Γεώργιος Συκοπετρίτης και Υιοί Λτδ
(1989)1E ΑΑΔ 314 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων
(1989)1E ΑΑΔ 314 31 Μαΐου, 1989 [ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ, Δ.] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ CERTIORARI ΥΠΟ Ή ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΥΚΟΠΕΤΡΙΤΗ ΚΑΙ ΥΙΩΝ ΛΤΔ. ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗ, Π.Ε.Δ. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ 19 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 1985 ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΑΡ. 1854/81. (Αίτηση Αρ. 14/86). Προνομιακά Διατάγματα - Certiorari - Κατά πόσον μπορεί να στρέφεται εναντίον αποφάσεων κατωτέρων Δικαστηρίων, που ασκούν πολιτική δικαιοδοσία - Καταφατική η απάντηση στο ερώτημα. Δικαιοδοσία - Πρόεδρος Επαρχιακού Δικαστηρίου - O Περί Δικαστηρίων Νόμος, 1960 (N. 14/60), άρθρον 22
(2)(α) - (τώρα 22
(3)(β)) - όπως έχει τροποποιηθεί με το άρθρο 4 του Νόμου 35/82 - "Ατυχήματα " - Κατά πόσον η αρμοδιότητα του προέδρου Επαρχιακού Δικαστηρίου περιορίζεται σε υποθέσεις "Οδικών Ατυχημάτων" - Αρνητική η απάντηση στο ερώτημα. Ερμηνεία Νόμων - Το κακόν, που ο νομοθέτης εσκόπευε να θεραπεύσει - Λαμβάνεται υπ' όψη. Ερμηνεία Νόμων - Νομοσχέδιο - O ερμηνευτής του Νόμου πρέπει να προσβλέπει στο κείμενο του Νόμου, όπως έχει δημοσιευτεί. Ερμηνεία Νόμων - Φυσική σημασία λέξεων, που χρησιμοποίησε ο νομοθέτης - O ερμηνευτής του Νόμου δεν μπορεί, κατά κανόνα, να εισάγει λέξεις στο κείμενο του Νόμου. Λέξεις και φράσεις - "Ατυχήματα" στο άρθρο 22
(2)(α) - (τώρα 22
(3)(β)) - του Νόμου Περί Δικαστηρίων, 14/60, όπως έχει τροποποιηθεί από το άρθρο 4 του Νόμον 35/82 - Δεν περιορίζεται σε οδικά ατυχήματα, αλλά περιλαμβάνει κάθε ατύχημα, π.χ. ατύχημα κατά την εργοδότηση εργαζομένου οφειλόμενου στην αμέλεια του εργοδότη του. Προνομιακά Διατάγματα - Certiorari - Έλλειψη και ή υπέρβαση δικαιοδοσίας - Πρέπει να είναι πρόδηλη από το πρακτικό του κατώτερον Δικαστηρίου - "Πρακτικά" περιλαμβάνουν τουλάχιστο το έγγραφο, με το οποίο άρχισε η διαδικασία, τα δικόγραφα, την απόφαση, αλλά όχι και την μαρτυρία και τους λόγους, που περιέχονται στην απόφαση. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λεμεσού κατεδίκασε την αιτήτρια να πληρώσει στον ενάγοντα £33,635, τόκους και έξοδα. O ενάγων ήταν υπάλληλος κατά τον κρίσιμο χρόνο της αιτήτριας. Κατά την διάρκεια της εργασίας του τραυματίσθηκε. H βάση εισαγωγής του σχετικά με τα πράγματα αυτά ήταν η αμέλεια της αιτήτριας. Με την αίτηση αυτή η αιτήτρια (εναγόμενη στην εν λόγω αγωγή) ζητά προνομιακό διάταγμα Certiorari προς ακύρωση της πιο πάνω αποφάσεως, λόγω εμφανούς υπερβάσεως της δικαιοδοσίας του Προέδρου του Επαρχιακού Δικαστηρίου, ο οποίος είχε μόνος εκδικάσει την υπόθεση. H επίλυση του ζητήματος της δικαιοδοσίας εξαρτάται από την έννοια του όρου της λέξεως "Ατυχήματα" στο πιο πάνω άρθρο του Περί Δικαστηρίων Νόμου. Εξ άλλου ο καθ' ου η αίτηση ήγειρε θέμα ότι το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία εκδόσεως διατάγματος Certiorari εναντίον αποφάσεως κατωτέρου Δικαστηρίου, που ασκεί πολιτική διακαιοδοσία. Οι νομικές αρχές τις οποίες το Δικαστήριο εφάρμοσε, προκειμένου να απορρίψει, τόσο την άποψη του καθ' ου η αίτηση σχετικά με την δικαιοδοσία του ίδιου του Ανώτατου Δικαστηρίου, όσο και την ίδια την αίτηση για έκδοση certiorari, προκύπτουν επαρκώς από τις πιο πάνω περιληπτικές σημειώσεις. H αίτηση απορρίπτεται χωρίς διαταγή για έξοδα. Αναφερόμενες αποφάσεις: R. V. Northumberland Compensation Appeal Tibunal, Ex Parte Shaw [1952] 1 All E.R. 122, R.v. Patents Appeal Tribunal, ex parte Baldwin and Francis Ltd [1959] 1Q.B.D. 105, Badldwin Francis Ltd v. Patents Appeal Tribunal and Others [1959] 2 All EH. 433, Lawes v. Hutchinson, 149 E.R. 1289, Kemp v. Balne [1844] 1 Dow and L. 885, Bradlaugh, Exp. [1878] 3 Q.B.D. 509, R.v. His Honour Judge Sir Donalt Hurst, Ex parte Smith [1960] 2 All E.R. 385, R.v. His Honour Judge see Shirley Worthington - Evans, ClerKowell County Court, Ex parte Madun and Another [1959] 2 All E.R. 457, R.v. Agricultural Land Tribunal for the South Eastern Area, Ex parte Bracey [1960] 2 All E.R. 518, In Re Droushiotis
(1981)1 C.L.R. 708, Christofi and Others v. Iacovides
(1986)1 C.L.R. 236, In Re Mayfair Property Company, Bartlett v. Mayfair Property Company [1898] 2 Ch. D. 28, Cyprus Transport Co. Ltd v. The Republic
(1966)3 C.L.R. 617, Fenton v. Thorley and Co. Ltd [1903] A.C. 443, R.v. Morris [1972] 1 All E.R. 384, Jones v. Secretary of State [1972] 1 All E.R. 145, Soteriou v. Kyprianides and others
(1981)1 C.L.R. 61, Patsalides v. Milikouri
(1981)1 C.L.R. 158, Xenophontos and Another v. Anastassiou
(1981)1 C.L.R. 521, Procopiou v. Panayi
(1981)1 C.L.R. 657, Perentis v. General Constructions
(1981)1 C.L.R. 1, Covotsos Textiles v. Serghiou
(1981)1 C.L.R. 475, Christoforou v. Solomou
(1981)1 C.L.R. 612, Kika v. Lazarou and Another
(1981)1 C.L.R. 632, Paraskevaides Overseas Ltd v. Christofis
(1982)1 C.LR. 789, Vickers and Son, Maxim Ltd v. Evans [1910] A.C. 444, Thompson v. Goold and Co [1910] A.C. 409, Stock v. Frank Jones (Tipton) Ltd [1978] 1 All E.R. 948, Shah v. Barnet London B.C. [1983] 1 All E.R. 226. Αίτηση. Αίτηση για την έκδοση Προνομιακού Διατάγματος (Certiorari) για την μεταφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο και ακύρωση της απόφασης του Προέδρου του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού στην Πολιτική Αγωγή Αρ. 1851/81 ημερ. 19 Δεκεμβρίου, 1985 με την οποία οι αιτητές καταδικάστηκαν να πληρώσουν στον ενάγοντα £33,635.- με τόκους και έξοδα. Γ. Κακογιάννης, για τους αιτητές. Α. Νεοκλέους, για τον καθ' ου η αίτηση. ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ Δ. ανέγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Με την αίτηση αυτή ο αιτητής ζητά την έκδοση Προνομιακού Διατάγματος Certiorari για την μεταφορά στο Ανώτατο Δικαστήριο και ακύρωση της απόφασης του Προέδρου του Επαρχιακού Δικαστηρίου στην Πολιτική Αγωγή Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, Αρ. 1854/81, μεταξύ Βασίλη Παναγιώτου (ενάγοντα) και των αιτητών (εναγόμενων), με την οποία οι αιτητές καταδικάστηκαν να πληρώσουν στον ενάγοντα £33,635.- και τόκους και έξοδα. O λόγος που προβάλλεται είναι ότι ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού ενήργησε με προφανή στα πρακτικά υπέρβαση και/ή έλλειψη δικαιοδοσίας και/ή εξουσίας και/ή αρμοδιότητας, γιατί η επιφύλαξη του Άρθρου 22
(2)(α) του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960 (Αρ. 14/60), όπως τροποποιήθηκε με τον περί Δικαστηρίων (Τροποποιητικό) Νόμο του 1982 (Αρ. 35/82), για την εκδίκαση "υποθέσεων εν σχέσει προς ατυχήματα" δεν του έδωσε αρμοδιότητα να ακούσει και αποφασίσει μόνος του την Υπόθεση 1854/81, στην οποία το ποσό της επίδικης διαφοράς ήταν πάνω από £10,000.-, γιατί η απαίτηση στην αγωγή αυτή δεν ήταν για "ατύχημα" αλλά για αποζημιώσεις για προσωπικές βλάβες που προξενήθηκαν από αμέλεια και/ή παράβαση νομίμου καθήκοντος του αιτητή και/ή των υπαλλήλων και/ή των εκπροσώπων του. Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει αποκλειστική δικαιοδοσία, με βάση το Άρθρο 155.4 του Συντάγματος και τα Άρθρα 3 και 9 του περί Απονομής της Δικαιοσύνης (Ποικίλαι Διατάξεις) Νόμου του 1964 (Αρ. 33/64), να εκδίδει προνομιακά διατάγματα. Με το διάταγμα certiorari το Ανώτατο Δικαστήριο ελέγχει τα κατώτερα Δικαστήρια, ώστε να περιορίζονται στα όρια της δικαιοδοσίας τους και να τηρούν το Νόμο. H έλλειψη και/ή υπέρβαση δικαιοδοσίας πρέπει να είναι πρόδηλη στο πρακτικό του κατώτερου Δικαστηρίου. Στην υπόθεση R. ν. Northumberland Compensation Appeal Tribunal, Ex parte Shaw [1952] 1 All E.R. 122, στη σελ. 133 o Morris, L.J., είπε για το διάταγμα certiorari: "It exists to correct error of law where revealed on the face of an order or decision or irregularity, or absence of, or excess of, jurisdiction where shown. The control is exercised by removing an order or decision, and then by quashing it." "Πρακτικά" περιλαμβάνουν τουλάχιστο το έγγραφο με το οποίο αρχίζει η διαδικασία, τα δικόγραφα - έγγραφες προτά- σεις (pleadings), την Απόφαση, αλλά όχι τη μαρτυρία και τους λόγους που περιέχονται στην Απόφαση - (βλ. υπόθεση Northumberland (ανωτέρω)· R. ν. Patents Appeal Tribunal, ex-parte Baldwin & Francis Ltd. [1959] 1 Q.B.D. 105· και Baldwin & Francis Ltd. v. Patents Appeal Tribunal and Others [1959] 2 All E.R. 433). Τόσο η αίτηση, όσο και η ειδοποίηση ένστασης βασίζονται, μεταξύ άλλων, στη Διάταξη 53 των Αγγλικών Δικαστικών Θεσμών του Ανωτάτου Δικαστηρίου,
- Οι θεσμοί αυτοί δεν ισχύουν, ούτε έχουν εφαρμογή στη Δημοκρατία της Κύπρου. Ούτε στο Σύνταγμα, ούτε στον περί Δικαστηρίων Νόμο υπάρχει πρόβλεψη για την ισχύ και/ή εφαρμογή των Αγγλικών αυτών Δικαστικών Θεσμών. Επειδή όμως δεν έχουν εκδοθεί Δικαστικοί Θεσμοί, που να ρυθμίζουν την διαδικασία της έκδοσης των προνομιακών διαταγμάτων, το Ανώτατο Δικαστήριο ακολουθεί πρακτική ανάλογη, όχι όμως πανομοιότυπη, με αυτή που ακολουθείται στην Αγγλία. O δικηγόρος του καθ' ου η αίτηση - ενάγοντα ισχυρίστηκε ότι το διάταγμα certiorari δεν εκδίδεται για κατώτερα Δικαστήρια που ασκούν πολιτική δικαιοδοσία, και, επειδή η υπόθεση 1851/84, Δικαστηρίου Λεμεσού, είναι πολιτική, η παρούσα αίτηση δεν ευσταθεί. Βάσισε τον ισχυρισμό του στον Halsbury's Laws of England, 3η Έκδοση, Τόμος 11, σελ. 130, παράγραφος 239 και στην υπόθεση Lawes ν. Hutchinson, που παρατίθεται σε υποσημείωση. H υπόθεση Lawes v. Hutchinson, 149 E.R. 1289, είναι του
- Τότε στην Αγγλία υπήρχε το writ of error. O νόμος, όπως αναφέρεται στην 3η έκδοση του Halsbury's, βασίζεται στην παρατήρηση του Parke, B., στην πιο πάνω υπόθεση, ότι το Ανώτατο Δικαστήριο δεν είχε διακαιοδοσία, εκτός με writ of error, να διατάξει τη μεταφορά για ακύρωση Απόφασης του Δικαστηρίου Palace Court (πολιτικής δικαιοδοσίας). Το κριτήριο για πολλά χρόνια ήταν ότι όπου ίσχυε το writ of error δεν υπήρχε δικαιοδοσία έκδοσης certiorari - (βλ. Kemp v. Balne
(1844)1 Dow & L. 885, σελ. 887 και Bradlaugh, Ex p., [1878] 3 Q.B.D., 509). Στην υπόθεση R.v. His Honour Judge Sir Donald Hurst, Ex parte Smith [1960] 2 All E.R. 385, το θέμα λύθηκε οριστικά. Αποφασίστηκε ότι μπορεί να εκδίδεται certiorari για την ακύρωση απόφασης κατώτερου Δικαστηρίου πολιτικής δικαιοδοσίας, όπου ενεργεί χωρίς αρμοδιότητα. (Βλ., επίσης, R. ν. His Honour Judge Sir Shirley Worthington-Evans, Clerkenwell County Court Ex parte Madan and Another [1959] 2 All E.R. 457, στη σελ. 459.) Στην υπόθεση R. ν. Agricultural Land Tribunal for the South Eastern Area, Ex parte Bracey [1960] 2 All E.R. 518, ο Αρχιδικαστής Parker είπε στις σελ. 519 - 520: "As has been said many times, certiorari is a special remedy. It goes when there has been a want of jurisdiction, and in that expression, 'want of jurisdiction', matters akin thereto are covered, such as a decision obtained by fraud or bias on the part of members of the tribunal or, indeed, a case where there has been a breach of some principle of natural justice, like receiving evidence from one party in the absence of the other. The other main ground on which certiorari may be moved is that, when there is a speaking order, as there is here, there is an error of law on the face of the record. There is however, this vital distinction between the two main grounds, that where it is said the tribunal have gone wrong in law while acting within their jurisdiction, this court can only interfere if they can see that error on the face of the record, whereas if certiorari is moved for want of jurisdiction the court is entitled to look at affidavit evidence to see whether or not there was jurisdiction. Here, I am quite satisfied that on the face of this order which I have read it is impossible to say that there was any error of law." Στην Κύπρο, στην υπόθεση In re Droushiotis
(1981)1 C.L.R. 708, ο κ. Τριανταφυλλίδης, Πρ., στη σελ. 715 είπε: "I cannot accept as correct the sweeping proposition that certiorari never lies in respect of judgments of inferior Courts of civil jurisdiction." Στη Δημοκρατία μας διατάγματα certiorari, με τα οποία ακυρώθηκαν αποφάσεις κατωτέρων Δικαστηρίων σε πολιτική διαδικασία, εκδόθηκαν σε αρκετές αιτήσεις από το Ανώτατο Δικαστήριο - (βλ., μεταξύ άλλων, Christofi and Others v. Iacovidou
(1986)1 C.L.R. 236). Ή ένσταση για έλλειψη δικαιοδοσίας έκδοσης certiorari από το Ανώτατο Δικαστήριο δεν ευσταθεί, γιατί ο λόγος στον οποίο στηρίζεται η αίτηση είναι υπέρβαση και/ή έλλειψη δικαιοδοσίας του κατώτερου Δικαστηρίου. O δικηγόρος των αιτητών υπόβαλε ότι ο Πρόεδρος Επαρχιακού Δικαστηρίου δεν είχε δικαιοδοσία να ακούσει και αποφασίσει μόνος του την υπόθεση αυτή, γιατί η δικαιοδοσία του για απεριόριστο ποσό περιορίζεται στα "οδικά δυστυχήματα". Το ζήτημα που εγείρεται θα αποφασιστεί από την ερμηνεία του Άρθρου 22 και ειδικά της επιφύλαξης της παραγράφου 22
(2)(α) - (τώρα 22
(3)(β)) - του περί Δικαστηρίων Νόμου, όπως τροποποιήθηκε με το Άρθρο 4 του Νόμου 35/82, το οποίο έχει: "4. Το άρθρον 22 του βασικού νόμου τροποποιείται ως ακολούθως: (α) διά της προσθήκης εις την παράγραφον (α) του εδαφίου
(2)της ακολούθου επιφυλάξεως: Νοείται ότι Πρόεδρος Επαρχιακού Δικαστηρίου κέκτηται αρμοδιότητα όπως ακούη και αποφασίζη οιανδήποτε υπόθεσιν εν σχέσει προς ατυχήματα ως και εν σχέσει προς αποζημίωσιν καταβλητέαν δι' αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν και επίταξιν ακινήτου ιδιοκτησίας ανεξαρτήτως του ποσού της επιδίκου διαφοράς, εκτός εάν ο Πρόεδρος είναι της γνώμης ότι η υπόθεσις αυτή καθίσταται αναγκαίον όπως ακουσθή και αποφασισθή υπό πλήρους Επαρχιακού Δικαστηρίου συνισταμένου εξ ουχί περισσοτέρων των τριών Δικαστών και (β) διά της τροποποιήσεως της παραγράφου (β) του αυτού εδαφίου (ως αύτη εκτίθεται εις το άρθρον 9(γ) του Νόμου 58 του 1972) διά της εν αυτή αντικαταστάσεως των λέξεων 'τας τρεις χιλιάδας λίρας' (γραμμή 6) και 'τας χιλίας λίρας' (γραμμή 7) διά των λέξεων 'τας δέκα χιλιάδας λίρας' και 'τας πέντε χιλιάδας λίρας', αντιστοίχως." O δικηγόρος των αιτητών αναφέρθηκε στον ορισμό "αγωγή", "βάσις της αγωγής" και στην Απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου και υπόβαλε ότι αυτή βασίζεται σε αμέλεια κάτω από το Άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, και ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού βασίστηκε για την απόδειξη στο Άρθρο 55 του ιδίου Νόμου, που κωδικοποιεί το δόγμα "res ipsa loquitur". Στο Νόμο 35/82 χρησιμοποιήθηκε η λέξη "υπόθεση" και όχι "αγωγή". H θέση του σημείου στίξης (κόμμα) δηλώνει ότι αναφέρεται στην αποζημίωση για αναγκαστική απαλλοτρίωση. Παράθεσε Αγγλικές υποθέσεις, στις οποίες ερμηνεύτηκε η λέξη "accident" (ατύχημα) στη Νομοθεσία Workmen's Compensation και Κοινωνικές Ασφαλίσεις (Social Insurance). Ισχυρίστηκε ότι η λέξη "ατύχημα" στη νομική φρασεολογία χρησιμοποιείται μόνο για οδικά ατυχήματα και ότι η συνήθης λαϊκή σημασία της είναι "οδικό δυστύχημα" μόνον. Τελικά υπόβαλε ότι, με βάση τα πιο πάνω και το σκοπό του νομοθέτη, ο οποίος φαίνεται από το νομοσχέδιο και το κείμενο του Νόμου, η δικαιοδοσία του Προέδρου Επαρχιακού Δικαστηρίου επεκτάθηκε, ανεξαρτήτως του ποσού της επίδικης διαφοράς, μόνον για τα οδικά ατυχήματα. Παρατήρησε ότι η λέξη "νοείται" και η επιφύλαξη δημιουργούν σε κείμενο νόμου εξαίρεση, που δεν φαίνεται από το κείμενο να είναι η πρόθεση του νομοθέτη στην παρούσα περίπτωση. O δικηγόρος του καθ' ου η αίτηση - ενάγοντα, από την άλλη μεριά, αναφέρθηκε στην ιστορία του Νόμου, το σκοπό του νομοθέτη και εισηγήθηκε ότι όλες οι λέξεις πρέπει να ληφθούν υπόψη και ότι η λέξη "υπόθεση" χρησιμοποιήθηκε για να περιλάβει αγωγή εν σχέσει προς ατυχήματα και παραπομπή εν σχέσει προς αποζημίωση για αναγκαστική απαλλοτρίωση. Υπόβαλε ότι το νόημα της λέξης "ατύχημα", τόσο στη γραμματική συνήθη λαϊκή, όσο και στη Δικαστηριακή γλώσσα περιλαμβάνει όλα τα "ατυχήματα" και όχι μόνον τα οδικά. Υποστήριξε ότι η αγωγή ήταν για ατύχημα, ή εν σχέσει προς ατύχημα και ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου Λεμεσού, που εκδίκασε και αποφάσισε μόνος την υπόθεση, είχε δικαιοδοσία. Τα Επαρχιακά Δικαστήρια ιδρύθηκαν και λειτουργούν με τον περί Δικαστηρίων Νόμο του 1960 (Αρ. 14/60), που θεσπίστηκε με τη συνταγματική επιταγή του Άρθρου 152.1 ότι: "H δικαστική εξουσία ασκείται υπό Ανωτάτου Δικαστηρίου και υπό κατωτέρων δικαστηρίων, τα οποία θα ιδρυθώσι διά νόμου..." "Δικαιοδοσία" σημαίνει την εξουσία Δικαστηρίου να εκδικάσει και να αποφασίσει επίδικα θέματα, τα οποία αναφέρονται, σύμφωνα με τους σχετικούς Κανόνες, σ' αυτό και να εκδώσει την απόφασή του. Τα όρια της δικαιοδοσίας καθορίζονται από το Νόμο με τον οποίο ένα Δικαστήριο ιδρύεται. Τα Επαρχιακά Δικαστήρια αποτελούνται από Πρόεδρο, και Επαρχιακούς Δικαστές. Με τον περί Δικαστηρίων (Τροποποιητικό) Νόμο του 1972 (Αρ. 58/72) ιδρύθηκε ο Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής. H πολιτική δικαιοδοσία των Επαρχιακών Δικαστηρίων οριοθετείται με το Άρθρο 22 του περί Δικαστηρίων Νόμου. Επαρχιακό Δικαστήριο, αποτελούμενο όχι λιγότερο από δύο και όχι περισσότερο από τρεις Δικαστές, έχει δικαιοδοσία να ακούει και αποφασίζει πρωτόδικα κάθε αγωγή - (22
(1). Όταν θεσπίστηκε ο Νόμος το 1960, με την παράγραφο 2(β) του Άρθρου 22 δόθηκε αρμοδιότητα σε κάθε Πρόεδρο και σε κάθε Επαρχιακό Δικαστή να ακούει και να αποφασίζει μόνος οποιαδήποτε αγωγή, εκτός εκείνης στην οποία εφαρμόζεται η παράγραφος (α) του εδαφίου τούτου, στην οποία το αμφισβητούμενο ποσό ή η αξία της επίδικης διαφοράς δεν ξεπερνούσε τις £
- O πληθωρισμός, η υποτίμηση της κτητικής αξίας του νομίσματος δημιούργησαν πρόβλημα στην ταχεία απονομή της δικαιοσύνης, γιατί για υποθέσεις πέραν των £500 αρμοδιότητα είχε Δικαστήριο αποτελούμενο από δύο τουλάχιστο Δικαστές. Αυτός ήταν παράγοντας επιβράδυνσης στην απονομή της δικαιοσύνης. Το Σύνταγμα στο Άρθρο 30.2 και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που κυρώθηκε με το Νόμο 39/62 και έχει υπέρτερη ισχύ στη νομική τάξη της Δημοκρατίας, στο Άρθρο 6, προβλέπουν και επιτάσσουν, μεταξύ άλλων, τη διάγνωση των αστικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων από Δικαστήριο εντός ευλόγου χρόνου. Ήταν και είναι καλά εμπεδωμένο στην Κύπρο το αξίωμα ότι καθυστερημένη δικαιοσύνη είναι άρνηση δικαιοσύνης. Για θεραπεία της κατάστασης που δημιουργήθηκε, με το Άρθρο 9 του Νόμου 58/72 η δικαιοδοσία Προέδρου Επαρχιακού Δικαστηρίου και Ανώτερου Επαρχιακού Δικαστή αυξήθηκε από £500.- σε £3,000.- και Επαρχιακού Δικαστή σε £1,000.-. Με την πάροδο του χρόνου το ίδιο πρόβλημα ανάκυψε. Σαν ένα μέτρο θεραπείας κρίθηκε η επέκταση της αρμοδιότητας των Δικαστών στις πολιτικές υποθέσεις. Το νομοσχέδιο, η αιτιολογική έκθεση, και ο Νόμος 35/82 βεβαιώνουν τον πιο πάνω σκοπό. Είναι καθιερωμένη αρχή της ερμηνείας των νομοθετημάτων ότι λαμβάνεται υπόψη το κακό που ο νομοθέτης ήθελε να θεραπεύσει. Στην υπόθεση In re Mayfair Property Company, Bartlett v. Mayfair Property Company [1898] 2 Ch. D. 28, στη σελ. 35 ο Lindley, M.R., είπε: "In order properly to interpret any statute it is as necessary now as it was when Lord Coke reported Heydon's Case to consider how the law stood when the statute to be construed was passed, what the mischief was for which the old law did not provide, and the remedy provided by the statute to cure that mischief." To νομοσχέδιο μπορεί να αποτελεί βοήθημα για την ιστορία του νόμου, αλλά ο ερμηνευτής του νόμου δεν πρέπει να ανατρέχει στο κείμενο του νομοσχεδίου, αλλά στο κείμενο του νόμου όπως δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα, γιατί είναι το κείμενο αυτό μόνο που αποτελεί το αποτέλεσμα της άσκησης της νομοθετικής εξουσίας, που το Σύνταγμα εναπόθεσε στη Βουλή των Αντιπροσώπων. (Cyprus Transport Co. Ltd. and The Republic of Cyprus, through
- The Minister of Interior,
- The Permits Authority
(1966)3 C.L.R. 617.) Στην ερμηνεία νόμου το Δικαστήριο πρέπει να αποδίδει τη συνήθη κοινή σημασία της λέξης που χρησιμοποιεί ο νομοθέτης. H ερμηνεία της λέξης "accident" (ατύχημα) δόθηκε από τα Αγγλικά Δικαστήρια στην υπόθεση Fenton v. Thorley & Co., Limited, [1903] A.C. 443, στη σελ. 448: "I come, therefore, to the conclusion that the expression 'accident' is used in the popular and ordinary sense of the word as denoting an unlooked-for mishap or an untoward event which is not expected or designed." Και στη σελ. 453: "The word 'accident' is not a technical legal term with a clearly defined meaning. Speaking generally, but with refer- ence to legal liabilities, an accident means any unintended and unexpected occurrence which produces hurt or loss. But it is often used to denote any unintended and unexpected loss or hurt apart from its cause; and if the cause is not known the loss or hurt itself would certainly be called an accident. The word 'accident' is also often used to denote both the cause and the effect, no attempt being made to discriminate between them. The great majority or what are called accidents are occasioned by carelessness; but for legal purposes it is often important to distinguish careless from other unintended and unexpected events." (Βλ., επίσης, R. v. Morris [1972] 1 All E.R. 384.) Στην υπόθεση Jones v. Secretary of State [1972] 1 All E.R. 145 (H.L.), η λέξη "accident" ερμηνεύτηκε για κείμενο του Νόμου των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. O Lord Diplock στη σελ. 184 είπε: "In popular speech 'accident', the first event in each chain, is used in a variety of meanings of which the common characteristics are unexpectedness and, generally, misfortune. As was pointed out by Lord Macnaghten in Fenton v. Thorley & Co. Ltd. it embraces both an event which was not intended by the person who suffers the misfortune and an event which, although intended by the person who caused it to occur, resulted in a misfortune to him which he did not intend. An event which constitutes an 'accident' with which the statute is concerned, has two limiting characteristics: the misfortune which it causes must be 'personal injury' to an insured person; and the event must be one which can be identified as arising out of and in the course of that person's employment." To Ανώτατο Δικαστήριο σε πολιτικές εφέσεις χρησιμοποιεί τον όρο ατύχημα για να περιγράψει, τόσο οδικά ατυχήματα, όσο και ατυχήματα μισθωτών υπαλλήλων κατά τη διάρκεια της απασχόλησής τους. Αναφέρομαι μόνον ενδεικτικά σε Αποφάσεις που δημοσιεύτηκαν στον τόμο Α.Α.Δ. του 1981: Α. Οδικά ατυχήματα τα οποία χαρακτηρίζονται με τη λέξη "ατύχημα": 1. Soteriou v. Kyprianidou and Others
(1981)1 C.L.R. 61, στη σελ.
- Patsalides v. Milikouri
(1981)1 C.L.R. 158, σελ.
- Xenophontos and Another v. Anastassiou
(1981)1 C.L.R. 521, στη σελ.
- Procopiou v. Panayi
(1981)1 C.L.R. 657, στη σελ.
- B. Υποθέσεις στις οποίες η απαίτηση ήταν για αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες που έπαθε ο ενάγων από αμέλεια ή/και παράβαση νομικού καθήκοντος του εργοδότη του κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του:
- Perentis ν. General Constructions
(1981)1 C.L.R. 1, στις σελ. 5,
- Covotsos Textiles ν. Serghiou
(1981)1 C.L.R. 475, στη σελ. 480, 3. Christoforou ν. Solomou
(1981)1 C.L.R. 612, στη σελ.
- Kika ν. Lazarou and Another
(1981)1 C.L.R. 632, στη σελ. 633. Στην υπόθεση Paraskevaides (Overseas) Ltd. v. Christofis
(1982)1 C.L.R. 789, στη σελ. 791 αναφέρεται: "Respondent, a carpenter by training and occupation, was severely injured while working with appellants in Libya. He was then 23 years old. His injuries necessitated immediate hospitalization;... As a result of the accident respondent suffered crushing injuries on the left hand. His injuries necessitated amputation..." Η λέξη "ατύχημα" στη συνήθη κοινή σημασία της και όπως εχρησιμοποιείτο από τα Δικαστήρια στον ουσιώδη χρόνο για τους σκοπούς του Νόμου που ερμηνεύεται, περιλαμβάνει όχι μόνον τα οδικά ατυχήματα, αλλά κάθε ατύχημα το οποίο είχε σαν αποτέλεσμα βλάβη ή ζημιά στον παθόντα. Το νομοσχέδιο περιόριζε την επέκταση της δικαιοδοσίας: "εις οιανδήποτε υπόθεσιν εν σχέσει προς οδικά δυστυχήματα". O νομοθέτης όμως σκόπιμα αντικατάστησε την περιορισμένη φράση "οδικά δυστυχήματα" με τη γενική "ατυχήματα". Το Δικαστήριο δεν δικαιούται κατά κανόνα να προσθέσει λέξεις στο Νόμο. O Lord Loreburn L.C. στην υπόθεση Vickers, Sons & Maxim Ltd. v. Evans, [1910] A.C. 444, στη σελ. 445 είπε: "We are not entitled to read words into an Act of Parliament unless clear reason for it is to be found within the four comers of the Act itself." Και o Lord Mersey στην υπόθεση Thompson v. Goold & Co., [1910] A.C. 409, στη σελ. 420 είπε: "It is a strong thing to read into an Act of Parliament words which are not there, and in the absence Of clear necessity, it is a wrong thing to do." (Βλ., επίσης, Stock v. Frank Jones (Tipton) Ltd., [1978] 1 All E.R. 948.) Δεν υπάρχει κανένας λόγος για παρέκκλιση από το γενικό αυτό κανόνα στην ερμηνεία της πιο πάνω επιφύλαξης. Αναφορικά με την τελεολογική ερμηνεία, αυτή είναι επιτρεπτή στο Δικαστή - ερμηνευτή του Νόμου, αλλά πρέπει να περιορίζεται πάλιν στο κείμενο του Νόμου. Στην υπόθεση Shah v. Barnet London B.C. [1983] 1 All E.R. 226, o Lord Scarman στη σελ. 238 είπε: "The way in which they used policy was, in my judgment, an impermissible approach to the interpretation of statutory language, Judges may not interpret statutes in the light of their own views as to policy. They may, of course, adopt a purposive interpretation if they can find in the statute read as a whole or in material to which they are permitted by law to refer as aids to interpretation an expression of Parliament's purpose or policy." Η λέξη "υπόθεση" αναφέρεται "εν σχέσει προς ατυχήματα" και "εν σχέσει προς αποζημίωσιν καταβλητέαν δι' αναγκαστικήν απαλλοτρίωσιν ακινήτου ιδιοκτησίας". Το κόμμα μετά τη λέξη "διαφοράς" δεν επηρεάζει την ερμηνεία του Νόμου γενικά και το νόημα της επιφύλαξης στην παρούσα περίπτωση. Το Άρθρο 4 του Νόμου 35/82 αρχίζει με τη λέξη "Νοείται". Το Δικαστήριο συμφωνεί ότι δεν είναι η πιο πετυχημένη διατύπωση, αλλά μέσα στο σύνολο του κειμένου του Άρθρου 22 το νόημα της "επιφύλαξης" της παραγράφου 2(α) είναι καθαρό και η λέξη "νοείται" δεν μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα της υπόθεσης. H αιτία αγωγής και/ή της υπόθεσης και/ή η υπόθεση την οποία εκδίκασε ο Πρόεδρος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού, και εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, είναι ατύχημα κατά τη διάρκεια της εργοδότησης του ενάγοντα από τους αιτητές - εναγόμενους, από το οποίο ο ενάγων έπαθε προσωπικές βλάβες και υλικές ζημιές. Δεν αμφισβητείται ότι στο ουσιαστικό δίκαιο η αιτία αγωγής είναι το αστικό αδίκημα της αμέλειας. Το Άρθρο 55 και ο Κανόνας του res ipsa loquitur (τα πράγματα μιλούν από μόνα τους) είναι κα- νόνας του Δικαίου Απόδειξης και δεν επηρεάζει την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, ή την αίτηση αυτή. Για όλους τους πιο πάνω λόγους, ευρίσκω ότι ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου Λεμεσού είχε αρμοδιότητα να ακούσει και αποφασίσει την υπόθεση Αρ. 1854/81. H αίτηση για έκδοση certiorari αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Καμιά διαταγή για έξοδα. Αίτηση απορρίπτεται χωρίς έξοδα. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο