📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 1 marca 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracy na morzu
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku
Rozdział 3 - Pośrednictwo pracy
Rozdział 4 - Warunki zatrudnienia i organizacja pracy na statku
Rozdział 5 - Warunki pracy i życia na statku
Rozdział 6 - Ochrona zdrowia i ochrona socjalna
Rozdział 7 - Szczególne obowiązki i uprawnienia marynarza i armatora
Rozdział 8 - Dokumenty MLC oraz inspekcje i kontrole na statku
Rozdział 9 - Procedury wnoszenia i rozpatrywania skarg
Rozdział 10 - Praca na statkach niekonwencyjnych
Rozdział 11 - Odpowiedzialność karna
Rozdział 12 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 13 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
(Dz. U. poz. 1569), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 60 i 949),
2)
ustawą z dnia 24 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza
przez statki oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 785),
3)
ustawą z dnia 12 października 2017 r. o zmianie ustawy o pracy na morzu oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 2181)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 26 lutego 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 118-121 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
(Dz. U. poz. 1569), które stanowią:
„
Art. 118.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.a)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 362, 596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540, z 2013 r. poz. 21, 888, 1027, 1036,
1287, 1304, 1387 i 1717, z 2014 r. poz. 223, 312, 567, 598, 773, 915, 1052, 1215,
1328, 1563, 1644, 1662 i 1863 oraz z 2015 r. poz. 73, 211, 251, 478, 693, 699, 860,
933, 978, 1197, 1217, 1259, 1296, 1321, 1322 i 1333.) w art. 21:
1)
w ust. 1 po pkt 23b dodaje się pkt 23c w brzmieniu:
„
23c)
dochody marynarzy, którzy są obywatelami państwa członkowskiego Unii Europejskiej
lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, uzyskane z tytułu pracy
na statkach morskich o polskiej przynależności używanych do przewozu ładunku lub pasażerów
w żegludze międzynarodowej, w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym, wykonywanej łącznie przez okres przekraczający 183 dni w roku podatkowym, z wyjątkiem
marynarzy zatrudnionych na:
a)
holownikach, na których mniej niż 50% czasu pracy faktycznie wykonywanej przez holownik
w ciągu roku stanowił przewóz ładunku lub pasażerów drogą morską,
b)
pogłębiarkach, na których mniej niż 50% czasu pracy faktycznie wykonywanej przez pogłębiarkę
w ciągu roku stanowił przewóz wydobytego materiału drogą morską;
”
;
2)
dodaje się ust. 35 w brzmieniu:
„
35.
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 23c, ma zastosowanie pod warunkiem złożenia
urzędowi skarbowemu, o którym mowa w art. 45 ust. 1b, nie później niż w terminie określonym
w art. 45 ust. 1, zaświadczenia lub zaświadczeń, o których mowa w art. 85 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
(Dz. U. poz. 1569).
”
.
Art. 119.
W ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich
(Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 179) w art. 9 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Podmiot zarządzający portem może przeznaczyć część przychodów z tytułu opłat portowych,
do wysokości 0,005 euro za jednostkę pojemności brutto (GT) statku, na działalność
komisji socjalnych, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
(Dz. U. poz. 1569).
”
.
Art. 120.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych
(Dz. U. z 2015 r. poz. 581, z późn. zm.b)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 1240, 1269 i 1365.) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 68 po ust. 8 dodaje się ust. 8a w brzmieniu:
„
8a.
W przypadku marynarzy będących osobami, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2,
z wyłączeniem osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, oraz w pkt
2a, z wyłączeniem osób korzystających z ochrony czasowej na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, do okresu, o którym mowa w ust. 8, nie wlicza się okresu ich zatrudnienia
na statkach morskich o obcej przynależności.
”
;
2)
w art. 83 w ust. 3 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
przychód ubezpieczonego wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23c oraz pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych, od którego płatnik nie oblicza zaliczki na ten podatek,
”
.
Art. 121.
W ustawie z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
(Dz. U. z 2015 r. poz. 611, 1320 i 1336) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5 po pkt 34 dodaje się pkt 34a w brzmieniu:
„
34a)
Kodeksie ISPS - należy przez to rozumieć Międzynarodowy kodeks ochrony statków i obiektów
portowych, określony w rozdziale XI-2 Konwencji SOLAS;
”
;
2)
w art. 18 ust. 8 otrzymuje brzmienie:
„
8.
Inspektorem inspekcji państwa bandery może być osoba, która posiada kwalifikacje,
doświadczenie i wiedzę w zakresie wymagań dotyczących bezpieczeństwa statków oraz
zagadnień objętych Konwencją MLC.
”
;
3)
w art. 27 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W przypadku stwierdzenia w wyniku inspekcji państwa bandery, że stan statku lub sposób
jego załadowania stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa na morzu, życia lub środowiska
morskiego, albo warunki pracy lub życia marynarzy nie spełniają wymagań określonych
w Konwencji MLC, organ inspekcyjny, w drodze decyzji, zatrzymuje statek, zabrania
użycia statku lub wstrzymuje operacje, podczas których zostały stwierdzone nieprawidłowości,
wskazując jednocześnie uchybienia, które należy usunąć, mając na uwadze stopień stwarzanego
zagrożenia. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
”
;
4)
w art. 40 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Organ inspekcyjny przeprowadza inspekcję bardziej szczegółową w przypadku, gdy w wyniku
inspekcji wstępnej występują wyraźne powody, aby stwierdzić, że stan statku, jego
wyposażenia lub skład i kwalifikacje załogi statku oraz warunki życia i pracy na statku
nie spełniają wymagań określonych w umowach międzynarodowych.
”
;
5)
po art. 40 dodaje się art. 40a w brzmieniu:
„
Art. 40a.
1.
W przypadku stwierdzenia w wyniku bardziej szczegółowej inspekcji, że warunki życia
i pracy na statku nie są zgodne z wymaganiami określonymi w Konwencji MLC, organ inspekcyjny
informuje kapitana statku o stwierdzonych uchybieniach oraz o terminach, w których
należy je usunąć.
2.
W przypadku gdy uchybienia, o których mowa w ust. 1, są znaczące lub dotyczą informacji,
o której mowa w art. 56a ust. 1, organ inspekcyjny informuje właściwe organizacje
zrzeszające odpowiednio marynarzy lub armatorów.
”
;
6)
w art. 43:
a)
w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
stan statku lub sposób jego załadowania stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa statku,
osób na nim przebywających lub dla środowiska morskiego albo gdy warunki życia i pracy
marynarzy na statku stwarzają wyraźne zagrożenie dla ich bezpieczeństwa, zdrowia lub
ochrony lub występują uchybienia stanowiące poważne lub powtarzające się naruszenie
wymagań określonych w Konwencji MLC, organ inspekcyjny, w drodze decyzji, biorąc pod
uwagę stopień stworzonego zagrożenia, zatrzymuje statek lub wstrzymuje operacje, podczas
których zostały stwierdzone nieprawidłowości, wskazując jednocześnie uchybienia, które
należy usunąć;
”
,
b)
po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„
4a.
W przypadku wydania decyzji o zatrzymaniu statku ze względu na poważne lub powtarzające
się naruszenia wymagań określonych w Konwencji MLC, lub z uwagi na to, że warunki
życia i pracy marynarzy na statku stwarzają wyraźne zagrożenie dla ich bezpieczeństwa,
zdrowia lub ochrony, organ inspekcyjny niezwłocznie powiadamia o tym administrację
państwa bandery, zwracając się z prośbą o ustosunkowanie się w określonym terminie
do stwierdzonych uchybień oraz informując o możliwości udziału w inspekcji jej przedstawiciela.
Organ inspekcyjny niezwłocznie informuje również armatora oraz reprezentatywne organizacje
zrzeszające odpowiednio marynarzy lub armatorów w państwie portu.
”
;
7)
w art. 45 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Decyzję o zwolnieniu statku z zatrzymania oraz decyzję o cofnięciu wstrzymania operacji
wydaje organ inspekcyjny po ponownej inspekcji statku, jeżeli stwierdził usunięcie
uchybień lub zaakceptował plan działań naprawczych, który zostanie niezwłocznie wdrożony.
Przed zaakceptowaniem planu działań naprawczych organ inspekcyjny może skonsultować
się z administracją państwa bandery statku.
”
;
8)
po art. 56 dodaje się art. 56a w brzmieniu:
„
Art. 56a.
1.
Członek załogi statku może poinformować organ inspekcyjny o naruszeniu wymagań określonych
w Konwencji MLC, w tym praw marynarzy. W takim przypadku inspektor organu inspekcyjnego
podejmuje działania w celu wstępnej oceny otrzymanej informacji, z zapewnieniem poufności
informacji i bez ujawniania tożsamości podmiotu składającego informację, zwaną dalej
„skargą”.
2.
Wstępna ocena skargi, w zależności od jej charakteru, obejmuje sprawdzenie, czy skorzystano
z procedur wnoszenia skarg na statkach przewidzianych w Konwencji MLC. Inspektor może
również przeprowadzić bardziej szczegółową inspekcję.
3.
Inspektor zapewnia, jeżeli to możliwe, rozpatrzenie skargi na statku.
4.
W przypadku gdy w wyniku oceny, o której mowa w ust. 1, lub w wyniku przeprowadzonej
inspekcji zostaną wykazane uchybienia uzasadniające zatrzymanie statku, organ inspekcyjny
zatrzymuje statek.
5.
W pozostałych przypadkach oraz gdy skarga członka załogi statku dotycząca naruszenia
wymagań określonych w Konwencji MLC nie została rozpatrzona na statku, inspektor niezwłocznie
powiadamia o tym właściwy organ państwa bandery statku, zwracając się o ustosunkowanie
się w określonym terminie i przedstawienie planu działań naprawczych.
6.
W przypadku gdy nie udało się rozstrzygnąć skargi w wyniku działań podjętych zgodnie
z ust. 5, aby zapewnić zachowanie otrzymanych od członka załogi statku informacji
oraz przekazanie ich stronom zainteresowanym skorzystaniem z możliwości odwołania
od wyniku rozstrzygnięcia skargi w sposób przewidziany prawem, organ inspekcyjny,
w sprawach objętych zakresem Konwencji MLC, przekazuje kopię raportu z inspekcji,
wraz z otrzymanymi w wyznaczonym terminie odpowiedziami właściwych organów państwa
bandery statku, Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowego Biura Pracy oraz właściwym
organizacjom zrzeszającym odpowiednio marynarzy lub armatorów.
7.
Do dnia 1 kwietnia każdego roku organ inspekcyjny przekazuje Dyrektorowi Generalnemu
Międzynarodowego Biura Pracy informację o liczbie skarg, które wpłynęły w danym roku
oraz sposobie ich załatwienia, w szczególności, o liczbie skarg uznanych za bezzasadne,
oraz liczbie skarg uznanych za zasadne, w tym załatwionych i niezałatwionych, a także
informację o liczbie zatrzymań statków, których przyczyną były uchybienia z zakresu
Konwencji MLC.
”
;
9)
po art. 57 dodaje się art. 57a w brzmieniu:
„
Art. 57a.
W przypadku stwierdzenia w wyniku inspekcji, że na statku podnoszącym banderę państwa
członkowskiego Unii Europejskiej doszło do niebudzącego wątpliwości naruszenia przepisów
prawa Unii Europejskiej, jeżeli ma to zastosowanie, organ inspekcyjny niezwłocznie
informuje odpowiednie organy państwa bandery, instytucje międzynarodowe lub inne podmioty,
aby mogły podjąć właściwe działania.
”
;
10)
w art. 80:
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Przy ustalaniu składu załogi statku dyrektor urzędu morskiego bierze pod uwagę wymagania
zawarte w Konwencji SOLAS, w tym w szczególności w Kodeksie ISM oraz Kodeksie ISPS,
a także potrzebę unikania i minimalizowana, o ile to możliwe, wydłużonego czasu pracy
na statku, w celu zapewnienia odpowiedniego odpoczynku i ograniczenia zmęczenia marynarzy.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór
certyfikatu bezpiecznej obsługi statku oraz warunki ustalania składu załogi statku
przez dyrektora urzędu morskiego, mając na uwadze postanowienia Konwencji SOLAS dotyczące
minimalnej bezpiecznej obsady statku oraz wymagania Konwencji MLC określające warunki
pracy i życia na statku, w tym konieczność zapewnienia w składzie załogi statku lekarza
i kucharza, a także zapewnienie bezpiecznej eksploatacji statku.
”
;
11)
w art. 127 w ust. 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„
7)
prowadzi statek morski lub statek żeglugi śródlądowej, jacht morski lub śródlądowy,
lub wykonuje obowiązki w zakresie bezpieczeństwa statku, jego ochrony lub zapobiegania
zanieczyszczaniu środowiska morskiego, w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka
odurzającego”.
”
;
”
;
2)
art. 354 i art. 369 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę
- Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 60 i 949), które stanowią:
„
Art. 354.
Przepisy:
1)
art. 39 ust. 1 pkt 6, art. 46 ust. 3 pkt 1, art. 50 ust. 2, art. 54 ust. 1d pkt 8,
art. 166 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2,
2)
art. 197 § 2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 3,
3)
art. 4 ust. 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 6,
4)
art. 116a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 9,
5)
art. 4 ust. 4 pkt 2 i ust. 7 pkt 1, art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art.
17,
6)
art. 8 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy zmienianej w art. 19,
7)
art. 130 § 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 23,
8)
art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 26,
9)
art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 31,
10)
art. 107a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 37,
11)
art. 144 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 41,
12)
art. 134a ust. 2 ustawy zmienianej w art. 44,
13)
art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. g, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 2 ustawy zmienianej w art.
53,
14)
art. 24 ust. 5 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 55,
15)
art. 3 pkt 18 oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zmienianej w art. 57,
16)
art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 58,
17)
art. 43 ust. 1 pkt 27 ustawy zmienianej w art. 59,
18)
art. 89 ust. 2 i ust. 8 pkt 1, art. 107 ust. 5b pkt 12 ustawy zmienianej w art. 60,
19)
art. 2 ust. 1 pkt 35, art. 12 ust. 2 pkt 2, art. 55 ust. 1 ustawy zmienianej w art.
63,
20)
art. 27 ust. 3 i art. 67 ust. 5 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 64,
21)
art. 9 ust. 5 pkt 2 lit. f ustawy zmienianej w art. 65,
22)
art. 130 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 66,
23)
art. 2 pkt 13 ustawy zmienianej w art. 76,
24)
art. 7 ust. 1 pkt 20, art. 14 pkt 5 i 6, art. 57 ust. 1 i 2, art. 62 ust. 1, art.
107 ust. 6 pkt 1 i art. 127 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 90,
25)
art. 19 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy zmienianej w art. 93,
26)
art. 74 ust. 2 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 94,
27)
art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 95,
28)
art. 64 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 98,
29)
art. 237 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 104,
30)
art. 84 ust. 2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 106,
31)
art. 2 pkt 6, art. 9 pkt 2, art. 11 ust. 5, art. 14 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 110,
32)
art. 2 pkt 17 ustawy zmienianej w art. 113
- w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się również do szkół ponadgimnazjalnych
i klas dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych w szkołach ponadpodstawowych do czasu
zakończenia kształcenia w tych szkołach i klasach.
”
„
Art. 369.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1, art. 116-219, art. 314, art. 326-336, art. 347, art. 348, art. 358 i art.
359, które wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 4 pkt 9, 12, 14 lit. a, art. 15 pkt 26, pkt 29 lit. a w zakresie art. 22 ust.
1 pkt 3a, pkt 48, 49, pkt 54 w zakresie art. 36a ust. 14 i pkt 114 w zakresie art.
71d, art. 66 pkt 1, art. 80, art. 111 pkt 2, art. 113 pkt 2, art. 115, art. 220-223,
art. 225-313, art. 315-325, art. 349-357 i art. 360-368, które wchodzą w życie po
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 15 pkt 118 lit. f i h oraz pkt 123 lit. m, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego
2017 r.;
4)
art. 15 pkt 31, pkt 32 w zakresie art. 22ac ust. 1, art. 22ae ust. 2, art. 22ak ust.
1 i art. 85b ust. 2 i 5, pkt 33-43, pkt 44 w zakresie art. 22ar i art. 22at ust. 1
pkt 1, pkt 46, 47 i 120, art. 105 i art. 337-346, które wchodzą w życie z dniem 15
lutego 2017 r.;
5)
art. 4 pkt 5, 10 i 11, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2017 r.;
6)
art. 224, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r.;
7)
art. 66 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
”
;
3)
odnośnika nr 1 oraz art. 13 ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu
morza przez statki oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 785), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/89/UE z dnia 23 lipca 2014 r. ustanawiającą
ramy planowania przestrzennego obszarów morskich
(Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 135).
Niniejsza ustawa służy stosowaniu:
1)
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1257/2013 z dnia 20 listopada
2013 r. w sprawie recyklingu statków oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1013/2006
i dyrektywę 2009/16/WE
(Dz. Urz. UE L 330 z 10.12.2013, str. 1);
2)
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/757 z dnia 29 kwietnia 2015 r.
w sprawie monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji dwutlenku węgla z transportu
morskiego oraz zmiany dyrektywy 2009/16/WE (Dz. Urz. UE L 123 z 19.05.2015, str. 55
oraz Dz. Urz. UE L 320 z 26.11.2016, str. 1).
Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża postanowienia decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2015/253 z dnia 16 lutego 2015 r. ustanawiającej
zasady dotyczące pobierania próbek i sprawozdawczości na podstawie dyrektywy Rady
1999/32/WE w zakresie zawartości siarki w paliwach żeglugowych
(Dz. Urz. UE L 41 z 17.02.2015, str. 55).
”
„
Art. 13.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 2 pkt
8, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
odnośnika nr 1 oraz art. 4-7 ustawy z dnia 12 października 2017 r. o zmianie ustawy o pracy na morzu oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2181), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1794 z dnia 6 października 2015 r.
zmieniającą dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/94/WE, 2009/38/WE i 2002/14/WE
oraz dyrektywy Rady 98/59/WE i 2001/23/WE w odniesieniu do marynarzy
(Dz. Urz. UE L 263 z 08.10.2015, str. 1).
”
„
Art. 4.
1.
Przepisy art. 76a-76c ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się do zabezpieczeń finansowych
odpowiedzialności w zakresie, o którym mowa w art. 73 i art. 75 ustawy zmienianej
w art. 1, udzielonych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Zabezpieczenie finansowe odpowiedzialności, o którym mowa w art. 74 ust. 1 ustawy
zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, udzielone przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy zachowuje ważność przez okres, na jaki zostało udzielone, jednak
nie dłużej niż do dnia 20 lutego 2018 r.
Art. 5.
Armator statku, o którym mowa w art. 93a ustawy zmienianej w art. 1, jest obowiązany
złożyć wniosek o przeprowadzenie inspekcji okresowej, o której mowa w art. 93a ustawy
zmienianej w art. 1, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych
wydanych na podstawie art. 94a ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 6.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów
wykonawczych wydanych na podstawie art. 94a ustawy zmienianej w art. 1, nie dłużej
jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 7.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
a)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 362, 596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540, z 2013 r. poz. 21, 888, 1027, 1036,
1287, 1304, 1387 i 1717, z 2014 r. poz. 223, 312, 567, 598, 773, 915, 1052, 1215,
1328, 1563, 1644, 1662 i 1863 oraz z 2015 r. poz. 73, 211, 251, 478, 693, 699, 860,
933, 978, 1197, 1217, 1259, 1296, 1321, 1322 i 1333.
b)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 1240, 1269 i 1365.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywy: 1) dyrektywę Rady 92/29/EWG
z dnia 31 marca 1992 r. dotyczącą minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia w celu poprawy opieki medycznej na statkach (Dz. Urz. WE L 113 z
30.04.1992, str. 19, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5,
t. 2, str. 21); 2) dyrektywę Rady 1999/63/WE z dnia 21 czerwca 1999 r. dotyczącą Umowy
w sprawie organizacji czasu pracy marynarzy przyjętej przez Stowarzyszenie Armatorów
Wspólnoty Europejskiej (ECSA) i Federację Związków Zawodowych Pracowników Transportu
w Unii Europejskiej (FST) - Załącznik: Umowa Europejska w sprawie organizacji czasu
pracy marynarzy (Dz. Urz. WE L 167 z 02.07.1999, str. 33, z późn. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 3, str. 363); 3) dyrektywę 1999/95/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r. dotyczącą egzekwowania przepisów odnoszących
się do godzin pracy marynarzy na pokładach statków zawijających do portów Wspólnoty
(Dz. Urz. WE L 14 z 20.01.2000, str. 29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.
5, t. 3, str. 407); 4) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/106/WE z dnia
19 listopada 2008 r. w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy (Dz. Urz.
UE L 323 z 03.12.2008, str. 33, z późn. zm.); 5) dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia
16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów
Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF)
w sprawie Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. oraz w sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE
(Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 30); 6) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i
Rady 2009/16/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie kontroli przeprowadzanej przez
państwo portu (Dz. Urz. UE L 131 z 28.05.2009, str. 57, z późn. zm.); 7) dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/54/UE z dnia 20 listopada 2013 r. dotyczącą pewnych
obowiązków państwa bandery w zakresie zgodności z Konwencją o pracy na morzu z 2006 r.
oraz jej egzekwowania (Dz. Urz. UE L 329 z 10.12.2013, str. 1).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje:
1)
prawa i obowiązki stron stosunku pracy na statkach morskich o polskiej przynależności;
2)
pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach morskich;
3)
wymagania dotyczące dokumentów związanych z pracą na statkach morskich;
4)
warunki pracy i życia marynarzy na statkach morskich o polskiej przynależności;
5)
ochronę zdrowia i ochronę socjalną marynarzy.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do statków morskich, zwanych dalej „statkami”, przeznaczonych
lub używanych do prowadzenia działalności gospodarczej.
3.
Do statków niekonwencyjnych przepisy ustawy stosuje się w zakresie w niej określonym.
4.
Przepisów ustawy nie stosuje się do jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży
Granicznej i Policji.
5.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do stosunków pracy na statkach stosuje się przepisy
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2018 r. poz. 108, 4, 138, 305 i 357), zwanej dalej „Kodeksem pracy”, i inne przepisy prawa pracy.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
armatorze - należy przez to rozumieć armatora w rozumieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski
(Dz. U. z 2016 r. poz. 66) oraz właściciela statku albo zarządzającego statkiem, agenta lub czarterującego statek
bez załogi, który przejął od właściciela statku odpowiedzialność za jego eksploatację
oraz przyjął obowiązki armatora wynikające z ustawy i ponosi wyłączną odpowiedzialność
z tego tytułu bez względu na to, czy jakikolwiek inny podmiot wypełnia niektóre obowiązki
w imieniu armatora;
2)
marynarskiej umowie o pracę - należy przez to rozumieć umowę o pracę na statku, zawartą
między armatorem a marynarzem, na podstawie której marynarz zostaje zatrudniony zgodnie
z wymaganiami w zakresie warunków pracy i życia na statku przewidzianymi w Konwencji
o pracy na morzu, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy
w Genewie dnia 23 lutego 2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845 oraz z 2017 r. poz. 512);
3)
marynarzu - należy przez to rozumieć osobę posiadającą kwalifikacje zawodowe, o których
mowa w rozdziale 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
(Dz. U. z 2018 r. poz. 181), a także inną osobę zatrudnioną na statku, z wyjątkiem osoby, która okazjonalnie
wykonuje na statku pracę niezwiązaną z żeglugą morską;
4)
organie inspekcyjnym - należy przez to rozumieć dyrektora urzędu morskiego;
5)
podróży morskiej - należy przez to rozumieć podróż marynarza na statku z portu jej
rozpoczęcia do portu jej zakończenia, niezależnie od tego, czy w czasie tej podróży
statek zawijał do innych portów;
62)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), która weszła w życie z dniem
1 września 2017 r.)
praktykancie - należy przez to rozumieć ucznia szkoły ponadpodstawowej lub studenta
uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła lub uczelnia
jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między
szkołą lub uczelnią a tym armatorem;
7)
statku niekonwencyjnym - należy przez to rozumieć statek, do którego nie ma zastosowania
Konwencja o pracy na morzu, przyjęta przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji
Pracy w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., w tym statek używany wyłącznie do celów naukowo-badawczych
lub sportowych, statek pełniący wyłącznie specjalną służbę państwową, statek rybacki,
statek uprawiający wyłącznie żeglugę śródlądową, statek uprawiający wyłącznie żeglugę
na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem wyłącznej strefy ekonomicznej,
jacht morski, a także platformę wiertniczą lub wydobywczą.
Rozdział 2
Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku
Art. 3.
1.
Na statku może być zatrudniona osoba, która ukończyła 18 lat.
2.
Marynarz może być zatrudniony na statku, jeżeli posiada:
1)
dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe;
2)
ważne świadectwo zdrowia;
3)
ważną książeczkę żeglarską.
3.
Dopuszcza się zatrudnienie na statku młodocianego, który ukończył 16 lat, wyłącznie
w celu przygotowania zawodowego.
4.
Na statku mogą odbywać praktykę zawodową praktykanci, zgodnie z programem nauczania
szkoły lub kształcenia na kierunku studiów wyższych w uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „uczelnią”.
Art. 4.
1.
Na statku może być zatrudniony marynarz, który w wyniku badania lekarskiego został
uznany za zdolnego do pracy na statku.
2.
Stan zdrowia marynarza potwierdza orzeczenie lekarskie wydawane w formie świadectwa
zdrowia, podpisane przez uprawnionego lekarza.
3.
Do przeprowadzania badań lekarskich w celu wydawania świadectw zdrowia są uprawnieni
lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny
pracy, medycyny transportu lub spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy.
4.
W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować marynarza na konsultacje
do lekarza specjalisty lub psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań
diagnostycznych.
5.
Świadectwo zdrowia wydaje się na okres 2 lat, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się
o zatrudnienie na statku nie ukończyła 18 lat - na okres 1 roku.
6.
Marynarzowi, który ukończył 50 lat, oraz marynarzowi, którego stan zdrowia, według
uprawnionego lekarza, nie pozwala na wydanie świadectwa zdrowia na okres 2 lat, świadectwo
zdrowia może być wydane na okres krótszy niż 2 lata.
7.
Badanie lekarskie w zakresie dotyczącym zdolności do rozpoznawania kolorów jest ważne
w okresie nie dłuższym niż 6 lat.
8.
W świadectwie zdrowia stwierdza się zdolność albo brak zdolności marynarza do pracy
na statku na określonym stanowisku pracy oraz ograniczenia dotyczące zdolności do
pracy, w szczególności w odniesieniu do czasu pracy lub zakresu obowiązków, jeżeli
takie występują.
9.
Świadectwo zdrowia sporządza się w języku polskim i angielskim.
10.
Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia ponosi
armator.
11.
Świadectwo zdrowia wydane w innym państwie uznaje się za równoważne ze świadectwem
zdrowia wydanym na podstawie ustawy, jeżeli spełnia ono zasadnicze wymagania określone
w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania
im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.
(Dz. U. z 1984 r. poz. 201, z 1999 r. poz. 286 oraz z 2013 r. poz. 1092), zwanej dalej „Konwencją STCW”.
Art. 5.
1.
Marynarzowi oraz armatorowi, który skierował marynarza na badanie lekarskie, służy
odwołanie od świadectwa zdrowia.
2.
Marynarz albo armator wnosi odwołanie w terminie 7 dni od dnia wydania świadectwa
zdrowia za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do:
1)
wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na siedzibę armatora;
2)
instytutu badawczego w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckiego Centrum Medycyny
Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, jeżeli odwołanie dotyczy świadectwa zdrowia wydanego
przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
3.
Lekarz, za pośrednictwem którego zostało wniesione odwołanie, przekazuje odwołanie
wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego świadectwa zdrowia, w terminie 7
dni od dnia otrzymania odwołania, do podmiotu właściwego do rozpatrzenia odwołania.
4.
Ponowne badanie lekarskie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 14 dni od
dnia wniesienia odwołania.
5.
Koszty przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego pokrywa podmiot, który wniósł
odwołanie.
6.
Od świadectwa zdrowia wydanego po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego nie
służy odwołanie.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do
pracy na statku, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy
na statku,
2)
zakres badań lekarskich przeprowadzanych w celu wydania świadectwa zdrowia oraz warunki
ich przeprowadzania,
3)
wzór świadectwa zdrowia
- biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego i kompleksowego przebiegu
badań lekarskich oraz konieczność posiadania i dokumentowania przez marynarzy odpowiedniego
stanu zdrowia do wykonywania pracy na statku, uwzględniając Wytyczne Międzynarodowej
Organizacji Pracy i Międzynarodowej Organizacji Morskiej w sprawie badań lekarskich
marynarzy oraz wymagania Konwencji STCW.
Art. 6.
1.
W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia marynarza, armator może, na swój
koszt, skierować marynarza na doraźne badania lekarskie lub badanie psychologiczne.
2.
W przypadku utraty ważności świadectwa zdrowia w czasie trwania podróży morskiej,
marynarz może kontynuować pracę na statku do czasu zawinięcia statku do najbliższego
portu, w którym marynarz może uzyskać świadectwo zdrowia, z tym że okres pracy na
statku bez ważnego świadectwa zdrowia nie może przekroczyć 3 miesięcy.
3.
W nagłych przypadkach dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku
może zezwolić marynarzowi na pracę bez ważnego świadectwa zdrowia, do czasu zawinięcia
statku do portu, w którym marynarz może uzyskać świadectwo zdrowia od uprawnionego
lekarza, pod warunkiem że okres zezwolenia nie przekracza 3 miesięcy, a świadectwo
zdrowia marynarza niedawno utraciło ważność.
Art. 7.
1.
Książeczka żeglarska jest dokumentem osobistym marynarza, poświadczającym jego tożsamość,
dokumentującym przebieg zatrudnienia na statkach oraz uprawniającym do przekraczania
granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Marynarz, będący obywatelem polskim, może wrócić na podstawie książeczki żeglarskiej
do kraju w okresie 12 miesięcy od dnia utraty jej ważności.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 8.
1.
Marynarz jest obowiązany do okazywania książeczki żeglarskiej właściwym organom.
2.
Kapitan statku dokonuje w książeczce żeglarskiej wpisów poświadczających przebieg
zatrudnienia marynarza na statku, wskazując armatora i kapitana statku oraz zajmowane
przez marynarza stanowiska.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 9.
Książeczkę żeglarską wystawia się na wniosek:
1)
osoby posiadającej udokumentowane ukończenie szkolenia podstawowego, o którym mowa
w rozdziale VI Konwencji STCW;
22)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), która weszła w życie z dniem
1 września 2017 r.)
ucznia szkoły ponadpodstawowej - potwierdzony przez armatora lub dyrektora tej szkoły;
3)
studenta - potwierdzony przez rektora uczelni;
4)
młodocianego, za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych, w celu przygotowania zawodowego
- potwierdzony przez armatora;
5)
innej osoby, jeżeli pozostaje ona z armatorem w stosunku pracy - potwierdzony przez
armatora.
Art. 10.
1.
Książeczkę żeglarską wystawia dyrektor urzędu morskiego.
2.
Poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej książeczkę żeglarską może wystawić konsul
Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku jej utraty, zniszczenia albo upływu terminu
ważności, jedynie na czas określonej podróży morskiej. Przed wystawieniem książeczki
żeglarskiej konsul może zażądać informacji o posiadaczu książeczki od właściwego dyrektora
urzędu morskiego.
Art. 11.
1.
Książeczkę żeglarską wystawia się na okres 10 lat.
2.
Osobom, o których mowa w art. 9 pkt 2-4, książeczkę żeglarską wystawia się na 5 lat.
3.
Cudzoziemcom niebędącym obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw
członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym oraz Konfederacji Szwajcarskiej ani członkami ich rodzin w rozumieniu
art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich
Unii Europejskiej i członków ich rodzin
(Dz. U. z 2017 r. poz. 900), książeczkę żeglarską wystawia się na 5 lat.
4.
Za wystawienie książeczki żeglarskiej pobiera się opłatę w wysokości równowartości
50 euro.
52)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), która weszła w życie z dniem
1 września 2017 r..
Za wystawienie książeczki żeglarskiej uczniom szkół ponadpodstawowych i studentom
pobiera się opłatę w wysokości równowartości 25 euro.
6.
Przeliczenia równowartości euro na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego
przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty, w dniu roboczym poprzedzającym dzień złożenia
wniosku o wydanie książeczki żeglarskiej.
7.
Opłaty, o których mowa w ust. 4 i 5, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 12.
Dyrektor urzędu morskiego odmawia, w drodze decyzji, wystawienia książeczki żeglarskiej,
jeżeli z wnioskiem wystąpiła osoba:
1)
nieuprawniona;
2)
która jest niezdolna do wykonywania pracy na statku ze względu na stan zdrowia;
3)
wobec której prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania pracy na statku;
4)
wobec której zachodzą przesłanki odmowy wydania paszportu.
Art. 13.
1.
Książeczka żeglarska podlega wymianie w przypadku:
1)
zmiany danych w niej zamieszczonych;
2)
uszkodzenia lub zaistnienia innej okoliczności utrudniającej ustalenie tożsamości
jej posiadacza lub przebiegu zatrudnienia;
3)
braku miejsca na dokonanie adnotacji lub wpisów;
4)
upływu terminu ważności.
2.
Książeczka żeglarska podlega wymianie na koszt wnioskodawcy.
3.
Za wymianę książeczki żeglarskiej pobiera się opłaty jak za jej wystawienie.
4.
Opłaty, o których mowa w ust. 3, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 14.
1.
Książeczka żeglarska traci ważność:
1)
z upływem określonego w niej okresu ważności, nie wcześniej jednak niż z dniem rozwiązania
marynarskiej umowy o pracę, zawartej na czas określony lub na czas podróży morskiej;
2)
w przypadku jej unieważnienia przez dyrektora urzędu morskiego.
2.
Dyrektor urzędu morskiego unieważnia, w drodze decyzji, książeczkę żeglarską:
1)
z przyczyn określonych w art. 12 pkt 3 i 4;
22)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), która weszła w życie z dniem
1 września 2017 r.)
jeżeli uczeń szkoły ponadpodstawowej został skreślony z listy uczniów;
3)
w przypadku skreślenia studenta z listy studentów.
32)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 110 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), która weszła w życie z dniem
1 września 2017 r..
W przypadku zaistnienia przesłanki, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, odpowiednio
dyrektor szkoły ponadpodstawowej lub rektor uczelni są obowiązani do niezwłocznego
zawiadomienia o tym dyrektora urzędu morskiego.
4.
Książeczkę żeglarską podlegającą unieważnieniu przedkłada się dyrektorowi urzędu morskiego
niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o
unieważnieniu książeczki żeglarskiej stała się ostateczna. Dyrektor urzędu morskiego
unieważnia książeczkę żeglarską i zwraca ją posiadaczowi.
Art. 15.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1)
dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wystawienie lub wymianę książeczki żeglarskiej,
2)
tryb postępowania w sprawie wystawiania, wymiany i unieważniania książeczki żeglarskiej,
3)
wzór książeczki żeglarskiej
- z uwzględnieniem postanowień Konwencji nr 108 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej krajowych dowodów tożsamości
marynarzy, przyjętej w Genewie dnia 13 maja 1958 r.
(Dz. U. z 1994 r. poz. 501), mając na względzie konieczność zapewnienia identyfikacji posiadacza książeczki żeglarskiej,
sprawność prowadzonego postępowania oraz zapewnienie ochrony przetwarzanych danych.
Rozdział 3
Pośrednictwo pracy
Art. 16.
1.
Pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach, zwane dalej „pośrednictwem
pracy”, obejmuje pomoc osobom zainteresowanym podjęciem pracy na statku oraz pomoc
armatorom w poszukiwaniu odpowiednich kandydatów do pracy na statku.
2.
Za czynności związane z pośrednictwem pracy nie wolno pobierać bezpośrednio lub pośrednio
opłat od osób poszukujących pracy na statkach.
3.
Pośrednictwo pracy prowadzą agencje zatrudnienia, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 1292, 1321, 1428, 1543, 2371 i 2494 oraz z 2018 r. poz. 107 i 138.), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, oraz powiatowe urzędy pracy.
Art. 17.
1.
Powiatowy urząd pracy udziela pomocy osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku,
zarejestrowanej jako bezrobotny lub poszukujący pracy, przez poinformowanie o agencjach
zatrudnienia, które posiadają dokument uprawniający je do kierowania marynarzy do
pracy na statkach wydany przez właściwego dyrektora urzędu morskiego, oraz o możliwości
skorzystania z usług tych agencji.
2.
Powiatowy urząd pracy, do którego armator złożył ofertę pracy na statku, informuje
armatora o agencjach zatrudnienia, które posiadają dokument uprawniający je do kierowania
marynarzy do pracy na statkach, wydany przez dyrektora urzędu morskiego, i zwraca
armatorowi złożoną ofertę pracy albo przekazuje ją do agencji zatrudnienia wybranej
przez armatora.
3.
Powiatowy urząd pracy, na wniosek agencji zatrudnienia, może za zgodą osoby zainteresowanej
podjęciem pracy na statku, zarejestrowanej jako bezrobotny lub poszukujący pracy,
udostępnić agencji zatrudnienia informacje umożliwiające nawiązanie bezpośredniej
współpracy z tą osobą.
Art. 18.
1.
Pośrednictwo pracy prowadzone przez agencje zatrudnienia jest dobrowolne dla osób
zainteresowanych podjęciem pracy na statku oraz dla armatorów.
2.
Agencja zatrudnienia świadczy usługi pośrednictwa pracy po uzyskaniu od dyrektora
urzędu morskiego właściwego dla jej siedziby dokumentu uprawniającego do kierowania
marynarzy do pracy na statkach.
2a4)Dodany przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu
zanieczyszczaniu morza przez statki oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 785),
która weszła w życie z dniem 29 kwietnia 2017 r..
Właściwość dyrektora urzędu morskiego określa się zgodnie z art. 17 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie morskim”.
3.
Dyrektor urzędu morskiego wydaje, na wniosek agencji zatrudnienia, dokument, o którym
mowa w ust. 2, na podstawie pozytywnych wyników audytu wstępnego przeprowadzonego
przez wyznaczonych audytorów, posiadających wiedzę z zakresu zagadnień objętych Konwencją
o pracy na morzu, przyjętą przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy
w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., zwaną dalej „Konwencją MLC”, oraz kwalifikacje i
doświadczenie w zakresie prowadzenia audytów. W dokumencie ustala się okres jego ważności.
4.
Audyt wstępny jest przeprowadzany w celu sprawdzenia, czy agencja zatrudnienia spełnia
warunki do kierowania marynarzy do pracy na statkach zgodnie z wymogami Konwencji
MLC.
5.
Dyrektor urzędu morskiego przeprowadza audyt odnowieniowy w związku z upływem ważności
dokumentu, o którym mowa w ust. 2, oraz może przeprowadzić audyt dodatkowy, w przypadku
uzasadnionego podejrzenia, że działanie agencji zatrudnienia nie jest zgodne z ustawą
lub wymaganiami określonymi w Konwencji MLC.
6.
W przypadku negatywnego wyniku audytu dodatkowego dyrektor urzędu morskiego unieważnia,
w drodze decyzji, dokument, o którym mowa w ust. 2.
7.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, zakres
i tryb przeprowadzania audytów, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz wzór dokumentu,
o którym mowa w ust. 2, mając na uwadze konieczność zachowania obiektywizmu i prawidłowego
przebiegu audytów oraz dane niezbędne do uwzględnienia w dokumencie, o którym mowa
w ust. 2.
8.
Za przeprowadzenie audytu wstępnego i odnowieniowego oraz wydanie dokumentu, o którym
mowa w ust. 2, pobiera się opłaty. Opłaty stanowią dochód budżetu państwa.
9.
Opłaty za przeprowadzenie audytu wstępnego lub odnowieniowego wynoszą:
1)
200 zł - dla agencji zatrudniającej do 2 pracowników;
2)
500 zł - dla agencji zatrudniającej od 2 do 5 pracowników;
3)
1000 zł - dla agencji zatrudniającej powyżej 5 pracowników.
10.
Opłata za wydanie dokumentu uprawniającego agencję zatrudnienia do kierowania marynarzy
do pracy na statkach wynosi 200 zł.
11.
Audytorom za przeprowadzenie audytu przysługuje wynagrodzenie w wysokości:
1)
300 zł - dla audytora;
2)
400 zł - dla audytora wiodącego.
12.
Właściwy dyrektor urzędu morskiego umieszcza na stronie internetowej urzędu aktualną
listę agencji zatrudnienia, którym wydał dokument uprawniający do kierowania marynarzy
do pracy na statkach.
Art. 19.
1.
Agencja zatrudnienia udziela pomocy w podjęciu pracy na statku osobie zainteresowanej
podjęciem pracy, która spełnia wymagania, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz ust.
2 pkt 1 i 3.
2.
Agencja zatrudnienia informuje osobę zainteresowaną podjęciem pracy na statku o posiadanych
ofertach pracy, a w przypadku ich braku może poinformować taką osobę o innych agencjach
zatrudnienia prowadzących pośrednictwo pracy.
3.
Agencja zatrudnienia może, na wniosek innej agencji zatrudnienia prowadzącej pośrednictwo
pracy i za zgodą osoby zainteresowanej podjęciem pracy na statku, udostępnić tej osobie
informacje umożliwiające nawiązanie jej bezpośredniej współpracy z tą agencją.
4.
Agencja zatrudnienia przyjmuje od armatora ofertę pracy na statku, jeżeli w ofercie
nie zostały zawarte wymagania, o których mowa w art. 36 ust. 5e ustawy o promocji
zatrudnienia, sprawdza, czy wśród osób zainteresowanych podjęciem pracy na statku
są kandydaci spełniający wymagania armatora określone w tej ofercie oraz informuje
armatora, czy może skierować do niego odpowiednich kandydatów do pracy na statku,
a w przypadku ich braku może poinformować o innych agencjach zatrudnienia prowadzących
pośrednictwo pracy.
5.
W przypadku braku odpowiednich kandydatów do pracy na statku, agencja zatrudnienia
informuje o tym armatora, który może wycofać ofertę.
Art. 20.
1.
Oferta pracy na statku obejmuje w szczególności:
1)
nazwę i adres armatora;
2)
imię i nazwisko, numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej osoby upoważnionej
do kontaktów;
3)
nazwę statku oraz stanowiska do obsadzenia na statku;
4)
wysokość i warunki wynagradzania;
5)
oczekiwania wobec kandydatów do pracy;
6)
termin rozpoczęcia pracy oraz okres, na jaki zostanie zawarta marynarska umowa o pracę;
7)
warunki ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych
wypadków, choroby lub śmierci.
2.
Armator, składając ofertę pracy na statku, jest obowiązany dołączyć do niej następujące
dokumenty:
1)
kopię ważnego Morskiego Certyfikatu Pracy albo Tymczasowego Morskiego Certyfikatu
Pracy oraz ważnej Deklaracji Zgodności wydanych dla tego statku albo pisemne oświadczenie,
że przestrzega postanowień Konwencji MLC dotyczących warunków pracy i życia marynarzy
na statku;
2)
projekt marynarskiej umowy o pracę;
3)
pisemne oświadczenie zawierające zobowiązanie armatora do:
a)
przestrzegania przepisów wynikających z układu zbiorowego pracy, którym jest objęty
marynarz, jeżeli taki układ na statku obowiązuje,
b)
poniesienia kosztów repatriacji i innych zobowiązań finansowych wobec osoby zainteresowanej
podjęciem pracy na statku,
c)
zawarcia umowy z agencją zatrudnienia - w przypadku gdy oferta pracy dotyczy pracy
na statku o obcej przynależności.
3.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, zawiera również: nazwę i adres armatora,
datę sporządzenia oświadczenia oraz podpis uprawnionego przedstawiciela armatora,
ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz pełnionej funkcji.
4.
W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku o obcej przynależności
oferta pracy na statku oraz dokumenty, o których mowa w ust. 2, mogą być przedkładane
w języku angielskim.
5.
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-4, agencja zatrudnienia
odstępuje od realizacji oferty pracy na statku, informując o tym armatora.
Art. 21.
Agencja zatrudnienia udostępnia osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku ofertę
pracy na statku, projekt marynarskiej umowy o pracę oraz informacje, o których mowa
w art. 19 ust. 3, jeżeli osoba ta spełnia wymagania wobec kandydatów określone w tej
ofercie.
Art. 22.
1.
W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku o obcej przynależności
agencja zatrudnienia zawiera z:
1)
osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku pisemną umowę, spełniającą wymagania
określone w art. 85 ust. 2 pkt 1-6 i 9 ustawy o promocji zatrudnienia;
2)
armatorem, do którego zamierza kierować osoby do pracy, pisemną umowę, spełniającą
wymagania określone w art. 85 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia.
2.
Agencja zatrudnienia, przed zawarciem umowy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zwraca
się do armatora o informację o objęciu marynarza ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym
oraz zdrowotnym, a w przypadku uzyskania informacji o nieobjęciu marynarza tymi ubezpieczeniami
zamieszcza w umowie informację, że może on skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia
emerytalnego i rentowego oraz zdrowotnego przysługującego mu na podstawie odrębnych
przepisów.
3.
Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera również:
1)
nazwę i przynależność statku, na którym praca będzie wykonywana;
2)
zobowiązanie agencji zatrudnienia do zwrotu osobie zainteresowanej podjęciem pracy
na statku poniesionych przez nią kosztów pieniężnych z tytułu niewykonania lub nienależytego
wykonania umowy z winy tej agencji.
4.
Agencja zatrudnienia, która zawarła z osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku
umowę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest obowiązana zapewnić, aby osoba ta nie ponosiła
kosztów bezpośrednio związanych ze skierowaniem do pracy za granicą, w tym kosztów
dojazdu na statek i powrotu do miejsca repatriacji wskazanego w marynarskiej umowie
o pracę, wydania wizy, badań lekarskich oraz tłumaczenia dokumentów.
Art. 23.
1.
Agencja zatrudnienia jest obowiązana posiadać ubezpieczenie lub inne zabezpieczenie
finansowe odpowiedzialności za szkody poniesione przez marynarzy z tytułu nieskuteczności
pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez armatora zobowiązań wynikających z marynarskiej
umowy o pracę.
2.
Agencja zatrudnienia odpowiada za szkody, o których mowa w ust. 1, wobec osoby, z
którą zawarła umowę, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1, do wysokości odszkodowania,
o którym mowa w art. 33 ust. 1.
Art. 24.
1.
Agencja zatrudnienia niezwłocznie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego w przypadku
uzyskania informacji wskazujących, że:
1)
statek, którego dotyczyła oferta pracy, nie spełnia warunków, które potwierdza Deklaracja
Zgodności i Morski Certyfikat Pracy albo Tymczasowy Morski Certyfikat Pracy wydane
dla tego statku;
2)
armator, składając ofertę pracy na statku, zawarł w oświadczeniu, o którym mowa w
art. 20 ust. 2 pkt 3, informacje niezgodne ze stanem faktycznym;
3)
armator naruszył zobowiązania wynikające z marynarskiej umowy o pracę zawartej z osobą
zainteresowaną podjęciem pracy na statku lub umowy zawartej z agencją zatrudnienia.
2.
W przypadku uzyskania informacji, o których mowa w ust. 1, agencja zatrudnienia odstępuje
od realizacji oferty pracy na statku oraz informuje o odstąpieniu osobę zainteresowaną
podjęciem pracy na statku i armatora.
Art. 25.
1.
Agencja zatrudnienia jest obowiązana prowadzić wykaz osób, które podjęły pracę na
statku za jej pośrednictwem, zawierający:
1)
imię i nazwisko;
2)
okres, na jaki została zawarta marynarska umowa o pracę;
3)
nazwę armatora, u którego praca jest wykonywana;
4)
nazwę i przynależność statku, na którym praca jest wykonywana.
2.
Wykaz osób, o którym mowa w ust. 1, agencja zatrudnienia jest obowiązana udostępniać
organom administracji morskiej, na ich żądanie.
Rozdział 4
Warunki zatrudnienia i organizacja pracy na statku
Art. 26.
1.
Zatrudnienie na statku następuje na podstawie marynarskiej umowy o pracę. W imieniu
armatora marynarską umowę o pracę może zawierać agencja zatrudnienia.
2.
Marynarską umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas określony lub na
czas podróży morskiej.
3.
Okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas określony, a także
łączny okres zatrudnienia na podstawie marynarskich umów o pracę na czas określony
zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 36 miesięcy,
o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej marynarskiej
umowy o pracę nie trwała dłużej niż 90 dni.
4.
Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas określony
jest dłuższy niż okres, o którym mowa w ust. 3, uważa się, że marynarz od dnia następującego
po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, jest zatrudniony na podstawie marynarskiej
umowy o pracę na czas nieokreślony.
5.
Z młodocianym niebędącym praktykantem zawiera się marynarską umowę o pracę w celu
przygotowania zawodowego.
Art. 27.
1.
Marynarską umowę o pracę zawiera się na piśmie, przed wpisaniem marynarza na listę
załogi statku.
2.
Armator, przed podpisaniem marynarskiej umowy o pracę, umożliwia marynarzowi zapoznanie
się z jej treścią, informuje o warunkach umowy i w razie wątpliwości udziela niezbędnych
wyjaśnień.
3.
Marynarska umowa o pracę określa w szczególności:
1)
imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia marynarza;
2)
nazwę i adres siedziby armatora;
3)
rodzaj umowy oraz datę i miejsce jej zawarcia;
4)
nazwę i rodzaj statku, na którym będzie wykonywana praca - w przypadku umów innych
niż umowa na czas nieokreślony;
5)
warunki pracy i płacy, w tym:
a)
stanowisko, na którym marynarz będzie zatrudniony,
b)
wynagrodzenie za pracę, odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem wysokości wynagrodzenia
podstawowego i innych składników wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z
pracą, a także rodzaj waluty, w której wynagrodzenie będzie wypłacane,
c)
sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę,
d)
wymiar corocznego płatnego urlopu albo sposób jego obliczenia,
e)
miejsce i termin rozpoczęcia pracy na statku oraz termin jej zakończenia, a także
w przypadku gdy:
-
umowa została zawarta na czas nieokreślony - warunki upoważniające każdą ze stron
do jej wypowiedzenia ze wskazaniem okresu wypowiedzenia,
-
umowa została zawarta na czas określony - termin jej rozwiązania,
-
umowa została zawarta na czas trwania podróży morskiej - miejsce zakończenia podróży
morskiej i czas od momentu przybycia statku do portu do zejścia marynarza ze statku,
f)
wskazanie układu zbiorowego pracy, którym jest objęty marynarz - jeżeli taki układ
obowiązuje.
4.
Marynarska umowa o pracę określa również:
1)
świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu opieki zdrowotnej;
2)
świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu zabezpieczenia społecznego;
3)
okres pracy na statku, po upływie którego marynarz nabywa prawo do repatriacji;
4)
szczegółowe warunki dotyczące odszkodowania z tytułu utraty zatrudnienia w przypadku,
o którym mowa w art. 33 ust. 1;
5)
warunki i miejsce repatriacji oraz miejsce sprowadzenia zwłok w przypadku śmierci
marynarza.
5.
Armator, w razie potrzeby, może zmienić statek, na którym marynarz będzie wykonywał
pracę, przy zachowaniu pozostałych warunków marynarskiej umowy o pracę. W takim przypadku
armator potwierdza tę zmianę marynarzowi na piśmie.
6.
Marynarską umowę o pracę sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym
dla każdej ze stron.
7.
W przypadku gdy armator korzysta z usług pośrednictwa pracy, kopię marynarskiej umowy
o pracę armator przesyła do agencji zatrudnienia.
8.
Kopia marynarskiej umowy o pracę jest przechowywana na statku przez okres, w którym
marynarz jest wpisany na listę załogi statku.
Art. 28.
1.
Do marynarskiej umowy o pracę armator dołącza informację o stosowanych na statku procedurach
składania skarg, w tym danych kontaktowych do właściwego organu państwa bandery statku
oraz danych kontaktowych do właściwego organu w kraju zamieszkania marynarza, jeżeli
nie jest nim państwo bandery, a także imię i nazwisko osoby lub osób na statku, które
mogą, na zasadzie poufności, udzielić marynarzowi informacji w sprawie złożenia skargi.
2.
Na statku przechowuje się wzór marynarskiej umowy o pracę, układ zbiorowy pracy lub
regulamin wynagradzania. Kopie wzoru marynarskiej umowy o pracę oraz układu zbiorowego
pracy w zakresie wymagań określonych w Konwencji MLC udostępnia się także w języku
angielskim.
3.
Szczegółowe warunki odszkodowań z tytułu utraty zatrudnienia określają układy zbiorowe
pracy lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami
lub regulaminami - marynarskie umowy o pracę.
Art. 29.
1.
Marynarska umowa o pracę rozwiązuje się:
1)
w przypadkach określonych w Kodeksie pracy;
2)
na skutek zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku w inny sposób - z wyjątkiem umowy
zawartej na czas nieokreślony;
3)
z dniem odmowy pracy na statku udającym się w podróż morską do strefy konfliktów zbrojnych
albo - jeżeli o skierowaniu statku do takiej strefy postanowiono po rozpoczęciu podróży
morskiej - z dniem zejścia marynarza ze statku przed osiągnięciem takiej strefy;
4)
w przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 1.
2.
Marynarska umowa o pracę zawarta na czas podróży morskiej rozwiązuje się w dniu przybycia
statku do miejsca zakończenia podróży morskiej.
3.
Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli armator
dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec marynarza, w szczególności
nie zapewnił mu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i życia na statku, wyżywienia
i opieki zdrowotnej.
Art. 30.
1.
Okres wypowiedzenia marynarskiej umowy o pracę zawartej na czas określony wynosi:
1)
2 tygodnie - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres krótszy niż
6 miesięcy;
2)
1 miesiąc - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres co najmniej 6
miesięcy i nie dłuższy niż 3 lata;
3)
2 miesiące - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres dłuższy niż
3 lata.
2.
Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez zachowania terminów, o których
mowa w ust. 1, z ważnego powodu rodzinnego lub innej nagłej konieczności rozwiązania
marynarskiej umowy o pracę.
Art. 31.
1.
Marynarska umowa o pracę, której termin rozwiązania upływa podczas podróży morskiej,
ulega przedłużeniu do dnia przybycia statku do najbliższego portu.
2.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, marynarz wraca do kraju w inny sposób
niż na statku, na którym jest wpisany na listę załogi statku, marynarska umowa o pracę
ulega przedłużeniu do dnia przybycia marynarza do miejsca repatriacji wskazanego w
marynarskiej umowie o pracę.
3.
Czas oczekiwania na repatriację i czas repatriacji zalicza się do okresu zatrudnienia
marynarza.
Art. 32.
W przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3, marynarzowi przysługuje świadczenie
w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę obliczonego według zasad obowiązujących
przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.
Art. 33.
1.
W przypadku rozwiązania maryn …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.