zabytki, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe;
\n1098)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) zawierać informacje o przewidywanych metodach analizy realizacji postanowień projektowanego dokumentu oraz częstotliwości jej przeprowadzania;
\n2a99)Dodany przez art. 1 pkt 17 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nW prognozie oddziaływania na środowisko, o której mowa w ust. 1, uwzględnia się informacje zawarte w prognozach oddziaływania na środowisko sporządzonych dla przyjętych dokumentów powiązanych z projektem dokumentu, o którym mowa w art. 40 ust. 1.
\n3100)W brzmieniu ustalonym przez art. 81 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 92..
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia oraz ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, kierując się wymaganiami, o których mowa w ust. 2, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko dotycząca projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
\n4.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, należy uwzględnić:
\n1.
\nOrgan administracji opracowujący projekt dokumentu lub wprowadzający zmiany do przyjętego już dokumentu, o którym mowa w art. 40 ust. 1, uzgadnia z organem ochrony środowiska oraz organem, o którym mowa w art. 45, zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko.
\n2.
\nObowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do sporządzania prognoz oddziaływania na środowisko projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
\n1.
\nOrgan administracji opracowujący projekt dokumentu lub wprowadzający zmiany do przyjętego już dokumentu, o którym mowa w art. 40 ust. 1, poddaje go, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, opiniowaniu przez organ ochrony środowiska oraz organ, o którym mowa w art. 45.
\n2101)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nOrgan administracji, o którym mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 3, zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko projektów, o których mowa w art. 40 ust. 1.
\n3102)W brzmieniu ustalonym przez art. 81 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 92..
\nZasady wnoszenia uwag i wniosków oraz opiniowania projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego określają przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.103)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 41 i Nr 141, poz. 1492, z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087 oraz z 2006 r. Nr 45, poz. 319.).
\n1104)Oznaczenie ust. 1 nadane przez art. 1 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nOrgan administracji opracowujący projekt dokumentu lub wprowadzający zmiany do przyjętego już dokumentu, o którym mowa w art. 40 ust. 1, bierze pod uwagę ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, opinię organu ochrony środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 45, a także rozpatruje uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa.
\n2105)Dodany przez art. 1 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nDo przyjętego dokumentu, o którym mowa w art. 40 ust. 1, załącza się pisemne informacje o sposobie wykorzystania:
\n3105)Dodany przez art. 1 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nOrgan administracji, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany przeprowadzić dla przyjętego dokumentu, o którym mowa w art. 40 ust. 1, analizę skutków realizacji jego ustaleń w zakresie oddziaływania na środowisko, zgodnie z częstotliwością i metodami wskazanymi w informacji, o której mowa w ust. 2 pkt 4.
\nArt. 45106)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nOrganem właściwym do uzgadniania zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko oraz opiniowania projektów, o których mowa w art. 40, jest:
\nPostępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć
\n2..
\nRealizacja:
\n1a108)Dodany przez art. 1 pkt 19 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nW przypadku:
\n2109)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nIlekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o przedsięwzięciu, rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, wymagającą decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 2-9, lub zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a.
\n2a110)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 5.. przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
\n3111)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które dla tego samego przedsięwzięcia przeprowadza się jednokrotnie.
\n4.
\nWydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem:112)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
\n2114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.115)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r.
\nNr 6, poz. 41, Nr 92, poz. 981, Nr 93, poz. 888 i Nr 96, poz. 959, z 2005 r. Nr 113, poz. 954, Nr 163, poz. 1362 i 1364 i Nr 169, poz. 1419 oraz z 2006 r. Nr 12, poz.
\n63.);
\n2a116)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. d tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 5; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę obiektów jądrowych - na podstawie ustawy, o której mowa w pkt 2;
\n3114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) koncesji na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, na wydobywanie kopalin ze złóż, na bezzbiornikowe magazynowanie substancji oraz składowanie odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych - na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze;
\n4114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych - na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne;
\n5114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) decyzji ustalającej warunki prowadzenia robót polegających na regulacji wód oraz budowie wałów przeciwpowodziowych, a także robót melioracyjnych, odwodnień budowlanych oraz innych robót ziemnych zmieniających stosunki wodne na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych, zwłaszcza na terenach, na których znajdują się skupienia roślinności o szczególnej wartości z punktu widzenia przyrodniczego, terenach o walorach krajobrazowych i ekologicznych, terenach masowych lęgów ptactwa, występowania skupień gatunków chronionych oraz tarlisk, zimowisk, przepławek i miejsc masowej migracji ryb i innych organizmów wodnych - na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;
\n6114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów - na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 oraz z 2004 r. Nr 116, poz. 1206);
\n7114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) decyzji o zmianie lasu na użytek rolny - na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z późn. zm.117)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r.
\nNr 157, poz. 1315, Nr 167, poz. 1399 i Nr 175, poz. 1460 i 1462.);
\n8114)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady - na podstawie ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571 i Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 155, poz. 1297 i Nr 172, poz. 1440 oraz z 2006 r. Nr 12, poz. 61);
\n9118)Dodany przez art. 40 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 40; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 lit. e tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej - na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, z późn. zm.119)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 217, poz. 2124 oraz z 2005 r. Nr 113, poz. 954, Nr 175, poz. 1462 i Nr 267, poz. 2251.).
\n4a120)Dodany przez art. 1 pkt 19 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
\n4b121)Dodany przez art. 1 pkt 19 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 2; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nDecyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w ust. 4, oraz do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a; złożenie wniosku albo dokonanie zgłoszenia powinno nastąpić nie później niż przed upływem dwóch lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna.
\n4c120)Dodany przez art. 1 pkt 19 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nTermin, o którym mowa w ust. 4b, może ulec wydłużeniu o dwa lata, jeżeli realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przebiega etapowo oraz nie zmieniły się warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n4d122)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nDla przedsięwzięcia, dla którego została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, przepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku zmian decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 2, polegających na odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącym:
\n4e122)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nPrzepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku zmian decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 3, polegających na:
\nArt. 46a125)Dodany przez art. 1 pkt 20 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n1.
\nPostępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia.
\n2.
\nDla przedsięwzięcia, dla którego zgodnie z przepisami odrębnymi jest wymagana decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów, postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się z urzędu; informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3 sporządza organ właściwy do wydania tej decyzji.
\n3.
\nJeżeli został złożony wniosek o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów, postępowanie w sprawie wydania tej decyzji zawiesza się do czasu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n4.
\nDo wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć:
\n1a126)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.) w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 3, prowadzonych w granicach przestrzeni niestanowiącej części składowej nieruchomości gruntowej - zamiast mapy, o której mowa w pkt 1, mapę sytuacyjno-wysokościową sporządzoną w skali umożliwiającej szczegółowe przedstawienie przebiegu granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
\n5.
\nJeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
\n6.
\nW postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie stosuje się art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego.
\n7.
\nOrganem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest:
\n8.
\nW przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 7 pkt 4, wykraczającego poza obszar jednej gminy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami lub prezydentami miast.
\n9127)Dodany przez art. 1 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nWprzypadku przedsięwzięcia realizowanego w części na terenie zamkniętym dla całego przedsięwzięcia decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wojewoda.
\nArt. 46b125)Dodany przez art. 1 pkt 20 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n1.
\nJeżeli organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2-9, stwierdzi, iż planowane przedsięwzięcie, inne niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie jest ono bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony, wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu uzyskania przez wnioskodawcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n1a128)Dodany przez art. 1 pkt 9 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nJeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a, stwierdzi, że planowane przedsięwzięcie, inne niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie jest ono bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony, wydaje postanowienie o konieczności uzyskania przez zgłaszającego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n2129)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nPostanowienia, o których mowa w ust. 1 i 1a, wydaje się po zasięgnięciu opinii wojewody, a na obszarach morskich - opinii dyrektora urzędu morskiego.
\n3130)Dodany przez art. 1 pkt 9 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nW przypadku planowanego przedsięwzięcia, innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i które nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony, wnioskodawca może złożyć wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2-9, albo przed dokonaniem zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a.
\noraz ocenia:
\nArt. 48131)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 21 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n1.
\nPostępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n2.
\nPrzed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ, o którym mowa w ust.
\n1, uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia:132)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
\n1133)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.) z organem ochrony środowiska;
\n1a134)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 6.) w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2, 2a, 4, 5, 8 i 9 - z organem, o którym mowa w art. 57;
\n4135)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 6.) w przypadku poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych, będącego przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 i 2 - z właściwym organem koncesyjnym, o którym mowa w art. 16 ust. 1-2a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze;
\n3.
\nOrgan występujący o uzgodnienie przedkłada:
\n2..
\nWnioskodawca przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może zwrócić się z zapytaniem do organu właściwego do wydania tej decyzji o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1.
\n1a137)Dodany przez art. 1 pkt 22 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nJeżeli przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, może transgranicznie oddziaływać na środowisko, wnioskodawca przed złożeniem wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany zwrócić się z zapytaniem do organu właściwego do wydania tej decyzji o określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
\n3.
\nDo zapytania, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć informacje o planowanym przedsięwzięciu, zawierające w szczególności dane o:
\n8139)Dodany przez art. 1 pkt 22 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko;
\n9139)Dodany przez art. 1 pkt 22 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia.
\n4140)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 22 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nOrgan, określając zakres raportu, uwzględnia wymagania, o których mowa w art. 52 ust.
\n1 i 2, w stopniu uzasadnionym rodzajem i usytuowaniem przedsięwzięcia oraz skalą jego oddziaływania na środowisko.
\n5140)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 22 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nPostanowienie ustalające zakres raportu wydaje się po zasięgnięciu opinii:
\n6141)Dodany przez art. 1 pkt 10 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nNa postanowienie, o którym mowa w ust. 5, przysługuje zażalenie.
\n2..
\nJeżeli wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wnioskodawca dołącza go do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n2143)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nW postępowaniu dotyczącym przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach załącza się informacje zawierające dane, o których mowa w art. 49 ust. 3.
\n1.
\nSporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają:
\n3145)Dodany przez art. 1 pkt 24 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których obowiązek jest ustalony na podstawie ust. 2.
\n2146)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nObowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust.
\n1 pkt 2 i 3, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe uwarunkowania, o których mowa w ust. 8 pkt 2; postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby sporządzenia raportu.
\n2a146)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nW przypadku przedsięwzięć, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien być ograniczony do określenia oddziaływania przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
\n3147)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nPostanowienia, o których mowa w ust. 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii:
\n4146)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nOrgan zasięgający opinii przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3.
\n5146)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nNa postanowienia, o których mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.
\n7.
\nObowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stwierdza się obligatoryjnie dla przedsięwzięć, o których mowa w ust. 1 pkt 2, jeżeli możliwość realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania.
\n8.
\nRada Ministrów, uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć, o których mowa w ust. 1, określi w drodze rozporządzenia:
\n1149)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 5.) rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, oraz rodzaje przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, w tym przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako takie przedsięwzięcia, biorąc pod uwagę: rodzaj działalności, wielkość produkcji i inne parametry techniczne;
\n2149)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 11 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 5.) szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu, biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko.
\n1.
\nRaport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać, z zastrzeżeniem ust. 1a:150)zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 5.
\n2a151)Dodany przez art. 1 pkt 25 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) opis istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
\n4a152)Dodany przez art. 1 pkt 25 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) analizę i ocenę możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie;
\n5153)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 25 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na: a) ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę i powietrze, b) powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, c) dobra materialne, d) zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, e) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-d;
\n7;a;154)Dodany przez art. 1 pkt 25 lit. a tiret czwarte ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) dla dróg będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 - określenie założeń do: a) ratowniczych badań zidentyfikowanych zabytków znajdujących się na obszarze planowanego przedsięwzięcia, odkrywanych w trakcie prac budowlanych, b) programu zabezpieczenia istniejących zabytków przed negatywnym oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia oraz ochrony krajobrazu kulturowego;
\n10a155)Dodany przez art. 1 pkt 25 lit. a tiret piąte ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) mapy dla będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1: a) dróg oraz linii kolejowych: - w skali 1:10 000 lub większej - dla przedsięwzięć lokalizowanych na obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz na terenie ich otulin, - w skali 1:25 000 lub większej - dla przedsięwzięć na pozostałych obszarach, b) napowietrznych linii elektroenergetycznych, c) instalacji do przesyłu ropy naftowej, produktów naftowych, substancji chemicznych lub gazu;
\n1a156)Dodany przez art. 1 pkt 12 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5; w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 25 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nOrgan, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - odstąpić od wymagań co do zawartości raportu, o których mowa w ust. 1 pkt 10, 11 i 12, oraz od wymagania opisu wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia; nie dotyczy to dróg oraz linii kolejowych
\n1b157)Dodany przez art. 1 pkt 25 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nInformacje, o których mowa w ust. 1 pkt 4-7, powinny uwzględniać przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
\n1c157)Dodany przez art. 1 pkt 25 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nJeżeli dla planowanego przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, do raportu powinna być załączona poświadczona przez właściwy organ kopia mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic obszaru, na którym konieczne jest utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania; nie dotyczy to przedsięwzięć polegających na budowie drogi krajowej.
\n2.
\nJeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać porównanie proponowanej techniki z najlepszymi dostępnymi technikami8)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n3.
\nRaport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na etapach jego realizacji, eksploatacji oraz likwidacji.
\n4a159)Dodany przez art. 1 pkt 25 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nW razie stwierdzenia możliwości transgranicznego oddziaływania na środowisko, informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1-13, powinny uwzględniać określenie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
\nArt. 53162)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 26 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nOrgan właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
\n(uchylony).163)Przez art. 40 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 40.
\nArt. 55164)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 27 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nJeżeli z postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, organ administracji, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmówi, w drodze decyzji, określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
\nArt. 56165)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 28 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n1.
\nWłaściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
\n2.
\nW decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa:
\n3.
\nCharakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n4.
\nDecyzją o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki:
\n5.
\nW analizie porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2, dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi w celu jego ograniczenia.
\n6.
\nJeżeli z analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2, wynika, iż dla przedsięwzięcia konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, do analizy powinna być załączona poświadczona przez właściwy organ kopia mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic obszaru, na którym konieczne jest utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania.
\n7.
\nDecyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia.
\n8.
\nUzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2.
\n9.
\nDecyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzję, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2-9.
\nArt. 56a166)Dodany przez art. 1 pkt 29 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nDo zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się odpowiednio przepisy o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\nArt. 56b167)Dodany przez art. 1 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\n1.
\nOrgan właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on warunki zawarte w tej decyzji.
\n2.
\nStronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji.
\n1168)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 30 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nOrganem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydawania opinii w sprawie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1, jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, a organem właściwym do dokonania uzgodnienia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wydawania opinii w sprawie obowiązku sporządzenia raportu i jego zakresu w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny.
\n1a169)Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nOrganem właściwym w sprawach, o których mowa w ust. 1, w odniesieniu do przedsięwzięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2, jest państwowy wojewódzki lub graniczny inspektor sanitarny w zakresie zadań określonych dla tych organów w ustawie z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 i Nr 104, poz. 708).
\nPostępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko
\nW razie stwierdzenia możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko, pochodzącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek:171)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
\n1172)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) realizacji planowanych przedsięwzięć objętych decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach,
\n40 ust. 1 pkt 2, przeprowadza się postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko.
\ntakże w przypadku, gdy możliwe oddziaływanie pochodzące spoza granic Rzeczypospolitej Polskiej mogłoby ujawnić się na jej terytorium.
\n2..
\nOrgan administracji przeprowadzający postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w przypadku stwierdzenia możliwości znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko na skutek realizacji planowanego przedsięwzięcia:
\n2.
\nNa postanowienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przysługuje zażalenie.
\n3174)Dodany przez art. 1 pkt 32 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nPrzez dokumentację, o której mowa w ust. 1 pkt 1, rozumie się informacje zawierające dane, o których mowa w art. 49 ust. 3, oraz tę część raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, która umożliwi państwu, na którego terytorium planowane przedsięwzięcie może oddziaływać, ocenę możliwego znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko.
\n4174)Dodany przez art. 1 pkt 32 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWprzypadku postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko prowadzonego przed wydaniem pozwolenia zintegrowanego, przez dokumentację, o której mowa w ust.
\n1 pkt 1, rozumie się tę część wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego, która umożliwi państwu, na którego terytorium może oddziaływać instalacja wymagająca uzyskania takiego pozwolenia, ocenę możliwego znaczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko.
\n1.
\nMinister właściwy do spraw środowiska po uzyskaniu informacji o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia niezwłocznie powiadamia o tym państwo, na którego terytorium przedsięwzięcie to może oddziaływać, oraz proponuje termin na odpowiedź, czy państwo to jest zainteresowane uczestnictwem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
\n2.
\nMinister właściwy do spraw środowiska załącza do powiadomienia dane, o których mowa w art. 49 ust. 3.
\nArt. 62175)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 33 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nJeżeli państwo, o którym mowa w art. 61 ust. 1, powiadomi, iż jest zainteresowane uczestnictwem w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, minister właściwy do spraw środowiska:
\n2.
\nOrgan administracji przeprowadzający postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko prowadzi, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw środowiska, konsultacje z państwem, na którego terytorium może oddziaływać przedsięwzięcie, w sprawie środków eliminowania lub ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko.
\n3.
\nMinister właściwy do spraw środowiska może przejąć prowadzenie konsultacji, o których mowa w ust. 2, jeżeli uzna to za celowe ze względu na wagę lub zawiłość sprawy.
\n4.
\nW konsultacjach, o których mowa w ust. 2, uczestniczy minister właściwy do spraw środowiska, a w konsultacjach, o których mowa w ust. 3, organ administracji przeprowadzający postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
\n2..
\nUwagi i wnioski dotyczące informacji zawierających dane, o których mowa w art. 49 ust. 3, złożone przez państwo uczestniczące w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, rozpatruje się przy wydawaniu postanowienia w sprawie ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
\n1a178)Dodany przez art. 1 pkt 35 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nUwagi i wnioski dotyczące raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, złożone przez państwo uczestniczące w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, oraz wyniki konsultacji, o których mowa w art. 63, rozpatruje się przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n2.
\nWydanie decyzji, o których mowa w art. 46 ust. 4, nie powinno nastąpić przed zakończeniem postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko.
\nw sprawie oceny oddziaływania na środowisko decyzje, o których mowa w art. 46 ust.
\n4.
\n1.
\nMinister właściwy do spraw środowiska po otrzymaniu dokumentów zawierających informacje o przedsięwzięciu podejmowanym poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, które może oddziaływać na środowisko na jej terytorium, niezwłocznie przekazuje je wojewodzie właściwemu ze względu na obszar możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko.
\n2.
\nWojewoda w zakresie, w jakim jest to niezbędne do analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wykłada do wglądu w języku polskim dokumenty, o których mowa w ust.
\n1; przepis art. 32 ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
\n3.
\nWojewoda przedkłada ministrowi właściwemu do spraw środowiska projekt stanowiska dotyczącego przedsięwzięcia mogącego oddziaływać na środowisko na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
\n4.
\nMinister właściwy do spraw środowiska powiadamia państwo podejmujące przedsięwzięcie, które może oddziaływać na środowisko na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o stanowisku dotyczącym tego przedsięwzięcia.
\noraz stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 46 ust. 4.
\nDo postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko projektów polityk, strategii, planów lub programów, o których mowa w art. 40 ust. 1 pkt 2, których realizacja może spowodować transgraniczne oddziaływanie na środowisko, przepisy art. 61-66 stosuje się odpowiednio.
\nart. 20 i 21 stosuje się odpowiednio.
\ninnego trybu postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko.
\nOchrona środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji
\n1179)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 81 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 92..
\nZasady zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska stanowią podstawę do sporządzania i aktualizacji koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw, planów zagospodarowania przestrzennego województw, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
\n2.
\nW koncepcji, strategiach, planach i studiach, o których mowa w ust. 1, w szczególności:
\n3.
\nPrzeznaczenie i sposób zagospodarowania terenu powinny w jak największym stopniu zapewniać zachowanie jego walorów krajobrazowych.
\n1.
\nW studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez:
\n5a180)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 18.) uwzględnianie potrzeb w zakresie zapobiegania ruchom masowym ziemi i ich skutkom;
\n2.
\nW studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, przy przeznaczaniu terenów na poszczególne cele oraz przy określaniu zadań związanych z ich zagospodarowaniem w strukturze wykorzystania terenu, ustala się proporcje pozwalające na zachowanie lub przywrócenie na nich równowagi przyrodniczej i prawidłowych warunków życia.
\n3181)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 18..
\nWstudium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego określa się także sposób zagospodarowania obszarów zdegradowanych w wyniku działalności człowieka, klęsk żywiołowych oraz ruchów masowych ziemi.
\n4182)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 36 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWymagania, o których mowa w ust. 1-3, określa się na podstawie opracowań ekofizjograficznych, stosownie do rodzaju sporządzanego dokumentu, cech poszczególnych elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań.
\n5183)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 18..
\nPrzez opracowanie ekofizjograficzne rozumie się dokumentację sporządzaną na potrzeby studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz planu zagospodarowania przestrzennego województwa, charakteryzującą poszczególne elementy przyrodnicze na obszarze objętym studium lub planem i ich wzajemne powiązania.
\n6184)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje, zakres i sposób wykonania opracowań ekofizjograficznych, o których mowa w ust. 4, uwzględniając odpowiednio potrzeby, dla których sporządzane są te opracowania, konieczność zapewnienia trwałości podstawowych procesów przyrodniczych na obszarze objętym planem zagospodarowania przestrzennego oraz dane będące podstawą sporządzania tych opracowań.
\n7184)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nPrzepisy ust. 1 pkt 2 i 4 stosuje się odpowiednio do planu zagospodarowania przestrzennego województwa.
\n1.
\nW miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się w szczególności ograniczenia wynikające z:
\n1185)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, obszaru Natura 2000, zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, użytku ekologicznego, stanowiska dokumentacyjnego, pomników przyrody oraz ich otulin;
\n2186)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) utworzenia obszarów ograniczonego użytkowania lub stref przemysłowych;
\n2a187)Dodany przez art. 1 pkt 37 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) wyznaczenia obszarów cichych w aglomeracji oraz obszarów cichych poza aglomeracją;
\n3188)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 203 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 26.) ustalenia w trybie przepisów ustawy - Prawo wodne warunków korzystania z wód regionu wodnego i zlewni oraz ustanowienia stref ochronnych ujęć wód, a także obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych.
\n2.
\nLinie komunikacyjne, napowietrzne i podziemne rurociągi, linie kablowe oraz inne obiekty liniowe przeprowadza się i wykonuje w sposób zapewniający ograniczenie ich oddziaływania na środowisko, w tym:
\n3.
\nW granicach administracyjnych miast oraz w obrębie zwartej zabudowy wsi jest zabroniona budowa zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a w szczególności zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. Rozbudowa takich zakładów jest dopuszczalna pod warunkiem, że doprowadzi ona do ograniczenia zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wystąpienia poważnych awarii.
\n3a189)Dodany przez art. 1 pkt 16 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nPrzepis ust. 3 nie dotyczy budowy i rozbudowy zakładów na obszarach określanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jako tereny przeznaczone do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania, jeżeli plany te nie zawierają ograniczeń dotyczących zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.
\n4190)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nZakłady stwarzające zagrożenie wystąpienia poważnych awarii powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od siebie, od osiedli mieszkaniowych, od obiektów użyteczności publicznej, od budynków zamieszkania zbiorowego, od obszarów, o których mowa w ust.
\n1 pkt 1 i 3, od upraw wieloletnich, od dróg krajowych oraz od linii kolejowych o znaczeniu państwowym.
\n5191)Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nOsiedla mieszkaniowe, obiekty użyteczności publicznej, budynki zamieszkania zbiorowego, obszary, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, drogi krajowe oraz linie kolejowe o znaczeniu państwowym powinny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii.
\n6191)Dodany przez art. 1 pkt 14 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
\nIstniejącym zakładom, o których mowa w ust. 3 i 4, dla których bezpieczna odległość nie została zachowana, organy Inspekcji Ochrony Środowiska mogą, po uzyskaniu opinii właściwego organu Państwowej Straży Pożarnej, wydać decyzję w zakresie nałożenia dodatkowych zabezpieczeń technicznych, aby zmniejszyć niebezpieczeństwa, na jakie są narażeni ludzie.
\n1.
\nW trakcie przygotowywania i realizacji inwestycji należy zapewnić oszczędne korzystanie z terenu.
\n2.
\nWymóg, o którym mowa w ust. 1, uwzględniają w szczególności projektanci oraz organy administracji ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu oraz organy administracji właściwe do spraw wywłaszczania nieruchomości.
\n1.
\nW trakcie prac budowlanych inwestor realizujący przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych.
\n2.
\nPrzy prowadzeniu prac budowlanych dopuszcza się wykorzystywanie i przekształcanie elementów przyrodniczych wyłącznie w takim zakresie, w jakim jest to konieczne w związku z realizacją konkretnej inwestycji.
\n3.
\nJeżeli ochrona elementów przyrodniczych nie jest możliwa, należy podejmować działania mające na celu naprawienie wyrządzonych szkód, w szczególności przez kompensację przyrodniczą.
\n4.
\nWłaściwy organ administracji w pozwoleniu na budowę szczegółowo określa zakres obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 3.
\n5192)Dodany przez art. 1 pkt 38 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWymagany zakres kompensacji przyrodniczej w przypadku przedsięwzięć, dla których przeprowadzone było postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, określa decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
\n1.
\nNowo zbudowany lub zmodernizowany obiekt budowlany, zespół obiektów lub instalacja nie mogą być oddane do użytkowania193)Zezmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 92 ustawy, o której mowa w odnośniku 5., jeżeli nie spełniają wymagań ochrony środowiska, o których mowa w ust. 2.
\n2.
\nWymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub zmodernizowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są:
\n3.
\nNowo zbudowany lub zmodernizowany obiekt budowlany, zespół obiektów lub instalacja nie mogą być eksploatowane, jeżeli w okresie 30 dni od zakończenia rozruchu nie są dotrzymywane wynikające z mocy prawa standardy emisyjne albo określone w pozwoleniu warunki emisji, ustalone dla fazy po zakończeniu rozruchu.
\n4.
\nNa 30 dni przed terminem oddania do użytkowania193)Zezmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 92 ustawy, o której mowa w odnośniku 5. nowo zbudowanego lub zmodernizowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1, inwestor jest obowiązany poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie:
\nEdukacja ekologiczna, badania z zakresu ochrony środowiska oraz reklama
\n1.
\nProblematykę ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju uwzględnia się w podstawach programowych kształcenia ogólnego dla wszystkich typów szkół.
\n2.
\nObowiązek, o którym mowa w ust. 1, obejmuje również organizatorów kursów prowadzących do uzyskania kwalifikacji zawodowych.
\ndo ochrony środowiska oraz popularyzować zasady tej ochrony w publikacjach i audycjach.
\ni naukowo-badawczą, a także szkoły wyższe, placówki naukowe i naukowo-badawcze, obejmujące swym zakresem działania dziedziny nauki lub dyscypliny naukowe wiążące się z ochroną środowiska, są obowiązane uwzględniać w ustalanych programach oraz w swej działalności badania dotyczące zagadnień ochrony środowiska i badania te rozwijać.
\nmodel konsumpcji sprzeczny z zasadami ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju, a w szczególności wykorzystywać obrazu dzikiej przyrody do promowania produktów i usług negatywnie wpływających na środowisko przyrodnicze.
\nArt. 80a194)Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\n1.
\nReklama i inny rodzaj promocji, zawierające informację o produkcie w zakresie określonym w art. 167 ust. 1, powinny być czytelne oraz powinny uwzględniać wymagania określone na podstawie art. 167 ust. 4 pkt 3.
\n2.
\nMinister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, kierując się zapewnieniem konsumentom możliwości łatwej oceny cech produktu istotnych z punktu widzenia ochrony środowiska, może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w zakresie zamieszczania w reklamie i materiałach promocyjnych informacji o produkcie, o której mowa w art. 167 ust. 1, w tym:
\nArt. 80b194)Dodany przez art. 1 pkt 17 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nNadzór nad przestrzeganiem wymagań, o których mowa w art. 80a ust. 2, sprawuje Inspekcja Handlowa.
\nTytuł II Ochrona zasobów środowiska
\nPrzepisy ogólne
\n1.
\nOchrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie ustawy oraz przepisów szczególnych.
\n2.
\nSzczegółowe zasady ochrony wód określają przepisy ustawy - Prawo wodne.
\n3.
\nSzczegółowe zasady gospodarowania złożem kopaliny i związanej z eksploatacją złoża ochrony środowiska określają przepisy ustawy - Prawo geologiczne i górnicze.
\n4.
\nSzczegółowe zasady:
\n3195)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.) ochrony dziko występujących zwierząt - określają przepisy ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750, z późn. zm.196)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r.
\nNr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 81, poz. 875, Nr 110, poz. 1189 i Nr 115, poz. 1229, z 2004 r. Nr 92, poz. 880 oraz z 2005 r. Nr 130, poz. 1087 i Nr 175, poz. 1462.), ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody197)Utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 161 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, z późn. zm.198)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r.
\nNr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966.), ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 i Nr 175, poz. 1462), a także ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim199)Utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 72 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 129, poz. 1441 oraz z 2002 r. Nr 181, poz. 1514);
\nNr 69, poz. 625, Nr 92, poz. 880 i Nr 96, poz. 959 oraz z 2005 r. Nr 33, poz. 289 i Nr 175, poz. 1462.);
\n1.
\nOkreślając standardy jakości środowiska, należy kierować się skalą występowania i rodzajem oddziaływania substancji lub energii na środowisko.
\n2.
\nStandardy jakości środowiska mogą być zróżnicowane w zależności od obszarów i są wyrażane jako poziomy substancji lub energii.
\n1.
\nW celu doprowadzenia do przestrzegania standardów jakości środowiska w przypadkach wskazanych ustawą lub przepisami szczególnymi, w drodze aktu prawa miejscowego, tworzone są programy. Programy są publikowane w wojewódzkich dziennikach urzędowych.
\n2.
\nW programie ustala się:
\n3.
\nUstalenie treści programu dokonywane jest w szczególności na podstawie:
\n4.
\nWyniki ocen i analiz, o których mowa w ust. 3, ujmowane są w uzasadnieniu do programu, podlegającym udostępnieniu na zasadach ustalonych w rozdziale I w dziale IV w tytule I.
\nOchrona powietrza
\nprzez:
\n1.
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia:201)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 39 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
\n2.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, mogą zostać ustalone:
\n2204)W brzmieniu ustalonym przez art. 58 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 202.) czas obowiązywania dopuszczalnych poziomów niektórych substancji dla terenu kraju, z wyłączeniem obszarów parków narodowych, obszarów uzdrowisk i obszarów ochrony uzdrowiskowej w rozumieniu ustawy wymienionej w ust. 1 pkt 6 lit. a, oraz dla tych obszarów.
\n1.
\nOceny jakości powietrza dokonuje się w strefach.
\n2.
\nStrefę stanowi:
\n1.
\nOceny jakości powietrza i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska.
\n2.
\nNa potrzeby ustalenia odpowiedniego sposobu oceny jakości powietrza w poszczególnych strefach wojewódzki inspektor ochrony środowiska dokonuje przynajmniej co 5 lat, z zastrzeżeniem ust. 4, klasyfikacji stref, odrębnie pod kątem poziomu każdej substancji, wyodrębniając strefy, w których:206)zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 19 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.
\n3.
\nGórny oraz dolny próg oszacowania oznacza procentową część dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 3.
\n4.
\nKlasyfikację pod kątem poziomu określonej substancji przeprowadza się przed upływem 5 lat, jeżeli od poprzedniej klasyfikacji całkowita krajowa ilość tej substancji wprowadzanej do powietrza ulegnie zmianie o co najmniej 20%.
\n1.
\nWojewódzki inspektor ochrony środowiska, w terminie do dnia 31 maja każdego roku, dokonuje oceny poziomu substancji w powietrzu w danej strefie za rok poprzedni oraz dokonuje klasyfikacji stref, w których poziom:207)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 40 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
\n1a208)Dodany przez art. 1 pkt 40 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWyniki oceny oraz klasyfikację stref, o których mowa w ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska niezwłocznie przekazuje wojewodzie.
\n2.
\nPrzez margines tolerancji rozumie się określoną w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 wartość, o którą przekroczenie dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu nie powoduje obowiązku podjęcia działań, o których mowa w art. 91 ust. 1.
\n3.
\nJeżeli dla substancji nie został określony margines tolerancji, to obszar, na którym poziom tej substancji w powietrzu przekracza poziom dopuszczalny, zalicza się do strefy, o której mowa w ust. 1 pkt 1.
\n4.
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, marginesy tolerancji dla dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu.
\n5.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, ustalone zostaną:
\n1.
\nWojewódzki inspektor ochrony środowiska dokonuje oceny poziomu substancji w powietrzu na podstawie pomiarów:209)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 21 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 5.
\n2210)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 21 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nW przypadkach innych niż wskazane w ust. 1 wojewódzki inspektor ochrony środowiska może dokonać oceny poziomu substancji w powietrzu na podstawie kombinacji pomiarów i metod modelowania albo samodzielnego stosowania modelowania lub innych technik szacowania.
\n3.
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, sposoby, metody i zakres dokonywania oceny poziomów substancji w powietrzu, górne i dolne progi oszacowania dla substancji o ustalonych poziomach dopuszczalnych oraz metodyki referencyjne modelowania jakości powietrza.
\n4.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, ustalone zostaną:
\n5.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, mogą zostać ustalone:
\n212..
\nDla stref, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1, wojewoda, w terminie 15 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomu substancji w powietrzu i klasyfikacji stref, o których mowa w art. 89, po zasięgnięciu opinii właściwych starostów, określa, w drodze rozporządzenia, program ochrony powietrza mający na celu osiągnięcie dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu.
\n1212)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 82; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2008 r..
\nDla stref, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1, sejmik województwa, w terminie 15 miesięcy od dnia otrzymania wyników oceny poziomu substancji w powietrzu i klasyfikacji stref, o których mowa w art. 89, po zasięgnięciu opinii właściwych starostów, określa, w drodze uchwały, program ochrony powietrza mający na celu osiągnięcie dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu.
\n2.
\nDla stref, w których został przekroczony poziom więcej niż jednej substancji, sporządza się wspólny program ochrony powietrza dotyczący wszystkich tych substancji.
\nJeżeli przyczyny wywołujące przekroczenie w strefach, o których mowa w art. 89 ust.
\n1 pkt 1, występują na terenie innego województwa niż zlokalizowane są strefy, właściwi wojewodowie współdziałają w sporządzaniu programów, o których mowa w ust. 1.
\nJeżeli przyczyny wywołujące przekroczenie w strefach, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1, występują na terenie innego województwa niż zlokalizowane są strefy, właściwi marszałkowie województw współdziałają w sporządzaniu programów, o których mowa w ust. 1.
\n3a213)Dodany przez art. 1 pkt 41 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2; w tym brzmieniu obowiązuje do dnia wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 214..
\nWojewoda zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie programu ochrony powietrza.
\n3a214)Dodany przez art. 1 pkt 41 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2; ze zmianą wprowadzoną przez art. 19 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 82; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2008 r..
\nMarszałek województwa zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, którego przedmiotem jest sporządzenie programu ochrony powietrza.
\n4.
\nMinister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza.
\n5.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, ustalone zostaną:
\n1.
\nW przypadku ryzyka występowania przekroczeń dopuszczalnych lub alarmowych poziomów substancji w powietrzu w danej strefie wojewoda, po zasięgnięciu opinii właściwego starosty, określi, w drodze rozporządzenia, plan działań krótkoterminowych, w którym ustala się działania mające na celu:
\n2.
\nPlan działań krótkoterminowych powinien w szczególności zawierać:
\n3.
\nPrzepisów ust. 1 i 2 oraz art. 93 w zakresie obowiązku określania planu działań krótkoterminowych w przypadku wystąpienia przekroczenia dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu oraz obowiązku wdrażania tych planów nie stosuje się do stref, o których mowa w art.
\n89 ust. 1 pkt 1, w odniesieniu do substancji, których poziomy są przekroczone.
\n1.
\nWojewoda niezwłocznie powiadamia społeczeństwo oraz podmioty, o których mowa w art.
\n92 ust. 2 pkt 1, w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie, o ryzyku wystąpienia przekroczeń dopuszczalnych albo alarmowych poziomów substancji w powietrzu albo o wystąpieniu takich przekroczeń.
\n2.
\nPowiadomienie powinno zawierać w szczególności:
\n1.
\nWojewódzki inspektor ochrony środowiska przekazuje Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska:215)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 22 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 5.
\n2216)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 22 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5.) wyniki pomiarów, o których mowa w art. 90 ust. 1 i 2;
\nWojewoda przekazuje ministrowi właściwemu do spraw środowiska informację o programach ochrony powietrza, o których mowa w art. 91.
\nMarszałek województwa przekazuje ministrowi właściwemu do spraw środowiska informację o programach ochrony powietrza, o których mowa w art. 91.
\n3.
\nMinister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób przekazywania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2.
\n4.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, ustalone zostaną:
\nbrzmieniu obowiązuje do dnia wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 218..
\nNa obszarze, na którym istnieje przekroczenie dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu, w odniesieniu do zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1, wojewoda może, w drodze decyzji, nałożyć na podmiot korzystający ze środowiska, który prowadzi działalność powodującą wprowadzanie substancji do powietrza, obowiązek prowadzenia pomiarów poziomów tej substancji w powietrzu.
\n1218)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 23 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; ze zmianą wprowadzoną przez art. 19 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 82; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2008 r..
\nNa obszarze, na którym istnieje przekroczenie dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu, w odniesieniu do zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 51 ust. 1, marszałek województwa może, w drodze decyzji, nałożyć na podmiot korzystający ze środowiska, który prowadzi działalność powodującą wprowadzanie substancji do powietrza, obowiązek prowadzenia pomiarów poziomów tej substancji w powietrzu.
\n2.
\nW przypadku, o którym mowa w ust. 1, podmiot obowiązany jest przechowywać wyniki pomiarów przez 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą.
\n3.
\nPostępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, wszczyna się z urzędu.
\nArt. 96219)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 138 pkt 1 ustawy, o której mowa w odnośniku 61; w tym brzmieniu obowiązuje do dnia wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 220..
\nWojewoda może, w drodze rozporządzenia, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na środowisko lub na zabytki określić dla terenu województwa bądź jego części rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych do stosowania, a także sposób realizacji i kontroli tego obowiązku.
\nArt. 96220)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 82; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2008 r..
\nSejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na środowisko lub na zabytki określić dla terenu województwa bądź jego części rodzaje lub jakość paliw dopuszczonych do stosowania, a także sposób realizacji i kontroli tego obowiązku.
\nOchrona wód
\n1.
\nOchrona wód polega na zapewnieniu ich jak najlepszej jakości, w tym utrzymywanie ilości wody na poziomie zapewniającym ochronę równowagi biologicznej, w szczególności przez:
\n2.
\nPoziom jakości wód jest określany z uwzględnieniem ilości substancji i energii w wodach oraz stopnia zdolności funkcjonowania ekosystemów wodnych.
\n1.
\nWody podziemne i obszary ich zasilania podlegają ochronie polegającej w szczególności na:
\n2221)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 203 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 26..
\nDo celów, o których mowa w ust. 1, tworzy się w szczególności, na zasadach określonych ustawą - Prawo wodne, obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych.
\n3.
\nJeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, wody podziemne przeznacza się na zaspokojenie potrzeb bytowych ludzi.
\nArt. 99222)Ust. 2 i 3 uchylone oraz oznaczenie ust. 1 skreślone przez art. 203 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 26..
\nOrgany administracji planują i realizują działania w zakresie ochrony poziomu jakości wód uwzględniające obszary zlewni hydrograficznych.
\n1.
\nPrzy planowaniu i realizacji przedsięwzięcia powinny być stosowane rozwiązania, które ograniczą zmianę stosunków wodnych do rozmiarów niezbędnych ze względu na specyfikę przedsięwzięcia.
\n2.
\nJeżeli konieczna jest czasowa zmiana stosunków wodnych, jest ona dopuszczalna wyłącznie w okresie niezbędnym.
\n3.
\nKażdy, kto czasowo doprowadził do zmiany stosunków wodnych, jest obowiązany do podjęcia działań w celu ich przywrócenia, gdy zmiana ta przestanie być niezbędna.
\nOchrona powierzchni ziemi Art. 101223)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 18..
\nOchrona powierzchni ziemi polega na:
\n1.
\nWładający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5, do przeprowadzenia ich rekultywacji.
\n2.
\nJeżeli władający powierzchnią ziemi wykaże, iż zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, dokonane po dniu objęcia przez niego władania, spowodował inny wskazany podmiot, to obowiązek rekultywacji spoczywa na tym podmiocie.
\n3.
\nJeżeli zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie terenu odbyło się za zgodą lub wiedzą władającego powierzchnią ziemi, jest on obowiązany do ich rekultywacji solidarnie ze sprawcą.
\n4.
\nStarosta dokonuje rekultywacji, jeżeli:
\n5.
\nStarosta dokonuje rekultywacji także wówczas, gdy z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia ludzi lub możliwość zaistnienia nieodwracalnych szkód w środowisku konieczne jest natychmiastowe jej dokonanie.
\n6.
\nW przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, koszty rekultywacji ponosi podmiot, który spowodował zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu.
\n7.
\nW przypadku, o którym mowa w ust. 5, koszty rekultywacji ponosi władający powierzchnią ziemi; przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
\n8.
\nObowiązek poniesienia kosztów rekultywacji, ich wysokość oraz sposób uiszczenia określa, w drodze decyzji, starosta.
\n9.
\nDo należności z tytułu obowiązku uiszczenia kosztów, o których mowa w ust. 6-8, stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199 oraz z 2006 r. Nr 66, poz. 470 i Nr 104, poz. 708), z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują staroście.
\n1.
\nRekultywacja w związku z niekorzystnym przekształceniem naturalnego ukształtowania terenu polega na jego przywróceniu do stanu poprzedniego.
\n2.
\nRekultywacja zanieczyszczonej gleby lub ziemi polega na ich przywróceniu do stanu wymaganego standardami jakości.
\n3.
\nStandard jakości określa zawartość niektórych substancji w glebie albo ziemi, poniżej których żadna z funkcji pełnionych przez powierzchnię ziemi nie jest naruszona.
\n4.
\nFunkcję pełnioną przez powierzchnię ziemi ocenia się na podstawie jej faktycznego zagospodarowania i wykorzystania gruntu, chyba że inna funkcja wynika z planu zagospodarowania przestrzennego.
\nz dna zbiorników powierzchniowych wód stojących lub wód płynących, nie mogą przekraczać standardów jakości, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 105.
\n5..
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa, w drodze rozporządzenia, określi standardy jakości gleby i ziemi, uwzględniając naturalne stężenia substancji w środowisku.
\n2.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, zostaną uwzględnione:225)Zdanie wstępne w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5.
\n3226)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 24 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 5..
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa, uwzględniając naturalne stężenia substancji w środowisku, może określić, w drodze rozporządzenia:
\n1.
\nObowiązany do rekultywacji powinien, z zastrzeżeniem art. 108, uzgodnić jej warunki z organem ochrony środowiska.
\n2.
\nUzgodnienie następuje w drodze decyzji określającej zakres, sposób i termin zakończenia rekultywacji.
\n3.
\nWe wniosku o uzgodnienie należy wskazać:
\n4227)Dodany przez art. 1 pkt 42 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nPrzepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli została wydana, w trybie art. 362, decyzja określająca zakres czynności zmierzających do przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
\n1.
\nNa obszarze, na którym istnieje przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi, starosta może, w drodze decyzji, nałożyć na władający powierzchnią ziemi podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do rekultywacji, obowiązek prowadzenia pomiarów zawartości substancji w glebie lub ziemi. Podmiot obowiązany jest w tym przypadku przechowywać wyniki pomiarów przez 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą.
\n2.
\nPostępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, wszczyna się z urzędu.
\n1.
\nW przypadkach, o których mowa w art. 102 ust. 4 i 5, starosta określa, w drodze decyzji, zakres, sposób oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekultywacji.
\n2.
\nWładający powierzchnią ziemi obowiązany jest umożliwić prowadzenie rekultywacji z zachowaniem warunków określonych w decyzji, o której mowa w ust. 1.
\n3.
\nPostępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, wszczyna się z urzędu.
\n1.
\nOceny jakości gleby i ziemi oraz obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska.
\n2.
\nStarosta prowadzi okresowe badania jakości gleby i ziemi.
\n3.
\nMinister właściwy do spraw środowiska może określić, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób prowadzenia badań, o których mowa w ust. 2.
\n4.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, zostaną ustalone:
\n5.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, mogą zostać ustalone sposoby prezentacji wyników badań.
\n6.
\nW przypadku stwierdzenia naruszenia standardów jakości gleby lub ziemi wojewódzki inspektor ochrony środowiska przekazuje staroście wyniki pomiarów.
\nStarosta prowadzi, aktualizowany corocznie, rejestr zawierający informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi, z wyszczególnieniem obszarów, na których obowiązek rekultywacji obciąża starostę.
\nArt. 110a228)Dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 18..
\n1.
\nStarosta prowadzi obserwację terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów, na których występują te ruchy, a także rejestr zawierający informacje o tych terenach.
\n2.
\nMinister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa oraz ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej określi, w drodze rozporządzenia:
\n1, oraz sposób ustalania tych terenów, kierując się potrzebą ograniczenia występowania szkód powodowanych przez ruchy masowe ziemi;
\n1.
\nKolejność realizowania przez starostę zadań w zakresie rekultywacji powierzchni ziemi określają powiatowe programy ochrony środowiska.
\n2.
\nStarosta może przeprowadzić rekultywację powierzchni ziemi pomimo nieujęcia zadania w programie, o którym mowa w ust. 1, jeżeli stwierdzi, iż nieprzeprowadzenie rekultywacji spowoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenie życia lub zdrowia ludzi.
\nOchrona przed hałasem
\nOchrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez:
\nArt. 112a229)Dodany przez art. 1 pkt 43 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nIlekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o wskaźnikach hałasu, rozumie się przez to parametry hałasu określone poziomem dźwięku A wyrażonym w decybelach (dB), w tym:
\n600 do godz. 2200), b) LAeq N - równoważny poziom hałasu dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz.
\n2200 do godz. 600).
\nArt. 112b229)Dodany przez art. 1 pkt 43 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nMinister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wartości wskaźników hałasu, o których mowa w art. 112a pkt 1 i 2, kierując się:
\n1.
\nMinister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.
\n2.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, zostaną ustalone:
\n1230)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 44 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) zróżnicowane dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami hałasu LDWN, LN, LAeq D i LAeqN dla następujących rodzajów terenów przeznaczonych: a) pod zabudowę mieszkaniową, b) pod szpitale i domy opieki społecznej, c) pod budynki związane ze stałym lub czasowym pobytem dzieci i młodzieży, d) na cele uzdrowiskowe, e) na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, f) na cele mieszkaniowo-usługowe;
\n3232)Dodany przez art. 1 pkt 44 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWrozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, mogą zostać ustalone poziomy hałasu z uwzględnieniem:
\n1.
\nPrzy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, różnicując tereny o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazuje się, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1.
\n2233)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 45 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nJeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu.
\n3234)Dodany przez art. 1 pkt 45 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nJeżeli na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy opieki społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach.
\nArt. 115235)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 46 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nW razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów; przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
\nArt. 115a236)Dodany przez art. 1 pkt 47 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n1.
\nW przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeqD lub LAeqN.
\n2.
\nJeżeli hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, decyzji, o której mowa w ust. 1, nie wydaje się.
\n3.
\nW decyzji, o której mowa w ust. 1, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład.
\n4.
\nW decyzji, o której mowa w ust. 1, mogą być określone wymagania mające na celu nieprzekraczanie poza zakładem dopuszczalnych poziomów hałasu, a w szczególności:
\n5.
\nPostępowanie w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, wszczyna się z urzędu.
\n6.
\nDecyzja, o której mowa w ust. 1, wywołuje skutki prawne po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym stała się ostateczna.
\n7.
\nDecyzja, o której mowa w ust. 1, może ulec zmianie w przypadku:
\n1.
\nRada powiatu, w drodze uchwały, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, ograniczy lub zakaże używania jednostek pływających lub niektórych ich rodzajów na określonych zbiornikach powierzchniowych wód stojących oraz wodach płynących, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
\n2.
\nNa śródlądowych wodach żeglownych ograniczenia i zakazy wprowadza, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu.
\n3.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 2, zostaną ustalone:
\n4.
\nOgraniczenia nie mogą dotyczyć jednostek pływających, których użycie jest konieczne do celów bezpieczeństwa publicznego lub do utrzymania cieków i zbiorników wodnych.
\n2..
\nOceny stanu akustycznego środowiska i obserwacji zmian dokonuje się w ramach państwowego monitoringu środowiska na podstawie wyników pomiarów poziomów hałasu określonych wskaźnikami hałasu LDWN i LN oraz z uwzględnieniem pozostałych danych, w szczególności demograficznych oraz dotyczących sposobu zagospodarowania i użytkowania terenu.
\n2.
\nOceny stanu akustycznego środowiska dokonuje się obowiązkowo dla:
\n3.
\nPowiatowy program ochrony środowiska może określać inne niż wymienione w ust. 2 tereny, dla których dokonywana będzie ocena stanu akustycznego środowiska.
\n4238)Dodany przez art. 1 pkt 48 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.. pomiarów dla potrzeb oceny stanu akustycznego środowiska dokonuje się z uwzględnieniem wymagań, o których mowa w art. 148 ust. 1 i art. 176 ust. 1.
\n5238)Dodany przez art. 1 pkt 48 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nNa terenach niewymienionych w ust. 2 oceny stanu akustycznego środowiska dokonuje wojewódzki inspektor ochrony środowiska.
\n1.
\nNa potrzeby oceny stanu akustycznego środowiska, o której mowa w art. 117 ust. 2 pkt 1 i ust. 3, starosta sporządza, co 5 lat, mapy akustyczne, z zastrzeżeniem ust. 2.
\n2.
\nSporządzając mapę akustyczną, starosta uwzględnia informacje wynikające z map akustycznych, o których mowa w art. 179 ust. 1.
\n3.
\nMapa, o której mowa w ust. 1, powinna składać się z części opisowej i części graficznej.
\n4.
\nCzęść opisowa powinna zawierać w szczególności:
\n5.
\nCzęść graficzna powinna zawierać w szczególności:
\n6.
\nPrzez teren zagrożony hałasem rozumie się teren, dla którego przekroczone są poziomy hałasu w stopniu wymagającym podjęcia przedsięwzięć ochronnych w pierwszej kolejności.
\n7.
\nMinister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, wartości progowe poziomów hałasu, których przekroczenie powoduje zaliczenie obszaru, na którym poziom hałasu przekracza poziom dopuszczalny, do kategorii terenu zagrożonego hałasem.
\n8.
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 7, zostaną ustalone:
\n3239)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 49 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.) wartości progowe poziomów hałasu określonych wskaźnikami hałasu LDWN i LN;
\n9240)Dodany przez art. 1 pkt 49 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nW rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 7, mogą zostać ustalone poziomy hałasu z uwzględnieniem:
\n10240)Dodany przez art. 1 pkt 49 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nMinister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, może określić, w drodze rozporządzenia, wskaźniki odzwierciedlające relacje między narażeniem na hałas a efektem szkodliwym lub uciążliwym oddziaływania hałasu na potrzeby sporządzania map akustycznych lub innych dokumentów dotyczących oceny stanu akustycznego środowiska, kierując się potrzebą ochrony zdrowia ludzi; przez efekt szkodliwy hałasu rozumie się skutki szkodliwe dla zdrowia ludzi, a przez efekt uciążliwy hałasu - negatywne reakcje człowieka bez zauważalnych szkodliwych skutków dla jego zdrowia.
\n11240)Dodany przez art. 1 pkt 49 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nMinister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, może określić, w drodze rozporządzenia, sposoby oceny stanu akustycznego środowiska przy wykorzystaniu wskaźników odzwierciedlających relacje między narażeniem na hałas a jego efektem szkodliwym lub uciążliwym, kierując się potrzebą ochrony zdrowia ludzi.
\nArt. 118a241)Dodany przez art. 1 pkt 50 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n1.
\nMapa akustyczna, opracowana na kopiach map wchodzących w skład państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, stanowi podstawowe źródło danych wykorzystywanych dla celów:
\n2.
\nMinister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres danych ujętych na mapach akustycznych oraz ich układ i sposób prezentacji, uwzględniając cele, do których osiągnięcia dane mają być wykorzystywane.
\nArt. 118b241)Dodany przez art. 1 pkt 50 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\n1.
\nRada powiatu może, w drodze uchwały, wyznaczyć obszary ciche w aglomeracji lub obszary ciche poza aglomeracją, uwzględniając szczególne potrzeby ochrony przed hałasem tych obszarów i podając wymagania zapewniające utrzymanie poziomu hałasu co najmniej na istniejącym poziomie.
\n2.
\nProjekt uchwały, o której mowa w ust. 1, podlega uzgodnieniu z właściwym miejscowo wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta w terminie 30 dni; niezajęcie przez organ stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń do projektu uchwały.
\nArt. 118c241)Dodany przez art. 1 pkt 50 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
\nWielkość emisji hałasu wyznacza się i ocenia na podstawie pomiarów poziomu hałasu w środowisku, z zastrzeżeniem art. 145 ust. 2 pkt 3.
\n