosuje się przepisy dotyczące komórki nadzoru zgodności działalności z prawem.
2.
Inspektor nadzoru niebędący członkiem zarządu podlega bezpośrednio prezesowi zarządu
towarzystwa, a w przypadku gdy prezes nie został powołany - zarządowi towarzystwa.
Odpowiednio prezes zarządu lub zarząd zapewnia komórce nadzoru zgodności działalności
z prawem niezależność organizacyjną umożliwiającą prawidłowe wykonywanie obowiązków.
3.
Do zakresu działania komórki nadzoru zgodności działalności z prawem należy:
1)
ujawnianie i zapobieganie naruszaniu przez towarzystwo i zarządzane przez nie fundusze
obowiązków wynikających z przepisów prawa regulujących ich działalność;
2)
sprawowanie nadzoru nad działalnością towarzystwa oraz osób w nim zatrudnionych według
kryterium zgodności z przepisami prawa oraz procedurami i regulaminami wewnętrznymi
obowiązującymi w towarzystwie;
3)
przeprowadzanie kontroli działalności towarzystwa oraz osób w nim zatrudnionych według
kryteriów określonych w pkt 2;
4)
nadzór nad przepływem informacji poufnych i informacji stanowiących tajemnicę zawodową,
zabezpieczeniem dostępu do tych informacji oraz przeciwdziałaniem ich wykorzystywaniu
przez osoby obowiązane w sposób niezgodny z przepisami prawa lub procedurami i regulaminami
wewnętrznymi obowiązującymi w towarzystwie;
5)
nadzór nad załatwianiem reklamacji uczestników funduszy zarządzanych przez towarzystwo
i klientów towarzystwa oraz prowadzeniem rejestru reklamacji;
6)
kontrola sposobu prowadzenia ewidencji, o których mowa w § 75 ust. 1 i § 79 ust. 1;
7)
kontrola prawidłowości dokumentowania źródeł będących podstawą decyzji inwestycyjnych;
8)
monitorowanie dokonanych przez fundusze zarządzane przez towarzystwo przekroczeń i
dostosowań ograniczeń inwestycyjnych wynikających z przepisów prawa lub statutu funduszu,
spowodowanych przez zmiany:
a)
cen, kursów lub wartości składników lokat funduszu,
b)
wartości aktywów funduszy w okresie pomiędzy zawarciem transakcji nabycia składnika
lokat innego niż składnik lub składniki, których dotyczy przekroczenie albo zwiększenie
przekroczenia, a jej rozliczeniem, związane z obowiązkiem ujęcia tej wartości w księgach
rachunkowych w dacie zawarcia umowy,
c)
wartości aktywów funduszy wynikające z transakcji przy zobowiązaniu się funduszu do
odkupu składnika lokat innego niż składnik lub składniki, których dotyczy przekroczenie
albo zwiększenie przekroczenia,
d)
wartości aktywów funduszu wywołane przez zmiany w kapitale wpłaconym lub wypłaconym
- oraz analiza przyczyn ich występowania;
9)
badanie i regularna ocena adekwatności i skuteczności przyjętego systemu nadzoru zgodności
działalności z prawem oraz działań podejmowanych w celu wykonywania przez towarzystwo
i zarządzane przez nie fundusze obowiązków wynikających z przepisów prawa;
10)
wyjaśnianie osobom wykonującym czynności w ramach prowadzonej przez towarzystwo działalności
kryteriów wypełniania przez te osoby obowiązków zgodnie z przepisami prawa oraz procedurami
i regulaminami wewnętrznymi obowiązującymi w towarzystwie.
4.
Komórka nadzoru zgodności działalności z prawem odpowiednio dokumentuje wyniki przeprowadzonych
kontroli oraz przedstawia je właściwym organom towarzystwa.
5.
Osoby wykonujące zadania z zakresu nadzoru zgodności działalności z prawem powinny
posiadać odpowiednie kwalifikacje w zakresie niezbędnym do ich wykonywania. Towarzystwo
zapewnia osobom wykonującym zadania z zakresu nadzoru zgodności działalności z prawem
stosowne uprawnienia, środki oraz dostęp do niezbędnych informacji i pomieszczeń.
6.
Towarzystwo zapewnia, aby osoby wykonujące zadania nadzoru zgodności działalności
z prawem nie brały udziału w wykonywaniu czynności z zakresu działalności, która jest
przedmiotem sprawowanego przez nie nadzoru zgodności działalności z prawem, a sposób
wynagradzania tych osób umożliwiał zapewnienie ich obiektywizmu.
§ 5.
1.
W przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli naruszenia przepisów prawa lub istotnych
postanowień procedur lub regulaminów wewnętrznych obowiązujących w towarzystwie, inspektor
nadzoru lub upoważniony pracownik komórki nadzoru wewnętrznego sporządza raport i
przekazuje go niezwłocznie zarządowi towarzystwa.
2.
Inspektor nadzoru przekazuje zarządowi oraz radzie nadzorczej towarzystwa informację
o naruszeniu przez członka zarządu lub rady nadzorczej towarzystwa przepisów prawa
lub istotnych postanowień procedur lub regulaminów wewnętrznych obowiązujących w towarzystwie.
§ 6.
1.
Inspektor nadzoru prowadzi dziennik kontroli zawierający informacje o kontrolach wewnętrznych
przeprowadzanych w towarzystwie w roku kalendarzowym, który zawiera:
1)
oznaczenie podmiotu kontrolującego;
2)
zakres kontroli;
3)
datę rozpoczęcia kontroli;
4)
datę zakończenia kontroli;
5)
wnioski z kontroli lub zalecenia pokontrolne.
2.
Dane, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, podlegają wpisowi do dziennika kontroli nie
później niż w dniu rozpoczęcia kontroli, a dane, o których mowa w ust. 1 pkt 4 i 5
- niezwłocznie po jej zakończeniu.
§ 7.
Inspektor nadzoru, nie rzadziej niż raz do roku, sporządza sprawozdanie z funkcjonowania
systemu nadzoru zgodności działalności z prawem i przekazuje je zarządowi oraz radzie
nadzorczej towarzystwa. Sprawozdanie zawiera w szczególności zestawienie wyników kontroli
działalności towarzystwa oraz osób w nim zatrudnionych według kryterium zgodności
z przepisami prawa oraz procedurami i regulaminami, obowiązującymi w towarzystwie,
a także ocenę adekwatności, o której mowa w § 4 ust. 3 pkt 9.
§ 8.
Inspektor nadzoru odbiera od firmy audytorskiej dokonującej badania lub przeglądu
sprawozdań finansowych funduszy zarządzanych przez towarzystwo:
1)
coroczne oświadczenie potwierdzające jej niezależność i niezależność biegłych rewidentów
dokonujących badania lub przeglądu;
2)
coroczne informacje dotyczące innych usług świadczonych przez firmę audytorską na
rzecz funduszy zarządzanych przez towarzystwo;
3)
informacje o zagrożeniach niezależności firmy audytorskiej oraz czynnościach zastosowanych
w celu ograniczenia tych zagrożeń.
Oddział 2
System audytu wewnętrznego
§ 9.
1.
System audytu wewnętrznego służy weryfikacji systemów oraz procedur i regulaminów
wewnętrznych obowiązujących w towarzystwie, według kryterium prawidłowości i skuteczności
wypełniania przez towarzystwo obowiązków wynikających z przepisów, oraz działaniu
mającemu na celu eliminację nieprawidłowości.
2.
Jeżeli uzasadnia to rodzaj i zakres działalności prowadzonej przez towarzystwo, w
strukturze organizacyjnej towarzystwa wydziela się odrębną i niezależną komórkę audytu
wewnętrznego.
3.
W przypadku gdy w strukturze organizacyjnej towarzystwa nie wydzielono komórki audytu
wewnętrznego, zadania, o których mowa w ust. 1, wykonuje bezpośrednio zarząd towarzystwa.
4.
Komórka audytu wewnętrznego albo zarząd towarzystwa:
1)
opracowuje plan audytu wewnętrznego i go wykonuje;
2)
wydaje zalecenia wynikające z działań podejmowanych w ramach wykonywania planu audytu
wewnętrznego i ocenia ich wykonanie;
3)
sporządza nie rzadziej niż raz na rok pisemny raport z wykonywania zadań w zakresie
audytu wewnętrznego, zawierający w szczególności wskazanie środków podejmowanych w
ramach wykonywania planu audytu wewnętrznego.
5.
Raport, o którym mowa w ust. 4 pkt 3, jest przekazywany:
1)
przez komórkę audytu wewnętrznego zarządowi towarzystwa - w przypadku, o którym mowa
w ust. 2;
2)
przez zarząd towarzystwa radzie nadzorczej towarzystwa - w przypadku, o którym mowa
w ust. 3.
6.
Rada nadzorcza otrzymuje regularne, pisemne sprawozdania dotyczące wykonywania zadań
powierzonych komórce audytu wewnętrznego, zawierające w szczególności wskazanie środków
podejmowanych w ramach wykonywania planu audytu wewnętrznego.
Oddział 3
System zarządzania ryzykiem
§ 10.
1.
W ramach systemu zarządzania ryzykiem towarzystwo ustanawia, wdraża i zapewnia stosowanie
polityki zarządzania ryzykiem. Polityka zarządzania ryzykiem obejmuje w szczególności
pisemne procedury oceny narażenia każdego zarządzanego przez towarzystwo funduszu
inwestycyjnego otwartego na poszczególne rodzaje ryzyka wchodzące w skład ryzyka całkowitego,
które mogą być istotne dla tego funduszu.
2.
Polityka zarządzania ryzykiem powinna określać:
1)
procesy, metody i procedury umożliwiające pomiar i zarządzanie ryzykiem oraz obliczanie
całkowitej ekspozycji;
2)
podział obowiązków w zakresie zarządzania ryzykiem w towarzystwie;
3)
zakres oraz warunki i częstotliwość sporządzania sprawozdań przedkładanych przez jednostkę
do spraw zarządzania ryzykiem zarządowi oraz radzie nadzorczej towarzystwa.
§ 11.
1.
Towarzystwo wydziela w strukturze organizacyjnej jednostkę do spraw zarządzania ryzykiem
w sposób zapewniający jej niezależność pod względem podległości służbowej i pełnionych
funkcji od jednostek operacyjnych towarzystwa odpowiedzialnych za podejmowanie decyzji
inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych otwartych. Jeżeli uzasadnia to charakter, zakres
i stopień złożoności czynności wykonywanych przez towarzystwo oraz zarządzanych przez
nie funduszy inwestycyjnych otwartych, czynności z zakresu zarządzania ryzykiem mogą
być wykonywane w ramach stanowiska jednoosobowego.
2.
W odniesieniu do zarządzania przez towarzystwo funduszami inwestycyjnymi otwartymi
do zakresu działania jednostki do spraw zarządzania ryzykiem należy:
1)
wdrożenie procesów, metod i procedur zarządzania ryzykiem wynikających z polityki
zarządzania ryzykiem;
2)
zapewnienie zgodności działania każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego
z systemem limitów ryzyka ustalonym dla tego funduszu, w tym z limitem całkowitej
ekspozycji oraz limitami ryzyka kontrahenta określonymi w przepisach wydanych na podstawie
art. 94 ust. 7 ustawy;
3)
przedstawianie zarządowi towarzystwa propozycji w zakresie określenia profilu ryzyka
każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego lub opiniowanie takich propozycji;
4)
przedkładanie zarządowi oraz radzie nadzorczej towarzystwa nie rzadziej niż raz na
kwartał sprawozdań w zakresie:
a)
aktualnego poziomu ryzyka ponoszonego przez każdy zarządzany fundusz inwestycyjny
otwarty oraz przekroczenia albo prawdopodobnego przekroczenia ustalonych dla niego
limitów ryzyka,
b)
spójności między aktualnym poziomem ponoszonego ryzyka a profilem ryzyka ustalonym
dla każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego,
c)
zgodności działania każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego z systemem
limitów ryzyka,
d)
przebiegu procesu zarządzania ryzykiem, wraz z informacją, czy w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości w jego działaniu podjęto działania naprawcze, ze wskazaniem tych
działań;
5)
przegląd i opiniowanie procedur wyceny niewystandaryzowanych instrumentów pochodnych.
3.
W odniesieniu do zarzadzania przez towarzystwo funduszami inwestycyjnymi otwartymi
osoby wykonujące zadania z zakresu zarządzania ryzykiem powinny posiadać odpowiednie
kwalifikacje i doświadczenie w zakresie niezbędnym do ich wykonywania. Towarzystwo
zapewnia osobom wykonującym zadania z zakresu zarządzania ryzykiem stosowne uprawnienia,
środki oraz dostęp do niezbędnych informacji i pomieszczeń.
4.
Towarzystwo zapewnia, aby osoby wykonujące zadania z zakresu zarządzania ryzykiem
w odniesieniu do zarzadzania przez towarzystwo funduszami inwestycyjnymi otwartymi:
1)
nie łączyły funkcji zarządzania ryzykiem z funkcją nadzoru zgodności działalności
z prawem oraz audytu wewnętrznego,
2)
nie brały udziału w wykonywaniu czynności operacyjnych dotyczących ustalania poziomu
i rodzaju ryzyka ponoszonego przez fundusz inwestycyjny otwarty - w przypadku gdyby
prowadziło to do sytuacji, w której osoby te jednocześnie nadzorowałyby wykonywane
przez siebie czynności
- oraz wdraża w tym celu procedury zapobiegające konfliktom interesów w zakresie zarządzania
ryzykiem.
§ 12.
1.
Towarzystwo opracowuje i wdraża procedury, które umożliwiają:
1)
pomiar ryzyka i zarządzanie nim, w tym ograniczanie ryzyka, na które jest lub może
być narażony każdy zarządzany fundusz inwestycyjny otwarty;
2)
przestrzeganie limitu całkowitej ekspozycji oraz limitów ryzyka kontrahenta określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 94 ust. 7 ustawy.
2.
Procedury, o których mowa w ust. 1, powinny uwzględniać rodzaj i zakres działalności
prowadzonej przez towarzystwo, w szczególności łączną wartość aktywów zarządzanych
przez nie funduszy inwestycyjnych otwartych, rodzaj aktywów i stopień złożoności polityki
inwestycyjnej zarządzanych przez nie funduszy inwestycyjnych otwartych.
3.
Towarzystwo odrębnie dla każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego:
1)
w ramach procedur, o których mowa w ust. 1, wdraża procesy i metody pomiaru ryzyka
w celu zapewnienia, że poszczególne rodzaje ryzyka całkowitego, na które jest narażony
fundusz inwestycyjny otwarty, oraz ich wkład do ogólnego profilu ryzyka są mierzone
dokładnie na podstawie rzetelnych i wiarygodnych danych;
2)
regularnie, jednak nie rzadziej niż raz na pół roku, przeprowadza ocenę poprawności
funkcjonowania procesów i metod, o których mowa w pkt 1, oraz dokonuje weryfikacji
historycznej stosowanych modeli pomiaru i zarządzania ryzykiem;
3)
w przypadku funduszy inwestycyjnych otwartych stosujących techniki inwestycyjne skutkujące
powstaniem dźwigni finansowej oraz innych funduszy inwestycyjnych otwartych wskazanych
w polityce zarządzania ryzykiem, regularnie, jednak nie rzadziej niż raz na kwartał,
przeprowadza analizę wpływu skrajnie niekorzystnych warunków na wynik na pozycjach
wchodzących w skład aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego (testy warunków skrajnych
funduszu), w szczególności uwzględniając skrajne zakłócenia:
a)
poziomu płynności rynków,
b)
parametrów cenowych i ich zmienności,
c)
korelacji pomiędzy zmianami parametrów cenowych,
d)
struktury i wielkości pozycji wchodzących w skład aktywów funduszu inwestycyjnego
otwartego i innych szczególnych uwarunkowań działalności funduszu inwestycyjnego otwartego
w zakresie ryzyka rynkowego;
4)
w ramach procedur, o których mowa w ust. 1, ustanawia, wdraża i zapewnia przestrzeganie
systemu wewnętrznych limitów na ryzyka, który obejmuje środki stosowane w zarządzaniu
oraz kontroli poszczególnych rodzajów ryzyka całkowitego, przy uwzględnieniu rodzajów
ryzyk, które są lub mogą być istotne dla funduszu inwestycyjnego otwartego, oraz przy
zapewnieniu spójności faktycznego poziomu ryzyka całkowitego z profilem ryzyka funduszu
inwestycyjnego otwartego;
5)
zapewnia, aby faktyczny poziom poszczególnych rodzajów ryzyka całkowitego, które są
lub mogą być istotne dla funduszu inwestycyjnego otwartego, był zgodny z systemem
wewnętrznych limitów na ryzyka, o którym mowa w pkt 4;
6)
w ramach procedur, o których mowa w ust. 1, ustanawia i wdraża procesy oraz metody,
które w przypadku naruszenia lub przewidywanego naruszenia systemu wewnętrznych limitów
na ryzyka danego funduszu inwestycyjnego otwartego pozwolą na niezwłoczne podjęcie
działań naprawczych wobec funduszu inwestycyjnego otwartego w najlepiej pojętym interesie
uczestników tego funduszu inwestycyjnego otwartego.
4.
W przypadkach przewidzianych w polityce zarządzania ryzykiem, przed podjęciem decyzji
inwestycyjnej dotyczącej danego funduszu inwestycyjnego otwartego towarzystwo sporządza
prognozy i analizy mające na celu ocenę wpływu tej decyzji na strukturę i płynność
aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego oraz profil ryzyka do zysku funduszu inwestycyjnego
otwartego. Prognozy i analizy powinny być dokonane na podstawie wiarygodnych i aktualnych
informacji.
§ 13.
1.
Towarzystwo, odrębnie dla każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego,
opracowuje i wdraża procedury zarządzania ryzykiem płynności funduszu w celu zapewnienia
zgodności działania tego funduszu z przepisami art. 82 i art. 84 ustawy.
2.
Towarzystwo opracowuje i wdraża procedury przeprowadzania testów warunków skrajnych
obszaru płynności funduszu inwestycyjnego otwartego.
3.
Towarzystwo zapewnia zgodność profilu płynności lokat zarządzanego funduszu inwestycyjnego
otwartego z przepisami art. 82 i art. 84 ustawy.
4.
W przypadku towarzystwa zarządzającego co najmniej jednym specjalistycznym funduszem
inwestycyjnym otwartym ust. 1-3 stosuje się również w odniesieniu do każdego specjalistycznego
funduszu inwestycyjnego otwartego zarządzanego przez towarzystwo.
§ 14.
1.
Towarzystwo, odrębnie dla każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego,
oblicza całkowitą ekspozycję funduszu inwestycyjnego otwartego, przy zastosowaniu
jednej z następujących metod:
1)
metody zaangażowania;
2)
metody absolutnej wartości zagrożonej;
3)
metody względnej wartości zagrożonej.
2.
Metodę zaangażowania określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
3.
Metodę absolutnej wartości zagrożonej oraz metodę względnej wartości zagrożonej określa
załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§ 15.
1.
Towarzystwo opracowuje procedurę wyboru metody pomiaru całkowitej ekspozycji funduszu
inwestycyjnego otwartego oraz zapewnia jej wdrożenie i stosowanie.
2.
Procedura określa czynniki, od których jest uzależniony wybór metody pomiaru całkowitej
ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego, w szczególności:
1)
stopień złożoności strategii inwestycyjnej funduszu inwestycyjnego otwartego oraz
zróżnicowanie instrumentów pochodnych stosowanych przez ten fundusz;
2)
udział instrumentów pochodnych, w tym niestandardowych instrumentów pochodnych, w
aktywach netto funduszu inwestycyjnego otwartego;
3)
płynność lokat funduszu inwestycyjnego otwartego.
3.
Zmiana wybranej metody pomiaru całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego
jest możliwa wyłącznie w przypadkach wskazanych w procedurze, o której mowa w ust.
1.
§ 16.
1.
Wartość całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego oblicza się w każdym
dniu roboczym, co najmniej raz dziennie.
2.
System zarządzania ryzykiem w towarzystwie zapewnia, aby w żadnym momencie całkowita
ekspozycja funduszu inwestycyjnego otwartego wyliczona przy zastosowaniu metody zaangażowania
nie przekraczała wartości aktywów netto funduszu.
3.
System zarządzania ryzykiem w towarzystwie zapewnia, aby w żadnym momencie całkowita
ekspozycja funduszu inwestycyjnego otwartego wyliczona przy zastosowaniu metody absolutnej
wartości zagrożonej nie przekraczała 20% wartości aktywów netto funduszu.
4.
System zarządzania ryzykiem w towarzystwie zapewnia, aby w żadnym momencie całkowita
ekspozycja funduszu inwestycyjnego otwartego wyliczona przy zastosowaniu metody względnej
wartości zagrożonej nie przekraczała 200% wartości zagrożonej portfela referencyjnego,
o którym mowa w § 18 załącznika nr 2 do rozporządzenia.
§ 17.
1.
W przypadku wyboru metody zaangażowania towarzystwo stosuje tę metodę do wszystkich
pozycji aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego uwzględnianych przy obliczaniu całkowitej
ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego.
2.
Towarzystwo, stosując metodę zaangażowania, może przy obliczaniu całkowitej ekspozycji
funduszu inwestycyjnego otwartego nie uwzględnić ekspozycji z tytułu pożyczek i kredytów,
o których mowa w art. 108 ustawy.
3.
Instrument pochodny może być wyłączony z pomiaru całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego
otwartego metodą zaangażowania w przypadkach i na warunkach określonych w polityce
zarządzania ryzykiem, jeżeli jednocześnie instrument pochodny:
1)
zamienia wyniki osiągane przez jedną lub więcej lokat znajdujących się w portfelu
inwestycyjnym funduszu inwestycyjnego otwartego na wyniki osiągane przez inne aktywa
w ten sposób, że lokaty te nie mają wpływu na wyniki tego funduszu;
2)
nie zawiera dodatkowych rozwiązań opcjonalnych, elementów dźwigni finansowej ani nie
jest źródłem dodatkowych ryzyk w porównaniu do ryzyk generowanych przez instrument
stanowiący bazę instrumentu pochodnego po zamianie.
4.
Instrument pochodny może być wyłączony z dokonywanego metodą zaangażowania pomiaru
całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego także w przypadku, gdy ten
fundusz wykorzystuje instrument pochodny w celu określonym w art. 99 ust. 1 ustawy.
§ 18.
1.
Towarzystwo może stosować techniki redukcji całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego
otwartego wyznaczonej metodą zaangażowania, o których mowa w § 4-6 załącznika nr 1
do rozporządzenia, jeżeli transakcje mające za przedmiot instrumenty podlegające tym
technikom zostały zawarte wyłącznie w celu redukcji ryzyka funduszu.
2.
Towarzystwo opracowuje, wdraża i stosuje procedurę określającą zasady stosowania technik
redukcji całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego wyznaczonej metodą
zaangażowania, o których mowa w § 4-6 załącznika nr 1 do rozporządzenia.
§ 19.
1.
W przypadku wyboru metody absolutnej wartości zagrożonej albo metody względnej wartości
zagrożonej towarzystwo stosuje tę metodę do wszystkich pozycji aktywów funduszu uwzględnianych
przy obliczaniu całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego.
2.
Metoda wartości zagrożonej powinna być stosowana do określania co najmniej poziomu
ogólnego ryzyka rynkowego obejmującego ryzyko stopy procentowej, ryzyko cen instrumentów
kapitałowych i ryzyko walutowe. W polityce zarządzania ryzykiem towarzystwo wskazuje
i uzasadnia przypadki, w których przy pomiarze całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego
otwartego metodą wartości zagrożonej nie identyfikuje i nie uwzględnia innych ryzyk
związanych z inwestowaniem w jednostki uczestnictwa funduszu inwestycyjnego otwartego
lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego lub certyfikaty inwestycyjne
funduszu inwestycyjnego zamkniętego.
3.
Metoda wartości zagrożonej może być stosowana do określenia poziomu szczególnego ryzyka
rynkowego aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego, jeżeli towarzystwo opracowało,
wdrożyło i zapewniło stosowanie modelu wartości zagrożonej do pomiaru poszczególnych
rodzajów ryzyka szczególnego; w przeciwnym wypadku towarzystwo przeprowadza testy
warunków skrajnych dla poszczególnych rodzajów ryzyka szczególnego.
§ 20.
Metoda wartości zagrożonej może być stosowana, jeżeli:
1)
towarzystwo dokonało wyboru między metodą absolutnej wartości zagrożonej a metodą
względnej wartości zagrożonej, z uwzględnieniem dodatkowo:
a)
docelowej alokacji aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego,
b)
realizowania przez fundusz inwestycyjny otwarty polityki inwestycyjnej polegającej
na odzwierciedlaniu składu uznanego indeksu,
c)
posiadania przez fundusz inwestycyjny otwarty wzorca służącego do oceny efektywności
inwestycji w jednostki uczestnictwa funduszu (benchmark),
d)
konstrukcji wzorca, o którym mowa w lit. c, oraz jego ewentualnej zawartości obejmującej
instrumenty generujące dźwignię finansową lub pozycje krótkie;
2)
towarzystwo sporządziło na piśmie szczegółowe uzasadnienie wyboru określonego wariantu
metody wartości zagrożonej funduszu inwestycyjnego otwartego;
3)
towarzystwo sporządziło na piśmie ocenę polityki inwestycyjnej i profilu ryzyka funduszu
inwestycyjnego otwartego w celu określenia maksymalnego limitu całkowitej ekspozycji
funduszu inwestycyjnego otwartego, z uwzględnieniem § 16 ust. 3 lub 4;
4)
do zakresu działania jednostki do spraw zarządzania ryzykiem należy dodatkowo:
a)
projektowanie, wdrożenie oraz zapewnienie stosowania modelu wartości zagrożonej w
każdym dniu roboczym,
b)
regularne weryfikowanie modelu wartości zagrożonej, obejmujące w szczególności przeprowadzanie
weryfikacji historycznych oraz testów warunków skrajnych,
c)
wstępna akceptacja oraz przedstawianie do akceptacji zarządu towarzystwa zmian w modelu
wartości zagrożonej oraz zmian w zakresie pozostałych procesów i metod wykorzystywanych
do zarządzania ryzykiem funduszu inwestycyjnego otwartego wraz z uzasadnieniem oraz
wynikami przeprowadzonych weryfikacji i testów,
d)
zapewnienie dostosowania modelu wartości zagrożonej do polityki inwestycyjnej funduszu
inwestycyjnego otwartego,
e)
identyfikacja oraz obliczanie wartości zagrożonej portfela referencyjnego, jeżeli
towarzystwo w odniesieniu do funduszu inwestycyjnego otwartego stosuje model względnej
wartości zagrożonej,
f)
wprowadzenie systemu wewnętrznych limitów na wartość zagrożoną, wyznaczoną przy uwzględnieniu
wszystkich istotnych rodzajów ryzyka objętych modelem wartości zagrożonej, który podlega
zatwierdzeniu przez zarząd towarzystwa,
g)
monitorowanie przestrzegania systemu wewnętrznych limitów na wartość zagrożoną,
h)
uwzględnianie w modelu wartości zagrożonej wszelkich transakcji, które mogą powodować
wzrost dźwigni finansowej funduszu inwestycyjnego otwartego, w szczególności ryzyka
związane z:
-
zawieraniem transakcji przy zobowiązaniu się funduszu do odkupu,
-
zawieraniem umów pożyczki, o której mowa w art. 102 ustawy,
-
zawieraniem umów pożyczek lub kredytów,
i)
monitorowanie ryzyk związanych ze stosowaniem przez fundusz inwestycyjny otwarty niewystandaryzowanych
instrumentów pochodnych,
j)
monitorowanie ryzyk związanych ze stosowaniem przez fundusz inwestycyjny otwarty niestandardowych
instrumentów pochodnych,
k)
opracowywanie i analizowanie dziennych raportów o wynikach modelu wartości zagrożonej
oraz podejmowanie odpowiednich działań w celu zapewnienia przestrzegania limitów całkowitej
ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego,
l)
regularne przekazywanie do zarządu towarzystwa raportów o poziomie wartości zagrożonej
funduszu inwestycyjnego otwartego, wynikach weryfikacji historycznych oraz wynikach
testów warunków skrajnych,
m)
zapewnienie kompletności dokumentacji, o której mowa w § 15 załącznika nr 2 do rozporządzenia;
5)
model wartości zagrożonej funduszu inwestycyjnego otwartego jest zintegrowany z procesem
zarządzania ryzykiem tego funduszu oraz procesem podejmowania decyzji inwestycyjnych;
6)
jednostka niezależna od jednostki odpowiedzialnej za budowę modelu wartości zagrożonej
przeprowadziła testy weryfikacyjne, które wykazały, że założenia przyjęte w tym modelu
są prawidłowe oraz że przy uwzględnieniu struktury ryzyka aktywów funduszu inwestycyjnego
otwartego nie nastąpiło jego niedoszacowanie lub zawyżenie;
7)
testy, o których mowa w pkt 6, są przeprowadzane również w przypadku istotnych zmian
w funkcjonowaniu modelu wartości zagrożonej, w szczególności:
a)
zmiany polityki inwestycyjnej funduszu inwestycyjnego otwartego,
b)
zidentyfikowania nowych istotnych ryzyk, na które jest narażony fundusz inwestycyjny
otwarty oraz które powinny być objęte modelem wartości zagrożonej,
c)
zmian wynikających z konieczności poprawy precyzji modelu wartości zagrożonej zidentyfikowanych
w trakcie weryfikacji historycznych modelu;
8)
towarzystwo dokonuje regularnej weryfikacji spójności, terminowości i rzetelności
źródeł danych używanych do zasilania modelu wartości zagrożonej, w tym niezależności
takich źródeł danych;
9)
pracownicy towarzystwa posiadają odpowiednie, udokumentowane kwalifikacje i wiedzę
w zakresie wpływu stosowania modelu wartości zagrożonej na powierzony im zakres działalności;
10)
zarząd towarzystwa i osoby zajmujące stanowiska kierownicze w towarzystwie aktywnie
uczestniczą w procesie zarządzania ryzykiem funduszu inwestycyjnego otwartego, w szczególności
przez:
a)
analizę raportów o poziomie wartości zagrożonej funduszu inwestycyjnego otwartego,
wynikach weryfikacji historycznych oraz wynikach testów warunków skrajnych,
b)
akceptację zmian w modelu wartości zagrożonej oraz w zakresie pozostałych procesów
i metod wykorzystywanych do zarządzania ryzykiem funduszu inwestycyjnego otwartego,
zgodnie z procedurą, o której mowa w § 21 ust. 2,
c)
zlecanie wykonania dodatkowych testów lub weryfikacji modelu wartości zagrożonej oraz
pozostałych procesów i metod wykorzystywanych do zarządzania ryzykiem funduszu inwestycyjnego
otwartego, w przypadku gdy zmiany proponowane przez jednostkę do spraw zarządzania
ryzykiem mogą być nieadekwatne;
11)
co najmniej raz w roku w ramach przeglądu, o którym mowa w § 21 ust. 1, towarzystwo
dokonuje przeglądu całego systemu zarządzania ryzykiem oraz działalności jednostki
do spraw zarządzania ryzykiem w zakresie oceny elementów, o których mowa w pkt 1-10,
oraz wprowadza zmiany, jeżeli jest to uzasadnione.
§ 21.
1.
Towarzystwo monitoruje oraz w każdym czasie, gdy jest to w jego opinii uzasadnione,
jednak nie rzadziej niż raz na pół roku ocenia i przeprowadza przegląd:
1)
skuteczności i zgodności polityki zarządzania ryzykiem, w tym procedur, procesów i
metod, o których mowa w § 11-13, oraz metod wyznaczania całkowitej ekspozycji, z profilami
ryzyka funduszy inwestycyjnych otwartych;
2)
przestrzegania przez fundusze inwestycyjne otwarte polityki zarządzania ryzykiem,
w tym procedur, procesów i metod, o których mowa w § 11-13, oraz metod wyznaczania
całkowitej ekspozycji;
3)
skuteczności środków zastosowanych w celu wyeliminowania nieprawidłowości w funkcjonowaniu
procesu zarządzania ryzykiem funduszy inwestycyjnych otwartych i zgodności z obowiązującymi
przepisami.
2.
Towarzystwo opracowuje, wdraża i stosuje procedurę wprowadzania zmian w procesie zarządzania
ryzykiem określającą warunki uzasadniające ich wprowadzenie.
§ 22.
1.
Towarzystwo zamieszcza informacje o aktualnie stosowanej metodzie pomiaru całkowitej
ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego w sprawozdaniu finansowym oraz w prospekcie
informacyjnym.
2.
W przypadku stosowania metody absolutnej wartości zagrożonej albo metody względnej
wartości zagrożonej towarzystwo dodatkowo ujawnia w sprawozdaniu finansowym oraz w
prospekcie informacyjnym oczekiwaną wartość wskaźnika dźwigni finansowej oraz prawdopodobieństwo
przekroczenia tej wartości. Wskaźnik dźwigni finansowej powinien być obliczany jako
iloraz sumy wartości referencyjnych wykorzystywanych instrumentów pochodnych i wartości
aktywów netto.
3.
W przypadku stosowania metody względnej wartości zagrożonej towarzystwo dodatkowo
zamieszcza w sprawozdaniu finansowym oraz w prospekcie informacyjnym informacje na
temat składu portfela referencyjnego.
4.
W przypadku stosowania metody absolutnej wartości zagrożonej albo metody względnej
wartości zagrożonej towarzystwo dodatkowo ujawnia w rocznym sprawozdaniu finansowym
wartość całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego wyznaczoną przy zastosowaniu
tej metody. Ujawnieniu podlegają dane wykorzystane do obliczeń oraz co najmniej najniższa,
najwyższa i przeciętna wartość całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego
w okresie sprawozdawczym.
§ 23.
W przypadku powierzenia na podstawie umowy, o której mowa w art. 46b ust. 1 ustawy,
innemu podmiotowi zarządzania ryzykiem funduszu, towarzystwo zachowuje należytą staranność
przy zawieraniu takiej umowy oraz ustanawia odpowiednie procedury pozwalające na bieżącą
ocenę jakości czynności wykonywanych przez ten podmiot.
Rozdział 3
Konflikty interesów
§ 24.
1.
Struktura organizacyjna towarzystwa powinna zapobiegać powstawaniu konfliktów interesów,
a w przypadku powstania konfliktu interesów - zapewnić ochronę interesów uczestników
funduszy lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych lub klientów towarzystwa przed
jego szkodliwym wpływem.
2.
Przez konflikt interesów rozumie się znane towarzystwu okoliczności, które mogą doprowadzić
do powstania sprzeczności między interesem towarzystwa lub osoby obowiązanej a obowiązkiem
działania przez towarzystwo w sposób rzetelny, z uwzględnieniem najlepiej pojętego
interesu uczestników funduszu lub zbiorczego portfela papierów wartościowych oraz
klientów towarzystwa oraz okoliczności, które mogą doprowadzić do sprzeczności pomiędzy
interesami uczestników funduszu lub zbiorczego portfela papierów wartościowych lub
klientów towarzystwa.
3.
Konflikt interesów może powstać w szczególności w przypadku, gdy towarzystwo lub osoba
obowiązana:
1)
może uzyskać korzyść lub uniknąć straty na skutek poniesienia straty lub nieuzyskania
korzyści przez co najmniej jednego klienta tego towarzystwa, uczestnika funduszu,
fundusz lub zbiorczy portfel papierów wartościowych;
2)
posiada powód, aby udzielać klientowi, uczestnikowi funduszu, grupie klientów lub
uczestników funduszu, funduszowi lub zbiorczemu portfelowi papierów wartościowych
preferencji w stosunku do innego klienta, uczestnika funduszu, grupy klientów lub
uczestników funduszu, funduszu lub zbiorczego portfela papierów wartościowych;
3)
posiada interes rozbieżny z interesem klienta, uczestnika funduszu, funduszu lub zbiorczego
portfela papierów wartościowych;
4)
prowadzi taką samą działalność jak działalność prowadzona przez klienta towarzystwa;
5)
otrzyma od osoby innej niż klient, uczestnik funduszu, fundusz lub zbiorczy portfel
papierów wartościowych korzyść majątkową, inną niż standardowe prowizje i opłaty,
w związku z usługą świadczoną na rzecz klienta, uczestnika funduszu lub zarządzaniem
funduszem lub zbiorczym portfelem papierów wartościowych.
§ 25.
1.
Sposób postępowania towarzystwa w celu przeciwdziałania powstawaniu konfliktów interesów
określa regulamin zarządzania konfliktami interesów uchwalany przez zarząd albo radę
nadzorczą towarzystwa. Regulamin ten uwzględnia organizację wewnętrzną towarzystwa
oraz rodzaj i zakres prowadzonej przez nie działalności. W towarzystwie, które wchodzi
w skład grupy kapitałowej, regulamin określa sposób postępowania towarzystwa w celu
przeciwdziałania powstawaniu konfliktów interesów dostosowany do struktury grupy kapitałowej
oraz rodzaju działalności prowadzonej przez innych członków tej grupy kapitałowej.
2.
Regulamin zarządzania konfliktami interesów określa w szczególności:
1)
okoliczności, które w odniesieniu do poszczególnych czynności z zakresu działalności
towarzystwa powodują lub mogą powodować powstanie konfliktu interesów związanego z
istotnym ryzykiem naruszenia interesów klientów towarzystwa lub uczestników funduszu
lub zbiorczego portfela papierów wartościowych;
2)
sposób zarządzania konfliktami interesów.
3.
Jeżeli jest to uzasadnione rodzajem i rozmiarem prowadzonej działalności oraz poziomem
ryzyka naruszenia interesów klientów lub uczestników funduszu inwestycyjnego lub zbiorczego
portfela papierów wartościowych, sposób zarządzania konfliktami interesów powinien
w szczególności:
1)
zapobiegać przepływowi informacji pomiędzy osobami wykonującymi poszczególne czynności
z zakresu działalności towarzystwa, które mogą powodować powstanie konfliktu interesów,
lub zapewniać nadzór nad przepływem takich informacji, jeżeli jest on konieczny;
2)
zapewniać nadzór nad osobami wykonującymi czynności z zakresu działalności towarzystwa,
których interesy są sprzeczne z interesem klientów, uczestników funduszu lub zbiorczego
portfela papierów wartościowych, lub które mogą reprezentować interesy sprzeczne z
interesem klientów, uczestników funduszu lub zbiorczego portfela papierów wartościowych;
3)
zapobiegać powstaniu bezpośredniej zależności wysokości wynagrodzenia osób wykonujących
czynności z zakresu działalności towarzystwa od wynagrodzenia lub zysków osiąganych
przez osoby wykonujące czynności innego rodzaju, które powodują lub mogą powodować
powstanie konfliktu interesów;
4)
zapobiegać możliwości wywierania niekorzystnego wpływu na sposób wykonywania przez
osobę obowiązaną czynności z zakresu działalności towarzystwa;
5)
zapobiegać przypadkom jednoczesnego lub w krótkim odstępie czasu wykonywania przez
tę samą osobę obowiązaną czynności z zakresu działalności towarzystwa, jeżeli mogłoby
to wywrzeć niekorzystny wpływ na prawidłowe zarządzanie konfliktami interesów, lub
zapewniać nadzór nad sposobem wykonywania tych czynności, jeżeli jest on konieczny;
6)
jeżeli jest to niezbędne do prawidłowego wykonywania obowiązków - zapewnić osobom
obowiązanym zaangażowanym w wykonywanie działalności towarzystwa niezależność wykonywania
ich czynności;
7)
określać zasady zawierania transakcji pomiędzy:
a)
funduszami zarządzanymi przez towarzystwo,
b)
towarzystwem działającym na rachunek własny a zarządzanym przez niego funduszem,
c)
towarzystwem działającym na rachunek własny albo zbiorczego portfela papierów wartościowych
a klientami towarzystwa,
d)
funduszem zarządzanym przez towarzystwo a klientami towarzystwa lub uczestnikami funduszy
zarządzanych przez towarzystwo,
e)
towarzystwem działającym na rachunek zbiorczego portfela papierów wartościowych a
funduszem zarządzanym przez towarzystwo;
8)
zapobiegać wykorzystaniu lub ujawnianiu przez osoby obowiązane wykonujące czynności
z zakresu działalności towarzystwa lub osoby obowiązane posiadające dostęp do informacji
poufnych lub stanowiących tajemnicę zawodową informacji, które powodują lub mogą powodować
powstanie konfliktu interesów przez:
a)
zawieranie transakcji własnych, które:
-
stanowią manipulację lub są związane z wykorzystaniem informacji poufnej,
-
są związane z ujawnieniem lub wykorzystaniem informacji stanowiącej tajemnicę zawodową
lub
-
stanowią naruszenie przepisów dotyczących prowadzenia działalności przez towarzystwo
lub fundusze,
b)
doradzanie innej osobie lub jej nakłanianie do zawarcia transakcji spełniającej warunki
określone w lit. a lub do zawarcia transakcji z wykorzystaniem informacji dotyczących
zleceń składanych przez klientów towarzystwa będących w posiadaniu tej osoby obowiązanej,
c)
ujawnianie innej osobie informacji, których wynikiem jest lub może być podjęcie przez
tę osobę decyzji o zawarciu transakcji, o której mowa w lit. b, lub doradzanie przez
tę osobę lub nakłanianie do zawarcia transakcji, o której mowa w lit. b.
4.
Regulamin zarządzania konfliktami interesów określa ponadto:
1)
zasady informowania osób obowiązanych o istniejących ograniczeniach zawierania transakcji
własnych oraz o sposobie postępowania w związku z zawieraniem przez nie takich transakcji;
2)
obo …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.