📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 15 marca 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o mikroorganizmach i organizmach genetycznie
zmodyfikowanych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach
genetycznie zmodyfikowanych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Organ administracji rządowej właściwy w sprawach GMM i GMO
Rozdział 2a - Zamknięte użycie GMM
Rozdział 3 - Zamknięte użycie GMO
Rozdział 4 - Zamierzone uwolnienie GMO do środowiska
Rozdział 5 - Wprowadzenie do obrotu
Rozdział 6
Rozdział 7 - Zasady odpowiedzialności cywilnej i karnej
Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 oraz z 2018 r. poz. 2243) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2134), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o mikroorganizmach i organizmach genetycznie
zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 810),
2)
ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1669),
3)
ustawą z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych
(Dz. U. poz. 2227)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 15 marca 2019 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośnika nr 1 oraz art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o
mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. poz. 810), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i
paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 13, t. 32, str. 432, Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 99, Dz. Urz. UE L
211 z 11.08.2007, str. 40, Dz. Urz. UE L 97 z 09.04.2008, str. 64).
Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska
organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającą dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz.
Urz. WE L 106 z 17.04.2001, str. 1, Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1, Dz. Urz.
UE L 268 z 18.10.2003, str. 24 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15,
t. 6, str. 77, Dz. Urz. UE L 81 z 20.03.2008, str. 45, Dz. Urz. UE L 68 z 13.03.2015,
str. 1).
”
„
Art. 6.
Tworzy się Rejestr Upraw GMO.
Art. 7.
Program kontroli uprawy GMO, o którym mowa w art. 49l ustawy zmienianej w art. 1,
na rok 2018 minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw rolnictwa określi w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 8.
1.
Maksymalny limit wydatków budżetowych będący skutkiem finansowym ustawy w poszczególnych
latach wynosi w:
1)
2018 r. - 8 000 000 zł;
2)
2019 r. - 5 587 000 zł;
3)
2020 r. - 5 696 000 zł;
4)
2021 r. - 5 750 000 zł;
5)
2022 r. - 5 871 000 zł;
6)
2023 r. - 6 061 000 zł;
7)
2024 r. - 6 137 000 zł;
8)
2025 r. - 6 219 000 zł;
9)
2026 r. - 6 346 000 zł;
10)
2027 r. - 6 462 000 zł.
2.
W przypadku przekroczenia lub zagrożenia przekroczeniem przyjętego na dany rok budżetowy
maksymalnego limitu wydatków, o którym mowa w ust. 1, wprowadza się mechanizmy korygujące
polegające na:
1)
zmniejszeniu kosztów realizacji zadań związanych z nadzorem nad uprawami GMO przez
ministra właściwego do spraw środowiska;
2)
zmniejszeniu kosztów przeprowadzania badań laboratoryjnych, o których mowa w art.
49j ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i
Nasiennictwa;
3)
zmniejszeniu kosztów realizacji zadań w zakresie kontroli uprawy GMO przez wojewódzkich
inspektorów ochrony roślin i nasiennictwa.
3.
Organem właściwym do wdrożenia mechanizmów korygujących, o których mowa w ust. 2,
jest odpowiednio minister właściwy do spraw środowiska, minister właściwy do spraw
rolnictwa oraz minister właściwy do spraw administracji publicznej.
4.
Organem właściwym do monitorowania wykorzystania limitu wydatków, o którym mowa w
ust. 1, jest odpowiednio minister właściwy do spraw środowiska, minister właściwy
do spraw rolnictwa oraz minister właściwy do spraw administracji publicznej.
Art. 9.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 350 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1669), który stanowi:
„
Art. 350.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1, art. 42 pkt 2 lit. b oraz art. 334 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 19 pkt 3 lit. b w zakresie dodawanego w art. 21 w ust. 1 pkt 39c, art. 120 pkt
1, art. 127 pkt 33-36 i 39 oraz art. 167, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2019 r.
”
;
3)
odnośników nr 1 i 2 oraz art. 65 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych
(Dz. U. poz. 2227), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 30 kwietnia 2018 r.,
pod numerem 2018/0186/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania
krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych
(Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r.
ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych
oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie)
(Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).
2) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z dnia 30 listopada
2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (wersja przekształcona) (Dz. Urz. UE L 342 z 22.12.2009, str. 59, Dz. Urz. UE L 114
z 25.04.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 139 z 25.05.2013, str. 8, Dz. Urz. UE L 190 z
11.07.2013, str. 38, Dz. Urz. UE L 315 z 26.11.2013, str. 34, Dz. Urz. UE L 107 z
10.04.2014, str. 5, Dz. Urz. UE L 238 z 09.08.2014, str. 3, Dz. Urz. UE L 254 z 28.08.2014,
str. 39, Dz. Urz. UE L 282 z 26.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 282 z 26.09.2014, str.
5, Dz. Urz. UE L 193 z 21.07.2015, str. 115, Dz. Urz. UE L 199 z 29.07.2015, str.
22, Dz. Urz. UE L 60 z 05.03.2016, str. 59, Dz. Urz. UE L 106 z 22.04.2016, str. 4,
Dz. Urz. UE L 106 z 22.04.2016, str. 7, Dz. Urz. UE L 187 z 12.07.2016, str. 1, Dz.
Urz. UE L 187 z 12.07.2016, str. 4, Dz. Urz. UE L 189 z 14.07.2016, str. 40, Dz. Urz.
UE L 198 z 23.07.2016, str. 10, Dz. Urz. UE L 17 z 21.01.2017, str. 52, Dz. Urz. UE
L 36 z 11.02.2017, str. 12, Dz. Urz. UE L 36 z 11.02.2017, str. 37, Dz. Urz. UE L
117 z 05.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 174 z 07.07.2017, str. 16, Dz. Urz. UE L 202
z 03.08.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 203 z 04.08.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 319 z
05.12.2017, str. 2, Dz. Urz. UE L 326 z 09.12.2017, str. 55, Dz. Urz. UE L 158 z 21.06.2018,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 176 z 12.07.2018, str. 3).
”
„
Art. 65.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem art. 62 ust. 1, który
wchodzi w życie z dniem 12 lipca 2020 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach
genetycznie zmodyfikowanych1)Przepisy niniejszej ustawy w zakresie swojej regulacji: 1) wykonują postanowienia:
a) rozporządzenia (WE) nr 1946/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca
2003 r. w sprawie transgranicznego przemieszczania organizmów genetycznie zmodyfikowanych
(Dz. Urz. UE L 287 z 05.11.2003, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.
15, t. 7, str. 650), b) rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i
paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 432), c) rozporządzenia (WE) nr 1830/2003 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. dotyczącego możliwości śledzenia i
etykietowania organizmów zmodyfikowanych genetycznie oraz możliwości śledzenia żywności
i produktów paszowych wyprodukowanych z organizmów zmodyfikowanych genetycznie i zmieniającego
dyrektywę 2001/18/WE (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 24, z późn. zm.; Dz. Urz.
UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 32, str. 455), d) rozporządzenia Komisji
(WE) nr 65/2004 z dnia 14 stycznia 2004 r. ustanawiającego system ustanawiania oraz
przypisywania niepowtarzalnych identyfikatorów organizmom zmodyfikowanym genetycznie
(Dz. Urz. UE L 10 z 16.01.2004, str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.
13, t. 33, str. 11), e) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1981/2006 z dnia 22 grudnia
2006 r. ustalającego szczegółowe zasady wykonania przepisów art. 32 rozporządzenia
(WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wspólnotowego laboratorium
referencyjnego dla organizmów zmodyfikowanych genetycznie (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006,
str. 99, z późn. zm.); 2) wdrażają postanowienia: a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego
i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska
organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG (Dz.
Urz. WE L 106 z 17.04.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 15, t. 6, str. 77), b) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/41/WE
z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie ograniczonego stosowania mikroorganizmów zmodyfikowanych
genetycznie (Dz. Urz. UE L 125 z 21.05.2009, str. 75).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady:
1)
zamkniętego użycia mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych;
2)
zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych;
3)
zamierzonego uwalniania organizmów genetycznie zmodyfikowanych do środowiska;
4)
wprowadzania do obrotu produktów genetycznie zmodyfikowanych;
52)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o mikroorganizmach
i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
810), która weszła w życie z dniem 28 lipca 2018 r.)
prowadzenia upraw roślin genetycznie zmodyfikowanych.
Art. 2.
1.
Ustawy nie stosuje się do modyfikacji genetycznych organizmu ludzkiego, w tym także
w prenatalnej fazie jego rozwoju.
2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do magazynowania, hodowania, transportu, niszczenia,
usuwania lub wykorzystywania mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych, które zostały
wprowadzone do obrotu na podstawie decyzji Komisji Europejskiej w sprawie ich wprowadzenia
do obrotu, w tym decyzji wydanej na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września
2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy
(Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 13, t. 32, str. 432) albo na podstawie decyzji państwa członkowskiego Unii Europejskiej wydanej zgodnie
z przepisami wdrażającymi część C dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r.
w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie
i uchylającej dyrektywę Rady 90/220/EWG
(Dz. Urz. WE L 106 z 17.04.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 77).
3.
Do transportu mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych stosuje się odpowiednio
rozdziały 1-2a, z wyłączeniem przepisów art. 6 ust. 7-9, art. 6a, art. 6b, art. 12,
art. 13, art. 15a-15n, art. 15r, art. 15s i art. 15v.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
awarii - rozumie się przez to każde niezamierzone uwolnienie mikroorganizmu genetycznie
zmodyfikowanego do środowiska podczas jego zamkniętego użycia, które może stanowić
natychmiastowe albo opóźnione zagrożenie dla zdrowia ludzi lub dla środowiska;
1a3)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
bezpieczeństwie środowiska - rozumie się przez to brak wpływu na obniżenie występowania
ilościowego osobników gatunków pasożytniczych i drapieżnych mogących przyczynić się
do regulacji występowania ilościowego organizmów szkodliwych dla produkcji roślinnej
i zwierzęcej w warunkach naturalnych, w tym zwłaszcza gatunków określonych w przepisach
wydanych na podstawie art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1614, 2244 i 2340);
2)
biorcy - rozumie się przez to mikroorganizm lub organizm, do którego wprowadza się
kwas nukleinowy;
3)
dawcy - rozumie się przez to mikroorganizm lub organizm, z którego pobiera się kwas
nukleinowy;
4)
fuzji protoplastów - rozumie się przez to proces prowadzący do połączenia się co najmniej
dwóch protoplastów w jeden protoplast mieszańcowy;
5)
hodowli komórkowej - rozumie się przez to hodowlę in vitro komórek pochodzących z
organizmów wielokomórkowych;
6)
insercie - rozumie się przez to fragment kwasu nukleinowego włączony do genomu biorcy,
odpowiedzialny za modyfikację genetyczną;
7)
koniugacji, transformacji lub transdukcji - rozumie się przez to naturalne procesy
przenoszenia kwasu nukleinowego w bakteriach;
8)
mikroiniekcji, makroiniekcji lub mikrokapsułkowaniu - rozumie się przez to metody
przenoszenia kwasu nukleinowego z jednego mikroorganizmu lub organizmu do drugiego
mikroorganizmu lub organizmu w celu uzyskania modyfikacji genetycznych;
9)
mikroorganizmie - rozumie się przez to każdą jednostkę mikrobiologiczną, komórkową
lub niekomórkową, w tym wirusy i wiroidy, zdolną do replikacji lub przenoszenia materiału
genetycznego, łącznie z hodowlami komórek zwierzęcych i roślinnych;
10)
mikroorganizmie genetycznie zmodyfikowanym (GMM) - rozumie się przez to mikroorganizm,
w którym materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych
wskutek krzyżowania lub naturalnej rekombinacji, w szczególności przy zastosowaniu
technik:
a)
rekombinacji kwasów nukleinowych obejmujących formowanie nowych kombinacji materiału
genetycznego przez włączenie cząsteczek kwasu nukleinowego otrzymanego w dowolny sposób
poza mikroorganizmem do wirusa, plazmidu bakterii lub wektora oraz ich przenoszenie
do biorcy, w którym nie występują w warunkach naturalnych, ale w którym są zdolne
do ciągłego powielania,
b)
bezpośredniego włączenia materiału genetycznego przygotowanego poza mikroorganizmem,
w tym mikroiniekcji, makroiniekcji lub mikrokapsułkowania,
c)
łączenia komórek lub technik hybrydyzacji, w wyniku których drogą fuzji dwóch lub
większej liczby komórek tworzy się żywe komórki o nowej kombinacji dziedzicznego materiału
genetycznego;
11)
mutagenezie - rozumie się przez to indukowanie skokowych zmian dziedzicznych (mutacji),
w szczególności przy użyciu promieniowania jonizującego albo substancji chemicznych;
12)
organizmie - rozumie się przez to każdą jednostkę biologiczną, komórkową lub niekomórkową,
zdolną do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego;
13)
organizmie genetycznie zmodyfikowanym (GMO) - rozumie się przez to organizm inny niż
ludzki, w którym materiał genetyczny został zmieniony w sposób niezachodzący w warunkach
naturalnych wskutek krzyżowania lub naturalnej rekombinacji, w szczególności przy
zastosowaniu technik:
a)
rekombinacji kwasów nukleinowych obejmujących formowanie nowych kombinacji materiału
genetycznego przez włączenie cząsteczek kwasu nukleinowego otrzymanego w dowolny sposób
poza organizmem do wirusa, plazmidu bakterii lub wektora oraz ich przenoszenie do
biorcy, w którym nie występują w warunkach naturalnych, ale w którym są zdolne do
ciągłego powielania,
b)
bezpośredniego włączenia materiału dziedzicznego przygotowanego poza organizmem, w
tym mikroiniekcji, makroiniekcji lub mikrokapsułkowania,
c)
łączenia komórek, w tym fuzji protoplastów, lub technik hybrydyzacji, w wyniku których
drogą fuzji dwóch lub większej liczby komórek tworzy się żywe komórki o nowej kombinacji
dziedzicznego materiału genetycznego;
14)
państwach członkowskich - rozumie się przez to państwa członkowskie Unii Europejskiej
oraz państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
15)
poliploidyzacji - rozumie się przez to metodę hodowlaną polegającą na sztucznym wytwarzaniu
organizmów o zwiększonej liczbie chromosomów;
16)
produkcie genetycznie zmodyfikowanym (produkcie GMO) - rozumie się przez to GMO lub
każdy wyrób składający się z GMO lub zawierający GMO, który jest wprowadzany do obrotu;
16a4)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
roślinie GMO - rozumie się przez to GMO będące rośliną charakteryzującą się wyrównaną,
powtarzalną i specyficzną cechą modyfikacji genetycznej;
16b4)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
uprawie GMO - rozumie się przez to uprawę rośliny GMO o cyklu rozwojowym mieszczącym
się w jednym cyklu produkcyjnym prowadzoną w sposób zamierzony, w siewie czystym lub
w mieszaninie, powiązaną z produkcyjną funkcją gruntu, plonującą w wyniku zastosowania
zabiegów agrotechnicznych;
17)
wektorze - rozumie się przez to cząsteczkę kwasu nukleinowego pozwalającą na wprowadzenie
i stabilne utrzymanie cząsteczek kwasu nukleinowego w biorcy;
18)
wprowadzeniu do obrotu - rozumie się przez to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie
lub nieodpłatnie, produktu GMO; nie jest wprowadzeniem do obrotu udostępnienie osobom
trzecim:
a)
GMM w celu wykorzystania w zamkniętym użyciu GMM,
b)
produktu GMO w celu wykorzystania w zamkniętym użyciu GMO lub do zamierzonego uwolnienia
GMO do środowiska;
19)
zakładzie inżynierii genetycznej - rozumie się przez to pomieszczenia, budynki, laboratoria
lub ich zespoły, przystosowane i przeznaczone do dokonywania zamkniętego użycia GMM
lub zamkniętego użycia GMO;
20)
zamierzonym uwolnieniu GMO do środowiska - rozumie się przez to każde planowane wprowadzenie
do środowiska GMO bez zabezpieczeń mających na celu ograniczenie kontaktu GMO z ludźmi
lub środowiskiem oraz zapewniających wysoki poziom ich ochrony;
21)
zamkniętym użyciu GMM - rozumie się przez to poddawanie mikroorganizmów modyfikacji
genetycznej lub prowadzenie hodowli komórkowej GMM, ich magazynowanie, transport w
obrębie zakładu inżynierii genetycznej, niszczenie, usuwanie lub wykorzystywanie w
jakikolwiek inny sposób, podczas których są stosowane zabezpieczenia w celu skutecznego
ograniczenia kontaktu GMM z ludźmi lub środowiskiem oraz zapewnienia wysokiego poziomu
ich ochrony;
22)
zamkniętym użyciu GMO - rozumie się przez to poddawanie organizmów modyfikacji genetycznej
lub hodowanie kultur GMO, ich magazynowanie, transport w obrębie zakładu inżynierii
genetycznej, niszczenie, usuwanie lub wykorzystywanie w jakikolwiek inny sposób, podczas
których są stosowane zabezpieczenia w celu skutecznego ograniczenia kontaktu GMO z
ludźmi lub środowiskiem oraz zapewnienia wysokiego poziomu ich ochrony.
Art. 4.
1.
Technikami nieprowadzącymi do modyfikacji genetycznej mikroorganizmów i organizmów
są:
1)
zapłodnienie in vitro;
2)
procesy naturalne, w szczególności:
a)
koniugacja,
b)
transdukcja,
c)
transformacja;
3)
poliploidyzacja.
2.
Techniki, o których mowa w ust. 1, prowadzą do modyfikacji genetycznej:
1)
mikroorganizmów, jeżeli wykorzystuje się w nich cząsteczki rekombinowanego kwasu nukleinowego
lub GMM otrzymane przy zastosowaniu metod innych niż:
a)
mutageneza,
b)
fuzja komórek, w tym fuzja protoplastów komórek prokariotycznych, które są zdolne
do wymiany materiału genetycznego w znanych procesach fizjologicznych,
c)
fuzja komórek, w tym fuzja protoplastów komórek gatunków eukariotycznych oraz wytwarzanie
hybryd i łączenie komórek roślinnych,
d)
autoklonowanie polegające na usunięciu sekwencji kwasu nukleinowego z komórki mikroorganizmu
lub organizmu, po uprzednim podjęciu lub bez uprzedniego podjęcia czynności z zastosowaniem
enzymów lub czynności mechanicznych, po czym może nastąpić ponowna insercja całego
albo części tego kwasu lub jego równoważnika syntetycznego do komórek tego samego
gatunku lub komórek blisko spokrewnionych filogenetycznie gatunków, które mogą wymieniać
się materiałem genetycznym w drodze naturalnych procesów fizjologicznych - w przypadku
gdy zachodzi małe prawdopodobieństwo powstania w wyniku tych czynności mikroorganizmów
lub organizmów wywołujących choroby u ludzi, zwierząt lub roślin;
2)
organizmów, jeżeli wykorzystuje się w nich cząsteczki rekombinowanego kwasu nukleinowego
lub GMO otrzymanych przy zastosowaniu metod innych niż mutageneza lub fuzja komórek,
w tym fuzja protoplastów komórek roślinnych, które są zdolne do wymiany materiału
genetycznego w drodze tradycyjnej hodowli.
Art. 5.
1.
Uzyskanie zgody na zamknięte użycie GMM, zamknięte użycie GMO, zamierzone uwolnienie
GMO do środowiska oraz zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej lub
na wprowadzenie do obrotu nie zwalnia od obowiązku uzyskania zezwoleń lub innych decyzji
związanych z podejmowaniem takich działań, wymaganych na podstawie odrębnych przepisów.
2.
Za wydanie zgód i zezwoleń, o których mowa w rozdziałach 2-5, pobiera się opłatę skarbową.
35)W brzmieniu ustalonym przez art. 62 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), która
weszła w życie z dniem 1 października 2018 r..
Z opłaty skarbowej zwalniane jest wydanie zgód, o których mowa w rozdziałach 2, 2a,
3 i 4, dla podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce
(Dz. U. poz. 1668, 2024 i 2245 oraz z 2019 r. poz. 276 i 447).
Art. 6.
1.
Przed podjęciem zamkniętego użycia GMM, zamkniętego użycia GMO, zamierzonego uwolnienia
GMO do środowiska lub wprowadzenia do obrotu, podmiot zamierzający prowadzić te działania
przeprowadza, odrębnie dla każdego typu GMM lub GMO, ocenę zagrożenia dla zdrowia
ludzi i dla środowiska, zwaną dalej „oceną zagrożenia”, oraz wskazuje środki bezpieczeństwa
niezbędne do uniknięcia tego zagrożenia, zwane dalej „środkami bezpieczeństwa”.
2.
Ocena zagrożenia obejmuje określenie możliwych szkodliwych skutków, w szczególności
związanych z:
1)
biorcą, włączając w to możliwe zmiany jego cech;
2)
insertem;
3)
wektorem;
4)
dawcą w trakcie wykorzystywania podczas zamkniętego użycia GMM lub zamkniętego użycia
GMO;
5)
powstałym GMM lub GMO.
3.
Przez szkodliwe skutki, o których mowa w ust. 2, należy rozumieć w szczególności:
1)
chorobotwórczy wpływ GMM lub GMO na ludzi, zwierzęta lub rośliny, w tym objawy alergiczne
lub skutki toksyczne;
2)
niepożądane efekty wynikające z:
a)
niemożności leczenia chorób spowodowanych przez GMM lub GMO lub prowadzenia skutecznej
profilaktyki,
b)
przedostania się GMM lub GMO do środowiska i rozprzestrzeniania się w nim;
3)
zdolność naturalnego przenoszenia materiału genetycznego zawartego w GMM lub GMO do
mikroorganizmów lub organizmów innych niż GMM lub GMO.
4.
Przeprowadzając ocenę zagrożenia zamkniętego użycia GMM lub zamkniętego użycia GMO,
należy:
1)
określić szkodliwe skutki, które mogą wystąpić, prawdopodobieństwo ich wystąpienia
oraz ich dotkliwość;
2)
opisać działania wykonywane podczas zamkniętego użycia GMM lub zamkniętego użycia
GMO, w tym określić ich skalę;
3)
określić sposób postępowania z odpadami oraz ściekami powstającymi podczas zamkniętego
użycia GMM lub zamkniętego użycia GMO.
5.
Ocena zagrożenia w przypadku zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska lub wprowadzenia
do obrotu obejmuje:
1)
identyfikację cechy lub sposobu użycia GMO, które mogą wywoływać szkodliwe skutki,
oraz porównanie ich z cechami organizmu niezmodyfikowanego i jego użyciem w podobnych
warunkach;
2)
ocenę potencjalnych skutków każdego szkodliwego oddziaływania, dokonaną z uwzględnieniem
cechy środowiska, do którego następuje uwolnienie GMO, oraz sposobu jego uwolnienia,
a także oszacowanie prawdopodobieństwa wystąpienia każdego z tych skutków;
3)
określenie sposobów przeciwdziałania zagrożeniom i ich potencjalnym skutkom.
6.
Ocena zagrożenia w odniesieniu do GMM lub GMO zawierających geny markerowe kodujące
oporność na antybiotyki stosowane w leczeniu ludzi lub zwierząt obejmuje również zjawisko
antybiotykooporności, w celu identyfikacji i wycofania z obrotu tych mikroorganizmów
lub organizmów, które mogą mieć niekorzystny wpływ na zdrowie ludzi lub na środowisko.
7.
Ocena zagrożenia oraz środki bezpieczeństwa podlegają aktualizacji:
1)
co najmniej raz na 5 lat dla GMM zaliczonych do kategorii I i II oraz co najmniej
raz na 2 lata dla GMM zaliczonych do kategorii III i IV - z uwzględnieniem postępu
techniki i rozwoju wiedzy;
2)
niezwłocznie - w sytuacji gdy:
a)
zastosowane środki bezpieczeństwa nie są już wystarczające do uniknięcia zagrożenia,
b)
istnieją przesłanki do zaliczenia danego działania zamkniętego użycia GMM lub zamkniętego
użycia GMO do wyższej kategorii zagrożenia,
c)
w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki istnieją podstawy do stwierdzenia, że
ocena zagrożenia przestała być odpowiednia.
8.
Ocenę zagrożenia oraz środki bezpieczeństwa po dokonaniu aktualizacji, o której mowa
w ust. 7, przekazuje się ministrowi właściwemu do spraw środowiska.
9.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki, ministrem właściwym do spraw rolnictwa oraz ministrem
właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące szczegółowych
rodzajów środków bezpieczeństwa stosowanych w zakładach inżynierii genetycznej przewidzianych
dla poszczególnych kategorii zamkniętego użycia GMM i zamkniętego użycia GMO, uwzględniając:6)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 62 pkt 2 ustawy, o której
mowa w odnośniku 5.
1)
cechy środowiska, na które mogą wpływać GMM i GMO wykorzystywane podczas zamkniętego
użycia GMM i zamkniętego użycia GMO;
2)
działania zapewniające bezpieczeństwo pracy z mikroorganizmami i organizmami;
3)
konieczność zapewnienia ochrony zdrowia ludzi lub ochrony środowiska.
Art. 6a7)W brzmieniu ustalonym przez art. 62 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki, ministrem właściwym do spraw rolnictwa i ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, klasyfikację mikroorganizmów i
organizmów wykorzystywanych podczas zamkniętego użycia GMM i zamkniętego użycia GMO,
mając na uwadze stopień zagrożenia stwarzanego przez mikroorganizmy i organizmy dla
zdrowia ludzi i dla środowiska.
Art. 6b.
1.
Tworzy się Rejestr Zakładów Inżynierii Genetycznej.
2.
Rejestr Zakładów Inżynierii Genetycznej prowadzi minister właściwy do spraw środowiska
w postaci elektronicznej.
3.
W Rejestrze Zakładów Inżynierii Genetycznej umieszcza się dane zawarte:
1)
we wnioskach o wydanie zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej, w
którym ma być prowadzone zamknięte użycie GMM lub zamknięte użycie GMO,
2)
w zezwoleniach na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej, w którym ma być prowadzone
zamknięte użycie GMM lub zamknięte użycie GMO,
3)
w decyzjach o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej,
w którym ma być prowadzone zamknięte użycie GMM lub zamknięte użycie GMO, i w decyzjach
zmieniających te zezwolenia
- oraz ich aktualizacje.
48)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Minister właściwy do spraw środowiska udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej
na swojej stronie podmiotowej Rejestr Zakładów Inżynierii Genetycznej.
5.
Dane zawarte w Rejestrze Zakładów Inżynierii Genetycznej są jawne, z wyjątkiem informacji
wyłączonych z udostępnienia zgodnie z art. 14a ust. 4 i ust. 7 pkt 2.
6.
Wgląd do Rejestru Zakładów Inżynierii Genetycznej jest bezpłatny. Za sporządzanie
odpisów i wyciągów jest pobierana opłata w wysokości 50 gr za stronę, która stanowi
dochód budżetu państwa.
Art. 7.
(uchylony)
Art. 8.
(uchylony)
Rozdział 2
Organ administracji rządowej właściwy w sprawach GMM i GMO
Art. 9.
Minister właściwy do spraw środowiska jest właściwy w sprawach, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 1946/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r.
w sprawie transgranicznego przemieszczania organizmów genetycznie zmodyfikowanych
(Dz. Urz. UE L 287 z 05.11.2003, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 650), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 1946/2003”, z wyłączeniem spraw, w których jest
właściwy:
1)
Główny Inspektor Sanitarny - na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1541, z późn. zm.9)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 1669, 2136, 2227, 2242, 2244 i 2245.);
2)
Główny Lekarz Weterynarii - na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach
(Dz. U. z 2019 r. poz. 269).
Art. 10.
110)Oznaczenie ust. 1 nadane przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Minister właściwy do spraw środowiska jest właściwy w sprawach:
1)
wydawania zgody na:
a)
zamknięte użycie GMM,
b)
zamknięte użycie GMO,
c)
zamierzone uwolnienie GMO do środowiska;
2)
wydawania zezwolenia na:
a)
prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej,
b)
wprowadzenie do obrotu produktu GMO;
3)
wydawania sprzeciwu związanego ze zgłoszeniem zamkniętego użycia GMM zaliczonych do
I kategorii;
4)
wydawania nakazu zaprzestania oraz zawieszenia prowadzenia działań zamkniętego użycia
GMM;
5)
związanych z zabezpieczeniem na pokrycie kosztów usunięcia skutków awarii lub na pokrycie
ewentualnych roszczeń z tytułu wyrządzenia szkody, o którym mowa w art. 15r ust. 1,
i zabezpieczeniem na pokrycie ewentualnych roszczeń z tytułu wyrządzenia szkody, o
którym mowa w art. 36b ust. 1;
5a11)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
dokonywania wpisów upraw GMO do Rejestru Upraw GMO oraz wykonywania nadzoru nad uprawami
GMO;
6)
kontroli przestrzegania przepisów ustawy w zakresie zamierzonego uwolnienia GMO do
środowiska;
7)
monitorowania działalności regulowanej ustawą;
8)
koordynacji gromadzenia i wymiany informacji dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa
ludziom lub środowisku w zakresie uregulowanym ustawą.
212)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Minister właściwy do spraw rolnictwa jest właściwy w sprawach kontroli upraw w zakresie
GMO. Minister właściwy do spraw rolnictwa wykonuje zadania, o których mowa w zdaniu
pierwszym, przy pomocy Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Art. 10a.
1.
Minister sporządza projekt Krajowej strategii bezpieczeństwa biologicznego oraz wynikającego
z niej programu działań.
2.
Krajową strategię bezpieczeństwa biologicznego wraz z programem działań zatwierdza
Rada Ministrów, w drodze uchwały.
3.
Właściwi ministrowie w zakresie określonym strategią, o której mowa w ust. 1, wdrażają
zasady bezpieczeństwa biologicznego wraz z wynikającym z niej programem działań w
stosunku do działów gospodarki będących w zakresie działania tych ministrów.
Art. 11.
1.
Kontrola przestrzegania przepisów ustawy jest przeprowadzana przez:
1)
ministra właściwego do spraw środowiska - w zakresie zamierzonego uwolnienia GMO do
środowiska;
213)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
podmioty określone w ustawie lub w odrębnych przepisach - na zasadach i w zakresie
określonych w tych przepisach.
2.
W przypadku kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1, osoby przeprowadzające kontrolę
są uprawnione do:
1)
wstępu na teren, na którym odbywa się zamierzone uwolnienie GMO do środowiska;
2)
pobierania prób w celu wykrycia GMO, ich identyfikacji, ustalenia ich ilości oraz
wpływu na środowisko, do którego są uwalniane;
3)
żądania ustnych i pisemnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji
oraz udostępnienia danych mających bezpośredni związek z kontrolą zamierzonego uwolnienia
GMO do środowiska.
3.
Kontrolę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, przeprowadza się na podstawie pisemnego upoważnienia
wydanego przez ministra właściwego do spraw środowiska.
4.
Czynności kontrolnych przeprowadzanych w ramach kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt
1, dokonuje się w obecności podmiotu kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej,
a w przypadku ich nieobecności - w obecności przywołanego świadka.
5.
W przypadku gdy podmiot przeprowadzający kontrolę, o której mowa w ust. 1, stwierdzi
występowanie zagrożeń związanych z GMM lub GMO lub rażących nieprawidłowości podczas
wykorzystywania GMM lub GMO, niezwłocznie powiadamia ministra właściwego do spraw
środowiska o tych zagrożeniach i nieprawidłowościach, a także o czynnościach podjętych
wobec podmiotu kontrolowanego w związku z tymi zagrożeniami lub nieprawidłowościami.
Art. 12.
1.
Tworzy się Komisję do spraw GMM i GMO, zwaną dalej „Komisją”, jako organ opiniodawczo-doradczy
ministra właściwego do spraw środowiska w zakresie GMM i GMO.
2.
Komisja liczy 21 członków powoływanych przez ministra na okres 4 lat. W skład Komisji
wchodzą:
1)
po jednym przedstawicielu wskazanym przez:
a)
ministra właściwego do spraw zdrowia,
b)
ministra właściwego do spraw rolnictwa,
c)
Ministra Obrony Narodowej,
d)
ministra właściwego do spraw gospodarki,
e)
ministra właściwego do spraw transportu,
f14)W brzmieniu ustalonym przez art. 62 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
5.)
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki,
g)
ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
h)
ministra właściwego do spraw środowiska,
i)
Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
j)
Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów;
215)W brzmieniu ustalonym przez art. 62 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
5.)
siedmiu przedstawicieli nauki o uznanym autorytecie i kompetencjach w dziedzinach
ochrony środowiska, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa biologicznego, biotechnologii,
hodowli roślin oraz etyki, powoływanych po zasięgnięciu opinii ministra właściwego
do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, ministra właściwego do spraw zdrowia i ministra
właściwego do spraw rolnictwa;
3)
przedstawiciel przedsiębiorców związanych z biotechnologią, powoływany po zasięgnięciu
opinii ministra właściwego do spraw gospodarki i organizacji pracodawców;
4)
dwaj przedstawiciele pozarządowych organizacji ekologicznych, zgłoszeni przez te organizacje;
5)
przedstawiciel organizacji konsumenckich.
3.
Przewodniczącego Komisji, zastępców przewodniczącego i sekretarza Komisji wyznacza
minister właściwy do spraw środowiska spośród członków Komisji.
4.
Członkostwo w Komisji ustaje przed upływem jej kadencji wskutek śmierci lub rezygnacji
członka Komisji, a także z powodu odwołania przez właściwy organ przedstawicieli,
o których mowa w ust. 2 pkt 1.
5.
W przypadkach, o których mowa w ust. 4, nowych członków Komisji powołuje się na okres
pozostały do końca kadencji.
5a.
Członkom Komisji, o których mowa w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie za udział w posiedzeniu
w wysokości:
1)
przewodniczącemu Komisji - 35%,
2)
zastępcom przewodniczącego i sekretarzowi Komisji - 32%,
3)
pozostałym członkom Komisji - 22%
- kwoty 800 zł waloryzowanej corocznie o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów
i usług konsumpcyjnych ogółem określony w ustawie budżetowej.
5b.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 5a, nie przysługuje członkom Komisji będącym pracownikami
administracji rządowej, jeżeli uczestniczą w posiedzeniach, które odbywają się w godzinach
pracy.
5c.
Łączna wysokość wydatków na wynagrodzenia członków Komisji w danym roku nie może przekroczyć
26-krotności kwoty 800 zł waloryzowanej corocznie o prognozowany średnioroczny wskaźnik
cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem określony w ustawie budżetowej.
5d16)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Komisja może spośród swoich członków wyznaczyć recenzenta lub zespół recenzentów w
celu opracowania recenzji do wniosków o wydanie zgód i zezwoleń, o których mowa w
art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2, jeżeli zakres przedmiotowy wniosku jest różny od zakresu
przedmiotowego wniosków wcześniej rozpatrzonych przez Komisję.
5e.
Każdemu z recenzentów, o których mowa w ust. 5d, wykonującemu prace indywidualnie
lub w zespole, przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie recenzji w wysokości 40%
kwoty 1000 zł waloryzowanej corocznie o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów
i usług konsumpcyjnych ogółem określony w ustawie budżetowej.
5f.
Łączna roczna wysokość wydatków na recenzje, o których mowa w ust. 5d, nie może przekroczyć
130-krotności kwoty 800 zł waloryzowanej corocznie o prognozowany średnioroczny wskaźnik
cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem określony w ustawie budżetowej.
6.
Członkom Komisji, o których mowa w ust. 2, biorącym udział w posiedzeniach odbywających
się poza miejscowością ich zamieszkania, przysługują diety i zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących wysokości oraz warunków
ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej
jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, wydanych
na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2018 r. poz. 917, z późn. zm.17)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 1000, 1076, 1608, 1629, 2215, 2244, 2245, 2377 i 2432.).
7.
Wydatki związane z działalnością Komisji pokrywane są z budżetu państwa z części,
której dysponentem jest minister właściwy do spraw środowiska.
Art. 13.
1.
Do zadań Komisji należy:
116)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
opiniowanie wniosków w sprawach wydawania zgód lub zezwoleń, o których mowa w art.
10 ust. 1 pkt 1 i 2;
2)
wydawanie opinii w sprawach przedstawianych przez ministra właściwego do spraw środowiska
w zakresie jego uprawnień wynikających z ustawy;
3)
opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących GMM lub GMO oraz bezpieczeństwa biologicznego.
4)
(uchylony)
2.
Szczegółowy sposób funkcjonowania Komisji, jej strukturę organizacyjną oraz tryb jej
pracy określa wewnętrzny regulamin nadawany przez ministra właściwego do spraw środowiska
w drodze zarządzenia.
Art. 1418)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Postępowania o wydanie zgody na zamknięte użycie GMM, zamknięte użycie GMO lub zamierzone
uwolnienie GMO do środowiska oraz wydanie zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii
genetycznej, wprowadzenie do obrotu produktu GMO lub dokonania wpisu uprawy GMO do
Rejestru Upraw GMO prowadzi się przy zapewnieniu udziału społeczeństwa w trybie i
na zasadach określonych ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2081).
Art. 14a.
1.
Zgłaszający lub wnioskodawca może w zgłoszeniu lub wniosku wskazać informacje, inne
niż określone w ust. 2, które mają zostać wyłączone z udostępnienia, podając przyczyny
uzasadniające konieczność ich wyłączenia.
2.
Wyłączeniu z udostępnienia nie podlegają następujące informacje dotyczące GMM lub
GMO:
1)
ogólna charakterystyka GMM lub GMO;
2)
imię i nazwisko oraz adres i miejsce zamieszkania albo nazwa oraz adres i siedziba
zgłaszającego lub wnioskodawcy, a w przypadku gdy zgłaszającym lub wnioskodawcą jest
osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zamiast adresu i miejsca zamieszkania
tej osoby - adres i miejsce wykonywania działalności, jeżeli są inne niż adres i miejsce
zamieszkania tej osoby;
3)
o miejscu i celu zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska;
4)
adres zakładu inżynierii genetycznej, w którym ma być prowadzone zamknięte użycie
GMM lub zamknięte użycie GMO;
5)
o metodach uwalniania GMO do środowiska lub wprowadzania do obrotu oraz o planach
monitorowania GMO i reagowania na zagrożenie powodowane przez zamierzone uwolnienie
GMO do środowiska i wprowadzenie do obrotu;
6)
o miejscu, zakresie i sposobie wprowadzenia do obrotu;
7)
o kategorii zamkniętego użycia GMM lub zamkniętego użycia GMO oraz o środkach bezpieczeństwa,
które powinny zastosować osoby narażone na zagrożenie;
8)
o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1;
919)Dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
o miejscu i rodzaju prowadzonej uprawy GMO, o których mowa w art. 49e ust. 4 pkt 2
i 4-6.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska zasięga opinii zgłaszającego lub wnioskodawcy,
które informacje zostaną wyłączone z udostępnienia. Zgłaszający lub wnioskodawca przedstawia
swoją opinię w terminie 7 dni od dnia otrzymania wystąpienia ministra właściwego do
spraw środowiska.
4.
Po zasięgnięciu opinii zgłaszającego lub wnioskodawcy minister właściwy do spraw środowiska
postanawia, które informacje zostały wyłączone z udostępnienia, kierując się potrzebą
ochrony dóbr intelektualnych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
5.
W przypadku niewyrażenia opinii, o której mowa w ust. 4, w terminie tam wskazanym,
wymóg zasięgnięcia opinii uznaje się za spełniony.
6.
Minister właściwy do spraw środowiska przekazuje Komisji Europejskiej oraz właściwym
organom innych niż Rzeczpospolita Polska państw członkowskich informacje dotyczące
GMM i GMO wyłączone z udostępniania, w przypadkach, o których mowa w art. 14b ust.
1, art. 14c, art. 15p ust. 3, art. 15q ust. 4, art. 36a, art. 39a lub art. 44a ust.
4. Do przekazywanych informacji dołącza się powiadomienie o ich wyłączeniu z udostępnienia.
7.
Minister właściwy do spraw środowiska nie udostępnia informacji:
1)
otrzymanych od Komisji Europejskiej lub właściwych organów państw członkowskich innych
niż Rzeczpospolita Polska - które zostały wyłączone z udostępnienia;
2)
zawartych w zgłoszeniu lub wniosku wskazanych jako informacje, które powinny zostać
wyłączone z udostępnienia - w przypadku wycofania zgłoszenia lub wniosku.
Art. 14b.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska przekazuje Komisji Europejskiej, do dnia 31
grudnia każdego roku, skrócone sprawozdanie z zamkniętego użycia GMM zaliczonych do
III lub IV kategorii, będących przedmiotem wniosków o wydanie zgody na ich zamknięte
użycie, złożonych w danym roku.
2.
Skrócone sprawozdanie zawiera, dla każdego wniosku:
1)
opis i cel zamkniętego użycia GMM;
2)
informacje o zagrożeniu dla zdrowia ludzi i dla środowiska, związanym z zamkniętym
użyciem GMM;
3)
kopię decyzji w sprawie zgody na zamknięte użycie GMM.
Art. 14c.
Minister właściwy do spraw środowiska przekazuje Komisji Europejskiej, co 3 lata:
1)
skrócone sprawozdanie z doświadczeń związanych ze stosowaniem przepisów ustawy w zakresie
zamkniętego użycia GMM;
2)
sprawozdanie z działań związanych ze stosowaniem przepisów ustawy w zakresie zamierzonego
uwolnienia GMO do środowiska i wprowadzenia do obrotu.
Art. 15.
(uchylony)
Art. 15a.
1.
Zamknięte użycie GMM lub GMO prowadzi się wyłącznie w zakładach inżynierii genetycznej.
2.
Prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej, w którym ma być prowadzone zamknięte użycie
GMM lub GMO, wymaga uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw środowiska.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska wydaje zezwolenie na prowadzenie zakładu inżynierii
genetycznej, jeżeli są spełnione warunki w zakresie bezpieczeństwa wymagane dla prowadzenia
tego rodzaju działalności.
Art. 15b.
1.
Wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej, w którym
ma być prowadzone zamknięte użycie GMM lub GMO, zawiera:
1)
imię i nazwisko oraz adres i miejsce zamieszkania albo nazwę oraz adres i siedzibę
wnioskodawcy, a w przypadku gdy wnioskodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność
gospodarczą, zamiast adresu i miejsca zamieszkania tej osoby - adres i miejsce wykonywania
działalności, jeżeli są inne niż adres i miejsce zamieszkania tej osoby;
2)
adres zakładu inżynierii genetycznej;
3)
imię i nazwisko osoby, która będzie kierować zakładem inżynierii genetycznej, oraz
informacje o jej kwalifikacjach zawodowych;
4)
imię i nazwisko osoby, która będzie odpowiedzialna za bezpieczeństwo zamkniętego użycia
GMM lub GMO, oraz informacje o jej kwalifikacjach zawodowych;
5)
opis pomieszczeń zakładu inżynierii genetycznej oraz urządzeń, które będą wykorzystywane
podczas zamkniętego użycia GMM lub GMO;
6)
informacje o czynnościach planowanych podczas zamkniętego użycia GMM lub GMO;
7)
określenie kategorii planowanego zamkniętego użycia GMM lub GMO;
8)
informacje o wprowadzonych środkach bezpieczeństwa, które będą stosowane podczas zamkniętego
użycia GMM lub GMO;
9)
informacje o rodzaju i postaci odpadów powstających podczas zamkniętego użycia GMM
lub GMO oraz o sposobie postępowania z tymi odpadami, w tym miejscu ich przeznaczenia.
220)W brzmieniu ustalonym przez art. 62 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
W przypadku gdy w zakładzie inżynierii genetycznej planuje się prowadzić zamknięte
użycie GMM lub GMO z wykorzystaniem zwierząt, do wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie
zakładu inżynierii genetycznej, w którym ma być prowadzone zamknięte użycie GMM lub
GMO, dołącza się oświadczenie o wpisaniu tego zakładu do wykazu jednostek hodowlanych,
prowadzonego przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki na podstawie
przepisów o doświadczeniach na zwierzętach.
Art. 15c.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska wydaje zezwolenie na prowadzenie zakładu inżynierii
genetycznej, w którym ma być prowadzone zamknięte użycie GMM lub GMO, po uzyskaniu
opinii właściwych ze względu na położenie tego zakładu:
1)
państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego - w zakresie warunków higieny pracy;
2)
okręgowego inspektora pracy - w zakresie spełniania wymagań bezpieczeństwa i higieny
pracy przez obiekty, pomieszczenia, stanowiska i procesy pracy.
2.
Minister właściwy do spraw środowiska występuje o opinię w terminie 5 dni od dnia
otrzymania wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej,
w którym ma być prowadzone zamknięte użycie GMM lub GMO, przedkładając kopię wniosku.
3.
Organy, o których mowa w ust. 1, wydają opinię w terminie 15 dni od dnia otrzymania
kopii wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej,
w którym ma być prowadzone zamknięte użycie GMM lub GMO, po uprzednim przeprowadzeniu
kontroli.
Rozdział 2a
Zamknięte użycie GMM
Art. 15d.
1.
W zależności od stopnia zagrożenia dla zdrowia ludzi i dla środowiska wyróżnia się
cztery kategorie zamkniętego użycia GMM:
1)
kategoria I - działania niepowodujące zagrożeń lub powodujące znikome zagrożenia;
2)
kategoria II - działania powodujące niewielkie zagrożenia;
3)
kategoria III - działania powodujące umiarkowane zagrożenia;
4)
kategoria IV - działania powodujące duże zagrożenia.
2.
Zaliczenia zamkniętego użycia GMM do jednej z kategorii dokonuje zgłaszający lub wnioskodawca
na podstawie oceny zagrożenia, z tym że do:
1)
I kategorii może zostać zaliczone zamknięte użycie GMM spełniające następujące warunki:
a)
istnieje znikome prawdopodobieństwo, że biorca lub organizm macierzysty wywołają choroby
w organizmie ludzkim, zwierzęcym lub roślinnym,
b)
wektor i insert są tego rodzaju, że nie spowodują w GMM zmian mogących wywołać choroby
u ludzi, zwierząt lub roślin albo szkodliwe skutki dla środowiska,
c)
istnieje znikome prawdopodobieństwo, że GMM wywoła choroby u ludzi, zwierząt lub roślin
albo szkodliwe skutki dla środowiska,
d)
do zamkniętego użycia GMM wykorzystuje się mikroorganizmy zaliczone do kategorii I
w klasyfikacji mikroorganizmów, które są wykorzystywane podczas zamkniętego użycia
GMM, określonej w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 6a;
2)
II kategorii może zostać zaliczone zamknięte użycie GMM spełniające następujące warunki:
a)
istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że biorca lub organizm macierzysty wywołają
choroby w organizmie ludzkim, zwierzęcym lub roślinnym,
b)
wektor i insert są tego rodzaju, że mogą spowodować w GMM niewielkie zmiany mogące
wywołać choroby u ludzi, zwierząt lub roślin albo szkodliwe skutki dla środowiska,
c)
istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, że GMM wywoła choroby u ludzi, zwierząt lub
roślin albo szkodliwe skutki dla środowiska,
d)
do zamkniętego użycia GMM wykorzystuje się mikroorganizmy zaliczone do kategorii II
w klasyfikacji mikroorganizmów, które są wykorzystywane podczas zamkniętego użycia
GMM, określonej w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 6a;
3)
III kategorii może zostać zaliczone zamknięte użycie GMM spełniające następujące warunki:
a)
istnieje umiarkowane prawdopodobieństwo, że biorca lub organizm macierzysty wywołają
choroby w organizmie ludzkim, zwierzęcym lub roślinnym,
b)
wektor i insert są tego rodzaju, że mogą spowodować w GMM umiarkowane zmiany mogące
wywołać choroby u ludzi, zwierząt lub roślin albo szkodliwe skutki dla środowiska,
c)
istnieje umiarkowane prawdopodobieństwo, że GMM wywoła choroby u ludzi, zwierząt lub
roślin albo szkodliwe skutki dla środowiska, ale dostępne są środki medyczne, które
można zastosować w celu leczenia chorób przez nie wywołanych oraz środki biobójcze
do ich dekontaminacji,
d)
do zamkniętego użycia GMM wykorzystuje się mikroorganizmy zaliczone do kategorii III
w klasyfikacji mikroorganizmów, które są wykorzystywane podczas zamkniętego użycia
GMM, określonej w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 6a;
4)
IV kategorii może zostać zaliczone zamknięte użycie GMM spełniające następujące warunki:
a)
istnieje duże prawdopodobieństwo, że biorca lub organizm macierzysty wywołają choroby
w organizmie ludzkim, zwierzęcym lub roślinnym,
b)
wektor i insert są tego rodzaju, że mogą spowodować w GMM duże zmiany mogące wywołać
choroby u ludzi, zwierząt lub roślin albo szkodliwe skutki dla środowiska,
c)
istnieje duże prawdopodobieństwo, że GMM wywoła choroby u ludzi, zwierząt lub roślin
albo szkodliwe skutki dla środowiska, a nie są znane środki medyczne pozwalające na
ich leczenie,
d)
do zamkniętego użycia GMM wykorzystuje się mikroorganizmy zaliczone do kategorii IV
w klasyfikacji mikroorganizmów, które są wykorzystywane podczas zamkniętego użycia
GMM, określonej w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 6a.
3.
Przesłanką wpływającą na podwyższenie lub obniżenie kategorii zamkniętego użycia GMM
jest skala zamkniętego użycia GMM.
4.
Zgłaszający lub wnioskodawca, w przypadku wątpliwości, do której kategorii powinno
zostać zaliczone zamknięte użycie GMM, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
środowiska ustala tę kategorię i rodzaje środków bezpieczeństwa, które będą stosowane
podczas zamkniętego użycia GMM.
Art. 15e.
Prowadzenie zamkniętego użycia GMM zaliczonych do:
1)
I kategorii - wymaga zgłoszenia ministrowi właściwemu do spraw środowiska;
2)
II, III i IV kategorii - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw środowiska.
Art. 15f.
1.
Zgłoszenie zamkniętego użycia GMM zaliczonych do I kategorii zawiera:
1)
imię i nazwisko oraz adres i miejsce zamieszkania albo nazwę oraz adres i siedzibę
zgłaszającego, a w przypadku gdy zgłaszającym jest osoba fizyczna prowadząca działalność
gospodarczą, zamiast adresu i miejsca zamieszkania tej osoby - adres i miejsce wykonywania
działalności, jeżeli są inne niż adres i miejsce zamieszkania tej osoby;
2)
opis prac z wykorzystaniem GMM, z uwzględnieniem:
a)
celu tych prac oraz okresu ich prowadzenia,
b)
charakterystyki typu GMM, w tym:
-
wykorzystywanych dawcy i biorcy oraz stosowanego wektora,
-
źródła i funkcji kwasu nukleinowego używanego do modyfikacji genetycznej,
-
cech identyfikujących GMM;
3)
dane o objętości kultur GMM wykorzystywanych podczas zamkniętego użycia GMM;
4)
informacje o rodzaju i postaci odpadów powstających podczas zamkniętego użycia GMM
oraz o sposobie postępowania z tymi odpadami, w tym miejscu ich przeznaczenia;
5)
imiona i nazwiska osób, które będą kierować zamkniętym użyciem GMM, oraz informacje
o ich kwalifikacjach zawodowych;
6)
imię i nazwisko osoby, która będzie odpowiedzialna za bezpieczeństwo zamkniętego użycia
GMM, oraz informacje o jej kwalifikacjach zawodowych;
7)
informacje o komisjach do spraw bezpieczeństwa biologicznego, które mogą zostać powołane;
8)
opis pomieszczeń zakładu inżynierii genetycznej, w tym urządzeń, które będą wykorzystywane
podczas zamkniętego użycia GMM;
9)
informacje o wprowadzonych środkach bezpieczeństwa, które będą stosowane podczas zamkniętego
użycia GMM.
2.
Do zgłoszenia zamkniętego użycia GMM zaliczonych do I kategorii dołącza się ocenę
zagrożenia.
3.
Zgłoszenia zamkniętego użycia GMM zaliczonych do I kategorii dokonuje się w terminie
co najmniej 30 dni przed dniem zamierzonego rozpoczęcia tego działania.
4.
Do zamkniętego użycia GMM zaliczonych do I kategorii można przystąpić, jeżeli minister
właściwy do spraw środowiska nie wniesie sprzeciwu, w drodze decyzji, w terminie 30
dni od dnia otrzymania zgłoszenia.
5.
Minister właściwy do spraw środowiska wnosi sprzeciw, jeżeli:
1)
zgłoszenie dotyczy zamkniętego użycia GMM, które powinno być zaliczone do II, III
lub IV kategorii; w sprzeciwie minister właściwy do spraw środowiska może nałożyć
obowiązek uzyskania zgody na zamknięte użycie GMM zaliczonych do II, III lub IV kategorii;
2)
sposób postępowania z odpadami, o których mowa w ust. 1 pkt 4, jest nieodpowiedni;
3)
kwalifikacje zawodowe, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, są nieodpowiednie do zamierzonego
rodzaju działalności;
4)
pomieszczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 8, nie zapewniają spełnienia warunków do
prowadzenia danego rodzaju działalności;
5)
wprowadzone środki bezpieczeństwa, o których mowa w ust. 1 pkt 9, są niewystarczające;
6)
zgłoszenie nie zawiera informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1-8.
6.
Ponowienie zamkniętego użycia GMM zaliczonych do I kategorii dokonywane przez ten
sam podmiot, w tym samym miejscu i na tych samych zasadach nie wymaga zgłoszenia ministrowi
właściwemu do spraw środowiska.
Art. 15g.
1.
Wniosek o wydanie zgody na zamknięte użycie GMM zaliczonych do II kategorii zawiera:
1)
imię i nazwisko oraz adres i miejsce zamieszkania albo nazwę oraz adres i siedzibę
wnioskodawcy, a w przypadku gdy wnioskodawcą jest osoba fizyczna prowadząca działalność
gospodarczą, zamiast adresu i miejsca zamieszkania tej osoby - adres i miejsce wykonywania
działalności, jeżeli są inne niż adres i miejsce zamieszkania tej osoby;
2)
opis prac z wykorzystaniem GMM, z uwzględnieniem:
a)
celu tych prac,
b)
charakterystyki typu GMM, w tym:
-
wykorzystywanych dawcy i biorcy oraz stosowanego wektora,
-
źródła i funkcji kwasu nukleinowego używanego do modyfikacji genetycznej,
-
cech identyfikujących GMM;
3)
dane o objętości kultur GMM wykorzystywanych podczas zamkniętego użycia GMM;
4)
informacje o rodzaju i postaci odpadów powstających podczas zamkniętego użycia GMM
oraz o sposobie postępowania z tymi odpadami, w tym miejscu ich przeznaczenia;
5)
imiona i nazwiska osób, które będą kierować zamkniętym użyciem GMM, oraz informacje
o ich kwalifikacjach zawodowych;
6)
imię i nazwisko osoby, która będzie odpowiedzialna za bezpieczeństwo zamkniętego użycia
GMM, oraz informacje o jej kwalifikacjach zawodowych;
7)
informacje o komisjach do spraw bezpieczeństwa biologicznego, które planuje się powołać;
8)
informacje o wprowadzonych środkach bezpieczeństwa, które będą stosowane podczas zamkniętego
użycia GMM;
9)
opis pomieszczeń zakładu inżynierii genetycznej, w tym urządzeń, które będą wykorzystywane
podczas zamkniętego użycia GMM;
10)
datę wydania zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej, w którym ma
być prowadzone zamknięte użycie GMM.
2.
Do wniosku o wydanie zgody na zamknięte użycie GMM zaliczonych do II kategorii dołącza
się:
1)
ocenę zagrożenia;
2)
kopie wewnętrznych regulaminów bezpieczeństwa dla osób biorących udział w zamkniętym
użyciu GMM, ze szczególnym uwzględnieniem środków bezpieczeństwa, które powinny być
zastosowane w przypadku awarii;
3)
kopie oświadczeń osób biorących udział w zamkniętym użyciu GMM o zapoznaniu się z
treścią regulaminów bezpieczeństwa, o których mowa w pkt 2;
4)
szczegółowe informacje o sposobach przeciwdziałania skutkom awarii, w tym o środkach
alarmowych.
Art. 15h.
1.
Wniosek o wydanie zgody na zamknięte użycie GMM zaliczonych do III lub IV kategorii
oprócz elementów, o których mowa w art. 15g ust. 1, zawiera określenie rodzajów środków,
które należy podjąć w przypadku awarii.
2.
Do wniosku o wydanie zgody na zamknięte użycie GMM zaliczonych do III lub IV kategorii
oprócz elementów, o których mowa w art. 15g ust. 2, dołącza się plan postępowania
na wypadek awarii, o którym mowa w art. 15o.
Art. 15i.
1.
Przed wydaniem zezwolenia na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej, w którym
ma być prowadzone zamknięte użycie GMM, lub zgody na zamknięte użycie GMM minister
właściwy do spraw środowiska dokonuje kontrolnego sprawdzenia danych podanych we wniosku
o wydanie zezwolenia lub zgody, w celu stwierdzenia, czy wnioskodawca spełnia warunki
w zakresie bezpieczeństwa wymagane do prowadzenia danego rodzaju działalności.
2.
Minister właściwy do spraw środowiska odmawia wydania zezwolenia na prowadzenie zakładu
inżynierii genetycznej, w którym ma być prowadzone zamknięte użycie GMM, jeżeli:
1)
kwalifikacje zawodowe, o których mowa w art. 15b ust. 1 pkt 3 i 4, są nieodpowiednie
do zamierzonego rodzaju działalności;
2)
pomieszczenia, o których mowa w art. 15b ust. 1 pkt 5, nie zapewniają spełnienia warunków
do prowadzenia danego rodzaju działalności;
3)
wprowadzone środki bezpieczeństwa, o których mowa w art. 15b ust. 1 pkt 8, są niewystarczające;
4)
sposób postępowania z odpadami, o których mowa w art. 15b ust. 1 pkt 9, jest nieodpowiedni.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska odmawia wydania zgody na zamknięte użycie GMM,
jeżeli:
1)
sposób postępowania z odpadami, o których mowa w art. 15g ust. 1 pkt 4, jest nieodpowiedni;
2)
kwalifikacje zawodowe, o których mowa w art. 15g ust. 1 pkt 5 i 6, są nieodpowiednie
do zamierzonego rodzaju działalności;
3)
wprowadzone środki bezpieczeństwa, o których mowa w art. 15g ust. 1 pkt 8, są niewystarczające;
4)
pomieszczenia, o których mowa w art. 15g ust. 1 pkt 9, nie zapewniają spełnienia warunków
do prowadzenia danego rodzaju działalności.
Art. 15j.
1.
Zezwolenie na prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej, w którym ma być prowadzone
zamknięte użycie GMM, wydaje się w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku o jego
wydanie.
…
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.