📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 28 sierpnia 1997 r.o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Fundusze emerytalne
Rozdział 3 - Towarzystwa emerytalne
Rozdział 4 - Warunki podejmowania działalności przez towarzystwa emerytalne
Rozdział 5 - Przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym, łączenie się towarzystw emerytalnych
i likwidacja funduszu emerytalnego
Rozdział 6 - Postanowienia antymonopolowe
Rozdział 7 - Członkostwo w funduszu emerytalnym
Rozdział 8 - Działalność akwizycyjna otwartych funduszy emerytalnych
Rozdział 9 - Rachunki i przeliczenia składek
Rozdział 10 - Rachunki ilościowe
Rozdział 11 - Wypłata środków zgromadzonych na rachunku
Rozdział 12 - Podział środków w razie rozwodu lub unieważnienia małżeństwa
Rozdział 13 - Podział środków w razie śmierci członka funduszu emerytalnego
Rozdział 14 - Finansowanie działalności funduszu emerytalnego
Rozdział 15 - Działalność lokacyjna funduszy emerytalnych
Rozdział 16 - Depozytariusz
Rozdział 17 - Wycena aktywów i obliczanie stopy zwrotu funduszy emerytalnych
Rozdział 18 - Niedobór
Rozdział 19 - Fundusz gwarancyjny
Rozdział 20 - Obowiązki informacyjne funduszy emerytalnych
Rozdział 21 - Nadzór nad działalnością funduszy emerytalnych
Rozdział 22 - Przepisy karne
Rozdział 23 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 24 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady tworzenia i działania funduszy emerytalnych, zwanych dalej „funduszami”.
Art. 2.
1.
Fundusz jest osobą prawną.
2.
Przedmiotem działalności funduszu jest gromadzenie środków pieniężnych i ich lokowanie,
z przeznaczeniem na wypłatę członkom funduszu po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego.
Art. 3.
1.
Organem funduszu jest towarzystwo emerytalne, zwane dalej „towarzystwem”, utworzone
zgodnie z przepisami ustawy.
2.
Towarzystwo tworzy fundusz oraz, jako jego organ, zarządza nim i reprezentuje w stosunkach
z osobami trzecimi.
3.
Towarzystwo reprezentuje fundusz w sposób określony dla reprezentacji towarzystwa
w jego statucie.
Art. 4.
Siedziba towarzystwa jest siedzibą funduszu.
Art. 5.
Członkowie funduszu nie odpowiadają za jego zobowiązania.
Art. 6.
1.
Składki wpłacane do funduszu, nabyte za nie prawa oraz pożyczki z tych praw stanowią
jego aktywa.
2.
Wartość aktywów netto funduszu ustala się pomniejszając wartość aktywów funduszu o
jego zobowiązania.
Art. 7.
Ustawa nie narusza przepisów innych ustaw, które przewidują wypłatę świadczeń pieniężnych
w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego.
Art. 8.
Użyte w niniejszej ustawie określenia mają następujące znaczenie:
1)
podmiot związany - oznacza w stosunku do danego podmiotu jednostkę dominującą, zależną
lub stowarzyszoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
(Dz. U. Nr 121, poz. 591 oraz z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 43, poz. 272, Nr 88, poz. 554, Nr 118, poz. 754 i Nr 139, poz. 933) oraz jednostkę zależną od jednostki dominującej w stosunku do tego podmiotu,
2)
członek funduszu - oznacza osobę fizyczną, która zawarła umowę z funduszem lub na
której nazwisko, w przypadkach określonych w ustawie, został otwarty rachunek w funduszu,
3)
wypłata transferowa - oznacza przeniesienie środków znajdujących się na rachunku członka
z jednego funduszu do innego funduszu lub przeniesienie tych środków dokonywane między
rachunkami tego samego funduszu,
4)
zakład ubezpieczeń emerytalnych - oznacza spółkę akcyjną prowadzącą działalność ubezpieczeniową
polegającą na oferowaniu i wypłacaniu emerytur dożywotnich członkom otwartych funduszy,
którzy osiągnęli wiek emerytalny, ze środków zgromadzonych w tych funduszach, na zasadach
określonych w odrębnych ustawach,
5)
otwarty fundusz - oznacza otwarty fundusz emerytalny, który został utworzony i jest
zarządzany przez powszechne towarzystwo,
6)
pracowniczy fundusz - oznacza pracowniczy fundusz emerytalny, który został utworzony
i jest zarządzany przez pracownicze towarzystwo,
7)
towarzystwo - oznacza spółkę akcyjną będącą organem funduszu,
8)
powszechne towarzystwo - oznacza powszechne towarzystwo emerytalne będące organem
otwartego funduszu,
9)
pracownicze towarzystwo - oznacza pracownicze towarzystwo emerytalne będące organem
pracowniczego funduszu.
Rozdział 2
Fundusze emerytalne
Art. 9.
1.
Fundusz jest tworzony jako otwarty lub pracowniczy.
2.
Fundusz tworzony jest wyłącznie przez towarzystwo.
Art. 10.
1.
Nazwa otwartego funduszu zawiera określenie „otwarty fundusz emerytalny”, a nazwa
pracowniczego funduszu zawiera określenie „pracowniczy fundusz emerytalny”.
2.
Wyłącznie fundusz utworzony zgodnie z niniejszą ustawą jest uprawniony do używania
w swojej nazwie lub do określenia prowadzonej przez siebie działalności albo w reklamie
określenia „fundusz emerytalny”.
Art. 11.
Czas trwania funduszu jest nieograniczony.
Art. 12.
Utworzenie funduszu wymaga:
1)
nadania funduszowi statutu przez towarzystwo,
2)
zawarcia przez towarzystwo z depozytariuszem umowy o przechowywanie aktywów funduszu,
3)
uzyskania przez towarzystwo zezwolenia na utworzenie funduszu,
4)
wpisania funduszu do rejestru funduszy.
Art. 13.
1.
Statut funduszu jest uchwalany przez walne zgromadzenie towarzystwa.
2.
Statut funduszu określa:
1)
nazwę funduszu,
2)
firmę, siedzibę i adres towarzystwa,
3)
wysokość kapitału akcyjnego towarzystwa, skład akcjonariuszy towarzystwa i ilość posiadanych
przez nich akcji,
4)
sposób reprezentacji funduszu przez towarzystwo,
5)
firmę (nazwę), siedzibę i adres depozytariusza,
6)
rodzaje, wysokość, sposób oraz tryb kalkulacji i pokrywania kosztów obciążających
fundusz i jego członków, w tym wysokość opłat, o których mowa w art. 134 ust. 1,
7)
sposób informowania przez fundusz o zmianach statutu,
8)
inne dane przewidziane w przepisach ustawy.
3.
Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut otwartego funduszu określa:
1)
dziennik o zasięgu krajowym przeznaczony do ogłoszeń funduszu,
2)
terminy ogłaszania przez fundusz prospektu informacyjnego.
4.
Poza danymi, o których mowa w ust. 2, statut pracowniczego funduszu określa:
1)
terminy oraz formę i tryb wypłaty środków zgromadzonych na rachunkach członków,
2)
zasady prowadzenia działalności lokacyjnej przez fundusz, wraz z informacją o tym,
czy fundusz będzie sam zarządzał aktywami, czy też powierzy zarządzanie aktywami osobie
trzeciej.
5.
Prezes Rady Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dane, jakie
powinny być zamieszczone w statucie funduszu, jeżeli wymaga tego interes członków
funduszu.
Art. 14.
Do wniosku towarzystwa o wydanie zezwolenia na utworzenie funduszu należy dołączyć:
1)
statut funduszu,
2)
umowę z depozytariuszem,
3)
aktualny odpis z rejestru handlowego towarzystwa,
4)
dane osobowe osób zatrudnionych w towarzystwie lub osób, które towarzystwo zamierza
zatrudnić, mających istotny wpływ na gospodarkę finansową funduszu,
5)
listę osób wyznaczonych przez depozytariusza do wykonywania obowiązków określonych
w umowie,
6)
informacje o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym osób, o których mowa w pkt 4
i 5, ze wskazaniem, które z tych osób są doradcami inwestycyjnymi.
Art. 15.
1.
Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi, zwany dalej „Urzędem Nadzoru”, wydaje zezwolenie
na utworzenie funduszu w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Zezwolenie
jest równoznaczne z zatwierdzeniem statutu funduszu.
2.
Urząd Nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli:
1)
wniosek i dołączone do niego dokumenty nie spełniają warunków określonych w ustawie,
2)
statut funduszu nie zabezpiecza należycie interesów członków funduszu,
3)
osoby, o których mowa w art. 14 pkt 4 i 5, nie dają rękojmi należytego wykonywania
powierzonych obowiązków.
Art. 16.
1.
Po uzyskaniu zezwolenia na utworzenie funduszu towarzystwo niezwłocznie składa do
sądu rejestrowego wniosek o wpisanie funduszu do rejestru funduszy.
2.
Do wniosku należy dołączyć:
1)
zezwolenie na utworzenie funduszu,
2)
statut funduszu,
3)
statut towarzystwa tworzącego fundusz wraz z aktualnym odpisem z rejestru handlowego
towarzystwa,
4)
listę członków zarządu towarzystwa.
3.
Rozpoznanie wniosku przez sąd rejestrowy następuje w terminie 14 dni od dnia jego
złożenia.
4.
Sąd rejestrowy odmawia wpisania funduszu do rejestru funduszy, jeżeli nie zostały
spełnione warunki określone ustawą.
5.
Niezwłocznie po wpisaniu funduszu do rejestru funduszy fundusz doręcza Urzędowi Nadzoru
odpis z tego rejestru.
Art. 17.
Wpis do rejestru funduszy obejmuje:
1)
nazwę funduszu,
2)
firmę, siedzibę i adres towarzystwa, sposób reprezentacji towarzystwa oraz numer wpisu
towarzystwa do rejestru handlowego i oznaczenie sądu prowadzącego ten rejestr,
3)
imiona i nazwiska członków zarządu towarzystwa oraz prokurentów, jeżeli zostali ustanowieni,
4)
firmę (nazwę), siedzibę i adres depozytariusza.
Art. 18.
Zezwolenie na utworzenie funduszu wygasa, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia
zezwolenia towarzystwo nie złożyło wniosku o wpisanie funduszu do rejestru funduszy.
Art. 19.
1.
Do dnia wpisania funduszu do rejestru funduszy towarzystwo dokonuje czynności prawnych
mających na celu utworzenie funduszu, we własnym imieniu i na własny rachunek.
2.
Z chwilą wpisania funduszu do rejestru funduszy fundusz wstępuje w prawa i obowiązki
towarzystwa z tytułu umowy z depozytariuszem, o której mowa w art. 14 pkt 2.
Art. 20.
1.
Fundusz nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do rejestru funduszy.
2.
Z chwilą wpisania do rejestru funduszy towarzystwo staje się organem funduszu.
Art. 21.
1.
Rejestr funduszy prowadzi Sąd Wojewódzki w Warszawie, zwany w niniejszej ustawie „sądem
rejestrowym”.
2.
Rejestr funduszy jest jawny i dostępny dla osób trzecich.
3.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru
funduszy, wzór tego rejestru oraz szczegółowy tryb postępowania w sprawach o wpis
do rejestru funduszy.
Art. 22.
1.
Zmiana statutu funduszu wymaga zezwolenia Urzędu Nadzoru.
2.
Urząd Nadzoru odmawia zezwolenia, jeżeli zmiana jest sprzeczna z prawem lub interesem
członków funduszu.
3.
Decyzję w sprawie zmiany statutu otwartego funduszu podejmuje powszechne towarzystwo
w formie uchwały walnego zgromadzenia.
4.
Decyzję w sprawie zmiany statutu pracowniczego funduszu podejmuje pracownicze towarzystwo
w formie uchwały rady nadzorczej. Uchwała rady nadzorczej wymaga zatwierdzenia przez
walne zgromadzenie.
Art. 23.
1.
Zmianę statutu otwarty fundusz ogłasza w dzienniku o zasięgu krajowym przeznaczonym
do ogłoszeń funduszu.
2.
Zmiana statutu wchodzi w życie w terminie wskazanym w ogłoszeniu o jego zmianie, jednak
nie wcześniej niż z upływem 5 miesięcy od dnia dokonania ogłoszenia.
3.
Urząd Nadzoru może zezwolić na skrócenie terminu 5 miesięcy, o którym mowa w ust.
2, jeżeli nie naruszy to interesu członków funduszu albo jeżeli wymaga tego interes
członków funduszu.
4.
Fundusz zawiadamia Urząd Nadzoru o dokonaniu ogłoszenia i jego terminie oraz składa
wniosek do sądu rejestrowego o wpisanie do rejestru zmiany statutu, dołączając do
wniosku zezwolenie Urzędu Nadzoru na zmianę statutu, uchwałę zmieniającą statut wraz
z jednolitym tekstem statutu oraz informację o dokonaniu ogłoszenia i jego terminie.
5.
Sąd rejestrowy wpisuje do rejestru informację o zmianie statutu wraz datą wejścia
w życie zmiany. Przepis art. 16 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 24.
1.
Zmiana statutu pracowniczego funduszu wymaga zawiadomienia na piśmie akcjonariuszy
pracowniczego towarzystwa i wchodzi w życie w terminie wskazanym w zawiadomieniu,
jednak nie wcześniej niż z upływem miesiąca od dnia doręczenia zawiadomienia ostatniemu
akcjonariuszowi.
2.
Zmiana statutu wywołująca skutki finansowe w stosunku do członków pracowniczego funduszu,
polegające na zwiększeniu obciążeń finansowych funduszu lub pogorszeniu warunków dysponowania
przez członków środkami zgromadzonymi na ich rachunkach, wchodzi w życie na zasadach
określonych w ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 r. o pracowniczych programach emerytalnych
(Dz. U. Nr 139, poz. 932).
3.
Przepisy art. 23 ust. 3-5 stosuje się odpowiednio, z tym że do wniosku o wpisanie
do rejestru zmiany statutu dołącza się także uchwałę walnego zgromadzenia zatwierdzającą
uchwałę zmieniającą statut.
Art. 25.
1.
W razie zmiany danych wymienionych w art. 17 pkt 3 fundusz składa niezwłocznie wniosek
o ich wpisanie do rejestru funduszy, dołączając aktualny odpis z rejestru handlowego
towarzystwa.
2.
Wpisanie zmian związanych z przejęciem zarządzania funduszem przez inne towarzystwo
może nastąpić dopiero po przedstawieniu:
1)
zezwolenia Urzędu Nadzoru na przejęcie zarządzania funduszem,
2)
informacji o braku zastrzeżeń Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do
przejęcia zarządzania funduszem, jeżeli przejęcia dokonuje powszechne towarzystwo.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku połączenia towarzystw.
Art. 26.
1.
Rachunkowość funduszy oraz terminy sporządzania, badania i składania do ogłoszenia
sprawozdań finansowych regulują przepisy ustawy o rachunkowości.
2.
Roczne sprawozdania finansowe funduszu zatwierdza towarzystwo w formie uchwały walnego
zgromadzenia.
Rozdział 3
Towarzystwa emerytalne
Art. 27.
1.
Towarzystwo prowadzi działalność wyłącznie w formie spółki akcyjnej.
2.
Towarzystwo prowadzi działalność jako powszechne towarzystwo lub pracownicze towarzystwo.
Art. 28.
1.
Firma powszechnego towarzystwa zawiera oznaczenie „powszechne towarzystwo emerytalne”,
a firma pracowniczego towarzystwa zawiera oznaczenie „pracownicze towarzystwo emerytalne”.
2.
Do używania oznaczeń wskazanych w ust. 1 są uprawnione wyłącznie towarzystwa utworzone
zgodnie z niniejszą ustawą.
Art. 29.
1.
Przedmiotem przedsiębiorstwa towarzystwa jest wyłącznie tworzenie i zarządzanie funduszami
oraz ich reprezentowanie wobec osób trzecich. Wyłącznie towarzystwo jest uprawnione
do prowadzenia takiej działalności.
2.
Z zastrzeżeniem art. 229, towarzystwo tworzy i zarządza tylko jednym funduszem, chyba
że zarządzanie więcej niż jednym funduszem jest skutkiem przejęcia przez towarzystwo
zarządzania innym funduszem albo połączenia towarzystw.
3.
Powszechne towarzystwo zarządza funduszem odpłatnie.
4.
Pracownicze towarzystwo nie może mieć celu zarobkowego. Akcjonariusze pracowniczego
towarzystwa nie mają prawa do udziału w zysku rocznym.
Art. 30.
1.
Kapitał akcyjny towarzystwa nie może być zebrany w drodze publicznej subskrypcji.
2.
Akcje towarzystwa są wyłącznie akcjami imiennymi i nie mogą być zamienione na akcje
na okaziciela.
3.
Towarzystwo nie może wydawać akcji o szczególnych uprawnieniach.
4.
Statut towarzystwa powinien traktować wszystkich akcjonariuszy w jednakowy sposób.
W szczególności statut nie może przyznawać niektórym akcjonariuszom dodatkowych uprawnień
lub ograniczać praw niektórych akcjonariuszy albo też nakładać na niektórych akcjonariuszy
dodatkowych obowiązków.
5.
Jeżeli akcjonariuszem towarzystwa jest związek zawodowy, organizacja pracodawców,
izba gospodarcza lub organizacja samorządu zawodowego, której działalność wynika z
przepisów ustawy, do akcjonariusza takiego nie stosuje się przepisów ust. 3 i 4.
Art. 31.
Minimalna wysokość kapitału akcyjnego powszechnego towarzystwa nie może być niższa
niż równowartość w złotych 4 000 000 ECU, wyliczana według średniego kursu walut obcych
Narodowego Banku Polskiego, obowiązującego w dniu sporządzenia statutu towarzystwa.
Art. 32.
1.
Kapitał akcyjny towarzystwa jest pokrywany wyłącznie wkładem pieniężnym.
2.
Kapitał akcyjny powszechnego towarzystwa powinien być opłacony w całości przed zarejestrowaniem
towarzystwa.
3.
Kapitał akcyjny powszechnego towarzystwa nie może pochodzić z pożyczki lub kredytu
ani być obciążony w jakikolwiek sposób.
Art. 33.
1.
Powszechne towarzystwo ma obowiązek utrzymywania kapitałów własnych na poziomie nie
niższym niż jedna druga minimalnego kapitału akcyjnego określonego w art. 31.
2.
O obniżeniu wysokości kapitałów własnych poniżej poziomu określonego w ust. 1 powszechne
towarzystwo zawiadamia niezwłocznie Urząd Nadzoru.
3.
Nieuzupełnienie wysokości kapitałów własnych do wymaganego poziomu w terminie wyznaczonym
przez Urząd Nadzoru, nie krótszym niż 3 miesiące i nie dłuższym niż 12 miesięcy, jest
podstawą cofnięcia przez Urząd Nadzoru zezwolenia na utworzenie towarzystwa.
Art. 34.
Jeżeli założycielem lub założycielami powszechnego towarzystwa są osoby prawne, warunku
określonego w przepisie art. 308 zdanie trzecie Kodeksu handlowego nie stosuje się.
Art. 35.
1.
Założycielem pracowniczego towarzystwa może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka
organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania lub
siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Pracodawca będący osobą prawną może być jednoosobowym założycielem pracowniczego towarzystwa.
Art. 36.
Ilekroć w niniejszej ustawie mowa jest o założycielach towarzystwa, należy przez to
rozumieć także akcjonariuszy tego towarzystwa.
Art. 37.
1.
Ten sam podmiot może być akcjonariuszem wyłącznie jednego powszechnego towarzystwa.
2.
Podmioty związane mogą być akcjonariuszami wyłącznie tego samego powszechnego towarzystwa.
3.
W przypadku połączenia dwóch lub większej liczby podmiotów w sytuacji, gdy przed połączeniem
każdy z nich jest akcjonariuszem innego powszechnego towarzystwa, oraz w przypadku,
gdy podmioty będące dotychczas akcjonariuszami różnych powszechnych towarzystw stały
się podmiotami związanymi, Urząd Nadzoru może wyrazić zgodę na odstąpienie od ograniczeń
określonych w ust. 1 lub 2, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, w celu umożliwienia
podmiotowi działającemu w wyniku połączenia lub podmiotom, które stały się podmiotami
związanymi, dostosowania ich działalności do wymogów ustawy.
Art. 38.
1.
Każdorazowe nabycie lub objęcie akcji towarzystwa wymaga zezwolenia Urzędu Nadzoru,
z zastrzeżeniem ust. 4. Czynność prawna dokonana z naruszeniem tego wymogu jest nieważna.
2.
Wniosek o zezwolenie składa, za pośrednictwem towarzystwa, podmiot zamierzający nabyć
lub objąć akcje.
3.
Urząd Nadzoru zezwala na nabycie lub objęcie akcji, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki
określone w ustawie dla założycieli towarzystwa.
4.
Wymóg określony w ust. 1 nie obowiązuje przy nabyciu lub objęciu akcji przez dotychczasowego
akcjonariusza towarzystwa. W takim przypadku podmiot nabywający lub obejmujący akcje
jedynie zawiadamia Urząd Nadzoru o nabyciu lub objęciu akcji w terminie 14 dni od
daty nabycia lub objęcia akcji.
5.
Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do nabycia praw z akcji towarzystwa.
Art. 39.
1.
Władzami towarzystwa są:
1)
zarząd,
2)
rada nadzorcza,
3)
walne zgromadzenie.
2.
Towarzystwo może mieć także komisję rewizyjną. Do komisji rewizyjnej stosuje się odpowiednio
przepisy art. 43 i 44, art. 59 ust. 1, art. 148 pkt 3, art. 150 pkt 1 lit. b), art.
158 ust. 1 pkt 5 lit. a), art. 204 ust. 1 pkt 2 oraz art. 206 i 209 dotyczące rady
nadzorczej.
Art. 40.
1.
O ile statut nie stanowi inaczej, członków zarządu powszechnego towarzystwa powołuje
i odwołuje walne zgromadzenie.
2.
Członków zarządu pracowniczego towarzystwa powołuje i odwołuje rada nadzorcza.
3.
Członków pierwszego zarządu pracowniczego towarzystwa powołują założyciele na okres
roku.
Art. 41.
1.
Członkiem zarządu towarzystwa może być osoba, która spełnia łącznie następujące wymogi:
1)
posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
2)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, wiarygodności
dokumentów, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi,
przestępstwo skarbowe lub przestępstwo, o którym mowa w rozdziale 22,
3)
posiada wyższe wykształcenie,
4)
legitymuje się stażem pracy nie krótszym niż 7 lat,
5)
daje rękojmię należytego wykonywania funkcji członka zarządu, z zastrzeżeniem ust.
4.
2.
Przynajmniej jedna trzecia składu zarządu powinna legitymować się wyższym wykształceniem
prawniczym lub ekonomicznym.
3.
Wymóg określony w ust. 1 pkt 4 powinien być spełniony przez co najmniej dwie trzecie
składu zarządu.
4.
Ocena spełnienia wymogu określonego w ust. 1 pkt 5 następuje na podstawie załączników
do wniosku o zezwolenie na utworzenie towarzystwa, o których mowa w art. 54 ust. 1
pkt 5 i 6.
5.
Jeżeli wymogi określone w ust. 2 lub 3 nie są spełnione w związku z odwołaniem członka
zarządu, towarzystwo jest obowiązane, w terminie 6 miesięcy, dostosować swoją działalność
do wymogów określonych w ustawie.
Art. 42.
1.
Członkiem zarządu powszechnego towarzystwa nie może być osoba będąca członkiem organu
zarządzającego lub organu nadzoru:
1)
podmiotu będącego akcjonariuszem tego towarzystwa,
2)
innego powszechnego towarzystwa,
3)
depozytariusza przechowującego aktywa otwartego funduszu lub funduszu inwestycyjnego,
4)
narodowego funduszu inwestycyjnego lub firmy zarządzającej majątkiem narodowego funduszu
inwestycyjnego,
5)
towarzystwa funduszy inwestycyjnych lub podmiotu będącego akcjonariuszem towarzystwa
funduszy inwestycyjnych,
6)
podmiotu prowadzącego działalność maklerską w rozumieniu przepisów prawo o publicznym
obrocie papierami wartościowymi oraz inną działalność w zakresie publicznego obrotu
papierami wartościowymi,
7)
podmiotu związanego w stosunku do któregokolwiek z podmiotów wymienionych w pkt 1-6.
2.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1, odnosi się także do osób pozostających z podmiotami,
o których mowa w ust. 1, w stosunku pracy, stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym
o podobnym charakterze.
Art. 43.
Członkowie pierwszej rady nadzorczej towarzystwa powoływani są na dwa lata.
Art. 44.
1.
Członkiem rady nadzorczej towarzystwa może być osoba spełniająca wymogi określone
w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz dająca rękojmię należytego wykonywania funkcji członka
rady nadzorczej.
2.
Przynajmniej połowa członków rady nadzorczej towarzystwa powinna posiadać wyższe wykształcenie
prawnicze lub ekonomiczne, z tym że w przypadku pracowniczego towarzystwa wymóg ten
powinna spełniać przynajmniej połowa członków rady nadzorczej powoływanych w inny
sposób niż określony w art. 45 ust. 1.
3.
Przynajmniej połowa członków rady nadzorczej powszechnego towarzystwa jest powoływana
spoza kręgu akcjonariuszy towarzystwa oraz członków ich organu zarządzającego i organu
nadzoru.
4.
Przepis ust. 1 stosuje się z odpowiednim uwzględnieniem art. 41 ust. 4, a przepis
ust. 2 i 3 - z odpowiednim uwzględnieniem art. 41 ust. 5.
Art. 45.
1.
W skład rady nadzorczej pracowniczego towarzystwa wchodzą co najmniej w jednej drugiej
osoby wybrane przez członków pracowniczego funduszu, na których rachunki zostały wpłacone
składki w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień wyborów.
2.
Liczbę członków rady nadzorczej pracowniczego towarzystwa wybieranych przez członków
pracowniczego funduszu określa statut towarzystwa, a tryb ich wyboru określa regulamin
uchwalony przez radę nadzorczą.
3.
Regulamin, o którym mowa w ust. 2, określa w szczególności, czy w wyborach mają uczestniczyć
sami członkowie, czy też wybrani przez nich przedstawiciele, a także określa zasady
odwoływania osób wybranych do rady nadzorczej przed upływem kadencji rady nadzorczej.
Regulamin nie może uzależnić ważności wyboru od liczby osób uczestniczących w wyborach.
4.
Jeżeli regulamin przewiduje wybory za pośrednictwem przedstawicieli członków, powinien
określać także tryb wyboru i odwoływania przedstawicieli oraz czas trwania ich kadencji.
5.
Pierwszy wybór członków rady nadzorczej wybieranych przez członków pracowniczego funduszu
powinien nastąpić nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia przyjęcia przez fundusz
pierwszej składki. Do tego czasu rada nadzorcza działa w składzie wybranym przez założycieli
pracowniczego towarzystwa i liczy nie mniej niż 5 osób.
6.
Niedokonanie wyboru członków rady nadzorczej wybieranych przez członków pracowniczego
funduszu w terminie, o którym mowa w ust. 5, nie stanowi przeszkody do podejmowania
ważnych uchwał przez radę nadzorczą.
7.
W przypadku wygaśnięcia, przed upływem kadencji rady nadzorczej, mandatu członka rady
nadzorczej wybranego przez członków pracowniczego funduszu, rada nadzorcza ogłasza
niezwłocznie wybory uzupełniające.
Art. 46.
Przepisy art. 379 § 3-5 Kodeksu handlowego stosuje się tylko do tych członków rady nadzorczej towarzystwa, którzy są powoływani
w inny sposób niż określony w art. 45 ust. 1.
Art. 47.
Pracownikiem powszechnego towarzystwa, mającym istotny wpływ na gospodarkę finansową
funduszu, nie może być osoba będąca członkiem organu zarządzającego lub organu nadzoru
albo pozostająca w stosunku pracy, stosunku zlecenia lub innym stosunku prawnym o
podobnym charakterze z podmiotami, o których mowa w art. 42 ust. 1.
Art. 48.
1.
Towarzystwo odpowiada wobec członków funduszu za wszelkie szkody spowodowane niewykonaniem
lub nienależytym wykonaniem swych obowiązków w zakresie zarządzania funduszem i jego
reprezentacji, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie tych obowiązków jest
spowodowane okolicznościami, za które towarzystwo nie ponosi odpowiedzialności i którym
nie mogło zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności.
2.
Za szkody z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków, o których
mowa w ust. 1, fundusz nie ponosi odpowiedzialności.
3.
Jeżeli powszechne towarzystwo nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w myśl ust. 1,
szkoda jest pokrywana ze środków Funduszu Gwarancyjnego, chyba że szkoda nastąpiła
wyłącznie z winy poszkodowanego. Przepis art. 180 stosuje się odpowiednio.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się także w razie ogłoszenia upadłości powszechnego towarzystwa,
jeżeli szkoda, za którą towarzystwo ponosi odpowiedzialność, nie może być pokryta
z jego masy upadłości. Pokrycie szkody z masy upadłości następuje z zachowaniem kolejności
określonej w art. 177 ust. 2.
5.
Powierzenie wykonywania niektórych obowiązków osobie trzeciej nie ogranicza odpowiedzialności
towarzystwa.
Art. 49.
1.
Do zachowania tajemnicy zawodowej dotyczącej działalności funduszu są obowiązani:
1)
członkowie władz statutowych towarzystwa,
2)
osoby pozostające z towarzystwem w stosunku pracy,
3)
osoby pozostające z towarzystwem lub funduszem w stosunku zlecenia lub innym stosunku
prawnym o podobnym charakterze,
4)
pracownicy podmiotów pozostających z towarzystwem albo funduszem w stosunku, o którym
mowa w pkt 3.
2.
Tajemnica zawodowa, w rozumieniu ust. 1, obejmuje informacje związane z lokatami funduszu,
rejestrem członków funduszu, rozrządzeniami członków funduszu na wypadek śmierci oraz
oświadczeniami, o których mowa w art. 83, których ujawnienie mogłoby naruszyć interes
członków funduszu lub interes uczestników publicznego obrotu papierami wartościowymi.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku udostępnienia informacji objętej tajemnicą
zawodową prokuratorowi, w związku z powzięciem podejrzenia o popełnienie przestępstwa,
albo na żądanie prokuratora lub sądu, albo innych właściwych organów państwowych,
w związku z toczącymi się postępowaniami w sprawach dotyczących działalności funduszu,
towarzystwa lub depozytariusza, w tym także na żądanie Urzędu Nadzoru, w związku ze
sprawowaniem przez niego nadzoru nad działalnością funduszy.
Art. 50.
1.
Towarzystwo nie może:
1)
nabywać lub obejmować udziałów, akcji albo innych papierów wartościowych, jednostek
uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych lub tytułów uczestnictwa emitowanych przez
instytucje wspólnego inwestowania mające siedzibę za granicą ani uczestniczyć w spółkach
nie mających osobowości prawnej,
2)
nabywać papierów wartościowych emitowanych przez depozytariusza,
3)
udzielać pożyczek, gwarancji i poręczeń, z wyjątkiem pożyczek z zakładowego funduszu
świadczeń socjalnych,
4)
zaciągać pożyczek i kredytów, w tym także dokonywać emisji obligacji, jeżeli wysokość
zobowiązań towarzystwa z tego tytułu przekroczy łącznie 20% wartości kapitałów własnych.
2.
Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do:
1)
papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,
2)
udziałów w spółkach lub akcji spółek prowadzących rejestr członków funduszu zarządzanego
przez dane towarzystwo,
3)
udziałów w spółkach lub akcji spółek rozliczających transakcje zawierane na rynku
kapitałowym, w ilości nie powodującej powstania stosunku dominacji, w rozumieniu przepisów
prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi,
4)
papierów wartościowych wystawianych na podstawie prawa czekowego.
Art. 51.
1.
Towarzystwo przechowuje i archiwizuje dokumenty i inne nośniki informacji funduszu,
którym zarządza.
2.
W przypadku likwidacji funduszu, w sposób określony w art. 71 ust. 1, dokumenty i
inne nośniki informacji, o których mowa w ust. 1, przechowuje likwidator tego funduszu,
a w przypadku likwidacji pracowniczego funduszu, w sposób określony w art. 75, dokumenty
i inne nośniki informacji, o których mowa w ust. 1, przechowuje depozytariusz. Obowiązek
przechowania trwa przez pięćdziesiąt lat od chwili zakończenia likwidacji funduszu.
3.
Niezależnie od obowiązków określonych w ust. 2 depozytariusz przechowuje i archiwizuje
wszelkie dokumenty i inne nośniki informacji, związane z wykonywaniem przez niego
zadań depozytariusza, przez pięćdziesiąt lat od chwili zakończenia likwidacji funduszu.
4.
W przypadku upadłości lub likwidacji depozytariusza, do dokumentów i innych nośników
informacji, związanych z zarządzaniem funduszem lub wykonywaniem zadań depozytariusza,
stosuje się przepis art. 460 § 2 Kodeksu handlowego. Właściwy sąd niezwłocznie zawiadamia Urząd Nadzoru o wyznaczonym przechowawcy.
Art. 52.
W sprawach nie uregulowanych w ustawie do towarzystw stosuje się przepisy Kodeksu handlowego.
Rozdział 4
Warunki podejmowania działalności przez towarzystwa emerytalne
Art. 53.
Utworzenie towarzystwa wymaga zezwolenia Urzędu Nadzoru.
Art. 54.
1.
Zezwolenie jest wydawane na wniosek założycieli towarzystwa, do którego dołącza się:
1)
statut towarzystwa,
2)
zgodę założycieli na zawiązanie towarzystwa i brzmienie statutu oraz na objęcie akcji
przez założycieli,
3)
regulamin organizacyjny towarzystwa określający w szczególności sposób zapobiegania
ujawnianiu informacji, których wykorzystanie mogłoby naruszać interes członków funduszu
lub interes uczestników publicznego obrotu papierami wartościowymi,
4)
listę założycieli wraz z informacją o tym, czy są podmiotami związanymi i jaki jest
charakter istniejących między nimi powiązań, a także dokumentami potwierdzającymi
ich status prawny i pochodzenie środków pieniężnych przeznaczonych na pokrycie kapitału
akcyjnego towarzystwa,
5)
listę członków władz statutowych towarzystwa, z wyłączeniem osób, o których mowa w
art. 45, wraz z ich oświadczeniami o wyrażeniu zgody na pełnienie funkcji we władzach
statutowych towarzystwa oraz spełnianiu wszystkich wymogów określonych w ustawie,
a także danymi osobowymi tych osób oraz opisem ich kwalifikacji i dotychczasowej działalności
zawodowej,
6)
zaświadczenia o niekaralności członków władz statutowych towarzystwa, w zakresie wynikającym
z art. 41 ust. 1 pkt 2,
7)
dokumenty przedstawiające sytuację finansową wszystkich akcjonariuszy towarzystwa
w okresie ostatnich 5 lat poprzedzających datę złożenia wniosku, w tym dokumenty potwierdzające
brak zaległości podatkowych,
8)
plan organizacyjny i finansowy działalności towarzystwa na 3 lata.
2.
Wraz z wnioskiem o zezwolenie na utworzenie powszechnego towarzystwa założyciele mogą
złożyć wniosek o wydanie przez Urząd Nadzoru promesy zezwolenia na utworzenie otwartego
funduszu, dołączając do tego wniosku:
1)
projekt statutu funduszu,
2)
projekt umowy z depozytariuszem,
3)
dane osobowe osób, które towarzystwo zamierza zatrudnić po utworzeniu, mających istotny
wpływ na gospodarkę finansową funduszu,
4)
listę osób, które zostaną wyznaczone przez depozytariusza do wykonywania obowiązków
określonych w projekcie umowy,
5)
informacje o kwalifikacjach i doświadczeniu zawodowym osób, o których mowa w pkt 3
i 4, ze wskazaniem, które z tych osób są doradcami inwestycyjnymi.
Art. 55.
1.
Urząd Nadzoru wydaje decyzję w sprawie zezwolenia w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia
wniosku.
2.
Wydanie zezwolenia jest równoznaczne z zatwierdzeniem przez Urząd Nadzoru statutu
towarzystwa.
Art. 56.
1.
Jeżeli jednocześnie z wnioskiem o zezwolenie na utworzenie powszechnego towarzystwa
założyciele złożyli wniosek o wydanie przez Urząd Nadzoru promesy zezwolenia na utworzenie
otwartego funduszu, a nie zachodzą podstawy do odmowy jej wydania, Urząd Nadzoru wydaje
promesę wraz z wydaniem zezwolenia na utworzenie powszechnego towarzystwa.
2.
W promesie Urząd Nadzoru określa okres jej ważności, który nie może być krótszy niż
6 miesięcy.
3.
W okresie ważności promesy Urząd Nadzoru nie może odmówić wydania zezwolenia na utworzenie
otwartego funduszu, chyba że nastąpią zmiany w treści załączników, o których mowa
w art. 14, w stosunku do treści załączników określonych w art. 54 ust. 1 pkt 1 i ust.
2.
4.
Odmowa wydania promesy zezwolenia na utworzenie funduszu może nastąpić z przyczyn,
o których mowa w art. 15 ust. 2.
Art. 57.
Urząd Nadzoru odmawia wydania zezwolenia na utworzenie towarzystwa, jeżeli:
1)
wniosek i dołączone do niego dokumenty nie spełniają warunków określonych w przepisach
prawa,
2)
w statucie towarzystwa są zamieszczone postanowienia mogące zagrażać bezpieczeństwu
aktywów funduszu albo w inny sposób naruszać interes członków funduszu,
3)
przedstawiony przez założycieli plan organizacyjny i finansowy działalności towarzystwa
na 3 lata nie zabezpiecza w należyty sposób interesów członków funduszu,
4)
założyciele towarzystwa i członkowie władz statutowych towarzystwa nie dają rękojmi
prowadzenia spraw towarzystwa w sposób zapewniający należytą ochronę interesów członków
funduszu,
5)
z dokumentów przedstawiających sytuację finansową akcjonariuszy towarzystwa za ostatnie
5 lat wynika, że którykolwiek z nich posiada zaległości podatkowe,
6)
kapitał akcyjny powszechnego towarzystwa pochodzi z pożyczki, kredytu lub jest obciążony
w jakikolwiek sposób.
Art. 58.
Zmiana statutu towarzystwa, depozytariusza lub umowy z depozytariuszem wymaga zezwolenia
Urzędu Nadzoru.
Art. 59.
1.
Zezwolenia Urzędu Nadzoru wymaga powołanie członków zarządu i rady nadzorczej towarzystwa,
chyba że powołanie dotyczy osób, które pełniły funkcje w tych organach w poprzedniej
kadencji.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do członków rady nadzorczej pracowniczego towarzystwa
wybieranych przez członków pracowniczego funduszu.
Art. 60.
Towarzystwo jest obowiązane zawiadamiać niezwłocznie Urząd Nadzoru o każdej zmianie
danych zawartych w załączniku do wniosku o utworzenie towarzystwa, o którym mowa w
art. 54 ust. 1 pkt 3.
Rozdział 5
Przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym, łączenie się towarzystw emerytalnych
i likwidacja funduszu emerytalnego
Art. 61.
W przypadku ogłoszenia upadłości towarzystwa lub otwarcia jego likwidacji Urząd Nadzoru
wydaje decyzję o cofnięciu zezwolenia na utworzenie towarzystwa.
Art. 62.
1.
Urząd Nadzoru może wydać decyzję o cofnięciu zezwolenia na utworzenie towarzystwa,
jeżeli stwierdzi, że fundusz prowadzi działalność niezgodnie z przepisami ustawy lub
statutem funduszu albo w sposób zagrażający interesom członków funduszu.
2.
Przed cofnięciem zezwolenia Urząd Nadzoru może wezwać fundusz, aby w określonym terminie
doprowadził swoją działalność do właściwego stanu.
3.
Niezależnie od cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, lub wezwania, o którym
mowa w ust. 2, Urząd Nadzoru może nałożyć na towarzystwo karę pieniężną do wysokości
500 000 zł, jeżeli stwierdzone nieprawidłowości były szczególnie rażące.
Art. 63.
W decyzji o cofnięciu zezwolenia Urząd Nadzoru określa datę wejścia tej decyzji w
życie.
Art. 64.
1.
Od dnia wejścia w życie decyzji o cofnięciu zezwolenia na utworzenie towarzystwa fundusz
jest reprezentowany przez depozytariusza. W tym czasie fundusz nie może przyjmować
nowych członków.
2.
Jeżeli w okresie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie decyzji o cofnięciu zezwolenia
zarządzanie otwartym funduszem nie zostanie przejęte przez inne powszechne towarzystwo
zgodnie z art. 66 ust. 3, przejęcia zarządzania tym funduszem dokonuje powszechne
towarzystwo zarządzające otwartym funduszem, którego aktywa netto miały najwyższą
wartość na koniec miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym decyzja o cofnięciu zezwolenia
weszła w życie, na warunkach określonych w decyzji Urzędu Nadzoru.
Art. 65.
Jeżeli decyzja o cofnięciu zezwolenia, wydana przez Urząd Nadzoru z innych przyczyn
niż określone w art. 61, zostanie zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego,
rozpoznanie skargi powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy od daty jej wniesienia.
Art. 66.
1.
Powszechne towarzystwo, które zamierza zrezygnować z prowadzenia dotychczasowej działalności,
może, na podstawie umowy zawartej z innym powszechnym towarzystwem, przekazać temu
towarzystwu zarządzanie otwartym funduszem, którym zarządza.
2.
Powszechne towarzystwo przejmujące zarządzanie otwartym funduszem wstępuje w prawa
i obowiązki powszechnego towarzystwa zarządzającego dotychczas tym funduszem. Postanowienia
umowy wyłączające określone obowiązki są bezskuteczne wobec osób trzecich.
3.
Poza przypadkiem określonym w ust. 1 przejęcie przez towarzystwo zarządzania funduszem
jest możliwe tylko w przypadku cofnięcia przez Urząd Nadzoru zezwolenia na utworzenie
towarzystwa zarządzającego tym funduszem, z zastrzeżeniem art. 67.
4.
Przejęcia zarządzania funduszem może dokonać wyłącznie towarzystwo zarządzające funduszem
tego samego rodzaju.
Art. 67.
1.
Towarzystwo może połączyć się z innym towarzystwem.
2.
Przepis art. 66 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 68.
1.
Przejęcie zarządzania funduszem w przypadkach, o których mowa w art. 66, oraz połączenia
towarzystw wymaga zezwolenia Urzędu Nadzoru.
2.
Wniosek o wydanie zezwolenia składa towarzystwo przejmujące zarządzanie funduszem,
a w przypadku połączenia towarzystw - każde z łączących się towarzystw.
3.
Zezwolenie na przejęcie zarządzania funduszem lub połączenie towarzystw jest równoznaczne
z zezwoleniem na zmianę statutu funduszu w zakresie określonym w art. 13 ust. 2 pkt
2-4.
4.
Zezwolenie Urzędu Nadzoru określa szczegółowe warunki przejęcia zarządzania funduszem
lub połączenia towarzystw.
Art. 69.
1.
Na podstawie zezwolenia Urzędu Nadzoru na przejęcie zarządzania funduszem lub połączenie
towarzystw następuje likwidacja funduszu, którym zarządzanie zostało przejęte przez
inne towarzystwo lub który był zarządzany przez towarzystwo przejęte w wyniku połączenia
albo - jeżeli połączenie towarzystw odbywa się w sposób określony w art. 463 pkt 2 Kodeksu handlowego - który został wskazany we wniosku o wydanie zezwolenia na połączenie towarzystw
zgodnie z ust. 5.
2.
Zezwolenie określa datę rozpoczęcia i zakończenia likwidacji funduszu.
3.
O wydaniu zezwolenia Urząd Nadzoru zawiadamia niezwłocznie sąd rejestrowy, załączając
odpis zezwolenia. Sąd, z urzędu wpisze w rejestrze funduszy datę rozpoczęcia likwidacji
i likwidatora.
4.
Likwidatorem funduszu jest towarzystwo, które przejęło zarządzanie tym funduszem.
5.
Jeżeli połączenie towarzystw odbywa się w sposób określony w art. 463 pkt 2 Kodeksu handlowego, wniosek o zezwolenie na połączenie towarzystw powinien wskazywać fundusz podlegający
likwidacji.
Art. 70.
1.
Treść zezwolenia Urzędu Nadzoru na przejęcie zarządzania otwartym funduszem lub połączenie
powszechnych towarzystw oraz o uprawnieniach przysługujących członkom funduszu w związku
z jego likwidacją otwarty fundusz ogłasza niezwłocznie w dzienniku o zasięgu krajowym.
2.
Otwarty fundusz jest obowiązany, na podstawie zawiadomienia przez członka o zawarciu
umowy z innym otwartym funduszem, dokonanego w terminie 2 miesięcy od daty ogłoszenia,
o którym mowa w ust. 1, dokonać wypłaty transferowej środków zgromadzonych na jego
rachunku do tego funduszu. W tym przypadku otwarty fundusz nie może pobierać opłaty,
o której mowa w art. 134 ust. 1 pkt 2.
3.
W przypadku pracowniczego funduszu informacja o treści wskazanej w ust. 1 jest podawana
niezwłocznie, w sposób określony w statucie, do wiadomości akcjonariuszy pracowniczego
towarzystwa zarządzającego tym funduszem.
4.
O treści ogłoszenia, o którym mowa w ust. 1, lub treści informacji, o której mowa
w ust. 3, fundusz zawiadamia niezwłocznie Urząd Nadzoru.
5.
Jeżeli otwarty fundusz nie wykona obowiązku, o którym mowa w ust. 1, Urząd Nadzoru
dokonuje ogłoszenia na koszt likwidatora.
Art. 71.
1.
Likwidacja funduszu odbywa się w drodze przeniesienia jego aktywów do funduszu zarządzanego
przez towarzystwo, które przejęło zarządzanie tym funduszem lub które przejęło towarzystwo
zarządzające tym funduszem w wyniku połączenia, a jeżeli połączenie towarzystw odbywa
się w sposób określony w art. 463 pkt 2 Kodeksu handlowego - do funduszu nie podlegającego likwidacji wskutek połączenia towarzystw, z zastrzeżeniem
ust. 3.
2.
Przeniesienie aktywów następuje w dniu wskazanym w zezwoleniu na przejęcie zarządzania
funduszem lub połączenie towarzystw, przypadającym nie później niż w terminie 9 miesięcy
od dnia wydania przez Urząd Nadzoru takiego zezwolenia. Dzień wskazany w zezwoleniu
jest datą zakończenia likwidacji funduszu w rozumieniu art. 69 ust. 2.
3.
Niezwłocznie po zawiadomieniu Urzędu Nadzoru, o którym mowa w art. 70 ust. 4, fundusz
podlegający likwidacji jest obowiązany rozwiązać umowę z depozytariuszem przechowującym
jego aktywa oraz jest uprawniony do rozwiązania umów ze wszystkimi innymi podmiotami
działającymi na jego rzecz, z dniem zakończenia likwidacji. Jakiekolwiek postanowienia
tych umów, ograniczające lub wyłączające możliwość rozwiązania umowy w powyższy sposób,
uważa się za nie istniejące.
4.
W dacie zakończenia likwidacji funduszu przeniesienie jego aktywów do innego funduszu
uważa się za dokonane, a fundusz ten wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki funduszu
zlikwidowanego. Z tą chwilą fundusz przejmujący dokonuje przeliczenia jednostek rozrachunkowych
istniejących w funduszu przejętym na jednostki rozrachunkowe istniejące w funduszu
przejmującym.
5.
Wydanie aktywów funduszu przejętego depozytariuszowi przechowującemu aktywa funduszu
przejmującego następuje z zachowaniem zasad określonych w art. 163.
6.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb likwidacji funduszu
odbywającej się w drodze przeniesienia jego aktywów do innego funduszu.
Art. 72.
Niezwłocznie po zakończeniu likwidacji funduszu likwidator zawiadamia Urząd Nadzoru
o dokonaniu czynności, o których mowa w art. 71 ust. 3-5, oraz składa wniosek do sądu
rejestrowego o wykreślenie tego funduszu z rejestru funduszy.
Art. 73.
Likwidacja pracowniczego funduszu, którym zarządzanie nie zostało przejęte przez inne
pracownicze towarzystwo, następuje z zachowaniem przepisów art. 74-78.
Art. 74.
1.
Likwidacja pracowniczego funduszu następuje na podstawie decyzji Urzędu Nadzoru o
jego likwidacji.
2.
Decyzja Urzędu Nadzoru określa datę rozpoczęcia i zakończenia likwidacji funduszu.
3.
Przepisy art. 69 ust. 3 oraz art. 70 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
4.
Likwidatorem pracowniczego funduszu jest depozytariusz, chyba że Urząd Nadzoru wyznaczy
innego likwidatora.
Art. 75.
Likwidacja pracowniczego funduszu polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności
funduszu, zaspokojeniu wierzycieli funduszu i rozdysponowaniu środków zgromadzonych
na rachunkach członków funduszu zgodnie z ich dyspozycją.
Art. 76.
1.
W przypadku likwidacji pracowniczego funduszu środki zgromadzone na rachunkach jego
członków mogą być rozdysponowane w jeden z następujących sposobów:
1)
przekazane w ramach wypłaty transferowej do innego pracowniczego funduszu, o ile członek
spełnia warunki członkostwa w tym funduszu,
2)
przekazane do zakładu ubezpieczeń na życie na zasadach określonych w ustawie o pracowniczych
programach emerytalnych,
3)
przekazane do funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego funduszu inwestycyjnego
otwartego na zasadach określonych w ustawie o pracowniczych programach emerytalnych,
4)
wypłacone członkowi w formie jednorazowej wypłaty.
2.
Wykorzystanie środków w sposób określony w ust. 1 pkt 4 następuje także wówczas, gdy
członek nie wyda dyspozycji co do sposobu wykorzystania tych środków.
3.
Środki nie rozdysponowane zgodnie z ust. 1 są składane do depozytu sądowego.
Art. 77.
O zakończeniu wykonywania czynności, o których mowa w art. 75, likwidator zawiadamia
niezwłocznie Urząd Nadzoru, składając jednocześnie wniosek do sądu rejestrowego o
wykreślenie zlikwidowanego funduszu z rejestru funduszy.
Art. 78.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb likwidacji pracowniczych
funduszy w przypadku, o którym mowa w art. 73, a w szczególności sposób i termin składania
przez członków funduszu dyspozycji dotyczących sposobu wykorzystania środków zgromadzonych
na ich rachunkach.
Rozdział 6
Postanowienia antymonopolowe
Art. 79.
1.
Zamiar połączenia powszechnych towarzystw lub zamiar przejęcia zarządzania otwartym
funduszem podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jeżeli
łączna wartość aktywów netto funduszy zarządzanych w następstwie zamierzonego połączenia
lub przejęcia zarządzania przekroczyłaby, w którymkolwiek z miesięcy przypadających
w roku poprzedzającym rok zgłoszenia takiego zamiaru, 33% łącznej wartości aktywów
netto wszystkich otwartych funduszy.
2.
Zamiar połączenia lub przejęcia zarządzania, o którym mowa w ust. 1, należy zgłosić
w terminie 14 dni od dnia:
1)
podjęcia przez walne zgromadzenia akcjonariuszy łączących się powszechnych towarzystw
uchwał o połączeniu z innym towarzystwem,
2)
złożenia wniosku do Urzędu Nadzoru o zezwolenie na przejęcie zarządzania otwartym
funduszem w związku z cofnięciem zezwolenia na utworzenie powszechnego towarzystwa,
3)
zawarcia umowy o przejęcie zarządzania otwartym funduszem, o której mowa w art. 66
ust. 1.
3.
Zgłoszenia zamiaru dokonują:
1)
przy połączeniu towarzystw - oddzielnie zarządy tych towarzystw,
2)
przy przejęciu zarządzania funduszem - zarząd towarzystwa przejmującego zarządzanie.
4.
Do zgłoszenia zamiaru połączenia towarzystw należy dołączyć odpis z rejestru handlowego,
statuty łączących się towarzystw oraz informację o funduszach zarządzanych przez te
towarzystwa, obejmującą w szczególności wartość aktywów netto funduszy oraz pozycje
zajmowane na rynku usług finansowych, a także odpowiednio dokumenty, o których mowa
w ust. 2.
5.
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące,
a w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w terminie nie dłuższym niż miesiąc,
zawiadamia zgłaszającego zamiar o braku zastrzeżeń bądź wydaje decyzję zakazującą
łączenia towarzystw lub przejęcia zarządzania funduszem. Decyzja taka może być wydana
tylko wówczas, jeżeli towarzystwo, w wyniku połączenia lub przejęcia zarządzania funduszem,
uzyskałoby lub umocniło pozycję dominującą na rynku.
6.
Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się w razie przejęcia zarządzania otwartym funduszem
w przypadku, o którym mowa w art. 64 ust. 2.
Art. 80.
W zakresie nie uregulowanym w ustawie do połączenia powszechnych towarzystw lub przejęcia
zarządzania otwartym funduszem stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym
(Dz. U. z 1997 r. Nr 49, poz. 318, Nr 118, poz. 754 i Nr 121, poz. 770).
Rozdział 7
Członkostwo w funduszu emerytalnym
Art. 81.
1.
Uzyskanie członkostwa w otwartym funduszu następuje z chwilą zawarcia umowy z funduszem.
2.
Otwarty fundusz nie może odmówić zawarcia umowy, o ile osoba występująca z wnioskiem
o przyjęcie do funduszu spełnia warunki określone w odrębnych ustawach.
3.
Można być członkiem tylko jednego otwartego funduszu, z zastrzeżeniem przepisów art.
84.
Art. 82.
1.
Zawierając umowę z otwartym funduszem, osoba występująca z wnioskiem o przyjęcie do
funduszu wskazuje imiennie jedną lub więcej osób, na których rzecz ma nastąpić, po
jej śmierci, wypłata środków niewykorzystanych zgodnie z odrębnymi przepisami dotyczącymi
renty rodzinnej z ubezpieczenia społecznego oraz art. 131.
2.
Jeżeli członek wskazał kilka osób uprawnionych do otrzymania środków po jego śmierci,
a nie oznaczył ich udziału w tych środkach, uważa się, że udziały tych osób są równe.
3.
Członek może w każdym czasie zmienić poprzednią dyspozycję. W szczególności członek
może wskazać inne osoby uprawnione do otrzymania środków po jego śmierci, zamiast
lub obok osób, o których mowa w ust. 1, a także w inny sposób oznaczyć udział wskazanych
osób w tych środkach.
4.
Wskazanie osoby uprawnionej do otrzymania środków po śmierci członka staje się bezskuteczne,
jeżeli osoba ta zmarła przed śmiercią członka. W takim przypadku udział, który był
przeznaczony dla zmarłego, przypada w równych częściach pozostałym osobom wskazanym,
chyba że członek zadysponuje tym udziałem w inny sposób.
Art. 83.
1.
Zawierając umowę z otwartym funduszem, osoba występująca z wnioskiem o przyjęcie do
funduszu jest ponadto obowiązana złożyć pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych
istniejących między nią a jej małżonkiem, a jeżeli między małżonkami nie istnieje
wspólność ustawowa - udokumentować także sposób uregulowania tych stosunków. Powyższy
obowiązek ciąży także na członku otwartego funduszu, który zawarł związek małżeński
po zawarciu umowy z funduszem.
2.
Członek otwartego funduszu jest obowiązany zawiadomić fundusz na piśmie o każdorazowej
zmianie w stosunku do treści oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, o ile zmiana taka
obejmuje środki zgromadzone na jego rachunku. Do zawiadomienia należy dołączyć dowód
takiej zmiany.
Art. 84.
Jeżeli członek otwartego funduszu przystępuje do innego otwartego funduszu, jest obowiązany
zawiadomić na piśmie o zawarciu umowy z tym funduszem otwarty fundusz, do którego
dotychczas wpłacał składki. Wraz z zawiadomieniem członek składa na piśmie oświadczenie
woli o rozwiązaniu dotychczasowej umowy z dniem dokonania wypłaty transferowej, o
której mowa w art. 119.
Art. 85.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób i tryb zawarcia umowy, na której podstawie następuje uzyskanie członkostwa
w otwartym funduszu,
2)
sposób i termin składania oświadczenia o małżeńskich stosunkach majątkowych członka
otwartego funduszu oraz zawiadamiania otwartego funduszu o każdorazowej zmianie w
stosunku do treści takiego oświadczenia obejmującej środki zgromadzone na rachunku
członka,
3)
sposób i termin zawiadamiania otwartego funduszu przez członka o przystąpieniu do
innego otwartego funduszu.
Art. 86.
1.
Członkiem pracowniczego funduszu może zostać osoba fizyczna spełniająca warunki określone
w ustawie o pracowniczych programach emerytalnych dla uczestnika pracowniczego programu
emerytalnego.
2.
Osoba, która przestała spełniać warunki, o których mowa w ust. 1, zachowuje status
członka pracowniczego funduszu.
Art. 87.
Uzyskanie członkostwa w pracowniczym funduszu następuje z chwilą zawarcia pracowniczej
umowy emerytalnej, na zasadach określonych w ustawie o pracowniczych programach emerytalnych.
Art. 88.
Członek może zrezygnować z członkostwa w pracowniczym funduszu, w drodze wypowiedzenia
pracowniczej umowy emerytalnej, na zasadach określonych w ustawie o pracowniczych
programach emerytalnych.
Art. 89.
1.
Fundusz prowadzi rejestr członków funduszu zawierający podstawowe dane osobowe członków,
dane o wpłatach składek do funduszu i otrzymanych wypłatach transferowych oraz przeliczeniach
tych składek i wypłat transferowych na jednostki rozrachunkowe, dane o aktualnym stanie
środków na rachunkach, a w pracowniczych funduszach - także dane o aktualnym stanie
akcji na rachunkach ilościowych.
2.
Podstawowe dane osobowe członków, o których mowa w ust. 1, obejmują:
1)
imiona i nazwisko,
2)
datę i miejsce urodzenia,
3)
imiona rodziców,
4)
numer powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności PESEL,
5)
miejsce zamieszkania.
3.
Prowadzenie rejestru członków funduszu może być powierzone osobie trzeciej, z zastrzeżeniem
przepisów art. 49.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia rejestru
członków funduszu, w tym szczegółowy zakres informacji, które powinny być zawarte
w rejestrze, a także zasady sporządzania i przechowywania kopii danych zawartych w
rejestrze na wypadek jego utraty.
Art. 90.
1.
W sprawach o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy
a tymi funduszami lub ich organami orzekają sądy ubezpieczeń społecznych właściwe
dla miejsca zamieszkania członka funduszu.
2.
Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem
art. 460 § 1, art. 461 § 1 i 2, art. 463 § 11 i 3, art. 467 § 4, art. 476 § 1-2 i 4-5, art. 4771 § 11-2, art. 4772, art. 4776, art. 4779-47714a.
Art. 91.
W sprawach o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami pracowniczych funduszy
a tymi funduszami lub ich organami orzekają sądy powszechne właściwe dla miejsca zamieszkania
członka funduszu.
Rozdział 8
Działalność akwizycyjna otwartych funduszy emerytalnych
Art. 92.
1.
W ramach działalności akwizycyjnej prowadzonej przez otwarte fundusze nie jest dozwolone
oferowanie dodatkowych korzyści materialnych z tytułu członkostwa w otwartym funduszu,
jeżeli celem takiego działania miałoby być skłonienie kogokolwiek, aby przystąpił
do funduszu lub pozostawał jego członkiem.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do innej działalności niż określona w tym przepisie,
jeżeli w jej ramach oferuje się dodatkowe korzyści materialne w zamian za przystąpienie
do określonego otwartego funduszu lub pozostawanie jego członkiem.
3.
Działalność akwizycyjna, w rozumieniu ust. 1, oznacza wszelką działalność zarobkową,
mającą na celu skłonienie kogokolwiek, aby przystąpił do otwartego funduszu lub pozostawał
członkiem tego funduszu. Działalność akwizycyjna obejmuje także zawieranie w imieniu
otwartego funduszu umów, na których podstawie następuje uzyskanie członkostwa w tym
funduszu, oraz pośredniczenie przy zawieraniu takich umów.
Art. 93.
1.
Działalność akwizycyjną na rzecz otwartego funduszu mogą prowadzić:
1)
banki krajowe w rozumieniu ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe
(Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359, z 1993 r. Nr 6, poz. 29, Nr 28, poz. 127 i Nr 134, poz. 646, z 1994 r. Nr 80, poz. 369 i Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 4, poz. 18 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 10, poz. 61, Nr 75, poz. 357, Nr 90, poz. 406, Nr 106, poz. 496 i Nr 149, poz. 703 oraz z 1997 r. Nr 23, poz. 117, Nr 24, poz. 119, Nr 71, poz. 449, Nr 88, poz. 554, Nr 121, poz. 769 i 770 i Nr 137, poz. 926),
2)
zakłady ubezpieczeń,
3)
podmioty prowadzące działalność maklerską w rozumieniu przepisów prawo o publicznym
obrocie papierami wartościowymi,
4)
agenci ubezpieczeniowi,
5)
podmioty prowadzące działalność brokerską w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej,
6)
państwowe przedsiębiorstwo użyteczności publicznej „Poczta Polska”.
2.
Działalność akwizycyjna może być prowadzona przez otwarty fundusz bez pośrednictwa
podmiotów, o których mowa w ust. 1.
3.
Czynności akwizycyjne mogą wykonywać wyłącznie osoby fizyczne wpisane do rejestru
osób uprawnionych do wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz otwartych funduszy,
prowadzonego przez Urząd Nadzoru.
4.
Jeżeli otwarty fundusz prowadzi działalność akwizycyjną bez pośrednictwa podmiotów,
o których mowa w ust. 1, czynności akwizycyjne na rzecz tego funduszu mogą być wykonywane
wyłącznie przez osoby fizyczne zatrudnione przez powszechne towarzystwo będące organem
tego funduszu.
5.
Czynności akwizycyjne nie mogą być wykonywane na rzecz otwartego funduszu w ramach
działalności gospodarczej, chyba że osoba fizyczna wykonująca te czynności jest agentem
ubezpieczeniowym lub prowadzi działalność brokerską w rozumieniu przepisów o działalności
ubezpieczeniowej.
6.
Osoba fizyczna wpisana do rejestru, o którym mowa w ust. 3, może wykonywać czynności
akwizycyjne na rzecz więcej niż jednego otwartego funduszu.
Art. 94.
1.
Do rejestru, o którym mowa w art. 93 ust. 3, może być wpisana osoba fizyczna, która:
1)
ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne przeciwko mieniu, wiarygodności
dokumentów, przestępstwo skarbowe lub przestępstwo, o którym mowa w rozdziale 22,
3)
ma pełną zdolność do czynności prawnych.
2.
Urząd Nadzoru dokonuje wpisu do rejestru na podstawie zgłoszenia dokonanego przez
podmiot prowadzący działalność akwizycyjną na rzecz otwartego funduszu, a jeżeli otwarty
fundusz nie korzysta z pośrednictwa takiego podmiotu - przez ten fundusz. Odmowa wpisu
następuje w drodze decyzji administracyjnej.
3.
Rejestr osób uprawnionych do wykonywania czynności akwizycyjnych na rzecz otwartych
funduszy zawiera:
1)
numer wpisu do rejestru,
2)
podstawowe dane osobowe osób wpisanych do rejestru, obejmujące:
a)
imiona i nazwisko,
b)
datę i miejsce urodzenia,
c)
imiona rodziców,
d)
numer powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności PESEL,
e)
miejsce zamieszkania,
3)
nazwę podmiotu, w którego imieniu osoba wpisana do rejestru wykonuje czynności akwizycyjne,
4)
nazwę otwartego funduszu, na którego rzecz osoba wpisana do rejestru wykonuje czynności
akwizycyjne.
4.
Urząd Nadzoru dokonuje w drodze decyzji administracyjnej wykreślenia osoby wpisanej
do rejestru na wniosek podmiotu, w imieniu którego osoba ta wykonuje czynności akwizycyjne,
lub z urzędu, jeżeli osoba ta:
1)
przestała spełniać warunki konieczne do uzyskania wpisu do rejestru,
2)
nie wykonuje czynności akwizycyjnych przez okres dłuższy niż 2 lata,
3)
wykonuje czynności akwizycyjne z naruszeniem przepisów prawa.
5.
Podmiot, w którego imieniu osoba wpisana do rejestru wykonuje czynności akwizycyjne,
zgłasza niezwłocznie Urzędowi Nadzoru fakt zaprzestania wykonywania przez tę osobę
czynności akwizycyjnych w jego imieniu. Na podstawie zgłoszenia Urząd Nadzoru wpisuje
do rejestru odpowiednią wzmiankę.
6.
Jeżeli osoba wpisana do rejestru rozpoczyna wykonywanie czynności akwizycyjnych w
imieniu podmiotu innego niż podmiot wpisany do rejestru, podmiot ten obowiązany jest
zgłosić ten fakt niezwłocznie Urzędowi Nadzoru. Zgłoszenie powinno nastąpić przed
rozpoczęciem wykonywania czynności akwizycyjnych. Na podstawie zgłoszenia Urząd Nadzoru
dokonuje odpowiedniej zmiany w rejestrze oraz wykreślenia wzmianki, o której mowa
w ust. 5.
7.
Z zastrzeżeniem ust. 6, podmiot, w którego imieniu osoba wpisana do rejestru wykonuje
czynności akwizycyjne, obowiązany jest zgłaszać Urzędowi Nadzoru zmiany danych objętych
wpisem do rejestru w terminie 30 dni od dnia powzięcia o nich wiadomości. Odmowa wpisu
zmiany danych następuje w drodze decyzji administracyjnej.
8.
Za wpis do rejestru oraz zmianę danych objętych wpisem Urząd Nadzoru pobiera opłatę,
która stanowi dochód środka specjalnego Urzędu Nadzoru, o którym mowa w art. 203 ust.
5. Opłaty nie pobiera się za wykreślenie z rejestru, o którym mowa w ust. 4, oraz
za wpis i wykreślenie wzmianki, o której mowa w ust. 5.
9.
Minister Finansów, w p …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.