politykę oraz strategię systemu jakości wraz z oświadczeniem kierownika odpowiedzialnego za realizację założonych celów, jakie system jakości ośrodka ma osiągnąć, b) określenie osób funkcyjnych systemu jakości, c) zakres systemu jakości, d) metody realizacji celów systemu jakości, e) metody pozyskiwania informacji podczas kontroli i audytów, f) dokumentację systemu jakości, a także określa jej obieg w postępowaniu naprawczym oraz zasady i procedury jej przechowywania, g) określenie zakresu odpowiedzialności za jakość podwykonawców szkolenia, h) program zapewnienia jakości określający: - zakres programu zapewnienia jakości, - procedury kontroli jakości z zastosowaniem kart kontrolnych j akości, - zasady planowania i prowadzenia audytów systemu jakości, - czynności związane z działaniami naprawczymi, - ocenę jakości organizacji i zarządzania ośrodka, - zasady szkolenia personelu w zakresie zapewnienia jakości;
\n
11)szkolący wyłącznie w celu uzyskania świadectwa AFIS może system zarządzania jakością zastąpić przeglądem organizacji, przy czym: a) osobą odpowiedzialną za program przeglądu ośrodka jest kierownik odpowiedzialny lub osoba przez niego wyznaczona wymieniona w pkt 3, b) osoba odpowiedzialna za wykonywanie przeglądów ośrodka powinna posiadać znajomość przepisów i procedur CAPTO, c) na program przeglądu ośrodka składają się listy kontrolne obejmujące wszystkie procesy zachodzące w ośrodku oraz harmonogram sprawdzania pozycji z listy kontrolnej zapewniający, że każda pozycja jest sprawdzana co najmniej raz na 12 miesięcy, d) przeglądy ośrodka są udokumentowane, stwierdzone niezgodności są zapisane i zgłoszone odpowiednim osobom, e) działania korygujące i zapobiegawcze są zatwierdzane przez osobę odpowiedzialną za program przeglądu ośrodka i są wykonywane w ustalonym terminie, f) kierownik odpowiedzialny jest informowany o wszystkich niezgodnościach oraz, regularnie, o ogólnych wynikach programu przeglądu ośrodka;
\n
12)jeżeli posiada certyfikat ISO 9001 wydany przez organizację posiadającą odpowiednią akredytację obejmujący szkolenie służb ruchu lotniczego, uznaje się, że ośrodek w wystarczającym stopniu potwierdza zgodność wymogów określonych w pkt 9-11; w takim przypadku ośrodek przedstawia Prezesowi Urzędu dokumentację związaną z posiadanym certyfikatem;
\n
13)opracowuje instrukcję szkolenia, która: a) opisuje strategię działalności ośrodka oraz procesy i procedury stosowane w procesie szkolenia, b) jest w pełni zgodna ze wszystkimi dokumentami regulaminowymi oraz obowiązującymi przepisami z zakresu funkcjonowania ośrodka;
\n
14)zapewnia, że przepisy instrukcji szkolenia są rozumiane i stosowane w sposób jednolity przez personel wszystkich komórek organizacyjnych ośrodka;
\n
15)udostępnia instrukcję szkolenia całemu personelowi ośrodka;
\n
16)utrzymuje aktualność informacji zawartych w instrukcji szkolenia i dokonuje zmian, jeżeli co najmniej: a) dokonano zmian w strategii, procedurach lub stosowanych praktykach, lub b) wynikają z doświadczenia w pracy operacyjnej, lub c) dokonano zmian w zakresie świadczonych usług szkoleniowych, lub d) zmianie uległa zawartość programów szkolenia, lub e) zainstalowano nowy system lub urządzenia techniczne mające znaczący wpływ na proces szkolenia, lub f) dokonano zmian w certyfikacie, lub g) zachodzi potrzeba utrzymania standaryzacji procesów szkolenia;
\n
17)niezwłocznie przekazuje, zatwierdzone przez Prezesa Urzędu, wszelkie zmiany w instrukcji szkolenia wszystkim podmiotom i osobom, którym instrukcja ta została wydana;
\n
18)wyznacza osobę odpowiedzialną za realizację przedsięwzięć określonych w pkt 14-16;
\n
19)dokonuje przeglądu procesów oraz procedur: a) regularnie, co najmniej raz w roku, b) w przypadku zmiany struktury organizacyjnej lub podjęcia współpracy w zakresie szkolenia z innymi podmiotami, c) po wprowadzeniu zmian technologicznych, w szczególności po wprowadzeniu nowych urządzeń i systemów, d) po wprowadzeniu zmian przepisów bezpieczeństwa, e) w innych przypadkach mających wpływ na funkcjonowanie ośrodka;
\n
20)zatrudnia odpowiednio liczny i wykwalifikowany personel, gwarantujący, że szkolenie prowadzone w ośrodku odbywa się w sposób bezpieczny, efektywny, ciągły i zrównoważony;
\n
21)ustanawia procedury w zakresie rekrutacji i szkolenia personelu;
\n
22)prowadzi wykaz informacji dotyczących liczby, statusu, kwalifikacji i lokalizacji personelu wykonującego zadania związane ze szkoleniem i systemem jakości;
\n
23)dla personelu podmiotów będących podwykonawcą: a) posiada dokumenty poświadczające kwalifikacje personelu odpowiednie do wykonywania zadań związanych ze szkoleniem, b) zapewnia, że personel posiada wystarczającą wiedzę na temat jego roli w zapewnieniu ciągłości szkolenia;
\n
24)wykazuje formę świadczenia pracy na jego rzecz przez osoby niebędące jego etatowymi pracownikami;
\n
25)zapewnia, że szkolenie teoretyczne prowadzą odpowiednio wykwalifikowani wykładowcy, którzy: a) posiadają odpowiednią wiedzę z dziedziny stanowiącej przedmiot szkolenia, b) wykazali się umiejętnością korzystania z odpowiednich technik szkolenia, c) przechodzą regularne szkolenia odświeżające wiedzę w celu zachowania kompetencji szkoleniowych;
\n
26)zapewnia, że szkolenie w zakresie umiejętności praktycznych prowadzą odpowiednio wykwalifikowani instruktorzy, którzy: a) spełniają wymagania dotyczące poziomu wiedzy teoretycznej i doświadczenia stosownie do prowadzonego szkolenia, b) wykazali się umiejętnością nauczania i korzystania z odpowiednich technik instruktażowych, c) przećwiczyli techniki szkoleniowe w zakresie procedur będących przedmiotem planowanego szkolenia, d) przechodzą regularne szkolenia odświeżające wiedzę i umiejętności w celu zachowania kompetencji szkoleniowych;
\n
27)zapewnia, że instruktorzy w zakresie umiejętności praktycznych są także członkami personelu służb ruchu lotniczego posiadającymi ważne uprawnienia do pełnienia tej funkcji;
\n
28)zapewnia, że osoby odpowiedzialne za ocenę wiedzy kandydatów podczas szkolenia wstępnego: a) wykazują się umiejętnością do przygotowania i prowadzenia testów i kontroli w tym zakresie, b) przechodzą regularne szkolenia odświeżające wiedzę, po to, aby stosować aktualne standardy oceny;
\n
29)zapewnia, że osoby odpowiedzialne za ocenę umiejętności kandydatów podczas szkolenia wstępnego, poza tym, że spełniają wymagania, o których mowa w pkt 27, są także członkami personelu służb ruchu lotniczego posiadającymi ważne uprawnienia do pełnienia tej funkcji;
\n
30)szczegółowo określa kwalifikacje osób prowadzących egzaminy w ramach szkolenia wstępnego, w tym również symulatorowego;
\n
31)posiada procedury określania kompetencji instruktorów i wykładowców w zakresie nauczania;
\n
32)posiada program szkolenia wstępnego, odświeżającego oraz doskonalącego dla instruktorów i wykładowców, odpowiedniego do przypisanych im zadań i obowiązków, uwzględniający szkolenia z zakresu wiedzy i umiejętności dotyczące czynnika ludzkiego;
\n
33)zapewnia metodykę szkolenia adekwatną do celów, treści i czasu trwania poszczególnych etapów szkolenia;
\n
34)zapewnia, że plany oraz programy szkoleń określają metody szkolenia w odniesieniu do poszczególnych zagadnień w nich zawartych;
\n
35)zapewnia, że metodyka szkolenia obejmuje sposób organizacji egzaminów oraz dokonywania ocen;
\n
36)dla każdego rodzaju szkolenia opracowuje program szkolenia;
\n
37)zapewnia, że program szkolenia określa co najmniej: a) przedmioty nauczania wraz z przypisanymi im celami ogólnymi, b) tematy zajęć, c) zagadnienia wraz z przypisanymi im celami szczegółowymi, rodzajami modułów dydaktycznych i liczbą jednostek lekcyjnych;
\n
38)na podstawie zatwierdzonych programów szkolenia opracowuje i udostępnia uczestnikom szkolenia tygodniowy harmonogram szkolenia, który: a) podlega zatwierdzeniu przez kierownika odpowiedzialnego; b) zawiera co najmniej chronologiczny układ zajęć w poszczególnych dniach tygodnia z określeniem: - przedmiotu i tematu zajęć, - godziny rozpoczęcia i zakończenia poszczególnych zajęć, - nazwiska wykładowcy lub instruktora prowadzącego zajęcia, - oznaczenia miejsca prowadzenia zajęć;
\n
39)prowadzi szkolenia wyłącznie w zakresie określonym w otrzymanym certyfikacie;
\n
40)informuje Prezesa Urzędu o planowanych kursach szkoleniowych lub szkoleniach indywidualnych z wyprzedzeniem co najmniej 7 dni roboczych w stosunku do planowanej daty rozpoczęcia szkolenia;
\n
41)ustanawia i prowadzi system archiwizacji procesu szkolenia gwarantujący: a) kompletność danych w celu umożliwienia rekonstrukcji historii szkolenia każdej osoby szkolonej i instruktora lub wykładowcy ośrodka, b) integralność danych w celu ochrony przechowywanych danych przed usunięciem lub zmianą;
\n
42)ustanawia procedurę archiwizacji procesu szkolenia oraz określa zakres archiwizowanej dokumentacji i przechowuje: a) szczegółową dokumentację kandydata, aby udokumentować spełnienie wszystkich wymagań szkolenia przez okres wykonywania czynności wynikających z licencji lub świadectw kwalifikacji członka personelu służb ruchu lotniczego, którego dotyczyło szkolenie, b) dokumentację rejestracji kwalifikacji oraz szkoleń instruktorów i wykładowców ośrodka przez okres 5 lat od dnia, w którym osoby te zaprzestały pełnienia obowiązków na rzecz tego ośrodka, c) dokumentację naboru kandydatów oraz dotyczącą organizacji i prowadzenia szkolenia, ze szczególnym uwzględnieniem ewidencji szkolenia przez okres funkcjonowania ośrodka.
\n
Załącznik nr 4 - Minimum wymaganych informacji, jakie powinna zawierać instrukcja szkolenia 1.
\n
CZĘŚĆ OGÓLNA 1.1.
\n
Wstęp.
\n
Informacje dotyczące zakresu stosowania instrukcji 1.2.
\n
Spis treści 1.3.
\n
Administrowanie dokumentem:
\n
1)procedura wprowadzania i zatwierdzania zmian;
\n
2)procedura aktualizacji i stwierdzania aktualności instrukcji;
\n
3)nakład instrukcji oraz wykaz egzemplarzy wzorcowych i użytkowych;
\n
4)wykaz wprowadzonych zmian;
\n
5)wykaz aktualnych stron;
\n
6)osoba odpowiedzialna za utrzymanie aktualności informacji zawartych w instrukcji.
\n
1.4.
\n
Słownik terminów oraz odpowiadających im skrótów i definicji użytych w instrukcji.
\n
1.5.
\n
Opis zakresu szkolenia wynikający z posiadanego certyfikatu oraz wykaz programów szkolenia, których instrukcja dotyczy.
\n
1.6.
\n
Struktura i zadania ośrodka (wraz ze schematem organizacyjnym).
\n
1.7.
\n
Kwalifikacje, zakres odpowiedzialności, obowiązki i zastępstwa kierownictwa oraz personelu ośrodka, a w szczególności:
\n
1)kierownika odpowiedzialnego;
\n
2)kierownika jakości;
\n
3)kierownika szkolenia;
\n
4)szefa szkolenia teoretycznego;
\n
5)szefa szkolenia praktycznego;
\n
6)kierownika/szefa technicznego;
\n
7)instruktorów/wykładowców szkolenia teoretycznego, w zakresie konkretnych przedmiotów nauczania;
\n
8)instruktorów szkolenia praktycznego.
\n
1.8.
\n
Imienny wykaz członków kierownictwa ośrodka.
\n
1.9.
\n
Imienny wykaz kadry dydaktycznej ośrodka z podaniem kwalifikacji i uprawnień właściwych dla rodzaju i zakresu szkolenia (może być w formie załącznika do instrukcji).
\n
1.10.
\n
Opis infrastruktury, wyposażenia i urządzeń będących w dyspozycji ośrodka na potrzeby szkolenia, a w szczególności:
\n
1)liczba budynków oraz liczba i wielkość pomieszczeń (np. sal wykładowych) wraz z wyposażeniem;
\n
2)pomoce szkoleniowe;
\n
3)urządzenia treningowe.
\n
2.
\n
SZKOLENIE PERSONELU OŚRODKA 2.1.
\n
Osoby odpowiedzialne za utrzymanie standardów nauczania przez instruktorów i wykładowców.
\n
2.2.
\n
Procedury określania bieżących kompetencji instruktorów i wykładowców w zakresie nauczania.
\n
2.3.
\n
Szczegóły odnośnie do programu szkolenia wstępnego, odświeżającego oraz doskonalącego dla instruktorów i wykładowców.
\n
3.
\n
SZKOLENIE KANDYDATÓW W CELU UZYSKANIA LICENCJI, ŚWIADECTW KWALIFIKACJI I UPRAWNIEŃ DO NICH WPISYWANYCH 3.1.
\n
Ogólne wstępne (progowe) wymagania odnośnie do kandydatów, w tym obcokrajowców.
\n
3.2.
\n
Szkolenie wstępne.
\n
1)Szkolenie podstawowe: a) planowanie i organizacja szkolenia, b) przebieg szkolenia, c) kontrola postępów i wyników szkolenia, d) dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa, e) dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
2)Szkolenie w zakresie uprawnienia: a) planowanie i organizacja szkolenia, b) przebieg szkolenia, c) kontrola postępów i wyników szkolenia, d) dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa, e) dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
3.3.
\n
Szkolenie w jednostce:
\n
1)planowanie i organizacja szkolenia;
\n
2)przebieg szkolenia;
\n
3)kontrola postępów i wyników szkolenia;
\n
4)dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa;
\n
5)dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
4.
\n
POZOSTAŁE SZKOLENIA 4.1.
\n
Szkolenie w celu uzyskania uzupełniającego uprawnienia instruktorskiego instruktora szkolenia operacyjnego (OJTI):
\n
1)planowanie i organizacja szkolenia;
\n
2)przebieg szkolenia;
\n
3)kontrola postępów i wyników szkolenia;
\n
4)dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa;
\n
5)dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
4.2.
\n
Szkolenie do uzyskania uzupełniającego uprawnienia instruktorskiego instruktora szkolenia symulatorowego (OSTI):
\n
1)planowanie i organizacja szkolenia;
\n
2)przebieg szkolenia;
\n
3)kontrola postępów i wyników szkolenia;
\n
4)dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa;
\n
5)dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
4.3.
\n
Szkolenie odświeżające:
\n
1)planowanie i organizacja szkolenia;
\n
2)przebieg szkolenia;
\n
3)kontrola postępów i wyników szkolenia;
\n
4)dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa;
\n
5)dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
4.4.
\n
Szkolenie w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych:
\n
1)planowanie i organizacja szkolenia;
\n
2)przebieg szkolenia;
\n
3)kontrola postępów i wyników szkolenia;
\n
4)dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa;
\n
5)dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
4.5.
\n
Szkolenie odbywane w celu utrzymania albo przywrócenia wiedzy i umiejętności personelu ATS:
\n
1)planowanie i organizacja szkolenia;
\n
2)przebieg szkolenia;
\n
3)kontrola postępów i wyników szkolenia;
\n
4)dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa;
\n
5)dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
4.6.
\n
Szkolenie językowe:
\n
1)planowanie i organizacja szkolenia;
\n
2)przebieg szkolenia;
\n
3)kontrola postępów i wyników szkolenia;
\n
4)dokumentacja i sprawozdawczość szkoleniowa;
\n
5)dokumentacja podlegająca archiwizacji.
\n
5.
\n
EFEKTYWNOŚĆ SZKOLENIA 5.1.
\n
Obowiązki i uprawnienia słuchacza związane z uczestnictwem w szkoleniu.
\n
5.2.
\n
Procedury współpracy pomiędzy komórkami szkoleniowymi ośrodka.
\n
5.3.
\n
Procedury poprawy niesatysfakcjonujących wyników szkolenia.
\n
5.4.
\n
Procedury zmiany instruktora szkolenia praktycznego.
\n
5.5.
\n
Maksymalna liczba zmian instruktora szkolącego kandydata.
\n
5.6.
\n
Wewnętrzny system informacji zwrotnej służący wykrywaniu niedociągnięć w procesie szkolenia.
\n
5.7.
\n
Procedury zawieszenia kandydata w obowiązkach uczestnika szkolenia.
\n
6.
\n
WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE SZKOLENIA Z INNYMI PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ LOTNICZĄ 6.1.
\n
Zakres współpracy w zakresie szkolenia z innymi podmiotami prowadzącymi działalność lotniczą.
\n
6.2.
\n
Procedury wyboru podmiotów zewnętrznych na podwykonawców szkolenia.
\n
6.3.
\n
Wymagania stawiane podmiotom zewnętrznym chcącym zakwalifikować się jako podwykonawcy szkolenia.
\n
6.4.
\n
Odpowiedzialność cywilna za szkolenie przez podwykonawcę szkolenia.
\n
6.5.
\n
Nadzór nad należytym wypełnianiem powierzonych zadań przez podwykonawcę szkolenia.
\n
7.
\n
SYSTEM ARCHIWIZACJI PROCESU SZKOLENIA 7.1.
\n
Procedura archiwizacji procesu szkolenia.
\n
7.2.
\n
Zakres archiwizowanej dokumentacji ze wskazaniem nazw konkretnych dokumentów.
\n
8.
\n
SYSTEM JAKOŚCI 8.1.
\n
Krótki opis systemu zarządzania jakością z odniesieniem do instrukcji systemu jakości.
\n
9.
\n
ZAŁĄCZNIKI 9.1.
\n
Wzory dokumentów.
\n
Załącznik nr 5 - Szczegółowe wymagania dotyczące szkolenia w celu utrzymania uprawnień uzupełniających w jednostce 1.
\n
Na szkolenie uzupełniające składają się następujące rodzaje szkoleń:
\n
1)szkolenia odbywane w celu utrzymania bądź przywrócenia wiedzy i umiejętności personelu ATS;
\n
2)szkolenia odświeżające;
\n
3)szkolenia w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych;
\n
4)w uzasadnionych przypadkach - szkolenia językowe.
\n
2.
\n
Szkolenie uzupełniające składa się z części teoretycznej i praktycznej, z uwzględnieniem symulacji.
\n
3.
\n
Czas trwania każdego ze szkoleń jest określany zgodnie z funkcjonalnymi potrzebami personelu ATS pracującego w jednostce, a zwłaszcza z uwagi na:
\n
1)zmiany lub planowane zmiany procedur;
\n
2)zmiany lub planowane zmiany urządzeń;
\n
3)ogólne wymogi związane z zarządzaniem bezpieczeństwem.
\n
4.
\n
Szkolenie w celu utrzymania albo przywrócenia wiedzy i umiejętności personelu ATS jest prowadzone w następstwie negatywnego wyniku sprawdzenia wiadomości lub umiejętności w okolicznościach przewidzianych w rozporządzeniu oraz w procedurach programu utrzymania wiedzy i umiejętności w jednostce.
\n
5.
\n
Zakres szkolenia w celu utrzymania albo przywrócenia wiedzy i umiejętności personelu ATS określa się na podstawie protokołu przeprowadzonej oceny.
\n
6.
\n
Program szkolenia opracowany na podstawie informacji opisanych w ust. 5 podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu.
\n
7.
\n
Szkolenie odświeżające zapewnia personelowi ATS utrzymanie właściwego poziomu:
\n
1)wiedzy z zakresu przepisów międzynarodowych, krajowych oraz procedur lokalnych;
\n
2)umiejętności w zakresie zapewnianej służby;
\n
3)wiedzy z zakresu bezpieczeństwa, ochrony i zarządzania sytuacjami kryzysowymi.
\n
8.
\n
Ośrodek opracowuje program szkolenia odświeżającego, który:
\n
1)spełnia wymagania zawarte w ust. 7;
\n
2)podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu;
\n
3)jest aktualizowany na podstawie wniosków ze zdarzeń lotniczych oraz doświadczeń personelu ATS płynących z pracy na stanowiskach operacyjnych;
\n
4)niezależnie od okoliczności opisanych w pkt 3, jest poddawany przeglądowi co najmniej raz na 3 lata.
\n
9.
\n
Program szkolenia odświeżającego:
\n
1)opracowuje się osobno dla kontrolerów ruchu lotniczego, informatorów FIS oraz informatorów AFIS;
\n
2)zawiera moduł ogólny, zapoznający personel ATS ze zmianami w przepisach, procedurach i praktykach, które miały miejsce w okresie poprzedzającym szkolenie i które odnoszą się do związanych z nimi zadań, obejmujący zakres ust. 7 pkt 1 i 3;
\n
3)zawiera moduły do szkolenia w ramach konkretnych uprawnień, obejmujące zakres ust.
\n
7 pkt 2.
\n
10.
\n
Szkolenie w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych zapewnia personelowi ATS:
\n
1)nabycie i utrzymanie wiedzy i umiejętności umożliwiających udzielanie pomocy załogom statków powietrznych w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych;
\n
2)postępowanie w sytuacjach lub okolicznościach szczególnych w organie ATS.
\n
11.
\n
Ośrodek opracowuje program szkolenia w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych, który:
\n
1)spełnia wymagania zawarte w ust. 10;
\n
2)podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu;
\n
3)jest aktualizowany na podstawie wniosków ze zdarzeń lotniczych oraz doświadczeń personelu ATS płynących z pracy na stanowiskach operacyjnych;
\n
4)niezależnie od okoliczności opisanych w pkt 3 jest poddawany przeglądowi co najmniej raz na 2 lata.
\n
12.
\n
Program szkolenia w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych:
\n
1)opracowuje się osobno dla kontrolerów ruchu lotniczego i dla informatorów FIS oraz informatorów AFIS;
\n
2)zawiera w szczególności: a) przypomnienie przepisów i procedur odnoszących się do postępowania w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych, zarówno w powietrzu, jak i na ziemi, b) przypomnienie obowiązków personelu ATS w zakresie postępowania w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych, c) studium przypadku wraz z wprowadzeniem do ćwiczenia na symulatorze, d) ćwiczenie na symulatorze pozwalające na praktyczne przećwiczenie zdarzenia w powietrzu lub na ziemi, e) ćwiczenie na symulatorze pozwalające na przećwiczenie postępowania w przypadku degradacji systemów zabezpieczających pracę personelu ATS, f) omówienie wyników ćwiczeń na symulatorze, g) zbiór list kontrolnych na wypadek wystąpienia sytuacji szczególnych i niebezpiecznych zarówno w powietrzu, jak i na ziemi.
\n
13.
\n
Szkolenie w sytuacjach szczególnych i niebezpiecznych może być prowadzone w formie szkolenia zintegrowanego ze szkoleniem odświeżającym.
\n
14.
\n
Szkolenie językowe zapewnia personelowi ATS utrzymanie kompetencji językowych na wymaganym poziomie.
\n
15.
\n
Ośrodek opracowuje program szkolenia językowego osobno dla kontrolerów ruchu lotniczego, informatorów FIS oraz informatorów AFIS.
\n
16.
\n
Program szkolenia językowego podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu.
\n
17.
\n
Zakres programów szkolenia językowego:
\n
1)jest dostosowany do wymagań zawartych w przepisach w sprawie licencjonowania personelu lotniczego lub we właściwych przepisach międzynarodowych;
\n
2)obejmuje zagadnienia dotyczące frazeologii lotniczej oraz zrozumiałej komunikacji.
\n
Załącznik nr 6 - Minimum programowe do szkolenia w zakresie OJTI lub OSTI 1.
\n
W niniejszym załączniku zostały zastosowane następujące określenia zamieszczone w porządku alfabetycznym wraz z definicją albo opisem znaczenia:
\n
1)demonstracja - metoda szkolenia praktycznego na stanowisku operacyjnym dostarczająca szkolonemu właściwej wiedzy związanej z przygotowaniem do wykonania zadania i jest prowadzona w celu zrozumienia tego zadania;
\n
2)interwencja - kształtowanie niewizualnych zadań szkolonego (jego procesów poznawczych), przez ingerencję bezpośrednio w jego wizualne zadania lub w końcu przez przejmowanie odpowiedzialności i kierowania zadaniami zapewnianej służby ruchu lotniczego;
\n
3)ocena - rozważanie wszystkich lub jednostkowych aspektów działania szkolonego; może być dokonana w formie ustnej lub pisemnej opinii na temat bieżącego stanu ocenianego szkolonego oraz prawdopodobieństwa wystąpienia określonych zachowań u tej osoby w przyszłości, w zależności, czy jest to ocena kształtująca czy podsumowująca;
\n
4)szkolony - członek personelu ATS w trakcie szkolenia w celu uzyskania uprawnienia lub przywrócenia ważności uprawnienia, które utraciło swoją ważność.
\n
2.
\n
Minimum programowe do szkolenia w zakresie OJTI lub OSTI obejmuje następujące przedmioty:
\n
1)wprowadzenie do kursu: ewolucja organizacji szkolenia w zakresie OJTI, uczestnicy szkolenia, zawartość programu szkolenia, role uczestników procesu szkolenia, proces oceny;
\n
2)organizacja szkolenia: minimum programowe i cele szkoleniowe dla personelu ATS, cel opracowania, zawartość, organizacja i stosowanie planu szkolenia w jednostce, narzędzia wykorzystywane w procesie szkolenia, rola i odpowiedzialność personelu biorącego udział w szkoleniu w jednostce;
\n
3)czynnik ludzki: motywacja, zachowanie człowieka, informacja zwrotna (feedback), sposoby przyswajania wiedzy i umiejętności, cele szkolenia, komunikacja w zespołach osobowych, świadomość sytuacyjna, modele psychologiczne, zachowanie i spójność zespołowa, komunikacja werbalna i niewerbalna, bariery w komunikacji i style komunikacji, rozwiązywanie konfliktów, asertywność, profil zawodowy i osobowy OJTI, stres;
\n
4)metodyka szkolenia: sposoby zadawania pytań, odprawa przed rozpoczęciem sesji szkoleniowej (briefing), demonstracja, angażowanie szkolonego, nadzór, interwencja, odprawa po zakończonej sesji szkoleniowej (debriefing);
\n
5)metody oceny i sporządzanie raportów: obowiązki instruktora OJT w procesie dokonywania oceny, czynniki wpływające na proces oceny, metody dokonywania oceny, sporządzanie i wykorzystanie raportów.
\n
Załącznik nr 7 - Minima programowe do szkolenia kandydatów ubiegających się o świadectwo FIS i uprawnienia do niego wpisywane oraz o świadectwo AFIS 1.
\n
Minimum programowe do szkolenia kandydatów ubiegających się o świadectwo FIS i uprawnienia do niego wpisywane obejmuje następujące przedmioty:
\n
1)prawo lotnicze: lotnicze organizacje krajowe i międzynarodowe, przepisy kwalifikowania informatorów FIS, przepisy i procedury ruchu lotniczego, przestrzeń powietrzna i trasy ATS, jednostki miar stosowane w lotnictwie, raportowanie nieprawidłowości w ruchu lotniczym;
\n
2)zarządzanie ruchem lotniczym: służby ruchu lotniczego, służba alarmowa, zarządzanie przestrzenią powietrzną, zasady prowadzenia łączności radiotelefonicznej, frazeologia radiotelefoniczna w języku polskim i angielskim, ustawienia wysokościomierza i przydział poziomów lotu, źródła i zobrazowanie danych na stanowisku operacyjnym, a dla uprawnienia RIS również stosowanie radaru w FIS;
\n
3)meteorologia: organizacja osłony meteorologicznej dla lotnictwa, skład i struktura atmosfery, atmosfera standardowa, ciepło i temperatura, ciśnienie powietrza, masy powietrza i fronty atmosferyczne, systemy mezoskalowe, zjawiska atmosferyczne, widzialność, zagrożenia meteorologiczne dla lotnictwa, źródła informacji meteorologicznych dla lotnictwa oraz ich pozyskiwanie i interpretacja;
\n
4)nawigacja: kula ziemska i jej odwzorowanie na mapach, mapy lotnicze, magnetyzm Ziemi, systemy współrzędnych oraz kierunek i odległość, wpływ wiatru na tor lotu statku powietrznego, rodzaje prędkości, nawigacja wzrokowa, systemy nawigacji instrumentalnej;
\n
5)statek powietrzny: zasady lotu, elementy składowe i elementy sterowania statku powietrznego, zasada działania oraz zalety i wady silników lotniczych, systemy i przyrządy statku powietrznego, kategorie statków powietrznych, czynniki wpływające na osiągi statku powietrznego, a dla uprawnienia RIS również zasada działania transpondera;
\n
6)czynnik ludzki: wpływ stanu zdrowia, samopoczucia i środków psychoaktywnych na pracę, praca zespołowa, podstawowe potrzeby ludzi w pracy, stres, błąd ludzki, komunikacja, środowisko pracy;
\n
7)urządzenia i systemy: wyposażenie techniczne stanowisk pracy informatora FIS, teoria radia, stała telekomunikacyjna sieć lotnicza, systemy stosowane do automatycznego rozpowszechniania danych, ograniczenia związane z obniżeniem sprawności urządzeń i systemów, a dla uprawnienia RIS również radar pierwotny i wtórny; 8) środowisko zawodowe: cywilne i wojskowe służby ATS, użytkownicy przestrzeni powietrznej i ich potrzeby, ochrona środowiska.
\n
2.
\n
Minimum programowe do szkolenia kandydatów ubiegających się o świadectwo AFIS obejmuje następujące przedmioty:
\n
1)prawo lotnicze: lotnicze organizacje krajowe i międzynarodowe, przepisy kwalifikowania informatorów AFIS, przepisy i procedury ruchu lotniczego, struktura przestrzeni powietrznej, przepisy dotyczące lotnisk, jednostki miar stosowane w lotnictwie, raportowanie nieprawidłowości w ruchu lotniczym;
\n
2)zarządzanie ruchem lotniczym: służby ruchu lotniczego, służba alarmowa, zarządzanie przestrzenią powietrzną, zasady prowadzenia łączności radiotelefonicznej, frazeologia radiotelefoniczna w języku polskim i angielskim, ustawienia wysokościomierza, zależność pomiędzy poziomem przejściowym, bezwzględną wysokością przejściową i warstwą przejściową, źródła i zobrazowanie danych na stanowisku operacyjnym informatora AFIS;
\n
3)meteorologia: organizacja osłony meteorologicznej dla lotnictwa, skład i struktura atmosfery, atmosfera standardowa, ciepło i temperatura, ciśnienie powietrza, masy powietrza i fronty atmosferyczne, systemy mezoskalowe, zjawiska atmosferyczne, widzialność, zagrożenia meteorologiczne dla lotnictwa, źródła informacji meteorologicznych dla lotnictwa oraz ich pozyskiwanie i interpretacja;
\n
4)nawigacja: kula ziemska i jej odwzorowanie na mapach, mapy lotnicze, magnetyzm Ziemi, systemy współrzędnych oraz kierunek i odległość, wpływ wiatru na tor lotu statku powietrznego, rodzaje prędkości, nawigacja wzrokowa, systemy nawigacji instrumentalnej;
\n
5)statek powietrzny: zasady lotu, elementy składowe i elementy sterowania statku powietrznego, zasada działania oraz zalety i wady silników lotniczych, systemy i przyrządy statku powietrznego, kategorie statków powietrznych, czynniki wpływające na osiągi statku powietrznego;
\n
6)czynnik ludzki: wpływ stanu zdrowia, samopoczucia i środków psychoaktywnych na pracę, indywidualne zachowanie, podstawowe potrzeby ludzi w pracy, stres, błąd ludzki, komunikacja, środowisko pracy;
\n
7)urządzenia i systemy: wyposażenie techniczne stanowisk pracy informatora AFIS, teoria radia, stała telekomunikacyjna sieć lotnicza, systemy stosowane do automatycznego rozpowszechniania danych, ograniczenia związane z obniżeniem sprawności urządzeń i systemów;
\n
8)środowisko zawodowe: cywilne i wojskowe służby ATS, użytkownicy przestrzeni powietrznej i ich potrzeby, ochrona środowiska;
\n
9)lotniska: charakterystyczne dane lotniska, informacje przekazywane pomiędzy AFIS i zarządzającym lotniskiem, pole ruchu naziemnego, pole manewrowe, drogi startowe, przeszkody, lokalizacja naziemnego wyposażenia lotniskowego.
\n
Pokaż całość