📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 27 listopada 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Służbie Więziennej
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
Rozdział 1 - Zadania Służby Więziennej
Rozdział 2 - Organizacja Służby Więziennej
Rozdział 3 - Zakres uprawnień Służby Więziennej
Rozdział 3a - Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej
Rozdział 4 - Przetwarzanie informacji i danych osobowych niezbędnych do wykonywania zadań przez
Służbę Więzienną
Rozdział 4a - Centralna Baza
Rozdział 5 - Funkcjonariusze i pracownicy
Rozdział 6 - Stosunek służbowy funkcjonariuszy
Rozdział 6a - Kształcenie funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej
Rozdział 7 - Stanowiska, stopnie Służby Więziennej i uposażenie funkcjonariuszy
Rozdział 7a - Służba kandydacka
Rozdział 8 - Stanowiska służbowe w Służbie Więziennej zajmowane na podstawie powołania
Rozdział 9 - Zmiana warunków pełnienia służby funkcjonariuszy
Rozdział 10 - Opiniowanie funkcjonariuszy
Rozdział 11 - Zawieszenie funkcjonariusza w czynnościach służbowych
Rozdział 12 - Ustanie stosunku służbowego funkcjonariuszy
Rozdział 13 - Zdrowie i bezpieczeństwo funkcjonariuszy w służbie
Rozdział 14 - Czas służby funkcjonariuszy
Rozdział 15 - Urlopy i zwolnienia od zajęć służbowych funkcjonariuszy
Rozdział 16 - Umundurowanie i wyposażenie polowe funkcjonariuszy
Rozdział 17 - Obowiązki i prawa funkcjonariuszy
Rozdział 18 - Mieszkania funkcjonariuszy
Rozdział 19 - Świadczenia funkcjonariuszy
Rozdział 20 - Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego
Rozdział 21 - Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy
Rozdział 21a - Psy służbowe
Rozdział 22 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1683), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1860),
2)
ustawą z dnia 12 lipca 2024 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo komunikacji
elektronicznej
(Dz. U. poz. 1222)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 21 listopada 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 38 i art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania
karnego oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1860), które stanowią:
„
Art. 38.
1.
Ilekroć przepisy wykonawcze wydane na podstawie:
1)
art. 19 ust. 21 ustawy zmienianej w art. 6,
2)
art. 9e ust. 20 ustawy zmienianej w art. 7,
3)
art. 11n ust. 28 ustawy zmienianej w art. 9,
4)
art. 31 ust. 20 ustawy zmienianej w art. 12,
5)
art. 27 ust. 18, art. 29 ust. 5, art. 30 ust. 5, art. 32c ust. 14 i art. 34a ust.
15 ustawy zmienianej w art. 13,
6)
art. 17 ust. 18, art. 19 ust. 6 i art. 23 ust. 15 ustawy zmienianej w art. 17,
7)
art. 31 ust. 16, art. 33 ust. 5 i art. 34 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 18,
8)
art. 23p ust. 28, art. 23q ust. 13 i art. 23r ust. 7 ustawy zmienianej w art. 19,
9)
art. 9 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 22,
10)
art. 118 ust. 18, art. 119 ust. 11 i art. 120 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 23,
11)
art. 54 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 25
- dotyczą uprawnień, obowiązków lub czynności Prokuratora Generalnego lub określają
dokumenty do niego kierowane, od niego pochodzące lub wzory dokumentów, od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy w zakresie odnoszącym się do zmian ustaw określonych w art.
6, art. 7, art. 9, art. 12, art. 13, art. 17-19, art. 22, art. 23 i art. 25, przepisy
te zamiast do Prokuratora Generalnego stosuje się do Pierwszego Zastępcy Prokuratora
Generalnego Prokuratora Krajowego.
2.
Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w zakresie odnoszącym
się do zmian ustaw określonych w art. 6, art. 7, art. 9, art. 12, art. 13, art. 17-19,
art. 22, art. 23 i art. 25 na podstawie:
1)
art. 19 ust. 1, 9 i 16a oraz art. 20 ust. 11 ustawy zmienianej w art. 6,
2)
art. 9e ust. 1, 4 pkt 1 i ust. 17a oraz art. 10c ust. 10 ustawy zmienianej w art.
7,
3)
art. 11n ust. 1, 3, 7, 8, 15, 16, 17 pkt 2, ust. 18-21, 23, 26 i 27 pkt 2 oraz art.
11p ust. 11 ustawy zmienianej w art. 9,
4)
art. 31 ust. 1, 4 pkt 1 i ust. 17a ustawy zmienianej w art. 12,
5)
art. 22b ust. 3, art. 27 ust. 1, 3, 8, 9, 11a pkt 2, ust. 14, 15, 15f, 15g, 15h pkt
2, ust. 15i-15l i 16a-16c, art. 28 ust. 6, art. 29 ust. 2, 2a i 4, art. 30 ust. 2
i 4, art. 32c ust. 1, 4, 7, 10 i 12 oraz art. 34a ust. 10 ustawy zmienianej w art.
13,
6)
art. 17 ust. 1, 3, 8, 9, 14, 15, 15f pkt 2, ust. 15g-15j, 16a, 17 pkt 2 i ust. 17a,
art. 18 ust. 6, art. 19 ust. 2, 2a i 5, art. 23 ust. 10 i art. 46 ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 17,
7)
art. 27a ust. 3, art. 31 ust. 1, 3, 6, 7, 10 pkt 2, ust. 13, 14, 14f pkt 2, ust. 14g-14j,
15a i 15b, art. 32 ust. 8, art. 33 ust. 2, 2a i 4 oraz art. 34 ust. 2 i 4 ustawy zmienianej
w art. 18,
8)
art. 23p ust. 1, 3, 7, 8, 15, 16, 17 pkt 2, ust. 18-21, 23, 26 i ust. 27 pkt 2, art.
23q ust. 4-7, 9, 10 i 12, art. 23r ust. 2, 3, 5 i 6, art. 23s ust. 11 i art. 25c ust.
2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 19,
9)
art. 9 ust. 4 i 6-9 ustawy zmienianej w art. 22,
10)
art. 118 ust. 1, 3, 6, 7, 9, 13, 15 i 16 pkt 2, art. 119 ust. 3-6 i 9, art. 120 ust.
2, art. 122 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3-5, art. 123 ust. 3 i art. 127a ust.
9 ustawy zmienianej w art. 23,
11)
art. 42 ust. 1 i 4, art. 44 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 2, art. 48 ust. 1 i 2 pkt 2 i
ust. 3-5, art. 49 ust. 2 i 3, art. 50, art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 2 i art. 54 ust.
1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 25
- są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem wymogów określonych w tych przepisach
w brzmieniu dotychczasowym.
”
„
Art. 40.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 28 pkt 1, art. 30 pkt 2-6, art. 31 pkt 1 lit. a, c-e, f w zakresie pkt 67 lit.
b, oraz lit. g i h, pkt 2-4 oraz art. 39 ust. 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem
1 października 2023 r.;
2)
art. 2 pkt 1, pkt 6 lit. b, pkt 14, 16 i 17 oraz art. 33, które wchodzą w życie z
dniem 1 stycznia 2024 r.;
3)
art. 6, art. 7, art. 9, art. 12, art. 13, art. 17-19 i art. 21 pkt 2 w zakresie art.
13 § 3a pkt 1 oraz art. 22, art. 23, art. 25 i art. 38, które wchodzą w życie po upływie
3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
4)
art. 1 pkt 1-14, 21 i 33, art. 2 pkt 6 lit. a, pkt 8, 12 i 15, art. 3 pkt 1, 6, 10
i 16-20, art. 4, art. 5, art. 10, art. 11, art. 24 pkt 1, art. 28 pkt 2 - w zakresie
uchylenia art. 15zzs1 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3, art. 28 pkt 3 oraz art. 39 ust. 3, które wchodzą w
życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
5)
art. 30 pkt 1, art. 31 pkt 1 lit. b oraz f w zakresie pkt 67 lit. c, które wchodzą
w życie z dniem 14 marca 2024 r.;
6)
art. 14, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2029 r.
”
;
2)
art. 124 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo komunikacji
elektronicznej
(Dz. U. poz. 1222), który stanowi:
„
Art. 124.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1, art. 39 pkt 11 lit. b w zakresie art. 16a ust. 4 pkt 2c i 2d, art. 46 pkt
5, art. 52 pkt 1, art. 63, art. 68 ust. 2, art. 80 ust. 3 i 5-8 oraz art. 120, które
wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 44 pkt 9 w zakresie art. 20 ust. 1 pkt 2 lit. b, który wchodzi w życie z dniem
1 grudnia 2024 r.;
3)
art. 39 pkt 24 i 27, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
4)
art. 39 pkt 31, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
5)
art. 49 i art. 106, które wchodzą w życie z dniem 18 października 2024 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej1)Niniejsza ustawa wdraża w zakresie swojej regulacji następujące dyrektywy: 1) dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie
przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L
186 z 11.07.2019, str. 105); 2) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158
z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym
rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz. UE L 188
z 12.07.2019, str. 79).
Rozdział 1
Zadania Służby Więziennej
Art. 1.
Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi
Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną.
Art. 1a.
W celu realizacji uprawnień wynikających z podległości Służby Więziennej Minister
Sprawiedliwości może, na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej
(Dz. U. z 2020 r. poz. 224), przeprowadzać kontrole organów Służby Więziennej i jednostek organizacyjnych Służby
Więziennej, o których mowa w art. 7 i art. 8 ust. 1.
Art. 2.
1.
Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. z 2024 r. poz. 706) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności
i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności.
2.
Do podstawowych zadań Służby Więziennej należy:
1)
prowadzenie oddziaływań penitencjarnych i resocjalizacyjnych wobec osób skazanych
na karę pozbawienia wolności, przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej
zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, zajęć kulturalno-oświatowych, zajęć
z zakresu kultury fizycznej i sportu oraz specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych;
2)
wykonywanie tymczasowego aresztowania w sposób zabezpieczający prawidłowy tok postępowania
karnego o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
3)
zapewnienie osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym,
a także osobom, wobec których są wykonywane kary pozbawienia wolności i środki przymusu
skutkujące pozbawieniem wolności, przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych
warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej;
4)
humanitarne traktowanie osób pozbawionych wolności;
5)
ochrona społeczeństwa przed sprawcami przestępstw lub przestępstw skarbowych osadzonymi
w zakładach karnych i aresztach śledczych;
6)
zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa;
7)
wykonywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tymczasowego aresztowania oraz
kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności jeżeli
mają być wykonywane w zakładach karnych i aresztach śledczych i jeżeli wynikają z
realizacji orzeczenia wydanego przez właściwy organ;
7a)
prowadzenie Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności, zwanej dalej „Centralną
Bazą”;
8)
współdziałanie z odpowiednimi formacjami innych państw oraz z organizacjami międzynarodowymi
na podstawie umów i porozumień międzynarodowych;
9)
realizacja czynności wykonywanych przez podmioty, o których mowa w art. 43g § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy, w przypadku powierzenia tych czynności przez Ministra Sprawiedliwości;
10)
edukacja prawna młodzieży związana z prewencją przestępstw.
2a.
(uchylony)
2b.
Służba Więzienna, w zakresie określonym w drodze zarządzenia przez Ministra Sprawiedliwości
z inicjatywy własnej lub na wniosek Prokuratora Krajowego, zapewnia porządek i bezpieczeństwo
w urzędzie obsługującym Ministra Sprawiedliwości i w Prokuraturze Krajowej, zwanych
dalej „MSiPK”.
2c.
Służba Więzienna, w zakresie określonym przez Ministra Sprawiedliwości w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, może współuczestniczyć w edukacji
młodzieży związanej z kształtowaniem postaw obywatelskich, proobronnych i patriotycznych.
2d.
W celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 2c, Dyrektor Generalny Służby Więziennej,
zwany dalej „Dyrektorem Generalnym”, określi, w drodze zarządzenia, sposób realizacji
szkolenia strzeleckiego młodzieży w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej,
zwanych dalej „jednostkami organizacyjnymi”. Realizacja szkolenia strzeleckiego w
zakresie potrzeb edukacyjnych młodzieży odbywa się z zachowaniem jego bezpiecznego
przebiegu.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
Art. 3.
1.
Nazwa „Służba Więzienna”, jej skrót „SW” oraz znak graficzny Służby Więziennej przysługują
wyłącznie formacji, o której mowa w art. 1.
2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór znaku graficznego
Służby Więziennej, uwzględniając w szczególności kształt i warianty kolorystyczne
tego znaku oraz szczegółowe zasady jego stosowania, mając na celu stworzenie spójnego
systemu identyfikacji wizualnej Służby Więziennej.
Art. 4.
1.
Służba Więzienna współdziała z organami państwowymi i samorządu terytorialnego, stowarzyszeniami,
fundacjami, organizacjami oraz instytucjami, których celem jest współpraca w wykonywaniu
kary pozbawienia wolności, jak również z kościołami, związkami wyznaniowymi, szkołami
wyższymi i placówkami naukowymi oraz osobami godnymi zaufania.
2.
Służba Więzienna współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w
zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
3.
Służba Więzienna ma prawo do otrzymywania informacji kryminalnych z Krajowego Centrum
Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji swoich zadań ustawowych.
4.
Służba Więzienna współdziała z przywięziennym zakładem pracy wskazanym w decyzji Ministra
Sprawiedliwości, o której mowa w art. 105b § 4 zdanie pierwsze i art. 217c § 5 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 czerwca
1997 r. - Kodeks karny wykonawczy, przy zapewnieniu systemu służącego realizacji uprawnienia do korzystania przez skazanych
i tymczasowo aresztowanych z samoinkasującego aparatu telefonicznego.
5.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej zawiera z przywięziennym zakładem pracy, o którym
mowa w ust. 4, porozumienie, w którym określone zostaną warunki techniczne i wymogi
dla systemu służącego realizacji uprawnienia do korzystania przez skazanych i tymczasowo
aresztowanych z samoinkasującego aparatu telefonicznego, a także czas trwania porozumienia
i inne istotne jego elementy.
Art. 5.
Organy administracji państwowej, samorządu terytorialnego oraz państwowe jednostki
organizacyjne są obowiązane współdziałać z jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej
w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.
Art. 6.
Koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa.
Art. 6a.
Obowiązku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego
doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), nie stosuje się:
1)
w sprawach osobowych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej;
2)
w sprawach osobowych byłych funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej;
3)
jeżeli doręczenie korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego
doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej mogłoby wpłynąć negatywnie
na sposób realizacji zadań przez Służbę Więzienną.
Rozdział 2
Organizacja Służby Więziennej
Art. 7.
Organami Służby Więziennej są:
1)
Dyrektor Generalny Służby Więziennej; 1a) Szef Inspektoratu Wewnętrznego Służby Więziennej,
zwany dalej „Szefem IWSW”;
2)
dyrektor okręgowy Służby Więziennej, zwany dalej „dyrektorem okręgowym”;
3)
dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego;
4)
Rektor-Komendant uczelni Służby Więziennej, zwany dalej „Rektorem”, Komendant Centralnego
Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, komendant ośrodka szkolenia Służby Więziennej
i komendant ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej.
Art. 8.
1.
Jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są:
1)
Centralny Zarząd Służby Więziennej;
1a)
Inspektorat Wewnętrzny Służby Więziennej, zwany dalej „IWSW”;
2)
okręgowe inspektoraty Służby Więziennej;
3)
zakłady karne i areszty śledcze;
3a)
uczelnia Służby Więziennej, zwana dalej „Uczelnią”;
4)
Centralny Ośrodek Szkolenia Służby Więziennej oraz ośrodki szkolenia Służby Więziennej
i ośrodki doskonalenia kadr Służby Więziennej.
1a.
Uczelnia jest uczelnią służb państwowych nadzorowaną przez Ministra Sprawiedliwości,
działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1571), posiadającą osobowość prawną oraz realizującą zadania na rzecz wymiaru sprawiedliwości
i administracji publicznej, która może realizować proces dydaktyczny również poza
swoją siedzibą z wykorzystaniem infrastruktury Służby Więziennej.
1b.
IWSW jest jednostką organizacyjną nadzorowaną przez Ministra Sprawiedliwości.
1c.
W ramach jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą być tworzone
Grupy Interwencyjne Służby Więziennej, zwane dalej „GISW”, odpowiedzialne za prowadzenie
działań:
1)
w zakresie zapobiegania zagrożeniom mogącym wystąpić w Służbie Więziennej lub likwidacji
tych zagrożeń;
2)
wymagających użycia specjalistycznych sił i środków oraz specjalistycznej taktyki
działania.
2.
W ramach jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą, w razie potrzeby,
działać szkoły i podmioty lecznicze w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej,
a w ramach jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 1 pkt 4 - podmioty lecznicze.
3.
W jednostkach organizacyjnych mogą być tworzone służby, działy, oddziały, grupy, zespoły
i stanowiska prowadzące działalność, w szczególności w zakresie oddziaływania penitencjarnego,
specjalistycznego oddziaływania terapeutycznego, nauczania i szkolenia, działalności
duszpasterskiej, kwatermistrzowskiej, zatrudnienia, czynności administracyjnych związanych
z wykonywaniem kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania, ochrony, spraw
obronnych, zwalczania czynów mogących zagrozić porządkowi i bezpieczeństwu, zapewnienia
stosownych warunków bytowych i pomocy socjalnej, opieki zdrowotnej i sanitarnej, a
także składnice mundurowe i magazynowe.
4.
Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, mogą posiadać podległe
oddziały położone w tej samej lub innej miejscowości.
5.
Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 4, z wyjątkiem Centralnego Ośrodka
Szkolenia Służby Więziennej, mogą być prowadzone w formie instytucji gospodarki budżetowej,
o której mowa w art. 9 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 i 1572).
6.
Instytucja gospodarki budżetowej, o której mowa w ust. 1, może otrzymywać dotacje
z budżetu państwa na realizację zadań publicznych związanych z prowadzeniem oddziaływań
penitencjarnych wymienionych w art. 2 ust. 2 pkt 1, wykonywaniem zadań obronnych na
podstawie przepisów odrębnych, organizowaniem i prowadzeniem szkolenia i doskonalenia
zawodowego funkcjonariuszy oraz pracowników, a także realizacji programów poprawy
sprawności funkcjonariuszy, w formie obozów kondycyjnych.
Art. 9.
1.
Liczbę etatów w poszczególnych jednostkach organizacyjnych nalicza się w oparciu o
ustaloną w ustawie budżetowej na dany rok liczbę etatów funkcjonariuszy Służby Więziennej,
zwanych dalej „funkcjonariuszami”, oraz przyznaną dla więziennictwa liczbę etatów
pracowników Służby Więziennej, zwanych dalej „pracownikami”, uwzględniając następujące
kryteria:
1)
zapewnienie bezpieczeństwa jednostek organizacyjnych i bezpieczeństwa osobistego funkcjonariuszy
i pracowników;
2)
zakres i stopień złożoności realizowanych przez funkcjonariuszy i pracowników ustawowych
zadań Służby Więziennej;
3)
liczbę, typ i rodzaj jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez właściwe organy
Służby Więziennej;
4)
terytorialny zasięg działania jednostek organizacyjnych oraz liczbę współpracujących
z nimi organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości;
5)
liczbę, typ i rodzaj posiadanych budowli i urządzeń.
2.
Przy naliczaniu liczby etatów, o których mowa w ust. 1, ponadto uwzględnia się następujące
kryteria szczególne:
1)
w zakładach karnych:
a)
liczbę funkcjonariuszy i pracowników niezbędnych do zapewnienia realizacji zadań wynikających
z celów wykonywania kary pozbawienia wolności,
b)
rodzaj realizowanych systemów wykonywania kary pozbawienia wolności i programów oddziaływań
wobec osób pozbawionych wolności,
c)
typ, rodzaj oraz przeznaczenie zakładu karnego,
d)
strukturę organizacyjną, w tym oddziały aresztu śledczego,
e)
liczbę podległych oddziałów zewnętrznych,
f)
liczbę miejsc zakwaterowania dla osób pozbawionych wolności oraz ruch osób pozbawionych
wolności,
g)
liczbę działających szkół, ośrodków diagnostycznych, podmiotów leczniczych, aptek
i przywięziennych zakładów pracy;
2)
w aresztach śledczych:
a)
liczbę miejsc zakwaterowania dla osób pozbawionych wolności oraz ruch osób pozbawionych
wolności,
b)
strukturę organizacyjną, w tym oddziały zakładu karnego,
c)
liczbę podległych oddziałów zewnętrznych,
d)
liczbę działających szkół, ośrodków diagnostycznych, podmiotów leczniczych, aptek
i przywięziennych zakładów pracy;
2a)
na Uczelni:
a)
programy studiów i studiów podyplomowych,
b)
liczbę studentów i liczbę miejsc zakwaterowania,
c)
harmonogramy szkoleń i doskonalenia zawodowego;
3)
w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej oraz w ośrodkach szkolenia i doskonalenia
kadr Służby Więziennej: liczbę miejsc zakwaterowania oraz harmonogram szkoleń i doskonalenia
zawodowego.
Art. 10.
1.
Centralnym Zarządem Służby Więziennej oraz jednostkami organizacyjnymi, o których
mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4, kieruje Dyrektor Generalny podległy Ministrowi
Sprawiedliwości.
2.
Dyrektor Generalny jest przełożonym funkcjonariuszy pełniących służbę w jednostkach
organizacyjnych, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4.
3.
Minister Sprawiedliwości nadaje, w drodze zarządzenia, statut Centralnemu Zarządowi
Służby Więziennej.
Art. 11.
1.
Do zakresu działania Dyrektora Generalnego należy w szczególności:
1)
ustalanie kierunków prowadzenia oddziaływań penitencjarnych i nadzór nad ich realizacją;
2)
tworzenie warunków prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności
i tymczasowego aresztowania;
2a)
ustalanie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych, w tym sposobu
i trybu informowania o zdarzeniach, które wystąpiły w Służbie Więziennej, oraz ustalanie
sposobu i trybu przeprowadzania czynności sprawdzających dotyczących zdarzeń, które
wystąpiły w Służbie Więziennej, oraz sposobu ich dokumentowania;
3)
ustalanie zasad technicznego zabezpieczenia ochronnego i bezpieczeństwa w jednostkach
organizacyjnych;
3a)
określenie kryteriów zdrowotnych i użytkowych doboru, w tym cech przydatności, psów
w Służbie Więziennej oraz sposobów ich używania;
3b)
ustalanie zasad gospodarowania uzbrojeniem i środkami ochrony przez funkcjonariuszy;
4)
ustalanie metod i form działalności w zakresie ochrony i przygotowań obronnych w podległych
jednostkach organizacyjnych;
4a)
ustalanie wzorów druków ochronnych i znaków umownych;
5)
udział w pracach nad projektem budżetu państwa w zakresie dotyczącym więziennictwa
oraz opracowywanie planu dochodów i wydatków budżetowych więziennictwa w ramach kwot
wynikających z ustawy budżetowej;
6)
nadzorowanie działalności okręgowych inspektoratów Służby Więziennej, Centralnego
Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej, ośrodków szkolenia Służby Więziennej i ośrodków
doskonalenia kadr Służby Więziennej bezpośrednio mu podległych oraz sprawowanie nadzoru
nad organizacją i realizowaniem zadań przez jednostki organizacyjne, o których mowa
w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4;
6a)
ustalanie zasad organizacji i szczegółowego zakresu działania GISW;
7)
kształtowanie polityki kadrowej w Służbie Więziennej;
8)
ustalanie liczby etatów i stanowisk w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej, liczby
etatów w okręgowych inspektoratach Służby Więziennej oraz łącznej liczby etatów w
podległych jednostkach organizacyjnych, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2, 3
i 4;
9)
ustalanie szczegółowego sposobu gospodarowania składnikami majątkowymi i racjonalnego
wykorzystywania środków finansowych przeznaczonych na działalność Służby Więziennej;
9a)
ustalanie programów szkoleń wstępnego, zawodowego oraz specjalistycznego w Służbie
Więziennej dla funkcjonariuszy i pracowników;
10)
inicjowanie badań naukowych dotyczących zadań Służby Więziennej oraz współdziałanie
z placówkami naukowymi w tym zakresie;
11)
ustalanie metod i form wykonywania zadań służbowych przez funkcjonariuszy w zakresie
nieobjętym przepisami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy;
12)
realizacja zadań wynikających z innych ustaw.
1a.
Dyrektor Generalny może przez odpowiednie służby w jednostkach organizacyjnych, o
których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4, podejmować działania mające na celu
koordynowanie czynności związanych z zapobieganiem zjawiskom przestępczym i kryminogennym
w środowisku funkcjonariuszy lub pracowników oraz przygotowywanie pod względem merytorycznym
przedsięwzięć szkoleniowych i materiałów edukacyjnych.
2.
W ramach realizacji swoich zadań Dyrektor Generalny może wydawać zarządzenia, instrukcje
lub wytyczne.
Art. 11a.
1.
IWSW jest jednostką organizacyjną realizującą na obszarze całego kraju zadania, o
których mowa w art. 23b.
2.
IWSW kieruje Szef IWSW podległy Ministrowi Sprawiedliwości.
3.
Szefowi IWSW przysługuje etat zastępcy Dyrektora Generalnego.
4.
Szef IWSW ustala liczbę etatów i stanowisk w IWSW, w tym w wydziałach zamiejscowych.
5.
Realizację czynności wspomagających IWSW w zakresie organizacyjnym, kadrowym, logistycznym,
technicznym i finansowym zapewnia Centralny Zarząd Służby Więziennej, a w wydziałach
zamiejscowych IWSW - okręgowy inspektorat Służby Więziennej.
6.
Siedzibą Szefa IWSW jest miasto stołeczne Warszawa.
7.
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 23b, Szef IWSW współdziała z innymi
jednostkami organizacyjnymi oraz właściwymi organami i instytucjami.
8.
Szef IWSW jest obowiązany niezwłocznie przedstawiać Ministrowi Sprawiedliwości informacje
i materiały mogące mieć istotne znaczenie dla sprawowania nadzoru nad Służbą Więzienną.
9.
Minister Sprawiedliwości może w każdym czasie żądać informacji i materiałów dotyczących
zadań realizowanych przez Szefa IWSW.
10.
Minister Sprawiedliwości może polecić Szefowi IWSW objęcie rozpoznaniem, o którym
mowa w art. 23b ust. 1, określonych obszarów działań funkcjonariuszy.
11.
Szef IWSW przedstawia corocznie do dnia 31 stycznia Ministrowi Sprawiedliwości informację
o działalności IWSW.
12.
Szef IWSW określa, w drodze zarządzenia, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji
niejawnych, formy i metody podejmowanych czynności przez IWSW w zakresie nieobjętym
innymi przepisami prawa.
Art. 11b.
Minister Sprawiedliwości określa, w drodze zarządzenia, regulamin organizacyjny IWSW.
Art. 11c.
1.
IWSW podlegają wydziały zamiejscowe IWSW.
2.
Wydziałem zamiejscowym IWSW kieruje naczelnik wydziału zamiejscowego IWSW podległy
Szefowi IWSW.
Art. 12.
1.
Okręgowym inspektoratem Służby Więziennej kieruje dyrektor okręgowy.
2.
Do zakresu działania dyrektora okręgowego należy w szczególności:
1)
koordynacja oddziaływań penitencjarnych prowadzonych w podległych jednostkach organizacyjnych
i nadzór nad nimi;
2)
koordynacja sposobu i nadzór nad warunkami prawidłowego i praworządnego wykonywania
kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania w podległych jednostkach organizacyjnych
oraz kontrola przestrzegania w nich praw osób pozbawionych wolności;
3)
organizowanie systemu współdziałania podległych jednostek organizacyjnych w zakresie
utrzymania w nich bezpieczeństwa i porządku oraz współpraca w tym zakresie z Policją
i innymi służbami oraz instytucjami i organami ochrony państwa;
4)
sprawowanie nadzoru i koordynowanie działalności w zakresie ochrony i przygotowań
obronnych w podległych jednostkach organizacyjnych;
4a)
organizacja podległej GISW i nadzór nad jej funkcjonowaniem;
5)
ustalanie rejonizacji osadzania tymczasowo aresztowanych w aresztach śledczych, sprawowanie
nadzoru nad przestrzeganiem ustalonego przeznaczenia aresztów śledczych i zakładów
karnych oraz organizowanie i koordynowanie transportu osób pozbawionych wolności;
6)
tworzenie poza obrębem podległych zakładów karnych i aresztów śledczych podporządkowanych
im oddziałów tymczasowego zakwaterowania skazanych;
7)
opracowywanie planu finansowego dochodów i wydatków budżetowych dla okręgowego inspektoratu
Służby Więziennej i podległych jednostek organizacyjnych;
8)
nadzorowanie działalności podległych zakładów karnych i aresztów śledczych, ośrodków
doskonalenia kadr Służby Więziennej oraz przywięziennych zakładów pracy funkcjonujących
przy podległych jednostkach organizacyjnych;
9)
ustalanie liczby stanowisk w okręgowym inspektoracie Służby Więziennej oraz liczby
etatów w podległych jednostkach organizacyjnych;
10)
realizacja zadań wynikających z innych ustaw.
3.
Dyrektor okręgowy jest przełożonym funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych
jednostkach organizacyjnych.
4.
W ramach realizacji swoich zadań dyrektor okręgowy może wydawać zarządzenia, instrukcje
lub wytyczne.
5.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze zarządzenia, szczegółowy zakres działania
dyrektorów okręgowych oraz strukturę i siedziby okręgowych inspektoratów Służby Więziennej,
a także jednostki organizacyjne podległe poszczególnym dyrektorom okręgowym.
Art. 13.
1.
Zakładem karnym i aresztem śledczym kieruje dyrektor.
2.
Do zakresu działania dyrektora zakładu karnego i dyrektora aresztu śledczego należy
w szczególności:
1)
koordynacja oddziaływań penitencjarnych prowadzonych w podległej jednostce organizacyjnej
i nadzór nad nimi;
2)
zapewnienie prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego
aresztowania oraz zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w podległej jednostce organizacyjnej;
3)
nadzorowanie działających w ramach zakładu karnego i aresztu śledczego szkół i podmiotów
leczniczych;
4)
racjonalne wykorzystanie środków finansowych;
5)
zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia
jej kwalifikacji, właściwego wykonywania obowiązków i dyscypliny;
6)
ustalanie liczby stanowisk w podległej jednostce organizacyjnej;
7)
realizacja zadań wynikających z innych ustaw.
3.
W ramach realizacji swoich zadań dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego
mogą wydawać zarządzenia, instrukcje lub wytyczne.
4.
Dyrektor Generalny ustala, w drodze zarządzenia, szczegółowy zakres działania dyrektorów
oraz strukturę organizacyjną zakładów karnych i aresztów śledczych.
5.
Zasady tworzenia zakładów karnych i aresztów śledczych określa odrębna ustawa.
Art. 13a.
1.
Uczelnią kieruje Rektor.
2.
Do zakresu działania Rektora należy:
1)
zapewnienie właściwych warunków realizacji studiów, studiów podyplomowych, szkoleń
i doskonalenia zawodowego;
2)
koordynacja, nadzór i odpowiedzialność za prowadzone na Uczelni studia, szkolenia
oraz doskonalenie zawodowe;
3)
realizacja zadań z zakresu spraw ochronnych i przygotowań obronnych;
4)
zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia
jej kwalifikacji, właściwego wykonywania obowiązków i dyscypliny;
5)
ustalanie liczby stanowisk na Uczelni;
6)
realizacja zadań wynikających z innych ustaw;
7)
koordynowanie prowadzonych badań naukowych i decydowanie o ich kierunku oraz gromadzenie
dorobku badawczego uzyskanego w toku badań realizowanych w jednostkach organizacyjnych
i na ich rzecz.
3.
W ramach realizacji swoich zadań Rektor może wydawać zarządzenia, instrukcje lub wytyczne.
4.
Rektor określi, w drodze zarządzenia, sposób ochrony Uczelni.
Art. 14.
1.
Centralnym Ośrodkiem Szkolenia Służby Więziennej, ośrodkiem szkolenia Służby Więziennej
i ośrodkiem doskonalenia kadr Służby Więziennej kierują komendanci.
2.
W Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, w ośrodkach szkolenia Służby Więziennej
i ośrodkach doskonalenia kadr Służby Więziennej prowadzi się szkolenie funkcjonariuszy
i pracowników.
3.
Do zakresu działania komendantów, o których mowa w ust. 1, należy w szczególności:
1)
zapewnienie właściwych warunków szkolenia oraz doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy
i pracowników;
2)
koordynacja, nadzór i odpowiedzialność za prowadzone w podległym ośrodku szkolenia
oraz doskonalenie zawodowe;
3)
zapewnienie bezpieczeństwa i porządku w podległym ośrodku;
4)
realizacja zadań z zakresu spraw ochronnych i przygotowań obronnych;
5)
zapewnienie odpowiedniego do potrzeb doboru i wykorzystania kadry, stałego podnoszenia
jej kwalifikacji, właściwego wykonywania obowiązków i dyscypliny;
6)
ustalanie liczby stanowisk w ośrodku;
7)
realizacja zadań wynikających z innych ustaw.
4.
W ramach realizacji swoich zadań komendanci mogą wydawać zarządzenia, instrukcje lub
wytyczne.
5.
Dyrektor Generalny, w drodze zarządzenia:
1)
tworzy, przekształca i znosi ośrodki szkolenia Służby Więziennej i ośrodki doskonalenia
kadr Służby Więziennej;
2)
określa siedzibę Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej oraz ośrodków szkolenia
Służby Więziennej i ośrodków doskonalenia kadr Służby Więziennej;
3)
nadaje statuty ustalające szczegółowy zakres działania Komendanta Centralnego Ośrodka
Szkolenia Służby Więziennej, komendanta ośrodka szkolenia Służby Więziennej i komendanta
ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej oraz strukturę organizacyjną ośrodków.
6.
Dyrektor Generalny określa, w drodze zarządzenia, ramowy regulamin pobytu w Centralnym
Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej oraz ośrodkach szkolenia Służby Więziennej i ośrodkach
doskonalenia kadr Służby Więziennej.
7.
Przepisów ust. 5 i 6 nie stosuje się, jeżeli ośrodek szkolenia Służby Więziennej lub
ośrodek doskonalenia kadr Służby Więziennej jest prowadzony w formie instytucji gospodarki
budżetowej.
Art. 15.
Ustanawia się dzień:
1)
8 lutego Dniem Tradycji Służby Więziennej;
2)
29 czerwca Świętem Służby Więziennej.
Art. 16.
1.
Jednostce organizacyjnej może zostać nadany sztandar.
2.
Sztandar jednostkom organizacyjnym, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 4,
nadaje Minister Sprawiedliwości na zaopiniowany przez Dyrektora Generalnego wniosek
kierownika danej jednostki organizacyjnej.
2a.
Sztandar IWSW nadaje Minister Sprawiedliwości na wniosek Szefa IWSW.
2b.
Sztandar Uczelni nadaje Minister Sprawiedliwości na wniosek Rektora.
3.
Sztandar może być ufundowany za zgodą Ministra Sprawiedliwości. Zgodę na ufundowanie
sztandaru i jego zatwierdzony projekt doręcza się fundatorowi za pośrednictwem zainteresowanego
kierownika jednostki organizacyjnej.
4.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wymagania dotyczące sztandaru,
wzór aktu nadania sztandaru, tryb i warunki jego nadania oraz sposób przechowywania
i ewidencjonowania sztandarów, a także sposób przekazywania ich w przypadku likwidacji
jednostki organizacyjnej albo ponownego nadania sztandaru. Sztandar powinien nawiązywać
do tradycji Służby Więziennej.
5.
Minister Sprawiedliwości może określić, w drodze rozporządzenia, wzór sztandaru, uwzględniając
tradycje Służby Więziennej.
Art. 17.
1.
Funkcjonariusze otrzymują wyposażenie niezbędne do wykonywania czynności służbowych.
2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, uzbrojenie Służby Więziennej,
rodzaje broni i środków ochrony stosowanych przez funkcjonariuszy w czasie pełnienia
obowiązków służbowych, uwzględniając obowiązek prawidłowej realizacji zadań przez
Służbę Więzienną.
3.
Dyrektor Generalny określi, w drodze zarządzenia, normy wyposażenia, o którym mowa
w ust. 1, oraz szczegółowe warunki jego przydzielania i użytkowania.
Rozdział 3
Zakres uprawnień Służby Więziennej
Art. 18.
1.
Funkcjonariusze, wykonując czynności służbowe, mają prawo:
1)
legitymowania osób ubiegających się o wstęp oraz opuszczających teren jednostek organizacyjnych
oraz deponowania dokumentów tożsamości osób przebywających na terenie jednostki organizacyjnej;
2)
legitymowania funkcjonariuszy i pracowników wchodzących i wychodzących z jednostki
organizacyjnej;
2a)
legitymowania osób w związku z realizacją czynności, o których mowa w pkt 4, 5, 7
i 7a;
3)
żądania od osób wymienionych w pkt 1 i 2 przekazania do depozytu przedmiotów niedozwolonych,
o których mowa w art. 242 § 16 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy, zwanych dalej „przedmiotami niedozwolonymi”, przeprowadzania kontroli pobieżnej,
sprawdzania pojazdów wjeżdżających oraz wyjeżdżających, a także ładunków tych pojazdów,
również za pomocą środków technicznych przeznaczonych do wykrywania przedmiotów niedozwolonych
lub substancji psychoaktywnych, o których mowa w art. 242 § 12a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy, zwanych dalej „substancjami psychoaktywnymi”, lub z wykorzystaniem psa służbowego
wytresowanego do wyszukiwania przedmiotów niedozwolonych lub substancji psychoaktywnych,
jak również, w uzasadnionych przypadkach, przeprowadzania kontroli osobistej tych
osób;
4)
wzywania osób zakłócających spokój i porządek w bezpośrednim sąsiedztwie lub na terenie
jednostki organizacyjnej, nawiązujących niedozwolone kontakty z osobami pozbawionymi
wolności lub usiłujących bez zezwolenia funkcjonariuszy dostarczyć jakiekolwiek przedmioty
na teren jednostki organizacyjnej, do zaniechania takich zachowań;
5)
zatrzymania, na terenie jednostki organizacyjnej lub na terenie przyległym do tej
jednostki, przez który rozumie się teren pozostający w polu widzenia funkcjonariusza
i jego bezpośrednie sąsiedztwo, w celu niezwłocznego przekazania Policji, osób, co
do których istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego pod groźbą
kary;
6)
usunięcia z terenu jednostki organizacyjnej osoby, która nie stosuje się do polecenia
wydanego na podstawie obowiązujących przepisów;
7)
zatrzymania osób pozbawionych wolności, które:
a)
dokonały ucieczki z aresztu śledczego lub zakładu karnego,
b)
dokonały ucieczki w trakcie konwojowania lub zatrudnienia,
c)
na podstawie zezwolenia właściwego organu opuściły areszt śledczy albo zakład karny
i nie powróciły do niego w wyznaczonym terminie, korzystając z zezwolenia na czasowe
opuszczenie aresztu śledczego lub zakładu karnego bez konwoju funkcjonariusza lub
korzystając z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności;
7a)
podjęcia pościgu, jeżeli zbieg znajduje się w polu widzenia lub znany jest kierunek
jego ucieczki lub po ustaleniu czasu i kierunku ucieczki zorganizować pościg;
8)
zwracania się w nagłych przypadkach do organów ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa
państwa lub do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy w ramach obowiązujących przepisów
prawa.
2.
Z obowiązków wynikających z realizacji praw funkcjonariuszy, o których mowa w ust.
1 pkt 3, w zakresie poddania się kontroli pobieżnej i kontroli osobistej, są wyłączeni:
1)
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
Prezes Rady Ministrów;
3)
członkowie Rady Ministrów;
4)
Rzecznik Praw Obywatelskich;
5)
Rzecznik Praw Dziecka;
6)
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych;
7)
osoby korzystające z immunitetu parlamentarnego, sędziowskiego lub prokuratorskiego;
8)
osoby korzystające z immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów
międzynarodowych albo powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych.
3.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik jednostki organizacyjnej może:
1)
zwolnić funkcjonariusza, o którym mowa w ust. 1, od obowiązku legitymowania osoby
ubiegającej się o wstęp na teren jednostki organizacyjnej oraz z obowiązków, o których
mowa w ust. 1 pkt 3;
2)
zwolnić osobę ubiegającą się o wstęp na teren jednostki organizacyjnej z obowiązku
przekazywania do depozytu przedmiotów niedozwolonych.
3a.
Kontrola osobista, o której mowa w ust. 1 pkt 3, polega na sprawdzeniu:
1)
osoby kontrolowanej, jej odzieży, obuwia oraz przedmiotów, które znajdują się na jej
ciele, bez odsłaniania przykrytej odzieżą powierzchni ciała oraz
2)
osoby kontrolowanej, jej odzieży, obuwia oraz przedmiotów, które znajdują się na jej
ciele, z odsłonięciem przykrytych odzieżą powierzchni ciała w zakresie niezbędnym
do odebrania przedmiotu niedozwolonego lub substancji psychoaktywnej, oraz
3)
jamy ustnej, nosa, uszu i włosów, oraz
4)
miejsc trudno dostępnych osoby kontrolowanej lub miejsc intymnych osoby kontrolowanej
- w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
3b.
Kontrolę osobistą, o której mowa w ust. 1 pkt 3, przeprowadza co najmniej dwóch funkcjonariuszy
tej samej płci co osoba kontrolowana, podczas nieobecności osób postronnych i osób
odmiennej płci oraz w miejscu niemonitorowanym, niedostępnym w czasie przeprowadzania
kontroli dla osób postronnych. W kontroli osobistej może uczestniczyć osoba wykonująca
zawód medyczny.
3ba.
Podczas kontroli, o której mowa w ust. 3a pkt 2 i 4, osoba kontrolowana powinna być
częściowo ubrana. Funkcjonariusz w pierwszej kolejności sprawdza część odzieży, a
przed sprawdzeniem pozostałej części umożliwia osobie kontrolowanej włożenie odzieży
już sprawdzonej.
3bb.
Kontrolę, o której mowa w ust. 3a pkt 1-3, oraz kontrolę miejsc trudno dostępnych
przeprowadza się wzrokowo i manualnie lub za pomocą środków technicznych przeznaczonych
do wykrywania przedmiotów niedozwolonych lub substancji psychoaktywnych, sprawdzenia
biochemicznego lub z wykorzystaniem psa służbowego wytresowanego do wyszukiwania przedmiotów
niedozwolonych lub substancji psychoaktywnych, a kontrolę miejsc intymnych przeprowadza
się przez oględziny ciała.
3c.
(uchylony)
3d.
Kontrola pobieżna, o której mowa w ust. 1 pkt 3, polega na powierzchownym sprawdzeniu
odzieży, obuwia oraz przedmiotów znajdujących się na ciele osoby kontrolowanej lub
przez nią posiadanych. Kontrolę pobieżną przeprowadza się wzrokowo i manualnie lub
za pomocą środków technicznych przeznaczonych do wykrywania przedmiotów niedozwolonych
lub substancji psychoaktywnych, sprawdzenia biochemicznego lub z wykorzystaniem psa
służbowego wytresowanego do wyszukiwania przedmiotów niedozwolonych lub substancji
psychoaktywnych. Wzrokowego i manualnego sprawdzenia dokonuje funkcjonariusz tej samej
płci co osoba kontrolowana.
3e.
Przed przystąpieniem do kontroli osobistej lub pobieżnej, o których mowa w ust. 3a
lub 3d, przeprowadzający kontrolę informuje osobę kontrolowaną o rozpoczęciu kontroli
i jej rodzaju.
3f.
Z kontroli osobistej protokół sporządza się w przypadku, gdy osoba kontrolowana zgłosiła
takie żądanie bezpośrednio po jej przeprowadzeniu oraz w razie ujawnienia przedmiotu
niedozwolonego lub substancji psychoaktywnej. Z kontroli pobieżnej oraz ze sprawdzenia
pojazdu lub jego ładunku protokół sporządza się w razie ujawnienia przedmiotu niedozwolonego
lub substancji psychoaktywnej.
3g.
Protokół z kontroli lub sprawdzenia, o którym mowa w ust. 3f, zawiera:
1)
wskazanie podstawy prawnej przeprowadzenia kontroli lub sprawdzenia;
2)
datę i godzinę rozpoczęcia oraz zakończenia przeprowadzenia kontroli lub sprawdzenia;
3)
dane osoby kontrolowanej: imię, nazwisko, serię i numer dokumentu tożsamości;
4)
numer służbowy funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę lub sprawdzenie;
5)
miejsce ujawnienia przedmiotów niedozwolonych lub substancji psychoaktywnej;
6)
wyniki kontroli lub sprawdzenia;
7)
podjęte czynności;
8)
pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach;
9)
podpis osoby kontrolowanej;
10)
podpis funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę lub sprawdzenie.
4.
Czynności wymienione w ust. 1 pkt 1-6 wykonuje się w sposób możliwie najmniej naruszający
dobra osobiste osoby, wobec której zostały podjęte.
5.
Osobom niebędącym funkcjonariuszami i pracownikami na sposób prowadzenia czynności,
o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3-6, przysługuje zażalenie do właściwego miejscowo
sądu rejonowego w terminie 7 dni od dnia przeprowadzenia tych czynności.
6.
Funkcjonariuszom i pracownikom na sposób prowadzenia czynności, o których mowa w ust.
1 pkt 3, przysługuje zażalenie do właściwego miejscowo sądu rejonowego w terminie
7 dni od dnia przeprowadzenia tych czynności.
7.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb działań, o których
mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 5-8, ust. 3a-3bb oraz ust. 3d i 3e, sposób postępowania funkcjonariuszy
podczas ich realizacji oraz wzór protokołu, o którym mowa w ust. 3f, mając na względzie
zapewnienie skuteczności działań podejmowanych przez funkcjonariuszy oraz prawidłowego
ich dokumentowania.
Art. 18a.
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 5 i 6, Służba Więzienna
może używać psów służbowych.
Art. 18b.
1.
Osobie, wobec której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest chora na chorobę zakaźną
lub jest pod wpływem substancji psychoaktywnej, nie zezwala się na wstęp na teren
jednostki organizacyjnej. Okoliczności stanowiące podstawę odmowy podaje się tej osobie
do wiadomości.
2.
Na żądanie osoby, o której mowa w ust. 1, przeprowadza się przy użyciu metod niewymagających
badania laboratoryjnego badanie w celu ustalenia, czy w organizmie tej osoby jest
obecna substancja psychoaktywna.
3.
Z przeprowadzenia badania, o którym mowa w ust. 2, sporządza się protokół zawierający
w szczególności następujące dane osoby badanej: imię i nazwisko, serię i numer dokumentu
tożsamości oraz numer PESEL tej osoby, w przypadku gdy został nadany, a także dane
służbowe funkcjonariusza przeprowadzającego badanie.
4.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje badań na obecność
substancji psychoaktywnej w organizmie osoby ubiegającej się o wstęp na teren jednostki
organizacyjnej, sposób przeprowadzania tych badań, sposób ich dokumentowania oraz
okres przechowywania zgromadzonej dokumentacji, mając na uwadze konieczność zapewnienia
sprawnego przeprowadzania badań i zagwarantowania wiarygodności ich wyników oraz zapewnienie
prawidłowego sposobu dokumentowania przeprowadzonych badań.
Art. 18c.
1.
Funkcjonariusze, wykonując czynności służbowe w MSiPK, w zakresie realizacji zadania,
o którym mowa w art. 2 ust. 2b, mają prawo:
1)
legitymowania osób ubiegających się o wstęp do MSiPK oraz opuszczających MSiPK;
2)
legitymowania pracowników MSiPK wchodzących do MSiPK i wychodzących z MSiPK;
3)
legitymowania osób w związku z realizacją czynności, o których mowa w pkt 8-10;
4)
dokonywania, na polecenie, sprawdzenia osób, o których mowa w pkt 1 i 2;
5)
przeglądania, na polecenie, zawartości bagażu oraz innych przedmiotów, które posiadają
przy sobie osoby, o których mowa w pkt 1 i 2;
6)
sprawdzania, na polecenie, pojazdów wjeżdżających na teren MSiPK oraz wyjeżdżających
z terenu MSiPK, a także ich ładunków;
7)
żądania od osób, o których mowa w pkt 1 i 2, przekazania do depozytu przedmiotów,
których nie można posiadać w MSiPK;
8)
wzywania osób zakłócających spokój i porządek w MSiPK lub w bezpośrednim sąsiedztwie
MSiPK do zaniechania takich zachowań;
9)
zatrzymania, w MSiPK, w celu niezwłocznego przekazania Policji osób, co do których
istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
10)
usunięcia z MSiPK osoby, która nie stosuje się do polecenia wydanego na podstawie
obowiązujących przepisów;
11)
zwracania się w nagłych przypadkach do organów ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa
państwa lub do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy w ramach obowiązujących przepisów
prawa.
2.
Sprawdzenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, dokonuje się w celu wykrycia przedmiotów,
których nie można posiadać w MSiPK, za pomocą służących do tego środków technicznych
będących na wyposażeniu MSiPK.
3.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, dokonuje się w celu wykrycia przedmiotów,
których nie można posiadać w MSiPK, poprzez:
1)
wzrokową i manualną kontrolę:
a)
zawartości bagażu oraz innych przedmiotów,
b)
pojazdów i ich ładunków;
2)
sprawdzenie bagaży oraz innych przedmiotów lub pojazdów i ich ładunków za pomocą środków
technicznych będących na wyposażeniu MSiPK.
4.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, wykonuje się w obecności posiadacza
bagażu oraz innych przedmiotów lub kierowcy kontrolowanego pojazdu.
5.
Funkcjonariusz w związku z realizacją czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6,
ma prawo żądania udostępnienia bagażu oraz innych przedmiotów lub pojazdów i ich ładunków
do przejrzenia, wyjęcia przewożonego bagażu oraz innych przedmiotów lub ładunków oraz
otwarcia i pokazania ich zawartości.
6.
Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, są obowiązane udostępnić funkcjonariuszowi
bagaż, inne przedmioty, pojazdy i ich ładunki do przejrzenia lub sprawdzenia, w tym
wykonać czynności, o których mowa w ust. 5.
7.
Czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, wykonuje się w miarę możliwości w sposób
niepowodujący uszkodzenia przeglądanego bagażu oraz innych przedmiotów, pojazdów i
ich ładunków.
8.
Kierownik komórki organizacyjnej w MSiPK odpowiedzialny za bezpieczeństwo fizyczne
może:
1)
zwolnić osobę, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, z obowiązku legitymowania oraz
przekazywania do depozytu przedmiotów, których nie można posiadać na terenie MSiPK;
2)
polecić funkcjonariuszowi, o którym mowa w ust. 1:
a)
dokonywanie sprawdzenia osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, za pomocą środków
technicznych będących na wyposażeniu MSiPK,
b)
przeglądanie zawartości bagaży oraz innych przedmiotów, które posiadają przy sobie
osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2,
c)
sprawdzanie pojazdów wjeżdżających na teren MSiPK oraz wyjeżdżających z terenu MSiPK,
a także ich ładunków.
9.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb działań, o których
mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 7-11, oraz sposób postępowania funkcjonariuszy podczas ich
realizacji, a także sposoby ich dokumentowania, mając na względzie zapewnienie poszanowania
praw osób, wobec których te działania są podejmowane, oraz zapewnienie skuteczności
działań podejmowanych przez funkcjonariuszy.
Art. 18d.
1.
W przypadku wystąpienia zagrożenia realizacji zadania, o którym mowa w art. 2 ust.
2b, innego niż określone w art. 18c ust. 1 pkt 8, polegającego na tym, iż siły Służby
Więziennej są niewystarczające lub mogą okazać się niewystarczające do wykonania tego
zadania, do udzielenia pomocy Służbie Więziennej minister właściwy do spraw wewnętrznych
może, na wniosek Ministra Sprawiedliwości, zarządzić użycie funkcjonariuszy Policji.
2.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, może zostać udzielona przez funkcjonariuszy Policji
również w formie samodzielnych działań.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, funkcjonariuszom Policji przysługują, w zakresie
niezbędnym do wykonania ich zadań, wobec wszystkich osób uprawnienia funkcjonariuszy
określone w art. 18c ust. 1.
4.
Korzystanie z uprawnień, o których mowa w ust. 3, następuje na zasadach i w trybie
określonym dla funkcjonariuszy.
Art. 19.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1-6, 8, 9 i 11-14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 383 i 1248), funkcjonariusze mogą użyć środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art.
12 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 6-9, 11, pkt 12 lit. a, c i d, pkt 13 oraz 14 tej ustawy, lub
wykorzystać te środki.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a, b i e, pkt 2, pkt 3 lit. a, pkt 5 oraz w art. 47 pkt 3, 6 i
7 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusze mogą użyć broni palnej lub ją wykorzystać.
3.
Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie
tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
4.
W przypadkach określonych w art. 11 pkt 6 i 11 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej psy służbowe mogą być użyte w wyznaczonych rejonach jednostki organizacyjnej, o której
mowa w art. 8 ust. 1 pkt 3, zorganizowanej na zasadach określonych w art. 70 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy.
5.
Wyznaczony rejon jest wyposażony w tablice ostrzegawcze informujące o zakazie wstępu
i zabezpieczony przed nieuprawnionym wejściem.
6.
W zakładach karnych typu zamkniętego oraz aresztach śledczych funkcjonariusze wobec
osób pozbawionych wolności, które:
1)
przebywają poza celą mieszkalną, używają prewencyjnie środka przymusu bezpośredniego,
o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej;
2)
przejawiają zachowania mogące stwarzać albo stwarzające zagrożenie dla życia lub zdrowia
innych osób lub bezpieczeństwa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, mogą używać
prewencyjnie także środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej.
7.
Dyrektor zakładu karnego albo dyrektor aresztu śledczego może zwolnić osobę pozbawioną
wolności, o której mowa w ust. 6 pkt 1, z zastosowania wobec niej środka przymusu
bezpośredniego, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej. Zwolnienie odnotowuje się w Centralnej Bazie.
8.
W zakładach karnych typu zamkniętego oraz aresztach śledczych, na wniosek osoby pozostającej
w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności lub z własnej inicjatywy,
w każdym czasie funkcjonariusz może zrezygnować z zastosowania środków przymusu bezpośredniego,
o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej, jeśli ocena bezpieczeństwa oraz okoliczności uzasadniają podjęcie takiej decyzji.
9.
W zakładach karnych typu półotwartego i otwartego oraz w przypadkach zwolnienia, o
którym mowa w ust. 7, środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej, funkcjonariusze mogą użyć prewencyjnie wobec osób pozbawionych wolności:
1)
na wniosek osoby pozostającej w bezpośrednim kontakcie z tymi osobami pozbawionymi
wolności;
2)
w przypadku gdy funkcjonariusz uzna to za celowe.
10.
W przypadkach wskazanych w ust. 9 każdorazowe zastosowanie środków przymusu bezpośredniego,
o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej, odnotowuje się w Centralnej Bazie.
Art. 19a.
1.
W zakładach karnych i aresztach śledczych funkcjonariusze i pracownicy stosują czynności
profilaktyczne.
2.
Czynności profilaktyczne zmierzają do rozpoznania środowiska skazanych i tymczasowo
aresztowanych w celu ochrony społeczeństwa przed przestępczością lub zapewnienia porządku
lub bezpieczeństwa zakładów karnych, aresztów śledczych lub konwoju, w szczególności
przez:
1)
obserwowanie zachowań i relacji w środowisku skazanych i tymczasowo aresztowanych;
2)
rozpoznawanie struktur podkultury przestępczej;
3)
rozpoznawanie atmosfery i nastrojów wśród skazanych i tymczasowo aresztowanych oraz
ich zachowań, które mogą naruszyć porządek i bezpieczeństwo zakładów karnych, aresztów
śledczych lub konwoju.
3.
Każda czynność profilaktyczna wymaga udokumentowania i podlega rejestracji.
4.
Skazanemu i tymczasowo aresztowanemu nie udostępnia się dokumentacji zgromadzonej
w toku stosowania czynności profilaktycznych.
5.
W związku ze stosowaniem czynności profilaktycznych funkcjonariusze i pracownicy są
obowiązani zapewnić ochronę źródeł pozyskania informacji.
6.
Funkcjonariusze i pracownicy stosujący czynności profilaktyczne mogą korzystać z pomocy
innych osób posiadających informacje mogące służyć do rozpoznania środowiska skazanych
i tymczasowo aresztowanych.
7.
Pomoc innych osób może polegać na świadomym i dobrowolnym udziale w stosowanych czynnościach
profilaktycznych, w szczególności przez przekazywanie informacji i dokumentów świadczących
o planowaniu działań naruszających porządek i bezpieczeństwo zakładu karnego, aresztu
śledczego lub konwoju.
Art. 19b.
1.
Dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego wskazuje imiennie funkcjonariuszy lub
pracowników uprawnionych do przetwarzania informacji uzyskanych w wyniku stosowania
czynności profilaktycznych, w szczególności ich sprawdzenia, analizy i klasyfikowania,
zwanych dalej „osobami wyznaczonymi”.
2.
Funkcjonariusze i pracownicy, którzy uzyskali informacje w wyniku stosowania czynności
profilaktycznych, przekazują je niezwłocznie dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu
śledczego lub osobie wyznaczonej.
3.
Osoba wyznaczona po sprawdzeniu i analizie uzyskanej informacji klasyfikuje ją jako:
1)
istotną dla ochrony społeczeństwa przed przestępczością lub dla zachowania porządku
lub bezpieczeństwa zakładu karnego, aresztu śledczego lub konwoju;
2)
mogącą być istotną dla ochrony społeczeństwa przed przestępczością lub dla zachowania
porządku lub bezpieczeństwa zakładu karnego, aresztu śledczego lub konwoju;
3)
nieistotną dla ochrony społeczeństwa przed przestępczością lub dla zachowania porządku
lub bezpieczeństwa zakładu karnego, aresztu śledczego lub konwoju.
4.
Informację, o której mowa w ust. 3 pkt 1, osoba wyznaczona niezwłocznie przekazuje
dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego celem podjęcia dalszych działań.
5.
Informację, o której mowa w ust. 3 pkt 2, osoba wyznaczona poddaje dalszej analizie,
a jej wyniki przekazuje dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego celem służbowego
wykorzystania.
6.
O uznaniu informacji za nieistotną dla ochrony społeczeństwa przed przestępczością
lub dla zachowania porządku lub bezpieczeństwa zakładu karnego, aresztu śledczego
lub konwoju osoba wyznaczona informuje dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego,
podając przyczyny takiej klasyfikacji.
Art. 20.
(uchylony)
Art. 21.
(uchylony)
Art. 22.
(uchylony)
Art. 23.
1.
W przypadku zagrożenia lub naruszenia bezpieczeństwa jednostki organizacyjnej lub
konwoju, jeżeli bezpieczeństwo nie może być zapewnione siłami i środkami własnymi,
Służba Więzienna współdziała z Policją.
2.
Siły Policji można wezwać w razie zagrożenia lub naruszenia bezpieczeństwa jednostki
organizacyjnej albo konwoju w szczególności związanego z przygotowywaniem, usiłowaniem
lub dokonaniem zamachu terrorystycznego, napadem, buntem, zbiorową ucieczką osadzonych,
najściem tłumu, pożarem, katastrofą lub klęską żywiołową.
3.
W zależności od stopnia i rodzaju zagrożenia, o którym mowa w ust. 2, współdziałanie
Policji może polegać na przekazaniu informacji, które mogą mieć znaczenie dla bezpieczeństwa
jednostki organizacyjnej lub osób pozbawionych wolności, zabezpieczeniu terenu jednostki
lub konwoju od zewnątrz, wprowadzeniu sił Policji na teren jednostki organizacyjnej,
przywróceniu porządku na terenie jednos …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.