{"html": "<div class=\"lf-doc\"><p class=\"lf-p\">Pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora, organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-126\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 126</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W kwestii przywrócenia terminu orzeka postanowieniem organ, przed którym należało</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dokonać czynności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Na odmowę przywrócenia terminu przysługuje zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-127\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 127</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek o przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, jednakże organ, do którego wniosek złożono, lub organ powołany do rozpoznania środka zaskarżenia może wstrzymać wykonanie orzeczenia; odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-127a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 127a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli warunkiem skuteczności czynności procesowej jest jej dokonanie przez obrońcę</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub pełnomocnika, termin do jej dokonania ulega zawieszeniu dla strony postępowania na czas rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W wypadku wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu termin do dokonania czynności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przez wyznaczonego przedstawiciela procesowego rozpoczyna bieg od daty doręczenia mu postanowienia lub zarządzenia o tym wyznaczeniu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-127b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 127b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli czas trwania środków przymusu jest określony w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-127c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 127c</span><span class=\"lf-art-t\">Za dzień trwania środka przymusu skutkującego pozbawieniem wolności przyjmuje się</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">okres 24 godzin liczony od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 15</h3>\n<p class=\"lf-p\">Doręczenia</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-128\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 128</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-141\"><span class=\"lf-art-num\">§ 141</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 42</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-142\"><span class=\"lf-art-num\">§ 142</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Orzeczenie albo podlegające zaskarżeniu zarządzenie doręcza się w postaci kopii tego orzeczenia albo zarządzenia zamieszczonego w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 100a, opatrzonej unikalnym oznaczeniem identyfikującym. § 1a43)Dodany przez art. 82 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Orzeczenie albo zarządzenie doręcza się, jeżeli ustawa tak stanowi. § 1b43)Dodany przez art. 82 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do aktu oskarżenia, wniosku o wydanie wyroku skazującego, wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym, wniosku o warunkowe umorzenie postępowania, wniosku oumorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środka zabezpieczającego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wszelkie pisma przeznaczone dla uczestników postępowania doręcza się w taki sposób, by treść ich nie była udostępniona osobom niepowołanym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-129\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 129</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W wezwaniu należy oznaczyć organ wysyłający oraz podać, w jakiej sprawie, w jakim</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">charakterze, miejscu i czasie ma się stawić adresat i czy jego stawiennictwo jest obowiązkowe, a także uprzedzić o skutkach niestawiennictwa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zawiadomień.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli od dnia doręczenia pisma biegnie termin wykonania czynności procesowej, należy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pouczyć o tym adresata.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-130\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 130</span><span class=\"lf-art-t\">Pisma doręcza się za pokwitowaniem odbioru. Odbierający potwierdza odbiór swym czytelnym</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">podpisem zawierającym imię i nazwisko na zwrotnym pokwitowaniu, na którym doręczający potwierdza swym podpisem sposób doręczenia.44)Zdanie drugie w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 45.Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, odbierający potwierdza odbiór swym czytelnym podpisem zawierającym imię i nazwisko na zwrotnym pokwitowaniu, na którym doręczający potwierdza swym podpisem sposób doręczenia.45)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-131\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 131</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-146\"><span class=\"lf-art-num\">§ 146</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 47</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>pracownika organu wysyłającego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>organ procesowy dokonujący czynności procesowej - w toku tej czynności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>Policję - tylko w razie niezbędnej konieczności.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-147\"><span class=\"lf-art-num\">§ 147</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 9 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma doręcza się:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>na adres do doręczeń elektronicznych; doręczenia podmiotowi niepublicznemu, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, dokonuje się za jego zgodą wyrażoną w tym postępowaniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przez organ procesowy dokonujący czynności procesowej - w toku tej czynności. § 1a48)Dodany przez art. 82 pkt 9 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</div>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w § 1, doręczenia dokonuje się:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przez operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640);</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>przez pracownika organu wysyłającego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>przez Policję - tylko w razie niezbędnej konieczności.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli w sprawie ustalono tylu pokrzywdzonych, że ich indywidualne zawiadomienie o</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przysługujących im uprawnieniach spowodowałoby poważne utrudnienie w prowadzeniu postępowania, zawiadamia się ich poprzez ogłoszenie w prasie, radiu, telewizji lub na stronie internetowej sądu albo prokuratury.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli istnieje obowiązek doręczenia postanowienia, przepis § 2 stosuje się odpowiednio.</p>\n<p class=\"lf-p\">Należy jednak zawsze doręczyć je temu pokrzywdzonemu, który w zawitym terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o to się zwróci.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 131a49)Dodany przez art. 82 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli doręczenie jest dokonywane w sposób wskazany w art. 131 § 1 pkt 1, w wypadku braku dowodu otrzymania, w rozumieniu ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, pismo uznaje się za doręczone po upływie 14 dni od dnia wystawienia dowodu wysłania w rozumieniu tej ustawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-132\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 132</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-150\"><span class=\"lf-art-num\">§ 150</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 51</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Pismo doręcza się adresatowi osobiście.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-151\"><span class=\"lf-art-num\">§ 151</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 11 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Pismo doręczane w sposób wskazany w art. 131 § 1 pkt 2 lub § 1a doręcza się adresatowi osobiście.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span><span class=\"lf-art-t\">Na wniosek adresata doręczenie może być dokonane na wskazany przez niego adres skrytki</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pocztowej. W tym wypadku pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego, o którym mowa w art. 131 § 1 pkt 1, składa się w placówce pocztowej tego operatora, umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata.52)Zdanie drugie w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 53.W tym wypadku pismo przesłane za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 131 § 1a pkt 1 lub 2, składa się w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata.53)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 11 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">domownikowi. W razie nieobecności domownika pismo doręcza się administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Przepis art.</p>\n<p class=\"lf-p\">133 § 2 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej.</p>\n<p class=\"lf-p\">W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisów § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 nie stosuje się do doręczenia oskarżonemu zawiadomienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o pierwszym terminie rozprawy głównej, terminie posiedzenia, o którym mowa w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">341 § 1, art. 343 § 5, art. 343a i art. 420 § 1, oraz doręczenia wyroku, o którym mowa w art. 500 § 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-133\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 133</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-154\"><span class=\"lf-art-num\">§ 154</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 55</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-155\"><span class=\"lf-art-num\">§ 155</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 131 § 1a pkt 1 lub 2, pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">O pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone. § 2a56)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 9..</p>\n<p class=\"lf-p\">Pismo pozostawione w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-2b\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony)57)Przez art. 3 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-2c\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2c</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony)57)Przez art. 3 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Pismo można również pozostawić osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">stałego zatrudnienia adresata.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 133a58)Dodany przez art. 3 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 9; wejdzie w życie z dniem 14 marca 2024 r..</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Sąd dokonuje doręczeń pism procesowych lub innych pism prokuratorowi, obrońcy i pełnomocnikowi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">będącemu adwokatem lub radcą prawnym, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym, o którym mowa w art. 53e § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, z późn. zm.59)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 2642 oraz z 2023 r. poz. 289, 614, 1030, 1429, 1606, 1615 i 1860.), w sposób umożliwiający uzyskanie przez nadawcę i odbiorcę dokumentu potwierdzającego doręczenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Sąd może doręczyć pismo procesowe lub inne pismo w sposób określony w § 1, jeżeli</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dysponuje nim w postaci elektronicznej. Nie dotyczy to pism, które podlegają doręczeniu wraz z odpisami pism procesowych stron lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W przypadku, o którym mowa w § 1, pismo uznaje się za doręczone w czasie wskazanym</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w dokumencie potwierdzającym doręczenie. W przypadku braku dokumentu potwierdzającego doręczenie pisma, doręczenie to uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od dnia umieszczenia treści tego pisma w portalu informacyjnym w sposób określony w § 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Przewodniczący zarządza odstąpienie od doręczenia pisma przez umieszczenie jego treści</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w portalu informacyjnym, jeżeli dokonanie doręczenia w taki sposób jest niemożliwe ze względu na charakter tego pisma, w szczególności jeżeli zachodzi potrzeba wydania stronie uwierzytelnionego odpisu orzeczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób dokonywania doręczeń pism w postaci elektronicznej w postępowaniu karnym, mając na względzie zapewnienie skuteczności doręczeń tych pism oraz ochronę praw osób, którym te pisma są doręczane.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-134\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 134</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Pisma adresowane do żołnierzy oraz funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej można doręczyć adresatom za pośrednictwem ich przełożonych, przy czym wezwania przeznaczone dla żołnierzy pełniących zasadniczą służbę wojskową przesyła się do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, w celu doręczenia i zarządzenia stawienia się stosownie do wezwania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Osobom pozbawionym wolności doręcza się pismo za pośrednictwem administracji odpowiedniego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zakładu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Pismo przeznaczone dla adresata niebędącego osobą fizyczną albo dla obrońcy lub pełnomocnika</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">doręcza się w biurze adresata osobie tam zatrudnionej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-135\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 135</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Prokuratora zawiadamia się o rozprawach i posiedzeniach przez doręczenie wykazu spraw, które mają być w danym dniu rozpoznane.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-136\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 136</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W razie odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru przez</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">adresata, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę; wówczas doręczenie uważa się za dokonane.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Pismo nie przyjęte przez adresata zwraca się organowi wysyłającemu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-137\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 137</span><span class=\"lf-art-t\">W wypadkach niecierpiących zwłoki można wzywać lub zawiadamiać osoby telefonicznie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">albo w inny sposób stosownie do okoliczności, pozostawiając w aktach odpis nadanego komunikatu z podpisem osoby nadającej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-138\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 138</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-160\"><span class=\"lf-art-num\">§ 160</span><span class=\"lf-art-t\">)Oznaczenie § 1 nadane przez art. 82 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, nieprzebywająca w kraju ani w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej; w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo, jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy uważa się za doręczone.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-261\"><span class=\"lf-art-num\">§ 261</span><span class=\"lf-art-t\">)Dodany przez art. 82 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-139\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 139</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. Dotyczy to także strony, która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki pocztowej i nie zawiadomiła organu o zmianie tego adresu lub zaprzestaniu korzystania z niego.62)Zdanie drugie w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 63.Dotyczy to także strony, która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki pocztowej albo wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych i nie zawiadomiła organu o zmianie tego adresu lub o zaprzestaniu korzystania z niego.63)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 14 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przepis § 1 stosuje się do pokrzywdzonego także wtedy, gdy nie jest stroną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Przepis § 1 nie dotyczy pism wysłanych po raz pierwszy po prawomocnym uniewinnieniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oskarżonego.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 14064)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 65..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy, które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom i ustawowym przedstawicielom.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 14065)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 82 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i kopie, które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom i ustawowym przedstawicielom.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 14166)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 67..</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb doręczania pism organów procesowych, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej realizacji gwarancji procesowych jego uczestników.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 14167)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb doręczania pism organów procesowych, z wyłączeniem doręczeń, o których mowa w art. 131 § 1 pkt 1, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej realizacji gwarancji procesowych jego uczestników.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-142\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 142</span><span class=\"lf-art-t\">Doręczenie bez zachowania przepisów niniejszego rozdziału uważa się za dokonane, jeżeli</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">osoba, dla której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 16</h3>\n<p class=\"lf-p\">Protokoły</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-143\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 143</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Spisania protokołu wymagają:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przyjęcie ustnego zawiadomienia o przestępstwie, wniosku o ściganie i jego cofnięcie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przesłuchanie oskarżonego, świadka, biegłego i kuratora;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dokonanie oględzin;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>dokonanie otwarcia zwłok oraz wyjęcie zwłok z grobu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>przeprowadzenie eksperymentu, konfrontacji oraz okazania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>przeszukanie osoby, miejsca, rzeczy i systemu informatycznego oraz zatrzymanie rzeczy i danych informatycznych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>otwarcie korespondencji i przesyłki oraz odtworzenie utrwalonych zapisów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>zaznajomienie podejrzanego z materiałami zebranymi w postępowaniu przygotowawczym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>przyjęcie poręczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>przebieg posiedzenia sądu, jeżeli stawią się na nim uprawnione osoby albo ich obecność jest obowiązkowa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>przebieg rozprawy.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Z innych czynności spisuje się protokół, jeżeli przepis szczególny tego wymaga albo</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeprowadzający czynność uzna to za potrzebne. W innych wypadkach można ograniczyć się do sporządzenia notatki urzędowej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-144\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 144</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Protokół rozprawy spisuje pracownik sekretariatu lub inna osoba upoważniona przez</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">prezesa sądu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Inny protokół spisać może, poza osobami wymienionymi w § 1, osoba przybrana w charakterze</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">protokolanta przez prowadzącego czynność lub sam przeprowadzający czynność.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Od osoby przybranej, która nie jest pracownikiem organu prowadzącego postępowanie, odbiera się przyrzeczenie następującej treści: „Przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki protokolanta wykonam sumiennie”.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-145\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 145</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli czynność procesową utrwala się za pomocą stenogramu, protokół można ograniczyć</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących w niej udział. Stenograf przekłada stenogram na pismo zwykłe, przy czym czyni wzmiankę, jakim posługiwał się systemem; pierwopis stenogramu oraz jego przekład stają się załącznikami do protokołu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przepis art. 144 § 3 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-146\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 146</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Protokolant i stenograf ulegają wyłączeniu z tych samych powodów co sędzia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">O wyłączeniu orzeka w toku rozprawy lub posiedzenia sąd, a w innych wypadkach osoba, która przeprowadza czynność protokołowaną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-147\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 147</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przebieg czynności protokołowanych może być utrwalony ponadto za pomocą urządzenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">rejestrującego obraz lub dźwięk, o czym należy przed uruchomieniem urządzenia uprzedzić osoby uczestniczące w czynności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przesłuchanie świadka lub biegłego utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">obraz i dźwięk, gdy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zachodzi niebezpieczeństwo, że przesłuchanie tej osoby nie będzie możliwe w dalszym postępowaniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przesłuchanie następuje w trybie określonym w art. 396. § 2a68)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 69..</div>\n<p class=\"lf-p\">Przesłuchanie pokrzywdzonego, o którym mowa w art. 185a i art. 185c, oraz świadka, o którym mowa w art. 185b, utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk. § 2a69)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie z dniem 15 lutego 2024 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Przesłuchanie w trybie określonym w art. 185a-185c oraz art. 185e utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2b</span><span class=\"lf-art-t\">Przebieg rozprawy utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i dźwięk, chyba że jest to niemożliwe ze względów technicznych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2c</span><span class=\"lf-art-t\">Przebiegu rozprawy w zakresie, w którym wyłączono jej jawność ze względu na obawę</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”, nie utrwala się w sposób określony w § 2b, jeżeli nie ma możliwości zapewnienia właściwej ochrony zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku przed nieuprawnionym ujawnieniem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli czynność procesową inną niż rozprawa utrwala się za pomocą urządzenia rejestrującego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dźwięk albo obraz i dźwięk, protokół można ograniczyć do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących w niej udział.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3a</span><span class=\"lf-art-t\">Zapis obrazu lub dźwięku staje się załącznikiem do protokołu. W wypadku ograniczenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">protokołu do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności sporządza się przekład zapisu dźwięku, który również staje się załącznikiem do protokołu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Strona, obrońca, pełnomocnik i przedstawiciel ustawowy ma prawo otrzymać odpłatnie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jedną kopię zapisu obrazu lub dźwięku. Nie dotyczy to przebiegu rozprawy lub innej czynności odbywającej się z wyłączeniem jawności albo czynności w postępowaniu przygotowawczym.</p>\n<p class=\"lf-p\">Z ważnych przyczyn, uzasadnionych ochroną interesu prywatnego osób biorących udział w rozprawie, prezes sądu może nie wyrazić zgody na sporządzenie dla stron, obrońców, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych kopii zapisu obrazu z rozprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku dla celów procesowych, sposób przechowywania, odtwarzania i kopiowania zapisów, sposób i tryb udostępniania stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym zapisu obrazu lub dźwięku oraz przekazywania im kopii zapisu obrazu lub dźwięku, jak również wysokość opłaty za sporządzenie i przekazanie kopii zapisu obrazu lub dźwięku oraz zakładanie kont w systemie informatycznym w celu przekazywania kopii zapisu obrazu lub dźwięku, mając na uwadze konieczność właściwego zabezpieczenia utrwalonego obrazu lub dźwięku przed utratą dowodu, jego zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem, konieczność niezwłocznego dostępu uczestników postępowania do zapisu obrazu lub dźwięku oraz uzyskania kopii zapisu z akt sprawy, a także zapewnienia, aby wysokość opłaty odpowiadała rzeczywistym kosztom sporządzenia i przekazania kopii zapisu obrazu lub dźwięku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-148\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 148</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Protokół powinien zawierać:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>oznaczenie czynności, jej czasu i miejsca oraz osób w niej uczestniczących;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przebieg czynności oraz oświadczenia i wnioski jej uczestników;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>wydane w toku czynności postanowienia i zarządzenia, a jeżeli postanowienie lub zarządzenie sporządzono osobno, wzmiankę o jego wydaniu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Wyjaśnienia, zeznania, oświadczenia i wnioski oraz stwierdzenia określonych okoliczności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przez organ prowadzący postępowanie zamieszcza się w protokole z możliwą dokładnością.</p>\n<p class=\"lf-p\">Osoby biorące udział w czynności mają prawo żądać zamieszczenia w protokole z pełną dokładnością wszystkiego, co dotyczy ich praw lub interesów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2a</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2b</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2c</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W protokole nie wolno zastępować zapisu treści zeznań lub wyjaśnień odwoływaniem się</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">do innych protokołów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Osoby biorące udział w czynności mają prawo żądać odczytania fragmentów ich wypowiedzi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wciągniętych do protokołu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-148a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 148a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-170\"><span class=\"lf-art-num\">§ 170</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 71</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W protokole nie zamieszcza się danych dotyczących miejsca zamieszkania i miejsca pracy, a także numeru telefonu, telefaksu ani adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonych i świadków uczestniczących w czynności. Dane te, niezamieszczone w protokole, zamieszcza się w załączniku do protokołu, który przechowuje się w załączniku adresowym do akt sprawy, do wiadomości organu prowadzącego postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-171\"><span class=\"lf-art-num\">§ 171</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 16 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">W protokole nie zamieszcza się danych dotyczących miejsca zamieszkania i miejsca pracy, a także numeru telefonu, telefaksu ani adresu poczty elektronicznej i adresu do doręczeń elektronicznych pokrzywdzonych i świadków uczestniczących w czynności. Dane te, niezamieszczone w protokole, zamieszcza się w załączniku do protokołu, który przechowuje się w załączniku adresowym do akt sprawy, do wiadomości organu prowadzącego postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przepis § 1 zdanie pierwsze nie dotyczy miejsca pracy świadka będącego funkcjonariuszem</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">publicznym, składającego zeznania w związku z pełnioną funkcją, chyba że przeprowadzający czynność w postępowaniu przygotowawczym albo przewodniczący składu orzekającego przeprowadzającego czynność uzna, iż dla dobra postępowania karnego nie powinno ono zostać zamieszczone w protokole.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-372\"><span class=\"lf-art-num\">§ 372</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 73</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli dane dotyczące miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu i adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonych i świadków zawarte są w dokumentach innych niż protokół, o którym mowa w § 1, dokumenty, w całości lub w części, w jakiej zawierają te dane, przechowuje się w załączniku adresowym do akt sprawy, do wiadomości organu prowadzącego postępowanie. Do akt sprawy załącza się uwierzytelnione kserokopie dokumentów lub ich części, sporządzone w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z tymi danymi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-373\"><span class=\"lf-art-num\">§ 373</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 16 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli dane dotyczące miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu, adresu poczty elektronicznej i adresu do doręczeń elektronicznych pokrzywdzonych i świadków zawarte są w dokumentach innych niż protokół, o którym mowa w § 1, dokumenty, w całości lub w części, w jakiej zawierają te dane, przechowuje się w załączniku adresowym do akt sprawy, do wiadomości organu prowadzącego postępowanie. Do akt sprawy załącza się uwierzytelnione kserokopie dokumentów lub ich części, sporządzone w sposób uniemożliwiający zapoznanie się z tymi danymi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-472\"><span class=\"lf-art-num\">§ 472</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 73</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przeprowadzający czynność w postępowaniu przygotowawczym albo przewodniczący składu sądu - w odniesieniu do protokołu, o którym mowa w § 1, a w odniesieniu do innych dokumentów - organ prowadzący postępowanie przygotowawcze albo prezes sądu lub przewodniczący składu sądu, może zarządzić o odstąpieniu, w całości lub w części, od stosowania przepisów § 1 lub 3:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>jeżeli dane dotyczące miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu lub adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonego lub świadka są oskarżonemu znane;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w odniesieniu do danych dotyczących miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu lub adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonego lub świadka, jeżeli dane te są związane z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez pokrzywdzonego lub świadka i zostały przekazane do publicznej wiadomości do właściwego rejestru lub ewidencji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>z powodu oczywistego braku potrzeby ochrony danych dotyczących miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu lub adresu poczty elektronicznej pokrzywdzonego lub świadka z uwagi na charakter sprawy.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-473\"><span class=\"lf-art-num\">§ 473</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 16 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">20; wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Przeprowadzający czynność w postępowaniu przygotowawczym albo przewodniczący składu sądu - w odniesieniu do protokołu, o którym mowa w § 1, a w odniesieniu do innych dokumentów - organ prowadzący postępowanie przygotowawcze albo prezes sądu lub przewodniczący składu sądu, może zarządzić o odstąpieniu, w całości lub w części, od stosowania przepisów § 1 lub 3:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>jeżeli dane dotyczące miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu lub adresu poczty elektronicznej i adresu do doręczeń elektronicznych pokrzywdzonego lub świadka są oskarżonemu znane;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w odniesieniu do danych dotyczących miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu lub adresu poczty elektronicznej i adresu do doręczeń elektronicznych pokrzywdzonego lub świadka, jeżeli dane te są związane z miejscem prowadzenia działalności gospodarczej przez pokrzywdzonego lub świadka i zostały przekazane do publicznej wiadomości do właściwego rejestru lub ewidencji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>z powodu oczywistego braku potrzeby ochrony danych dotyczących miejsca zamieszkania, miejsca pracy, numeru telefonu, telefaksu lub adresu poczty elektronicznej i adresu do doręczeń elektronicznych pokrzywdzonego lub świadka z uwagi na charakter sprawy.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze może ujawnić w niezbędnym zakresie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dane, o których mowa w § 1, lub oryginały dokumentów, o których mowa w § 3, jeżeli mają one znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-149\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 149</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Protokół rozprawy oraz posiedzenia podpisują niezwłocznie przewodniczący i protokolant.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Stenogram oraz jego przekład podpisuje stenograf, a ponadto przewodniczący rozprawy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub przeprowadzający czynność.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli przewodniczący nie może podpisać protokołu, protokół podpisuje za niego jeden</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z członków składu orzekającego, zaznaczając przyczynę braku podpisu przewodniczącego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-150\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 150</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Z wyjątkiem protokołu rozprawy lub posiedzenia protokół podpisują osoby biorące udział</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w czynności. Przed podpisaniem należy go odczytać i uczynić o tym wzmiankę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Osoba uczestnicząca w czynności może podpisując protokół zgłosić jednocześnie zarzuty</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">co do jego treści; zarzuty te należy wciągnąć do protokołu wraz z oświadczeniem osoby wykonującej czynność protokołowaną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-151\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 151</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Skreślenia oraz poprawki i uzupełnienia poczynione w protokole wymagają omówienia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">podpisanego przez osoby podpisujące protokół.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli protokół nie został należycie podpisany bezpośrednio po zakończeniu czynności, brakujące podpisy mogą być złożone później, ze wskazaniem daty ich złożenia i przyczyn opóźnienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-152\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 152</span><span class=\"lf-art-t\">Strony oraz osoby mające w tym interes prawny mogą złożyć wniosek o sprostowanie protokołu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">rozprawy i posiedzenia lub przekładu zapisu dźwięku, wskazując na nieścisłości i opuszczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-153\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 153</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przewodniczący po wysłuchaniu protokolanta lub osoby, która sporządziła przekład zapisu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dźwięku, oraz po odtworzeniu zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku może przychylić się do wniosku i wydać zarządzenie o sprostowaniu protokołu lub przekładu zapisu dźwięku; w przeciwnym razie w przedmiocie sprostowania orzeka, po wysłuchaniu protokolanta lub osoby, która sporządziła przekład zapisu dźwięku, sąd w składzie, który rozpoznawał sprawę.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli nie można utworzyć tego samego składu, postanowienie nie zapada, a poszczególni</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jego członkowie oraz protokolant lub osoba, która sporządziła przekład zapisu dźwięku, składają do akt sprawy oświadczenie co do zasadności wniosku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W razie uwzględnienia wniosku należy w sprostowanym protokole i przekładzie zapisu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dźwięku umieścić odpowiednią wzmiankę, którą podpisują przewodniczący i protokolant lub osoba, która sporządziła przekład zapisu dźwięku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli nieścisłość lub opuszczenie w przekładzie zapisu dźwięku wynika z niedającego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się usunąć zniekształcenia lub braku zapisu dźwięku, stosowną wzmiankę należy zamieścić w protokole i przekładzie zapisu dźwięku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy i posiedzenia lub przekładu zapisu dźwięku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli został złożony po wysłaniu akt sprawy do wyższej instancji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-154\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 154</span><span class=\"lf-art-t\">Sprostowanie oczywistych omyłek pisarskich lub rachunkowych w protokole lub przekładzie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zapisu dźwięku może nastąpić na wniosek lub z urzędu w każdym czasie; przepisy art.</p>\n<p class=\"lf-p\">153 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-155\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 155</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">O treści sprostowania zawiadamia się strony, a o odmowie sprostowania osobę, która</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zgłosiła wniosek o sprostowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek o sprostowanie, niezależnie od sposobu jego załatwienia, dołącza się do protokołu.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 17</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-156\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 156</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sprawy sądowej oraz daje możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. Informacje o aktach sprawy mogą być udostępnione także za pomocą systemu teleinformatycznego, jeżeli względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Prezes sądu lub referendarz sądowy może w razie uzasadnionej potrzeby zarządzić wydanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">odpłatnie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">„tajne” lub „ściśle tajne”, przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych odpisów i kopii nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-5a\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5a</span><span class=\"lf-art-t\">W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku, z wyłączeniem dowodów z zeznań świadków, o których mowa w art. 250 § 2b.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-5b\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5b</span><span class=\"lf-art-t\">Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przygotowawczego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 6</span><span class=\"lf-art-t\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za wydanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, mając na uwadze koszt wykonania takich kopii i odpisów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-156a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 156a</span><span class=\"lf-art-t\">Dane lub oryginały dokumentów znajdujące się w załączniku adresowym udostępnia się</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wyłącznie organom państwowym oraz organom samorządu terytorialnego na ich wniosek, jeżeli jest to niezbędne dla wykonywania ustawowych zadań tych organów. Można je udostępnić także na wniosek innych instytucji lub osób, jeżeli przemawia za tym ich ważny interes.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-157\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 157</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-174\"><span class=\"lf-art-num\">§ 174</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 75</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Stronom oraz osobom, których orzeczenie bezpośrednio dotyczy, należy na ich żądanie nieodpłatnie wydać jeden uwierzytelniony odpis każdego orzeczenia. Odpis wydaje się z uzasadnieniem, jeżeli je sporządzono.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-175\"><span class=\"lf-art-num\">§ 175</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Stronom oraz osobom, których orzeczenie albo podlegające zaskarżeniu zarządzenie bezpośrednio dotyczy, należy na ich żądanie nieodpłatnie wydać jedną kopię każdego orzeczenia albo podlegającego zaskarżeniu zarządzenia. Kopię wydaje się z uzasadnieniem, jeżeli je sporządzono.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-274\"><span class=\"lf-art-num\">§ 274</span><span class=\"lf-art-t\">)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 75</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach, w których wyłączono jawność ze względu na ważny interes państwa, osobom, o których mowa w § 1, wydaje się tylko odpis orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, bez uzasadnienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-275\"><span class=\"lf-art-num\">§ 275</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach, w których wyłączono jawność ze względu na ważny interes państwa, osobom, o których mowa w § 1, wydaje się tylko kopię orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, bez uzasadnienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Nie można odmówić stronie zezwolenia na sporządzenie odpisu protokołu czynności, w</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">której strona uczestniczyła lub miała prawo uczestniczyć, jak również dokumentu pochodzącego od niej lub sporządzonego z jej udziałem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-158\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 158</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Prokurator może przeglądać akta sprawy sądowej w każdym jej stanie oraz żądać przesłania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">mu ich w tym celu, jeżeli nie tamuje to biegu postępowania i nie ogranicza dostępu do akt innym uczestnikom postępowania, a zwłaszcza oskarżonemu i jego obrońcy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W razie przesłania akt prokuratorowi jest on obowiązany udostępnić je stronie, obrońcy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub pełnomocnikowi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-159\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 159</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje stronom zażalenie; na zarządzenie prokuratora zażalenie przysługuje do sądu.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 18</h3>\n<p class=\"lf-p\">Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-160\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 160</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Postępowanie w wypadku zaginięcia lub zniszczenia w całości lub w części akt sprawy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">będącej w toku przeprowadza sąd, w którym sprawa ostatnio się toczyła.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Sąd Najwyższy przeprowadza takie postępowanie jedynie w zakresie odtworzenia akt tego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sądu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Postępowanie w wypadku zaginięcia lub zniszczenia akt sprawy prawomocnie zakończonej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeprowadza sąd, w którym sprawa się toczyła w pierwszej instancji, lub inny sąd wskazany w ustawie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Akta postępowania przygotowawczego odtwarza prokurator, stosując odpowiednio przepisy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">niniejszego rozdziału.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-161\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 161</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli zaginęły lub uległy zniszczeniu akta sprawy prawomocnie zakończonej, odtworzenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nastąpi w częściach niezbędnych do wykonania orzeczenia, wznowienia postępowania, przeprowadzenia postępowania w trybie kasacji albo urzeczywistnienia innych uzasadnionych interesów stron.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-162\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 162</span><span class=\"lf-art-t\">Prezes sądu lub referendarz sądowy wzywa strony do złożenia w oznaczonym terminie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wniosków co do sposobu odtworzenia akt sprawy oraz przedstawienia dokumentów umożliwiających ich odtworzenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-163\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 163</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Prezes sądu lub referendarz sądowy wzywa osoby posiadające potrzebne dokumenty do</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ich przedstawienia sądowi, a w razie potrzeby prezes sądu zarządza ich przymusowe odebranie. Przepisy art. 217-236 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Po sporządzeniu uwierzytelnionych odpisów należy dokumenty zwrócić osobie, która je</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dostarczyła lub od której je odebrano.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-164\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 164</span><span class=\"lf-art-t\">W celu odtworzenia akt sąd przeprowadza postępowanie, w tym również dowody, jakie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">uzna za konieczne. W szczególności sąd bierze pod uwagę wpisy do rejestrów karnych, repertoriów i innych ksiąg biurowych, utrwalenia dźwięku lub obrazu, notatki protokolantów, sędziów, ławników, prokuratorów, adwokatów lub radców prawnych, którzy uczestniczyli w rozprawie. Sąd może też przesłuchać w charakterze świadków wszystkich uczestników sprawy, której akta zaginęły lub uległy zniszczeniu, a także inne osoby, które mogą mieć wiadomości co do treści akt. Strony mają prawo wziąć udział w posiedzeniu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-165\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 165</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Postanowienie co do odtworzenia akt sprawy ustala jego zakres lub stwierdza, że odtworzenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">akt jest niemożliwe.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Na postanowienie to przysługuje zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-166\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 166</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli akta sprawy prawomocnie nie ukończonej nie mogą być odtworzone albo zostały</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">odtworzone w części, należy czynności procesowe powtórzyć w zakresie niezbędnym do kontynuowania postępowania.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Dział V</h3>\n<p class=\"lf-p\">Dowody</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 19</h3>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy ogólne</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-167\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 167</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Dowody przeprowadza się na wniosek stron albo z urzędu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-168\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 168</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. To samo dotyczy faktów znanych z urzędu, należy jednak zwrócić na nie uwagę stron. Nie wyłącza to dowodu przeciwnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-168a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 168a</span><span class=\"lf-art-t\">Dowodu nie można uznać za niedopuszczalny wyłącznie na tej podstawie, że został uzyskany</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego, o którym mowa w art. 1 § 1 Kodeksu karnego, chyba że dowód został uzyskany w związku z pełnieniem przez funkcjonariusza publicznego obowiązków służbowych, w wyniku: zabójstwa, umyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-168b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 168b</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli w wyniku kontroli operacyjnej zarządzonej na wniosek uprawnionego organu na</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">podstawie przepisów szczególnych uzyskano dowód popełnienia przez osobę, wobec której kontrola operacyjna była stosowana, innego przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego niż przestępstwo objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej lub przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego popełnionego przez inną osobę niż objętą zarządzeniem kontroli operacyjnej, prokurator podejmuje decyzję w przedmiocie wykorzystania tego dowodu w postępowaniu karnym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-169\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 169</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">We wniosku dowodowym należy podać oznaczenie dowodu oraz okoliczności, które mają</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">być udowodnione. Można także określić sposób przeprowadzenia dowodu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Wniosek dowodowy może zmierzać do wykrycia lub oceny właściwego dowodu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-170\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 170</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Oddala się wniosek dowodowy, jeżeli:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy albo jest już udowodniona zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>dowód jest nieprzydatny do stwierdzenia danej okoliczności;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>dowodu nie da się przeprowadzić;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>wniosek dowodowy w sposób oczywisty zmierza do przedłużenia postępowania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>wniosek dowodowy został złożony po zakreślonym przez organ procesowy terminie, o którym strona składająca wniosek została zawiadomiona.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Nie można oddalić wniosku dowodowego na podstawie § 1 pkt 5 lub 6, jeżeli okoliczność, która ma być udowodniona, ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony, czy stanowi on przestępstwo i jakie, czy czyn zabroniony został popełniony w warunkach, o których mowa w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">64 lub art. 65 Kodeksu karnego, lub czy zachodzą warunki do orzeczenia pobytu w zakładzie psychiatrycznym na podstawie art. 93g Kodeksu karnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Nie można oddalić wniosku dowodowego na tej podstawie, że dotychczasowe dowody wykazały</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeciwieństwo tego, co wnioskodawca zamierza udowodnić.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Oddalenie wniosku dowodowego następuje w formie postanowienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Oddalenie wniosku dowodowego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu dopuszczeniu dowodu, chociażby nie ujawniły się nowe okoliczności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-171\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 171</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Osobie przesłuchiwanej należy umożliwić swobodne wypowiedzenie się w granicach określonych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">celem danej czynności, a dopiero następnie można zadawać pytania zmierzające do uzupełnienia, wyjaśnienia lub kontroli wypowiedzi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Prawo zadawania pytań mają, oprócz organu przesłuchującego, strony, obrońcy, pełnomocnicy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz biegli. Pytania zadaje się osobie przesłuchiwanej bezpośrednio, chyba że organ przesłuchujący zarządzi inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-376\"><span class=\"lf-art-num\">§ 376</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">3..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli osoba przesłuchiwana nie ukończyła 18 lat, czynności z jej udziałem powinny być, w miarę możliwości, przeprowadzone w obecności przedstawiciela ustawowego, faktycznego opiekuna lub osoby pełnoletniej wskazanej przez osobę przesłuchiwaną, chyba że dobro postępowania stoi temu na przeszkodzie lub sprzeciwia się temu osoba przesłuchiwana.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Nie wolno zadawać pytań sugerujących osobie przesłuchiwanej treść odpowiedzi. § 4a77)Dodany przez art. 6 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..</p>\n<p class=\"lf-p\">Pytania zadawane świadkowi nie mogą dotyczyć jego życia seksualnego, chyba że jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Niedopuszczalne jest:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>wpływanie na wypowiedzi osoby przesłuchiwanej za pomocą przymusu lub groźby bezprawnej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>stosowanie hipnozy albo środków chemicznych lub technicznych wpływających na procesy psychiczne osoby przesłuchiwanej albo mających na celu kontrolę nieświadomych reakcji jej organizmu w związku z przesłuchaniem.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-678\"><span class=\"lf-art-num\">§ 678</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">3..</p>\n<p class=\"lf-p\">Organ przesłuchujący uchyla pytania określone w § 4 lub 4a, jak również pytania nieistotne.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 7</span><span class=\"lf-art-t\">Wyjaśnienia, zeznania oraz oświadczenia złożone w warunkach wyłączających swobodę</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wypowiedzi lub uzyskane wbrew zakazom wymienionym w § 5 nie mogą stanowić dowodu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-879\"><span class=\"lf-art-num\">§ 879</span><span class=\"lf-art-t\">)Dodany przez art. 6 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z dniem 15 lutego 2024 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Przed pierwszym przesłuchaniem osoba, o której mowa w § 3, otrzymuje informacje o przebiegu, sposobie i warunkach przesłuchania. Informacje zawierają opisowe lub graficzne przedstawienie przebiegu, sposobu i warunków przesłuchania. Pomiędzy doręczeniem informacji a terminem przesłuchania powinno upłynąć co najmniej 3 dni, chyba że dobro postępowania stoi temu na przeszkodzie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-979\"><span class=\"lf-art-num\">§ 979</span><span class=\"lf-art-t\">)Dodany przez art. 6 pkt 4 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z dniem 15 lutego 2024 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór informacji o przebiegu, sposobie i warunkach przesłuchania dla osób, o których mowa w § 3, odrębnie dla podejrzanego i świadka, uwzględniając potrzebę zrozumienia tych informacji przez osoby przesłuchiwane.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-172\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 172</span><span class=\"lf-art-t\">Osoby przesłuchiwane mogą być konfrontowane w celu wyjaśnienia sprzeczności. Konfrontacja</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nie jest dopuszczalna w wypadku określonym w art. 184.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-173\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 173</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Osobie przesłuchiwanej można okazać inną osobę, jej wizerunek lub rzecz w celu jej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">rozpoznania. Okazanie powinno być przeprowadzone tak, aby wyłączyć sugestię.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W razie potrzeby okazanie można przeprowadzić również tak, aby wyłączyć możliwość</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">rozpoznania osoby przesłuchiwanej przez osobę rozpoznawaną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Podczas okazania osoba okazywana powinna znajdować się w grupie obejmującej łącznie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">co najmniej cztery osoby.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczne przeprowadzenia okazania, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej realizacji gwarancji procesowych jej uczestników.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-174\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 174</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Dowodu z wyjaśnień oskarżonego lub z zeznań świadka nie wolno zastępować treścią pism, zapisków lub notatek urzędowych.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 20</h3>\n<p class=\"lf-p\">Wyjaśnienia oskarżonego</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-175\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 175</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Oskarżony ma prawo składać wyjaśnienia; może jednak bez podania powodów odmówić odpowiedzi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na poszczególne pytania lub odmówić składania wyjaśnień. O prawie tym należy go pouczyć.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Obecny przy czynnościach dowodowych oskarżony ma prawo składać wyjaśnienia co do każdego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dowodu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-176\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 176</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W postępowaniu przygotowawczym oskarżonemu należy, na jego żądanie lub jego obrońcy, umożliwić w toku przesłuchania złożenie wyjaśnień na piśmie. Przesłuchujący podejmie w tym wypadku środki zapobiegające porozumieniu się oskarżonego z innymi osobami w czasie spisywania wyjaśnień.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przesłuchujący może z ważnych powodów odmówić zgody na złożenie przez oskarżonego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wyjaśnień na piśmie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Pisemne wyjaśnienia oskarżonego, podpisane przez niego, z zaznaczeniem daty ich złożenia, stanowią załącznik do protokołu.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 21</h3>\n<p class=\"lf-p\">Świadkowie</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-177\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 177</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Każda osoba wezwana w charakterze świadka ma obowiązek stawić się i złożyć zeznania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span><span class=\"lf-art-t\">Przesłuchanie świadka może nastąpić przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W postępowaniu przygotowawczym, w czynności przeprowadzanej przez prokuratora, w miejscu przebywania świadka bierze udział aplikant prokuratorski, asystent prokuratora lub urzędnik zatrudniony w prokuraturze, a w postępowaniu przed sądem - aplikant sędziowski, referendarz sądowy, asystent sędziego lub urzędnik zatrudniony w sądzie, w którego okręgu świadek przebywa.80)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 9.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1b</span><span class=\"lf-art-t\">W miejscu przebywania świadka przesłuchiwanego w sposób określony w § 1a, zamiast</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">osób wskazanych w tym przepisie, może być obecny:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">181)</span>W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1855), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.) przedstawiciel administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego - jeżeli świadek przebywa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>urzędnik konsularny - jeżeli świadek będący obywatelem polskim przebywa za granicą. § 1c82)Dodany przez art. 3 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9..</div>\n<p class=\"lf-p\">Warunki techniczne przeprowadzenia czynności przesłuchania świadka w sposób określony w § 1a w postępowaniu przygotowawczym zapewnia prokurator. § 1d82)Dodany przez art. 3 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 9..</p>\n<p class=\"lf-p\">Do czynności przesłuchania świadka przeprowadzanej w postępowaniu przygotowawczym przez organ prowadzący postępowanie, niebędący prokuratorem, przepisy § 1a i 1b stosuje się odpowiednio, z tym że w czynności przeprowadzanej w miejscu przebywania świadka bierze udział funkcjonariusz lub inny pracownik upoważniony przez kierownika organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Warunki techniczne przeprowadzenia czynności przesłuchania świadka zapewnia organ prowadzący postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, kalectwa lub innej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">niedającej się pokonać przeszkody, można przesłuchać w miejscu jego pobytu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-178\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 178</span><span class=\"lf-art-t\">Nie wolno przesłuchiwać jako świadków:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>obrońcy albo adwokata lub radcy prawnego działającego na podstawie art. 245 § 1, co do faktów, o których dowiedział się udzielając porady prawnej lub prowadząc sprawę;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>duchownego co do faktów, o których dowiedział się przy spowiedzi.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-178a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 178a</span><span class=\"lf-art-t\">Nie wolno przesłuchiwać jako świadka mediatora co do faktów, o których dowiedział</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się od oskarżonego lub pokrzywdzonego prowadząc postępowanie mediacyjne, z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 Kodeksu karnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-179\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 179</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">„tajne” lub „ściśle tajne” mogą być przesłuchane co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, tylko po zwolnieniu tych osób od obowiązku zachowania tajemnicy przez uprawniony organ przełożony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Zwolnienia wolno odmówić tylko wtedy, gdyby złożenie zeznania wyrządzić mogło poważną</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">szkodę państwu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Sąd lub prokurator może zwrócić się do właściwego naczelnego organu administracji</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">rządowej o zwolnienie świadka od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-180\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 180</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">„zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator dla dobra wymiaru sprawiedliwości zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Osoby obowiązane do zachowania tajemnicy notarialnej, adwokackiej, radcy prawnego, doradcy podatkowego, lekarskiej, dziennikarskiej lub statystycznej oraz tajemnicy Prokuratorii Generalnej, mogą być przesłuchiwane co do faktów objętych tą tajemnicą tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a okoliczność nie może być ustalona na podstawie innego dowodu. W postępowaniu przygotowawczym w przedmiocie przesłuchania lub zezwolenia na przesłuchanie decyduje sąd, na posiedzeniu bez udziału stron, w terminie nie dłuższym niż 7 dni od daty doręczenia wniosku prokuratora.</p>\n<p class=\"lf-p\">Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Zwolnienie dziennikarza od obowiązku zachowania tajemnicy nie może dotyczyć danych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">umożliwiających identyfikację autora materiału prasowego, listu do redakcji lub innego materiału o tym charakterze, jak również identyfikację osób udzielających informacji opublikowanych lub przekazanych do opublikowania, jeżeli osoby te zastrzegły nieujawnianie powyższych danych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisu § 3 nie stosuje się, jeżeli informacja dotyczy przestępstwa, o którym mowa</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w art. 240 § 1 Kodeksu karnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Odmowa przez dziennikarza ujawnienia danych, o których mowa w § 3, nie uchyla jego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">odpowiedzialności za przestępstwo, którego dopuścił się publikując informację.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-181\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 181</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W wypadkach przewidzianych w art. 179 i art. 180 sąd przesłuchuje taką osobę na rozprawie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">z wyłączeniem jawności. Nie dotyczy to wypadku, gdy zwolnienie z tajemnicy nastąpiło na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4, art. 40 ust. 3, art. 40 ust. 3b i 3c ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1516, 1617, 1831 i 1972), art. 14 ust. 2 pkt 3, art. 14 ust. 3 lub art. 14 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2023 r. poz. 1545, 1675, 1692 i 1972), w przewidzianym przez te ustawy zakresie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli zwolnienie z tajemnicy nastąpiło na podstawie i na zasadach, o których mowa</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w § 1 zdanie drugie, okoliczności objęte tajemnicą, które zostały ujawnione na rozprawie z wyłączeniem jawności, mogą być rozpowszechniane publicznie przez osobę, której zgoda była wymagana do zwolnienia z tej tajemnicy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania, przechowywania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i udostępniania protokołów przesłuchań oskarżonych, świadków, biegłych i kuratorów, a także innych dokumentów lub przedmiotów, na które rozciąga się obowiązek zachowania w tajemnicy informacji niejawnych albo zachowania tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji, jak również dopuszczalny sposób powoływania się na takie przesłuchania, dokumenty i przedmioty w orzeczeniach i pismach procesowych, mając na uwadze konieczność zapewnienia właściwej ochrony tajemnicy przed nieuprawnionym ujawnieniem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-182\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 182</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Osoba najbliższa dla oskarżonego może odmówić zeznań.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Prawo odmowy zeznań trwa mimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Prawo odmowy zeznań przysługuje także świadkowi, który w innej toczącej się sprawie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">jest oskarżony o współudział w przestępstwie objętym postępowaniem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-183\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 183</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli udzielenie odpowiedzi mogłoby</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Świadek może żądać, aby przesłuchano go na rozprawie z wyłączeniem jawności, jeżeli</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">treść zeznań mogłaby narazić na hańbę jego lub osobę dla niego najbliższą.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-184\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 184</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka, w tym danych osobowych, jeżeli nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Postępowanie w tym zakresie toczy się bez udziału stron i objęte jest tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”. W postanowieniu pomija się okoliczności, o których mowa w zdaniu pierwszym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W razie wydania postanowienia określonego w § 1 okoliczności, o których mowa w tym</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przepisie, pozostają wyłącznie do wiadomości sądu i prokuratora, a gdy zachodzi konieczność</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>również funkcjonariusza Policji prowadzącego postępowanie. Protokół przesłuchania świadka wolno udostępniać oskarżonemu lub obrońcy tylko w sposób uniemożliwiający ujawnienie okoliczności, o których mowa w § 1.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Świadka przesłuchuje prokurator, a także sąd, który może zlecić wykonanie tej czynności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sędziemu wyznaczonemu ze swojego składu - w miejscu i w sposób uniemożliwiający ujawnienie okoliczności, o których mowa w § 1. W przesłuchaniu świadka przez sąd lub sędziego wyznaczonego mają prawo wziąć udział prokurator, oskarżony i jego obrońca. Przepis art. 396 § 3 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">W razie przesłuchania świadka przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">tej czynności na odległość, w protokole czynności z udziałem specjalistów należy wskazać ich imiona, nazwiska, specjalności i rodzaj wykonywanej czynności. Przepisu art. 205 § 3 nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Na postanowienie w sprawie zachowania w tajemnicy okoliczności, o których mowa w §</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">1, świadkowi i oskarżonemu, a w postępowaniu przed sądem także prokuratorowi, przysługuje w terminie 3 dni zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Postępowanie dotyczące zażalenia toczy się bez udziału stron i jest objęte tajemnicą jako informacja niejawna o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 6</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W razie uwzględnienia zażalenia protokół przesłuchania świadka podlega zniszczeniu; o zniszczeniu protokołu należy uczynić wzmiankę w aktach sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 7</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Świadek może, do czasu zamknięcia przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji, wystąpić z wnioskiem o uchylenie postanowienia, o którym mowa w § 1. Na postanowienie w przedmiocie wniosku służy zażalenie. Przepis § 5 stosuje się odpowiednio. W razie uwzględnienia wniosku protokół przesłuchania świadka podlega ujawnieniu w całości.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 8</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli okaże się, że w czasie wydania postanowienia, o którym mowa w § 1, nie istniała</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">uzasadniona obawa niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia, wolności albo mienia w znacznych rozmiarach świadka lub osoby dla niego najbliższej albo że świadek złożył świadomie fałszywe zeznania lub nastąpiło jego ujawnienie, prokurator w postępowaniu przygotowawczym, a w postępowaniu sądowym sąd, na wniosek prokuratora, może uchylić to postanowienie.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepis § 5 stosuje się odpowiednio. Protokół przesłuchania świadka podlega ujawnieniu w całości.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 9</span><span class=\"lf-art-t\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki składania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wniosku o wydanie postanowienia, o którym mowa w § 1, przesłuchania świadka, co do którego wydano to postanowienie, oraz sporządzania, przechowywania i udostępniania protokołów przesłuchania tego świadka, a także dopuszczalny sposób powoływania się na jego zeznania w orzeczeniach i pismach procesowych, mając na uwadze zapewnienie właściwej ochrony tajemnicy okoliczności umożliwiających ujawnienie tożsamości świadka przed nieuprawnionym ujawnieniem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-185\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 185</span><span class=\"lf-art-t\">Można zwolnić od złożenia zeznania lub odpowiedzi na pytania osobę pozostającą z oskarżonym</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w szczególnie bliskim stosunku osobistym, jeżeli osoba taka wnosi o zwolnienie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-185a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 185a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-183\"><span class=\"lf-art-num\">§ 183</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">3..</p>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej lub określone w rozdziałach XXIII, XXV i XXVI Kodeksu karnego pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, przesłuchuje się w charakterze świadka tylko wówczas, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, i tylko raz, chyba że wyjdą na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania, lub w razie uwzględnienia wniosku dowodowego oskarżonego, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przesłuchanie przeprowadza sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego mają prawo wziąć udział w przesłuchaniu. Osoba wymieniona w art. 51 § 2 lub osoba pełnoletnia wskazana przez pokrzywdzonego, o którym mowa w § 1, ma prawo również być obecna przy przesłuchaniu, jeżeli nie ogranicza to swobody wypowiedzi przesłuchiwanego. Jeżeli oskarżony zawiadomiony o tej czynności nie posiada obrońcy z wyboru, sąd wyznacza mu obrońcę z urzędu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz odczytuje się protokół przesłuchania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawach o przestępstwa wymienione w § 1 małoletniego pokrzywdzonego, który w chwili</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przesłuchania ukończył 15 lat, przesłuchuje się w warunkach określonych w § 1-3, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że przesłuchanie w innych warunkach mogłoby wywrzeć negatywny wpływ na jego stan psychiczny. W takim wypadku przepisu art. 185c nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-584\"><span class=\"lf-art-num\">§ 584</span><span class=\"lf-art-t\">)Dodany przez art. 6 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach o przestępstwa określone w § 1 biegły psycholog biorący udział w przesłuchaniu powinien być osobą płci wskazanej przez pokrzywdzonego, chyba że będzie to utrudniać postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-185b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 185b</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-185\"><span class=\"lf-art-num\">§ 185</span><span class=\"lf-art-t\">)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 6 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach o przestępstwa popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej lub określone w rozdziałach XXV i XXVI Kodeksu karnego świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, przesłuchuje się w warunkach określonych w art. 185a § 1-3 i 5, jeżeli zeznania tego świadka mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W sprawach o przestępstwa wymienione w § 1 małoletniego świadka, który w chwili przesłuchania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ukończył 15 lat, przesłuchuje się w trybie określonym w art. 177 § 1a, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że bezpośrednia obecność oskarżonego przy przesłuchaniu mogłaby oddziaływać krępująco na zeznania świadka lub wywierać negatywny wpływ na jego stan psychiczny.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się do świadka współdziałającego w popełnieniu czynu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zabronionego, o który toczy się postępowanie karne, lub świadka, którego czyn pozostaje w związku z czynem, o który toczy się postępowanie karne.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-185c\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 185c</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach o przestępstwa określone w art. 197-199 Kodeksu karnego zawiadomienie o przestępstwie, jeżeli składa je pokrzywdzony, powinno ograniczyć się do wskazania najważniejszych faktów i dowodów. § 1a86)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3..</p>\n<p class=\"lf-p\">W sprawach o przestępstwa określone w § 1 pokrzywdzonego, który w chwili przesłuchania ukończył 15 lat, przesłuchuje się w charakterze świadka tylko wówczas, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, i tylko raz, chyba że wyjdą na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania, lub w razie uwzględnienia wniosku dowodowego oskarżonego, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przesłuchanie pokrzywdzonego, o którym mowa w § 1a, w charakterze świadka przeprowadza</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Prokurator, obrońca oraz pełnomocnik pokrzywdzonego mają prawo wziąć udział w przesłuchaniu. Osoba wymieniona w art. 51 § 2 lub osoba pełnoletnia wskazana przez pokrzywdzonego ma prawo również być obecna przy przesłuchaniu, jeżeli nie ogranicza to swobody wypowiedzi przesłuchiwanego. Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół przesłuchania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">(uchylony)87)Przez art. 6 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-488\"><span class=\"lf-art-num\">§ 488</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 7 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">3..</p>\n<p class=\"lf-p\">Na wniosek pokrzywdzonego należy zapewnić, aby biegły psycholog biorący udział w przesłuchaniu był osobą o wskazanej przez niego płci, chyba że będzie to utrudniać postępowanie.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 185d89)Obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 90..</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przesłuchania w trybie określonym w art. 185a-185c przeprowadza się w odpowiednio</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przystosowanych pomieszczeniach w siedzibie sądu lub poza jego siedzibą.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób przygotowania przesłuchania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w trybie, o którym mowa w § 1, oraz warunki, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzania takich przesłuchań, w tym ich wyposażenie techniczne, mając na względzie konieczność zapewnienia swobody wypowiedzi i poczucia bezpieczeństwa osób przesłuchiwanych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-185d\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 185d</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)90)Przez art. 6 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie z dniem 15</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lutego 2024 r.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 185e91)Dodany przez art. 6 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie z dniem 15 lutego 2024 r..</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli u świadka występują zaburzenia psychiczne, rozwojowe, zakłócenia zdolności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń i zachodzi uzasadniona obawa, że przesłuchanie w innych warunkach niż wskazane w tym przepisie mogłoby wpłynąć negatywnie na jego stan psychiczny lub byłoby znacznie utrudnione, świadka przesłuchuje się tylko wówczas, gdy jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, i tylko raz, chyba że wyjdą na jaw istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania, lub w razie uwzględnienia wniosku dowodowego oskarżonego, który nie miał obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania świadka.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przesłuchanie przeprowadza sąd na posiedzeniu z udziałem biegłego psychologa, nie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">później niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku. Prokurator, obrońca oraz pełnomocnik mają prawo wziąć udział w przesłuchaniu. Osoba wymieniona w art. 51 § 2 lub 3 lub osoba pełnoletnia wskazana przez świadka ma prawo również być obecna przy przesłuchaniu, jeżeli nie ogranicza to swobody wypowiedzi przesłuchiwanego. Na rozprawie głównej odtwarza się sporządzony zapis obrazu i dźwięku przesłuchania oraz odczytuje się protokół przesłuchania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Biegły psycholog biorący udział w przesłuchaniu powinien być osobą płci wskazanej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przez świadka, chyba że będzie to utrudniać postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli świadek ma problemy z komunikacją werbalną, przesłuchanie przeprowadza się</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przy wykorzystaniu komunikacji wspomagającej i alternatywnej, którymi posługuje się świadek. W przesłuchaniu bierze udział biegły mający odpowiednią wiedzę w zakresie komunikacji wspomagającej i alternatywnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">W odniesieniu do świadków, o których mowa w § 1, przepisów art. 185a-185c nie stosuje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się.</p>\n<p class=\"lf-p\">Art. 185f91)Dodany przez art. 6 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 3; wejdzie w życie z dniem 15 lutego 2024 r..</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przesłuchania w trybie określonym w art. 185a-185c oraz art. 185e przeprowadza się</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w odpowiednio przystosowanych pomieszczeniach w siedzibie sądu lub poza jego siedzibą.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przesłuchanie w trybie określonym w art. 185e może być przeprowadzone także w innym miejscu, jeżeli uzasadniają to indywidualne potrzeby świadka i istnieje możliwość utrwalenia czynności za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przed pierwszym przesłuchaniem osoba przesłuchiwana w trybie określonym w art. 185a-185c</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz art. 185e otrzymuje informacje o przebiegu, sposobie i warunkach przesłuchania.</p>\n<p class=\"lf-p\">Informacje zawierają opisowe lub graficzne przedstawienie przebiegu, sposobu i warunków przesłuchania. Pomiędzy doręczeniem informacji a terminem przesłuchania powinno upłynąć co najmniej 3 dni, chyba że dobro postępowania stoi temu na przeszkodzie. Przepisu art. 171 § 8 nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór informacji o przebiegu, sposobie i warunkach przesłuchania dla osób, o których mowa w § 2, odrębnie dla osób przesłuchiwanych, o których mowa w art. 185a-185c oraz art. 185e, uwzględniając potrzebę zrozumienia tych informacji przez osoby przesłuchiwane.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób przygotowania i</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeprowadzenia przesłuchań, o których mowa w § 1, oraz warunki, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia przeznaczone do przeprowadzania przesłuchań, o których mowa w § 1 zdanie pierwsze, w tym ich wyposażenie techniczne, mając na względzie konieczność zapewnienia swobody wypowiedzi i poczucia bezpieczeństwa osób przesłuchiwanych przy uwzględnieniu indywidualnych potrzeb tych osób.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-186\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 186</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Osoba uprawniona do odmowy złożenia zeznań albo zwolniona na podstawie art. 185 może</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oświadczyć, że chce z tego prawa skorzystać, nie później jednak niż przed rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym; poprzednio złożone zeznanie tej osoby nie może wówczas służyć za dowód ani być odtworzone.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Sporządzone w postępowaniu karnym protokoły oględzin ciała podlegają ujawnieniu na</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">rozprawie, choćby osoba poddana oględzinom odmówiła wyjaśnień lub zeznań albo została od nich zwolniona na podstawie art. 182 lub art. 185.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-187\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 187</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przyrzeczenie od świadka może odebrać tylko sąd lub sędzia wyznaczony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Świadek składa przyrzeczenie przed rozpoczęciem zeznań.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Można odstąpić od odebrania przyrzeczenia od świadka, jeżeli obecne strony nie sprzeciwiają</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się temu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-188\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 188</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Świadek składa przyrzeczenie powtarzając za sędzią słowa: „Świadomy znaczenia moich</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome”.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W czasie składania przyrzeczenia wszyscy, nie wyłączając sędziów, stoją.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Osoby nieme i głuche składają przyrzeczenie przez podpisanie tekstu przyrzeczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Świadkowi, który w danej sprawie składał już przyrzeczenie, sąd przypomina je przy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przesłuchaniu, chyba że uzna za potrzebne ponowne odebranie przyrzeczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-189\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 189</span><span class=\"lf-art-t\">Nie odbiera się przyrzeczenia:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>od osób, które nie ukończyły 17 lat;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie, że świadek z powodu zaburzeń psychicznych nie zdaje sobie należycie sprawy ze znaczenia przyrzeczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>gdy świadek jest osobą podejrzaną o popełnienie przestępstwa będącego przedmiotem postępowania lub pozostającego w ścisłym związku z czynem stanowiącym przedmiot postępowania albo gdy za to przestępstwo został skazany;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>gdy świadek był prawomocnie skazany za fałszywe zeznanie lub oskarżenie.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-190\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 190</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przed rozpoczęciem przesłuchania należy uprzedzić świadka o odpowiedzialności karnej</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W postępowaniu przygotowawczym świadek podpisuje oświadczenie, że został uprzedzony</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o tej odpowiedzialności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-191\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 191</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przesłuchanie rozpoczyna się od zapytania świadka o imię, nazwisko, wiek, zajęcie, karalność za fałszywe zeznanie lub oskarżenie oraz stosunek do stron.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span><span class=\"lf-art-t\">Miejsce zamieszkania świadka ustala się na podstawie dokumentu tożsamości lub pisemnego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oświadczenia świadka.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1b</span><span class=\"lf-art-t\">Pytania zadawane świadkowi nie mogą zmierzać do ujawnienia jego miejsca zamieszkania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ani miejsca pracy, chyba że ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Świadka należy uprzedzić o treści art. 182, a o treści art. 183 oraz art. 185, jeżeli</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ujawnią się okoliczności objęte tymi przepisami.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-192\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 192</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli karalność czynu zależy od stanu zdrowia pokrzywdzonego, nie może on sprzeciwić</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się oględzinom i badaniom niepołączonym z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli istnieje wątpliwość co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, sąd lub prokurator może zarządzić przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa, a świadek nie może się temu sprzeciwić.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się do osób, które odmówiły zeznań lub zostały od nich</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zwolnione na podstawie art. 182 § 1 i 2 lub art. 185.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Dla celów dowodowych można również świadka, za jego zgodą, poddać oględzinom ciała</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-192a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 192a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W celu ograniczenia kręgu osób podejrzanych lub ustalenia wartości dowodowej ujawnionych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">śladów można pobrać odciski daktyloskopijne, wymaz ze śluzówki policzków, włosy, ślinę, próby pisma, zapach, wykonać fotografię osoby lub dokonać utrwalenia głosu. Po wykorzystaniu w sprawie, w której dokonano pobrania lub utrwalenia, pobrany lub utrwalony materiał zbędny dla postępowania należy niezwłocznie usunąć z akt i zniszczyć.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W wypadkach, o których mowa w § 1, za zgodą osoby badanej biegły może również zastosować</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">środki techniczne mające na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu tej osoby.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Badania i czynności, o których mowa w § 1 i art. 192 § 1, wykonuje się odpowiednio</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 74 § 4.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 22</h3>\n<p class=\"lf-p\">Biegli, tłumacze, specjaliści</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-193\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 193</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii biegłego albo biegłych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W celu wydania opinii można też zwrócić się do instytucji naukowej lub specjalistycznej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2a</span><span class=\"lf-art-t\">Do instytucji naukowej lub specjalistycznej oraz do osób, które biorą udział w wydaniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">opinii tej instytucji, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące biegłych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W wypadku powołania biegłych z zakresu różnych specjalności, o tym, czy mają oni przeprowadzić</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">badania wspólnie i wydać jedną wspólną opinię, czy opinie odrębne, rozstrzyga organ procesowy powołujący biegłych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-194\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 194</span><span class=\"lf-art-t\">O dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego wydaje się postanowienie, w którym należy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wskazać:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>imię, nazwisko i specjalność biegłego lub biegłych, a w wypadku opinii instytucji, w razie potrzeby, specjalność i kwalifikacje osób, które powinny wziąć udział w przeprowadzeniu ekspertyzy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>przedmiot i zakres ekspertyzy ze sformułowaniem, w miarę potrzeby, pytań szczegółowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>termin dostarczenia opinii.</div>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-195\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 195</span><span class=\"lf-art-t\">Do pełnienia czynności biegłego jest obowiązany nie tylko biegły sądowy, lecz także</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">każda osoba, o której wiadomo, że ma odpowiednią wiedzę w danej dziedzinie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-196\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 196</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Nie mogą być biegłymi osoby wymienione w art. 178, 182 i 185 oraz osoby, do których</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">odnoszą się odpowiednie przyczyny wyłączenia wymienione w art. 40 § 1 pkt 1-3 i 5, osoby powołane w sprawie w charakterze świadków, a także osoby, które były świadkiem czynu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli ujawnią się przyczyny wyłączenia biegłego wymienione w § 1, wydana przez niego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">opinia nie stanowi dowodu, a na miejsce biegłego wyłączonego powołuje się innego biegłego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli ujawnią się powody osłabiające zaufanie do wiedzy lub bezstronności biegłego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">albo inne ważne powody, powołuje się innego biegłego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-197\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 197</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Biegły składa przyrzeczenie następującej treści: „Świadomy znaczenia moich słów i</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">odpowiedzialności przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki wykonam z całą sumiennością i bezstronnością”.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Biegły sądowy powołuje się na przyrzeczenie złożone przy ustanowieniu go w tym charakterze.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2a</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa użycia przemocy lub groźby bezprawnej wobec biegłego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub osoby najbliższej w związku z jego czynnościami, może on zastrzec dane dotyczące miejsca zamieszkania do wyłącznej wiadomości prokuratora lub sądu. Pisma procesowe doręcza się wówczas do instytucji, w której biegły jest zatrudniony, lub na inny wskazany przez niego adres.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do biegłego stosuje się odpowiednio przepisy art. 177, art. 179-181, art. 187, art.</p>\n<p class=\"lf-p\">188 § 2 i 4, art. 190 oraz art. 191 § 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-198\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 198</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli jest to niezbędne do wydania opinii, sąd lub prokurator udostępnia biegłemu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">poszczególne dokumenty z akt sprawy lub uwierzytelnione kopie tych dokumentów. Dokumenty mogą być również udostępnione w postaci elektronicznej. Biegłemu powołanemu z tego względu, że wydana przez innego biegłego opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w niej samej lub między różnymi innymi opiniami w tej samej sprawie, przed wydaniem opinii nie udostępnia się tej innej opinii lub tych innych opinii.</p>\n<p class=\"lf-p\">Inną opinię lub inne opinie można udostępnić biegłemu, w niezbędnym zakresie, tylko w wyjątkowym, szczególnie uzasadnionym wypadku, gdy przedmiot opinii powołanego biegłego bezpośrednio dotyczy treści tej innej opinii lub tych innych opinii.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W wypadku udostępnienia biegłemu dokumentów z akt sprawy, również w postaci elektronicznej, lub uwierzytelnionych kopii tych dokumentów, o których mowa w § 1, sporządza się w formie notatki urzędowej wykaz dokumentów, których oryginały, postać elektroniczna lub uwierzytelnione kopie zostały przed wydaniem opinii udostępnione biegłemu. Notatka powinna być podpisana przez osobę sporządzającą z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego oraz załączona do akt sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W miarę potrzeby biegłego wzywa się do udziału w przeprowadzeniu dowodów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Organ procesowy może zastrzec swoją obecność przy przeprowadzaniu przez biegłego niektórych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub wszystkich badań, jeżeli nie wpłynie to ujemnie na wynik badania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W razie potrzeby organ procesowy może wprowadzić zmiany co do zakresu ekspertyzy lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">postawionych pytań oraz stawiać pytania dodatkowe.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-199\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 199</span><span class=\"lf-art-t\">Złożone wobec biegłego albo wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej oświadczenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oskarżonego, dotyczące zarzucanego mu czynu, nie mogą stanowić dowodu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-199a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 199a</span><span class=\"lf-art-t\">Stosowanie w czasie badania przez biegłego środków technicznych mających na celu kontrolę</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nieświadomych reakcji organizmu badanej osoby możliwe jest wyłącznie za jej zgodą.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisu art. 199 nie stosuje się.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-200\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 200</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W zależności od polecenia organu procesowego biegły składa opinię ustnie lub na piśmie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Opinia powinna zawierać:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>imię, nazwisko, stopień i tytuł naukowy, specjalność i stanowisko zawodowe biegłego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>imiona i nazwiska oraz pozostałe dane innych osób, które uczestniczyły w przeprowadzeniu ekspertyzy, ze wskazaniem czynności dokonanych przez każdą z nich;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>w wypadku opinii instytucji - także pełną nazwę i siedzibę instytucji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>czas przeprowadzonych badań oraz datę wydania opinii;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>sprawozdanie z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń oraz oparte na nich wnioski;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>podpisy wszystkich biegłych, którzy uczestniczyli w wydaniu opinii.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Osoby, które brały udział w wydaniu opinii, mogą być, w razie potrzeby, przesłuchiwane</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w charakterze biegłych, a osoby, które uczestniczyły tylko w badaniach - w charakterze świadków.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-201\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 201</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie, można wezwać ponownie tych samych biegłych lub powołać innych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-202\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 202</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W celu wydania opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego sąd, a w postępowaniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przygotowawczym prokurator, powołuje co najmniej dwóch biegłych lekarzy psychiatrów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Na wniosek psychiatrów do udziału w wydaniu opinii powołuje się ponadto biegłego lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">biegłych innych specjalności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Do udziału w wydaniu opinii o stanie zdrowia psychicznego oskarżonego, w zakresie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zaburzeń preferencji seksualnych, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, powołuje biegłego lekarza seksuologa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Biegli nie mogą pozostawać ze sobą w związku małżeńskim ani w innym stosunku, który</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich samodzielności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Opinia biegłych powinna zawierać stwierdzenia dotyczące zarówno poczytalności oskarżonego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego, a zwłaszcza wskazanie, czy stan ten pozwala oskarżonemu na udział w postępowaniu i na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, a w razie potrzeby także stwierdzenia co do okoliczności wymienionych w art. 93b Kodeksu karnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-203\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 203</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W razie zgłoszenia przez biegłych takiej konieczności, badanie stanu zdrowia psychicznego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oskarżonego może być połączone z obserwacją w zakładzie leczniczym tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepis art. 259 § 2 stosuje się odpowiednio, chyba że oskarżony wnosi o poddanie go obserwacji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">O potrzebie obserwacji w zakładzie leczniczym orzeka sąd, określając miejsce i czas</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">trwania obserwacji. W postępowaniu przygotowawczym sąd orzeka na wniosek prokuratora.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepisy art. 156 § 5a oraz art. 249 § 3 i 5 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Obserwacja w zakładzie leczniczym nie powinna trwać dłużej niż 4 tygodnie; na wniosek</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zakładu sąd może przedłużyć ten termin na czas określony, niezbędny do zakończenia obserwacji; łączny czas trwania obserwacji w danej sprawie nie może przekroczyć 8 tygodni. O zakończeniu obserwacji biegli niezwłocznie zawiadamiają sąd.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Na postanowienia, o których mowa w § 2 i 3, przysługuje zażalenie. Sąd rozpoznaje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zażalenie niezwłocznie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania obserwacji, w tym do wykonywania obserwacji osób pozbawionych wolności, oraz sposób finansowania obserwacji, a także warunki zabezpieczenia zakładów dla osób pozbawionych wolności, mając na uwadze potrzebę zapewnienia sprawnego toku postępowania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-204\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 204</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Należy wezwać tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba przesłuchania:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>głuchego lub niemego, a nie wystarcza porozumienie się z nim za pomocą pisma;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>osoby niewładającej językiem polskim.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Należy również wezwać tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba przełożenia na język polski</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">pisma sporządzonego w języku obcym lub odwrotnie albo zapoznania strony z treścią przeprowadzanego dowodu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do tłumacza stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące biegłych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-205\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 205</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli dokonanie oględzin, przesłuchania przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeprowadzenie tej czynności na odległość, eksperymentu, ekspertyzy, zatrzymania rzeczy lub przeszukania wymaga czynności technicznych, w szczególności takich jak wykonanie pomiarów, obliczeń, zdjęć, utrwalenie śladów, można do udziału w nich wezwać specjalistów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Specjalistę niebędącego funkcjonariuszem organów procesowych można wezwać, przed przystąpieniem</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">do czynności, do złożenia następującego przyrzeczenia: „Świadomy znaczenia powierzonej mi czynności i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki wykonam z całą sumiennością i bezstronnością”.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W protokole czynności przeprowadzonej z udziałem specjalistów należy wskazać ich imiona</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i nazwiska, specjalność, miejsce zamieszkania, miejsce pracy i stanowisko oraz podać rodzaj i zakres czynności wykonanych przez każdego z nich.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-206\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 206</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do specjalistów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące biegłych, z wyjątkiem art.</p>\n<p class=\"lf-p\">194, 197, 200 i 202.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W razie potrzeby można przesłuchiwać specjalistów w charakterze świadków.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 23</h3>\n<p class=\"lf-p\">Oględziny. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-207\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 207</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W razie potrzeby dokonuje się oględzin miejsca, osoby lub rzeczy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli przedmiot może ulec przy badaniu zniszczeniu lub zniekształceniu, część tego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przedmiotu należy w miarę możności zachować w stanie niezmienionym, a gdy to nie jest możliwe - stan ten utrwalić w inny sposób.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-208\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 208</span><span class=\"lf-art-t\">Oględzin lub badań ciała, które mogą wywołać uczucie wstydu, powinna dokonać osoba</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">tej samej płci, chyba że łączą się z tym szczególne trudności; inne osoby odmiennej płci mogą być obecne tylko w razie konieczności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-209\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 209</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli zachodzi podejrzenie przestępnego spowodowania śmierci, przeprowadza się oględziny</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i otwarcie zwłok.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Oględzin zwłok dokonuje prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd, z udziałem biegłego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lekarza, w miarę możności z zakresu medycyny sądowej. W wypadkach niecierpiących zwłoki oględzin dokonuje Policja z obowiązkiem niezwłocznego powiadomienia prokuratora.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Oględzin zwłok dokonuje się na miejscu ich znalezienia. Do czasu przybycia biegłego</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz prokuratora lub sądu przemieszczać lub poruszać zwłoki można tylko w razie konieczności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Otwarcia zwłok dokonuje biegły lekarz, w miarę możności z zakresu medycyny sądowej, w obecności prokuratora albo sądu. W postępowaniu przed sądem art. 396 § 1 i 4 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Do obecności przy oględzinach i otwarciu zwłok można, w razie potrzeby, oprócz biegłego, wezwać lekarza, który ostatnio udzielił pomocy zmarłemu. Z oględzin i otwarcia zwłok biegły sporządza opinię z zachowaniem wymagań art. 200 § 2.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-210\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 210</span><span class=\"lf-art-t\">W celu dokonania oględzin lub otwarcia zwłok prokurator albo sąd może zarządzić wyjęcie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zwłok z grobu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-211\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 211</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W celu sprawdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy można przeprowadzić, w drodze eksperymentu procesowego, doświadczenie lub odtworzenie przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-212\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 212</span><span class=\"lf-art-t\">W toku oględzin lub eksperymentu procesowego można dokonywać również przesłuchań lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">innych czynności dowodowych.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 24</h3>\n<p class=\"lf-p\">Wywiad środowiskowy i badanie osoby oskarżonego</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-213\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 213</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-192\"><span class=\"lf-art-num\">§ 192</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">2..</p>\n<p class=\"lf-p\">W postępowaniu należy ustalić tożsamość oskarżonego, jego numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - numer i nazwę dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz nazwę organu, który wydał dokument, a także wiek oskarżonego, jego stosunki rodzinne i majątkowe, wykształcenie, zawód wyuczony i wykonywany oraz zajmowane stanowisko lub pełnioną funkcję, a także miejsce pracy i źródła dochodu, dane o jego karalności, a w miarę możliwości numer telefonu lub adres poczty elektronicznej umożliwiające kontaktowanie się z oskarżonym oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP), o ile został nadany. Odnośnie do oskarżonego będącego funkcjonariuszem publicznym w chwili popełnienia czynu lub w czasie postępowania należy ponadto zebrać dane dotyczące przebiegu służby publicznej, wyróżnień oraz ukarań dyscyplinarnych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1a</span><span class=\"lf-art-t\">W razie potrzeby prokurator, inny organ prowadzący postępowanie przygotowawcze lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sąd uzyskuje informację z systemu teleinformatycznego ministra właściwego do spraw finansów publicznych dotyczącą stosunków majątkowych i źródeł dochodu oskarżonego, w tym prowadzonych i zakończonych postępowań podatkowych, na podstawie aktualnych danych znajdujących się w tym systemie. Informację uzyskuje się drogą elektroniczną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W postępowaniu w sprawach o przestępstwa w ruchu lądowym określone w rozdziale XXI Kodeksu karnego należy także uzyskać informacje z centralnej ewidencji kierowców oraz z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzonej przez Policję, dotyczące oskarżonego. Jeżeli od sporządzenia tych informacji upłynął okres 6 miesięcy, należy uzyskać je ponownie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-293\"><span class=\"lf-art-num\">§ 293</span><span class=\"lf-art-t\">)W brzmieniu ustalonym przez art. 9 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">2; w tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 65..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli podejrzany był już prawomocnie skazany, dla ustalenia, czy przestępstwo zostało popełnione w warunkach art. 64 lub art. 64a Kodeksu karnego lub przestępstwo skarbowe - w warunkach art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu karnego skarbowego, dołącza się do akt postępowania odpis lub wyciąg wyroku oraz dane dotyczące odbycia kary. Dokumenty te dołącza się także w sprawach o zbrodnie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"p-265\"><span class=\"lf-art-num\">§ 265</span><span class=\"lf-art-t\">)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 82 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 20; wejdzie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w życie z dniem 1 października 2029 r..</p>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli podejrzany był już prawomocnie skazany, dla ustalenia, czy przestępstwo zostało popełnione w warunkach art. 64 lub art. 64a Kodeksu karnego lub przestępstwo skarbowe - w warunkach art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu karnego skarbowego, dołącza się do akt postępowania kopię lub wyciąg wyroku oraz dane dotyczące odbycia kary. Dokumenty te dołącza się także w sprawach o zbrodnie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2a</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli organ prowadzący postępowanie powziął informację o prawomocnym skazaniu, przepis</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">§ 2 stosuje się odpowiednio do orzeczeń skazujących wydanych przez sąd innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wzór i szczegółowy zakres informacji, o której mowa w § 1a, oraz sposób postępowania w celu jej uzyskania, mając na względzie potrzebę uzyskania przez organ postępowania danych niezbędnych do realizacji celów procesu, zachowanie wymogów tajemnicy ustawowo chronionej oraz okresy rozliczeniowe przyjęte dla poszczególnych zobowiązań podatkowych.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-214\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 214</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W razie potrzeby, a w szczególności gdy niezbędne jest ustalenie danych co do właściwości</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">i warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia oskarżonego, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zarządza w stosunku do oskarżonego przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez kuratora sądowego lub inny podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach przez Policję.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jest obowiązkowe:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>w sprawach o zbrodnie;</div>\n<p class=\"lf-p\">1a94)Dodany przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 26.) w stosunku do oskarżonego, który w chwili czynu nie ukończył 18 lat;</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>w stosunku do oskarżonego, który w chwili czynu nie ukończył 21 roku życia, jeżeli zarzucono mu popełnienie umyślnego występku przeciwko życiu.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Wywiadu środowiskowego można nie przeprowadzać w stosunku do oskarżonego, który nie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ma w kraju stałego miejsca zamieszkania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Wynik wywiadu środowiskowego powinien w szczególności zawierać:</span></h4>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>imię i nazwisko osoby przeprowadzającej wywiad;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>imię i nazwisko oskarżonego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>zwięzły opis dotychczasowego życia oskarżonego oraz dokładne informacje o środowisku oskarżonego, w tym rodzinnym, szkolnym lub zawodowym, a nadto informacje o jego stanie majątkowym i źródłach dochodów;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>informacje dotyczące stanu zdrowia oskarżonego, a także o nadużywaniu przez niego alkoholu, środków odurzających, środków zastępczych lub substancji psychotropowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>własne spostrzeżenia i konkluzje osoby przeprowadzającej wywiad, zwłaszcza dotyczące właściwości i warunków osobistych oraz dotychczasowego sposobu życia oskarżonego.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Dane o osobach, które dostarczyły informacji w ramach wywiadu środowiskowego, osoba</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeprowadzająca wywiad ujawnia jedynie na żądanie sądu, a w postępowaniu przygotowawczym</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>prokuratora.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 6</span><span class=\"lf-art-t\">Osoby, które dostarczyły informacji w ramach wywiadu środowiskowego, mogą być w razie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">potrzeby przesłuchane w charakterze świadków.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 7</span><span class=\"lf-art-t\">Policja jest obowiązana udzielić osobie przeprowadzającej wywiad pomocy przy wykonywaniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zadań związanych z wywiadem środowiskowym w celu zapewnienia jej bezpieczeństwa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 8</span><span class=\"lf-art-t\">Do osoby powołanej do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stosuje się odpowiednio</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przepisy o wyłączeniu sędziego. Orzeka o tym sąd, a w postępowaniu przygotowawczym</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">-</span>prokurator.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 9</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin czynności w zakresie przeprowadzania wywiadu środowiskowego oraz wzór kwestionariusza tego wywiadu, mając na uwadze konieczność zapewnienia zebrania wyczerpujących danych o osobie oskarżonego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-215\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 215</span><span class=\"lf-art-t\">W razie potrzeby sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może zarządzić</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">badanie oskarżonego przez biegłych psychologów lub lekarzy z zachowaniem zasad określonych w art. 74.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-216\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 216</span><span class=\"lf-art-t\">W razie potrzeby można przesłuchiwać w charakterze świadków osoby, które przeprowadziły</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">wywiad.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 25</h3>\n<p class=\"lf-p\">Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-217\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 217</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie lub podlegające zajęciu w celu zabezpieczenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">kar majątkowych, środków karnych o charakterze majątkowym, przepadku, środków kompensacyjnych albo roszczeń o naprawienie szkody należy wydać na żądanie sądu lub prokuratora, a w wypadkach niecierpiących zwłoki - także na żądanie Policji lub innego uprawnionego organu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Osobę mającą rzecz podlegającą wydaniu wzywa się do wydania jej dobrowolnie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W razie zatrzymania rzeczy stosuje się odpowiednio przepis art. 228. Protokołu można</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nie sporządzać, jeżeli rzecz załącza się do akt sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli wydania żąda Policja albo inny uprawniony organ działający we własnym zakresie, osoba, która rzecz wyda, ma prawo niezwłocznie złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie jej postanowienia sądu lub prokuratora o zatwierdzeniu zatrzymania, o czym należy ją pouczyć. Doręczenie powinno nastąpić w terminie 14 dni od zatrzymania rzeczy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">W razie odmowy dobrowolnego wydania rzeczy można przeprowadzić jej odebranie. Przepisy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">art. 220 § 3 i art. 229 stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-218\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 218</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Urzędy, instytucje i podmioty prowadzące działalność w dziedzinie poczty lub działalność</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">telekomunikacyjną, urzędy celno-skarbowe oraz instytucje i przedsiębiorstwa transportowe obowiązane są wydać sądowi lub prokuratorowi, na żądanie zawarte w postanowieniu, korespondencję i przesyłki oraz dane, o których mowa w art. 180c i art. 180d ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1648, 1933 i 2581 oraz z 2023 r. poz. 1394, 1703 i 2005), jeżeli mają znaczenie dla toczącego się postępowania. Tylko sąd lub prokurator mają prawo je otwierać lub zarządzić ich otwarcie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Postanowienie, o którym mowa w § 1, doręcza się adresatom korespondencji oraz abonentowi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">telefonu lub nadawcy, którego wykaz połączeń lub innych przekazów informacji został wydany. Doręczenie postanowienia może być odroczone na czas oznaczony, niezbędny ze względu na dobro sprawy, lecz nie później niż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Pozbawioną znaczenia dla postępowania karnego korespondencję i przesyłki należy niezwłocznie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zwrócić właściwym urzędom, instytucjom lub przedsiębiorstwom wymienionym w § 1.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-218a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 218a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Urzędy, instytucje i podmioty prowadzące działalność telekomunikacyjną lub świadczące</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">usługi drogą elektroniczną oraz dostawcy usług cyfrowych obowiązani są niezwłocznie zabezpieczyć, na żądanie sądu lub prokuratora zawarte w postanowieniu, na czas określony, nieprzekraczający jednak 90 dni, dane informatyczne przechowywane w urządzeniach zawierających te dane na nośniku lub w systemie informatycznym. W sprawach o przestępstwa określone w art. 200b, art. 202 § 3, 4, 4a, 4b lub art. 255a Kodeksu karnego oraz w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1939) zabezpieczenie może być połączone z obowiązkiem uniemożliwienia dostępu do tych danych.</p>\n<p class=\"lf-p\">Przepis art. 218 § 2 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Pozbawione znaczenia dla postępowania karnego dane informatyczne, o których mowa w</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">§ 1, należy niezwłocznie zwolnić spod zabezpieczenia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zabezpieczania treści publikowanych lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">udostępnianych drogą elektroniczną, przy czym podmiotem obowiązanym do wykonania żądania sądu lub prokuratora może być również administrator treści.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli publikacja lub udostępnienie treści, o których mowa w § 3, stanowiło czyn zabroniony, o którym mowa w § 1, sąd lub prokurator może zarządzić usunięcie tych treści, nakładając obowiązek wykonania postanowienia na podmioty, o których mowa w § 1 lub 3.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-218b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 218b</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności, ministrem właściwym do spraw informatyzacji, Ministrem Obrony Narodowej oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób technicznego przygotowania systemów i sieci służących do przekazywania informacji - do gromadzenia danych, o których mowa w art. 218 § 1, niestanowiących treści rozmowy telefonicznej lub innego przekazu informacji, a także sposoby zabezpieczania danych informatycznych, o których mowa w art. 218 § 1 i art. 218a § 1, oraz treści, o których mowa w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">218a § 3, w urządzeniach zawierających te dane oraz w systemach i na informatycznych nośnikach danych, mając na uwadze konieczność zabezpieczenia tych danych oraz treści przed ich utratą, zniekształceniem lub nieuprawnionym ujawnieniem, a w przypadku połączenia zabezpieczenia z obowiązkiem uniemożliwienia dostępu do tych danych informatycznych lub treści, również konieczność ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym dostępem i ujawnieniem, a w przypadku usunięcia treści - przed ich nieuprawnionym odzyskaniem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-219\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 219</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">W celu wykrycia lub zatrzymania albo przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanej, a także w celu znalezienia rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub podlegających zajęciu w postępowaniu karnym, można dokonać przeszukania pomieszczeń i innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba podejrzana lub wymienione rzeczy tam się znajdują.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W celu znalezienia rzeczy wymienionych w § 1 i pod warunkiem określonym w tym przepisie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz z uwzględnieniem zasad i granic określonych w art. 227 można też dokonać przeszukania osoby, jej odzieży i podręcznych przedmiotów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-220\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 220</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przeszukania może dokonać prokurator albo na polecenie sądu lub prokuratora Policja, a w wypadkach wskazanych w ustawie - także inny organ.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Postanowienie sądu lub prokuratora należy okazać osobie, u której przeszukanie ma</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">być przeprowadzone.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W wypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli postanowienie sądu lub prokuratora nie mogło</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zostać wydane, organ dokonujący przeszukania okazuje nakaz kierownika swojej jednostki lub legitymację służbową, a następnie zwraca się niezwłocznie do sądu lub prokuratora o zatwierdzenie przeszukania. Postanowienie sądu lub prokuratora w przedmiocie zatwierdzenia należy doręczyć osobie, u której dokonano przeszukania, w terminie 7 dni od daty czynności na zgłoszone do protokołu żądanie tej osoby. O prawie zgłoszenia żądania należy ją pouczyć.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-221\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 221</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przeszukania zamieszkałych pomieszczeń można dokonać w porze nocnej tylko w wypadkach</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">niecierpiących zwłoki; za porę nocną uważa się czas od godziny 22 do godziny 6.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przeszukanie rozpoczęte za dnia można prowadzić nadal mimo nastania pory nocnej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">W porze nocnej można przeszukać lokale dostępne w tym czasie dla nieokreślonej liczby</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">osób albo służące do przechowywania przedmiotów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-222\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 222</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przy rozpoczęciu przeszukania pomieszczenia lub miejsca zamkniętego, należącego do</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">instytucji państwowej lub samorządowej, należy o zamierzonym przeszukaniu zawiadomić kierownika tej instytucji lub jego zastępcę albo organ nadrzędny i dopuścić ich do udziału w czynności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przeszukanie pomieszczenia zajętego przez wojsko może nastąpić jedynie w obecności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dowódcy lub osoby przez niego wyznaczonej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-223\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 223</span><span class=\"lf-art-t\">Przeszukania osoby i odzieży na niej należy dokonywać w miarę możności za pośrednictwem</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">osoby tej samej płci.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-224\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 224</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Osobę, u której ma nastąpić przeszukanie, należy przed rozpoczęciem czynności zawiadomić</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">o jej celu i wezwać do wydania poszukiwanych przedmiotów.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Podczas przeszukania ma prawo być obecna osoba wymieniona w § 1 oraz osoba przybrana</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przez prowadzącego czynność. Ponadto może być obecna osoba wskazana przez tego, u kogo dokonuje się przeszukania, jeżeli nie uniemożliwia to przeszukania albo nie utrudnia go w istotny sposób.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli przy przeszukaniu nie ma na miejscu gospodarza lokalu, należy do przeszukania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przywołać przynajmniej jednego dorosłego domownika lub sąsiada.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-225\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 225</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli kierownik instytucji państwowej lub samorządowej albo też osoba, u której dokonano</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zatrzymania rzeczy lub u której przeprowadza się przeszukanie, oświadczy, że wydane lub znalezione przy przeszukaniu pismo lub inny dokument zawiera informacje niejawne lub wiadomości objęte tajemnicą zawodową lub inną tajemnicą prawnie chronioną albo ma charakter osobisty, organ przeprowadzający czynność przekazuje niezwłocznie pismo lub inny dokument bez jego odczytania prokuratorowi lub sądowi w opieczętowanym opakowaniu.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Tryb wskazany w § 1 nie obowiązuje w stosunku do pism lub innych dokumentów, które</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zawierają informacje niejawne o klauzuli „zastrzeżone” lub „poufne” albo dotyczą tajemnicy zawodowej lub innej tajemnicy prawnie chronionej, jeżeli ich posiadaczem jest osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa, ani w stosunku do pism lub innych dokumentów o charakterze osobistym, których jest ona posiadaczem, autorem lub adresatem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli obrońca lub inna osoba, od której żąda się wydania rzeczy lub u której dokonuje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">się przeszukania, oświadczy, że wydane lub znalezione w toku przeszukania pisma lub inne dokumenty obejmują okoliczności związane z wykonywaniem funkcji obrońcy, organ dokonujący czynności pozostawia te dokumenty wymienionej osobie bez zapoznawania się z ich treścią lub wyglądem. Jeżeli jednak oświadczenie osoby niebędącej obrońcą budzi wątpliwości, organ dokonujący czynności przekazuje te dokumenty z zachowaniem rygorów określonych w § 1 sądowi, który po zapoznaniu się z dokumentami zwraca je w całości lub w części, z zachowaniem rygorów określonych w § 1, osobie, od której je zabrano, albo wydaje postanowienie o ich zatrzymaniu dla celów postępowania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Wydaną, odebraną lub znalezioną w toku przeszukania dokumentację psychiatryczną organ</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przeprowadzający czynność przekazuje, z zachowaniem rygorów określonych w § 1, sądowi lub prokuratorowi.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-226\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 226</span><span class=\"lf-art-t\">W kwestii wykorzystania dokumentów zawierających informacje niejawne lub tajemnicę</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zawodową, jako dowodów w postępowaniu karnym, stosuje się odpowiednio zakazy i ograniczenia określone w art. 178-181. Jednakże w postępowaniu przygotowawczym o wykorzystaniu, jako dowodów, dokumentów zawierających tajemnicę lekarską decyduje prokurator.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-227\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 227</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przeszukanie lub zatrzymanie rzeczy powinno być dokonane zgodnie z celem tej czynności, z zachowaniem umiaru, oraz w granicach niezbędnych dla osiągnięcia celu tych czynności przy zachowaniu należytej staranności, w poszanowaniu prywatności i godności osób, których ta czynność dotyczy, oraz bez wyrządzania niepotrzebnych szkód i dolegliwości.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-228\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 228</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Przedmioty wydane lub znalezione w czasie przeszukania należy po dokonaniu oględzin, sporządzeniu spisu i opisu zabrać albo oddać na przechowanie osobie godnej zaufania z zaznaczeniem obowiązku przedstawienia na każde żądanie organu prowadzącego postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Tak samo należy postąpić ze znalezionymi w czasie przeszukania przedmiotami mogącymi</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">stanowić dowód innego przestępstwa, podlegającymi przepadkowi lub których posiadanie jest zabronione.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Osobom zainteresowanym należy natychmiast wręczyć pokwitowanie stwierdzające, jakie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przedmioty i przez kogo zostały zatrzymane.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-229\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 229</span><span class=\"lf-art-t\">Protokół zatrzymania rzeczy lub przeszukania powinien, oprócz wymagań wymienionych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w art. 148 i art. 148a, zawierać oznaczenie sprawy, z którą zatrzymanie rzeczy lub przeszukanie ma związek, oraz podanie dokładnej godziny rozpoczęcia i zakończenia czynności, dokładną listę zatrzymanych rzeczy i w miarę potrzeby ich opis, a nadto wskazanie polecenia sądu lub prokuratora. Jeżeli polecenie nie zostało uprzednio wydane, zamieszcza się w protokole wzmiankę o poinformowaniu osoby, u której czynność przeprowadzono, że na jej wniosek otrzyma postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia czynności.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-230\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 230</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli zatrzymanie rzeczy lub przeszukanie nastąpiło bez uprzedniego polecenia sądu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub prokuratora, a w ciągu 7 dni od dnia czynności nie nastąpiło jej zatwierdzenie, należy niezwłocznie zwrócić zatrzymane rzeczy osobie uprawnionej, chyba że nastąpiło dobrowolne wydanie, a osoba ta nie złożyła wniosku, o którym mowa w art. 217 § 4.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Należy również zwrócić osobie uprawnionej zatrzymane rzeczy niezwłocznie po stwierdzeniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ich zbędności dla postępowania karnego. Jeżeli wyniknie spór co do własności rzeczy, a nie ma dostatecznych danych do niezwłocznego rozstrzygnięcia, odsyła się osoby zainteresowane na drogę procesu cywilnego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Rzeczy, których posiadanie jest zabronione, przekazuje się właściwemu urzędowi lub</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">instytucji. Jeżeli rzeczy mają wartość naukową, artystyczną lub historyczną, na wniosek lub za zgodą muzeum, można je przekazać temu muzeum.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-231\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 231</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli powstaje wątpliwość, komu należy wydać zatrzymaną rzecz, sąd, referendarz sądowy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">lub prokurator składa ją do depozytu sądowego albo oddaje osobie godnej zaufania aż do wyjaśnienia uprawnienia do odbioru. Przepisy o likwidacji depozytów i nieodebranych rzeczy stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Przedmioty o wartości naukowej, artystycznej lub historycznej oddaje się na przechowanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">muzeum lub innej właściwej instytucji.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-232\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 232</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przedmioty ulegające szybkiemu zniszczeniu lub takie, których przechowywanie byłoby</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">połączone z niewspółmiernymi kosztami lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie wartości rzeczy, można sprzedać według trybu określonego dla właściwych organów postępowania wykonawczego. Postanowienie w przedmiocie sprzedaży w postępowaniu przygotowawczym może wydać prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd lub referendarz sądowy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Uzyskaną kwotę pieniężną przekazuje się do depozytu sądowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">O czasie i warunkach sprzedaży należy w miarę możności zawiadomić oskarżonego oraz</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">inne zainteresowane osoby.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-232a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 232a</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Przedmioty i substancje stwarzające niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, a w szczególności</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">broń, amunicję, materiały wybuchowe lub łatwopalne, materiały radioaktywne, substancje trujące, duszące lub parzące, środki odurzające, substancje psychotropowe lub ich preparaty oraz prekursory kategorii 1, a także wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe, przechowuje się w miejscu i w sposób zapewniający ich należyte zabezpieczenie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania wystarczające jest przechowywanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">próbek w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań przedmiotów lub substancji, o których mowa w § 1, sąd właściwy do rozpoznania sprawy lub referendarz sądowy na wniosek prokuratora, niezwłocznie zarządza zniszczenie w całości lub w części pozostałych ilości przedmiotów lub substancji zbędnych do przeprowadzenia badań.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Jeżeli sąd lub referendarz sądowy zarządził zniszczenie w części przedmiotów lub substancji, o których mowa w § 1, wskazuje jednocześnie w postanowieniu miejsce i czas przechowywania ich pozostałej części w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Przedmioty i substancje stwarzające bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">przez możliwość eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwopalnych, innego gwałtownego wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących, wyzwolenia energii jądrowej lub promieniowania jonizującego albo których przechowywanie w niezmienionym stanie nie jest możliwe, można zniszczyć przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w § 2.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, podmioty uprawnione do przechowywania</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">oraz zniszczenia przedmiotów i substancji, o których mowa w § 1, oraz ich próbek, szczegółowe warunki, sposób oraz miejsca ich przechowywania, a także warunki i sposób ich zniszczenia, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego toku postępowania i jego koszty.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-232b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 232b</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">W stanie zagrożenia epidemicznego lub stanie epidemii zajęte przedmioty mające znaczenie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego, można nieodpłatnie przekazać podmiotom leczniczym, Państwowej Straży Pożarnej, Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Straży Granicznej oraz instytucjom państwowym i samorządowym. Art. 192 Kodeksu karnego wykonawczego stosuje się odpowiednio.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Postanowienie o nieodpłatnym przekazaniu przedmiotów wydaje w postępowaniu przygotowawczym</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">prokurator, a po wniesieniu aktu oskarżenia sąd właściwy do rozpoznania sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie. Wniesienie zażalenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-233\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 233</span><span class=\"lf-art-t\">Oddając na przechowanie krajowe środki płatnicze lub wartości dewizowe, organ, przekazując</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">je, określa charakter depozytu i sposób rozporządzenia oddanymi na przechowanie wartościami.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-234\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 234</span><span class=\"lf-art-t\">Rozporządzenia przedmiotem dokonane po jego odebraniu lub zabezpieczeniu są bezskuteczne</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w stosunku do Skarbu Państwa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-235\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 235</span><span class=\"lf-art-t\">Sąd lub referendarz sądowy dokonuje czynności przewidzianych w tym rozdziale w postępowaniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">sądowym, a prokurator w postępowaniu przygotowawczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-236\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 236</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Na postanowienie dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy i w przedmiocie dowodów</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">rzeczowych oraz na inne czynności przysługuje zażalenie osobom, których prawa zostały naruszone; zażalenie na postanowienie wydane lub czynność dokonaną w postępowaniu przygotowawczym rozpoznaje sąd rejonowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli jednak postanowienie albo zarządzenie wydał referendarz sądowy, stosuje się</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">art. 93a § 3 i 4.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-236a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 236a</span><span class=\"lf-art-t\">Przepisy rozdziału niniejszego stosuje się odpowiednio do dysponenta i użytkownika</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">urządzenia zawierającego dane informatyczne lub systemu informatycznego, w zakresie danych przechowywanych w tym urządzeniu lub systemie albo na nośniku znajdującym się w jego dyspozycji lub użytkowaniu, w tym korespondencji przesyłanej pocztą elektroniczną.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-236b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 236b</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Rzeczą lub przedmiotem w rozumieniu przepisów niniejszego rozdziału są również środki</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">na rachunku.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych może dotyczyć środków na rachunku, jeżeli zostały zatrzymane jako dowód w sprawie.</p>\n<h3 class=\"lf-part\">Rozdział 26</h3>\n<p class=\"lf-p\">Kontrola i utrwalanie rozmów</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-237\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 237</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Po wszczęciu postępowania sąd na wniosek prokuratora może zarządzić kontrolę i utrwalanie</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">treści rozmów telefonicznych w celu wykrycia i uzyskania dowodów dla toczącego się postępowania lub zapobieżenia popełnieniu nowego przestępstwa.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">W wypadkach niecierpiących zwłoki kontrolę i utrwalanie treści rozmów telefonicznych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">może zarządzić prokurator, który jest obowiązany zwrócić się w terminie 3 dni do sądu z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia. Sąd wydaje postanowienie w przedmiocie wniosku w terminie 5 dni na posiedzeniu bez udziału stron. W wypadku niezatwierdzenia postanowienia prokuratora sąd w postanowieniu wydanym w przedmiocie wniosku zarządza zniszczenie wszystkich utrwalonych zapisów. Zaskarżenie postanowienia wstrzymuje jego wykonanie.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne tylko wtedy, gdy</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">toczące się postępowanie lub uzasadniona obawa popełnienia nowego przestępstwa dotyczy:</p>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">1)</span>zabójstwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">2)</span>narażenia na niebezpieczeństwo powszechne lub sprowadzenia katastrofy;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">3)</span>handlu ludźmi;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">4)</span>uprowadzenia osoby;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">5)</span>wymuszania okupu;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">6)</span>uprowadzenia statku powietrznego lub wodnego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">7)</span>rozboju, kradzieży rozbójniczej lub wymuszenia rozbójniczego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">8)</span>zamachu na niepodległość lub integralność państwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">9)</span>zamachu na konstytucyjny ustrój państwa lub jego naczelne organy, albo na jednostkę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">10)</span>szpiegostwa lub ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">11)</span>gromadzenia broni, materiałów wybuchowych lub radioaktywnych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12)</span>fałszowania oraz obrotu fałszywymi pieniędzmi, środkami lub instrumentami płatniczymi albo zbywalnymi dokumentami uprawniającymi do otrzymania sumy pieniężnej, towaru, ładunku albo wygranej rzeczowej albo zawierającymi obowiązek wpłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach lub stwierdzenie uczestnictwa w spółce;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">12a)</span>podrabiania lub przerabiania faktur lub używania faktur podrobionych lub przerobionych w zakresie okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym oraz wystawiania i używania faktur poświadczających nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo zwrotu innej należności o charakterze podatkowym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">13)</span>wytwarzania, przetwarzania, obrotu i przemytu środków odurzających, prekursorów, środków zastępczych lub substancji psychotropowych;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">14)</span>zorganizowanej grupy przestępczej;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">15)</span>mienia znacznej wartości;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16)</span>użycia przemocy lub groźby bezprawnej w związku z postępowaniem karnym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16a)</span>składania fałszywych zeznań oraz przedstawienia przez biegłego, rzeczoznawcę lub tłumacza fałszywej opinii, ekspertyzy lub tłumaczenia;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16b)</span>fałszywego oskarżenia innej osoby o popełnienie przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16c)</span>tworzenia fałszywych dowodów lub innych podstępnych zabiegów, kierujących przeciwko innej osobie ściganie o przestępstwo, przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe albo podejmowania takich zabiegów w toku postępowania;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16d)</span>zatajenia dowodów niewinności osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16e)</span>zawiadomienia organu powołanego do ścigania o niepopełnionym przestępstwie lub przestępstwie skarbowym;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16f)</span>poplecznictwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">16g)</span>niezawiadomienia o przestępstwie;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">17)</span>łapownictwa i płatnej protekcji;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">18)</span>stręczycielstwa, kuplerstwa i sutenerstwa;</div>\n<div class=\"lf-abs\"><span class=\"lf-abs-num\">19)</span>przestępstw określonych w rozdziale XVI ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138, z późn. zm.95)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 1726, 1855, 2339 i 2600 oraz z 2023 r. poz. 289, 818, 852, 1234, 1834, 1860 i 1963.) oraz w art. 5-8 Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, sporządzonego w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 708 oraz z 2018 r. poz. 1753), zwanego dalej „Statutem”.</div>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3a</span><span class=\"lf-art-t\">Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne również w celu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ujawnienia mienia zagrożonego przepadkiem, o którym mowa w art. 45 § 2 Kodeksu karnego albo art. 33 § 2 Kodeksu karnego skarbowego.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Kontrola i utrwalanie treści rozmów telefonicznych są dopuszczalne w stosunku do osoby</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">podejrzanej, oskarżonego oraz w stosunku do pokrzywdzonego lub innej osoby, z którą może się kontaktować oskarżony albo która może mieć związek ze sprawcą lub z grożącym przestępstwem.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Urzędy i instytucje prowadzące działalność telekomunikacyjną oraz przedsiębiorca telekomunikacyjny</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne, obowiązani są umożliwić wykonanie postanowienia sądu lub prokuratora w zakresie przeprowadzenia kontroli rozmów telefonicznych oraz zapewnić rejestrowanie faktu przeprowadzenia takiej kontroli.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 6</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Prawo odtwarzania zapisów ma sąd lub prokurator, a w wypadkach niecierpiących zwłoki, za zgodą sądu lub prokuratora, także Policja.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 7</span><span class=\"lf-art-t\">Prawo zapoznawania się z rejestrem przeprowadzonych kontroli rozmów telefonicznych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ma sąd, a w postępowaniu przygotowawczym - prokurator.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 8</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-237a\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 237a</span><span class=\"lf-art-t\">Jeżeli w wyniku kontroli uzyskano dowód popełnienia przez osobę, wobec której kontrola</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">była stosowana, innego przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego niż przestępstwo objęte zarządzeniem kontroli, lub przestępstwa ściganego z urzędu lub przestępstwa skarbowego popełnionego przez inną osobę niż objętą zarządzeniem kontroli, prokurator podejmuje decyzję w przedmiocie wykorzystania tego dowodu w postępowaniu karnym.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-237b\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 237b</span><span class=\"lf-art-t\">(uchylony)</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-238\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 238</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Kontrola i utrwalanie rozmów telefonicznych mogą być wprowadzone najwyżej na okres</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">3 miesięcy, z możliwością przedłużenia, w szczególnie uzasadnionym wypadku, na okres najwyżej dalszych 3 miesięcy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">Kontrola powinna być zakończona niezwłocznie po ustaniu przyczyn wymienionych w art.</p>\n<p class=\"lf-p\">237 § 1-3, najpóźniej jednak z upływem okresu, na który została wprowadzona.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 3</span><span class=\"lf-art-t\">Prokurator po zakończeniu kontroli wnosi o zarządzenie zniszczenia wszystkich utrwalonych</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zapisów, jeżeli w całości nie mają znaczenia dla postępowania karnego. Sąd orzeka w przedmiocie wniosku niezwłocznie, na posiedzeniu bez udziału stron.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 4</span><span class=\"lf-art-t\">Po zakończeniu postępowania przygotowawczego prokurator wnosi o zarządzenie zniszczenia</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">utrwalonych zapisów w części, w jakiej nie mają znaczenia dla postępowania karnego, w którym zarządzono kontrolę i utrwalanie rozmów telefonicznych, oraz nie stanowią dowodu, o którym mowa w art. 237a. Sąd orzeka w przedmiocie wniosku na posiedzeniu, w którym mogą wziąć udział strony.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 5</span><span class=\"lf-art-t\">Z wnioskiem o zarządzenie zniszczenia utrwalonych zapisów, nie wcześniej niż po zakończeniu</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">postępowania przygotowawczego, może wystąpić także osoba wymieniona w art. 237 § 4.</p>\n<p class=\"lf-p\">Sąd orzeka w przedmiocie wniosku na posiedzeniu, w którym mogą wziąć udział strony oraz wnioskodawca.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-239\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 239</span></h4>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 1</span><span class=\"lf-art-t\">Ogłoszenie postanowienia o kontroli i utrwalaniu rozmów telefonicznych osobie, której</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">ono dotyczy, może być odroczone na czas niezbędny ze względu na dobro sprawy.</p>\n<h4 class=\"lf-art\"><span class=\"lf-art-num\">§ 2</span><span class=\"lf-art-t\">Ogłoszenie postanowienia, o którym mowa w § 1, w postępowaniu przygotowawczym może</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">być odroczone nie później niż do czasu zakończenia tego postępowania.</p>\n<h4 class=\"lf-art\" id=\"a-240\"><span class=\"lf-art-num\">Art. 240</span><span class=\"lf-art-t\">Na postanowienie dotyczące kontroli i utrwalania rozmów telefonicznych przysługuje</span></h4>\n<p class=\"lf-p\">zażalenie. Osoba, której dotyczy postanowienie, może w zażaleniu domagać się zbadania</p></div>", "next": 239914}